Imam Muslim (الامام مسلم) - 5362 හදීස්
හදීස්
Imam Muslim : 4521
و حَدَّثَنِي إِبْرَاهِيمُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ عَرْعَرَةَ السَّامِيُّ وَمُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمٍ وَتَقَارَبَا فِي سِيَاقِ الْحَدِيثِ وَاللَّفْظُ لِابْنِ حَاتِمٍ قَالَا حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ حَدَّثَنَا الْمُثَنَّى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ أَبِي جَمْرَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ لَمَّا بَلَغَ أَبَا ذَرٍّ مَبْعَثُ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمَكَّةَ قَالَ لِأَخِيهِ ارْكَبْ إِلَى هَذَا الْوَادِي فَاعْلَمْ لِي عِلْمَ هَذَا الرَّجُلِ الَّذِي يَزْعُمُ أَنَّهُ يَأْتِيهِ الْخَبَرُ مِنْ السَّمَاءِ فَاسْمَعْ مِنْ قَوْلِهِ ثُمَّ ائْتِنِي فَانْطَلَقَ الْآخَرُ حَتَّى قَدِمَ مَكَّةَ وَسَمِعَ مِنْ قَوْلِهِ ثُمَّ رَجَعَ إِلَى أَبِي ذَرٍّ فَقَالَ رَأَيْتُهُ يَأْمُرُ بِمَكَارِمِ الْأَخْلَاقِ وَكَلَامًا مَا هُوَ بِالشِّعْرِ فَقَالَ مَا شَفَيْتَنِي فِيمَا أَرَدْتُ فَتَزَوَّدَ وَحَمَلَ شَنَّةً لَهُ فِيهَا مَاءٌ حَتَّى قَدِمَ مَكَّةَ فَأَتَى الْمَسْجِدَ فَالْتَمَسَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَا يَعْرِفُهُ وَكَرِهَ أَنْ يَسْأَلَ عَنْهُ حَتَّى أَدْرَكَهُ يَعْنِي اللَّيْلَ فَاضْطَجَعَ فَرَآهُ عَلِيٌّ فَعَرَفَ أَنَّهُ غَرِيبٌ فَلَمَّا رَآهُ تَبِعَهُ فَلَمْ يَسْأَلْ وَاحِدٌ مِنْهُمَا صَاحِبَهُ عَنْ شَيْءٍ حَتَّى أَصْبَحَ ثُمَّ احْتَمَلَ قِرْبَتَهُ وَزَادَهُ إِلَى الْمَسْجِدِ فَظَلَّ ذَلِكَ الْيَوْمَ وَلَا يَرَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى أَمْسَى فَعَادَ إِلَى مَضْجَعِهِ فَمَرَّ بِهِ عَلِيٌّ فَقَالَ مَا أَنَى لِلرَّجُلِ أَنْ يَعْلَمَ مَنْزِلَهُ فَأَقَامَهُ فَذَهَبَ بِهِ مَعَهُ وَلَا يَسْأَلُ وَاحِدٌ مِنْهُمَا صَاحِبَهُ عَنْ شَيْءٍ حَتَّى إِذَا كَانَ يَوْمُ الثَّالِثِ فَعَلَ مِثْلَ ذَلِكَ فَأَقَامَهُ عَلِيٌّ مَعَهُ ثُمَّ قَالَ لَهُ أَلَا تُحَدِّثُنِي مَا الَّذِي أَقْدَمَكَ هَذَا الْبَلَدَ قَالَ إِنْ أَعْطَيْتَنِي عَهْدًا وَمِيثَاقًا لَتُرْشِدَنِّي فَعَلْتُ فَفَعَلَ فَأَخْبَرَهُ فَقَالَ فَإِنَّهُ حَقٌّ وَهُوَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَإِذَا أَصْبَحْتَ فَاتَّبِعْنِي فَإِنِّي إِنْ رَأَيْتُ شَيْئًا أَخَافُ عَلَيْكَ قُمْتُ كَأَنِّي أُرِيقُ الْمَاءَ فَإِنْ مَضَيْتُ فَاتَّبِعْنِي حَتَّى تَدْخُلَ مَدْخَلِي فَفَعَلَ فَانْطَلَقَ يَقْفُوهُ حَتَّى دَخَلَ عَلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَدَخَلَ مَعَهُ فَسَمِعَ مِنْ قَوْلِهِ وَأَسْلَمَ مَكَانَهُ فَقَالَ لَهُ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ارْجِعْ إِلَى قَوْمِكَ فَأَخْبِرْهُمْ حَتَّى يَأْتِيَكَ أَمْرِي فَقَالَ وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لَأَصْرُخَنَّ بِهَا بَيْنَ ظَهْرَانَيْهِمْ فَخَرَجَ حَتَّى أَتَى الْمَسْجِدَ فَنَادَى بِأَعْلَى صَوْتِهِ أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ وَثَارَ الْقَوْمُ فَضَرَبُوهُ حَتَّى أَضْجَعُوهُ فَأَتَى الْعَبَّاسُ فَأَكَبَّ عَلَيْهِ فَقَالَ وَيْلَكُمْ أَلَسْتُمْ تَعْلَمُونَ أَنَّهُ مِنْ غِفَارٍ وَأَنَّ طَرِيقَ تُجَّارِكُمْ إِلَى الشَّامِ عَلَيْهِمْ فَأَنْقَذَهُ مِنْهُمْ ثُمَّ عَادَ مِنْ الْغَدِ بِمِثْلِهَا وَثَارُوا إِلَيْهِ فَضَرَبُوهُ فَأَكَبَّ عَلَيْهِ الْعَبَّاسُ فَأَنْقَذَهُ
[ඉබ්‍රාහිම් බින් මුහම්මද් බින් 'අරාරා අස් සාමි] සහ [මුහම්මද් බින් හාතිම්] යන දෙදෙනාගේම ලෆාෂ් එතරම් වෙනස් නොවන බවත්, මෙම ලෆාෂ් ඉබ්න් හාතිම්ට අයත් බවත් මට පවසා ඇත, ඔවුන් දෙදෙනාම මෙසේ පැවසූහ; [අබ්දුර් රහ්මාන් බින් මහදි] අපට පවසා ඇත; [අබු ජම්රා] [ඉබ්නු අබ්බාස්] වෙතින් [අල් මුට්සන්නා බින් සයිද්] අපට පවසා ඇත; 'මක්කමට අනාගතවක්තෘවරයෙකු යවන ලද පුවත අබු දසාර් ඇසූ විට, ඔහු උනයිස් වෙත මෙසේ පැවසීය; 'ඕ උනයිස්, මක්කමට යන්න! ඊට පසු, තමා දෙවියන් වහන්සේගේ දූතයෙකු බව කියා සිටි, ස්වර්ගයෙන් එළිදරව්වක් ලැබූ මිනිසා ගැන මට කියන්න. ඔහු පවසන දේට සවන් දී එය මට කියන්න!' ඉන්පසු උනයිස් මක්කමට පැමිණෙන තෙක් පිටත්ව ගොස් අල්ලාහ්ගේ දූතයා (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමා පැවසූ දේට සවන් දුන්නේය. ඉන්පසු උනයිස් අබු දසාර් වෙත ආපසු ගොස් මෙසේ පැවසීය: ' 'මගේ නිරීක්ෂණවලට අනුව, දෙවියන් වහන්සේගේ දූතයා වන අනාගතවක්තෘවරයා උතුම් චරිතය ඉගැන්වූ අතර කවියට සමාන නොවන ඔහුගේ වචන ප්‍රකාශ කළේය.' අබු ඩ්සාර් පැවසීය; 'ඕ උනායිස්, ඔබ පැවසූ දෙයින් මම සෑහීමකට පත් නොවන බව පෙනේ, මට තවත් තොරතුරු දැන ගැනීමට අවශ්‍යයි. එබැවින්, මමම එහි යා යුතුයි.' ඉන්පසු අබු ඩ්සාර් විවිධ සැපයුම් සූදානම් කර පානීය ජලයෙන් පිරුණු භාජනයක් ගෙනාවා. ඉන්පසු ඔහු මක්කම බලා පිටත් විය. මක්කමට පැමිණි වහාම ඔහු මුහම්මද් නබිතුමා හමුවීමට මහා පල්ලියට ගියේය. කෙසේ වෙතත්, ඔහු ඔහුව නොදන්නා නිසාත්, ඉල්ලීමට අකමැති වූ නිසාත්, ඔහුට ඔහුව හමුවීමට අපහසු විය. රාත්‍රිය උදා වූ විට, ඔහු කාබා අසල වැතිර සිටියේය. මේ අතර, අලි ඔහුව දුටු අතර වැතිර සිටින පුද්ගලයා ආගන්තුකයෙකු බව ඔහු දැන සිටියේය. එබැවින් අලි උදෑසන වන තුරු ඔවුන් අතර කිසිදු ප්‍රශ්නයක් නොමැතිව එම පුද්ගලයා සමඟ ගියේය. පසුව අබු ඩ්සාර් තම වතුර බෝතලය සහ සැපයුම් පල්ලියට ගෙන ගියේය. ඔහු දවස පුරාම එහි රැඳී සිටියේය, නමුත් සවස් වන තුරු නබි මුහම්මද් සල්ලල්ලාහු අලයිහි වසල්ලම් දුටුවේ නැත. ඉන්පසු ඔහු නැවත තම විවේක ස්ථානයට පැමිණියේය. වැඩි කල් නොගොස්, අලි ඒ ස්ථානය පසුකර ගොස්, 'ඇයි මේ මිනිසා තවමත් ගෙදර ආවේ නැත්තේ?' යැයි ඇසුවේය. අවසානයේදී, අලි ඔහුට ආරාධනා කළේ කිසිවෙකු ඔවුන් දෙදෙනා අතර කිසිවක් ගැන විමසන්නේ නැතිව තමා සමඟ රැඳී සිටින ලෙසයි. තුන්වන දිනයේදී, අබු දසාර් පෙර දින කළ දේම කළේය. ඉන්පසු අලි නැවතත් ඔහු සමඟ රැඳී සිටින ලෙස ඔහුට ආරාධනා කළේය. අලි අබු දසාර්ගෙන් ඇසුවේ, 'ඔබ මේ මක්කම නගරයට පැමිණියේ ඇයි?' අබු දසාර් පිළිතුරු දුන්නේ, 'ඔබ මට මඟ පෙන්වීමට පොරොන්දු වුවහොත්, මම එය කරන්නෙමි' යනුවෙනි. එවිට අබු දසාර් අලිට තම අභිප්‍රාය පැහැදිලි කළේය. ඔහුගේ කතාව ඇසූ අලි, 'ඇත්ත වශයෙන්ම, මුහම්මද් සත්‍යවාදී වන අතර ඔහු අල්ලාහ්ගේ දූතයාය. හෙට උදෑසන ඔබ මා සමඟ පැමිණියහොත් වඩා හොඳය. මන්ද මම ඔබ වෙනුවෙන් යමක් ගැන කරදර වුවහොත්, මම නැඟිටින්නෙමි, මම වතුර වත් කරනවාක් මෙන්. එබැවින්, මම යන ඕනෑම තැනක අනුගමනය කරන්න!' අලිගේ නික්ම යාමෙන් පසු අබු දසාර් ගියේය, ඔවුන් දෙදෙනාම නබි මුහම්මද් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගේ නිවසට ඇතුළු වන තුරු. ඉන්පසු අබු ඩ්සාර් නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගේ පැහැදිලි කිරීමට සවන් දුන් අතර, ඔහු වහාම ඉස්ලාම් ආගමට හැරුණි. නබි මුහම්මද් (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන් අබු ඩර්ර්ට මෙසේ පැවසීය: “ඔබේ ජනතාව වෙත ආපසු ගොස් ඉස්ලාමයට එරෙහිව ජයග්‍රහණය ලබා ගන්නා තෙක් ඉස්ලාමයේ ඉගැන්වීම් ඔවුන්ට දන්වන්න.” අබු ඩර්ර් මෙසේ පැවසීය: “මගේ ආත්මය කාගේ අතෙහිද, මම ඔවුන්ට හැකි තරම් පැහැදිලිව ඉස්ලාමය ප්‍රකාශ කරමි.” ඉන්පසු අබු ඩර්ර් නබි (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන්ගේ නිවසින් පිටව ගොස් මහා පල්ලියට ගියේය. ඔහු එහි පැමිණි විට, ඔහු තම මුළු ශක්තියෙන් කෑ ගසමින් මෙසේ පැවසීය: “අල්ලාහ් හැර නමස්කාර කිරීමට සුදුසු දෙවියෙකු නොමැති බවට මම සාක්ෂි දෙමි, මුහම්මද් අල්ලාහ්ගේ දූතයා බව මම සාක්ෂි දෙමි.” මෙම ඇමතුම ඇසූ මක්කාවේ ජනතාව කම්පනයට පත් වූ අතර හඬේ මූලාශ්‍රය වෙත දිව ගියහ. එම හඬ මක්කමේ පදිංචිකරුවෙකු නොව විදේශිකයෙකු විසින් කරන ලද බව වටහා ගත් පසු, ඔහු වැටෙන තුරු ඔවුන් වහාම ඔහුට පහර දුන්හ. ඉන් ටික කලකට පසු, අබ්බාස් බින් අබ්දුල් මුත්තලිබ් ඔහුව ආරක්ෂා කිරීමට පැමිණ මෙසේ කීවේය: “ඔබට දුක් වේ! ඔබ පහර දෙන පුද්ගලයා ගිෆාර් ගෝත්‍රයේ කෙනෙක් බව ඔබ දන්නේ නැද්ද?” සිරියාවට යන ඔබේ වෙළඳ මාර්ගය ගිෆාර් ගෝත්‍රයේ භූමිය හරහා ගමන් කරන බව ඔබට වැටහෙන්නේ නැද්ද? ' ඉන්පසු අබ්බාස් වහාම කුරෙයිෂ්වරුන්ගේ කෝපයෙන් අබු ඩ්සාර් බේරා ගත්තේය. ඊළඟ දවසේ මක්කමේ කුරෙයිෂ්වරු ඔහුට පහර දීමට පැමිණෙන තෙක් අබු ඩ්සාර් එම දේම කළේය. එවිට අබ්බාස් ඔවුන්ගේ කෝපයෙන් ඔහුව ආරක්ෂා කර බේරා ගැනීමට පැමිණියේය.
හදීස්
Imam Muslim : 4522
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى أَخْبَرَنَا خَالِدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ بَيَانٍ عَنْ قَيْسِ بْنِ أَبِي حَازِمٍ عَنْ جَرِيرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ ح و حَدَّثَنِي عَبْدُ الْحَمِيدِ بْنُ بَيَانٍ حَدَّثَنَا خَالِدٌ عَنْ بَيانٍ قَالَ سَمِعْتُ قَيْسَ بْنَ أَبِي حَازِمٍ يَقُولُ قَالَ جَرِيرُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ مَا حَجَبَنِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُنْذُ أَسْلَمْتُ وَلَا رَآنِي إِلَّا ضَحِكَ
[යාහ්යා බින් යාහ්යා] අපට පවසා ඇත; [බයාන්] සිට [කයිස් බින් අබු හාසිම්] සිට [ජරීර් බින් අබ්දුල්ලා] දක්වා [කාලිඩ් බින් අබ්දුල්ලා] ගැන අපට දැනුම් දී ඇත; එලෙසම එය වෙනත් මාර්ගයකින් විස්තර කර ඇත, තවද [අබ්දුල් හමීඩ් බින් බයාන්] මට පවසා ඇත; [බයාන්] සිට [කාලිඩ්] අපට පවසා ඇති ඔහු මෙසේ පැවසීය; [කයිස් බින් අබු හාසිම්] පවසන බව මට ඇසිණි; [ජරීර් බින් අබ්දුල්ලා] මෙසේ පැවසීය; 'මම ඉස්ලාම් ආගමට හැරුණු දා සිට, රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් කිසි විටෙකත් මට ඔහුගේ නිවසට යාමට සහ බැලීමට අවසර දීම ප්‍රතික්ෂේප කර නැත. ඔහු මාව දකින සෑම අවස්ථාවකම සිනාසෙයි'.
හදීස්
Imam Muslim : 4523
و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ وَأَبُو أُسَامَةَ عَنْ إِسْمَعِيلَ ح و حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ إِدْرِيسَ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ عَنْ قَيْسٍ عَنْ جَرِيرٍ قَالَ مَا حَجَبَنِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُنْذُ أَسْلَمْتُ وَلَا رَآنِي إِلَّا تَبَسَّمَ فِي وَجْهِي زَادَ ابْنُ نُمَيْرٍ فِي حَدِيثِهِ عَنْ ابْنِ إِدْرِيسَ وَلَقَدْ شَكَوْتُ إِلَيْهِ أَنِّي لَا أَثْبُتُ عَلَى الْخَيْلِ فَضَرَبَ بِيَدِهِ فِي صَدْرِي وَقَالَ اللَّهُمَّ ثَبِّتْهُ وَاجْعَلْهُ هَادِيًا مَهْدِيًّا
ඔහු [අබු බකර් බින් අබු සයිබා] අපට පැවසීය; ඔහු [වාකි] සහ [අබු උසාමා] [ඉස්මායිල්] අපට පැවසීය; එලෙසම එය වෙනත් මාර්ගයකින් විස්තර කර ඇත, ඔහු [ඉබ්නු නුමෙයාර්] අපට පැවසීය; ඔහු [අබ්දුල්ලා බින් ඉද්රිස්] අපට පැවසීය; [ජරීර්] සිට [කයිස්] සිට [ඉස්මායිල්] අපට දැනුම් දී ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'මම ඉස්ලාම් ආගමට හැරුණු දා සිට, රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් මට ඔහුගේ නිවසට ගොස් බැලීමට ඉඩ දීම කිසි විටෙකත් ප්‍රතික්ෂේප කර නැත. ඔහු මාව දකින සෑම අවස්ථාවකම මට සිනාසෙයි'. ඉබ්නු නුමෙයාර් ඉබ්නු ඉද්රිස්ගේ හදීසයේ මෙසේ පැවසීය; ජරීර් මෙසේ පැවසීය; 'ඇත්තෙන්ම මම ඔහුට පැමිණිලි කළේ මට මගේ අශ්වයා පිට නිශ්චලව සිටිය නොහැකි බවයි. ඉන්පසු ඔහු තම අතින් මගේ පපුවට පහර දී මෙසේ පැවසීය: 'අල්ලාහ්, ඔහුව ශක්තිමත් කර මඟ පෙන්වීමට හැකි කෙනෙකු බවට පත් කරන්න'.
හදීස්
Imam Muslim : 4524
حَدَّثَنِي عَبْدُ الحَمِيدِ بْنُ بَيَانٍ أَخْبَرَنَا خَالِدٌ عَنْ بَيَانٍ عَنْ قَيْسٍ عَنْ جَرِيرٍ قَالَ كَانَ فِي الْجَاهِلِيَّةِ بَيْتٌ يُقَالُ لَهُ ذُو الْخَلَصَةِ وَكَانَ يُقَالُ لَهُ الْكَعْبَةُ الْيَمَانِيَةُ وَالْكَعْبَةُ الشَّامِيَّةُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هَلْ أَنْتَ مُرِيحِي مِنْ ذِي الْخَلَصَةِ وَالْكَعْبَةِ الْيَمَانِيَةِ وَالشَّامِيَّةِ فَنَفَرْتُ إِلَيْهِ فِي مِائَةٍ وَخَمْسِينَ مِنْ أَحْمَسَ فَكَسَرْنَاهُ وَقَتَلْنَا مَنْ وَجَدْنَا عِنْدَهُ فَأَتَيْتُهُ فَأَخْبَرْتُهُ قَالَ فَدَعَا لَنَا وَلِأَحْمَسَ
['අබ්දුල් හමීඩ් බින් බයාන්] මට කිව්වා; [බයාන්] සිට [කයිස්] සිට [ජරීර්] දක්වා [කාලිඩ්] අපට වාර්තා කිරීමෙන් පසු ඔහු මෙසේ පැවසීය: ජාහිලියා යුගයේදී ඩුල් ඛල්ෂා නම් නිවසක් තිබුණි, එම නිවස සාමාන්‍යයෙන් අල් කබා අල් යමානියා සහ අල් කබා අස් සියාමියා ලෙස හැඳින්විණි. එවිට රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් ඔහුට මෙසේ කීවේය: 'ඩිසිල් කලෂා හෝ අල් කබා අල් යමානියා සහ සියාමියා විනාශ කිරීමෙන් ඔබට මාව සතුටු කළ හැකිද?' ජාබීර් පැවසීය; ඉන්පසු මම ශක්තිමත් අශ්වාරෝහකයන් එකසිය පනහක් සමඟ පිටත් වුණෙමි. අපි එය විනාශ කළ අතර ඒ වටා සිටි මිනිසුන් මරා දැමුවෙමු. ඉන්පසු මම සාර්ථකත්වය රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් වෙත වාර්තා කිරීමට ආපසු ගිය අතර, රසූලුල්ලාහ් අප සහ ශක්තිමත් අශ්වාරෝහකයින් වෙනුවෙන් යාච්ඤා කළේය.
හදීස්
Imam Muslim : 4525
حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ أَخْبَرَنَا جَرِيرٌ عَنْ إِسْمَعِيلَ بْنِ أَبِي خَالِدٍ عَنْ قَيْسِ بْنِ أَبِي حَازِمٍ عَنْ جَرِيرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الْبَجَلِيِّ قَالَ قَالَ لِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا جَرِيرُ أَلَا تُرِيحُنِي مِنْ ذِي الْخَلَصَةِ بَيْتٍ لِخَثْعَمَ كَانَ يُدْعَى كَعْبَةَ الْيَمَانِيَةِ قَالَ فَنَفَرْتُ فِي خَمْسِينَ وَمِائَةِ فَارِسٍ وَكُنْتُ لَا أَثْبُتُ عَلَى الْخَيْلِ فَذَكَرْتُ ذَلِكَ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَضَرَبَ يَدَهُ فِي صَدْرِي فَقَالَ اللَّهُمَّ ثَبِّتْهُ وَاجْعَلْهُ هَادِيًا مَهْدِيًّا قَالَ فَانْطَلَقَ فَحَرَّقَهَا بِالنَّارِ ثُمَّ بَعَثَ جَرِيرٌ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَجُلًا يُبَشِّرُهُ يُكْنَى أَبَا أَرْطَاةَ مِنَّا فَأَتَى رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ لَهُ مَا جِئْتُكَ حَتَّى تَرَكْنَاهَا كَأَنَّهَا جَمَلٌ أَجْرَبُ فَبَرَّكَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى خَيْلِ أَحْمَسَ وَرِجَالِهَا خَمْسَ مَرَّاتٍ حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ ح و حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا أَبِي ح و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبَّادٍ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ ح و حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا مَرْوَانُ يَعْنِي الْفَزَارِيَّ ح و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ كُلُّهُمْ عَنْ إِسْمَعِيلَ بِهَذَا الْإِسْنَادِ وَقَالَ فِي حَدِيثِ مَرْوَانَ فَجَاءَ بَشِيرُ جَرِيرٍ أَبُو أَرْطَاةَ حُصَيْنُ بْنُ رَبِيعَةَ يُبَشِّرُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
[ඉෂාක් බින් ඉබ්‍රාහිම්] අපට මෙසේ පැවසීය; [ඉස්මායිල් බින් අබු කාලිඩ්] [කයිස් බින් අබු හාසිම්] [ජරීර් බින් අබ්දුල්ලා අල් බජාලි] වෙතින් [ජරීර්] අපට [ජරීර්] වාර්තා කිරීමෙන් පසු ඔහු මෙසේ පැවසීය; 'රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් මට මෙසේ පැවසීය: 'ඕ ජරීර්, මුස්ලිම්වරුන්ගේ හමුදාව යේමන කාබා ලෙස හඳුන්වන කත්සාම් ජනයාගේ නමස්කාර ස්ථානයක් වන ඩිසිල් කලාෂා වෙත මෙහෙයවන්න'. ජරීර් පැවසීය; එබැවින් මම වහාම අසරුවන් එකසිය පනහක් සමඟ පිටත් වුණෙමි. නමුත් ඒ අවස්ථාවේදී මට මගේ අශ්වයා මත රැඳී සිටීමට නොහැකි විය. ඉන්පසු මම මෙය රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්ට පැවසුවෙමි. එබැවින් ඔහු තම අතින් මගේ පපුවට පහර දී මෙසේ පැවසීය: 'අල්ලාහ්, ඔහුව ශක්තිමත් කර මඟ පෙන්වීමට සහ මඟ පෙන්වීමට හැකි කෙනෙකු බවට පත් කරන්න'. කයිස් පැවසීය; ඉන්පසු ඔහු පිටත් වී එය ගින්නෙන් පුළුස්සා දැමීය. ඉන්පසු ජරීර් සාමාන්‍යයෙන් අබු අර්තා ලෙස හඳුන්වන කෙනෙකුව රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් වෙත ජයග්‍රහණය නිවේදනය කිරීමට යැවීය. පැමිණි පසු, අබු අර්තා අල්ලාහ්ගේ දූතයා අමතා මෙසේ පැවසීය: ඔටුවෙකුට කළු පැහැති කේශර ඇති බව පෙනෙන තරමට පිළිස්සී ගිය නිවසින් පිටව නොගියහොත් මම නොඑන්නෙමි. එබැවින් නබිතුමා ශක්තිමත් අශ්වයන්ට සහ ඔවුන්ගේ අසරුවන්ට පස් වතාවක් ආශිර්වාද කළේය. [අබු බකර් බින් අබු සයයිබා] සහ [වාකි'] අපට පැවසීය; එලෙසම එය වෙනත් මාර්ගයකින් විස්තර කර ඇත, සහ [ඉබ්නු නුමෙයාර්] අපට පැවසීය; [මගේ පියාට] අපට පැවසීය; එලෙසම එය වෙනත් මාර්ගයකින් විස්තර කර ඇත, සහ [මුහම්මද් බින් 'අබ්බාද්] අපට පැවසීය; [සුෆ්යාන්] අපට පැවසීය; එලෙසම එය වෙනත් මාර්ගයකින් විස්තර කර ඇත, සහ [ඉබ්නු අබු 'උමර්] අපට පැවසීය; [මර්වාන්] එනම් අල් ෆසාරි අපට පැවසීය; එලෙසම, එය වෙනත් මාර්ගයකින් විස්තර කර ඇත, සහ [මුහම්මද් බින් රාෆි'] මට පැවසීය; මෙම මාර්ගය හරහා [ඉස්මායිල්] සිට සෑම දෙයක්ම [අබු උසාමා] අපට විස්තර කර ඇත. මර්වාන්ගේ හදීසයේ එය සඳහන් වේ; 'එවිට ජරීර්ගේ දූතයා වන අබු අර්තා බින් හුෂයින් බින් රබියා, ජයග්‍රහණය පිළිබඳව අනාගතවක්තෘවරයාට දැනුම් දීමට පැමිණියේය.'
හදීස්
Imam Muslim : 4526
حَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ وَأَبُو بَكْرِ بْنُ النَّضْرِ قَالَا حَدَّثَنَا هَاشِمُ بْنُ الْقَاسِمِ حَدَّثَنَا وَرْقَاءُ بْنُ عُمَرَ الْيَشْكُرِيُّ قَالَ سَمِعْتُ عُبَيْدَ اللَّهِ بْنَ أَبِي يَزِيدَ يُحَدِّثُ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَتَى الْخَلَاءَ فَوَضَعْتُ لَهُ وَضُوءًا فَلَمَّا خَرَجَ قَالَ مَنْ وَضَعَ هَذَا فِي رِوَايَةِ زُهَيْرٍ قَالُوا وَفِي رِوَايَةِ أَبِي بَكْرٍ قُلْتُ ابْنُ عَبَّاسٍ قَالَ اللَّهُمَّ فَقِّهْهُ
[සුහයිර් බින් හාර්බ්] සහ [අබු බකර් බින් අන් නදර්] යන දෙදෙනාම මෙසේ පැවසූ බව අපට දන්වා ඇත; [හසීම් බින් අල් කාසිම්] අපට පැවසීය; [වර්කා බින් උමර් අල් යසිකුරි] අපට පැවසූ පසු ඔහු මෙසේ පැවසීය; අල්ලාහ්ගේ දූතයා (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන් වැසිකිළියට ගිය බව ['උබයිදුල්ලාහ් බින් අබු යසිඩ්] [ඉබ්නු අබ්බාස්]ට පවසනු මම අසා ඇත්තෙමි. ඉන්පසු මම ඔහු වෙනුවෙන් වතුරෙන් පිරුණු භාජනයක් සූදානම් කළෙමි. ඔහු වැසිකිළියෙන් එළියට ආ විට, නබිතුමා මෙසේ ඇසීය: 'මේ ජලය පිළියෙළ කළේ කවුද?' - සුහයිර්ගේ ඉතිහාසයට අනුව; ඔවුන් පිළිතුරු දුන්හ. මේ අතර, අබු බකර්ගේ ඉතිහාසයට අනුව; මම පිළිතුරු දුන්නෙමි-; මම, ඉබ්නු අබ්බාස්, අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෙනි'. එවිට අල්ලාහ්ගේ දූතයා මෙසේ පැවසීය; 'ආදරණීය අල්ලාහ්. ෆකිකන්ලා ඔහුට - ඔහුට ආගම පිළිබඳ අවබෝධය ලබා දෙන්න'.
හදීස්
Imam Muslim : 4527
حَدَّثَنَا أَبُو الرَّبِيعِ الْعَتَكِيُّ وَخَلَفُ بْنُ هِشَامٍ وَأَبُو كَامِلٍ الْجَحْدَرِيُّ كُلُّهُمْ عَنْ حَمَّادِ بْنِ زَيْدٍ قَالَ أَبُو الرَّبِيعِ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ حَدَّثَنَا أَيُّوبُ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَ رَأَيْتُ فِي الْمَنَامِ كَأَنَّ فِي يَدِي قِطْعَةَ إِسْتَبْرَقٍ وَلَيْسَ مَكَانٌ أُرِيدُ مِنْ الْجَنَّةِ إِلَّا طَارَتْ إِلَيْهِ قَالَ فَقَصَصْتُهُ عَلَى حَفْصَةَ فَقَصَّتْهُ حَفْصَةُ عَلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَرَى عَبْدَ اللَّهِ رَجُلًا صَالِحًا
[අබු අර් රබි අල් 'අටකි] සහ [කලාෆ් බින් හිෂාම්] සහ [අබු කමිල් අල් ජහ්දාරි] යන සියල්ල [හම්මාඩ් බින් සයිද්] ගෙන් අපට පවසා ඇත. [අබු අර් රබි] මෙසේ පැවසීය; [හම්මාඩ් බින් සයිද්] ගෙන් අපට පවසා ඇත; [ඉබ්නු උමර්] ගෙන් [නෆි] ගෙන් [අයියුබ්] අපට දැනුම් දුන් පසු ඔහු මෙසේ පැවසීය; මගේ අතේ සේද රෙද්දක් ඇති බව මම සිහිනෙන් දුටුවෙමි. එය මට ස්වර්ගයේ සිටීමට අවශ්‍ය ස්ථානයක් නොවේ, මට එය දැකිය නොහැකි නම්. ඔහු මෙසේ පවසයි; 'ඊට පස්සේ මම එය හෆ්ෂාට කිව්වා, පසුව හෆ්ෂා එය නැවත නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්ට කිව්වා. එබැවින් නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් මෙසේ පැවසීය: 'මම අබ්දුල්ලාහ් ධර්මිෂ්ඨ මිනිසෙකු ලෙස දකිමි'.
හදීස්
Imam Muslim : 4528
حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ وَاللَّفْظُ لِعَبْدٍ قَالَا أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَالِمٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَ كَانَ الرَّجُلُ فِي حَيَاةِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا رَأَى رُؤْيَا قَصَّهَا عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَتَمَنَّيْتُ أَنْ أَرَى رُؤْيَا أَقُصُّهَا عَلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ وَكُنْتُ غُلَامًا شَابًّا عَزَبًا وَكُنْتُ أَنَامُ فِي الْمَسْجِدِ عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَرَأَيْتُ فِي النَّوْمِ كَأَنَّ مَلَكَيْنِ أَخَذَانِي فَذَهَبَا بِي إِلَى النَّارِ فَإِذَا هِيَ مَطْوِيَّةٌ كَطَيِّ الْبِئْرِ وَإِذَا لَهَا قَرْنَانِ كَقَرْنَيْ الْبِئْرِ وَإِذَا فِيهَا نَاسٌ قَدْ عَرَفْتُهُمْ فَجَعَلْتُ أَقُولُ أَعُوذُ بِاللَّهِ مِنْ النَّارِ أَعُوذُ بِاللَّهِ مِنْ النَّارِ أَعُوذُ بِاللَّهِ مِنْ النَّارِ قَالَ فَلَقِيَهُمَا مَلَكٌ فَقَالَ لِي لَمْ تُرَعْ فَقَصَصْتُهَا عَلَى حَفْصَةَ فَقَصَّتْهَا حَفْصَةُ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نِعْمَ الرَّجُلُ عَبْدُ اللَّهِ لَوْ كَانَ يُصَلِّي مِنْ اللَّيْلِ قَالَ سَالِمٌ فَكَانَ عَبْدُ اللَّهِ بَعْدَ ذَلِكَ لَا يَنَامُ مِنْ اللَّيْلِ إِلَّا قَلِيلًا حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الدَّارِمِيُّ أَخْبَرَنَا مُوسَى بْنُ خَالِدٍ خَتَنُ الْفِرْيَابِيِّ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ الْفَزَارِيِّ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَ كُنْتُ أَبِيتُ فِي الْمَسْجِدِ وَلَمْ يَكُنْ لِي أَهْلٌ فَرَأَيْتُ فِي الْمَنَامِ كَأَنَّمَا انْطُلِقَ بِي إِلَى بِئْرٍ فَذَكَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمَعْنَى حَدِيثِ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَالِمٍ عَنْ أَبِيهِ
[ඉෂාක් බින් ඉබ්‍රාහිම්] සහ [අබාද් බින් හුමයිඩ්] අපට පැවසූ අතර මෙම ලෆාෂ් 'අබාද්'ට අයත් බව ඔහු පැවසීය; [අබ්දුර් රසාක්] අපට දැනුම් දුන්නේය; [සලීම්] [ඉබ්නු උමර්] ගෙන් [අස් සුහ්රි] ගෙන් [මමර්] අපට වාර්තා කිරීමෙන් පසු ඔහු මෙසේ පැවසීය; 'රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගේ කාලයේ යමෙකුට සිහිනයක් තිබුනේ නම්, ඔහු සිහිනය රසූලුල්ලාහ්ට කියනු ඇත, එබැවින් මටත් සිහින දැක එය ඔහුට පැවසීමට අවශ්‍ය විය. මම යෞවනයෙකු වූ විට, මුහම්මද් නබිතුමාගේ කාලයේ, මම වරක් පල්ලියේ නිදාගත්තා. ඒ නින්දේදී මම සිහින මැව්වේ දේවදූතයන් දෙදෙනෙකු සිටින බවත්, ඔවුන් මාව අල්ලාගෙන නිරයට ගෙන ගිය බවත්, ඔවුන්ගේ කෙළවර ළිං ලණු දෙකක් වැනි ලණු සහිත ළිඳක් මෙන් බිත්ති කර ඇති බවත්ය. ළිඳේ මා දන්නා කිහිප දෙනෙක් සිටින බව පෙනී ගිය අතර මම වහාම මෙසේ කීවෙමි: 'මම නිරයේ වධයෙන් අල්ලාහ්ගෙන් රැකවරණය පතමි. නිරයේ වධයෙන් අල්ලාහ්ගෙන් රැකවරණය පතමි. නිරයේ වධයෙන් අල්ලාහ්ගෙන් රැකවරණය පතමි'. වැඩි කල් නොගොස්, තවත් දේවදූතයෙක් දේවදූතයන් දෙදෙනා මුණගැසුණු අතර ඔහු මට මෙසේ පැවසීය: 'ඔබ ආරක්ෂිත වනු ඇත'. පසුව මම මගේ සිහිනය හෆ්ෂාට පැවසූ අතර හෆ්ෂා එය රසූලුල්ලාහ්ට පැවසීය. එවිට අල්ලාහ්ගේ දූතයා මෙසේ පැවසීය: 'හොඳම පුද්ගලයා අබ්දුල්ලා බින් අම්රු, ඔහු රාත්‍රියේ කොටසක් යාච්ඤා කිරීමට කැමති නම්'. සලීම් පැවසීය; 'ඊට පසු අබ්දුල්ලා බින් අම්රු කෙටි වේලාවක් හැර රාත්‍රියේ නිදාගත්තේ නැත'. ['අබ්දුල්ලා බින් අබ්දුර් රහ්මාන් අද් දාරිමි] අපට පැවසීය; [අබු ඉෂාක් අල් ෆසාරි] ['උබයිදිල්ලා බින් උමර්] [නෆි'] [ඉබ්නු උමර්] වෙතින් [මුසා බින් කාලිඩ් ඛාටන් අල් ෆිර්යාබි] අපට වාර්තා කළේය; ඔහු මෙසේ පැවසීය; මම රාත්‍රිය පල්ලියේ ගත කළෙමි, ඒ වන විට මට රැඳී සිටීමට පවුලක් සිටියේ නැත. ඊට පස්සේ මම ළිඳකට ගෙනියනවා වගේ හීනයක් දැක්කා...-ඊට පස්සේ ඔහු නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගේ හදීසයක් සඳහන් කළා, ඒක ඔහුගේ පියා වන සලීම්ගෙන් අස් සුහ්රිගේ හදීසයට සමානයි.-
හදීස්
Imam Muslim : 4529
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَابْنُ بَشَّارٍ قَالَا حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ سَمِعْتُ قَتَادَةَ يُحَدِّثُ عَنْ أَنَسٍ عَنْ أُمِّ سُلَيْمٍ أَنَّهَا قَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ خَادِمُكَ أَنَسٌ ادْعُ اللَّهَ لَهُ فَقَالَ اللَّهُمَّ أَكْثِرْ مَالَهُ وَوَلَدَهُ وَبَارِكْ لَهُ فِيمَا أَعْطَيْتَهُ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ قَتَادَةَ سَمِعْتُ أَنَسًا يَقُولُ قَالَتْ أُمُّ سُلَيْمٍ يَا رَسُولَ اللَّهِ خَادِمُكَ أَنَسٌ فَذَكَرَ نَحْوَهُ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ هِشَامِ بْنِ زَيْدٍ سَمِعْتُ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ يَقُولُا مِثْلَ ذَلِكَ
[මුහම්මද් බින් අල් මුට්සන්නා] සහ [ඉබ්නු බසිසියාර්] යන දෙදෙනාම මෙසේ පැවසූ බව අපට දන්වා ඇත; [මුහම්මද් බින් ජ'ෆාර්] අපට පැවසීය; [සියුබා] අපට පැවසීය: [අනාස්] ගෙන් [උම්මු සුලෙයිම්] ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෙනි, මේ අනස් ඔබේ සහායකයාය, ඔහු වෙනුවෙන් යාච්ඤා කරන්න! එබැවින් ඔහු මෙසේ යාච්ඤා කළේය: 'අල්ලාහ්, ඔහුගේ ධනය හා දරුවන් වැඩි කරන්න, ඔබ ඔහුට දුන් දෙයට ඔහුට ආශීර්වාද කරන්න'. [මුහම්මද් බින් අල් මුට්සන්නා] අපට පැවසීය; [අබු දාවුද්] අපට පැවසීය; [ෂුබා] අපට පැවසීය; [කටාදා] සිට [අනාස්] පවසනු මම අසා ඇත්තෙමි; [උම්මු සුලෙයිම්] පැවසීය; 'ඕ රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්, මේ අනස් ඔබේ සහායකයාය....-සහ ඒ හා සමාන හදීසයක් සමඟ.- [මුහම්මද් බින් බසිසියාර්] අපට පැවසීය; [මුහම්මද් බින් ජ'ෆාර්] අපට පැවසුවා; [හිස්යාම් බින් සයිද්] ගෙන් [සියුබා] අපට කිව්වා [අනස් බින් මලික්] කියනවා මම අහලා තියෙනවා; ... - ඒ හා සමාන හදීසයක් සමඟ.-
හදීස්
Imam Muslim : 4530
و حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا هَاشِمُ بْنُ الْقَاسِمِ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسٍ قَالَ دَخَلَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَيْنَا وَمَا هُوَ إِلَّا أَنَا وَأُمِّي وَأُمُّ حَرَامٍ خَالَتِي فَقَالَتْ أُمِّي يَا رَسُولَ اللَّهِ خُوَيْدِمُكَ ادْعُ اللَّهَ لَهُ قَالَ فَدَعَا لِي بِكُلِّ خَيْرٍ وَكَانَ فِي آخِرِ مَا دَعَا لِي بِهِ أَنْ قَالَ اللَّهُمَّ أَكْثِرْ مَالَهُ وَوَلَدَهُ وَبَارِكْ لَهُ فِيهِ
ඔහු [සුහයිර් බින් හාර්බ්] මට කීවේය; ඔහු [හසීම් බින් අල් කාසිම්] අපට කීවේය; ඔහු [අනස්] අපට [තාබිත්] සිට [සුලෙයිමාන්] අපට [අනාස්] වෙත පැවසීය. ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'වරක් නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් අපව මුණගැසුණා. ඒ වෙලාවේ ගෙදර හිටියේ මම, මගේ මව සහ මගේ නැන්දා උම් හරාම් පමණයි. මගේ මව කිව්වා; අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෙනි, මේ ඔබේ කුඩා උදව්කරු, ඔහු වෙනුවෙන් යාච්ඤා කරන්න! අනස් පැවසීය; 'එවිට ඔහු මා වෙනුවෙන් සියලු යහපත්කම්වලින් යාච්ඤා කළේය. ඔහුගේ යාච්ඤාව අවසානයේ ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'අල්ලාහ්, ඔහුගේ ධනය සහ දරුවන් වැඩි කර ඔවුන් තුළ ඔහුට ආශීර්වාද කරන්න'.
හදීස්
Imam Muslim : 4531
حَدَّثَنِي أَبُو مَعْنٍ الرَّقَاشِيُّ حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ يُونُسَ حَدَّثَنَا عِكْرِمَةُ حَدَّثَنَا إِسْحَقُ حَدَّثَنَا أَنَسٌ قَالَ جَاءَتْ بِي أُمِّي أُمُّ أَنَسٍ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَدْ أَزَّرَتْنِي بِنِصْفِ خِمَارِهَا وَرَدَّتْنِي بِنِصْفِهِ فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ هَذَا أُنَيْسٌ ابْنِي أَتَيْتُكَ بِهِ يَخْدُمُكَ فَادْعُ اللَّهَ لَهُ فَقَالَ اللَّهُمَّ أَكْثِرْ مَالَهُ وَوَلَدَهُ قَالَ أَنَسٌ فَوَاللَّهِ إِنَّ مَالِي لَكَثِيرٌ وَإِنَّ وَلَدِي وَوَلَدَ وَلَدِي لَيَتَعَادُّونَ عَلَى نَحْوِ الْمِائَةِ الْيَوْمَ
ඔහු මට [අබු මාආන් අර් රකසි] කිව්වා; ඔහු අපට [උමර් බින් යූනුස්] කිව්වා; ඔහු අපට [ඉක්රිමා] කිව්වා; ඔහු අපට [ඉෂාක්] කිව්වා; ඔහු අපට [අනස්] කිව්වා; ඔහු අපට මෙසේ කිව්වා; දිනක් මගේ මව සහ මම නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් වෙත පැමිණියෙමු. මගේ මව ඇගේ වැස්මෙන් අඩක් සහ අනෙක් භාගය මාව ආවරණය කිරීමට මා ආවරණය කළාය. මගේ මව මෙසේ පැවසුවාය; 'අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෙනි, මෙය කුඩා කාලයේ දී ඇති වූ අන්වර්ථ නාමයයි - මගේ පුතා. පසුව ඔබට උදව් කිරීමට මම ඔහුට මෙහි ආරාධනා කළෙමි. ඕයිහ්, එබැවින් ඔහු වෙනුවෙන් යාච්ඤා කරන්න! එවිට රසූලුල්ලාහ් අනස් වෙනුවෙන් යාච්ඤා කළේය; 'අල්ලාහ්, ඔබේ ධනය සහ දරුවන් වැඩි කරන්න!' පසුව, අනස් මෙසේ පැවසීය: 'අල්ලාහ් මත දිවුරන්න, මගේ ධනය දැන් සැබවින්ම අතිමහත්ය, මගේ දරුවන් සහ මුණුබුරන් දැන් සියයකට වඩා වැඩි පිරිසකට ළඟා වී ඇත'.
හදීස්
Imam Muslim : 4532
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا جَعْفَرٌ يَعْنِي ابْنَ سُلَيْمَانَ عَنْ الْجَعْدِ أَبِي عُثْمَانَ قَالَ حَدَّثَنَا أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ قَالَ مَرَّ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَسَمِعَتْ أُمِّي أُمُّ سُلَيْمٍ صَوْتَهُ فَقَالَتْ بِأَبِي وَأُمِّي يَا رَسُولَ اللَّهِ أُنَيْسٌ فَدَعَا لِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثَلَاثَ دَعَوَاتٍ قَدْ رَأَيْتُ مِنْهَا اثْنَتَيْنِ فِي الدُّنْيَا وَأَنَا أَرْجُو الثَّالِثَةَ فِي الْآخِرَةِ
[කුටයිබා බින් සඊද්] අපට පැවසීය; [ජෆාර්] අපට පැවසුවේ [අල් ජාද් අබු 'උස්මාන්] හි ඉබ්නු සුලෙයිමාන් ඔහු මෙසේ පැවසීය; [අනස් බින් මලික්] අපට පවසා ඔහු මෙසේ පැවසීය: දිනක් අල්ලාහ්ගේ දූතයා අපගේ නිවස අසලින් ගමන් කළේය. අහම්බෙන් මගේ මව වන උම් සුලෙයිම් ඔහුගේ හඬ ඇසීය. ඔහු ඔහුට කතා කළේය, 'අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෙනි, මගේ පියා සහ මව වෙනුවෙන්, මේ උනයිස්!' එවිට රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් මා වෙනුවෙන් දේවල් තුනක් යාච්ඤා කළේය, ඉන් දෙකක් මම මෙලොවදී සාක්ෂාත් කර ගෙන ඇති අතර තුන්වන එක මම මතු ලොවේදී බලාපොරොත්තු වෙමි'.
හදීස්
Imam Muslim : 4533
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ نَافِعٍ حَدَّثَنَا بَهْزٌ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ أَخْبَرَنَا ثَابِتٌ عَنْ أَنَسٍ قَالَ أَتَى عَلَيَّ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَنَا أَلْعَبُ مَعَ الْغِلْمَانِ قَالَ فَسَلَّمَ عَلَيْنَا فَبَعَثَنِي إِلَى حَاجَةٍ فَأَبْطَأْتُ عَلَى أُمِّي فَلَمَّا جِئْتُ قَالَتْ مَا حَبَسَكَ قُلْتُ بَعَثَنِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِحَاجَةٍ قَالَتْ مَا حَاجَتُهُ قُلْتُ إِنَّهَا سِرٌّ قَالَتْ لَا تُحَدِّثَنَّ بِسِرِّ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَحَدًا قَالَ أَنَسٌ وَاللَّهِ لَوْ حَدَّثْتُ بِهِ أَحَدًا لَحَدَّثْتُكَ يَا ثَابِتُ
[අබු බකර් බින් නෆි] අපට පැවසුවා; [බහ්ස්] අපට කිව්වා; [හම්මාද්] අපට කිව්වා; [තාබිත්] [අනස්] ගෙන් අපට වාර්තා කිරීමෙන් පසු ඔහු මෙසේ පැවසීය; මම තවත් මිතුරන් සමඟ සෙල්ලම් කරමින් සිටියදී රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් මා බැලීමට පැමිණියා. පසුව ඔහු අපට ආයුබෝවන් කියා යමක් කිරීමට මගෙන් ඉල්ලා සිටි නිසා මම නිවසට පැමිණීමට ප්‍රමාද වුණා. ගෙදර ආවා. අම්මා මගෙන් ඇහුවා; 'ඔයා ගෙදර එන්න පරක්කු වුණේ ඇයි? ඉතින් මම පිළිතුරු දුන්නා; 'කලින් මට අල්ලාහ්ගේ දූතයා යමක් කිරීමට අණ කළා'. මගේ අම්මා නිතරම ඇහුවා; 'අවශ්‍යතාවය කුමක්ද?' මම පිළිතුරු දුන්නා; 'ඒක රහසක්'. මගේ අම්මා කිව්වා; 'හරි, අල්ලාහ්ගේ දූතයා (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන්ගේ රහස කිසිවෙකුට නොකියන්න.' අනස් පැවසීය; 'අල්ලාහ්ගේ නාමයෙන්, මට මේ රහස කාට හරි කියන්න පුළුවන් නම්, මම ඔබටත් අනිවාර්යයෙන්ම කියන්නම්, ඕ තාබිත්!'
හදීස්
Imam Muslim : 4534
حَدَّثَنَا حَجَّاجُ بْنُ الشَّاعِرِ حَدَّثَنَا عَارِمُ بْنُ الْفَضْلِ حَدَّثَنَا مُعْتَمِرُ بْنُ سُلَيْمَانَ قَالَ سَمِعْتُ أَبِي يُحَدِّثُ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ أَسَرَّ إِلَيَّ نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سِرًّا فَمَا أَخْبَرْتُ بِهِ أَحَدًا بَعْدُ وَلَقَدْ سَأَلَتْنِي عَنْهُ أُمُّ سُلَيْمٍ فَمَا أَخْبَرْتُهَا بِهِ
[හජ්ජාජ් බින් ආසි සයෙර්] අපට කීවේය; [අරිම් බින් අල් ෆද්ල්] අපට කීවේය; [මුතමීර් බින් සුලෙයිමාන්] අපට කීවේය; [මගේ පියා] [අනස් බින් මලික්] ගෙන් කතාවක් කියනු මම අසා සිටියෙමි; ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෝ (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) මට රහස් කාරණයක් දැනුම් දුන්හ, ඉන්පසු මම එය කිසිවෙකුට නොකියමි. ඇත්ත වශයෙන්ම උම් සුලෙයිම් මෙම රහස ගැන විමසීය, නමුත් මම එය පැවසීමට කැමති වූයේ නැත.'
හදීස්
Imam Muslim : 4535
حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ عِيسَى حَدَّثَنِي مَالِكٌ عَنْ أَبِي النَّضْرِ عَنْ عَامِرِ بْنِ سَعْدٍ قَالَ سَمِعْتُ أَبِي يَقُولُا مَا سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لِحَيٍّ يَمْشِي إِنَّهُ فِي الْجَنَّةِ إِلَّا لِعَبْدِ اللَّهِ بْنِ سَلَامٍ
ඔහු මට [සුහයිර් බින් හාර්බ්] කිව්වා; අපට [ඉෂාක් බින් ඊසා] කිව්වා; [අබු අන් නද්ර්] [අමීර් බින් සාද්] ගෙන් [මලික්] කිව්වාට පස්සේ ඔහු කිව්වා; මම [මගේ පියා] කියනවා ඇහුණා; අල්ලාහ්ගේ දූතයා ජීවමාන පුද්ගලයෙකුට ස්වර්ගය පිළිබඳ විශේෂඥයෙක් බව කියනවා මම කවදාවත් අහලා නැහැ අබ්දුල්ලාහ් බින් සලාම් හැර.
හදීස්
Imam Muslim : 4536
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى الْعَنَزِيُّ حَدَّثَنَا مُعَاذُ بْنُ مُعَاذٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَوْنٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِيرِينَ عَنْ قَيْسِ بْنِ عُبَادٍ قَالَ كُنْتُ بِالْمَدِينَةِ فِي نَاسٍ فِيهِمْ بَعْضُ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَجَاءَ رَجُلٌ فِي وَجْهِهِ أَثَرٌ مِنْ خُشُوعٍ فَقَالَ بَعْضُ الْقَوْمِ هَذَا رَجُلٌ مِنْ أَهْلِ الْجَنَّةِ هَذَا رَجُلٌ مِنْ أَهْلِ الْجَنَّةِ فَصَلَّى رَكْعَتَيْنِ يَتَجَوَّزُ فِيهِمَا ثُمَّ خَرَجَ فَاتَّبَعْتُهُ فَدَخَلَ مَنْزِلَهُ وَدَخَلْتُ فَتَحَدَّثْنَا فَلَمَّا اسْتَأْنَسَ قُلْتُ لَهُ إِنَّكَ لَمَّا دَخَلْتَ قَبْلُ قَالَ رَجُلٌ كَذَا وَكَذَا قَالَ سُبْحَانَ اللَّهِ مَا يَنْبَغِي لِأَحَدٍ أَنْ يَقُولَ مَا لَا يَعْلَمُ وَسَأُحَدِّثُكَ لِمَ ذَاكَ رَأَيْتُ رُؤْيَا عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَصَصْتُهَا عَلَيْهِ رَأَيْتُنِي فِي رَوْضَةٍ ذَكَرَ سَعَتَهَا وَعُشْبَهَا وَخُضْرَتَهَا وَوَسْطَ الرَّوْضَةِ عَمُودٌ مِنْ حَدِيدٍ أَسْفَلُهُ فِي الْأَرْضِ وَأَعْلَاهُ فِي السَّمَاءِ فِي أَعْلَاهُ عُرْوَةٌ فَقِيلَ لِي ارْقَهْ فَقُلْتُ لَهُ لَا أَسْتَطِيعُ فَجَاءَنِي مِنْصَفٌ قَالَ ابْنُ عَوْنٍ وَالْمِنْصَفُ الْخَادِمُ فَقَالَ بِثِيَابِي مِنْ خَلْفِي وَصَفَ أَنَّهُ رَفَعَهُ مِنْ خَلْفِهِ بِيَدِهِ فَرَقِيتُ حَتَّى كُنْتُ فِي أَعْلَى الْعَمُودِ فَأَخَذْتُ بِالْعُرْوَةِ فَقِيلَ لِيَ اسْتَمْسِكْ فَلَقَدْ اسْتَيْقَظْتُ وَإِنَّهَا لَفِي يَدِي فَقَصَصْتُهَا عَلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ تِلْكَ الرَّوْضَةُ الْإِسْلَامُ وَذَلِكَ الْعَمُودُ عَمُودُ الْإِسْلَامِ وَتِلْكَ الْعُرْوَةُ عُرْوَةُ الْوُثْقَى وَأَنْتَ عَلَى الْإِسْلَامِ حَتَّى تَمُوتَ قَالَ وَالرَّجُلُ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ سَلَامٍ
[මුහම්මද් බින් අල් මුට්සන්නා අල් අන්බාරි] අපට පවසා ඇත; [මුආද්ස් බින් මුආද්ස්] අපට පවසා ඇත; [කයිස් බින් උබාද්] වෙතින් [මුහම්මද් බින් සිරින්] වෙතින් [අබ්දුල්ලාහ් බින් අවුන්] අපට පවසා ඇත; දිනක් මම මදීනාහි නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගේ මිතුරන් වූ අය සමඟ සිටියෙමි. එවිට කෙනෙකු පැමිණි අතර ඔහුගේ මුහුණේ ගාම්භීරත්වයේ සලකුණක් තිබුණි. මිනිසුන් පවසන්නේ; ඒ පුද්ගලයා ස්වර්ගයේ වැසියන් අතර සිටින බවත්, ඒ පුද්ගලයා ස්වර්ගයේ වැසියන් අතර සිටින බවත්ය. ඉන්පසු ඔහු සැහැල්ලු රකඅත් දෙකක් යාච්ඤා කළේය. ඔහු පල්ලියෙන් පිටව ගිය විට, ඔහු නිවසට ඇතුළු වන තෙක් මම ඔහු පසුපස ගියෙමි, මම ඔහු සමඟ ඇතුළට ගිය අතර අපි කතා කළෙමු. ඔහු ඇසූ විට, මම ඔහුට මෙසේ කීවෙමි; ඔබ පල්ලියට ඇතුළු වන විට, මිනිසුන් මේ හා ඒ වැනි දේවල් පවසති. පුද්ගලයා මෙසේ පැවසීය; සුභානල්ලාහ්, මිනිසුන් නොදන්නා දෙයක් නොකිය යුතුය. මම ඔබට කියමි, අල්ලාහ්ගේ දූතයා (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන්ගේ කාලයේ මට සිහිනයක් තිබුණා, මම ඒ ගැන ඔහුට කිව්වා. මම උයනක ඉන්නවා කියලා මම සිහින මැව්වා. ඉබ්නු අවුන් මෙසේ පැවසීය: ඔහු එහි විශාලත්වය, එහි කොළ පැහැති තණකොළ විස්තර කළ අතර, එහි මැද යකඩ කණුවක් තිබුණි, එහි පතුල පොළොවට ළඟා වූ අතර එහි මුදුන අහසට ළඟා විය. ඒ මත කඹයක් තිබූ අතර එය මට මෙසේ කියන ලදී: නගින්න. මම කිව්වා: මට බැහැ. එවිට මිස්නාෆ් (සේවකයෙක්) පැමිණ මගේ කමිසය පිටුපසින් ඔසවා මෙසේ කීවේය. මම කණුව මුදුනේ සිටින තුරු නැඟී කඹය අල්ලාගෙන මෙසේ කීවෙමි. පසුව මම අවදි වූ විට කඹය මගේ අතේ තිබුණි. මම නබි (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන් වෙත ගොස් මම ඒ ගැන ඔහුට කීවෙමි. අල්ලාහ්ගේ දූතයා (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන් මෙසේ පැවසීය: ශාකය ඉස්ලාමයයි, කණුව ඉස්ලාමයේ කුළුණයි, කඹය තද කඹයකි, ඔබ මිය යන තුරු ඔබ ඉස්ලාමයේ සිටී. ඉබ්නු අවුන් මෙසේ පැවසීය: 'මෙම පුද්ගලයා ['අබ්දුල්ලාහ් බින් සලාම්]'.
හදීස්
Imam Muslim : 4537
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَمْرِو بْنِ عَبَّادِ بْنِ جَبَلَةَ بْنِ أَبِي رَوَّادٍ حَدَّثَنَا حَرَمِيُّ بْنُ عُمَارَةَ حَدَّثَنَا قُرَّةُ بْنُ خَالِدٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِيرِينَ قَالَ قَالَ قَيْسُ بْنُ عُبَادٍ كُنْتُ فِي حَلَقَةٍ فِيهَا سَعْدُ بْنُ مَالِكٍ وَابْنُ عُمَرَ فَمَرَّ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ سَلَامٍ فَقَالُوا هَذَا رَجُلٌ مِنْ أَهْلِ الْجَنَّةِ فَقُمْتُ فَقُلْتُ لَهُ إِنَّهُمْ قَالُوا كَذَا وَكَذَا قَالَ سُبْحَانَ اللَّهِ مَا كَانَ يَنْبَغِي لَهُمْ أَنْ يَقُولُوا مَا لَيْسَ لَهُمْ بِهِ عِلْمٌ إِنَّمَا رَأَيْتُ كَأَنَّ عَمُودًا وُضِعَ فِي رَوْضَةٍ خَضْرَاءَ فَنُصِبَ فِيهَا وَفِي رَأْسِهَا عُرْوَةٌ وَفِي أَسْفَلِهَا مِنْصَفٌ وَالْمِنْصَفُ الْوَصِيفُ فَقِيلَ لِيَ ارْقَهْ فَرَقِيتُ حَتَّى أَخَذْتُ بِالْعُرْوَةِ فَقَصَصْتُهَا عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَمُوتُ عَبْدُ اللَّهِ وَهُوَ آخِذٌ بِالْعُرْوَةِ الْوُثْقَى
[මුහම්මද් බින් අම්රු බින් අබ්බාද් බින් ජබාලා බින් අබු රව්වාද්] අපට පැවසීය; [හරාමි බින් උමාරා] අපට පැවසීය; [මුහම්මද් බින් සිරින්] වෙතින් [කුර්රා බින් කාලිඩ්] අපට පැවසීය; [කයිස් බින් උබාද්] පැවසීය; දිනක් මම සාද් බින් මලික්, ඉබ්නු උමර් ඇතුළු මජ්ලිසයක සිටියෙමි. එවිට [අබ්දුල්ලා බින් සලාම්] ඔවුන් පසුකර ගියේය. මිනිසුන් පවසති; ඒ පුද්ගලයා ස්වර්ගයේ වැසියන් අතර වේ. මම ඔහුව හමුවීමට නැගී සිටි අතර මම ඔහුට කීවෙමි; මිනිසුන් මේ ආකාරයට සහ ඒ ආකාරයෙන් කියති. අබ්දුල්ලා බින් සලාම් පැවසීය; සුභානල්ලාහ්, මිනිසුන් නොදන්නා දෙයක් නොකිය යුතුය. හරිත උද්‍යානයක කණුවක් තබා, පසුව එයට ඇලී ඇති බවක් මම සිහිනෙන් දුටුවෙමි. කණුව මුදුනේ කඹයක් තිබූ අතර එයට යටින් සේවකයෙකු සිටියේය. එවිට මට කියනු ලැබුවේ: ඉහළට යන්න. මම කඹයට ළඟා වන තුරු ඉහළට නැග්ගා. එවිට මම සිහිනය රසූල් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාට කීවෙමි, එවිට රසූල් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණෝ පැවසූහ: 'ශක්තිමත් කඹයක් අල්ලාගෙන සිටියදී අබ්දුල්ලා මිය යනු ඇත.
හදීස්
Imam Muslim : 4538
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَاللَّفْظُ لِقُتَيْبَةَ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ مُسْهِرٍ عَنْ خَرَشَةَ بْنِ الْحُرِّ قَالَ كُنْتُ جَالِسًا فِي حَلَقَةٍ فِي مَسْجِدِ الْمَدِينَةِ قَالَ وَفِيهَا شَيْخٌ حَسَنُ الْهَيْئَةِ وَهُوَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ سَلَامٍ قَالَ فَجَعَلَ يُحَدِّثُهُمْ حَدِيثًا حَسَنًا قَالَ فَلَمَّا قَامَ قَالَ الْقَوْمُ مَنْ سَرَّهُ أَنْ يَنْظُرَ إِلَى رَجُلٍ مِنْ أَهْلِ الْجَنَّةِ فَلْيَنْظُرْ إِلَى هَذَا قَالَ فَقُلْتُ وَاللَّهِ لَأَتْبَعَنَّهُ فَلَأَعْلَمَنَّ مَكَانَ بَيْتِهِ قَالَ فَتَبِعْتُهُ فَانْطَلَقَ حَتَّى كَادَ أَنْ يَخْرُجَ مِنْ الْمَدِينَةِ ثُمَّ دَخَلَ مَنْزِلَهُ قَالَ فَاسْتَأْذَنْتُ عَلَيْهِ فَأَذِنَ لِي فَقَالَ مَا حَاجَتُكَ يَا ابْنَ أَخِي قَالَ فَقُلْتُ لَهُ سَمِعْتُ الْقَوْمَ يَقُولُونَ لَكَ لَمَّا قُمْتَ مَنْ سَرَّهُ أَنْ يَنْظُرَ إِلَى رَجُلٍ مِنْ أَهْلِ الْجَنَّةِ فَلْيَنْظُرْ إِلَى هَذَا فَأَعْجَبَنِي أَنْ أَكُونَ مَعَكَ قَالَ اللَّهُ أَعْلَمُ بِأَهْلِ الْجَنَّةِ وَسَأُحَدِّثُكَ مِمَّ قَالُوا ذَاكَ إِنِّي بَيْنَمَا أَنَا نَائِمٌ إِذْ أَتَانِي رَجُلٌ فَقَالَ لِي قُمْ فَأَخَذَ بِيَدِي فَانْطَلَقْتُ مَعَهُ قَالَ فَإِذَا أَنَا بِجَوَادَّ عَنْ شِمَالِي قَالَ فَأَخَذْتُ لِآخُذَ فِيهَا فَقَالَ لِي لَا تَأْخُذْ فِيهَا فَإِنَّهَا طُرُقُ أَصْحَابِ الشِّمَالِ قَالَ فَإِذَا جَوَادُّ مَنْهَجٌ عَلَى يَمِينِي فَقَالَ لِي خُذْ هَاهُنَا فَأَتَى بِي جَبَلًا فَقَالَ لِيَ اصْعَدْ قَالَ فَجَعَلْتُ إِذَا أَرَدْتُ أَنْ أَصْعَدَ خَرَرْتُ عَلَى اسْتِي قَالَ حَتَّى فَعَلْتُ ذَلِكَ مِرَارًا قَالَ ثُمَّ انْطَلَقَ بِي حَتَّى أَتَى بِي عَمُودًا رَأْسُهُ فِي السَّمَاءِ وَأَسْفَلُهُ فِي الْأَرْضِ فِي أَعْلَاهُ حَلْقَةٌ فَقَالَ لِيَ اصْعَدْ فَوْقَ هَذَا قَالَ قُلْتُ كَيْفَ أَصْعَدُ هَذَا وَرَأْسُهُ فِي السَّمَاءِ قَالَ فَأَخَذَ بِيَدِي فَزَجَلَ بِي قَالَ فَإِذَا أَنَا مُتَعَلِّقٌ بِالْحَلْقَةِ قَالَ ثُمَّ ضَرَبَ الْعَمُودَ فَخَرَّ قَالَ وَبَقِيتُ مُتَعَلِّقًا بِالْحَلْقَةِ حَتَّى أَصْبَحْتُ قَالَ فَأَتَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَصَصْتُهَا عَلَيْهِ فَقَالَ أَمَّا الطُّرُقُ الَّتِي رَأَيْتَ عَنْ يَسَارِكَ فَهِيَ طُرُقُ أَصْحَابِ الشِّمَالِ قَالَ وَأَمَّا الطُّرُقُ الَّتِي رَأَيْتَ عَنْ يَمِينِكَ فَهِيَ طُرُقُ أَصْحَابِ الْيَمِينِ وَأَمَّا الْجَبَلُ فَهُوَ مَنْزِلُ الشُّهَدَاءِ وَلَنْ تَنَالَهُ وَأَمَّا الْعَمُودُ فَهُوَ عَمُودُ الْإِسْلَامِ وَأَمَّا الْعُرْوَةُ فَهِيَ عُرْوَةُ الْإِسْلَامِ وَلَنْ تَزَالَ مُتَمَسِّكًا بِهَا حَتَّى تَمُوتَ
[Qutaibah bin Sa'id] සහ [Ishaq bin Ibrahim] අපට පවසා ඇති අතර මෙම ලෆාෂ් කුටයිබාට අයත් වේ; [Kharasyah bin Al Hurr] වෙතින් [Sulaiman bin Mushir] වෙතින් [Jarir] අපට පැවසීමෙන් පසු ඔහු මෙසේ පැවසීය; 'මම වරක් ආකර්ශනීය ෂෙයික්වරයෙකු වන [අබ්දුල්ලා බින් සලාම්] විසින් මෙහෙයවන ලද මෙඩිනා පල්ලියේ හලාකාවක වාඩි වී සිටි අතර ඔහු සභාවට උපදෙස් ලබා දුන්නේය'. ඛරස්යා පැවසීය; 'අබ්දුල්ලා බින් සලාම් නැඟිටීමෙන් පසු, සභාව කෑ ගැසීය; 'ස්වර්ගයේ විශේෂඥයින් අතර සිටින කෙනෙකු දැකීමට කැමති කවුද, එවිට මෙම ෂෙයික් දෙස බලන්න!' ඛරස්යා පැවසීය; 'එවිට මම කීවෙමි; 'අල්ලාහ්ගේ නාමයෙන්, ඔහුගේ නිවස කොහේදැයි මට දැන ගැනීමට මම නිසැකවම ඔහු පසුපස යන්නෙමි'. ඉන්පසු මම මෙඩිනාවෙන් පිටතට ඇවිද ගිය ෂෙයික් ඔහුගේ නිවසට ඇතුළු වන තුරු අනුගමනය කළෙමි.' ඛරස්යා පැවසීය; "එවිට මම ඔහුගෙන් අවසර ඉල්ලා ඔහුගේ නිවසට ඇතුළු වීමට මට ආරාධනා කළෙමි." ෂෙයික් මගෙන් ඇසුවේය; 'මගේ සහෝදරයා, මට ඔබට උදව් කළ හැකි යමක් තිබේද?' මම පිළිතුරු දුන්නා; 'ඔබ නැඟිටින විට සභාව ඔබ ගැන යමක් පවසන බව මට ඇසුණා. ස්වර්ගයට ඇතුළු වන කෙනෙකු දැකීමට කැමති ඕනෑම කෙනෙකුට, මේ ෂෙයික් දෙස බලන්න, අවසානයේ මම ඔබ පසුපස එන තුරු.' අබ්දුල්ලා බින් සලාම් පැවසීය; 'ඇත්ත වශයෙන්ම, ස්වර්ගයට ඇතුළු වන අය ගැන හොඳින්ම දන්නේ අල්ලාහ් පමණි. ඔවුන් දැන් පැවසූ දේ මම ඔබට කියමි; 'මම වරක් සිහිනයක් දුටුවෙමි, එම සිහිනයේදී මා බැලීමට මිනිසෙක් පැමිණියා. එවිට මිනිසා මට කීවේය; 'හේයි අබ්දුල්ලා, අවදි වන්න!' ඊට පස්සේ ඔහු මගේ අත අල්ලාගෙන ඔහු සමඟ ගියා. මගේ වම් පැත්තෙන් දිගු මාර්ගයක් ඇති බවත් මට ඒ මාර්ගයෙන් යාමට අවශ්‍ය වූ බවත් පෙනී ගියේය. නමුත් ඒ මිනිසා මට කිව්වා; 'ඒ මාර්ගයෙන් යන්න එපා, මන්ද එය අතරමං වූ අයගේ මාර්ගයයි! ඒ හැර, මගේ දකුණට විහිදෙන මාර්ගයක් ද තිබේ. එවිට මිනිසා මට කිව්වා, 'මේ මාර්ගයෙන් යන්න!' ඊට පස්සේ ඔහු මාව කන්දකට ගෙන ගියා. මම එයට ළඟා වූ විට, ඔහු කිව්වා, 'නගින්න!' නමුත් මම නගින සෑම අවස්ථාවකම, මම මගේ පතුලේ වැටුණා. ඊට පස්සේ එයා මාව එක්කගෙන ගියා, අහසේ මුදුනක් තියෙන, පොළොවේ පාදමක් තියෙන කණුවක් තියෙන තැනකට. ඒ මනුස්සයා මට කිව්වා, 'මේ කණුවට නගින්න!' කියලා. මම කිව්වා, 'මේ කණුව උඩ තියෙද්දි මම කොහොමද ඒකට නගින්නේ?' කියලා. ඊට පස්සේ ඒ මනුස්සයා මගේ අත අල්ලගෙන මාව උඩට විසි කළා, මම කණුවේ මුදුනේ තියෙන රවුමෙන් එල්ලිලා ඉන්නකම්. ඊට පස්සේ, එයා කණුවට ගැහුවා, මම උදේ වෙනකම් රවුමෙන් එල්ලිලා හිටියා. අබ්දුල්ලා බින් සලාම් කිව්වා, 'පසුදා මම අල්ලාහ්ගේ දූතයා (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන්ට සිහිනය ගැන කියන්න ආවා.' අල්ලාහ්ගේ දූතයා (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමා මට සිහිනය පැහැදිලි කළා: 'ඔබේ වම් පසින් ඔබ දකින මාර්ගය නොමඟ යන අයගේ මාර්ගය වන අතර, ඔබේ දකුණු පසින් ඔබ දකින මාර්ගය ධර්මිෂ්ඨයන්ගේ මාර්ගයයි. කන්ද දිවි පිදූවන්ගේ නිවහනයි, නමුත් ඔබට එයට ළඟා විය නොහැක. කුළුණ ඉස්ලාම් වන අතර, ඔබ ඇලී සිටින කවය ඉස්ලාම් වන අතර, ඔබ මිය යන තුරු ඔබ සැමවිටම එයට ඇලී සිටිනු ඇත.
හදීස්
Imam Muslim : 4539
حَدَّثَنَا عَمْرٌو النَّاقِدُ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَابْنُ أَبِي عُمَرَ كُلُّهُمْ عَنْ سُفْيَانَ قَالَ عَمْرٌو حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَعِيدٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ عُمَرَ مَرَّ بِحَسَّانَ وَهُوَ يُنْشِدُ الشِّعْرَ فِي الْمَسْجِدِ فَلَحَظَ إِلَيْهِ فَقَالَ قَدْ كُنْتُ أُنْشِدُ وَفِيهِ مَنْ هُوَ خَيْرٌ مِنْكَ ثُمَّ الْتَفَتَ إِلَى أَبِي هُرَيْرَةَ فَقَالَ أَنْشُدُكَ اللَّهَ أَسَمِعْتَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ أَجِبْ عَنِّي اللَّهُمَّ أَيِّدْهُ بِرُوحِ الْقُدُسِ قَالَ اللَّهُمَّ نَعَمْ حَدَّثَنَاه إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَمُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ عَنْ عَبْدِ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ ابْنِ الْمُسَيَّبِ أَنَّ حَسَّانَ قَالَ فِي حَلْقَةٍ فِيهِمْ أَبُو هُرَيْرَةَ أَنْشُدُكَ اللَّهَ يَا أَبَا هُرَيْرَةَ أَسَمِعْتَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَذَكَرَ مِثْلَهُ
['අම්රු අන් නකිද්] සහ [ඉෂාක් බින් ඉබ්‍රාහිම්] සහ [ඉබ්නු අබු 'උමර්] යන සියල්ලන්ම [සුෆ්යාන්] ගෙන් අපට විස්තර කළ ඔහු මෙසේ පැවසීය; [අබු හුරෙයිරා] ගෙන් [අස් සුහ්රි] ගෙන් [අම්රු] අපට [සුෆ්යාන් බින් 'උයෙයිනා] ගෙන් [අබු හුරෙයිරා] ගෙන් [සයිද්] ගෙන් [අම්රු] අපට [සුෆ්යාන් බින් 'උයෙයිනා] ගෙන් [අස් සුහ්රි] ගෙන් [අබු හුරෙයිරා] ගෙන් අපට පවසා ඇත්තේ උමර් බින් ඛත්තාබ් වරක් [හසන්] පසුකර පල්ලියේ කවි ගායනා කරමින් සිටි බව ය. එවිට උමර් ඔහුගේ දෑසින් ඔහුට තරවටු කළේය. නමුත් හසන් මෙසේ පැවසීය; 'මම මේ පල්ලියේ කවි කියෙව්වා, ඒ කාලේ ඔයාට වඩා උතුම් කෙනෙක් හිටියා, එනම් -රසූලුල්ලාහ්-'. එවිට හසන් අබු හුරෙයිරා දෙසට හැරී මෙසේ පැවසීය: 'අල්ලාහ්ගේ නාමයෙන් මම ඔබට දිවුරනවා, ඕ අබු හුරෙයිරා, අල්ලාහ්ගේ දූතයා මට කියනවා ඔබ කවදා හෝ අසා තිබේද, ඕ හසන්, මගේ ආරක්ෂාව සඳහා අවිශ්වාස කරන්නන්ගේ කවි වලට පිළිතුරු දෙන්න! අහෝ අල්ලාහ්, මගේ දෙවියනේ, ජිබ්රිල් සමඟ හසන්ට සහාය දෙන්න! ' අබු හුරෙයිරා පිළිතුරු දුන්නේය; 'ඔව්, මම ඒ ගැන අසා ඇත්තෙමි'. [අබ්දුර් රසාක්] ගෙන් [ඉෂාක් බින් ඉබ්‍රාහිම්] සහ [මුහම්මද් බින් රාෆි] සහ [අබාද් බින් හුමයිඩ්] ට අපට දන්වා ඇත; [අස් සුහ්රි] ගෙන් [ඉබ්නු අල් මුසයියාබ්] ගෙන් [මමර්] ට අපට වාර්තා වී ඇත [හසන්] වරක් කවුන්සිලයකදී [අබු හුරෙයිරා] සිටින බව පැවසූ බව; 'අල්ලාහ්ගේ නාමයෙන් මම ඔබට දිවුරමි, අබු හුරෙයිරා, ඔබ කවදා හෝ අල්ලාහ්ගේ දූතයා අසා තිබේද .... එවිට ඔහු ඒ හා සමාන හදීසයක් සඳහන් කළේය.'
හදීස්
Imam Muslim : 4540
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الدَّارِمِيُّ أَخْبَرَنَا أَبُو الْيَمَانِ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ أَخْبَرَنِي أَبُو سَلَمَةَ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ أَنَّهُ سَمِعَ حَسَّانَ بْنَ ثَابِتٍ الْأَنْصَارِيَّ يَسْتَشْهِدُ أَبَا هُرَيْرَةَ أَنْشُدُكَ اللَّهَ هَلْ سَمِعْتَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ يَا حَسَّانُ أَجِبْ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اللَّهُمَّ أَيِّدْهُ بِرُوحِ الْقُدُسِ قَالَ أَبُو هُرَيْرَةَ نَعَمْ
['අබ්දුල්ලාහ් බින් 'අබ්දුර් රහ්මාන් අද් දාරිමි] අපට දැනුම් දුන්නේය; [අබු අල් යමාන්] අපට දැනුම් දුන්නේය; [අස් සුහ්රි] ගෙන් [සියුඅයිබ්] අපට වාර්තා කළේය; [අබු සලාමා බින් 'අබ්දුර් රහ්මාන්] මට වාර්තා වී ඇත්තේ [හසන් බින් තාබිත් අල් අන්සාරි] [අබු හුරෙයිරා]ගෙන් සාක්ෂි ඉල්ලා සිටින බවත් මෙසේ පවසන බවත්ය: 'අබු හුරෙයිරා, අල්ලාහ්ගේ නාමයෙන් මම ඔබට දිවුරමි, ඕ අබු හුරෙයිරා, අල්ලාහ්ගේ දූතයා මට මෙසේ පවසනු ඔබ කවදා හෝ අසා තිබේද: 'ඕ හසන්, මගේ ආරක්ෂාව සඳහා අවිශ්වාස කරන්නන්ගේ කවියට පිළිතුරු දෙන්න! අහෝ අල්ලාහ්, මගේ දෙවියනේ, ජිබ්රිල් සමඟ හසන්ට සහාය දෙන්න!' අබු හුරෙයිරා පිළිතුරු දුන්නේය; 'ඔව්, මම ඒ ගැන අසා ඇත්තෙමි'.
