Imam Muslim : 4521
و حَدَّثَنِي إِبْرَاهِيمُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ عَرْعَرَةَ السَّامِيُّ وَمُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمٍ وَتَقَارَبَا فِي سِيَاقِ الْحَدِيثِ وَاللَّفْظُ لِابْنِ حَاتِمٍ قَالَا حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ حَدَّثَنَا الْمُثَنَّى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ أَبِي جَمْرَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ لَمَّا بَلَغَ أَبَا ذَرٍّ مَبْعَثُ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمَكَّةَ قَالَ لِأَخِيهِ ارْكَبْ إِلَى هَذَا الْوَادِي فَاعْلَمْ لِي عِلْمَ هَذَا الرَّجُلِ الَّذِي يَزْعُمُ أَنَّهُ يَأْتِيهِ الْخَبَرُ مِنْ السَّمَاءِ فَاسْمَعْ مِنْ قَوْلِهِ ثُمَّ ائْتِنِي فَانْطَلَقَ الْآخَرُ حَتَّى قَدِمَ مَكَّةَ وَسَمِعَ مِنْ قَوْلِهِ ثُمَّ رَجَعَ إِلَى أَبِي ذَرٍّ فَقَالَ رَأَيْتُهُ يَأْمُرُ بِمَكَارِمِ الْأَخْلَاقِ وَكَلَامًا مَا هُوَ بِالشِّعْرِ فَقَالَ مَا شَفَيْتَنِي فِيمَا أَرَدْتُ فَتَزَوَّدَ وَحَمَلَ شَنَّةً لَهُ فِيهَا مَاءٌ حَتَّى قَدِمَ مَكَّةَ فَأَتَى الْمَسْجِدَ فَالْتَمَسَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَا يَعْرِفُهُ وَكَرِهَ أَنْ يَسْأَلَ عَنْهُ حَتَّى أَدْرَكَهُ يَعْنِي اللَّيْلَ فَاضْطَجَعَ فَرَآهُ عَلِيٌّ فَعَرَفَ أَنَّهُ غَرِيبٌ فَلَمَّا رَآهُ تَبِعَهُ فَلَمْ يَسْأَلْ وَاحِدٌ مِنْهُمَا صَاحِبَهُ عَنْ شَيْءٍ حَتَّى أَصْبَحَ ثُمَّ احْتَمَلَ قِرْبَتَهُ وَزَادَهُ إِلَى الْمَسْجِدِ فَظَلَّ ذَلِكَ الْيَوْمَ وَلَا يَرَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى أَمْسَى فَعَادَ إِلَى مَضْجَعِهِ فَمَرَّ بِهِ عَلِيٌّ فَقَالَ مَا أَنَى لِلرَّجُلِ أَنْ يَعْلَمَ مَنْزِلَهُ فَأَقَامَهُ فَذَهَبَ بِهِ مَعَهُ وَلَا يَسْأَلُ وَاحِدٌ مِنْهُمَا صَاحِبَهُ عَنْ شَيْءٍ حَتَّى إِذَا كَانَ يَوْمُ الثَّالِثِ فَعَلَ مِثْلَ ذَلِكَ فَأَقَامَهُ عَلِيٌّ مَعَهُ ثُمَّ قَالَ لَهُ أَلَا تُحَدِّثُنِي مَا الَّذِي أَقْدَمَكَ هَذَا الْبَلَدَ قَالَ إِنْ أَعْطَيْتَنِي عَهْدًا وَمِيثَاقًا لَتُرْشِدَنِّي فَعَلْتُ فَفَعَلَ فَأَخْبَرَهُ فَقَالَ فَإِنَّهُ حَقٌّ وَهُوَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَإِذَا أَصْبَحْتَ فَاتَّبِعْنِي فَإِنِّي إِنْ رَأَيْتُ شَيْئًا أَخَافُ عَلَيْكَ قُمْتُ كَأَنِّي أُرِيقُ الْمَاءَ فَإِنْ مَضَيْتُ فَاتَّبِعْنِي حَتَّى تَدْخُلَ مَدْخَلِي فَفَعَلَ فَانْطَلَقَ يَقْفُوهُ حَتَّى دَخَلَ عَلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَدَخَلَ مَعَهُ فَسَمِعَ مِنْ قَوْلِهِ وَأَسْلَمَ مَكَانَهُ فَقَالَ لَهُ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ارْجِعْ إِلَى قَوْمِكَ فَأَخْبِرْهُمْ حَتَّى يَأْتِيَكَ أَمْرِي فَقَالَ وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لَأَصْرُخَنَّ بِهَا بَيْنَ ظَهْرَانَيْهِمْ فَخَرَجَ حَتَّى أَتَى الْمَسْجِدَ فَنَادَى بِأَعْلَى صَوْتِهِ أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ وَثَارَ الْقَوْمُ فَضَرَبُوهُ حَتَّى أَضْجَعُوهُ فَأَتَى الْعَبَّاسُ فَأَكَبَّ عَلَيْهِ فَقَالَ وَيْلَكُمْ أَلَسْتُمْ تَعْلَمُونَ أَنَّهُ مِنْ غِفَارٍ وَأَنَّ طَرِيقَ تُجَّارِكُمْ إِلَى الشَّامِ عَلَيْهِمْ فَأَنْقَذَهُ مِنْهُمْ ثُمَّ عَادَ مِنْ الْغَدِ بِمِثْلِهَا وَثَارُوا إِلَيْهِ فَضَرَبُوهُ فَأَكَبَّ عَلَيْهِ الْعَبَّاسُ فَأَنْقَذَهُ
Kuma an gaya mini cewa [Ibrahim bin Muhammad bin 'Ararah As Sami] da [Muhammad bin Hatim] dukkansu lafazh ɗinsu ba su da bambanci sosai, kuma wannan lafazh na Ibn Hatim ne, dukansu sun ce; Ya gaya mana ['Abdur Rahman bin Mahdi]; Ya gaya mana [Al Mutsanna bin Sa'id] daga [Abu Jamrah] daga [Ibn Abbas] ya ce; "Lokacin da Abu Dzar ya ji labarin cewa akwai annabi da aka aiko zuwa Makka, sai ya ce wa Unais; 'Ya Unais, je Makka! Bayan haka, ka gaya mini game da mutumin da ya yi iƙirarin cewa shi manzon Allah ne wanda ya sami wahayi daga sama. Ka saurari abin da ya faɗa sannan ka isar mini da shi!" Sai Unais ya tafi har sai da ya isa Makka ya saurari abin da Manzon Allah (tsira da amincin Allah su tabbata a gare shi) ya faɗa. Bayan haka, Unais ya koma wurin Abu Dzar ya ce; 'Dangane da abin da na lura, annabi, manzon Allah, ya koyar da halaye masu kyau kuma ya isar da kalmominSa waɗanda ba su yi kama da waka ba.' Abu Dzar ya ce; 'Da alama ban gamsu da abin da ka faɗa ba, Ya Unais, kuma ina son in san ƙarin bayani. Saboda haka, ya kamata in je can da kaina.' Sai Abu Dzar ya shirya kayayyaki daban-daban ya kawo fata cike da ruwan sha. Bayan haka, ya tafi Makka. Da isowarsa Makka, nan da nan ya tafi Babban Masallaci don ya haɗu da Annabi Muhammadu. Duk da haka, saboda bai san shi ba kuma yana jinkirin tambaya, ya sami matsala wajen haɗuwa da shi. Da dare ya yi, sai ya kwanta kusa da Ka'aba. A halin yanzu, Ali ya gan shi kuma ya san cewa mutumin da ke kwance baƙo ne. Don haka Ali ya raka mutumin ba tare da wata tambaya a tsakaninsu ba har sai da safe. Sai Abu Dzar ya ɗauki fatar ruwansa da kayansa zuwa masallaci. Ya zauna a can duk yini, amma bai ga Annabi Muhammadu sallallahu alaihi wasallam ba har sai da yamma. Sannan ya koma wurin hutawarsa. Ba da daɗewa ba, Ali ya wuce wannan wurin ya ce, 'Me ya sa wannan mutumin bai dawo gida ba tukuna?' A ƙarshe, Ali ya gayyace shi ya zauna tare da shi ba tare da wani ya tambaye shi komai a tsakaninsu ba. A rana ta uku, Abu Dharr ya yi irin abin da ya yi a ranar da ta gabata. Sai Ali ya sake gayyatarsa ya zauna tare da shi. Ali ya tambayi Abu Dharr, 'Me ya sa ka zo wannan birnin Makka?' Abu Dharr ya amsa, 'Idan ka yi alƙawarin shiryar da ni, to zan yi.' Sai Abu Dharr ya bayyana wa Ali manufarsa. Da jin labarinsa, Ali ya ce, 'A gaskiya, Muhammadu gaskiya ne kuma shi ne manzon Allah. Zai fi kyau idan ka zo tare da ni gobe da safe. Domin idan na damu da kai, to zan tashi, kamar ina zuba ruwa. Saboda haka, ka bi duk inda na je!' Abu Dharr ya bi Ali, har sai da suka shiga gidan Annabi Muhammadu sallallahu alaihi wasallam. Sai Abu Dharr ya saurari bayanin Annabi sallallahu alaihi wasallam, har sai da ya musulunta nan take. Annabi Muhammadu sallallahu alaihi wasallam ya ce wa Abu Dharr: "Ka koma ga mutanenka ka isar musu da koyarwar Musulunci har sai ka sami nasara a kan Musulunci." Abu Dharr ya ce: "Na rantse da Allah Wanda Ubangijina yake hannunsa, zan isar musu da Musulunci a sarari gwargwadon iko." Sai Abu Dharr ya fita daga gidan Manzon Allah (tsira da amincin Allah su tabbata a gare shi) ya tafi Masallaci Mai Tsarki. Da ya isa can, sai ya yi kira da dukkan ƙarfinsa, yana cewa: "Na shaida babu abin bautawa da ya cancanci bauta sai Allah shi kaɗai, kuma ina shaida cewa Muhammadu Manzon Allah ne." Jin wannan kiran, mutanen Makka suka firgita suka yi gaggawa zuwa wurin da muryar ta fito. Bayan sun fahimci cewa wanda ya yi muryar baƙo ne ba mazaunin Makka ba, nan da nan suka yi masa duka har sai da ya faɗi. Ba da daɗewa ba bayan haka, Abbas bin Abdul Muttalib ya zo ya kare shi ya ce: "Kaiconka! Ba ka san cewa mutumin da kake dukan ba ɗan kabilar Ghifar ne ba?" Kuma ba ka san cewa hanyar cinikinka zuwa Siriya za ta ratsa ta yankin kabilar Ghifar ba? Sai nan da nan Abbas ya ceci Abu Dzar daga fushin Quraysh. Washegari Abu Dzar ya ci gaba da yin hakan, har sai da Quraysh na Makka suka zo suka doke shi. Sai Abbas ya zo ya kare shi ya kuma cece shi daga fushinsu.
Imam Muslim : 4522
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى أَخْبَرَنَا خَالِدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ بَيَانٍ عَنْ قَيْسِ بْنِ أَبِي حَازِمٍ عَنْ جَرِيرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ ح و حَدَّثَنِي عَبْدُ الْحَمِيدِ بْنُ بَيَانٍ حَدَّثَنَا خَالِدٌ عَنْ بَيانٍ قَالَ سَمِعْتُ قَيْسَ بْنَ أَبِي حَازِمٍ يَقُولُ قَالَ جَرِيرُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ مَا حَجَبَنِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُنْذُ أَسْلَمْتُ وَلَا رَآنِي إِلَّا ضَحِكَ
Ya gaya mana [Yahya bin Yahya]; Ya sanar da mu game da [Khalid bin Abdullah] daga [Bayan] daga [Qays bin Abu Hazim] daga [Jarir bin Abdullah]; Haka nan an ruwaito shi daga wata hanya, Kuma ya gaya mini [Abdul Hamid bin Bayan]; Bayan ya gaya mana [Khalid] daga [Bayan] ya ce; Na ji [Qais bin Abu Hazim] yana cewa; [Jarir bin Abdullah] ya ce; "Tun lokacin da na musulunta, Manzon Allah sallallahu alaihi wasallam bai taɓa hana ni ziyartar gidansa da ziyartarsa ba. Kuma koyaushe yana murmushi duk lokacin da ya gan ni."
Imam Muslim : 4523
و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ وَأَبُو أُسَامَةَ عَنْ إِسْمَعِيلَ ح و حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ إِدْرِيسَ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ عَنْ قَيْسٍ عَنْ جَرِيرٍ قَالَ مَا حَجَبَنِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُنْذُ أَسْلَمْتُ وَلَا رَآنِي إِلَّا تَبَسَّمَ فِي وَجْهِي زَادَ ابْنُ نُمَيْرٍ فِي حَدِيثِهِ عَنْ ابْنِ إِدْرِيسَ وَلَقَدْ شَكَوْتُ إِلَيْهِ أَنِّي لَا أَثْبُتُ عَلَى الْخَيْلِ فَضَرَبَ بِيَدِهِ فِي صَدْرِي وَقَالَ اللَّهُمَّ ثَبِّتْهُ وَاجْعَلْهُ هَادِيًا مَهْدِيًّا
Kuma ya gaya mana [Abubakar bin Abu Syaibah]; Ya gaya mana [Waki'] da [Abu Usamah] daga [Isma'il]; Haka nan an ruwaito shi daga wata hanya, Kuma ya gaya mana [Ibn Numair]; Ya gaya mana [Abdullah bin Idris]; Bayan ya ba mu labarin [Isma'il] daga [Qays] daga [Jarir] sai ya ce: "Tun lokacin da na musulunta, Manzon Allah (Sallallahu Alaihi Wasallam) bai taba kin yarda in ziyarci gidansa da ziyartarsa ba. Kuma koyaushe yana yi min murmushi duk lokacin da ya gan ni." Ibn Numair ya ƙara da cewa a cikin Hadisin Ibn Idris; Jarir ya ce; "Kuma hakika na yi masa korafin cewa ba zan iya tsayawa a kan dokina ba. Sai ya buga ƙirjina da hannunsa ya ce: "Ya Allah, ka ƙarfafa shi ka sanya shi wanda zai iya ba da shiriya."
Imam Muslim : 4524
حَدَّثَنِي عَبْدُ الحَمِيدِ بْنُ بَيَانٍ أَخْبَرَنَا خَالِدٌ عَنْ بَيَانٍ عَنْ قَيْسٍ عَنْ جَرِيرٍ قَالَ كَانَ فِي الْجَاهِلِيَّةِ بَيْتٌ يُقَالُ لَهُ ذُو الْخَلَصَةِ وَكَانَ يُقَالُ لَهُ الْكَعْبَةُ الْيَمَانِيَةُ وَالْكَعْبَةُ الشَّامِيَّةُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هَلْ أَنْتَ مُرِيحِي مِنْ ذِي الْخَلَصَةِ وَالْكَعْبَةِ الْيَمَانِيَةِ وَالشَّامِيَّةِ فَنَفَرْتُ إِلَيْهِ فِي مِائَةٍ وَخَمْسِينَ مِنْ أَحْمَسَ فَكَسَرْنَاهُ وَقَتَلْنَا مَنْ وَجَدْنَا عِنْدَهُ فَأَتَيْتُهُ فَأَخْبَرْتُهُ قَالَ فَدَعَا لَنَا وَلِأَحْمَسَ
Ya gaya min ['Abdul Hamid bin Bayan]; Bayan ya ba mu labari [Khalid] daga [Bayan] daga [Qais] daga [Jarir] sai ya ce; A lokacin Jahiliyya akwai wani gida mai suna Dzul Khalshah, gidan ana kiransa Al Kaaba Al Yamaniyah da Al Kaaba As Syamiyah. Sai Manzon Allah (Sallallahu Alaihi Wasallam) ya ce masa: "Za ka iya faranta mini rai ta hanyar lalata Dzil Khalashah ko Al Ka'aba Al Yamaniyah da Syamiyah?" Jabir ya ce; sai na fita da dawaki 150 masu ƙarfi. Mun lalata shi muka kashe mutanen da ke kewaye da shi. Sai na dawo na sanar da Manzon Allah (Sallallahu Alaihi Wasallam) nasararsa, kuma Manzon Allah (Sallallahu Alaihi Wasallam) ya yi mana addu'a da mai doki mai taurin kai.
Imam Muslim : 4525
حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ أَخْبَرَنَا جَرِيرٌ عَنْ إِسْمَعِيلَ بْنِ أَبِي خَالِدٍ عَنْ قَيْسِ بْنِ أَبِي حَازِمٍ عَنْ جَرِيرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الْبَجَلِيِّ قَالَ قَالَ لِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا جَرِيرُ أَلَا تُرِيحُنِي مِنْ ذِي الْخَلَصَةِ بَيْتٍ لِخَثْعَمَ كَانَ يُدْعَى كَعْبَةَ الْيَمَانِيَةِ قَالَ فَنَفَرْتُ فِي خَمْسِينَ وَمِائَةِ فَارِسٍ وَكُنْتُ لَا أَثْبُتُ عَلَى الْخَيْلِ فَذَكَرْتُ ذَلِكَ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَضَرَبَ يَدَهُ فِي صَدْرِي فَقَالَ اللَّهُمَّ ثَبِّتْهُ وَاجْعَلْهُ هَادِيًا مَهْدِيًّا قَالَ فَانْطَلَقَ فَحَرَّقَهَا بِالنَّارِ ثُمَّ بَعَثَ جَرِيرٌ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَجُلًا يُبَشِّرُهُ يُكْنَى أَبَا أَرْطَاةَ مِنَّا فَأَتَى رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ لَهُ مَا جِئْتُكَ حَتَّى تَرَكْنَاهَا كَأَنَّهَا جَمَلٌ أَجْرَبُ فَبَرَّكَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى خَيْلِ أَحْمَسَ وَرِجَالِهَا خَمْسَ مَرَّاتٍ حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ ح و حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا أَبِي ح و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبَّادٍ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ ح و حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا مَرْوَانُ يَعْنِي الْفَزَارِيَّ ح و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ كُلُّهُمْ عَنْ إِسْمَعِيلَ بِهَذَا الْإِسْنَادِ وَقَالَ فِي حَدِيثِ مَرْوَانَ فَجَاءَ بَشِيرُ جَرِيرٍ أَبُو أَرْطَاةَ حُصَيْنُ بْنُ رَبِيعَةَ يُبَشِّرُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Ya ce mana [Ishaq bin Ibrahim]; Da ya kawo mana [Jarir] daga [Isma’il bin Abu Khalid] daga [Qays bn Abu Hazim] daga [Jarir bn Abdullah Al Bajali] ya ce; "Manzon Allah sallallahu alaihi wasallam ya ce mini: "Ya Jarir, ka jagoranci rundunar Musulmai zuwa Dzil Khalashah, wurin ibada na mutanen Khats'am da ake kira Ka'aba na Yemen." da hannunsa ya ce: "Ya Allah, ka ƙarfafa shi ka sanya shi wanda zai iya shiryar da shi." Qais ya ce; Sai ya je ya ƙone shi da wuta. Bayan haka, Jarir ya aika wani wanda ake kira Abu Arthah don ya sanar da Manzon Allah (tsira da amincin Allah su tabbata a gare shi) nasarar. (baƙi). Sai Annabi ya yi wa dawakai masu ƙarfi da mahayansu albarka sau biyar. Ya gaya mana [Abu Bakr bin Abu Syaibah] da [Waki']; Haka nan an ruwaito daga wata hanya, Kuma ya gaya mana [Ibn Numair]; Ya gaya mana [mahaifina]; Haka nan an ruwaito daga wata hanya, Kuma ya gaya mana [Muhammad bin 'Abbad]; Ya gaya mana [Sufyan]; Haka nan an ruwaito daga wata hanya, Kuma ya gaya mana [Ibn Abu Umar]; Ya gaya mana [Marwan] wato Al. Fazari; Haka nan an ruwaito shi daga wata hanya, Kuma ya gaya mini [Muhammad bin Rafi']; Ya gaya mana [Abu Usamah] tun daga [Isma'il] a wannan hanyar. A cikin Hadisin Marwan ya ce; 'Sai wani manzo daga Jarir, Abu Artha bin Hushin bin Rabi'ah, ya zo ya yi wa Annabi sallallahu alaihi wasallam bushara da nasara.'
Imam Muslim : 4526
حَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ وَأَبُو بَكْرِ بْنُ النَّضْرِ قَالَا حَدَّثَنَا هَاشِمُ بْنُ الْقَاسِمِ حَدَّثَنَا وَرْقَاءُ بْنُ عُمَرَ الْيَشْكُرِيُّ قَالَ سَمِعْتُ عُبَيْدَ اللَّهِ بْنَ أَبِي يَزِيدَ يُحَدِّثُ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَتَى الْخَلَاءَ فَوَضَعْتُ لَهُ وَضُوءًا فَلَمَّا خَرَجَ قَالَ مَنْ وَضَعَ هَذَا فِي رِوَايَةِ زُهَيْرٍ قَالُوا وَفِي رِوَايَةِ أَبِي بَكْرٍ قُلْتُ ابْنُ عَبَّاسٍ قَالَ اللَّهُمَّ فَقِّهْهُ
An gaya mana cewa [Zuhair bin Harb] da [Abubakar bin An Nadhr] duk sun ce; Ya gaya mana [Hasyim bin Al Qasim]; Bayan ya gaya mana [Warqa bin 'Umar Al Yasykuri] ya ce; Na ji [Ubaidullah bin Abu Yazid] yana gaya wa [Ibn Abbas] cewa wata rana Manzon Allah (tsira da amincin Allah su tabbata a gare shi) ya shiga bayan gida. Sai na shirya masa akwati cike da ruwa. Da ya fito daga bayan gida, Annabi ya tambaya: "Wa ya shirya wannan ruwan?" (Dangane da tarihin Zuhair; Suka amsa. A halin yanzu, bisa ga tarihin Abu Bakr; na amsa); Ni, Ibn Abbas, Ya Manzon Allah. Sai Manzon Allah ya ce; "Ya Allah. Ka ba shi fahimta a addini."
Imam Muslim : 4527
حَدَّثَنَا أَبُو الرَّبِيعِ الْعَتَكِيُّ وَخَلَفُ بْنُ هِشَامٍ وَأَبُو كَامِلٍ الْجَحْدَرِيُّ كُلُّهُمْ عَنْ حَمَّادِ بْنِ زَيْدٍ قَالَ أَبُو الرَّبِيعِ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ حَدَّثَنَا أَيُّوبُ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَ رَأَيْتُ فِي الْمَنَامِ كَأَنَّ فِي يَدِي قِطْعَةَ إِسْتَبْرَقٍ وَلَيْسَ مَكَانٌ أُرِيدُ مِنْ الْجَنَّةِ إِلَّا طَارَتْ إِلَيْهِ قَالَ فَقَصَصْتُهُ عَلَى حَفْصَةَ فَقَصَّتْهُ حَفْصَةُ عَلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَرَى عَبْدَ اللَّهِ رَجُلًا صَالِحًا
Ya gaya mana [Abu Ar Rabi' Al 'Ataki] da [Khalaf bin Hisham] da [Abu Kamil Al Jahdari] duk daga [Hammad bin Zaid]. [Abu Ar Rabi'] ya ce; Ya gaya mana [Hammad bin Zaid]; Bayan ya ba mu labarin [Ayyub] daga [Nafi'] daga [Ibn Umar] sai ya ce; Na yi mafarki kamar a hannuna akwai wani yanki na siliki. Kuma ba wuri ne da nake son kasancewa a aljanna ba, sai dai idan na gan shi. Ya ce; 'Sannan na gaya wa Hafshah, sannan Hafshah ta sake gaya wa Annabi sallallahu alaihi wasallam. Sai Annabi sallallahu alaihi wasallam ya ce: "Ina ganin Abdullah a matsayin mutumin kirki."
Imam Muslim : 4528
حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ وَاللَّفْظُ لِعَبْدٍ قَالَا أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَالِمٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَ كَانَ الرَّجُلُ فِي حَيَاةِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا رَأَى رُؤْيَا قَصَّهَا عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَتَمَنَّيْتُ أَنْ أَرَى رُؤْيَا أَقُصُّهَا عَلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ وَكُنْتُ غُلَامًا شَابًّا عَزَبًا وَكُنْتُ أَنَامُ فِي الْمَسْجِدِ عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَرَأَيْتُ فِي النَّوْمِ كَأَنَّ مَلَكَيْنِ أَخَذَانِي فَذَهَبَا بِي إِلَى النَّارِ فَإِذَا هِيَ مَطْوِيَّةٌ كَطَيِّ الْبِئْرِ وَإِذَا لَهَا قَرْنَانِ كَقَرْنَيْ الْبِئْرِ وَإِذَا فِيهَا نَاسٌ قَدْ عَرَفْتُهُمْ فَجَعَلْتُ أَقُولُ أَعُوذُ بِاللَّهِ مِنْ النَّارِ أَعُوذُ بِاللَّهِ مِنْ النَّارِ أَعُوذُ بِاللَّهِ مِنْ النَّارِ قَالَ فَلَقِيَهُمَا مَلَكٌ فَقَالَ لِي لَمْ تُرَعْ فَقَصَصْتُهَا عَلَى حَفْصَةَ فَقَصَّتْهَا حَفْصَةُ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نِعْمَ الرَّجُلُ عَبْدُ اللَّهِ لَوْ كَانَ يُصَلِّي مِنْ اللَّيْلِ قَالَ سَالِمٌ فَكَانَ عَبْدُ اللَّهِ بَعْدَ ذَلِكَ لَا يَنَامُ مِنْ اللَّيْلِ إِلَّا قَلِيلًا حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الدَّارِمِيُّ أَخْبَرَنَا مُوسَى بْنُ خَالِدٍ خَتَنُ الْفِرْيَابِيِّ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ الْفَزَارِيِّ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَ كُنْتُ أَبِيتُ فِي الْمَسْجِدِ وَلَمْ يَكُنْ لِي أَهْلٌ فَرَأَيْتُ فِي الْمَنَامِ كَأَنَّمَا انْطُلِقَ بِي إِلَى بِئْرٍ فَذَكَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمَعْنَى حَدِيثِ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَالِمٍ عَنْ أَبِيهِ
Ya gaya mana [Ishaq bin Ibrahim] da [Abad bin Humaid] kuma wannan lafazh na Abad ne, ya ce; Ya sanar da mu ['Abdur Razzaq]; Bayan ya ba mu labari [Ma'amar] daga [Az Zuhri] daga [Salim] daga [Ibn Umar] ya ce: 'Idan wani ya yi mafarki, a lokacin Manzon Allah sallallahu alaihi wasallam, zai gaya wa Manzon Allah mafarkin, don haka ni ma ina son in yi mafarki in gaya masa. Lokacin da nake matashi, a lokacin Annabi Muhammadu, na taɓa yin barci a masallaci. A cikin wannan barcin na yi mafarkin akwai mala'iku biyu da suka kama ni suka kai ni wuta waɗanda gefensu an yi musu katanga kamar rijiya da igiyoyi biyu kamar igiyoyin rijiya. Sai ya zama cewa a cikin rijiyar akwai mutane da yawa da na sani kuma nan da nan na ce: 'Ina neman tsari daga Allah daga azabar wuta. Ina neman tsari daga Allah daga azabar wuta. Ina neman tsari daga Allah daga azabar wuta. Ina neman tsari daga Allah daga azabar wuta.' Ba da daɗewa ba, wani mala'ika ya haɗu da mala'iku biyu, sai ya ce mini; 'Za ka tsira.' Sai na faɗa wa Hafshah mafarkina, Hafshah kuma ya gaya wa Manzon Allah. Sai Manzon Allah ya ce: 'Mafi kyawun mutum shine Abdullah bin 'Amru, idan yana son yin sallah wani ɓangare na dare.' Salim ya ce; 'Bayan haka, Abdullah bin 'Amru bai taɓa yin barci da dare ba sai na ɗan lokaci.' Ya gaya mana [Abdullah bin 'Abdur Rahman Ad Darimi]; Ya ba mu labari [Musa bin Khalid Khatan Al Firyabi] daga [Abu Ishaq Al Fazari] daga [Ubaidillah bin 'Umar] daga [Nafi'] daga [Ibn 'Umar] ya ce; Na kwana a masallaci, a lokacin ban da iyali da zan iya zama tare da su. Sai na yi mafarki kamar ana kai ni rijiya... - sannan ya ambaci Hadisi daga Annabi sallallahu alaihi wasallam wanda yake daidai da Hadisin Az Zuhri daga Salim daga mahaifinsa.-
Imam Muslim : 4529
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَابْنُ بَشَّارٍ قَالَا حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ سَمِعْتُ قَتَادَةَ يُحَدِّثُ عَنْ أَنَسٍ عَنْ أُمِّ سُلَيْمٍ أَنَّهَا قَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ خَادِمُكَ أَنَسٌ ادْعُ اللَّهَ لَهُ فَقَالَ اللَّهُمَّ أَكْثِرْ مَالَهُ وَوَلَدَهُ وَبَارِكْ لَهُ فِيمَا أَعْطَيْتَهُ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ قَتَادَةَ سَمِعْتُ أَنَسًا يَقُولُ قَالَتْ أُمُّ سُلَيْمٍ يَا رَسُولَ اللَّهِ خَادِمُكَ أَنَسٌ فَذَكَرَ نَحْوَهُ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ هِشَامِ بْنِ زَيْدٍ سَمِعْتُ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ يَقُولُا مِثْلَ ذَلِكَ
An gaya mana cewa [Muhammad bin Al Mutsanna] da [Ibn Basysyar] duk sun ce; Ya gaya mana [Muhammad bin Ja'afar]; Ya gaya mana [Syu'bah] Na ji [Qatadah] yana gaya mana daga [Anas] daga [Umm Sulaim] ya ce; 'Ya Manzon Allah, wannan bawanka ne Anas, ka yi masa addu'a! Sai ya yi addu'a: "Ya Allah, ka ƙara masa dukiya da 'ya'ya kuma ka albarkace shi saboda abin da ka ba shi." Ya gaya mana [Muhammad bin Al Mutsanna]; Ya gaya mana [Abu Dawud]; Ya gaya mana [Shu'bah]; daga [Qatadah] na ji [Anas] yana cewa; [Umm Sulaim] ta ce; 'Ya Manzon Allah sallallahu alaihi wasallam, wannan Anas ne mataimakinka….- da sauransu da wani Hadisi makamancin haka.- Ya gaya mana [Muhammad bin Basysyar]; Ya gaya mana [Muhammad bin Ja'afar]; Ya gaya mana [Syu'bah] daga [Hisam bin Zaid] Na ji [Anas bin Malik] yana cewa; … -da irin wannan Hadisin.
Imam Muslim : 4530
و حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا هَاشِمُ بْنُ الْقَاسِمِ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسٍ قَالَ دَخَلَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَيْنَا وَمَا هُوَ إِلَّا أَنَا وَأُمِّي وَأُمُّ حَرَامٍ خَالَتِي فَقَالَتْ أُمِّي يَا رَسُولَ اللَّهِ خُوَيْدِمُكَ ادْعُ اللَّهَ لَهُ قَالَ فَدَعَا لِي بِكُلِّ خَيْرٍ وَكَانَ فِي آخِرِ مَا دَعَا لِي بِهِ أَنْ قَالَ اللَّهُمَّ أَكْثِرْ مَالَهُ وَوَلَدَهُ وَبَارِكْ لَهُ فِيهِ
Kuma ya gaya min [Zuhair bin Harb]; Ya gaya mana [Hasyim bin Al Qasim]; Bayan ya gaya mana [Sulaiman] daga [Tsabit] daga [Anas] sai ya ce: 'Wata rana Annabi sallallahu alaihi wasallam ya haɗu da mu. A lokacin ni kaɗai ne, mahaifiyata da goggota Umm Haram a gida. Mahaifiyata ta ce; Ya Manzon Allah, wannan ƙaramin mai taimakonka ne, yi masa addu'a! Anas ya ce; 'Sai ya yi mini addu'a da dukkan alheri. Kuma a ƙarshen addu'arsa sai ya ce: "Ya Allah, ka ƙara masa dukiya da 'ya'yansa kuma ka albarkace shi a cikinsu."
Imam Muslim : 4531
حَدَّثَنِي أَبُو مَعْنٍ الرَّقَاشِيُّ حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ يُونُسَ حَدَّثَنَا عِكْرِمَةُ حَدَّثَنَا إِسْحَقُ حَدَّثَنَا أَنَسٌ قَالَ جَاءَتْ بِي أُمِّي أُمُّ أَنَسٍ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَدْ أَزَّرَتْنِي بِنِصْفِ خِمَارِهَا وَرَدَّتْنِي بِنِصْفِهِ فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ هَذَا أُنَيْسٌ ابْنِي أَتَيْتُكَ بِهِ يَخْدُمُكَ فَادْعُ اللَّهَ لَهُ فَقَالَ اللَّهُمَّ أَكْثِرْ مَالَهُ وَوَلَدَهُ قَالَ أَنَسٌ فَوَاللَّهِ إِنَّ مَالِي لَكَثِيرٌ وَإِنَّ وَلَدِي وَوَلَدَ وَلَدِي لَيَتَعَادُّونَ عَلَى نَحْوِ الْمِائَةِ الْيَوْمَ
Ya gaya min [Abu Ma'an Ar Raqasyi]; Ya gaya mana [Umar bin Yunus]; Ya gaya mana [Ikrimah]; Ya gaya mana [Ishaq]; Bayan ya gaya mana [Anas] sai ya ce; Wata rana ni da mahaifiyata muka zo wurin Annabi sallallahu alaihi wasallam. Mahaifiyata ta rufe ni da rabin mayafinta, ɗayan kuma ya rufe ni. Mahaifiyata ta ce; 'Ya Manzon Allah, wannan shine sunan Unais (Anas) lokacin yana ƙarami, ɗana. Na gayyace shi nan don ya taimake ka daga baya. Don haka, yi masa addu'a! Sai Manzon Allah ya yi wa Anas addu'a; "Ya Allah, ka ƙara wa dukiyarka da 'ya'yanka!" Daga baya, Anas ya ce; Wallahi, dukiyata yanzu ta yi yawa, 'ya'yana da jikokina sun kai fiye da mutum ɗari."
Imam Muslim : 4532
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا جَعْفَرٌ يَعْنِي ابْنَ سُلَيْمَانَ عَنْ الْجَعْدِ أَبِي عُثْمَانَ قَالَ حَدَّثَنَا أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ قَالَ مَرَّ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَسَمِعَتْ أُمِّي أُمُّ سُلَيْمٍ صَوْتَهُ فَقَالَتْ بِأَبِي وَأُمِّي يَا رَسُولَ اللَّهِ أُنَيْسٌ فَدَعَا لِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثَلَاثَ دَعَوَاتٍ قَدْ رَأَيْتُ مِنْهَا اثْنَتَيْنِ فِي الدُّنْيَا وَأَنَا أَرْجُو الثَّالِثَةَ فِي الْآخِرَةِ
Ya gaya mana [Qutaibah bin Sa'id]; Ya gaya mana [Ja'afar] wato Ibn Sulaiman daga [Al Ja'ad Abu 'Uthman] ya ce; Bayan ya gaya mana [Anas bin Malik] sai ya ce; Wata rana Manzon Allah ya zo kusa da gidanmu. Sai mahaifiyata, Umm Sulaim, ta ji muryarsa. Sai ya kira shi, 'Ya Manzon Allah, don mahaifina da mahaifiyata, wannan shine Unais!' Sai Manzon Allah (SAW) ya yi mini addu'a abubuwa uku, biyu daga cikinsu na cimma a duniya, na uku kuma ina fatan samunsu a lahira.
Imam Muslim : 4533
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ نَافِعٍ حَدَّثَنَا بَهْزٌ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ أَخْبَرَنَا ثَابِتٌ عَنْ أَنَسٍ قَالَ أَتَى عَلَيَّ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَنَا أَلْعَبُ مَعَ الْغِلْمَانِ قَالَ فَسَلَّمَ عَلَيْنَا فَبَعَثَنِي إِلَى حَاجَةٍ فَأَبْطَأْتُ عَلَى أُمِّي فَلَمَّا جِئْتُ قَالَتْ مَا حَبَسَكَ قُلْتُ بَعَثَنِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِحَاجَةٍ قَالَتْ مَا حَاجَتُهُ قُلْتُ إِنَّهَا سِرٌّ قَالَتْ لَا تُحَدِّثَنَّ بِسِرِّ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَحَدًا قَالَ أَنَسٌ وَاللَّهِ لَوْ حَدَّثْتُ بِهِ أَحَدًا لَحَدَّثْتُكَ يَا ثَابِتُ
Ya gaya mana [Abubakar bin Nafi']; Ya gaya mana [Bahz]; Ya gaya mana [Hammad]; Bayan ya ba mu labari [Thabit] daga [Anas], sai ya ce; Manzon Allah sallallahu alaihi wasallam ya ziyarce ni a lokacin da nake wasa da wasu abokai. Sai ya gaishe mu ya ce in yi wani abu don haka na makara dawowa gida. Ina isa gida. Mama ta tambaye ni; 'Me ya sa ka makara dawowa gida?' Sai na amsa; 'Tun da farko Manzon Allah ya umarce ni da in yi wani abu.' Mahaifiyata ta ci gaba da tambaya; 'Menene bukata?' Na amsa; 'Wannan sirri ne.' Mahaifiyata ta ce; "To, kada ka gaya wa kowa sirrin Manzon Allah sallallahu alaihi wasallam." Anas ya ce; "Wallahi, da zan iya gaya wa wani wannan sirrin, da na gaya maka shi ma, ya Thabit!"
Imam Muslim : 4534
حَدَّثَنَا حَجَّاجُ بْنُ الشَّاعِرِ حَدَّثَنَا عَارِمُ بْنُ الْفَضْلِ حَدَّثَنَا مُعْتَمِرُ بْنُ سُلَيْمَانَ قَالَ سَمِعْتُ أَبِي يُحَدِّثُ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ أَسَرَّ إِلَيَّ نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سِرًّا فَمَا أَخْبَرْتُ بِهِ أَحَدًا بَعْدُ وَلَقَدْ سَأَلَتْنِي عَنْهُ أُمُّ سُلَيْمٍ فَمَا أَخْبَرْتُهَا بِهِ
Ya gaya mana [Hajjaj bin Asy Sya'ir]; Ya gaya mana [Arim bin Al Fadhl]; Ya gaya mana [Mu'tamir bin Sulaiman] ya ce; Na ji [mahaifina] ya gaya mini daga [Anas bin Malik] ya ce; "Manzon Allah (tsira da amincin Allah su tabbata a gare shi) ya gaya mini wani sirri wanda bayan haka ban gaya wa kowa ba. Kuma Umm Sulaim ta yi tambaya game da wannan sirrin, amma ni ma ban so in faɗi shi ba."
Imam Muslim : 4535
حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ عِيسَى حَدَّثَنِي مَالِكٌ عَنْ أَبِي النَّضْرِ عَنْ عَامِرِ بْنِ سَعْدٍ قَالَ سَمِعْتُ أَبِي يَقُولُا مَا سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لِحَيٍّ يَمْشِي إِنَّهُ فِي الْجَنَّةِ إِلَّا لِعَبْدِ اللَّهِ بْنِ سَلَامٍ
Ya gaya min [Zuhair bin Harb]; Ya gaya mana [Ishaq bin Isa]; Bayan ya gaya min [Malik] daga [Abu An Nadhr] daga [Amir bin Sa'ad] ya ce; Na ji [mahaifina] yana cewa; Ban taɓa jin Manzon Allah yana cewa wa rai cewa shi ƙwararre ne a cikin sama ba sai Abdullah bin Salam.
Imam Muslim : 4536
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى الْعَنَزِيُّ حَدَّثَنَا مُعَاذُ بْنُ مُعَاذٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَوْنٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِيرِينَ عَنْ قَيْسِ بْنِ عُبَادٍ قَالَ كُنْتُ بِالْمَدِينَةِ فِي نَاسٍ فِيهِمْ بَعْضُ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَجَاءَ رَجُلٌ فِي وَجْهِهِ أَثَرٌ مِنْ خُشُوعٍ فَقَالَ بَعْضُ الْقَوْمِ هَذَا رَجُلٌ مِنْ أَهْلِ الْجَنَّةِ هَذَا رَجُلٌ مِنْ أَهْلِ الْجَنَّةِ فَصَلَّى رَكْعَتَيْنِ يَتَجَوَّزُ فِيهِمَا ثُمَّ خَرَجَ فَاتَّبَعْتُهُ فَدَخَلَ مَنْزِلَهُ وَدَخَلْتُ فَتَحَدَّثْنَا فَلَمَّا اسْتَأْنَسَ قُلْتُ لَهُ إِنَّكَ لَمَّا دَخَلْتَ قَبْلُ قَالَ رَجُلٌ كَذَا وَكَذَا قَالَ سُبْحَانَ اللَّهِ مَا يَنْبَغِي لِأَحَدٍ أَنْ يَقُولَ مَا لَا يَعْلَمُ وَسَأُحَدِّثُكَ لِمَ ذَاكَ رَأَيْتُ رُؤْيَا عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَصَصْتُهَا عَلَيْهِ رَأَيْتُنِي فِي رَوْضَةٍ ذَكَرَ سَعَتَهَا وَعُشْبَهَا وَخُضْرَتَهَا وَوَسْطَ الرَّوْضَةِ عَمُودٌ مِنْ حَدِيدٍ أَسْفَلُهُ فِي الْأَرْضِ وَأَعْلَاهُ فِي السَّمَاءِ فِي أَعْلَاهُ عُرْوَةٌ فَقِيلَ لِي ارْقَهْ فَقُلْتُ لَهُ لَا أَسْتَطِيعُ فَجَاءَنِي مِنْصَفٌ قَالَ ابْنُ عَوْنٍ وَالْمِنْصَفُ الْخَادِمُ فَقَالَ بِثِيَابِي مِنْ خَلْفِي وَصَفَ أَنَّهُ رَفَعَهُ مِنْ خَلْفِهِ بِيَدِهِ فَرَقِيتُ حَتَّى كُنْتُ فِي أَعْلَى الْعَمُودِ فَأَخَذْتُ بِالْعُرْوَةِ فَقِيلَ لِيَ اسْتَمْسِكْ فَلَقَدْ اسْتَيْقَظْتُ وَإِنَّهَا لَفِي يَدِي فَقَصَصْتُهَا عَلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ تِلْكَ الرَّوْضَةُ الْإِسْلَامُ وَذَلِكَ الْعَمُودُ عَمُودُ الْإِسْلَامِ وَتِلْكَ الْعُرْوَةُ عُرْوَةُ الْوُثْقَى وَأَنْتَ عَلَى الْإِسْلَامِ حَتَّى تَمُوتَ قَالَ وَالرَّجُلُ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ سَلَامٍ
Ya gaya mana [Muhammad bin Al Mutsanna Al 'Anbari]; Ya gaya mana [Mu'adz bin Mu'adz]; Ya gaya mana [Abdullah bin Aun] daga [Muhammad bin Sirin] daga [Qais bin Ubad] ya ce; Wata rana ina Madina tare da mutanen da a cikinsu abokan Annabi Sallallahu Alaihi Wasallam ne. Sai wani ya zo sai ga wata alama ta girmamawa a fuskarsa. Mutane suna cewa; Wannan mutumin yana cikin mazaunan aljanna, wannan mutumin yana cikin mazaunan aljanna. Sai ya yi salla raka'a biyu masu sauƙi. Da ya fita daga masallaci, na bi shi har sai da ya shiga gida, na shiga tare da shi muka yi magana. Da ya ji, sai na ce masa; Idan ka shiga masallaci, mutane suna faɗin abubuwa kamar haka da sauransu. Mutumin ya ce; Subhaanallah, kada mutane su faɗi abin da ba su sani ba. Zan gaya maka, na yi mafarki a lokacin Manzon Allah (tsira da amincin Allah su tabbata a gare shi) kuma na gaya masa game da shi. Na yi mafarkin ina cikin wani lambu. Ibn Aun ya ce: Ya bayyana girmanta, ciyawar kore, kuma a tsakiyarta akwai sandar ƙarfe, ƙasanta ta kai ƙasa kuma samanta ya kai sama. A kanta akwai igiya aka ce mini: Hawa. Na ce: Ba zan iya ba. Sai wani misnhaf (bawa) ya zo ya ɗaga rigata daga baya ya ce: Hawa. Na hau har sai da na hau kan sandar na kama igiyar na ce: Riƙe igiyar. Sai na farka na ga igiyar tana hannuna. Na je wurin Annabi (tsira da amincin Allah su tabbata a gare shi) na gaya masa game da ita. Manzon Allah (tsira da amincin Allah su tabbata a gare shi) ya ce: "Shuka tana nufin Musulunci, sandar ita ce ginshiƙin Musulunci, igiyar kuma igiya ce mai tsauri, kuma kana cikin Musulunci har sai ka mutu." Ibn Aun ya ce: 'wanda ake magana a kai shi ne ['Abdullah bin Salam].'
Imam Muslim : 4537
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَمْرِو بْنِ عَبَّادِ بْنِ جَبَلَةَ بْنِ أَبِي رَوَّادٍ حَدَّثَنَا حَرَمِيُّ بْنُ عُمَارَةَ حَدَّثَنَا قُرَّةُ بْنُ خَالِدٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِيرِينَ قَالَ قَالَ قَيْسُ بْنُ عُبَادٍ كُنْتُ فِي حَلَقَةٍ فِيهَا سَعْدُ بْنُ مَالِكٍ وَابْنُ عُمَرَ فَمَرَّ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ سَلَامٍ فَقَالُوا هَذَا رَجُلٌ مِنْ أَهْلِ الْجَنَّةِ فَقُمْتُ فَقُلْتُ لَهُ إِنَّهُمْ قَالُوا كَذَا وَكَذَا قَالَ سُبْحَانَ اللَّهِ مَا كَانَ يَنْبَغِي لَهُمْ أَنْ يَقُولُوا مَا لَيْسَ لَهُمْ بِهِ عِلْمٌ إِنَّمَا رَأَيْتُ كَأَنَّ عَمُودًا وُضِعَ فِي رَوْضَةٍ خَضْرَاءَ فَنُصِبَ فِيهَا وَفِي رَأْسِهَا عُرْوَةٌ وَفِي أَسْفَلِهَا مِنْصَفٌ وَالْمِنْصَفُ الْوَصِيفُ فَقِيلَ لِيَ ارْقَهْ فَرَقِيتُ حَتَّى أَخَذْتُ بِالْعُرْوَةِ فَقَصَصْتُهَا عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَمُوتُ عَبْدُ اللَّهِ وَهُوَ آخِذٌ بِالْعُرْوَةِ الْوُثْقَى
Ya gaya mana [Muhammad bin 'Amru bin 'Abbad bin Jabalah bin Abu Rawwad]; Ya gaya mana [Harami bin 'Umarah]; Ya gaya mana [Qurrah bin Khalid] daga [Muhammad bin Sirin] ya ce; [Qais bin 'Ubad] ya ce; Wata rana ina a wani majalisa wanda ya haɗa da Sa'ad bin Malik, Ibnu Umar. Sai [Abdullah bin Salam] ya wuce su. Mutane suna cewa; Wannan mutumin yana cikin mazauna sama. Na miƙe don in tarye shi na ce masa; mutane suna faɗin haka da haka. Abdullah bin Salam ya ce; Subhaanallaah, kada mutane su faɗi abin da ba su sani ba. Na yi mafarkin wani abu kamar an sanya sandar a cikin lambun kore, sannan aka makale a ciki. A saman sandar akwai igiya yayin da a ƙarƙashinta akwai bawa. Sai aka ce mini: Haura. Na hau har sai da na isa igiyar. Sai na gaya wa Manzon Allah Sallallahu Alaihi Wasallama mafarkin, sai Manzon Allah Sallallahu Alaihi Wasallama ya ce: "Abdullahi zai mutu yana riqe da igiya mai qarfi".
Imam Muslim : 4538
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَاللَّفْظُ لِقُتَيْبَةَ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ مُسْهِرٍ عَنْ خَرَشَةَ بْنِ الْحُرِّ قَالَ كُنْتُ جَالِسًا فِي حَلَقَةٍ فِي مَسْجِدِ الْمَدِينَةِ قَالَ وَفِيهَا شَيْخٌ حَسَنُ الْهَيْئَةِ وَهُوَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ سَلَامٍ قَالَ فَجَعَلَ يُحَدِّثُهُمْ حَدِيثًا حَسَنًا قَالَ فَلَمَّا قَامَ قَالَ الْقَوْمُ مَنْ سَرَّهُ أَنْ يَنْظُرَ إِلَى رَجُلٍ مِنْ أَهْلِ الْجَنَّةِ فَلْيَنْظُرْ إِلَى هَذَا قَالَ فَقُلْتُ وَاللَّهِ لَأَتْبَعَنَّهُ فَلَأَعْلَمَنَّ مَكَانَ بَيْتِهِ قَالَ فَتَبِعْتُهُ فَانْطَلَقَ حَتَّى كَادَ أَنْ يَخْرُجَ مِنْ الْمَدِينَةِ ثُمَّ دَخَلَ مَنْزِلَهُ قَالَ فَاسْتَأْذَنْتُ عَلَيْهِ فَأَذِنَ لِي فَقَالَ مَا حَاجَتُكَ يَا ابْنَ أَخِي قَالَ فَقُلْتُ لَهُ سَمِعْتُ الْقَوْمَ يَقُولُونَ لَكَ لَمَّا قُمْتَ مَنْ سَرَّهُ أَنْ يَنْظُرَ إِلَى رَجُلٍ مِنْ أَهْلِ الْجَنَّةِ فَلْيَنْظُرْ إِلَى هَذَا فَأَعْجَبَنِي أَنْ أَكُونَ مَعَكَ قَالَ اللَّهُ أَعْلَمُ بِأَهْلِ الْجَنَّةِ وَسَأُحَدِّثُكَ مِمَّ قَالُوا ذَاكَ إِنِّي بَيْنَمَا أَنَا نَائِمٌ إِذْ أَتَانِي رَجُلٌ فَقَالَ لِي قُمْ فَأَخَذَ بِيَدِي فَانْطَلَقْتُ مَعَهُ قَالَ فَإِذَا أَنَا بِجَوَادَّ عَنْ شِمَالِي قَالَ فَأَخَذْتُ لِآخُذَ فِيهَا فَقَالَ لِي لَا تَأْخُذْ فِيهَا فَإِنَّهَا طُرُقُ أَصْحَابِ الشِّمَالِ قَالَ فَإِذَا جَوَادُّ مَنْهَجٌ عَلَى يَمِينِي فَقَالَ لِي خُذْ هَاهُنَا فَأَتَى بِي جَبَلًا فَقَالَ لِيَ اصْعَدْ قَالَ فَجَعَلْتُ إِذَا أَرَدْتُ أَنْ أَصْعَدَ خَرَرْتُ عَلَى اسْتِي قَالَ حَتَّى فَعَلْتُ ذَلِكَ مِرَارًا قَالَ ثُمَّ انْطَلَقَ بِي حَتَّى أَتَى بِي عَمُودًا رَأْسُهُ فِي السَّمَاءِ وَأَسْفَلُهُ فِي الْأَرْضِ فِي أَعْلَاهُ حَلْقَةٌ فَقَالَ لِيَ اصْعَدْ فَوْقَ هَذَا قَالَ قُلْتُ كَيْفَ أَصْعَدُ هَذَا وَرَأْسُهُ فِي السَّمَاءِ قَالَ فَأَخَذَ بِيَدِي فَزَجَلَ بِي قَالَ فَإِذَا أَنَا مُتَعَلِّقٌ بِالْحَلْقَةِ قَالَ ثُمَّ ضَرَبَ الْعَمُودَ فَخَرَّ قَالَ وَبَقِيتُ مُتَعَلِّقًا بِالْحَلْقَةِ حَتَّى أَصْبَحْتُ قَالَ فَأَتَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَصَصْتُهَا عَلَيْهِ فَقَالَ أَمَّا الطُّرُقُ الَّتِي رَأَيْتَ عَنْ يَسَارِكَ فَهِيَ طُرُقُ أَصْحَابِ الشِّمَالِ قَالَ وَأَمَّا الطُّرُقُ الَّتِي رَأَيْتَ عَنْ يَمِينِكَ فَهِيَ طُرُقُ أَصْحَابِ الْيَمِينِ وَأَمَّا الْجَبَلُ فَهُوَ مَنْزِلُ الشُّهَدَاءِ وَلَنْ تَنَالَهُ وَأَمَّا الْعَمُودُ فَهُوَ عَمُودُ الْإِسْلَامِ وَأَمَّا الْعُرْوَةُ فَهِيَ عُرْوَةُ الْإِسْلَامِ وَلَنْ تَزَالَ مُتَمَسِّكًا بِهَا حَتَّى تَمُوتَ
Ya gaya mana [Qutaibah bin Sa'id] da [Ishaq bin Ibrahim] kuma wannan lafazh na Qutaibah ne; Bayan ya gaya mana [Jarir] daga [Al A'masy] daga [Sulaiman bin Mushir] daga [Kharasy bin Al Hurr] ya ce; "Na taɓa zama a halaqah a masallacin Madina wanda wani shehi mai kyau, wato [Abdullah bin Salam], wanda ya ba da shawara ga jama'a." Kharasyah ya ce; "Bayan Abdullah bin Salam ya miƙe, jama'a suka yi ihu; 'Wa yake son ganin wanda yake cikin masana aljanna, to ku kalli wannan shehi'." 'Sai na ce; Sai na bi shehi wanda ya kusan fita daga Madina har sai da ya shiga gidansa.' Kharasyah ya ce; 'Sai na nemi izini na gayyace ni in shiga gidansa.' Shehi ya tambaye ni; 'Akwai wani abu da zan iya taimaka maka da shi, ɗan'uwana?' Na amsa; 'Na ji jama'a suna faɗin wani abu game da kai lokacin da ka tashi.' Duk wanda yake son ganin wanda zai shiga aljanna, to ku kalli wannan shehin, har sai na bi ku. Abdullah bin Salam ya ce; 'A gaskiya, Allah ne kaɗai ya fi sanin mutanen da za su shiga aljanna. Zan gaya muku abin da suka faɗa yanzu; 'Na taɓa yin mafarki kuma a cikin wannan mafarkin wani mutum ya ziyarce ni. Sai mutumin ya ce mini; 'Kai Abdullah, tashi!' Sai ya kama hannuna ya tafi tare da shi. Sai ya zama a hagu na akwai wata hanya mai tsawo kuma ina son in wuce ta wannan hanyar. Amma mutumin ya ce mini; 'Kada ka wuce ta wannan hanyar, domin ita ce hanyar waɗanda suka ɓace! Baya ga haka, akwai kuma wata hanya da ta miƙe zuwa dama ta. Sai mutumin ya ce mini, 'Je ka wannan hanyar!' Sai ya kai ni wani dutse. Da ya isa can sai ya ce; 'Hau sama!' Amma duk lokacin da na hau, sai na faɗi ƙasa ta. Sai ya tafi da ni har sai da na isa wani sanda wanda samansa yake a sama kuma tushensa a ƙasa, kuma akwai da'ira a saman. Ya ce mini, 'Hawa wannan sandar!' Na amsa, 'Ta yaya zan iya hawa sama alhali samanta yana sama?' Sai ya kama hannuna ya jefar da ni har sai da na rataye a kan da'irar da ke saman sandar. Bayan haka, ya buga sandar har sai da ta faɗi, yayin da na tsaya a kan da'irar har sai da safe. Abdullah bin Salam ya ce, 'Washegari na zo wurin Manzon Allah (tsira da amincin Allah su tabbata a gare shi) don in gaya masa game da mafarkin.' Sai Manzon Allah ya yi mini bayani game da mafarkin: 'Hanyar da kake gani a hagu ita ce hanyar waɗanda suka ɓace, yayin da hanyar da kake gani a damanka ita ce hanyar mutanen kirki. Dutsen shine gidan shahidai, amma ba za ka iya isa gare ta ba. Ginshiƙin shine Musulunci, yayin da da'irar da kake riƙe da ita ita ce Musulunci, wanda za ka riƙe har sai ka mutu.'
Imam Muslim : 4539
حَدَّثَنَا عَمْرٌو النَّاقِدُ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَابْنُ أَبِي عُمَرَ كُلُّهُمْ عَنْ سُفْيَانَ قَالَ عَمْرٌو حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَعِيدٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ عُمَرَ مَرَّ بِحَسَّانَ وَهُوَ يُنْشِدُ الشِّعْرَ فِي الْمَسْجِدِ فَلَحَظَ إِلَيْهِ فَقَالَ قَدْ كُنْتُ أُنْشِدُ وَفِيهِ مَنْ هُوَ خَيْرٌ مِنْكَ ثُمَّ الْتَفَتَ إِلَى أَبِي هُرَيْرَةَ فَقَالَ أَنْشُدُكَ اللَّهَ أَسَمِعْتَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ أَجِبْ عَنِّي اللَّهُمَّ أَيِّدْهُ بِرُوحِ الْقُدُسِ قَالَ اللَّهُمَّ نَعَمْ حَدَّثَنَاه إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَمُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ عَنْ عَبْدِ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ ابْنِ الْمُسَيَّبِ أَنَّ حَسَّانَ قَالَ فِي حَلْقَةٍ فِيهِمْ أَبُو هُرَيْرَةَ أَنْشُدُكَ اللَّهَ يَا أَبَا هُرَيْرَةَ أَسَمِعْتَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَذَكَرَ مِثْلَهُ
Bayan ya ba mu labarin ['Amru An Naqid] da [Ishaq bin Ibrahim] da [Ibn Abu 'Umar] duk daga [Sufyan] sai ya ce; ['Amru] ya gaya mana [Sufyan bin 'Uyainah] daga [Az Zuhri] daga [Sa'id] daga [Abu Hurairah] cewa Umar bin Khaththab ya taɓa wucewa [Hassan] yana rera waƙa a masallaci. Sai Umar ya tsawatar masa da idanunsa. Amma Hassan ya ce; "Na taɓa rera waƙa a wannan masallaci, a lokacin akwai wanda ya fi ka daraja, wato (Rasulullah)." Sai Hassan ya juya ga Abu Hurairah ya ce; "Ina rantse maka da sunan Allah, Ya Abu Hurairah, shin ka taɓa jin Manzon Allah yana cewa da ni, Ya Hassan, amsa waƙar kafirai don ka kare ni! Ya Allah, Ubangijina, ka taimaki Hassan da Jibril!" Abu Hurairah ya amsa; 'Eh, na ji ta.' An gaya mana [Ishaq bin Ibrahim] da [Muhammad bin Rafi'] da [Abad bin Humaid] daga [Abdur Razzaq]; An ruwaito mana [Ma'mar] daga [Az Zuhri] daga [Ibn Al Musayyab] cewa [Hassan] ya taɓa cewa a wata majalisa cewa akwai [Abu Huraira]; 'Ina rantse maka da sunan Allah, ya Abu Huraira, shin ka taɓa jin Manzon Allah….- sannan ya ambaci wani Hadisi makamancin haka.-
Imam Muslim : 4540
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الدَّارِمِيُّ أَخْبَرَنَا أَبُو الْيَمَانِ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ أَخْبَرَنِي أَبُو سَلَمَةَ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ أَنَّهُ سَمِعَ حَسَّانَ بْنَ ثَابِتٍ الْأَنْصَارِيَّ يَسْتَشْهِدُ أَبَا هُرَيْرَةَ أَنْشُدُكَ اللَّهَ هَلْ سَمِعْتَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ يَا حَسَّانُ أَجِبْ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اللَّهُمَّ أَيِّدْهُ بِرُوحِ الْقُدُسِ قَالَ أَبُو هُرَيْرَةَ نَعَمْ
Ya gaya mana ['Abdullah bin Abdur Rahman Ad Darimi]; Ya sanar da mu [Abu Al Yaman]; Ya ba mu labari [Syu'aib] daga [Az Zuhri]; An ruwaito mini [Abu Salamah bin Abdur Rahman] cewa ya ji [Hassan bin Thabit Al Ansari] yana roƙon [Abu Hurairah] ya ba shi shaida yana cewa: "Ina rantse maka da sunan Allah, ya Abu Hurairah, shin ka taɓa jin Manzon Allah yana cewa da ni: 'Ya Hassan, amsa wa Sahabi na kafirai don ya kare ni! Ya Allah, Ya Ubangijina, ka taimaki Hassan da Jibril!' Abu Hurairah ya amsa; 'Eh, na ji haka."