Imam Muslim (الامام مسلم) - 5362 හදීස්
හදීස්
Imam Muslim : 4501
حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلَاءِ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ آدَمَ حَدَّثَنَا قُطْبَةُ هُوَ ابْنُ عَبْدِ الْعَزِيزِ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ مَالِكِ بْنِ الْحَارِثِ عَنْ أَبِي الْأَحْوَصِ قَالَ كُنَّا فِي دَارِ أَبِي مُوسَى مَعَ نَفَرٍ مِنْ أَصْحَابِ عَبْدِ اللَّهِ وَهُمْ يَنْظُرُونَ فِي مُصْحَفٍ فَقَامَ عَبْدُ اللَّهِ فَقَالُ أَبُو مَسْعُودٍ مَا أَعْلَمُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَرَكَ بَعْدَهُ أَعْلَمَ بِمَا أَنْزَلَ اللَّهُ مِنْ هَذَا الْقَائِمِ فَقَالَ أَبُو مُوسَى أَمَا لَئِنْ قُلْتَ ذَاكَ لَقَدْ كَانَ يَشْهَدُ إِذَا غِبْنَا وَيُؤْذَنُ لَهُ إِذَا حُجِبْنَا و حَدَّثَنِي الْقَاسِمُ بْنُ زَكَرِيَّاءَ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ هُوَ ابْنُ مُوسَى عَنْ شَيْبَانَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ مَالِكِ بْنِ الْحَارِثِ عَنْ أَبِي الْأَحْوَصِ قَالَ أَتَيْتُ أَبَا مُوسَى فَوَجَدْتُ عَبْدَ اللَّهِ وَأَبَا مُوسَى ح و حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي عُبَيْدَةَ حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ زَيْدِ بْنِ وَهْبٍ قَالَ كُنْتُ جَالِسًا مَعَ حُذَيْفَةَ وَأَبِي مُوسَى وَسَاقَ الْحَدِيثَ وَحَدِيثُ قُطْبَةَ أَتَمُّ وَأَكْثَرُ
[අබු කුරෙයිබ් මුහම්මද් බින් අල් අලයි] අපට [යාහ්යා ඉබ්නු ආදම්] අපට [කුත්බා] එනම් [අල් අමාසි] [අබු අල් අහ්වාෂ්] වෙතින් [මලික් බින් අල් හාරිත්] වෙතින් ඉබ්නු අබ්දුල් අසීස් අපට මෙසේ පැවසීය: 'අපි වරක් අබු මූසාගේ නිවසේ අබ්දුල්ලා බින් මස්'උද්ගේ මිතුරන් කිහිප දෙනෙකු සමඟ සිටියෙමු. ඒ අවස්ථාවේ ඔවුන් කුරානයේ අත්පිටපත් අධ්‍යයනය කරමින් සිටියහ. එවිට අබ්දුල්ලා බින් මස්'උද් නැගී සිටියේය'. එබැවින් [අබු මස්'උද්] මෙසේ පැවසීය; මා දන්නා පරිදි, නබි සල්ලල්ලාහු අලයිහි වසල්ලම් තුමාණන් මියගිය පසු එහි සිටි පුද්ගලයාට වඩා හොඳින් කුරානය තේරුම් ගෙන තේරුම් ගත් කිසිවෙකු ඉතිරි කළේ නැත.' [අබු මූසා] මෙසේ පැවසීය; 'ඔබ පවසන දේ සත්‍යයකි, මන්ද අපි සහභාගී නොවූ විට අබ්දුල්ලා බින් මස්'උද් සැමවිටම රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලයිහි වසල්ලම් සමඟ සිටියේය. එපමණක් නොව, අපට ඇතුළු වීමට අවසර නොලැබුණු විට ඔහුට ඔහුගේ නිවසට ඇතුළු වීමට අවසර ලැබුණි'. ඔහු [අල් කාසිම් බින් සකරියා] මට කීවේය; ඔහු ['උබයිදුල්ලාහ්] අපට [අල් අ'මාසි] සිට [මලික් බින් අල් හාරිත්] සිට [අබු අල් අහ්වාෂ්] දක්වා [සයිබාන්] සිට ඉබ්නු මූසා [අබු අල් අහ්වාෂ්] දක්වා ඔහු මෙසේ පැවසීය; මම අබු මූසා මුණගැසුණෙමි, පසුව මම අබු මූසා සමඟ අබ්දුල්ලා දුටුවෙමි, එසේම එය වෙනත් මාර්ගයකින් විස්තර කර ඇත, ඔහු [අබු කුරයිබ්] අපට පැවසීය; ඔහු [මුහම්මද් බින් අබු 'උබයිදා] අපට පැවසීය; ඔහු [මගේ පියා] [සයිද් බින් වහබ්] වෙතින් [අල් අ'මාසි] අපට මෙසේ පැවසීය; 'මම වරක් හුෂයිෆා සහ අබු මූසා සමඟ වාඩි වී සිටියෙමි - පසුව ඔහු ඔහුගේ හදීසය සඳහන් කළේය-. කුත්බාහි හදීස් වඩාත් බහුල සහ වඩාත් පරිපූර්ණයි.
හදීස්
Imam Muslim : 4502
حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ الْحَنْظَلِيُّ أَخْبَرَنَا عَبْدَةُ بْنُ سُلَيْمَانَ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ شَقِيقٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ أَنَّهُ قَالَ { وَمَنْ يَغْلُلْ يَأْتِ بِمَا غَلَّ يَوْمَ الْقِيَامَةِ } ثُمَّ قَالَ عَلَى قِرَاءَةِ مَنْ تَأْمُرُونِي أَنْ أَقْرَأَ فَلَقَدْ قَرَأْتُ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِضْعًا وَسَبْعِينَ سُورَةً وَلَقَدْ عَلِمَ أَصْحَابُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنِّي أَعْلَمُهُمْ بِكِتَابِ اللَّهِ وَلَوْ أَعْلَمُ أَنَّ أَحَدًا أَعْلَمُ مِنِّي لَرَحَلْتُ إِلَيْهِ قَالَ شَقِيقٌ فَجَلَسْتُ فِي حَلَقِ أَصْحَابِ مُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَمَا سَمِعْتُ أَحَدًا يَرُدُّ ذَلِكَ عَلَيْهِ وَلَا يَعِيبُهُ
[ඉෂාක් බින් ඉබ්‍රාහිම් අල් හන්ෂාලි] අපට පවසා ඇත; [අබ්දා බින් සුලෙයිමාන්] අපට දන්වා ඇත; [අල් අමාසි] [සියාකික්] [අබ්දුල්ලාහ්] ගෙන් අපට පවසා ඇත: 'යමෙක් යුද්ධයේ කොල්ලය පාවා දෙන්නේ නම්, ඔහු නැවත නැඟිටීමේ දිනයේදී ඔහු පාවා දුන් නිධානය රැගෙන පැමිණෙනු ඇත. -ප්‍රශ්න. අලි ඉම්රාන්: 161- ඊට පසු ඔහු මෙසේ පැවසීය; මට ඉගැන්වූ ජනතාවගේ කිරාත් අනුව, මම මගේ කිරාත් අකුරු හැත්තෑවකට වඩා නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් වෙත පවරමි. රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්ගේ සහචරයින් දැන සිටියේ මම ඔවුන් අතර අල්-කුර්ආනය පිළිබඳ බුද්ධිමත්ම තැනැත්තා බවයි. අල්-කුර්ආනය පිළිබඳ දැනුමෙන් මට වඩා දක්ෂ කෙනෙකු සිටින බව මා දැන සිටියේ නම්, මම අනිවාර්යයෙන්ම ඔහුගෙන් ඉගෙන ගැනීමට ඔහු වෙත යන්නෙමි'. ෂකීක් පැවසීය; "පසුව මම රසූඉල්ලාහ්ගේ මිතුරන්ගේ හලාකා - මජ්ලිස් - හි වාඩි වුණා, නමුත් කිසිවෙකු අබ්දුල්ලාහ් බින් මස්'උද්ගේ වචන ප්‍රතික්ෂේප කරනවා මට ඇහුණේ නැහැ, කිසිවෙකු ඔහුව විවේචනය කළේ නැහැ".
හදීස්
Imam Muslim : 4503
حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ آدَمَ حَدَّثَنَا قُطْبَةُ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ مُسْلِمٍ عَنْ مَسْرُوقٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ وَالَّذِي لَا إِلَهَ غَيْرُهُ مَا مِنْ كِتَابِ اللَّهِ سُورَةٌ إِلَّا أَنَا أَعْلَمُ حَيْثُ نَزَلَتْ وَمَا مِنْ آيَةٍ إِلَّا أَنَا أَعْلَمُ فِيمَا أُنْزِلَتْ وَلَوْ أَعْلَمُ أَحَدًا هُوَ أَعْلَمُ بِكِتَابِ اللَّهِ مِنِّي تَبْلُغُهُ الْإِبِلُ لَرَكِبْتُ إِلَيْهِ
අපට [අබු කුරෙයිබ්] අපට පවසා ඇත; [යාහ්යා බින් ආදම්] අපට පවසා ඇත; [අල් අමසි] [මුස්ලිම්] [මස්රුක්] [අබ්දුල්ලා] වෙතින් [කුත්බා] අපට දැනුම් දී ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'අල්ලාහ් හැර වෙනත් දෙවියෙකු නොමැති තැනැත්තා මත දිවුරමින්, කුර්ආනයේ එක අකුරක්වත් නැත, එය කවදා පහළ වූවාද යන්න මා නොදන්නේ නම්. කුර්ආනයේ එක වාක්‍යයක්වත් පහළ වී නැත, එම වාක්‍යය කුමක් ගැන පහළ වූයේ දැයි මා නොදන්නේ නම්. අල්ලාහ්ගේ පොත ගැන මට වඩා දන්නා කෙනෙකු සිටින බව මා දැන සිටියේ නම්, එම පුද්ගලයා ඔටුවෙකු මත ගමන් කළ යුතු දුර, මම නිසැකවම ඔහුව හමුවෙමි'.
හදීස්
Imam Muslim : 4504
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَمُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ قَالَا حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ شَقِيقٍ عَنْ مَسْرُوقٍ قَالَ كُنَّا نَأْتِي عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَمْرٍو فَنَتَحَدَّثُ إِلَيْهِ وَقَالَ ابْنُ نُمَيْرٍ عِنْدَهُ فَذَكَرْنَا يَوْمًا عَبْدَ اللَّهِ بْنَ مَسْعُودٍ فَقَالَ لَقَدْ ذَكَرْتُمْ رَجُلًا لَا أَزَالُ أُحِبُّهُ بَعْدَ شَيْءٍ سَمِعْتُهُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ خُذُوا الْقُرْآنَ مِنْ أَرْبَعَةٍ مِنْ ابْنِ أُمِّ عَبْدٍ فَبَدَأَ بِهِ وَمُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ وَأُبَيِّ بْنِ كَعْبٍ وَسَالِمٍ مَوْلَى أَبِي حُذَيْفَةَ
[අබු බකර් බින් අබු සයිබා] සහ [මුහම්මද් බින් අබ්දුල්ලාහ් බින් නුමෙයාර්] යන දෙදෙනාම මෙසේ පැවසූ බව අපට දන්වා ඇත; [වකී] අපට පැවසීය; [මස්රුක්] වෙතින් [සියාකික්] වෙතින් [අල් අමාසි] අපට පැවසූ පසු ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'අපි [අබ්දුල්ලාහ් බින් අම්රු] වෙත ගියෙමු, පසුව අපි ඔහු සමඟ කතා කළෙමු. ඉබ්නු නුමෙයාර් පැවසීය; ඉන්පසු එදින අපි අබ්දුල්ලාහ් බින් මස්'උද් යන නම සඳහන් කළෙමු. එබැවින් අබ්දුල්ලා බින් අම්ර් මෙසේ පැවසීය; 'නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගෙන් මම ඔහු ගැන අසා ඇති පසු, මම මේ දක්වා සැමවිටම ආදරය කළ කෙනෙකු ගැන ඔබ සඳහන් කර ඇත. ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'කුර්ආනය ඔබෙන් සිව්දෙනෙකුගෙන් ලබා ගන්න, එනම්; අබ්දුල්ලාහ් බින් මස්'උද්ගෙන් - ඔහු ඔහුගෙන් ආරම්භ කළේය -, පසුව මුආද්ස් බින් ජබල්ගෙන්, උබේ බින් කාබ්ගෙන් සහ සලීම් මව්ලා අබු හුඩ්සයිෆාගෙන්'.
හදීස්
Imam Muslim : 4505
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ وَعُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ قَالُوا حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ مَسْرُوقٍ قَالَ كُنَّا عِنْدَ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو فَذَكَرْنَا حَدِيثًا عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ فَقَالَ إِنَّ ذَاكَ الرَّجُلَ لَا أَزَالُ أُحِبُّهُ بَعْدَ شَيْءٍ سَمِعْتُهُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُهُ سَمِعْتُهُ يَقُولُ اقْرَءُوا الْقُرْآنَ مِنْ أَرْبَعَةِ نَفَرٍ مِنْ ابْنِ أُمِّ عَبْدٍ فَبَدَأَ بِهِ وَمِنْ أُبَيِّ بْنِ كَعْبٍ وَمِنْ سَالِمٍ مَوْلَى أَبِي حُذَيْفَةَ وَمِنْ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ وَحَرْفٌ لَمْ يَذْكُرْهُ زُهَيْرٌ قَوْلُهُ يَقُولُهُ حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَأَبُو كُرَيْبٍ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ بِإِسْنَادِ جَرِيرٍ وَوَكِيعٍ فِي رِوَايَةِ أَبِي بَكْرٍ عَنْ أَبِي مُعَاوِيَةَ قَدَّمَ مُعَاذًا قَبْلَ أُبَيٍّ وَفِي رِوَايَةِ أَبِي كُرَيْبٍ أُبَيٌّ قَبْلَ مُعَاذٍ حَدَّثَنَا ابْنُ الْمُثَنَّى وَابْنُ بَشَّارٍ قَالَا حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ ح و حَدَّثَنِي بِشْرُ بْنُ خَالِدٍ أَخْبَرَنَا مُحَمَّدٌ يَعْنِي ابْنَ جَعْفَرٍ كِلَاهُمَا عَنْ شُعْبَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ بِإِسْنَادِهِمْ وَاخْتَلَفَا عَنْ شُعْبَةَ فِي تَنْسِيقِ الْأَرْبَعَةِ
[කුටයිබා බින් සයිද්] සහ [සුහයිර් බින් හාර්බ්] සහ [උස්මාන් බින් අබු සයිබා] යන අය අපට මෙසේ පැවසූහ; [අල් අමාසි] [අබු වායිල්] [මස්රුක්] [ජරීර්] තුමා අපට [මස්රුක්] තුමාගෙන් පැවසීමෙන් පසු ඔහු මෙසේ පැවසීය; අපි [අබ්දුල්ලාහ් බින් අම්රු] සමඟ සිටියදී, ඉබ්නු මස්උද්ගේ හදීස් ගැන අපි ඔහුට පැවසුවෙමු. එවිට ඔහු - අබ්දුල්ලාහ් අම්රු- මෙසේ පැවසීය; නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් පැවසූ පසු අද දක්වා මම ඔහුට බොහෝ සේ ආදරය කරමි; 'පුද්ගලයන් හතර දෙනෙකුගෙන් කුර්ආනය පාරායනය කිරීමට සවන් දෙන්න; ඉබ්නු මස්අද් - ඔහු ඔහුගෙන් ආරම්භ කළේය-, පසුව උබේ බින් කඅබ්, සලීම් මව්ලා අබු හනිෆා සහ මුආද්ස් බින් ජබල්' තුමාගෙන්. සුහයිර් සඳහන් නොකළ එක් ලිපියක් තිබේ, එනම් ඔහුගේ වචන; 'යකුලුහු' - ඔහු පැවසුවේ-. [අබු බකර් බින් අබු සයිබා] සහ [අබු කුරෙයිබ්] යන දෙදෙනාම මෙසේ පැවසූ බව අපට පවසා ඇත; [අල් අමාසි] වෙතින් [අබු මුආවියා] සනද් ජරීර් සහ වාකි සමඟ අපට පැවසීය. අබු මුආවියා වෙතින් අබු බකර්ගේ ඉතිහාසයේ, උබේ බින් කඅබ්ට වඩා මුආඩ්ස් බින් ජබල් යන නම මුලින්ම සඳහන් කර ඇත. මේ අතර, අබු කුරෙයිබ්ගේ ඉතිහාසයේ, උබේ යන නම මුලින්ම සඳහන් කර ඇති අතර පසුව මුආඩ්ස් යන නම සඳහන් කර ඇත. [ඉබ්නු අල් මුට්සන්නා] සහ [ඉබ්නු බසිසාර්] යන දෙදෙනාම මෙසේ පැවසූ බව අපට පවසා ඇත; [ඉබ්නු අබු 'අදි] අපට පැවසීය; එලෙසම එය වෙනත් මාර්ගයකින් විස්තර කර ඇත, සහ [බිසීර් බින් කාලිඩ්] මට පැවසීය; [මුහම්මද්] එනම් ඉබ්නු ජෆාර්, [සියු'බා] සිට [අල් අමාසි] දක්වා ඔවුන්ගේ නාලිකා හරහා අපට දැනුම් දී ඇත. මෙම නම් හතර සඳහන් කිරීම සම්බන්ධයෙන් ඔවුන් දෙදෙනාම ෂුබා රේඛාවෙන් වෙනස් වේ.
හදීස්
Imam Muslim : 4506
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَابْنُ بَشَّارٍ قَالَا حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ عَمْرِو بْنِ مُرَّةَ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ مَسْرُوقٍ قَالَ ذَكَرُوا ابْنَ مَسْعُودٍ عِنْدَ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو فَقَالَ ذَاكَ رَجُلٌ لَا أَزَالُ أُحِبُّهُ بَعْدَ مَا سَمِعْتُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ اسْتَقْرِئُوا الْقُرْآنَ مِنْ أَرْبَعَةٍ مِنْ ابْنِ مَسْعُودٍ وَسَالِمٍ مَوْلَى أَبِي حُذَيْفَةَ وَأُبَيِّ بْنِ كَعْبٍ وَمُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا شُعْبَةُ بِهَذَا الْإِسْنَادِ وَزَادَ قَالَ شُعْبَةُ بَدَأَ بِهَذَيْنِ لَا أَدْرِي بِأَيِّهِمَا بَدَأَ
[මුහම්මද් බින් අල් මුට්සන්නා] සහ [ඉබ්නු බසිසියාර්] යන දෙදෙනාම මෙසේ පැවසූ බව අපට දන්වා ඇත; [මුහම්මද් බින් ජ'ෆාර්] අපට පැවසීය; [ඉබ්‍රාහිම්] [මස්රුක්] වෙතින් [සියුබා] අපට [අම්රු බින් මුර්රා] වෙතින් [මස්රුක්] වෙතින් [සියුබා] අපට දැනුම් දුන් පසු ඔහු මෙසේ පැවසීය; 'සහචරයින් අබ්දුල්ලා බින් 'අම්රු' ඉදිරිපිට අබ්දුල්ලා බින් මස්'උද් යන නම සඳහන් කළහ. එබැවින් [අබ්දුල්ලා බින් 'අම්රු] මෙසේ පැවසීය; 'අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෝ (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන් පැවසූ පසු මේ දක්වා මම සැබවින්ම ආදරය කරන පුද්ගලයා ඔහුය; 'සිව් දෙනෙකුගෙන් කුර්ආනය පාරායනය කිරීමට සවන් දෙන්න; ඉබ්නු මස්'අද්, සලීම් මවුලා අබු හනීෆා, උබේ බින් ක'අබ් සහ මුආද්ස් බින් ජබල්. [උබයිදුල්ලා බින් මුආද්ස්] අපට පැවසීය; [මගේ පියා] අපට පැවසීය; මෙම මාර්ගය හරහා [සියුබා] අපට පවසා ඇත. එහි එකතු කිරීමක් ඇත, සියුබා මෙසේ පැවසීය; අබ්දුල්ලාහ් බින් අම්රු මේ දෙදෙනාගෙන් පටන් ගත්තා. ඔහු මුලින්ම සඳහන් කළේ කාගේ නමදැයි මම නොදනිමි.
හදීස්
Imam Muslim : 4507
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ قَتَادَةَ قَالَ سَمِعْتُ أَنَسًا يَقُولُا جَمَعَ الْقُرْآنَ عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَرْبَعَةٌ كُلُّهُمْ مِنْ الْأَنْصَارِ مُعَاذُ بْنُ جَبَلٍ وَأُبَيُّ بْنُ كَعْبٍ وَزَيْدُ بْنُ ثَابِتٍ وَأَبُو زَيْدٍ قَالَ قَتَادَةُ قُلْتُ لِأَنَسٍ مَنْ أَبُو زَيْدٍ قَالَ أَحَدُ عُمُومَتِي
[මුහම්මද් බින් අල් මුට්සන්නා] අපට පවසා ඇත; [අබු දාවුද්] අපට පවසා ඇත; [කටාදා] සිට [ෂුබා] අපට දැනුම් දී ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'මම [අනස්] මෙසේ පවසනු අසා ඇත්තෙමි; 'නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගේ කාලයේ අල්-කුර්ආනය එකතු කිරීම භාරව සිටි සහචරයින් හතර දෙනෙක් සිටියහ, ඔවුන් සියල්ලෝම අන්සාර්වරුන්ගෙන්. එනම්; මුආද්ස් බින් ජබල්, උබේ බින් කාඅබ්, සයිද් බින් තාබිත් සහ අබු සයිද්'. කටාදා මෙසේ පැවසීය; මම වරක් අනස්ගෙන් ඇසුවෙමි; 'අබු සයිද් කවුද? අනස් පිළිතුරු දුන්නේය; 'ඔහු මගේ පියාගේ පැත්තේ ඥාතියෙක්'.
හදීස්
Imam Muslim : 4508
حَدَّثَنِي أَبُو دَاوُدَ سُلَيْمَانُ بْنُ مَعْبَدٍ حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ عَاصِمٍ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ قَالَ قُلْتُ لِأَنَسِ بْنِ مَالِكٍ مَنْ جَمَعَ الْقُرْآنَ عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَرْبَعَةٌ كُلُّهُمْ مِنْ الْأَنْصَارِ أُبَيُّ بْنُ كَعْبٍ وَمُعَاذُ بْنُ جَبَلٍ وَزَيْدُ بْنُ ثَابِتٍ وَرَجُلٌ مِنْ الْأَنْصَارِ يُكْنَى أَبَا زَيْدٍ
ඔහු මට [අබු දාවුද් සිලයිමාන් බින් මබාද්] කිව්වා; අපට [අම්රු බින් 'අෂිම්] කිව්වා; අපට [හම්මාම්] කිව්වා; අපට [කටාදා] කිව්වා; මම [අනස්]ගෙන් ඇහුවා; නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගේ කාලයේ කුර්ආනය එකතු කළේ කවුද? ඔහු පිළිතුරු දුන්නා; 'අන්සාර්වරුන්ගෙන් හතර දෙනෙක් ඉන්නවා. එනම්; උබේ බින් කාබ්, මුආද්ස් බින් ජබල්, සයිද් බින් තාබිත් සහ සාමාන්‍යයෙන් අබු සයිද් ලෙස හඳුන්වන මිනිසෙක්'.
හදීස්
Imam Muslim : 4509
حَدَّثَنَا هَدَّابُ بْنُ خَالِدٍ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لِأُبَيٍّ إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ أَمَرَنِي أَنْ أَقْرَأَ عَلَيْكَ قَالَ آللَّهُ سَمَّانِي لَكَ قَالَ اللَّهُ سَمَّاكَ لِي قَالَ فَجَعَلَ أُبَيٌّ يَبْكِي
[හද්දබ් බින් කාලිඩ්] අපට පවසා ඇත; [හම්මාම්] අපට පවසා ඇත; [අනස් බින් මලික්] තුමාගෙන් [කටාදා] අපට දැනුම් දී ඇත්තේ රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමා උබෙයිට මෙසේ පැවසූ බවයි: 'ඇත්තෙන්ම අල්ලාහ් ඔබට කුර්ආනය පාරායනය කරන ලෙස මට අණ කර ඇත'. උබෙයි ඇසුවේය; 'අල්ලාහ් මගේ නම ඔබට සඳහන් කළාද? නබිතුමා පිළිතුරු දුන්නේය: 'ඔව්, අල්ලාහ් ඔබේ නම මට සඳහන් කළා'. අනස් පැවසීය; 'එවිට උබෙයි කෑගැසුවා'.
හදීස්
Imam Muslim : 4510
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَابْنُ بَشَّارٍ قَالَا حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ سَمِعْتُ قَتَادَةَ يُحَدِّثُ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِأُبَيِّ بْنِ كَعْبٍ إِنَّ اللَّهَ أَمَرَنِي أَنْ أَقْرَأَ عَلَيْكَ لَمْ يَكُنْ الَّذِينَ كَفَرُوا قَالَ وَسَمَّانِي قَالَ نَعَمْ قَالَ فَبَكَى و حَدَّثَنِيهِ يَحْيَى بْنُ حَبِيبٍ حَدَّثَنَا خَالِدٌ يَعْنِي ابْنَ الْحَارِثِ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ قَتَادَةَ قَالَ سَمِعْتُ أَنَسًا يَقُولُا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِأُبَيٍّ بِمِثْلِهِ
[මුහම්මද් බින් අල් මුට්සන්නා] සහ [ඉබ්නු බස්සියර්] යන දෙදෙනාම මෙසේ පැවසූ බව අපට දන්වා ඇත; [මුහම්මද් බින් ජ'ෆර්] අපට පැවසීය; [ෂුබා] අපට පැවසූ පසු ඔහු මෙසේ පැවසීය; [කටාදා] [අනස් බින් මලික්] ගෙන් කතාවක් පවසන බව මම අසා ඇත්තෙමි; රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් උබෙයි බින් ක'අබ්ට මෙසේ පැවසීය: 'ඇත්ත වශයෙන්ම, අල්ලාහ් මට ඔබට පදය කියවා පෙන්වන ලෙස අණ කළේය; 'ඇත්ත වශයෙන්ම, අවිශ්වාසකයින්….-සූරත් අල් බයින්නා-. උබෙයි ඇසුවේය; 'අල්ලාහ් මගේ නම සඳහන් කළාද? රසූලුල්ලාහ් පිළිතුරු දුන්නේය: 'ඔව්'. අනස් පැවසීය; 'එවිට උබෙයි හැඬුවා'. එය මට [යාහ්යා බින් හබීබ්]ට පැවසීය; [කාලිද්] අපට එනම් ඉබ්නු අල් හාරිත්ට මෙසේ පැවසීය; [කටාදා] ගෙන් අපට [ෂුබා] ගැන පැවසූ පසු ඔහු මෙසේ පැවසීය; [අනස්] පවසන බව මම අසා ඇත්තෙමි; රසූල් (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණෝ එවැනිම හදීසයකින් උබයිට පැවසූහ.
හදීස්
Imam Muslim : 4511
حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ أَخْبَرَنِي أَبُو الزُّبَيْرِ أَنَّهُ سَمِعَ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ يَقُولُا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَجَنَازَةُ سَعْدِ بْنِ مُعَاذٍ بَيْنَ أَيْدِيهِمْ اهْتَزَّ لَهَا عَرْشُ الرَّحْمَنِ
[අබාද් බින් හුමයිඩ්] අපට දැනුම් දුන්නේය; [අබ්දුර් රසාක්] අපට දැනුම් දුන්නේය; [ඉබ්නු ජුරයිජ්] අපට දැනුම් දුන්නේය; [ජබීර් බින් අබ්දුල්ලාහ්] පවසනු මට ඇසුණු බව [අබු අස් සුබයිර්] මට වාර්තා වී ඇත; සාද් බින් මුආද්ස්ගේ දේහය සහචරයින් ඉදිරිපිට සිටියදී රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් මෙසේ පැවසීය: “සාද්ගේ මරණයෙන් අල්ලාහ්ගේ සිංහාසනය වෙව්ලන්නට විය”.
හදීස්
Imam Muslim : 4512
حَدَّثَنَا عَمْرٌو النَّاقِدُ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ إِدْرِيسَ الْأَوْدِيُّ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ أَبِي سُفْيَانَ عَنْ جَابِرٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اهْتَزَّ عَرْشُ الرَّحْمَنِ لِمَوْتِ سَعْدِ بْنِ مُعَاذٍ
['අම්රු අන් නකිද්] අපට පවසා ඇත; ['අබ්දුල්ලාහ් බින් ඉද්රිස් අල් ඕඩි] අපට පවසා ඇත; [අබු සුෆ්යාන්] [ජාබීර්] වෙතින් [අල් අ'මාසි] අපට පවසා ඇති ඔහු මෙසේ පැවසීය; රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් මෙසේ පැවසීය: 'සාද්ගේ මරණය නිසා අල්ලාහ්ගේ අර්ෂ් වෙව්ලන්නට විය'.
හදීස්
Imam Muslim : 4513
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الرُّزِّيُّ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ بْنُ عَطَاءٍ الْخَفَّافُ عَنْ سَعِيدٍ عَنْ قَتَادَةَ حَدَّثَنَا أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ أَنَّ نَبِيَّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ وَجَنَازَتُهُ مَوْضُوعَةٌ يَعْنِي سَعْدًا اهْتَزَّ لَهَا عَرْشُ الرَّحْمَنِ
[මුහම්මද් බින් අබ්දුල්ලාහ් අර් රුසි] අපට පවසා ඇත; [කටාදා] සිට [සයිද්] සිට [අබ්දුල් වහබ් බින් අතා අල් කෆාෆ්] අපට පවසා ඇත; සාද්ගේ දේහය තැන්පත් කරන විට නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් පැවසූ බව අපට [අනස් බින් මාලික්] අපට පවසා ඇත: “සාද්ගේ මරණයෙන් අල්ලාහ්ගේ සිංහාසනය වෙව්ලන්නට විය”.
හදීස්
Imam Muslim : 4514
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَابْنُ بَشَّارٍ قَالَا حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ قَالَ سَمِعْتُ الْبَرَاءَ يَقُولُا أُهْدِيَتْ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حُلَّةُ حَرِيرٍ فَجَعَلَ أَصْحَابُهُ يَلْمِسُونَهَا وَيَعْجَبُونَ مِنْ لِينِهَا فَقَالَ أَتَعْجَبُونَ مِنْ لِينِ هَذِهِ لَمَنَادِيلُ سَعْدِ بْنِ مُعَاذٍ فِي الْجَنَّةِ خَيْرٌ مِنْهَا وَأَلْيَنُ حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَبْدَةَ الضَّبِّيُّ حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ أَنْبَأَنِي أَبُو إِسْحَقَ قَالَ سَمِعْتُ الْبَرَاءَ بْنَ عَازِبٍ يَقُولُا أُتِيَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِثَوْبِ حَرِيرٍ فَذَكَرَ الْحَدِيثَ ثُمَّ قَالَ ابْنُ عَبْدَةَ أَخْبَرَنَا أَبُو دَاوُدَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ حَدَّثَنِي قَتَادَةُ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِنَحْوِ هَذَا أَوْ بِمِثْلِهِ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَمْرِو بْنِ جَبَلَةَ حَدَّثَنَا أُمَيَّةُ بْنُ خَالِدٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ بِهَذَا الْحَدِيثِ بِالْإِسْنَادَيْنِ جَمِيعًا كَرِوَايَةِ أَبِي دَاوُدَ
[මුහම්මද් බින් අල් මුට්සන්නා] සහ [ඉබ්නු බසිසියාර්] යන දෙදෙනාම මෙසේ පැවසූ බව අපට දන්වා ඇත; [මුහම්මද් බින් ජ'ෆර්] අපට පැවසීය; [අබු ඉෂාක්] ගෙන් [සියුබා] අපට දැනුම් දුන් පසු ඔහු මෙසේ පැවසීය; [අල් බරා] පවසනු මම අසා ඇත්තෙමි; වරක් නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාට සේද ඇඳුම් තෑග්ගක් ලබා දෙන ලදී. මිතුරන් සේද රෙද්ද ස්පර්ශ කර එහි මෘදු බව ගැන පුදුම වූහ. එවිට රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් මෙසේ පැවසීය: 'මේ රෙද්දේ මෘදු බව ගැන ඔබ පුදුම වෙනවාද? ඇත්ත වශයෙන්ම, ස්වර්ගයේ සාද්ගේ ලේන්සුව මෙයට වඩා හොඳ සහ මෘදුයි'. [අහ්මද් බින් අබ්දා අද් දබ්බි] අපට පැවසීය; [අබු දාවුද්] අපට පැවසීය; [සියුබා] අපට පවසා ඇත [අබු ඉෂාක්] ඔහු මෙසේ පැවසීය; [අල් බරා' බින් අසීබ්] පවසනු මම අසා ඇත්තෙමි; වරක් අල්ලාහ්ගේ දූතයා (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාට සේද රෙද්දක් ලබා දුන් විට...-එවිට කථකයා හදීසය ගැන සඳහන් කළේය.-එවිට [ඉබ්නු අබ්දා] මෙසේ පැවසීය; අපට [අබු දාවුද්] දැනුම් දුන්නේය; අපට [ෂුබා] පවසා ඇත; නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගෙන් [අනස් බින් මලික්] තුමාණන්ගෙන් [කටාදා] මට සමාන හදීසයක් පැවසීය. [මුහම්මද් බින් අම්රු බින් ජබාලා] අපට පැවසීය; අපට [උමයියා බින් කාලිඩ්] අපට පැවසීය; අබු දාවුද් විසින් විස්තර කරන ලද සනද් දෙකක් සහිත මෙම හදීසය ගැන [සියුබා] අපට පවසා ඇත.
හදීස්
Imam Muslim : 4515
حَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا يُونُسُ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا شَيْبَانُ عَنْ قَتَادَةَ حَدَّثَنَا أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ أَنَّهُ أُهْدِيَ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ جُبَّةٌ مِنْ سُنْدُسٍ وَكَانَ يَنْهَى عَنْ الْحَرِيرِ فَعَجِبَ النَّاسُ مِنْهَا فَقَالَ وَالَّذِي نَفْسُ مُحَمَّدٍ بِيَدِهِ إِنَّ مَنَادِيلَ سَعْدِ بْنِ مُعَاذٍ فِي الْجَنَّةِ أَحْسَنُ مِنْ هَذَا حَدَّثَنَاه مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا سَالِمُ بْنُ نُوحٍ حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ عَامِرٍ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسٍ أَنَّ أُكَيْدِرَ دُومَةِ الْجَنْدَلِ أَهْدَى لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حُلَّةً فَذَكَرَ نَحْوَهُ وَلَمْ يَذْكُرْ فِيهِ وَكَانَ يَنْهَى عَنْ الْحَرِيرِ
[සුහයිර් බින් හාර්බ්] අපට පවසා ඇත; [යූනුස් බින් මුහම්මද්] අපට පවසා ඇත; [කටාදා] සිට [ෂයිබාන්] අපට පවසා ඇත; අල්ලාහ්ගේ දූතයා (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාට සිහින් සේදයෙන් සාදන ලද සාළුවක් තෑග්ගක් ලෙස ලබා දුන් බව අපට [අනස් බින් මලික්] අපට පවසා ඇත - ඔහු සිල්ක් තහනම් කර තිබුණද. - එවිට මිනිසුන් සාළුව ගැන මවිතයට පත් විය. එබැවින් රසූල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් මෙසේ පැවසීය: 'මගේ ආත්මය කාගේ අතේද යන්න මත දිවුරමින්, ස්වර්ගයේ සාද්ගේ ලේන්සුව මෙම රෙද්දට වඩා ඇත්තෙන්ම හොඳය'. [මුහම්මද් බින් බසිසාර්] අපට පවසා ඇත; [සලීම් බින් නූහ්] අපට පවසා ඇත; [කටාදා] සිට [උමර් බින් අමීර්] [අනස්] අපට පවසා ඇත, උකයිර් දවුමතුල් ජන්දාල් රසූල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් වෙත සේද ඇඳුම් තෑග්ගක් ලබා දුන් බව අපට දන්වා ඇත. -පසුව අනස් ද ඒ හා සමාන හදීසයක් සඳහන් කළේය.- නමුත් එහි ඔහු ලෆාෂ් ගැන සඳහන් කළේ නැත; 'නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් සේද තහනම් කර තිබුණද'.
හදීස්
Imam Muslim : 4516
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ حَدَّثَنَا ثَابِتٌ عَنْ أَنَسٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَخَذَ سَيْفًا يَوْمَ أُحُدٍ فَقَالَ مَنْ يَأْخُذُ مِنِّي هَذَا فَبَسَطُوا أَيْدِيَهُمْ كُلُّ إِنْسَانٍ مِنْهُمْ يَقُولُ أَنَا أَنَا قَالَ فَمَنْ يَأْخُذُهُ بِحَقِّهِ قَالَ فَأَحْجَمَ الْقَوْمُ فَقَالَ سِمَاكُ بْنُ خَرَشَةَ أَبُو دُجَانَةَ أَنَا آخُذُهُ بِحَقِّهِ قَالَ فَأَخَذَهُ فَفَلَقَ بِهِ هَامَ الْمُشْرِكِينَ
[අබු බකර් බින් අබු සයිබා] අපට පවසා ඇත; [අෆ්ෆාන්] අපට පවසා ඇත; [හම්මාද් බින් සලාමා] අපට පවසා ඇත; [අනස්] ගෙන් [තාබිත්] අපට පවසා ඇත, උහුද් සටනේදී රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් කඩුවක් ගෙන මෙසේ ඇසූ බව අපට දන්වා ඇත: 'ඔබෙන් කවරෙක් මේ කඩුව මගෙන් ලබා ගැනීමට කැමතිද?' මිතුරන් තම දෑත් දිගු කිරීමට තරඟ කළහ, 'මම, මම' යනුවෙන් පැවසූහ. එවිට අල්ලාහ්ගේ දූතයා නැවතත් ඇසුවේය: 'මේ කඩුව නිවැරදිව ගන්නේ කවුද?' සිමාක් බින් ඛරස්යා අබු දුජානා පැමිණෙන තෙක් මිතුරන් නිතිපතා ඉවත් වූහ, 'මම එය නිවැරදිව ගන්නෙමි' යැයි පවසමින්. අනස් පැවසීය; 'සිමාක් බින් ඛරස්යා කඩුව රැගෙන බහු දේවවාදී හමුදාවන්ට පහර දීමට එය භාවිතා කළේය'.
හදීස්
Imam Muslim : 4517
حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ الْقَوَارِيرِيُّ وَعَمْرٌو النَّاقِدُ كِلَاهُمَا عَنْ سُفْيَانَ قَالَ عُبَيْدُ اللَّهِ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ قَالَ سَمِعْتُ ابْنَ الْمُنْكَدِرِ يَقُولُ سَمِعْتُ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ يَقُولُا لَمَّا كَانَ يَوْمُ أُحُدٍ جِيءَ بِأَبِي مُسَجًّى وَقَدْ مُثِلَ بِهِ قَالَ فَأَرَدْتُ أَنْ أَرْفَعَ الثَّوْبَ فَنَهَانِي قَوْمِي ثُمَّ أَرَدْتُ أَنْ أَرْفَعَ الثَّوْبَ فَنَهَانِي قَوْمِي فَرَفَعَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَوْ أَمَرَ بِهِ فَرُفِعَ فَسَمِعَ صَوْتَ بَاكِيَةٍ أَوْ صَائِحَةٍ فَقَالَ مَنْ هَذِهِ فَقَالُوا بِنْتُ عَمْرٍو أَوْ أُخْتُ عَمْرٍو فَقَالَ وَلِمَ تَبْكِي فَمَا زَالَتْ الْمَلَائِكَةُ تُظِلُّهُ بِأَجْنِحَتِهَا حَتَّى رُفِعَ
['උබයිදුල්ලාහ් බින් 'උමර් අල් කවාරිරි] සහ ['අම්රු අන් නකිද්] අපට [සුෆ්යාන්] ගෙන් සම්පූර්ණයෙන්ම පැවසීමෙන් පසු ඔහු මෙසේ පැවසීය; ['උබයිදුල්ලාහ්] අපට [සුෆ්යාන් බින් 'උයෙයිනා] ගෙන් ඔහු මෙසේ පැවසීය; මම [ඉබ්නු අල් මුන්කදීර්] පවසනු ඇසුවෙමි; ජාබිර් බින් අබ්දුල්ලා පවසනු මට ඇසිණි; උහුද් සටන දිනයේදී මගේ පියා රෙද්දකින් ආවරණය කරන ලදී, ඇත්ත වශයෙන්ම ඔහුව කපා දමන ලදී. [ජාබිර්] මෙසේ පැවසීය; මම එය වහාම විවෘත කිරීමට අවශ්‍ය විය, නමුත් මිනිසුන් මට තහනම් කළහ. පසුව මම එය නැවත විවෘත කිරීමට අවශ්‍ය විය, නමුත් මිනිසුන් මට තහනම් කළහ. එබැවින් නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් එය විවෘත කළහ හෝ එය අණ කළහ, පසුව එය ඔසවන ලදී. ඔහු එය ඔසවන විට, කාන්තාවකගේ අඬන හෝ කෑගසන ශබ්දය ඔහුට ඇසුණි. එවිට ඔහු ඇසුවේ: 'මේ කවුද?' ඔවුන් පිළිතුරු දුන්නේ; 'මේ අම්රුගේ දියණිය - නැතහොත් අම්රුගේ සහෝදරිය-' යනුවෙනි. ඔහු ඇසුවේ: 'ඔයා අඬන්නේ ඇයි?, දේවදූතයා ඔහුව ඉහළට ඔසවන තුරු ඔහුගේ පියාපත්වලින් ඔහුව ආවරණය කළත්?'.
හදීස්
Imam Muslim : 4518
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا وَهْبُ بْنُ جَرِيرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْمُنْكَدِرِ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ أُصِيبَ أَبِي يَوْمَ أُحُدٍ فَجَعَلْتُ أَكْشِفُ الثَّوْبَ عَنْ وَجْهِهِ وَأَبْكِي وَجَعَلُوا يَنْهَوْنَنِي وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا يَنْهَانِي قَالَ وَجَعَلَتْ فَاطِمَةُ بِنْتُ عَمْرٍو تَبْكِيهِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَبْكِيهِ أَوْ لَا تَبْكِيهِ مَا زَالَتْ الْمَلَائِكَةُ تُظِلُّهُ بِأَجْنِحَتِهَا حَتَّى رَفَعْتُمُوهُ حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ حَدَّثَنَا رَوْحُ بْنُ عُبَادَةَ حَدَّثَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ ح و حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ كِلَاهُمَا عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْمُنْكَدِرِ عَنْ جَابِرٍ بِهَذَا الْحَدِيثِ غَيْرَ أَنَّ ابْنَ جُرَيْجٍ لَيْسَ فِي حَدِيثِهِ ذِكْرُ الْمَلَائِكَةِ وَبُكَاءُ الْبَاكِيَةِ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَحْمَدَ بْنِ أَبِي خَلَفٍ حَدَّثَنَا زَكَرِيَّاءُ بْنُ عَدِيٍّ أَخْبَرَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَمْرٍو عَنْ عَبْدِ الْكَرِيمِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْمُنْكَدِرِ عَنْ جَابِرٍ قَالَ جِيءَ بِأَبِي يَوْمَ أُحُدٍ مُجَدَّعًا فَوُضِعَ بَيْنَ يَدَيْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَذَكَرَ نَحْوَ حَدِيثِهِمْ
[මුහම්මද් බින් අල් මුට්සන්නා] අපට පවසා ඇත; [වහ්බ් බින් ජරීර්] අපට පවසා ඇත; [ජබීර් බින් අබ්දුල්ලා] අපට [මුහම්මද් බින් අල් මුන්කදීර්] අපට [සියුබා] පැවසීමෙන් පසු ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'මගේ පියා උහුද් සටනේදී මිය ගියේය, එබැවින් මම ඔහුගේ මුහුණ වසාගෙන සිටි ඇඳුම් ගලවා හැඬුවෙමි. සහචරයින් මට අඬන එක තහනම් කළ නමුත් නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් මට තහනම් කළේ නැත. ජාබීර් මෙසේ පැවසීය; 'ෆාතිමා බින්ට් අම්ර් ඔහු වෙනුවෙන් හැඬුවේය. එවිට රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් මෙසේ පැවසීය: 'ඔබ ඔවුන් වෙනුවෙන් හැඬුවත් නැතත්, ඔබ ඔවුන් ඔසවන තුරු දේවදූතයන් ඔවුන්ගේ පියාපත්වලින් ඔබව ආවරණය කරනු ඇත'. [අබාද් බින් හුමයිඩ්] අපට පවසා ඇත; [රවුහ් බින් උබදා] අපට පවසා ඇත; [ඉබ්නු ජුරයිජ්] අපට පවසා ඇත; එලෙසම එය වෙනත් මාර්ගයකින් විස්තර කර ඇත, [ඉෂාක් බින් ඉබ්‍රාහිම්] අපට පවසා ඇත; [අබ්දුර් රසාක්] අපට දැනුම් දී ඇත; [මුහම්මද් බින් අල් මුන්කදීර්] සිට [ජාබීර්] දක්වා [මමර්] යන දෙදෙනාම මෙම හදීසය සමඟ අපට පවසා ඇත. කෙසේ වෙතත්, ඉබ්නු ජුරයිජ් ඔහුගේ හදීසයේ දේවදූතයන් සහ ඔහු වෙනුවෙන් හඬා වැලපුණු අය ගැන සඳහන් නොකරයි. [මුහම්මද් බින් අහමඩ් බින් අබු කලෆ්] අපට පවසා ඇත; [සකරියා බින් ආදි] අපට පවසා ඇත; [උබයිදුල්ලාහ් බින් අම්රු] සහ [අබ්දුල් කරීම්] [මුහම්මද් බින් අල් මුන්කදීර්] [ජාබීර්] වෙතින් අපට වාර්තා කිරීමෙන් පසු ඔහු මෙසේ පැවසීය: උහුද් සටනේදී, මගේ පියාගේ අත් පා කපා දමා නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් ඉදිරියේ තබන ලදී - සහ ඒ හා සමාන හදීසයක් සමඟ.
හදීස්
Imam Muslim : 4519
حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ عُمَرَ بْنِ سَلِيطٍ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ كِنَانَةَ بْنِ نُعَيْمٍ عَنْ أَبِي بَرْزَةَ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ فِي مَغْزًى لَهُ فَأَفَاءَ اللَّهُ عَلَيْهِ فَقَالَ لِأَصْحَابِهِ هَلْ تَفْقِدُونَ مِنْ أَحَدٍ قَالُوا نَعَمْ فُلَانًا وَفُلَانًا وَفُلَانًا ثُمَّ قَالَ هَلْ تَفْقِدُونَ مِنْ أَحَدٍ قَالُوا نَعَمْ فُلَانًا وَفُلَانًا وَفُلَانًا ثُمَّ قَالَ هَلْ تَفْقِدُونَ مِنْ أَحَدٍ قَالُوا لَا قَالَ لَكِنِّي أَفْقِدُ جُلَيْبِيبًا فَاطْلُبُوهُ فَطُلِبَ فِي الْقَتْلَى فَوَجَدُوهُ إِلَى جَنْبِ سَبْعَةٍ قَدْ قَتَلَهُمْ ثُمَّ قَتَلُوهُ فَأَتَى النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَوَقَفَ عَلَيْهِ فَقَالَ قَتَلَ سَبْعَةً ثُمَّ قَتَلُوهُ هَذَا مِنِّي وَأَنَا مِنْهُ هَذَا مِنِّي وَأَنَا مِنْهُ قَالَ فَوَضَعَهُ عَلَى سَاعِدَيْهِ لَيْسَ لَهُ إِلَّا سَاعِدَا النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فَحُفِرَ لَهُ وَوُضِعَ فِي قَبْرِهِ وَلَمْ يَذْكُرْ غَسْلًا
[ඉෂාක් බින් උමර් බින් සාලිත්] අපට පවසා ඇත; [අබු බර්සා] වෙතින් [කිනානා බින් නුඅයිම්] වෙතින් [තාබිත්] වෙතින් [හම්මාද් බින් සලාමා] විසින් අපට පවසා ඇත. වරක් අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෝ (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) සහ මුස්ලිම්වරු සතුරාට එරෙහිව සටන් කර යුද්ධයේ කොල්ලය ලබා ගත්හ. සටනෙන් පසු, රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් සහචරයින්ගෙන් මෙසේ ඇසූහ: 'ඔබේ සහචරයින්ගෙන් කිසිවෙකු ඔබට අහිමි වී තිබේද?' මිතුරන් පිළිතුරු දුන්හ; 'ඔව්. අපි එසේ සහචරයින්ගෙන් මෙසේ ඉන්පසු අල්ලාහ්ගේ දූතයා තම ප්‍රකාශය දිගටම කරගෙන යමින් මෙසේ පැවසීය: 'නමුත් මම සැබවින්ම ජුලෙයිබිබ්ව අහිමි කර ගත්තා. එබැවින්, කරුණාකර ඔහු සිටින ස්ථානය සොයා ගන්න?' එවිට සහචරයින් සටනේ ගොදුරු වූවන් අතර ජුලෙයිබිබ්ගේ සිරුර සොයා ගැනීමට උත්සාහ කළහ. අවසානයේ ඔහු මරා දැමූ කාෆිර්වරුන් හත් දෙනා අසල ඔහුගේ සිරුර සොයා ගත් අතර, ඔහුම කාෆිර්වරුන්ගේ අතින් දිවි පිදූවෙකු ලෙස වැටුණි. ඉන් වැඩි කල් නොගොස් අල්ලාහ්ගේ දූතයා (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණෝ ජුලෙයිබිබ්ගේ සිරුරට පැමිණ ඔහු මත සිටගෙන මෙසේ පැවසූහ: 'ඇත්ත වශයෙන්ම ජුලෙයිබිබ් කාෆිර්වරුන් හත් දෙනෙකු මරා දමා ඇති අතර ඔවුන් ඔහුව මරා දැමූහ. මේ ජුලෙයිබිබ් මගේ කණ්ඩායමේ කෙනෙක්, මම ඔහුගේ කණ්ඩායමේ කෙනෙක්. මේ ජුලෙයිබිබ් මගේ කණ්ඩායමේ කෙනෙක්, මම ඔහුගේ කණ්ඩායමේ කෙනෙක්.' අබු බර්සා මෙසේ පැවසීය, 'එවිට අල්ලාහ්ගේ දූතයා (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණෝ ජුලෙයිබිබ්ගේ සිරුර ඔහුගේ අත් දෙක මත තැබූහ. ඒ අවස්ථාවේ ඔහුගේ අත් දෙක හැර ජුලෙයිබිබ්ගේ සිරුරට ස්ථානයක් නොතිබුණි. පසුව සහචරයින් ජුලෙයිබිබ්ගේ දේහය සඳහා සොහොනක් හාරා ඔහුව එහි තැන්පත් කළ අතර ස්නානය කිරීම ගැන කිසිදු සඳහනක් නොවීය.
හදීස්
Imam Muslim : 4520
حَدَّثَنَا هَدَّابُ بْنُ خَالِدٍ الْأَزْدِيُّ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ الْمُغِيرَةِ أَخْبَرَنَا حُمَيْدُ بْنُ هِلَالٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الصَّامِتِ قَالَ قَالَ أَبُو ذَرٍّ خَرَجْنَا مِنْ قَوْمِنَا غِفَارٍ وَكَانُوا يُحِلُّونَ الشَّهْرَ الْحَرَامَ فَخَرَجْتُ أَنَا وَأَخِي أُنَيْسٌ وَأُمُّنَا فَنَزَلْنَا عَلَى خَالٍ لَنَا فَأَكْرَمَنَا خَالُنَا وَأَحْسَنَ إِلَيْنَا فَحَسَدَنَا قَوْمُهُ فَقَالُوا إِنَّكَ إِذَا خَرَجْتَ عَنْ أَهْلِكَ خَالَفَ إِلَيْهِمْ أُنَيْسٌ فَجَاءَ خَالُنَا فَنَثَا عَلَيْنَا الَّذِي قِيلَ لَهُ فَقُلْتُ أَمَّا مَا مَضَى مِنْ مَعْرُوفِكَ فَقَدْ كَدَّرْتَهُ وَلَا جِمَاعَ لَكَ فِيمَا بَعْدُ فَقَرَّبْنَا صِرْمَتَنَا فَاحْتَمَلْنَا عَلَيْهَا وَتَغَطَّى خَالُنَا ثَوْبَهُ فَجَعَلَ يَبْكِي فَانْطَلَقْنَا حَتَّى نَزَلْنَا بِحَضْرَةِ مَكَّةَ فَنَافَرَ أُنَيْسٌ عَنْ صِرْمَتِنَا وَعَنْ مِثْلِهَا فَأَتَيَا الْكَاهِنَ فَخَيَّرَ أُنَيْسًا فَأَتَانَا أُنَيْسٌ بِصِرْمَتِنَا وَمِثْلِهَا مَعَهَا قَالَ وَقَدْ صَلَّيْتُ يَا ابْنَ أَخِي قَبْلَ أَنْ أَلْقَى رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِثَلَاثِ سِنِينَ قُلْتُ لِمَنْ قَالَ لِلَّهِ قُلْتُ فَأَيْنَ تَوَجَّهُ قَالَ أَتَوَجَّهُ حَيْثُ يُوَجِّهُنِي رَبِّي أُصَلِّي عِشَاءً حَتَّى إِذَا كَانَ مِنْ آخِرِ اللَّيْلِ أُلْقِيتُ كَأَنِّي خِفَاءٌ حَتَّى تَعْلُوَنِي الشَّمْسُ فَقَالَ أُنَيْسٌ إِنَّ لِي حَاجَةً بِمَكَّةَ فَاكْفِنِي فَانْطَلَقَ أُنَيْسٌ حَتَّى أَتَى مَكَّةَ فَرَاثَ عَلَيَّ ثُمَّ جَاءَ فَقُلْتُ مَا صَنَعْتَ قَالَ لَقِيتُ رَجُلًا بِمَكَّةَ عَلَى دِينِكَ يَزْعُمُ أَنَّ اللَّهَ أَرْسَلَهُ قُلْتُ فَمَا يَقُولُ النَّاسُ قَالَ يَقُولُونَ شَاعِرٌ كَاهِنٌ سَاحِرٌ وَكَانَ أُنَيْسٌ أَحَدَ الشُّعَرَاءِ قَالَ أُنَيْسٌ لَقَدْ سَمِعْتُ قَوْلَ الْكَهَنَةِ فَمَا هُوَ بِقَوْلِهِمْ وَلَقَدْ وَضَعْتُ قَوْلَهُ عَلَى أَقْرَاءِ الشِّعْرِ فَمَا يَلْتَئِمُ عَلَى لِسَانِ أَحَدٍ بَعْدِي أَنَّهُ شِعْرٌ وَاللَّهِ إِنَّهُ لَصَادِقٌ وَإِنَّهُمْ لَكَاذِبُونَ قَالَ قُلْتُ فَاكْفِنِي حَتَّى أَذْهَبَ فَأَنْظُرَ قَالَ فَأَتَيْتُ مَكَّةَ فَتَضَعَّفْتُ رَجُلًا مِنْهُمْ فَقُلْتُ أَيْنَ هَذَا الَّذِي تَدْعُونَهُ الصَّابِئَ فَأَشَارَ إِلَيَّ فَقَالَ الصَّابِئَ فَمَالَ عَلَيَّ أَهْلُ الْوَادِي بِكُلٍّ مَدَرَةٍ وَعَظْمٍ حَتَّى خَرَرْتُ مَغْشِيًّا عَلَيَّ قَالَ فَارْتَفَعْتُ حِينَ ارْتَفَعْتُ كَأَنِّي نُصُبٌ أَحْمَرُ قَالَ فَأَتَيْتُ زَمْزَمَ فَغَسَلْتُ عَنِّي الدِّمَاءَ وَشَرِبْتُ مِنْ مَائِهَا وَلَقَدْ لَبِثْتُ يَا ابْنَ أَخِي ثَلَاثِينَ بَيْنَ لَيْلَةٍ وَيَوْمٍ مَا كَانَ لِي طَعَامٌ إِلَّا مَاءُ زَمْزَمَ فَسَمِنْتُ حَتَّى تَكَسَّرَتْ عُكَنُ بَطْنِي وَمَا وَجَدْتُ عَلَى كَبِدِي سُخْفَةَ جُوعٍ قَالَ فَبَيْنَا أَهْلِ مَكَّةَ فِي لَيْلَةٍ قَمْرَاءَ إِضْحِيَانَ إِذْ ضُرِبَ عَلَى أَسْمِخَتِهِمْ فَمَا يَطُوفُ بِالْبَيْتِ أَحَدٌ وَامْرَأَتَيْنِ مِنْهُمْ تَدْعُوَانِ إِسَافًا وَنَائِلَةَ قَالَ فَأَتَتَا عَلَيَّ فِي طَوَافِهِمَا فَقُلْتُ أَنْكِحَا أَحَدَهُمَا الْأُخْرَى قَالَ فَمَا تَنَاهَتَا عَنْ قَوْلِهِمَا قَالَ فَأَتَتَا عَلَيَّ فَقُلْتُ هَنٌ مِثْلُ الْخَشَبَةِ غَيْرَ أَنِّي لَا أَكْنِي فَانْطَلَقَتَا تُوَلْوِلَانِ وَتَقُولَانِ لَوْ كَانَ هَاهُنَا أَحَدٌ مِنْ أَنْفَارِنَا قَالَ فَاسْتَقْبَلَهُمَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَبُو بَكْرٍ وَهُمَا هَابِطَانِ قَالَ مَا لَكُمَا قَالَتَا الصَّابِئُ بَيْنَ الْكَعْبَةِ وَأَسْتَارِهَا قَالَ مَا قَالَ لَكُمَا قَالَتَا إِنَّهُ قَالَ لَنَا كَلِمَةً تَمْلَأُ الْفَمَ وَجَاءَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى اسْتَلَمَ الْحَجَرَ وَطَافَ بِالْبَيْتِ هُوَ وَصَاحِبُهُ ثُمَّ صَلَّى فَلَمَّا قَضَى صَلَاتَهُ قَالَ أَبُو ذَرٍّ فَكُنْتُ أَنَا أَوَّلَ مَنْ حَيَّاهُ بِتَحِيَّةِ الْإِسْلَامِ قَالَ فَقُلْتُ السَّلَامُ عَلَيْكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَقَالَ وَعَلَيْكَ وَرَحْمَةُ اللَّهِ ثُمَّ قَالَ مَنْ أَنْتَ قَالَ قُلْتُ مِنْ غِفَارٍ قَالَ فَأَهْوَى بِيَدِهِ فَوَضَعَ أَصَابِعَهُ عَلَى جَبْهَتِهِ فَقُلْتُ فِي نَفْسِي كَرِهَ أَنْ انْتَمَيْتُ إِلَى غِفَارٍ فَذَهَبْتُ آخُذُ بِيَدِهِ فَقَدَعَنِي صَاحِبُهُ وَكَانَ أَعْلَمَ بِهِ مِنِّي ثُمَّ رَفَعَ رَأْسَهُ ثُمَّ قَالَ مَتَى كُنْتَ هَاهُنَا قَالَ قُلْتُ قَدْ كُنْتُ هَاهُنَا مُنْذُ ثَلَاثِينَ بَيْنَ لَيْلَةٍ وَيَوْمٍ قَالَ فَمَنْ كَانَ يُطْعِمُكَ قَالَ قُلْتُ مَا كَانَ لِي طَعَامٌ إِلَّا مَاءُ زَمْزَمَ فَسَمِنْتُ حَتَّى تَكَسَّرَتْ عُكَنُ بَطْنِي وَمَا أَجِدُ عَلَى كَبِدِي سُخْفَةَ جُوعٍ قَالَ إِنَّهَا مُبَارَكَةٌ إِنَّهَا طَعَامُ طُعْمٍ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ يَا رَسُولَ اللَّهِ ائْذَنْ لِي فِي طَعَامِهِ اللَّيْلَةَ فَانْطَلَقَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَبُو بَكْرٍ وَانْطَلَقْتُ مَعَهُمَا فَفَتَحَ أَبُو بَكْرٍ بَابًا فَجَعَلَ يَقْبِضُ لَنَا مِنْ زَبِيبِ الطَّائِفِ وَكَانَ ذَلِكَ أَوَّلَ طَعَامٍ أَكَلْتُهُ بِهَا ثُمَّ غَبَرْتُ مَا غَبَرْتُ ثُمَّ أَتَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ إِنَّهُ قَدْ وُجِّهَتْ لِي أَرْضٌ ذَاتُ نَخْلٍ لَا أُرَاهَا إِلَّا يَثْرِبَ فَهَلْ أَنْتَ مُبَلِّغٌ عَنِّي قَوْمَكَ عَسَى اللَّهُ أَنْ يَنْفَعَهُمْ بِكَ وَيَأْجُرَكَ فِيهِمْ فَأَتَيْتُ أُنَيْسًا فَقَالَ مَا صَنَعْتَ قُلْتُ صَنَعْتُ أَنِّي قَدْ أَسْلَمْتُ وَصَدَّقْتُ قَالَ مَا بِي رَغْبَةٌ عَنْ دِينِكَ فَإِنِّي قَدْ أَسْلَمْتُ وَصَدَّقْتُ فَأَتَيْنَا أُمَّنَا فَقَالَتْ مَا بِي رَغْبَةٌ عَنْ دِينِكُمَا فَإِنِّي قَدْ أَسْلَمْتُ وَصَدَّقْتُ فَاحْتَمَلْنَا حَتَّى أَتَيْنَا قَوْمَنَا غِفَارًا فَأَسْلَمَ نِصْفُهُمْ وَكَانَ يَؤُمُّهُمْ أَيْمَاءُ بْنُ رَحَضَةَ الْغِفَارِيُّ وَكَانَ سَيِّدَهُمْ وَقَالَ نِصْفُهُمْ إِذَا قَدِمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْمَدِينَةَ أَسْلَمْنَا فَقَدِمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْمَدِينَةَ فَأَسْلَمَ نِصْفُهُمْ الْبَاقِي وَجَاءَتْ أَسْلَمُ فَقَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ إِخْوَتُنَا نُسْلِمُ عَلَى الَّذِي أَسْلَمُوا عَلَيْهِ فَأَسْلَمُوا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ غِفَارُ غَفَرَ اللَّهُ لَهَا وَأسْلَمُ سَالَمَهَا اللَّهُ حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ الْحَنْظَلِيُّ أَخْبَرَنَا النَّضْرُ بْنُ شُمَيْلٍ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ الْمُغِيرَةِ حَدَّثَنَا حُمَيْدُ بْنُ هِلَالٍ بِهَذَا الْإِسْنَادِ وَزَادَ بَعْدَ قَوْلِهِ قُلْتُ فَاكْفِنِي حَتَّى أَذْهَبَ فَأَنْظُرَ قَالَ نَعَمْ وَكُنْ عَلَى حَذَرٍ مِنْ أَهْلِ مَكَّةَ فَإِنَّهُمْ قَدْ شَنِفُوا لَهُ وَتَجَهَّمُوا حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى الْعَنَزِيُّ حَدَّثَنِي ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ قَالَ أَنْبَأَنَا ابْنُ عَوْنٍ عَنْ حُمَيْدِ بْنِ هِلَالٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الصَّامِتِ قَالَ قَالَ أَبُو ذَرٍّ يَا ابْنَ أَخِي صَلَّيْتُ سَنَتَيْنِ قَبْلَ مَبْعَثِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ قُلْتُ فَأَيْنَ كُنْتَ تَوَجَّهُ قَالَ حَيْثُ وَجَّهَنِيَ اللَّهُ وَاقْتَصَّ الْحَدِيثَ بِنَحْوِ حَدِيثِ سُلَيْمَانَ بْنِ الْمُغِيرَةِ وَقَالَ فِي الْحَدِيثِ فَتَنَافَرَا إِلَى رَجُلٍ مِنْ الْكُهَّانِ قَالَ فَلَمْ يَزَلْ أَخِي أُنَيْسٌ يَمْدَحُهُ حَتَّى غَلَبَهُ قَالَ فَأَخَذْنَا صِرْمَتَهُ فَضَمَمْنَاهَا إِلَى صِرْمَتِنَا وَقَالَ أَيْضًا فِي حَدِيثِهِ قَالَ فَجَاءَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَطَافَ بِالْبَيْتِ وَصَلَّى رَكْعَتَيْنِ خَلْفَ الْمَقَامِ قَالَ فَأَتَيْتُهُ فَإِنِّي لَأَوَّلُ النَّاسِ حَيَّاهُ بِتَحِيَّةِ الْإِسْلَامِ قَالَ قُلْتُ السَّلَامُ عَلَيْكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ وَعَلَيْكَ السَّلَامُ مَنْ أَنْتَ وَفِي حَدِيثِهِ أَيْضًا فَقَالَ مُنْذُ كَمْ أَنْتَ هَاهُنَا قَالَ قُلْتُ مُنْذُ خَمْسَ عَشَرَةَ وَفِيهِ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ أَتْحِفْنِي بِضِيَافَتِهِ اللَّيْلَةَ
[හද්දබ් බින් කාලිඩ් අල් අස්ඩි] අපට පවසා ඇත; [සුලෙයිමාන් බින් අල් මුගිරා] අපට පවසා ඇත; [අබ්දුල්ලාහ් බින් අෂ් ෂාමිත්] වෙතින් [හුමයිඩ් බින් හිලාල්] අපට වාර්තා කිරීමෙන් පසු ඔහු මෙසේ පැවසීය; [අබු ඩ්සාර්] වරක් මෙසේ පැවසීය; 'බොහෝ කලකට පෙර අපි අපේ ගෝත්‍රය වන ගිෆාර් ගෝත්‍රයෙන් ඉවත් වුණා. මම, මගේ සහෝදරයා වූ උනායිස් සහ මගේ මව අපේ ගෝත්‍රයෙන් ඉවත් වන තුරු ඔවුන් බොහෝ විට මාසය හරාම් නීති විරෝධී කළා. ඊට පස්සේ, අපි අපේ මවගේ සහෝදරයාගේ - මාමාගේ ගෙදර නැවතුණා. අපේ මවගේ සහෝදරයන් - මාමලා - අපට බොහෝ සේ ගරු කළා, අපට හොඳින් සැලකුවා, නමුත් අවසානයේ අපේ මවගේ සහෝදරයාගේ ගෝත්‍රය අපට ඊර්ෂ්‍යා කළා. ඔවුන් අපේ මවගේ සහෝදරයාට කිව්වා; 'ඔයා ගෙදර නැති විට, උනායිස් බොහෝ විට ඔයාගේ පවුලේ අය සමඟ රණ්ඩු වෙනවා' කියලා. අපේ මවගේ සහෝදරයා පැමිණි විට, ඔහු ඔහුගේ ගෝත්‍රය පැවසූ දේ අපට කිව්වා, ඒ නිසා අපි තර්ක කළා; 'ඇත්ත වශයෙන්ම, මාමා මේ කාලය පුරාම අපට ලබා දුන් යහපත්කම අපවිත්‍ර කළා.' ඒ නිසා, මෙතැන් සිට අපි වෙන් වීම වඩා හොඳ වනු ඇත.' ඉන්පසු අපි අපගේ පිටවීම සඳහා විධිවිධාන සකස් කිරීමට පටන් ගත් අතර, අපගේ මවගේ සහෝදරයා දුකෙන් සිටින බවක් පෙනෙන්නට තිබූ අතර කඳුළු වලින් තෙත් වූ මුහුණ ඔහුගේ කමිසයෙන් පිසදමමින් සිටියේය. අවසානයේ, අපි මක්කම අසලට පැමිණෙන තෙක් අපගේ මවගේ සහෝදරයාගේ නිවසින් පිටව ගියෙමු. දිනක් උනායිස් අප සමඟ මතභේදයක් ඇති කර ගත්තේය. පසුව ඔහු සහ අපගේ මව දෛවඥයෙකු වෙත ගියහ. දෛවඥයා උනායිස්ට ප්‍රශංසා කළ බව පෙනී ගියේය. වැඩි කල් නොගොස්, උනායිස් සහ අපගේ මව අප සමඟ රැස් වීමට නැවත පැමිණියහ. අබු දර් මෙසේ පැවසීය: 'අනේ මගේ බෑණා, අල්ලාහ්ගේ දූතයා (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන් හමුවීමට පෙර මම වසර තුනක් තිස්සේ යාඥා කරමින් සිටි බව දැනගන්න. මම - අබ්දුල්ලා බින් අෂ්-ෂාමිත් - ඇසුවෙමි: 'මාමා, ඔබ යාඥා කළේ කාටද?' අබු දර් පිළිතුරු දුන්නේය: 'මම අල්ලාහ්ට යාඥා කළෙමි.' එවිට මම - අබ්දුල්ලා බින් අෂ්-ෂාමිත් - නැවතත් ඇසුවෙමි: 'එසේ නම්, ඔබ යාඥා කරන විට ඔබ මුහුණ දුන්නේ කුමන දිශාවටද?' අබු දර් පිළිතුරු දුන්නේය: 'මම යාච්ඤා කරන විට අල්ලාහ් සුභානාහු ව තාලා විසින් අපේක්ෂා කරන දිශාවට මුහුණ දෙමි. මම රාත්‍රිය අවසන් වන තුරු ඉෂා යාච්ඤා පවා කළෙමි. පසුව හිරු එළිය වැටෙන තුරු මම වැතිර සිටියෙමි'. උනායිස් මට කීවේය; 'මට මක්කම නගරයට ඇතුළු වීමට අවශ්‍යයි. එබැවින් මට යන්න දෙන්න'. ඉන්පසු උනායිස් මක්කම නගරයට පැමිණෙන තෙක් පිටත් විය. ඔහු බොහෝ වේලාවක් මා වෙත ආපසු පැමිණියේ නැත. මක්කම නගරයෙන් ආපසු පැමිණි පසු, මම ඔහුගෙන් ඇසුවෙමි; 'උනායිස්, ඔබ එහි කළේ කුමක්ද?' උනායිස් පිළිතුරු දුන්නේය; 'මක්කම නගරයේ ඔබේ ආගම බෙදා ගන්නා මිනිසෙකු මට හමු විය, අබු ඩ්සාර්. ඊට අමතරව, ඔහු අල්ලාහ් සුභානාහු ව තාලා විසින් එවන ලද බවත් ඔහු ප්‍රකාශ කළේය'. මම ඔහුගෙන් ඇසුවෙමි; 'හේ උනායිස්, ඔහු ගැන මිනිසුන් සිතන්නේ කුමක්ද?' උනායිස් පිළිතුරු දුන්නේය; 'මිනිස්සු කියන්නේ ඔහු කවියෙක්, පේන කියන්නෙක් සහ මන්තර ගුරුකම් කරන්නෙක් කියලා'. මේ අතර, උනායිස්ම කවියෙක්. උනායිස් පැවසීය; 'මම පේන කියන්නන්ගේ සහ පේන කියන්නන්ගේ මන්ත්‍ර අසා තිබෙනවා, නමුත් ඒ මිනිසා පැවසූ ආකාරයට නොවේ. ඒ වගේම මම ඔහුගේ වචන ප්‍රසිද්ධ කවියන්ගේ කෘති සමඟ සංසන්දනය කිරීමට උත්සාහ කර තිබෙනවා. නමුත්, කෙසේ වෙතත්, ඔහුගේ වචන කවි නොවේ, මගේ දෘෂ්ටියෙන් හෝ අන් අයගේ දෘෂ්ටියෙන් නොවේ. අල්ලාහ්ගේ නාමයෙන්, සැබවින්ම ඒ මිනිසා පැවසූ දේ සත්‍යයි, ඔවුන් බොරු කිව්වේ ඔවුන් තමයි.' එවිට අබු දර් මෙසේ පැවසීය: 'ඔබ සඳහන් කළ පුද්ගලයා මට දැකගත හැකි වන පරිදි මට යන්න දෙන්න!' ඊට පස්සේ මම මක්කමට ගියා. අතරමගදී, මම මක්කමේ ජනතාවගෙන් කෙනෙකුව මුණගැසී ඇසුවා: 'තම ආගම වෙනස් කළ තැනැත්තා - අෂ්-ෂාබි - කොහෙද?' මම ඇසූ පුද්ගලයා මා දෙසට ඇඟිල්ල දිගු කර මෙසේ ඇසුවා: 'අනේ ආගන්තුකයා, ඔබ කියන්නේ කුමක්ද? අෂ්-ෂාබි?' එවිට පුද්ගලයා මා වෙත මැටි සහ ඇටකටු විසි කළේ මම බිම වැටී ක්ලාන්ත වන තුරු ය. අබු දර් මෙසේ පැවසීය: 'ටික වේලාවකට පසු මම අවදි වී රතු පිළිමයක් මෙන් මගේ සිහියට පැමිණියෙමි. පසුව මම සම්සාම් ළිඳට ගොස් මැටි සහ ඇටකටු වලින් මා වෙත විසි කිරීමෙන් ඇති වූ තුවාල වලින් රුධිරය පිරිසිදු කළෙමි.' ඊට පස්සේ, මම සම්-සෑම් වතුර බිව්වා. මගේ බෑණා, මම එහි දින තිහක් දිවා රෑ නොබලා, සම්-සෑම් වතුර හැර වෙනත් ආහාර නොමැතිව ජීවත් වූ බව දැනගන්න. ඕයිහ්, ඒ නිසා, ඒ වෙලාවේ මගේ ශරීරය තරබාරු වීම පුදුමයක් නොවේ, මගේ බඩ ටිකක් තරබාරු වී තිබුණේ කුසගින්නක් දැනෙන්නේ නැතිව. අබු දාර් මෙසේ පැවසීය; 'පුර පසළොස්වක පොහොය දිනක, මක්කම නගරය පාළු වූ බවක් දැනුණු අතර කිසිවෙකු කාබා වටා තවාෆ් කරමින් සිටියේ නැත, කාන්තාවන් දෙදෙනෙකු පමණක් ඉසාෆ් සහ නයිලාගේ පිළිමවලට යාඥා කරමින් සිටියහ. කාන්තාවන් දෙදෙනා තවාෆ් අතරතුර මා වෙත පැමිණි අතර මම මෙසේ කීවෙමි: 'ඔබ දෙදෙනාටම පිළිම දෙකෙන් එකක් විවාහ කරගන්න!' දෙදෙනාම කෝපයෙන් මා දෙසට පැමිණි බව පෙනී ගියේය. ඊට පස්සේ මම නැවතත් ඔවුන් දෙදෙනාටම කිව්වා; 'මේ පිළිමය ලීයෙන් සාදා ඇති එකක් නොවේද, මට එහි නමවත් දැන ගැනීමට අවශ්‍ය නැත'. අවසානයේ කාන්තාවන් දෙදෙනා වහාම පිටව ගියහ; 'අපේ වර්ගයේ අය මෙහි සිටියා නම්, අපි ඒ මිනිසාට පාඩමක් ඉගැන්වීමට නිසැකවම උදව් ඉල්ලනවා'. අබු දාර් මෙසේ පැවසීය; වැඩි කල් නොගොස්, එම ස්ථානයට පැමිණි රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් සහ අබු බකර්, කාන්තාවන් දෙදෙනා වෙත දිව ගියහ. රසූලුල්ලාහ් කාන්තාවන් දෙදෙනාගෙන් මෙසේ ඇසීය: 'ඔබ දෙදෙනාට මොකද වෙලා තියෙන්නේ?' කාන්තාවන් දෙදෙනා පිළිතුරු දුන්හ; 'කාබා සහ එහි තිරය අතර සිටගෙන සිටින අෂ්-ෂාබි' කෙනෙක් සිටී. ඊළඟට, රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් ඇසුවේ: 'ඔහු ඔබ දෙදෙනාට කුමක් කීවාද?' දෙදෙනාම පිළිතුරු දුන්හ; 'ඒ මිනිසා අපට ඉතා දුක්බර වචනවලින් කතා කළේය'. ඉන්පසු නබිතුමා පැමිණ වහාම කළු ගල සිප ගත්තේය. ඉන්පසු ඔහු තවාෆ් ඉටු කර අබු බකර් සමඟ යාච්ඤා කළේය. යාච්ඤාවෙන් පසු, අබු දසාර් අල්ලාහ්ගේ දූතයා වෙත පැමිණ 'අස්සලාමු 'අලයිකුම් ඕ රසූලුල්ලාහ්' යැයි පැවසීය. රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් ආචාරයට පිළිතුරු දුන්නේය: 'ව 'අලයිකා ව රහ්මතුල්ලාහ්'. අබු දාර් පැවසීය; 'ඉස්ලාමීය සුබ පැතුම් සමඟ ඔහුට ආචාර කළ පළමු පුද්ගලයා මමයි'. එවිට අල්ලාහ්ගේ දූතයා ඇසුවේය: 'මගේ සහෝදරයා, ඔබ කවුද?' අබු දර් පිළිතුරු දුන්නේය; 'මම ගිෆාර් ගෝත්‍රයෙන් පැමිණියෙමි, අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෙනි'. එවිට රසූලුල්ලාහ් මගේ අත සොලවා ගත්තේය. ඉන්පසු ඔහු තම ඇඟිලි ඔහුගේ නළල මත තැබීය. මම මටම කියා ගත්තා; 'සමහර විට ඔහු එයට කැමති නොවන්නේ මම ගිෆාර් ගෝත්‍රයෙන් පැමිණි නිසා විය හැකිය'. එවිට මට ඔහුගේ අත අල්ලා ගැනීමට අවශ්‍ය විය, නමුත් අබු බකර් මාව නැවැත්තුවා. ඇත්ත වශයෙන්ම, ඔහු අල්ලාහ්ගේ දූතයා ගැන මට වඩා දනී. ඊට පසු අල්ලාහ්ගේ දූතයා හිස ඔසවා මගෙන් ඇසුවේය: 'ඔබ කවදා සිට මෙහි සිටින්නේද, මගේ සහෝදරයා?' මම පිළිතුරු දුන්නෙමි; 'මම දින තිහක් මෙහි සිටිමි, අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෙනි'. රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් නැවතත් ඇසුවේය: 'ඔබට පෝෂණය කරන්නේ කවුද?' මම පිළිතුරු දුන්නෙමි; 'සම්සම් ජලය හැර මට ආහාර නැත. ඕයි, ඒ නිසා, මම මහත බව පෙනේ, මගේ බඩ ටිකක් මහතයි, මට බඩගිනි දැනෙන්නේ නැහැ'. 'සෑම්-සාම් ජලය ඇත්තෙන්ම ආශීර්වාදවලින් පිරී ඇති අතර සාමාන්‍ය ආහාරවලට වඩා ප්‍රෝටීන් අඩංගු වේ' යනුවෙන් නබිතුමා පැවසීය. ඊළඟට අබු බකර් මෙසේ පැවසීය; 'අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෙනි, අද රාත්‍රියේ මට ඔහුට ආහාර දීමට ඉඩ දෙන්න'. ඉන්පසු රසූලුල්ලාහ් සහ අබු බකර් ඔවුන්ගේ නිවසට ගිය අතර මම ඔවුන් සමඟ ගියෙමි. අබු බකර් ඔහුගේ නිවස විවෘත කර වහාම අපට තායිෆ් වයින් ලබා දුන්නා. මම කෑ පළමු ආහාරය එයයි. ඉන්පසු මම අබු බකර්ට ගෙදර යන ලෙස ඉල්ලා සිටි අතර මම කෙලින්ම අල්ලාහ්ගේ දූතයා වෙත ගියෙමි. ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'ඇත්ත වශයෙන්ම, බොහෝ රට ඉඳි ගස්, එනම් යාත්‍රිබ් - මෙඩිනා - සහිත රටක් මට ඉදිරිපත් කරන ලදී. හායි අබු ඩ්සාර්, ඔබ මගේ ඉගැන්වීම් ඔබේ ජනතාවට පැවසීමට කැමතිද? අල්ලාහ් ඔබේ උත්සාහයෙන් ඔබේ ජනතාවට ප්‍රතිලාභ ලබා දෙන අතර ඔබේ පණිවිඩය ඔවුන්ට පැවසීම සඳහා ඔබට විපාක දෙනු ඇත'. ඊට පසු, අබු ඩ්සාර් උනායිස් වෙත පැමිණියේය. එවිට උනායිස් ඔහුගෙන් ඇසුවේය; 'ඕ අබු ඩ්සාර්, ඔබ එහි කළේ කුමක්ද?' අබු ඩ්සාර් පිළිතුරු දුන්නේය; 'මම ඉස්ලාම් ආගමට හැරුණු අතර මුහම්මද් ඕ ඩ්නායිස්ගේ ඉගැන්වීම් විශ්වාස කරමි'. උනායිස් පැවසීය; 'ඇත්තටම, මම ඒ ආගමේ ඉගැන්වීම්වලට වෛර කරන්නේ නැහැ. ඒ වගේම මම දන්නවා, ඇත්තටම මම ඉස්ලාම් ආගමට හැරිලා අල්ලාහ්ව විශ්වාස කරනවා'. ඊට පස්සේ අපි අපේ අම්මා ළඟට ගියා. ඊට පස්සේ ඔහු කිව්වා; 'මම ඔයාගේ ආගමට ඇත්තටම කැමතියි. ඒ නිසා, මමත් ඉස්ලාම් ආගමට හැරිලා අල්ලාහ්ව විශ්වාස කරන්න කැමතියි' කියලා. ඊළඟට අපි අපේ ගෝත්‍රික උපන් ගම වන ගිෆාර් ගෝත්‍රයට ආපහු ගියා. එහිදී අපි අපේ ගෝත්‍රික ජනතාවට ඉස්ලාමයේ පණිවිඩය ප්‍රකාශ කළා, ඔවුන්ගෙන් අඩක් ඉස්ලාම් ආගමට හැරෙන තුරු. ඔවුන්ගේ නායකයා අයිමා බින් රහදා අල් ගිෆාරි. මේ අතර, ගිෆාර් ගෝත්‍රයෙන් අඩක් මෙසේ පැවසුවා; 'රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලයිහි වසල්ලම් මදීනාවට පැමිණි විට, අපි ඉස්ලාම් ආගමට හැරෙමු' කියලා. අනාගතවක්තෘවරයා මදීනාවට පැමිණි විට, ඔවුන්ගෙන් අඩක් අවසානයේ ඉස්ලාම් ආගමට හැරුණා. ඊට වැඩි කල් නොගොස්, අස්ලාම් ගෝත්‍රය ඉස්ලාම් ආගමට හැරුණා, 'අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෙනි, ගිෆාර් ගෝත්‍රයේ අපගේ සහෝදරයන් ඉස්ලාම් ආගමට හැරිලා. ඒ නිසා, අපිත් ඉස්ලාම් ආගමට හැරෙන්න කැමතියි' කියලා. මෙම ප්‍රකාශය ඇසූ රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණෝ මෙසේ පැවසූහ: 'අල්ලාහ් ගිෆාර් ගෝත්‍රයට සමාව දී අස්ලම් ගෝත්‍රයට ආරක්ෂාව සහ සාමය ලබා දෙත්වා'. [ඉෂාක් බින් ඉබ්‍රාහිම් අල් හන්ෂාලි] අපට පැවසීය; [අන් නදර් බින් සයුමයිල්] අපට දැනුම් දුන්නේය; [සුලෙයිමාන් බින් අල් මුගිරා] අපට පැවසීය; [හුමයිඩ් බින් හිලාල්] මෙම මාර්ගය හරහා අපට පවසා ඇත, නමුත් ඔහු පැවසූ දේට පසුව තවත් එකතු කිරීමක් තිබේ; 'ඔබ සඳහන් කළ පුද්ගලයා බැලීමට මට යන්න දෙන්න!' උනායිස් පිළිතුරු දුන්නේය; 'ඉදිරියට යන්න, නමුත් මක්කාවේ ජනතාවගෙන් ප්‍රවේශම් වන්න, මන්ද ඔවුන් එම පුද්ගලයාට සතුරු වන අතර ඔහුට වෛර කරයි'. [මුහම්මද් බින් අල් මුට්සන්නා අල් අන්බාරි] අපට පැවසීය; [ඉබ්නු අබු 'අදි] මට පැවසීය; [හුමයිඩ් බින් හිලාල්] [අබ්දුල්ලාහ් බින් අෂ් ෂාමිත්] වෙතින් අපට [ඉබ්නු 'අවුන්] වාර්තා කළේය; ඔහු පැවසීය; [අබු දර්] පැවසීය; අහෝ මගේ බෑණා, නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් එවීමට පෙර මම වසර දෙකක් තිස්සේ යාච්ඤා කරමින් සිටිමි. උනායිස් මෙසේ පැවසීය; 'එසේ නම් ඔබ යාච්ඤා කරන විට කොහේට මුහුණ ලා සිටින්නේද? අබු දසාර් පිළිතුරු දුන්නේය; අල්ලාහ් කැමති දිශාවට'. - එවිට කථකයා සුලෙයිමාන් බින් අල් මුගිරාගේ හදීසයට අනුව ඔහුගේ හදීසය විස්තර කරයි. හදීසයේ ද එය සඳහන් වේ; 'පසුව ඔවුන් දෙදෙනා මක්කාවේ සිටි පුද්ගලයා ගැන විමසීමට ෂාමන් කෙනෙකු හමුවිය. කෙසේ වෙතත්, ෂාමන් ඔහුගේ මතය නැති කරන තෙක් උනායිස් සැමවිටම එම පුද්ගලයාගේ ශක්තීන් ප්‍රශංසා කළේය. උනායිස් මෙසේ පැවසීය; අපි ඔහුගේ ඔටුවන් රැගෙන අපගේ ඔටුවන් සමඟ ඒකාබද්ධ කරන තුරු. හදීසයේ එය සඳහන් වේ; එවිට නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් පැමිණ කාබාහි තවාෆ් කර ඉබ්‍රාහිම්ගේ මකාම් පිටුපස යාච්ඤා කළේය. අබු දාර් මෙසේ පැවසීය; මමද ඔහුව මුණගැසී ආයුබෝවන් කීවෙමි. මුලින්ම ඔහුට වචනවලින් ආචාර කළ පුද්ගලයා මමයි; අස්සලාමු 'අලයිකා ඕ රසූලුල්ලාහ්'. ඔහු පිළිතුරු දුන්නේය: 'වා අලයිකාස් සලාම්, ඔබ කවුද? ඔහුගේ වචන ද සඳහන් විය; 'ඔබ මෙහි ජීවත් වන්නේ කවදා සිටද?' අබු දර් පිළිතුරු දුන්නේය; 'දවස් පහළොවක් ගත වී ඇත'. එවිට අබු බකර් පැවසීය; 'අද රෑ මට ඔහුට සංග්‍රහ කරන්න දෙන්න.'
