Imam Muslim : 4401
حَدَّثَنِي أَبُو الطَّاهِرِ أَحْمَدُ بْنُ عَمْرِو بْنِ سَرْحٍ وَحَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى قَالَا أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ حَدَّثَنِي سَعِيدُ بْنُ الْمُسَيَّبِ وَأَبُو سَلَمَةَ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ أَنَّهُمَا سَمِعَا أَبَا هُرَيْرَةَ يَقُولُا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَيْنَمَا رَجُلٌ يَسُوقُ بَقَرَةً لَهُ قَدْ حَمَلَ عَلَيْهَا الْتَفَتَتْ إِلَيْهِ الْبَقَرَةُ فَقَالَتْ إِنِّي لَمْ أُخْلَقْ لِهَذَا وَلَكِنِّي إِنَّمَا خُلِقْتُ لِلْحَرْثِ فَقَالَ النَّاسُ سُبْحَانَ اللَّهِ تَعَجُّبًا وَفَزَعًا أَبَقَرَةٌ تَكَلَّمُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَإِنِّي أُومِنُ بِهِ وَأَبُو بَكْرٍ وَعُمَرُ قَالَ أَبُو هُرَيْرَةَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَيْنَا رَاعٍ فِي غَنَمِهِ عَدَا عَلَيْهِ الذِّئْبُ فَأَخَذَ مِنْهَا شَاةً فَطَلَبَهُ الرَّاعِي حَتَّى اسْتَنْقَذَهَا مِنْهُ فَالْتَفَتَ إِلَيْهِ الذِّئْبُ فَقَالَ لَهُ مَنْ لَهَا يَوْمَ السَّبُعِ يَوْمَ لَيْسَ لَهَا رَاعٍ غَيْرِي فَقَالَ النَّاسُ سُبْحَانَ اللَّهِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَإِنِّي أُومِنُ بِذَلِكَ أَنَا وَأَبُو بَكْرٍ وَعُمَرُ و حَدَّثَنِي عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ شُعَيْبِ بْنِ اللَّيْثِ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ جَدِّي حَدَّثَنِي عُقَيْلُ بْنُ خَالِدٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ بِهَذَا الْإِسْنَادِ قِصَّةَ الشَّاةِ وَالذِّئْبِ وَلَمْ يَذْكُرْ قِصَّةَ الْبَقَرَةِ و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبَّادٍ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ ح و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ الْحَفَرِيُّ عَنْ سُفْيَانَ كِلَاهُمَا عَنْ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ الْأَعْرَجِ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمَعْنَى حَدِيثِ يُونُسَ عَنْ الزُّهْرِيِّ وَفِي حَدِيثِهِمَا ذِكْرُ الْبَقَرَةِ وَالشَّاةِ مَعًا وَقَالَا فِي حَدِيثِهِمَا فَإِنِّي أُومِنُ بِهِ أَنَا وَأَبُو بَكْرٍ وَعُمَرُ وَمَا هُمَا ثَمَّ و حَدَّثَنَاه مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَابْنُ بَشَّارٍ قَالَا حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ ح و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبَّادٍ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ مِسْعَرٍ كِلَاهُمَا عَنْ سَعْدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Kikangambirwa ngu [Abu Ath Thahir Ahmad bin ‘Amru bin Sarh] na [Harmalah bin Yahya] bombi bakagira ngu; Atumanyiise [Ibn Wahb]; Akanmanyisa [Yunus] kuruga ahari [Ibn Shihab]; Kigambirwe nyowe [Sa’id bin Al Musayyab] na [Abu Salama bin ‘Abdur Rahman] ngu bombi bakahurira [Abu Hurairah] arikugira ngu; Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam akagira ati: ‘Omushaija ku yaabaire nayebembera ente ye aine omugugu, ahonaaho ente ekahinduka yagira ati; ‘Omu mazima, tindahangirwe kukora emirimo nk’egi, kureka nkahangwa kuhinga emisiri yonka’. Abanywani be bakatangaara bati, ‘Subhanallah, ka n’eky’okutangaaza kandi eky’omutaano! Nikibaasika ente kugamba?’ Nahabwekyo omutumwa wa Allah akagira ati: ‘Buzima, nyowe na Bakar na Umar ekyo nitukiikiriza’. Abu Hurairah akagira ati; 'Omutumwa wa Allah sallallaahu 'alaihi wasallam nawe akagira ati: 'Omushaija ku yaabaire ariisa embuzi ye, ahonaaho omushega gukateera embuzi ogwo gwagitwara. Reero omuriisa amusherura kandi amwiha omu mikono y'ekicuncu. Kwonka, omu muringo gw'omutaano, omushega gukahindukira gwamugira guti, "N'oha orikubaasa kutegyeka eizooba erikutiinisa munonga, eizooba eritariho mutegyeki ondiijo kureka nyowe?" Abanywani be baatangaara bagira bati; 'Subhaanallah, buzima n'eky'okutangaaza kandi eky'omutaano'. Reero omutumwa wa Allah akagira ati: Buzima nyowe, Abu Bakr na Umar nitukiikiriza ekyo. Kandi yangira [‘Abdul Malik bin Syu’aib bin Al Laits]; Akangambira [taata] kuruga ahari [tatenkuru]; Akangambira [Uqail bin Khalid] kuruga [Ibn Shihab] kurabira omu muhanda ogu -aha bikwatiraine n’ekitebyo ky’embuzi n’omushega, taragambire ekitebyo ky’ente.- Kandi atugambiire [Muhammad bin ‘Abbad]; Atugambiire [Sufyani bin ‘Uyaina]; Nikyo kimwe nikigambwa kuruga omu muhanda ogundi, Kandi yangira [Muhammad bin Rafi’]; Kitugambirwe [Abu Dawud Al Hafari] kuruga ahari [Sufyan] bombi kuruga ahari [Abu Az Zanad] kuruga ahari [Al A’raj] kuruga ahari [Abu Salamah] kuruga ahari [Abu Hurairah] kuruga ahari Nabi sallallaahu ‘alaihi wasallam ekirikushushana na Hadiisi ya Yunus kuruga ahari Az Zuhrith a s omu bwire bumwe. Bombi nabo bakagamba aha bigambo bya Nabi; ‘Buzima, nyowe, Abu Bakr na Umar nitwikiriza ekyo’. Kitugambirwe [Muhammad bin Al Mutsanna] na [Ibn Basyyar] bombi bakagira ngu; Atugambiire [Muhammad bin Ja’far]; Atugambiire [Shuba]; Nikyo kimwe nikigambwa kuruga omu muhanda ogundi, Kandi kitugambiire [Muhammad bin ‘Abbad]; Kitugambirwe [Sufyan bin ‘Uyainah] kuruga ahari [Mis’ar] bombi kuruga ahari [Sa’d bin ‘Ibrahim] kuruga ahari [Abu Salamah] kuruga ahari [Abu Hurairah] kuruga ahari nabi saw.
Imam Muslim : 4402
حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ عَمْرٍو الْأَشْعَثِيُّ وَأَبُو الرَّبِيعِ الْعَتَكِيُّ وَأَبُو كُرَيْبٍ مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلَاءِ وَاللَّفْظُ لِأَبِي كُرَيْبٍ قَالَ أَبُو الرَّبِيعِ حَدَّثَنَا و قَالَ الْآخَرَانِ أَخْبَرَنَا ابْنُ الْمُبَارَكِ عَنْ عُمَرَ بْنِ سَعِيدِ بْنِ أَبِي حُسَيْنٍ عَنْ ابْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ قَالَ سَمِعْتُ ابْنَ عَبَّاسٍ يَقُولُا وُضِعَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ عَلَى سَرِيرِهِ فَتَكَنَّفَهُ النَّاسُ يَدْعُونَ وَيُثْنُونَ وَيُصَلُّونَ عَلَيْهِ قَبْلَ أَنْ يُرْفَعَ وَأَنَا فِيهِمْ قَالَ فَلَمْ يَرُعْنِي إِلَّا بِرَجُلٍ قَدْ أَخَذَ بِمَنْكِبِي مِنْ وَرَائِي فَالْتَفَتُّ إِلَيْهِ فَإِذَا هُوَ عَلِيٌّ فَتَرَحَّمَ عَلَى عُمَرَ وَقَالَ مَا خَلَّفْتَ أَحَدًا أَحَبَّ إِلَيَّ أَنْ أَلْقَى اللَّهَ بِمِثْلِ عَمَلِهِ مِنْكَ وَايْمُ اللَّهِ إِنْ كُنْتُ لَأَظُنُّ أَنْ يَجْعَلَكَ اللَّهُ مَعَ صَاحِبَيْكَ وَذَاكَ أَنِّي كُنْتُ أُكَثِّرُ أَسْمَعُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ جِئْتُ أَنَا وَأَبُو بَكْرٍ وَعُمَرُ وَدَخَلْتُ أَنَا وَأَبُو بَكْرٍ وَعُمَرُ وَخَرَجْتُ أَنَا وَأَبُو بَكْرٍ وَعُمَرُ فَإِنْ كُنْتُ لَأَرْجُو أَوْ لَأَظُنُّ أَنْ يَجْعَلَكَ اللَّهُ مَعَهُمَا و حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ أَخْبَرَنَا عِيسَى بْنُ يُونُسَ عَنْ عُمَرَ بْنِ سَعِيدٍ فِي هَذَا الْإِسْنَادِ بِمِثْلِهِ
Kitugambirwe [Sa’id bin Amru Al Asy’atsi] na [Abu Rabi’ Al ‘Ataki] na [Abu Kuraib Muhammad bin Al Allaa], lafazh egi n’eya Abu Kuraib. [Abu Ar Rabi’] akagira ati; Atugambiire obwo abandi barikugira ngu; Kitugambirweho [Ibn Al Mubarak] kuruga ahari [Umar bin Sa’id bin Abu Husain] kuruga ahari [Ibn Abu Awalkah] akagira ati; Ninhurikiza; [Ibn Abbas] akagira ati; ‘Umar bin Khaththab ku yaabaire ari haihi kufa, bakamubyamiza aha kitanda kye. Banywani n’abasiraamu abandi bakateerana hamwe kushaba n’okusasira Allah ahabwa Umar atakafiire kandi coincidence omu bwire obwo naanye nkateeranayo. Tihariho ekyantangaire, okwihaho omushaija yanteera aha ibega ari enyima. Bwanyima nkahindukira omu rubaju orwo kandi kyashangwa ngu akaba ari [Ali bin Abu Talib] Radhiyallahu’anhu. Bwanyima y’ekyo, akahayo okushaba n’okusaasirwa ahari Allah ahabwa Umar bin Khaththab. Tihariho bwire buraingwa, Ali akagira ati; Tihariho owasigaireho bwanyima yaawe ou ndikukunda okukira iwe, mbwenu nkaba ninkunda kubugana Allah n’okureeta oburungi nk’oburungi obu wareetsire, iwe Umar. Na Allah, buzimazima niinyikiriza omuri Allah ngu akagyenderera kukuta omu banywani baawe babiri ab’ahamara, Omutumwa wa Allah na Abu Bakr, abaagarukire ahariwe otakakugarukiremu. Nkoku Omutumwa wa Allah yagambire ngu ninkira kuhurira; ‘Nkaija na Abu Bakr na Umar. Nkataaha na Abu Bakr na Umar. Nkarugayo na Abu Bakr na Umar. Buzimazima nyine amatsiko ngu Allah naija kuguma naakutaho na Rasulullah na Abu Bakr’. Kandi atugambiire [Ishaq bin Ibrahimu]; Atugambiire [‘Isa bin Yunus] kuruga ahari [Umar bin Sa’id] kurabira omu muhanda ogu na Hadiisi erikushushana.
Imam Muslim : 4403
حَدَّثَنَا مَنْصُورُ بْنُ أَبِي مُزَاحِمٍ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ صَالِحِ بْنِ كَيْسَانَ ح و حَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ وَالْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ الْحُلْوَانِيُّ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ وَاللَّفْظُ لَهُمْ قَالُوا حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ صَالِحٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ حَدَّثَنِي أَبُو أُمَامَةَ بْنُ سَهْلٍ أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا سَعِيدٍ الْخُدْرِيَّ يَقُولُا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَيْنَا أَنَا نَائِمٌ رَأَيْتُ النَّاسَ يُعْرَضُونَ وَعَلَيْهِمْ قُمُصٌ مِنْهَا مَا يَبْلُغُ الثُّدِيَّ وَمِنْهَا مَا يَبْلُغُ دُونَ ذَلِكَ وَمَرَّ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ وَعَلَيْهِ قَمِيصٌ يَجُرُّهُ قَالُوا مَاذَا أَوَّلْتَ ذَلِكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ الدِّينَ
Atugambiire [Mansur bin Abu Muzahim] ngu; Atugambiire [Ibrahimu bin Sa’d] kuruga ahari [Salih bin Kaisan]; Nikyo kimwe nikigambwa kuruga omu muhanda ogundi, Kandi atugambiire [Zuhair bin Harb] na [Al Hasan bin Ali Al Hulwani] na [Abad bin Humaid] kandi lafazh egi n’eyaabo. Bakagira bati; Atugambiire [Ya’qub bin Ibrahimu]; Atugambiire [taata] kuruga ahari [Salih] kuruga ahari [Ibn Shihab]; [Abu Umamah bin Sahl] akangira ngu nkahurira [Abu Sa’id Al Khudri] arikugira ati; Omurangi sallallaahu 'alaihi wasallam akagira ati: Ku nabaire nshutami, nkaroota nareeba abantu baingi bajwire ebijwaro. Ebijwaro byabo ebimwe nibihika omu kifuba kandi ebindi nibiba biri ahansi y’ekyo. Tihakyahingwireho obwire buraingwa, Umar bin Khaththab akahinguraho ajwaire ebijwaro ebyabaire bishwekire omubiri gwe. Banywani be bakabuuza bati; 'Iwe Mutumwa wa Allah, nogira ngu ta'wil y'ebirooto nogira ki?' Rasulullah akagarukamu ati: ‘N’enshonga y’ediini’.
Imam Muslim : 4404
حَدَّثَنِي حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي يُونُسُ أَنَّ ابْنَ شِهَابٍ أَخْبَرَهُ عَنْ حَمْزَةَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ بَيْنَا أَنَا نَائِمٌ إِذْ رَأَيْتُ قَدَحًا أُتِيتُ بِهِ فِيهِ لَبَنٌ فَشَرِبْتُ مِنْهُ حَتَّى إِنِّي لَأَرَى الرِّيَّ يَجْرِي فِي أَظْفَارِي ثُمَّ أَعْطَيْتُ فَضْلِي عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ قَالُوا فَمَا أَوَّلْتَ ذَلِكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ الْعِلْمَ و حَدَّثَنَاه قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا لَيْثٌ عَنْ عُقَيْلٍ ح و حَدَّثَنَا الْحُلْوَانِيُّ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ كِلَاهُمَا عَنْ يَعْقُوبَ بْنِ إِبْرَاهِيمَ بْنِ سَعْدٍ حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ صَالِحٍ بِإِسْنَادِ يُونُسَ نَحْوَ حَدِيثِهِ
Akangambira [Harmala bin Yahya]; Atumanyiise [Ibn Wahb]; Kikangambirwa [Yunus] ngu [Ibn Shihab] akamugambira [Hamzah bin ‘Abdullah bin ‘Umar bin Al Khaththab] ahari [ishe] kuruga ahari nabi sallallaahu ‘alaihi wasallam. Akagira ati: ‘Ku naabaire nbyamire, nkaroota nibampa egilaasi y’amate. Bwanyima y’ekyo, ahonaaho nkanywa amate kuhitsya obu naahuriire nshemereirwe kuhika aha mutwe gw’emisumaari yangye. Bwanyima amate agasigaireho nkagaha Umar bin Khaththab’. Abashahawe bakabuuza bati, iwe Mutumwa wa Allah, ta'wiI y'ekirooto eki n'enki?' Omurangi akagarukamu ati: ‘Ekyo nikikwata aha kumanya’. Kandi akatugambira [Qutaiba bin Sa’id]; Atugambiire [Laits] kuruga [‘Uqail]; Nikyo kimwe nikigambwa kuruga omu muhanda ogundi, Kandi atugambiire [Al Hulwani] na [‘Abad bin Humaid] bombi kuruga [Ya’qub bin Ibrahim bin Sa’d]; Atugambiire [taata] kuruga [Salih] kurabira omu muhanda gwa Yunus aine Hadiisi erikushushana.
Imam Muslim : 4405
حَدَّثَنَا حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ أَنَّ سَعِيدَ بْنَ الْمُسَيَّبِ أَخْبَرَهُ أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا هُرَيْرَةَ يَقُولُا سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ بَيْنَا أَنَا نَائِمٌ رَأَيْتُنِي عَلَى قَلِيبٍ عَلَيْهَا دَلْوٌ فَنَزَعْتُ مِنْهَا مَا شَاءَ اللَّهُ ثُمَّ أَخَذَهَا ابْنُ أَبِي قُحَافَةَ فَنَزَعَ بِهَا ذَنُوبًا أَوْ ذَنُوبَيْنِ وَفِي نَزْعِهِ وَاللَّهُ يَغْفِرُ لَهُ ضَعْفٌ ثُمَّ اسْتَحَالَتْ غَرْبًا فَأَخَذَهَا ابْنُ الْخَطَّابِ فَلَمْ أَرَ عَبْقَرِيًّا مِنْ النَّاسِ يَنْزِعُ نَزْعَ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ حَتَّى ضَرَبَ النَّاسُ بِعَطَنٍ و حَدَّثَنِي عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ شُعَيْبِ بْنِ اللَّيْثِ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ جَدِّي حَدَّثَنِي عُقَيْلُ بْنُ خَالِدٍ ح و حَدَّثَنَا عَمْرٌو النَّاقِدُ وَالْحُلْوَانِيُّ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ عَنْ يَعْقُوبَ بْنِ إِبْرَاهِيمَ بْنِ سَعْدٍ حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ صَالِحٍ بِإِسْنَادِ يُونُسَ نَحْوَ حَدِيثِهِ حَدَّثَنَا الْحُلْوَانِيُّ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ قَالَا حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ صَالِحٍ قَالَ قَالَ الْأَعْرَجُ وَغَيْرُهُ إِنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ قَالَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ رَأَيْتُ ابْنَ أَبِي قُحَافَةَ يَنْزِعُ بِنَحْوِ حَدِيثِ الزُّهْرِيِّ
Atugambiire [Harmala bin Yahya]; Atumanyiise [Ibn Wahb]; Kikagambirwa ahariinye [Yunus] kuruga ahari [Ibn Shihab] ngu [Sa’id bin Al Musayyab]; Ku yaaherize kumumanyisa akahurira [Abu Hurairah] arikugira ati; 'Nkahurira Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam arikugira ati: 'Ku nabaire nshutami, ahonaaho nkaroota ndi omu iziba n'ekiibo. Bwanyima nkataha amaizi omu iziba n’orusa rwa Allah. Bwanyima Ibn Abu Quhafah akatwara ekiibo yaanywa amaizi omurundi gumwe nari ebiri kuruga omu iziba n’oburemeezi bwingi. Kuhitsya obu yaabaire atakibaasa kwemera. Tihariho bwire buraingwa bwanyima y’ekyo, ekiibo kikaba kikwatsirwe Umar bin Khathtab, n’ahabw’ekyo tinkareebaga omuntu ow’amaani owaabaire naabaasa kunywa amaizi nka Umar bin Khathtab, kuhitsya obu abantu baateeraniire haihi n’eiziba, bakabaha eky’okunywa.’ Kandi yangira [‘Abdul Malik bin Syu’aib bin Al Laits]; Akangambira [taata] kuruga ahari [tatenkuru]; Akangambira [‘Uqail bin Khalid]; Nikyo kimwe nikigambwa kuruga omu muhanda ogundi, Kandi atugambiire [Amru An Naqid] na [Al Hulwani] na [Abad bin Humaid] bombi bakagira ngu; Atugambiire [Ya’qub]; Ku yaaherize kutugambira [taata] kuruga [Salih] akagira ati; [Al A’raj] n’abandi bakagira ngu; ngu [Abu Hurairah] akagira ati; Rasulullah akagira ati: ‘Nkareeba Ibn Quhafah arikutwara ekiibo, ... n’ebindi nk’oku Hadiisi ya Az Zuhri eri.
Imam Muslim : 4406
حَدَّثَنِي أَحْمَدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ وَهْبٍ حَدَّثَنَا عَمِّي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي عَمْرُو بْنُ الْحَارِثِ أَنَّ أَبَا يُونُسَ مَوْلَى أَبِي هُرَيْرَةَ حَدَّثَهُ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ بَيْنَا أَنَا نَائِمٌ أُرِيتُ أَنِّي أَنْزِعُ عَلَى حَوْضِي أَسْقِي النَّاسَ فَجَاءَنِي أَبُو بَكْرٍ فَأَخَذَ الدَّلْوَ مِنْ يَدِي لِيُرَوِّحَنِي فَنَزَعَ دَلْوَيْنِ وَفِي نَزْعِهِ ضَعْفٌ وَاللَّهُ يَغْفِرُ لَهُ فَجَاءَ ابْنُ الْخَطَّابِ فَأَخَذَ مِنْهُ فَلَمْ أَرَ نَزْعَ رَجُلٍ قَطُّ أَقْوَى مِنْهُ حَتَّى تَوَلَّى النَّاسُ وَالْحَوْضُ مَلْآنُ يَتَفَجَّرُ
Akangambira [Ahmad bin Abdur Rahman bin Wahb]; Atugambiire shwenkazi wangye [‘Abdullah bin Wahb]; Kikagambirwa ahariinye [‘Amru bin Al Harith] ngu [Abu Yunus] - omuhuuku wa Abu Hurairah - Kikagambirwa kuruga ahari [Abu Hurairah] ngu Omutumwa wa Allah (okusaasira kwa Ruhanga kube ahariwe) akagira ati: ‘Ku nabaire nshutami nkaroota ngu ndikuha la la, ku d abantu bangye. Reero Abu Bakr akaija ahariinye yankwata ekiibo omu ngaro ahabwokuba akaba nayenda kunyamba. Abu Bakr akaba ayekoreire ebidomora bibiri kandi akaba nareebeka nk'orikuteganisibwa, - Allah amusaasire. - bwanyima y’ekyo Umar akaija yatwara ebibanda omu mikono ya Abu Bakr. Tindareebire muntu weena orikumukira amaani, okuhitsya obu abantu bateeraine bakareeta amatungo gaabo kunywa, obwo enyanja ekiijwire kandi neesheesha amaizi’.
Imam Muslim : 4407
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَمُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ وَاللَّفْظُ لِأَبِي بَكْرٍ قَالَا حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بِشْرٍ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ حَدَّثَنِي أَبُو بَكْرِ بْنُ سَالِمٍ عَنْ سَالِمِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أُرِيتُ كَأَنِّي أَنْزِعُ بِدَلْوِ بَكْرَةٍ عَلَى قَلِيبٍ فَجَاءَ أَبُو بَكْرٍ فَنَزَعَ ذَنُوبًا أَوْ ذَنُوبَيْنِ فَنَزَعَ نَزْعًا ضَعِيفًا وَاللَّهُ تَبَارَكَ وَتَعَالَى يَغْفِرُ لَهُ ثُمَّ جَاءَ عُمَرُ فَاسْتَقَى فَاسْتَحَالَتْ غَرْبًا فَلَمْ أَرَ عَبْقَرِيًّا مِنْ النَّاسِ يَفْرِي فَرْيَهُ حَتَّى رَوِيَ النَّاسُ وَضَرَبُوا الْعَطَنَ حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ يُونُسَ حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ حَدَّثَنِي مُوسَى بْنُ عُقْبَةَ عَنْ سَالِمِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ رُؤْيَا رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي أَبِي بَكْرٍ وَعُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا بِنَحْوِ حَدِيثِهِمْ
Atugambiire [Abu Bakr bin Abu Syaibah] na [Muhammad bin Abdullah bin Numair] kandi lafazh egi n’eya Abu Bakr akagira ati; Atugambiire [Muhammad bin Bisyr] ngu; Atugambiire [‘Ubaidullah bin ‘Umar]; Kikagambirwa [Abu Bakr bin Salim] kuruga ahari [Salim bin Abdullah] kuruga ahari [Abdullah bin Umar] ngu Omutumwa wa Allah akagira ati: ‘Nkaroota nk’orikunywa amaizi n’ekiibo omu iziba rya Bakrah, eiziba rya ira. Bwanyima Abu Bakr akaija nawe yatorotoora ekiibo kimwe nari bibiri omuburemeezi bwingi -Allah amusaasire-. Reero Umar yaija, yashaba ekiibo kihango. Mbwenu obwire obwo tinkareebaga muntu weena owabaire namukira amaani, n'ahabw'ekyo abantu bakaba bateeranira hamwe kunywa obwo barikunywanisa amatungo gaabo. Atugambiire [Ahmad bin Abdullah bin Yunus]; Atugambiire [Zuhair]; Akangambira [Musa bin ‘Uqbah] kuruga ahari [Salim bin ‘Abdullah] kuruga ahari [ishe] aha kirooto kya nabi saw.
Imam Muslim : 4408
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ عَمْرٍو وَابْنِ الْمُنْكَدِرِ سَمِعَا جَابِرًا يُخْبِرُ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ح و حَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ وَاللَّفْظُ لَهُ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ ابْنِ الْمُنْكَدِرِ وَعَمْرٍو عَنْ جَابِرٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ دَخَلْتُ الْجَنَّةَ فَرَأَيْتُ فِيهَا دَارًا أَوْ قَصْرًا فَقُلْتُ لِمَنْ هَذَا فَقَالُوا لِعُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ فَأَرَدْتُ أَنْ أَدْخُلَ فَذَكَرْتُ غَيْرَتَكَ فَبَكَى عُمَرُ وَقَالَ أَيْ رَسُولَ اللَّهِ أَوَ عَلَيْكَ يُغَارُ و حَدَّثَنَاه إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ عَنْ عَمْرٍو وَابْنِ الْمُنْكَدِرِ عَنْ جَابِرٍ ح و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ عَمْرٍو سَمِعَ جَابِرًا ح و حَدَّثَنَاه عَمْرٌو النَّاقِدُ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ ابْنِ الْمُنْكَدِرِ سَمِعْتُ جَابِرًا عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِثْلِ حَدِيثِ ابْنِ نُمَيْرٍ وَزُهَيْرٍ
Atugambiire [Muhammad bin ‘Abdullah bin Numair]; Atugambiire [Sufyan] kuruga ahari [‘Amru] na [Ibn Al Munkadir] ngu akahurira [Jabir] arikubuurira kuruga ahari nabi saw; Nikyo kimwe nikigambwa kuruga omu muhanda ogundi, Kandi kitugambiire [Zuhair bin Harb]; kandi lafazh egi n'eye; Kitugambirwe [Sufyan bin ‘Uyainah] kuruga ahari [Ibnu Al Munkadir] na [‘Amru] kuruga ahari [Jabir] kuruga ahari Nabi saw. Bwanyima nkabuuza nti; ‘Eki n’ekya oha? nibagarukamu bagarukamu; ‘N’ekya Umar bin Khatsthab. Ninyenda kutaaha omu kikaari. obwo naijuka eitima ryawe’. Ahonaaho Umar akarira yagira ati; 'Iwe Mutumwa wa Allah, nkaba ninza kukugirira nta eitima?'. Kandi akatugambira [Ishaq bin Ibrahimu]; Atugambiire [Sufyan] kuruga ahari [‘Amru] na [Ibnu Al Munkadir] kuruga ahari [Jabir]; Nikyo kimwe nikigambwa kuruga omu muhanda ogundi, Kandi kitugambiire [Abu Bakr bin Abu Syaibah]; Atugambiire [Sufyan] kuruga ahari [‘Amru] ngu akahurira [Jabir]; Nikyo kimwe nikigambwaho kuruga omu muhanda ogundi, Kandi akakitugambira [‘Amru An Naqid]; Kitugambirwe [Sufyan] kuruga ahari [Ibn Al Munkadir] nkahurira [Jabir] kuruga ahari nabi saw.a.w.
Imam Muslim : 4409
حَدَّثَنِي حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي يُونُسُ أَنَّ ابْنَ شِهَابٍ أَخْبَرَهُ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ بَيْنَا أَنَا نَائِمٌ إِذْ رَأَيْتُنِي فِي الْجَنَّةِ فَإِذَا امْرَأَةٌ تَوَضَّأُ إِلَى جَانِبِ قَصْرٍ فَقُلْتُ لِمَنْ هَذَا فَقَالُوا لِعُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ فَذَكَرْتُ غَيْرَةَ عُمَرَ فَوَلَّيْتُ مُدْبِرًا قَالَ أَبُو هُرَيْرَةَ فَبَكَى عُمَرُ وَنَحْنُ جَمِيعًا فِي ذَلِكَ الْمَجْلِسِ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ قَالَ عُمَرُ بِأَبِي أَنْتَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَعَلَيْكَ أَغَارُ و حَدَّثَنِيهِ عَمْرٌو النَّاقِدُ وَحَسَنٌ الْحُلْوَانِيُّ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ قَالُوا حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ صَالِحٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ بِهَذَا الْإِسْنَادِ مِثْلَهُ
Kandi yangira [Harmala bin Yahya]; Atumanyiise [Ibn Wahb]; Nkagambirwa [Yunus] ngu [Ibn Shihab] akaba amugambira kuruga ahari [Sa’id bin Al Musayyab] kuruga ahari [Abu Hurairah] kuruga ahari Mutumwa wa Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam, buzima akagira ati: ‘Ku naabaire nshutami, ahonaaho nkereeba ndi omu iguru ari haihi n’omukazi we kandi hakaba hariho ekikaari. Bwanyima nkamubuuza nti; ‘Orugo oru n’orw’oha? Bagarukamu bati, orurembo oru n’orwa Umar bin Khaththab’. Bwanyima nkamugambira aha eitima rya Umar kandi aha muheru nkamuhindura.’ Abu Hurairah akagira ati: “Bwanyima Umar akarira, obwo itwe n’omutumwa wa Allah saw.w. Tihariho bwire buraingwa Umar bin Khaththab akagira ati; Iwe Mutumwa wa Allah, ahabwa taata na maama, nikibaasika ngu nkugire eitima’. Kandi kikangambirwa [Amru An Naqid] na [Hasan Al Hulwani] na [Abad bin Humaid] bakagira ngu; Atugambiire [Ya’qub bin Ibrahimu]; Atugambiire [Tata] kuruga ahari [Salih] kuruga ahari [Ibn Shihab] kurabira omu muhanda ogu na Hadiisi erikushushana.
Imam Muslim : 4410
حَدَّثَنَا مَنْصُورُ بْنُ أَبِي مُزَاحِمٍ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ يَعْنِي ابْنَ سَعْدٍ ح و حَدَّثَنَا حَسَنٌ الْحُلْوَانِيُّ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ قَالَ عَبْدٌ أَخْبَرَنِي و قَالَ حَسَنٌ حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ وَهُوَ ابْنُ إِبْرَاهِيمَ بْنِ سَعْدٍ حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ صَالِحٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ أَخْبَرَنِي عَبْدُ الْحَمِيدِ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ زَيْدٍ أَنَّ مُحَمَّدَ بْنَ سَعْدِ بْنِ أَبِي وَقَّاصٍ أَخْبَرَهُ أَنَّ أَبَاهُ سَعْدًا قَالَ اسْتَأْذَنَ عُمَرُ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَعِنْدَهُ نِسَاءٌ مِنْ قُرَيْشٍ يُكَلِّمْنَهُ وَيَسْتَكْثِرْنَهُ عَالِيَةً أَصْوَاتُهُنَّ فَلَمَّا اسْتَأْذَنَ عُمَرُ قُمْنَ يَبْتَدِرْنَ الْحِجَابَ فَأَذِنَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَضْحَكُ فَقَالَ عُمَرُ أَضْحَكَ اللَّهُ سِنَّكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَجِبْتُ مِنْ هَؤُلَاءِ اللَّاتِي كُنَّ عِنْدِي فَلَمَّا سَمِعْنَ صَوْتَكَ ابْتَدَرْنَ الْحِجَابَ قَالَ عُمَرُ فَأَنْتَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَحَقُّ أَنْ يَهَبْنَ ثُمَّ قَالَ عُمَرُ أَيْ عَدُوَّاتِ أَنْفُسِهِنَّ أَتَهَبْنَنِي وَلَا تَهَبْنَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قُلْنَ نَعَمْ أَنْتَ أَغْلَظُ وَأَفَظُّ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ مَا لَقِيَكَ الشَّيْطَانُ قَطُّ سَالِكًا فَجًّا إِلَّا سَلَكَ فَجًّا غَيْرَ فَجِّكَ حَدَّثَنَا هَارُونُ بْنُ مَعْرُوفٍ حَدَّثَنَا بِهِ عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ مُحَمَّدٍ أَخْبَرَنِي سُهَيْلٌ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ جَاءَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَعِنْدَهُ نِسْوَةٌ قَدْ رَفَعْنَ أَصْوَاتَهُنَّ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَلَمَّا اسْتَأْذَنَ عُمَرُ ابْتَدَرْنَ الْحِجَابَ فَذَكَرَ نَحْوَ حَدِيثِ الزُّهْرِيِّ
Atugambiire [Mansur bin Abu Muzahim] ngu; Atugambiire [Ibrahimu] nikwo kugira ngu Ibn Sa’ad; Nikyo kimwe nikigambwa kuruga omu muhanda ogundi, Kandi atugambiire [Hasan Al Hulwani] na [‘Abad bin Humaid] bombi bakagira ngu; [‘Ekyasha] kikagira ngu; Amanyiise; kandi akagira ati [Hasani]; Atugambiire [Ya’qub] nikwo kugira ngu Ibn Ibrahimu bin Sa’ad; Atugambiire [taata] kuruga ahari [Salih] kuruga ahari [Ibn Shihab]; Akangambira [‘Abdul Hamid bin ‘Abdur Rahman bin Zaid], [Muhammad bin Sa’ad bin Abi Waqqash] Amugambiire ngu ishe, nikwo kugira ngu [Sa’ad] akagira ati; 'Obwire bumwe Umar bin Khaththab akashaba orusa ahari Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam kumutaayaayira, omubwire obwo hakaba hariho abakazi ba Quraysh baingi ababaire nibagamba nawe obwire buraingwa kandi n'amaraka maingi. Umar ku yaaherize kushaba orusa rw'okutaaha, abakazi abo ahonaaho beemerera, beeshereka enyima y'omukingo -hijab-. Reero Rasulullah sallallahu akeeta Umar omu nju obwo arikumwenya. Umar akagira ati; 'Niki ekirikukureetera kumwenya, iwe Mutumwa wa Allah!' Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam akagarukamu ati: ‘Iwe Umar, buzima nyowe nyenka nkatangaara abakazi ababaire bari naanye enyimaho. Ahabw’okuba, ku barikuhurira eiraka ryawe, ahonaaho beeshereka.’ Reero Umar ati: "Omu mazima, niiwe ou baine obugabe bwingi bw'okuha ekitiinisa." Bwanyima Umar yahindukira aha mukingo ahu abakazi baabaire bari, yagira ati; 'Imwe bantu abazigu baabo bonka, nimuhurira nimugira okutiina ahariinye beitu kutari aha Mutumwa wa Allah?' Abakazi ba Quraish bakagarukamu bati; 'Eego, ahabw'okuba nookira Omutumwa wa Allah!' Nahabwekyo omurangi saww akagira ati; ‘N’omutima gwangye oguri omu mikono ye, buzima tihariho sitaani oraakuhingure omu muhanda, iwe Umar, kureka sitaani naija kuhindukira omu muhanda ogundi okwetantara omuhanda gwawe’. Atugambiire [Harun bin Ma’ruf]; Atugambiire hamwe nawe [‘Abdul Aziz bin Muhammad]; Kikagambirwa nyowe [Suhail] kuruga ahari [ishe] kuruga ahari [Abu Hurairah] ngu Umar bin Al Khaththab akaija ahari Rasulullah sallallahu ‘alaihi wasallam obwo omu bwire obwo hakaba hariho abakazi ba Quraysh baingi ababaire nibagamba nawe omu iraka rihango. Umar ku yaaherize kushaba orusa rw’okutaaha, abakazi abo ahonaaho beemerera beeshereka enyima y’omukingo -hijab- -nk’oku Hadith Az Zuhri eri.
Imam Muslim : 4411
حَدَّثَنِي أَبُو الطَّاهِرِ أَحْمَدُ بْنُ عَمْرِو بْنِ سَرْحٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ سَعْدٍ عَنْ أَبِيهِ سَعْدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ عَائِشَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ كَانَ يَقُولُ قَدْ كَانَ يَكُونُ فِي الْأُمَمِ قَبْلَكُمْ مُحَدَّثُونَ فَإِنْ يَكُنْ فِي أُمَّتِي مِنْهُمْ أَحَدٌ فَإِنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ مِنْهُمْ قَالَ ابْنُ وَهْبٍ تَفْسِيرُ مُحَدَّثُونَ مُلْهَمُونَ حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا لَيْثٌ ح و حَدَّثَنَا عَمْرٌو النَّاقِدُ وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ قَالَا حَدَّثَنَا ابْنُ عُيَيْنَةَ كِلَاهُمَا عَنْ ابْنِ عَجْلَانَ عَنْ سَعْدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ بِهَذَا الْإِسْنَادِ مِثْلَهُ
Akangambira [Abu Ath Thahir Ahmad bin ‘Amru bin Sarh]; Kitugambirwe [‘Abdullah bin Wahb] kuruga ahari [Ibrahim bin Sa’ad] kuruga ahari [ishe Sa’ad bin Ibrahim] kuruga ahari [Abu Salamah] kuruga ahari [’Aisyah] kuruga ahari Nabi sallallaahu ‘alaihi wasallam, akagira ati: ‘Omu byaro ebyabaireho enyima hakaba harimu abantu ababaireho omu maisho gaanyu, obumwe abaabaire batunga okuhiga okwabaireho. Ku haraabe hariho omu Ummah yangye abantu baingi abatungire okuhiga, obwo Umar n’omwe aharibo’. Ibn Wahab akagira ati; ‘Ekirikumanyisa muhaddatsuun omu hadiisi egi n’abantu abarikutunga okuhiga’. Atugambiire [Qutaiba bin Sa’id]; Atugambiire [Laits]; Nikyo kimwe nikigambwa kuruga omu muhanda ogundi, Kandi atugambiire [‘Amru An Naqid] na [Zuhair bin Harb] bombi bakagira ngu; Kitugambirwe [Ibn Uyainah] bombi kuruga ahari [Ibn Ajlan] kuruga ahari [Sa’ad bin Ibrahim] kurabira omu muhanda ogu na Hadiisi erikushushana.
Imam Muslim : 4412
حَدَّثَنَا عُقْبَةُ بْنُ مُكْرَمٍ الْعَمِّيُّ حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ عَامِرٍ قَالَ جُوَيْرِيَةُ بْنُ أَسْمَاءَ أَخْبَرَنَا عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَ قَالَ عُمَرُ وَافَقْتُ رَبِّي فِي ثَلَاثٍ فِي مَقَامِ إِبْرَاهِيمَ وَفِي الْحِجَابِ وَفِي أُسَارَى بَدْرٍ
Atugambiire [‘Uqbah bin Mukram Al ‘Ammi]; Atugambiire [Sa’id bin ‘Amir] ngu akagira ati; [Juwairiyah bin Asma’] Atugambiire kuruga ahari [Nafi’] kuruga ahari [Ibn ‘Umar] akagira ati; Umar bin Khaththab rimwe akagira ati; ‘Buzima, ekiteekateeko kyangye kikaikirizibwa Allah Subhanahu wa Ta’ala omu bintu bishatu, nikwo kugira ngu; aha siteegi ya Ibrahimu. aha byabaho bya hijab, n’aha basibe b’orutaro ba Badr’.
Imam Muslim : 4413
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَ لَمَّا تُوُفِّيَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أُبَيٍّ ابْنُ سَلُولَ جَاءَ ابْنُهُ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَسَأَلَهُ أَنْ يُعْطِيَهُ قَمِيصَهُ أَنْ يُكَفِّنَ فِيهِ أَبَاهُ فَأَعْطَاهُ ثُمَّ سَأَلَهُ أَنْ يُصَلِّيَ عَلَيْهِ فَقَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِيُصَلِّيَ عَلَيْهِ فَقَامَ عُمَرُ فَأَخَذَ بِثَوْبِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَتُصَلِّي عَلَيْهِ وَقَدْ نَهَاكَ اللَّهُ أَنْ تُصَلِّيَ عَلَيْهِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّمَا خَيَّرَنِي اللَّهُ فَقَالَ { اسْتَغْفِرْ لَهُمْ أَوْ لَا تَسْتَغْفِرْ لَهُمْ إِنْ تَسْتَغْفِرْ لَهُمْ سَبْعِينَ مَرَّةً } وَسَأَزِيدُ عَلَى سَبْعِينَ قَالَ إِنَّهُ مُنَافِقٌ فَصَلَّى عَلَيْهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ { وَلَا تُصَلِّ عَلَى أَحَدٍ مِنْهُمْ مَاتَ أَبَدًا وَلَا تَقُمْ عَلَى قَبْرِهِ } و حَدَّثَنَاه مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَعُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ سَعِيدٍ قَالَا حَدَّثَنَا يَحْيَى وَهُوَ الْقَطَّانُ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بِهَذَا الْإِسْنَادِ فِي مَعْنَى حَدِيثِ أَبِي أُسَامَةَ وَزَادَ قَالَ فَتَرَكَ الصَّلَاةَ عَلَيْهِمْ
Atugambiire [Abu Bakri bin Abu Syaiba]; Atugambiire [Abu Usamah] ngu; Ku yaaherize kutugambira [‘Ubaidullah] kuruga ahari [Nafi’] kuruga ahari [Ibn ‘Umar] akagira ati; ‘Obu Abdullah bin Ubay bin Salul yaafa. Mutabani we - niwe Abdullah bin Abdullah - akaija ahari Rasulullah yamushaba ngu ahe Abdullah emyenda ye ahabw'ekijwaro ky'okukingira ishe, Abdullah bin Ubay bin Salul. Reero Rasulullah yaaha Abdullah emyenda ye. Bwanyima y'ekyo, Abdullah nawe akashaba Rasulullah kushaba aha mubiri gwa ishe. Reero Rasulullah yayetebekanisa kushabira omubiri gwa Abdullah bin Ubay, kuhisya obu aha muheru Umar yayemerera yakurura esaati ya Rasulullah yagira ati, iwe omutumwa wa Allah, noza kushabira omubiri gwa Abdullah bin Ubay n’obu Allah araabe akuzibiire kugushabira? Rasulullah akagarukamu ati: Buzimazima Allah Subhanahu wa Ta’ala ampaire okutoorana’. Bwanyima yashoma orunyiriri orurikugira ngu; ‘Waaba nooshaba okusaasirwa abanyabishuba nari otarikushaba okusaasirwa ahabwabo, obwo nikiba kiri kimwe. n’obu waakubashaba okusaasirwa emirundi makumi mushanju -Ekibuuzo. Aha-Taaba 9: 80-. Nahabwekyo, ndyayongyera istighfar yangye emirundi erikurenga makumi mushanju ahabwe’. Umar bin Khaththab akagira ati: ‘Iwe Mutumwa wa Allah, buzima n’omunyabishuba?’. Kwonka nikireebeka omutumwa wa Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam akagumizamu naamushabira, kuhisya obu Allah yashohoize orunyiriri rwa Qur’an: ‘Otakashabira aha mubiri gw’omwe aha banyarya kandi otayemerera aha kituuro kye’. -Ebibuuzo. Aha-Taaba 9: 84-. Kandi kitugambirwe [Muhammad bin Al Mutsanna] na [‘Ubaidullah bin Sa’id] bombi bakagira ngu; Atugambiire [Yahya] nikwo kugira ngu Al Qaththan kuruga [‘Ubaidillah] kurabira omu muhanda ogu aha bikwatiraine na Hadiisi erikushushana na Abu Usamah kwonka hariho okwongyeraho; 'Bwanyima akareka kubashabira - abanyabishuba -.
Imam Muslim : 4414
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى وَيَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ وَقُتَيْبَةُ وَابْنُ حُجْرٍ قَالَ يَحْيَى بْنُ يَحْيَى أَخْبَرَنَا و قَالَ الْآخَرُونَ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ يَعْنُونَ ابْنَ جَعْفَرٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ أَبِي حَرْمَلَةَ عَنْ عَطَاءٍ وَسُلَيْمَانَ ابْنَيْ يَسَارٍ وَأَبِي سَلَمَةَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ أَنَّ عَائِشَةَ قَالَتْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُضْطَجِعًا فِي بَيْتِي كَاشِفًا عَنْ فَخِذَيْهِ أَوْ سَاقَيْهِ فَاسْتَأْذَنَ أَبُو بَكْرٍ فَأَذِنَ لَهُ وَهُوَ عَلَى تِلْكَ الْحَالِ فَتَحَدَّثَ ثُمَّ اسْتَأْذَنَ عُمَرُ فَأَذِنَ لَهُ وَهُوَ كَذَلِكَ فَتَحَدَّثَ ثُمَّ اسْتَأْذَنَ عُثْمَانُ فَجَلَسَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَسَوَّى ثِيَابَهُ قَالَ مُحَمَّدٌ وَلَا أَقُولُ ذَلِكَ فِي يَوْمٍ وَاحِدٍ فَدَخَلَ فَتَحَدَّثَ فَلَمَّا خَرَجَ قَالَتْ عَائِشَةُ دَخَلَ أَبُو بَكْرٍ فَلَمْ تَهْتَشَّ لَهُ وَلَمْ تُبَالِهِ ثُمَّ دَخَلَ عُمَرُ فَلَمْ تَهْتَشَّ لَهُ وَلَمْ تُبَالِهِ ثُمَّ دَخَلَ عُثْمَانُ فَجَلَسْتَ وَسَوَّيْتَ ثِيَابَكَ فَقَالَ أَلَا أَسْتَحِي مِنْ رَجُلٍ تَسْتَحِي مِنْهُ الْمَلَائِكَةُ
Atugambiire [Yahya bin Yahya] na [Yahya bin Ayyub] na [Qutaiba] na [Ibn Hujr]. [Yahya bin Yahya] akagira ati; Atumanyiise Obwe abandi barikugira ngu; Atugambiire [Isma’il] nikwo kugira ngu Ibn Ja’far kuruga ahari [Muhammad bin Abu Harmalah] kuruga ahari [Atha] na [Sulaiman] - batabani babiri ba Yasar na [Abu Salamah bin Abdur Rahman] ngu [Aisyah] akagira ati; 'Obwire bumwe, Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam akaba agwejegyeire omu nju yangye ebibero bye nari enyana zombi ziri aha rubaju. Tihariho bwire buraingwa, Abu Bakr akashaba omutumwa wa Allah orusa rw’okutaaha omu nju ye. Nahabwekyo omutumwa wa Allah akamweta kutaaha omumbeera ye akagumizamu nagaaniira - aha kintu -. Bwanyima Umar bin Khaththab akaija yashaba omutumwa wa Allah orusa rw’okutaaha omunju ye. Nahabwekyo omutumwa wa Allah akamweta kutaaha omumbeera ye akagumizamu nagaaniira - aha kintu -. Bwanyima Uthman bin Affan akaija yamushaba orusa rw’okutaaha omunju ye. Nahabwekyo nabi akamweta kutaaha, yakwata omwanya gw’okushutamamu kandi yahindura emyenda ye. Muhamadi akagira ati; Ekyo tindakigambire aha izooba rimwe. Reero Uthman akataaha ahonaaho yagaaniira nawe aha bintu bitari bimwe na bimwe. Uthman ku yaaherize kuruga omunju, Aisyah akabuuza ati; ‘Iwe Mutumwa wa Allah, enyimaho Abu Bakr ku yaataahire omu nju okaba otarikureebeka nk’orikurahuka kumuramutsya. Reero Umar ku yaizire yaataaha, okamuramutsya nk'oku kirikubaasika. Kwonka Uthman bin Affan ku yaizire yaataaha omu nju, ahonaaho okaimuka omu kitanda ahonaaho okakwata omwanya gw’okushutama obwo orikuhindura emyenda yaawe. Omu mazima, ebi byona nibireetaho ki, iwe Mutumwa wa Allah?’ Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam akagarukamu ati: ‘Iwe Aisyah, nimbaasa nta kuhurira enshoni z’omuntu ou nangwa na bamalaika barikuhurira baine enshoni?’.
Imam Muslim : 4415
حَدَّثَنَا عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ شُعَيْبِ بْنِ اللَّيْثِ بْنِ سَعْدٍ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ جَدِّي حَدَّثَنِي عُقَيْلُ بْنُ خَالِدٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدِ بْنِ الْعَاصِ أَنَّ سَعِيدَ بْنَ الْعَاصِ أَخْبَرَهُ أَنَّ عَائِشَةَ زَوْجَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَعُثْمَانَ حَدَّثَاهُ أَنَّ أَبَا بَكْرٍ اسْتَأْذَنَ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ مُضْطَجِعٌ عَلَى فِرَاشِهِ لَابِسٌ مِرْطَ عَائِشَةَ فَأَذِنَ لِأَبِي بَكْرٍ وَهُوَ كَذَلِكَ فَقَضَى إِلَيْهِ حَاجَتَهُ ثُمَّ انْصَرَفَ ثُمَّ اسْتَأْذَنَ عُمَرُ فَأَذِنَ لَهُ وَهُوَ عَلَى تِلْكَ الْحَالِ فَقَضَى إِلَيْهِ حَاجَتَهُ ثُمَّ انْصَرَفَ قَالَ عُثْمَانُ ثُمَّ اسْتَأْذَنْتُ عَلَيْهِ فَجَلَسَ وَقَالَ لِعَائِشَةَ اجْمَعِي عَلَيْكِ ثِيَابَكِ فَقَضَيْتُ إِلَيْهِ حَاجَتِي ثُمَّ انْصَرَفْتُ فَقَالَتْ عَائِشَةُ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَالِي لَمْ أَرَكَ فَزِعْتَ لِأَبِي بَكْرٍ وَعُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا كَمَا فَزِعْتَ لِعُثْمَانَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ عُثْمَانَ رَجُلٌ حَيِيٌّ وَإِنِّي خَشِيتُ إِنْ أَذِنْتُ لَهُ عَلَى تِلْكَ الْحَالِ أَنْ لَا يَبْلُغَ إِلَيَّ فِي حَاجَتِهِ و حَدَّثَنَاه عَمْرٌو النَّاقِدُ وَالْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ الْحُلْوَانِيُّ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ كُلُّهُمْ عَنْ يَعْقُوبَ بْنِ إِبْرَاهِيمَ بْنِ سَعْدٍ حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ صَالِحِ بْنِ كَيْسَانَ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ أَخْبَرَنِي يَحْيَى بْنُ سَعِيدِ بْنِ الْعَاصِ أَنَّ سَعِيدَ بْنَ الْعَاصِ أَخْبَرَهُ أَنَّ عُثْمَانَ وَعَائِشَةَ حَدَّثَاهُ أَنَّ أَبَا بَكْرٍ الصِّدِّيقَ اسْتَأْذَنَ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَذَكَرَ بِمِثْلِ حَدِيثِ عُقَيْلٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ
Atugambiire [‘Abdul Malik bin Syu’aib bin Al Laits bin Sa’ad]; Akangambira [taata] kuruga ahari [tatenkuru]; Kigambirwe nyowe [Uqail bin Khalid] kuruga ahari [Ibn Shihab] kuruga ahari [Yahya bin Sa’id bin Al’Ash] ngu [Sa’id bin Al’Ash] Akamugambira, [’Aishah] omukazi wa Nabi sallallaahu ‘alaihi wasallam kandi [Uthman] akakigambira; Abu Bakr akashaba orusa rw’okubugana Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam obwo ndi nawe ahansi y’ekitanda, bwanyima akakiikiriza kandi yaamuhitsyaho ebyetengo bye obwo akiri naanye ahansi y’ekitanda. Bwanyima y’ekyo Abu Bakr akarugayo. Bwanyima Umar akamushaba orusa omu mbeera niyo emwe. bwanyima akakiikiriza kandi yamuhitsyaho ebyetengo bye, bwanyima y’ekyo Umar akagyenda. Usmani akagira ati; Reero namushaba orusa, reero ahonaaho yashutama yagambira Aisyah ati; ‘Tebeekanisa emyenda yaawe, Aisyah! Reero nkamumanyisa ebyetengo byangye bwanyima y’ekyo nkagyenda. Aisha akagira ati; Iwe Mutumwa wa Allah! Nkareeba ngu emiteekateekyere yaawe ahari Abu Bakr na Umar obu baakushaba orusa rw’okukubugana ekaba etari nk’emiteekateekyere yaawe ahari Uthman obu yaizire, ahabwenki ekyo kiri kityo? Akagira ati: ‘Omu mazima Ustman akaba ari omuntu oine enshoni nyingi kandi ku ndaabe naamuikiriza kuba omu mbeera yangye, nintiina ngu tarikwija kwenda kunhitsyaho ebyetengo bye’. Kandi atugambireho [Amru An Naqid] na [Al Hasan bin Ali Al Hulwani] na [Abad bin Humaid] boona kuruga ahari [Yaqub bin Ibrahim bin Sa’ad]; Atugambiire [taata] kuruga ahari [Salih bin Kaisan] kuruga ahari [Ibn Shihab] akagira ati; Amanyiise [Yahya bin Sa’d bin Al’Ash] ngu [Sa’d bin Al’Ash] amumanyiise; ngu [Uthman] na [Aisha] bakaba batugambiire ahari ekyo; Abu Bakr Ash Shiddiq akashaba orusa rw’okubugana nabi saw. -bwanyima omugambi naagamba ahari Hadiisi niyo emwe na Hadiisi ya Uqail kuruga ahari Az Zuhri.
Imam Muslim : 4416
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى الْعَنَزِيُّ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ عَنْ عُثْمَانَ بْنِ غِيَاثٍ عَنْ أَبِي عُثْمَانَ النَّهْدِيِّ عَنْ أَبِي مُوسَى الْأَشْعَرِيِّ قَالَ بَيْنَمَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي حَائِطٍ مِنْ حَائِطِ الْمَدِينَةِ وَهُوَ مُتَّكِئٌ يَرْكُزُ بِعُودٍ مَعَهُ بَيْنَ الْمَاءِ وَالطِّينِ إِذَا اسْتَفْتَحَ رَجُلٌ فَقَالَ افْتَحْ وَبَشِّرْهُ بِالْجَنَّةِ قَالَ فَإِذَا أَبُو بَكْرٍ فَفَتَحْتُ لَهُ وَبَشَّرْتُهُ بِالْجَنَّةِ قَالَ ثُمَّ اسْتَفْتَحَ رَجُلٌ آخَرُ فَقَالَ افْتَحْ وَبَشِّرْهُ بِالْجَنَّةِ قَالَ فَذَهَبْتُ فَإِذَا هُوَ عُمَرُ فَفَتَحْتُ لَهُ وَبَشَّرْتُهُ بِالْجَنَّةِ ثُمَّ اسْتَفْتَحَ رَجُلٌ آخَرُ قَالَ فَجَلَسَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ افْتَحْ وَبَشِّرْهُ بِالْجَنَّةِ عَلَى بَلْوَى تَكُونُ قَالَ فَذَهَبْتُ فَإِذَا هُوَ عُثْمَانُ بْنُ عَفَّانَ قَالَ فَفَتَحْتُ وَبَشَّرْتُهُ بِالْجَنَّةِ قَالَ وَقُلْتُ الَّذِي قَالَ فَقَالَ اللَّهُمَّ صَبْرًا أَوْ اللَّهُ الْمُسْتَعَانُ حَدَّثَنَا أَبُو الرَّبِيعِ الْعَتَكِيُّ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ أَبِي عُثْمَانَ النَّهْدِيِّ عَنْ أَبِي مُوسَى الْأَشْعَرِيِّ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ دَخَلَ حَائِطًا وَأَمَرَنِي أَنْ أَحْفَظَ الْبَابَ بِمَعْنَى حَدِيثِ عُثْمَانَ بْنِ غِيَاثٍ
Atugambiire [Muhammad bin Al Mutsanna Al ‘Anazi]; Atugambiire [Ibn Abu Adi] kuruga ahari [Usman bin Ghiyats] kuruga ahari [Abu Utsman An Nahdi] kuruga ahari [Abu Musa Al Asy’ari] akagira ati; naagira ati; Obwire bumwe, nabi sallallaahu ‘alaihi wasallam akaba ari omu misiri emwe eya Madiina, ayesigamiire aha mugongo kandi arikuteera omuti omu itaka ry’amaizi. Ahonaaho hakaija omuntu arikushaba kwigura orwigi. Akagira ati: ‘Kigure, omuhe amakuru marungi kuruga omu iguru’. Abu Musa akagira ati; Kikashangwa ngu Abu Bakr akaija, mbwenu nkakimwiguriraho kandi namugambira amakuru marungi g’eiguru. Reero ondiijo muntu yaija arikushaba kwigura orwigi. Akagira ati: ‘Kigure, omuhe amakuru marungi kuruga omu iguru’. Abu Musa akagira ati; Kikashangwa ngu Umar akaija, mbwenu nkamwiguriraho kandi naamugambira amakuru marungi g’eiguru. Reero omuntu ondiijo yaija arikushaba kwigura orwigi. Abu Musa akagira ati; Omurangi akashutama yagira ati: ‘Kigure, omuhe amakuru marungi kuruga omu iguru ahabw’akabi akarikwija kumuhikaho’. Abu Musa akagira ati; Nkaza ahu ari kyashangwa ngu Uthman akaija, mbwenu nkamwiguriraho namugambira amakuru marungi ahabwe omu muringo gw’eiguru n’ebi omutumwa wa Allah yaabaire amugambiire. Bwanyima Usman akagarukamu ati; Ai Allah, ngumisirize nari shi Allah niwe muhwezi wenka! Atugambiire [Abu Ar Rabi’ Al ‘Ataki]; Kitugambirwe [Hammad] kuruga ahari [Ayyub] kuruga ahari [Abu Uthman An Nahdi] kuruga ahari [Abu Musa Al Asy’ari] ngu rimwe omutumwa wa Allah saw akataaha omu musiri yangira ngu nkurinde orwigi. -ekirikushushana na Hadiisi ya Usman bin Ghiyats.
Imam Muslim : 4417
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مِسْكِينٍ الْيَمَامِيُّ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ حَسَّانَ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ وَهُوَ ابْنُ بِلَالٍ عَنْ شَرِيكِ بْنِ أَبِي نَمِرٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ أَخْبَرَنِي أَبُو مُوسَى الْأَشْعَرِيُّ أَنَّهُ تَوَضَّأَ فِي بَيْتِهِ ثُمَّ خَرَجَ فَقَالَ لَأَلْزَمَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَأَكُونَنَّ مَعَهُ يَوْمِي هَذَا قَالَ فَجَاءَ الْمَسْجِدَ فَسَأَلَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالُوا خَرَجَ وَجَّهَ هَاهُنَا قَالَ فَخَرَجْتُ عَلَى أَثَرِهِ أَسْأَلُ عَنْهُ حَتَّى دَخَلَ بِئْرَ أَرِيسٍ قَالَ فَجَلَسْتُ عِنْدَ الْبَابِ وَبَابُهَا مِنْ جَرِيدٍ حَتَّى قَضَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَاجَتَهُ وَتَوَضَّأَ فَقُمْتُ إِلَيْهِ فَإِذَا هُوَ قَدْ جَلَسَ عَلَى بِئْرِ أَرِيسٍ وَتَوَسَّطَ قُفَّهَا وَكَشَفَ عَنْ سَاقَيْهِ وَدَلَّاهُمَا فِي الْبِئْرِ قَالَ فَسَلَّمْتُ عَلَيْهِ ثُمَّ انْصَرَفْتُ فَجَلَسْتُ عِنْدَ الْبَابِ فَقُلْتُ لَأَكُونَنَّ بَوَّابَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْيَوْمَ فَجَاءَ أَبُو بَكْرٍ فَدَفَعَ الْبَابَ فَقُلْتُ مَنْ هَذَا فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ فَقُلْتُ عَلَى رِسْلِكَ قَالَ ثُمَّ ذَهَبْتُ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ هَذَا أَبُو بَكْرٍ يَسْتَأْذِنُ فَقَالَ ائْذَنْ لَهُ وَبَشِّرْهُ بِالْجَنَّةِ قَالَ فَأَقْبَلْتُ حَتَّى قُلْتُ لِأَبِي بَكْرٍ ادْخُلْ وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُبَشِّرُكَ بِالْجَنَّةِ قَالَ فَدَخَلَ أَبُو بَكْرٍ فَجَلَسَ عَنْ يَمِينِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَعَهُ فِي الْقُفِّ وَدَلَّى رِجْلَيْهِ فِي الْبِئْرِ كَمَا صَنَعَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَكَشَفَ عَنْ سَاقَيْهِ ثُمَّ رَجَعْتُ فَجَلَسْتُ وَقَدْ تَرَكْتُ أَخِي يَتَوَضَّأُ وَيَلْحَقُنِي فَقُلْتُ إِنْ يُرِدْ اللَّهُ بِفُلَانٍ يُرِيدُ أَخَاهُ خَيْرًا يَأْتِ بِهِ فَإِذَا إِنْسَانٌ يُحَرِّكُ الْبَابَ فَقُلْتُ مَنْ هَذَا فَقَالَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ فَقُلْتُ عَلَى رِسْلِكَ ثُمَّ جِئْتُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَسَلَّمْتُ عَلَيْهِ وَقُلْتُ هَذَا عُمَرُ يَسْتَأْذِنُ فَقَالَ ائْذَنْ لَهُ وَبَشِّرْهُ بِالْجَنَّةِ فَجِئْتُ عُمَرَ فَقُلْتُ أَذِنَ وَيُبَشِّرُكَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِالْجَنَّةِ قَالَ فَدَخَلَ فَجَلَسَ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الْقُفِّ عَنْ يَسَارِهِ وَدَلَّى رِجْلَيْهِ فِي الْبِئْرِ ثُمَّ رَجَعْتُ فَجَلَسْتُ فَقُلْتُ إِنْ يُرِدْ اللَّهُ بِفُلَانٍ خَيْرًا يَعْنِي أَخَاهُ يَأْتِ بِهِ فَجَاءَ إِنْسَانٌ فَحَرَّكَ الْبَابَ فَقُلْتُ مَنْ هَذَا فَقَالَ عُثْمَانُ بْنُ عَفَّانَ فَقُلْتُ عَلَى رِسْلِكَ قَالَ وَجِئْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَخْبَرْتُهُ فَقَالَ ائْذَنْ لَهُ وَبَشِّرْهُ بِالْجَنَّةِ مَعَ بَلْوَى تُصِيبُهُ قَالَ فَجِئْتُ فَقُلْتُ ادْخُلْ وَيُبَشِّرُكَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِالْجَنَّةِ مَعَ بَلْوَى تُصِيبُكَ قَالَ فَدَخَلَ فَوَجَدَ الْقُفَّ قَدْ مُلِئَ فَجَلَسَ وِجَاهَهُمْ مِنْ الشِّقِّ الْآخَرِ قَالَ شَرِيكٌ فَقَالَ سَعِيدُ بْنُ الْمُسَيَّبِ فَأَوَّلْتُهَا قُبُورَهُمْ و حَدَّثَنِيهِ أَبُو بَكْرِ بْنُ إِسْحَقَ حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ عُفَيْرٍ حَدَّثَنِي سُلَيْمَانُ بْنُ بِلَالٍ حَدَّثَنِي شَرِيكُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي نَمِرٍ سَمِعْتُ سَعِيدَ بْنَ الْمُسَيَّبِ يَقُولُ حَدَّثَنِي أَبُو مُوسَى الْأَشْعَرِيُّ هَاهُنَا وَأَشَارَ لِي سُلَيْمَانُ إِلَى مَجْلِسِ سَعِيدٍ نَاحِيَةَ الْمَقْصُورَةِ قَالَ أَبُو مُوسَى خَرَجْتُ أُرِيدُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَوَجَدْتُهُ قَدْ سَلَكَ فِي الْأَمْوَالِ فَتَبِعْتُهُ فَوَجَدْتُهُ قَدْ دَخَلَ مَالًا فَجَلَسَ فِي الْقُفِّ وَكَشَفَ عَنْ سَاقَيْهِ وَدَلَّاهُمَا فِي الْبِئْرِ وَسَاقَ الْحَدِيثَ بِمَعْنَى حَدِيثِ يَحْيَى بْنِ حَسَّانَ وَلَمْ يَذْكُرْ قَوْلَ سَعِيدٍ فَأَوَّلْتُهَا قُبُورَهُمْ حَدَّثَنَا حَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ الْحُلْوَانِيُّ وَأَبُو بَكْرِ بْنُ إِسْحَقَ قَالَا حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ مَرْيَمَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرِ بْنِ أَبِي كَثِيرٍ أَخْبَرَنِي شَرِيكُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي نَمِرٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ عَنْ أَبِي مُوسَى الْأَشْعَرِيِّ قَالَ خَرَجَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَوْمًا إِلَى حَائِطٍ بِالْمَدِينَةِ لِحَاجَتِهِ فَخَرَجْتُ فِي إِثْرِهِ وَاقْتَصَّ الْحَدِيثَ بِمَعْنَى حَدِيثِ سُلَيْمَانَ بْنِ بِلَالٍ وَذَكَرَ فِي الْحَدِيثِ قَالَ ابْنُ الْمُسَيَّبِ فَتَأَوَّلْتُ ذَلِكَ قُبُورَهُمْ اجْتَمَعَتْ هَاهُنَا وَانْفَرَدَ عُثْمَانُ
Atugambiire [Muhammad bin Miskin Al Yamami]; Atugambiire [Yahya Bin Hassan] ngu; Atugambiire [Sulaimamu] nikwo kugira ngu Ibn Bilal kuruga ahari [Syarik bin Abu Namir] kuruga ahari [Sa’id Al Musayyab]; Akaba anmanyiise [Abu Musa Al Asy’ari] ngu akakora okunaaba omuka ye. Bwanyima y'ekyo akaruga omunju arikugira ati; 'Aha kiro eki ninteekateeka kuguma ndi haihi na nabi sallallaahu 'alaihi wasallam'. Bwanyima Abu Musa akaza omu muzigiti yashaba ba sahaba ababaireho kuba bariyo kubuuza ahu omutumwa wa Allah ari. Abanywani be bakagarukamu bati: ‘Agyenzire omu rubaju orwo. Reero Abu Musa akaruga omu muzigiti obwo arikukuratira ebigyere bya Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam kubuuza ebibuuzo kuhisya obu yahikire aha iziba rya Aris. Abu Musa akagira ati: Reero nkashutama aharubaju rw’orwigi orukozirwe omu bihimba by’omutiini. Rasulullah ku yaaherize kusheeshasheesha n’okunaaba, nkagyezaho kumuhikaho. Kikashangwa ngu omutumwa wa Allah akaba asitami aha iziba rya Aris ahagati y’entebe obwo arikukurura emyenda ye aha ntaama ze ibiri kandi arikuzikwata zombi omu iziba. Reero namuramutsya kandi naagaruka nashutama aharubaju rw’orwigi, nagira nti: Erizooba ndyaguma ndi omurinzi w’orwigi rw’omutumwa wa Allah omu bwesigwa. Tihariho bwire buraingwa, Abu Bakr akaija arikusindika orwigi rw’eiziba. Reero naabuuza nti: ‘Ogwo ori aheeru n’oha? Akagarukamu ati, ‘Nyowe, Abu Bakr’. Nkamugira nti: Rindaho kakye, Abu Bakr! Abu Bakr akagarukamu ati 'Eego'. Nkahika haihi n’omutumwa wa Allah naamugira nti: Iwe Rasulullah, Abu Bakr aizire yashaba orusa rw’okutaaha hanu? Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam akagarukamu ati, Mugambire ataahe amugambire amakuru marungi agarikukwata aha iguru! Bwanyima nkagaruka ahari Abu Bakr namugira nti nti; 'Iwe Abu Bakr, ninkushaba otaahe kandi Rasulullah akuhikirize amakuru marungi agarikukwata aha iguru.' Abu Bakr akataaha omunda ahonaaho yashutama aharubaju rwa buryo rwa Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam aha ntebe niyo emwe obwo arikugorora amaguru ge omu iziba, nk’oku Rasulullah yaakozire arikukurura emyenda ye ahaiguru y’enyana ze ibiri. Bwanyima nkagaruka nashutama aha rubaju rw'omuryango gw'eiziba. Omubwire obwo, buzima nkaba nsigaire ahari murumuna wangye owabaire naakora ablution kandi akaba naaza kunkuratira. Nkagira omu mutima gwangye nti; 'Allah ku araabe namwenda ebirungi, buzima Allah naija kubindeetera'. Tihakyahingwireho obwire buraingwa, omuntu akafuruura orwigi. Bwanyima nkamubuuza nti: N’oha ori aheeru?’ Omuntu owabaire ari aheeru owaabaire nahingisa orwigi akagarukamu ati; 'Umar bin Khatab'. Nkagira nti; ‘Rindaho kakye, Umar!’ Bwanyima nkahika haihi n’omutumwa wa Allah nagira nti; ‘Iwe Mutumwa wa Allah, hariho Umar aheeru kandi oshabe orusa rw’okutaaha omunda’. Bwanyima Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam akagira ati: ‘Mumuteerere omu nju, mumugambire amakuru marungi agarikukwata aha iguru!’ Reero namubugana naamugira nti: ‘Iwe Umar, Rasulullah akakwikiriza kutaaha kandi yakuhitsyaho amakuru marungi agarikukwata aha iguru’. Nahabwekyo Umar bin Khaththab akaza omunda, reero yashutama aharubaju rwa bumosho rwa Rasulullah obwo arikugorora amaguru ge omu iziba. Bwanyima y'ekyo nkagaruka nashutama nagira nti: Allah ku araabe naayenda ebirungi ahari murumuna wangye, buzima naija kumureeta hanu. Tihakyahingwireho obwire buraingwa, hakaija omuntu yaigura orwigi. N’ahabw’ekyo nkamweta nti: ‘N’oha ori aheeru?’ Omuntu ogwo akagarukamu ati, ‘Usman bin Affan’. Bwanyima nkamugira nti: Rindaho kakye iwe Uthman! Nkahika ahari Rasulullah sallallahu ‘alaihi wasallam obwo ndikumumanyisa aha kwija kwa Uthman. Omutumwa wa Allah akagarukamu ati Mugambire ataahe amugambire amakuru agarikukwata aha iguru n’okugyezibwa oku arikurabamu. Nahabwekyo nkabugana Usman bin Affan nagira nti, "Ninkushaba otaahe, iwe Uthman na Ra . Sulullah naakumanyisa amakuru marungi agarikukwata aha iguru n’okugyezibwa oku orikutunga!’ Reero Uthman yaataaha omunda kwonka yashanga ekikingirizo ky'entebe ya 'Alaihis Salam kiijwire. Aha muheru yaashutama abareebaine nabo aha rubaju orundi. Sharik akagira ati; 'Said bin Al Musayyab akagambaho, ninteekateeka ngu nikikwata aha kituuro kyabo eky'ahamuheru'. Kandi akangambira [Abu Bakr bin Ishaq]; Atugambiire [Sa’id bin ‘Ufair]; Akangambira [Sulaiman bin Bilal] Atugambiire [Syarik bin Abdullah bin Namr]; Nkahurira [Sa’id bin Musayyab] arikugira ati; Akangambira [Abu Musa Al Asy’ari] aha, -Sulaiman akanyoreka omwanya gw’oruteerane rwa Sa’id.- Abu Musa akagira ati; 'Nkashohora naaza kubugana omutumwa wa Allah sallallaahu 'alaihi wasallam, kwonka nkashanga ngu akaza omu kiina ky'ente, yaataahamu. Yashutama aha iziba, yazingazinga empare ye, yaagorora amaguru omu iziba. -Nikyo nikigumizamu eki n'amakuru ga Hadiisi ya Yahya bin Hasan kwonka tarikugamba aha bigambo bya Sa'id; 'Ekyo nkakishoboorora nk'okworeka ebituuro byabo'. Kitugambirwe ngu [Hasan bin ‘Ali Al Hulwani] na [Abu Bakr bin Ishaq] bombi bakagira ngu; Atugambiire [Sa’id bin Maryam]; Atugambiire [Muhammad bin Ja’far bin Abu Kathir]; Ku yaaherize kunmanyisa [Syarik bin Abdullah bin Abu Namir] kuruga ahari [Sa’id bin Al Musayyab] kuruga ahari [Abu Musa Al Asy’ari] akagira ati; 'Eizooba rimwe omutumwa wa Allah sallallaahu 'alaihi wasallam akaza ahari kimwe aha bisingye bya Madiina kukora omurimo, mbwenu nkakuratira omu bigyere bye... - n'ebindi kurugiirira ahari Hadiisi erikushushana na Hadiisi ya Sulaiman bin Bilal. Nikigamba aha bigambo bya Ibn Musayyab; 'Ninvunuura ngu nikyoreka ebituuro byabo, ekirikumanyisa ngu nibaija kweteeranira omu mwanya omwe, okwihaho Uthman bin 'Affan'.
Imam Muslim : 4418
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى التَّمِيمِيُّ وَأَبُو جَعْفَرٍ مُحَمَّدُ بْنُ الصَّبَّاحِ وَعُبَيْدُ اللَّهِ الْقَوَارِيرِيُّ وَسُرَيْجُ بْنُ يُونُسَ كُلُّهُمْ عَنْ يُوسُفَ بْنِ الْمَاجِشُونِ وَاللَّفْظُ لِابْنِ الصَّبَّاحِ حَدَّثَنَا يُوسُفُ أَبُو سَلَمَةَ الْمَاجِشُونُ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُنْكَدِرِ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ عَنْ عَامِرِ بْنِ سَعْدِ بْنِ أَبِي وَقَّاصٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِعَلِيٍّ أَنْتَ مِنِّي بِمَنْزِلَةِ هَارُونَ مِنْ مُوسَى إِلَّا أَنَّهُ لَا نَبِيَّ بَعْدِي قَالَ سَعِيدٌ فَأَحْبَبْتُ أَنْ أُشَافِهَ بِهَا سَعْدًا فَلَقِيتُ سَعْدًا فَحَدَّثْتُهُ بِمَا حَدَّثَنِي عَامِرٌ فَقَالَ أَنَا سَمِعْتُهُ فَقُلْتُ آنْتَ سَمِعْتَهُ فَوَضَعَ إِصْبَعَيْهِ عَلَى أُذُنَيْهِ فَقَالَ نَعَمْ وَإِلَّا فَاسْتَكَّتَا
Kibaire nikikwatagana naitwe [Yahya bin Yahya At Tamimi], [Abu Ja’far Muhammad bin Ash Shabbah], [‘Ubaidullah Al Qawariri] na [Suraij bin Yunus] boona kuruga ahari [Yusufu bin Al Majisyun] kandi lafazh egi n’eya Ibn Ash Shabbah; Atugambiire [Yusufu Abu Salama Al Majisyun]; Atugambiire [Muhammad bin Al Munkadir] kuruga ahari [Sa’id bin Al Musayyab] kuruga ahari [Amir bin Sa’ad bin Abu Waqqash] kuruga ahari [ishe] akagira ati; Rasulullah akagambira Ali ati: ‘Omwanya gwawe haihi naanye ni nk’omwanya gwa Harun haihi na Musa. Kwonka tihariho baanabi abarikwija bwanyima yangye’. [Sa’idi] akagira ati; ‘Nahabwekyo buzima nkaba ninyenda kugambira [Sa’ad] eki, bwanyima nkamubugana kandi namugambira nk’oku Amir yangira. Bwanyima akagira ati; ‘Nkihuriire. Nkabuuza nti; ‘Buzima ekyo okakihurira? ’ akata enkumu ze ibiri aha matu ge obwo arikugarukamu; 'Eego, nkakihurira, kitari ekyo amatu aga gombi gakaba nigaija kuhunama'.
Imam Muslim : 4419
و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا غُنْدَرٌ عَنْ شُعْبَةَ ح و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَابْنُ بَشَّارٍ قَالَا حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ الْحَكَمِ عَنْ مُصْعَبِ بْنِ سَعْدِ بْنِ أَبِي وَقَّاصٍ عَنْ سَعْدِ بْنِ أَبِي وَقَّاصٍ قَالَ خَلَّفَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلِيَّ بْنَ أَبِي طَالِبٍ فِي غَزْوَةِ تَبُوكَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ تُخَلِّفُنِي فِي النِّسَاءِ وَالصِّبْيَانِ فَقَالَ أَمَا تَرْضَى أَنْ تَكُونَ مِنِّي بِمَنْزِلَةِ هَارُونَ مِنْ مُوسَى غَيْرَ أَنَّهُ لَا نَبِيَّ بَعْدِي حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا شُعْبَةُ فِي هَذَا الْإِسْنَادِ
Kandi atugambiire [Abu Bakri bin Abu Syaiba]; Atugambiire [Ghundar] kuruga [Shuba]; Nikyo kimwe nikigambwa kuruga omu muhanda ogundi, Kandi atugambiire [Muhammad bin Al Mutsanna] na [Ibnu Basyyar] bombi bakagira ngu; Atugambiire [Muhammad bin Ja’far] Atugambiire [Syu’bah] kuruga ahari [Al Hakam] kuruga ahari [Mush’ab bin Sa’ad bin Abi Waqqash] kuruga ahari [Sa’ad bin Abi Waqqash] akagira ati; 'Omutumwa wa Allah saww akaha Ali bin Abu Talib obujunaanizibwa obu orutaro rwa Tabuk rwabaho. Ali ati: Iwe Mutumwa wa Allah, ahabwenki ompaire obujunaanizibwa bw’okureeberera abakazi n’abaana omuka bonka? Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam akagarukamu ati: ‘Iwe Ali, toine mwanya aharubaju rwangye nk’omwanya gwa Harun aharubaju rwa Musa, kwonka bwanyima yangye tihariho baanabi abandi?’ Atugambiire [‘Ubaidullah bin Mu’adz]; Atugambiire [taata]; Atugambiire [Syu’bah] kurabira omu muhanda ogu.
Imam Muslim : 4420
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ وَمُحَمَّدُ بْنُ عَبَّادٍ وَتَقَارَبَا فِي اللَّفْظِ قَالَا حَدَّثَنَا حَاتِمٌ وَهُوَ ابْنُ إِسْمَعِيلَ عَنْ بُكَيْرِ بْنِ مِسْمَارٍ عَنْ عَامِرِ بْنِ سَعْدِ بْنِ أَبِي وَقَّاصٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَ أَمَرَ مُعَاوِيَةُ بْنُ أَبِي سُفْيَانَ سَعْدًا فَقَالَ مَا مَنَعَكَ أَنْ تَسُبَّ أَبَا التُّرَابِ فَقَالَ أَمَّا مَا ذَكَرْتُ ثَلَاثًا قَالَهُنَّ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَلَنْ أَسُبَّهُ لَأَنْ تَكُونَ لِي وَاحِدَةٌ مِنْهُنَّ أَحَبُّ إِلَيَّ مِنْ حُمْرِ النَّعَمِ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَهُ خَلَّفَهُ فِي بَعْضِ مَغَازِيهِ فَقَالَ لَهُ عَلِيٌّ يَا رَسُولَ اللَّهِ خَلَّفْتَنِي مَعَ النِّسَاءِ وَالصِّبْيَانِ فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَمَا تَرْضَى أَنْ تَكُونَ مِنِّي بِمَنْزِلَةِ هَارُونَ مِنْ مُوسَى إِلَّا أَنَّهُ لَا نُبُوَّةَ بَعْدِي وَسَمِعْتُهُ يَقُولُ يَوْمَ خَيْبَرَ لَأُعْطِيَنَّ الرَّايَةَ رَجُلًا يُحِبُّ اللَّهَ وَرَسُولَهُ وَيُحِبُّهُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ قَالَ فَتَطَاوَلْنَا لَهَا فَقَالَ ادْعُوا لِي عَلِيًّا فَأُتِيَ بِهِ أَرْمَدَ فَبَصَقَ فِي عَيْنِهِ وَدَفَعَ الرَّايَةَ إِلَيْهِ فَفَتَحَ اللَّهُ عَلَيْهِ وَلَمَّا نَزَلَتْ هَذِهِ الْآيَةُ { فَقُلْ تَعَالَوْا نَدْعُ أَبْنَاءَنَا وَأَبْنَاءَكُمْ } دَعَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلِيًّا وَفَاطِمَةَ وَحَسَنًا وَحُسَيْنًا فَقَالَ اللَّهُمَّ هَؤُلَاءِ أَهْلِي
Kitugambirwe [Qutaibah bin Sa’id] na [Muhammad bin ‘Abbad], engamba zaabo tizirikutaana munonga. bombi bakagira ngu; Atugambiire [Hatim] nikwo kugira ngu Ibn Isma’il kuruga ahari [Bukair bin Mismar] kuruga ahari [‘Amir bin Sa’ad bin Abi Waqqash] kuruga ahari [ishe] akagira ati; Mu’awiyah bin Abu Sufyan rimwe akaragiira Sa’ad kandi yamubuuza aha mitwarize ye ahari Ali, akagira ati; ‘Ahabw’enki otakwenda kujunaana Ali? Akagarukamu ati; 'Ninyijuka ebintu bishatu ebirikukwata aha mwanya gwa Ali ebyagambirweho ira nabi sallallaahu 'alaihi wasallam, n'ahabw'ekyo tindikwija kumujuma ahabw'ebintu ebi bishatu. Nangwa kimwe ahari ebi bishatu ninkunda munonga okukira ente y’obuguzi bwingi. Obwire obumwe nkahurira nabi sallallaahu ‘alaihi wasallam arikugambira Ali ati, - obu yamutoorana nk’omuhwezi we - omuri Madiina - omu ntaro ze nyingi. Ali akabuuza ati; ‘Okansigaho n’abakazi n’abaana!’ Akagarukamu ati: ‘Iwe Ali, torikwenda ngu omwanya gwawe naanye gube nk’omwanya gwa Haruni na Musa? n'okugira ngu tihaine Murangi bwanyima yangye'. Kandi nkahurira nagira ngu omu bwire bw’orutaro rwa Khaibar; ‘Buzima, ebendera egi ninyija kugiha omuntu orikukunda Allah n’omutumwa we kandi Allah n’omutumwa we nabo bakamukunda’. N’ahabw’ekyo twena tukaba twine amatsiko ngu buri omwe naija kutunga ebendera. Akagira ati: ‘Yeta Ali!’ bwanyima bakamuha obusaasi omu maisho. Reero yamucwera amacwante omu maisho yamukwatsa ebendera, obwo Allah yamuha obusinguzi. Orunyiriri ku rwashohoziibwe: -Reka twete abaana baitu n'abaana baawe. - Rasulullah akeeta Ali, Fatimah, Hasan na Husain kandi yagira ati: 'Ai Allah, n'eka yangye'.