Imam Muslim (الامام مسلم) - 5362 හදීස්
හදීස්
Imam Muslim : 4381
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَمُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَمُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ قَالُوا حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ سَعْدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ قَالَ سَمِعْتُ حُمَيْدَ بْنَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ يُحَدِّثُ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ يَعْنِي اللَّهَ تَبَارَكَ وَتَعَالَى لَا يَنْبَغِي لِعَبْدٍ لِي و قَالَ ابْنُ الْمُثَنَّى لِعَبْدِي أَنْ يَقُولَ أَنَا خَيْرٌ مِنْ يُونُسَ بْنِ مَتَّى عَلَيْهِ السَّلَام قَالَ ابْنُ أَبِي شَيْبَةَ مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ عَنْ شُعْبَةَ
[අබු බකර් බින් අබු සයිබා] සහ [මුහම්මද් බින් අල් මුත්සන්නා] සහ [මුහම්මද් ඉබ්නු බස්යාර්] යන අය අපට මෙසේ පැවසූහ; [මුහම්මද් බින් ජ'ෆර්] අපට මෙසේ පැවසීය: [සාද් බින් ඉබ්රාහිම්] ගෙන් [සියුබා] අපට මෙසේ පැවසීය: [හුමයිඩ් බින් අබ්දුර් රහ්මාන්] [අබු හුරෙයිරා] ගෙන් කතාවක් පවසනු මම අසා ඇත්තෙමි, නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් මෙසේ පැවසූහ: අල්ලාහ් තආලා මෙසේ පැවසීය: 'මා යූනුස් බින් මත්ත අලෙයිහිස් සලාම්ට වඩා හොඳ යැයි මාගේ සේවකයෙකු පැවසීම සුදුසු නොවේ'. තවද [ඉබ්නු අබු සයිබා] මෙසේ පැවසීය: '[මුහම්මද් බින් ජ'ෆර්] [ෂුබා] ගෙන්.
හදීස්
Imam Muslim : 4382
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَابْنُ بَشَّارٍ وَاللَّفْظُ لِابْنِ الْمُثَنَّى قَالَا حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ قَتَادَةَ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا الْعَالِيَةِ يَقُولُ حَدَّثَنِي ابْنُ عَمِّ نَبِيِّكُمْ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَعْنِي ابْنَ عَبَّاسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَا يَنْبَغِي لِعَبْدٍ أَنْ يَقُولَ أَنَا خَيْرٌ مِنْ يُونُسَ بْنِ مَتَّى وَنَسَبَهُ إِلَى أَبِيهِ
[මුහම්මද් බින් අල් මුට්සන්නා] සහ [ඉබ්නු බස්යාර්] අපට පවසා ඇත්තේ මෙම වාක්ය ඛණ්ඩය ඉබ්නු අල් මුට්සන්නාට අයත් බවයි, දෙදෙනාම මෙසේ පැවසූහ; [මුහම්මද් බින් ජ'ෆාර්] [කටාදා] හි [සියුබා] අපට පවසා ඇත; [අබු 'අලියා] පවසනු මම අසා ඇත්තෙමි; [ඉබ්නු අබ්බාස්] ඔබේ නබිතුමාගේ මාමාගේ පුත්රයා මට මෙසේ පැවසීය, එනම්, නබිතුමාගෙන්, ඔහු මෙසේ පැවසීය: සේවකයෙකු මම යූනුස් බින් මත්තාට වඩා හොඳ යැයි පැවසීම සුදුසු නොවේ. ඔහු තම පියාට තමාවම ආරෝපණය කරන අතරතුර.
හදීස්
Imam Muslim : 4383
حَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ وَمُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَعُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ سَعِيدٍ قَالُوا حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ أَخْبَرَنِي سَعِيدُ بْنُ أَبِي سَعِيدٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قِيلَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَنْ أَكْرَمُ النَّاسِ قَالَ أَتْقَاهُمْ قَالُوا لَيْسَ عَنْ هَذَا نَسْأَلُكَ قَالَ فَيُوسُفُ نَبِيُّ اللَّهِ ابْنُ نَبِيِّ اللَّهِ ابْنِ نَبِيِّ اللَّهِ ابْنِ خَلِيلِ اللَّهِ قَالُوا لَيْسَ عَنْ هَذَا نَسْأَلُكَ قَالَ فَعَنْ مَعَادِنِ الْعَرَبِ تَسْأَلُونِي خِيَارُهُمْ فِي الْجَاهِلِيَّةِ خِيَارُهُمْ فِي الْإِسْلَامِ إِذَا فَقُهُوا
[සුහයිර් බින් හාර්බ්] සහ [මුහම්මද් බින් අල් මුට්සන්නා] සහ [උබයිදුල්ලාහ් බින් සායිද්] යන අය අපට මෙසේ පැවසූහ. [යහ්යා බින් සායිද්] [උබයිදුල්ලාහ්] ගෙන් අපට මෙසේ පැවසීය. [සයිද් බින් අබු සායිද්] [ඔහුගේ පියා] [අබු හුරෙයිරා] ගෙන් අපට මෙසේ පැවසීය. රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාගෙන් විමසන ලදී; 'වඩාත්ම උතුම් මිනිසා කවුද?' ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'ඔවුන් අතරින් වඩාත්ම භක්තිමත්'. මිතුරන් පැවසූහ; 'ඒ අපි ඇසුවේ නැද්ද?' ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'එසේ නොවේ නම්, එයින් අදහස් කරන්නේ අල්ලාහ්ගේ නබිවරයාගේ පුත්රයා වන අල්ලාහ්ගේ නබි - යාකුබ් - අල්ලාහ්ගේ නබි - ඉබ්රාහිම්ගේ පුත්රයා වන ඉෂාක් - අල්ලාහ්ගේ ආදරණීය, යූසුෆ් යන්නයි,' සහචරයින් පැවසූහ; 'අපි අසන්නේ එය නොවේ' ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'ඔබ අරාබිවරුන් ගැන කුමක් ගැනද අසන්නේ?' ඉස්ලාමය තේරුම් ගත්තා නම්, ජාහිලියා යුගයේ ඔවුන්ගෙන් හොඳම අය ඉස්ලාමීය යුගයේ හොඳම අය වූහ.
හදීස්
Imam Muslim : 4384
حَدَّثَنَا هَدَّابُ بْنُ خَالِدٍ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَبِي رَافِعٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ كَانَ زَكَرِيَّاءُ نَجَّارًا
[හද්දබ් බින් කාලිඩ්] අපට [හම්මද් බින් සලාමා] [ත්සාබිත්] [අබු රාෆි] [අබු හුරෙයිරා] ගෙන් [හම්මද් බින් සලාමා] අපට අල්ලාහ්ගේ දූතයා (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන් මෙසේ පැවසූ බව පවසා ඇත: 'සකාරියා නබිතුමා වඩු කාර්මිකයෙක් විය'.
හදීස්
Imam Muslim : 4385
حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ مُحَمَّدٍ النَّاقِدُ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ الْحَنْظَلِيُّ وَعُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ سَعِيدٍ وَمُحَمَّدُ بْنُ أَبِي عُمَرَ الْمَكِّيُّ كُلُّهُمْ عَنْ ابْنِ عُيَيْنَةَ وَاللَّفْظُ لِابْنِ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ دِينَارٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ قَالَ قُلْتُ لِابْنِ عَبَّاسٍ إِنَّ نَوْفًا الْبِكَالِيَّ يَزْعُمُ أَنَّ مُوسَى عَلَيْهِ السَّلَام صَاحِبَ بَنِي إِسْرَائِيلَ لَيْسَ هُوَ مُوسَى صَاحِبَ الْخَضِرِ عَلَيْهِ السَّلَام فَقَالَ كَذَبَ عَدُوُّ اللَّهِ سَمِعْتُ أُبَيَّ بْنَ كَعْبٍ يَقُولُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ قَامَ مُوسَى عَلَيْهِ السَّلَام خَطِيبًا فِي بَنِي إِسْرَائِيلَ فَسُئِلَ أَيُّ النَّاسِ أَعْلَمُ فَقَالَ أَنَا أَعْلَمُ قَالَ فَعَتَبَ اللَّهُ عَلَيْهِ إِذْ لَمْ يَرُدَّ الْعِلْمَ إِلَيْهِ فَأَوْحَى اللَّهُ إِلَيْهِ أَنَّ عَبْدًا مِنْ عِبَادِي بِمَجْمَعِ الْبَحْرَيْنِ هُوَ أَعْلَمُ مِنْكَ قَالَ مُوسَى أَيْ رَبِّ كَيْفَ لِي بِهِ فَقِيلَ لَهُ احْمِلْ حُوتًا فِي مِكْتَلٍ فَحَيْثُ تَفْقِدُ الْحُوتَ فَهُوَ ثَمَّ فَانْطَلَقَ وَانْطَلَقَ مَعَهُ فَتَاهُ وَهُوَ يُوشَعُ بْنُ نُونٍ فَحَمَلَ مُوسَى عَلَيْهِ السَّلَام حُوتًا فِي مِكْتَلٍ وَانْطَلَقَ هُوَ وَفَتَاهُ يَمْشِيَانِ حَتَّى أَتَيَا الصَّخْرَةَ فَرَقَدَ مُوسَى عَلَيْهِ السَّلَام وَفَتَاهُ فَاضْطَرَبَ الْحُوتُ فِي الْمِكْتَلِ حَتَّى خَرَجَ مِنْ الْمِكْتَلِ فَسَقَطَ فِي الْبَحْرِ قَالَ وَأَمْسَكَ اللَّهُ عَنْهُ جِرْيَةَ الْمَاءِ حَتَّى كَانَ مِثْلَ الطَّاقِ فَكَانَ لِلْحُوتِ سَرَبًا وَكَانَ لِمُوسَى وَفَتَاهُ عَجَبًا فَانْطَلَقَا بَقِيَّةَ يَوْمِهِمَا وَلَيْلَتِهِمَا وَنَسِيَ صَاحِبُ مُوسَى أَنْ يُخْبِرَهُ فَلَمَّا أَصْبَحَ مُوسَى عَلَيْهِ السَّلَام قَالَ لِفَتَاهُ { آتِنَا غَدَاءَنَا لَقَدْ لَقِينَا مِنْ سَفَرِنَا هَذَا نَصَبًا } قَالَ وَلَمْ يَنْصَبْ حَتَّى جَاوَزَ الْمَكَانَ الَّذِي أُمِرَ بِهِ { قَالَ أَرَأَيْتَ إِذْ أَوَيْنَا إِلَى الصَّخْرَةِ فَإِنِّي نَسِيتُ الْحُوتَ وَمَا أَنْسَانِيهُ إِلَّا الشَّيْطَانُ أَنْ أَذْكُرَهُ وَاتَّخَذَ سَبِيلَهُ فِي الْبَحْرِ عَجَبًا } قَالَ مُوسَى { ذَلِكَ مَا كُنَّا نَبْغِ فَارْتَدَّا عَلَى آثَارِهِمَا قَصَصًا } قَالَ يَقُصَّانِ آثَارَهُمَا حَتَّى أَتَيَا الصَّخْرَةَ فَرَأَى رَجُلًا مُسَجًّى عَلَيْهِ بِثَوْبٍ فَسَلَّمَ عَلَيْهِ مُوسَى فَقَالَ لَهُ الْخَضِرُ أَنَّى بِأَرْضِكَ السَّلَامُ قَالَ أَنَا مُوسَى قَالَ مُوسَى بَنِي إِسْرَائِيلَ قَالَ نَعَمْ قَالَ إِنَّكَ عَلَى عِلْمٍ مِنْ عِلْمِ اللَّهِ عَلَّمَكَهُ اللَّهُ لَا أَعْلَمُهُ وَأَنَا عَلَى عِلْمٍ مِنْ عِلْمِ اللَّهِ عَلَّمَنِيهِ لَا تَعْلَمُهُ قَالَ لَهُ مُوسَى عَلَيْهِ السَّلَام { هَلْ أَتَّبِعُكَ عَلَى أَنْ تُعَلِّمَنِي مِمَّا عُلِّمْتَ رُشْدًا قَالَ إِنَّكَ لَنْ تَسْتَطِيعَ مَعِيَ صَبْرًا وَكَيْفَ تَصْبِرُ عَلَى مَا لَمْ تُحِطْ بِهِ خُبْرًا قَالَ سَتَجِدُنِي إِنْ شَاءَ اللَّهُ صَابِرًا وَلَا أَعْصِي لَكَ أَمْرًا } قَالَ لَهُ الْخَضِرُ { فَإِنْ اتَّبَعْتَنِي فَلَا تَسْأَلْنِي عَنْ شَيْءٍ حَتَّى أُحْدِثَ لَكَ مِنْهُ ذِكْرًا } قَالَ نَعَمْ فَانْطَلَقَ الْخَضِرُ وَمُوسَى يَمْشِيَانِ عَلَى سَاحِلِ الْبَحْرِ فَمَرَّتْ بِهِمَا سَفِينَةٌ فَكَلَّمَاهُمْ أَنْ يَحْمِلُوهُمَا فَعَرَفُوا الْخَضِرَ فَحَمَلُوهُمَا بِغَيْرِ نَوْلٍ فَعَمَدَ الْخَضِرُ إِلَى لَوْحٍ مِنْ أَلْوَاحِ السَّفِينَةِ فَنَزَعَهُ فَقَالَ لَهُ مُوسَى قَوْمٌ حَمَلُونَا بِغَيْرِ نَوْلٍ عَمَدْتَ إِلَى سَفِينَتِهِمْ فَخَرَقْتَهَا { لِتُغْرِقَ أَهْلَهَا لَقَدْ جِئْتَ شَيْئًا إِمْرًا قَالَ أَلَمْ أَقُلْ إِنَّكَ لَنْ تَسْتَطِيعَ مَعِيَ صَبْرًا قَالَ لَا تُؤَاخِذْنِي بِمَا نَسِيتُ وَلَا تُرْهِقْنِي مِنْ أَمْرِي عُسْرًا } ثُمَّ خَرَجَا مِنْ السَّفِينَةِ فَبَيْنَمَا هُمَا يَمْشِيَانِ عَلَى السَّاحِلِ إِذَا غُلَامٌ يَلْعَبُ مَعَ الْغِلْمَانِ فَأَخَذَ الْخَضِرُ بِرَأْسِهِ فَاقْتَلَعَهُ بِيَدِهِ فَقَتَلَهُ فَقَالَ مُوسَى { أَقَتَلْتَ نَفْسًا زَاكِيَةً بِغَيْرِ نَفْسٍ لَقَدْ جِئْتَ شَيْئًا نُكْرًا قَالَ أَلَمْ أَقُلْ لَكَ إِنَّكَ لَنْ تَسْتَطِيعَ مَعِيَ صَبْرًا } قَالَ وَهَذِهِ أَشَدُّ مِنْ الْأُولَى { قَالَ إِنْ سَأَلْتُكَ عَنْ شَيْءٍ بَعْدَهَا فَلَا تُصَاحِبْنِي قَدْ بَلَغْتَ مِنْ لَدُنِّي عُذْرًا فَانْطَلَقَا حَتَّى إِذَا أَتَيَا أَهْلَ قَرْيَةٍ اسْتَطْعَمَا أَهْلَهَا فَأَبَوْا أَنْ يُضَيِّفُوهُمَا فَوَجَدَا فِيهَا جِدَارًا يُرِيدُ أَنْ يَنْقَضَّ فَأَقَامَهُ } يَقُولُ مَائِلٌ قَالَ الْخَضِرُ بِيَدِهِ هَكَذَا فَأَقَامَهُ قَالَ لَهُ مُوسَى قَوْمٌ أَتَيْنَاهُمْ فَلَمْ يُضَيِّفُونَا وَلَمْ يُطْعِمُونَا { لَوْ شِئْتَ لَتَخِذْتَ عَلَيْهِ أَجْرًا قَالَ هَذَا فِرَاقُ بَيْنِي وَبَيْنِكَ سَأُنَبِّئُكَ بِتَأْوِيلِ مَا لَمْ تَسْتَطِعْ عَلَيْهِ صَبْرًا } قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَرْحَمُ اللَّهُ مُوسَى لَوَدِدْتُ أَنَّهُ كَانَ صَبَرَ حَتَّى يُقَصَّ عَلَيْنَا مِنْ أَخْبَارِهِمَا قَالَ وَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَتْ الْأُولَى مِنْ مُوسَى نِسْيَانًا قَالَ وَجَاءَ عُصْفُورٌ حَتَّى وَقَعَ عَلَى حَرْفِ السَّفِينَةِ ثُمَّ نَقَرَ فِي الْبَحْرِ فَقَالَ لَهُ الْخَضِرُ مَا نَقَصَ عِلْمِي وَعِلْمُكَ مِنْ عِلْمِ اللَّهِ إِلَّا مِثْلَ مَا نَقَصَ هَذَا الْعُصْفُورُ مِنْ الْبَحْرِ قَالَ سَعِيدُ بْنُ جُبَيْرٍ وَكَانَ يَقْرَأُ وَكَانَ أَمَامَهُمْ مَلِكٌ يَأْخُذُ كُلَّ سَفِينَةٍ صَالِحَةٍ غَصْبًا وَكَانَ يَقْرَأُ وَأَمَّا الْغُلَامُ فَكَانَ كَافِرًا
එය ['අම්රු බින් මුහම්මද් අන් නකිද්] සහ [ඉෂාක් බින් ඉබ්රාහිම් අල් හන්ඩ්සාලි] සහ ['උබයිදුල්ලාහ් බින් සායිද්] සහ [මුහම්මද් බින් අබු 'උමර් අල් මක්කි] යන සියල්ලන්ම [ඉබ්නු 'උයෙයිනා] ගෙන් අපට දන්වා ඇති අතර මෙම ලෆාජ් ඉබ්නු අබු 'උමර්ට අයත් වේ; [සුෆ්යාන් බින් 'උයෙයිනා] අපට පවසා ඇත; [සයිද් බින් ජුබයිර්] ගෙන් ['අම්රු බින් දිනාර්] අපට පවසා ඇති පරිදි ඔහු මෙසේ පැවසීය; 'මම [ඉබ්නු අබ්බාස්] ට පවසා ඇත්තේ නවුෆ් අල් බිකාලි පැවසූ බව බනී ඊශ්රායෙල්වරුන් අතර සිටි මූසා 'අලයිහිස් සලාම්, නබි කිදීර් සමඟ ගිය මූසා නොවන බවයි'. -ඉබ්නු අබ්බාස්- පැවසීය; 'අල්ලාහ්ගේ සතුරා බොරු කරන්න. මම වරක් [උබේ බින් ක'අබ්] පවසනු අසා ඇත්තෙමි; රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලයිහි වසල්ලම් මෙසේ පවසනු මට ඇසුණි: 'වරක් අනාගතවක්තෘ මූසා 'අලයිහිස් සලාම් බනී ඊශ්රායෙල්වරුන් ඉදිරියේ කතාවක් කිරීමට නැගී සිටියේය'. ඊට පස්සේ කෙනෙක් එයාගෙන් ඇහුවා; 'ඕ මූසා, මේ පොළොවේ වැඩියෙන්ම දැනුම තියෙන කෙනා කවුද?' කියලා. මූසා නබිතුමා උත්තර දුන්නා. 'මේ පොළොවේ වැඩියෙන්ම දැනුම තියෙන කෙනා මම' කියලා. රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් කිව්වා: ඒ නිසා, අල්ලාහ් මූසා අලෙයිහි වසල්ලම්ව දැඩි ලෙස විවේචනය කළා. මොකද එයා ලබාගත්ත දැනුම දෙවියන්ගෙන් ලැබුණු තෑග්ගක් කියලා එයාට තේරුණේ නැහැ. ඊට පස්සේ අල්ලාහ් මෝසෙස්ට හෙළිදරව් කළා; 'ඕ මූසා, ඇත්තටම මගේ සේවකයෙක් ඉන්නවා, එයාට වැඩි දැනුමක් තියෙනවා, ඔයාට වඩා දක්ෂයි, එයා දැන් මුහුදු දෙක හමුවෙන තැන ඉන්නවා'. මූසා නබිතුමා ඇහුවා; 'ඕ ස්වාමීනි, මම කොහොමද ඔයාගේ සේවකයා හමුවෙන්නේ?' උත්තර දුන්නා; 'ඉඳි කොළවලින් හදපු කූඩයක මාළුවෙක් ගේන්න. මාළුවා පනිනකොට, මගේ සේවකයා එතනට යනවා' කියලා. ඊට පස්සේ මූසා ඒ තැනට ගියේ යුෂ්යා බින් නූන් කියන ශිෂ්යයා එක්ක. මූසා නබිතුමාම රට ඉඳි කොළවලින් හදපු කූඩයක මාළුවෙක් අරන් ගියා. දෙන්නම ඒ තැනට ඇවිදගෙන ගියා. ඔවුන් විශාල පර්වතයකට ළඟා වූ විට, ඔවුන් දෙදෙනාම නින්දට වැටුණි. හදිසියේම, කූඩයේ සිටි මාළු සෙලවී මුහුදට ඇතුළු විය. නබි (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණෝ මෙසේ පැවසූහ: "අල්ලාහ් මාළුවා ගමන් කළ ජලය උමගක් බවට පත් වන තෙක් එය රඳවා තබා ගත්තේය. මාළුවා මුහුද හරහා ගමන් කළ අතර, මූසා සහ ඔහුගේ ගෝලයා අද්විතීය දර්ශනයෙන් මවිතයට පත් විය. අවසානයේ, ඔවුන් දෙදෙනාම දිවා රෑ නොබලා තම ගමන දිගටම කරගෙන ගියහ. පෙනෙන විදිහට, මූසා නබිතුමාගේ ගෝලයා ඔහුට පැවසීමට අමතක විය. උදෑසන, මූසා නබිතුමා තම ගෝලයාට මෙසේ පැවසීය: "අපේ ආහාර අපට ගෙනෙන්න!" "අපේ ගමනෙන් අපි ඇත්තටම වෙහෙසට පත්ව සිටිමු." නබි (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණෝ මෙසේ පැවසූහ: "ඔහුට එය සෙවීමට අණ කළ ස්ථානයට නුදුරින් ඔහුගේ ගෝලයා මෙසේ පැවසීය: 'අපි විශාල පර්වතයේ නවාතැන් සොයන විට, මාළුවා ගැන ඔබට පැවසීමට මම අමතක කළ බවත්, ඒ ගැන ඔබට පැවසීමට මට අමතක කළ හැකි කිසිවක් නොතිබූ බවත්, සාතන් හැර වෙන කිසිවක් නොතිබූ බවත්, මාළුවා ඉතා අමුතු ආකාරයකින් මුහුදට ගිය බවත් ඔබ දන්නවාද?" මූසා මෙසේ පැවසීය: "අපි සොයමින් සිටි ස්ථානය එයයි." එවිට ඔවුන් දෙදෙනා ඔවුන්ගේ මුල් මාර්ගයට ආපසු ගියහ. රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලයිහි වසල්ලම් මෙසේ පැවසීය: 'එවිට දෙදෙනාම නැවතත් ඔවුන්ගේ පියවර අනුගමනය කළහ'. දෙදෙනා විශාල පර්වතයට පැමිණි පසු, රෙද්දකින් වැසී නිදා සිටින මිනිසෙකු දුටුවෝය. එවිට නබි මූසා 'අලයිහිස් සලාම්' ඔහුට ආචාර කළේය. නබි කිදීර් මූසාගෙන් ඇසුවේය; 'ඔබේ රටේ සාමය කෙසේද?' මෝසෙස් පැවසීය; 'මම මෝසෙස්'. නබි කිදීර් කම්පනයට පත් වී ඇසුවේය; 'ඊශ්රායෙල් දරුවන්ගේ මෝසෙස්'. නබි මූසා පිළිතුරු දුන්නේය; 'ඔව්'. නබි කිධීර් මූසාට මෙසේ පැවසීය; 'ඇත්ත වශයෙන්ම, අල්ලාහ් ඔබට ඉගැන්වූ දැනුමෙන් කොටසක් ඔබට ලැබුණි, එය මම නොදැන සිටියෙමි, අල්ලාහ් මට ඉගැන්වූ දැනුමෙන් කොටසක් මට ලැබුණි'. මූසා කිධීර්ට ආශිර්වාද කළේය; 'ඔබට ඉගැන්වූ දැනුම අතර නිවැරදි දැනුම මට ඉගැන්විය හැකි වන පරිදි මට ඔබව අනුගමනය කළ හැකිද?' නබි කිධීර් පිළිතුරු දුන්නේය; 'ඇත්ත වශයෙන්ම, සමහර විට ඔබට මා සමඟ ඉවසිලිවන්තව සිටීමට නොහැකි වනු ඇත. ඔබට ප්රමාණවත් දැනුමක් නොමැති දෙයක් ගැන ඔබ ඉවසිලිවන්ත වන්නේ කෙසේද?' මෝසෙස් පැවසීය; 'දෙවියන් කැමති නම්, ඔබ මාව ඉවසිලිවන්ත පුද්ගලයෙකු ලෙස සොයා ගනු ඇති අතර මම කිසිම කාරණයකදී ඔබට විරුද්ධ නොවෙමි'. කිධීර් පිළිතුරු දුන්නේය; 'ඔබ මා අනුගමනය කරන්නේ නම්, මම ඔබට එය පැහැදිලි කරන තුරු කිසිවක් අසන්න එපා'. මෝසෙස් පිළිතුරු දුන්නේය; 'හරි'. රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලයිහි වසල්ලම් මෙසේ පැවසීය: 'එවිට මූසා සහ කිධීර් වෙරළ දිගේ ඇවිද ගියහ. වැඩි කල් නොගොස්, බෝට්ටුවක් පසුකර ගියේය. එවිට දෙදෙනා බෝට්ටු ගමනක් ඉල්ලා සිටියහ. බෝට්ටු ජනතාව නබි කිධීර් හොඳින් දන්නා බව පෙනී ගියේය, එබැවින් අවසානයේ ඔවුන් වැටුප් ඉල්ලන්නේ නැතිව ඔවුන් දෙදෙනා ප්රවාහනය කළා.' ඉන්පසු නබි කිදීර් බෝට්ටුවේ තිබූ ලෑල්ලක් අසලට ගොස් එය එළියට ගත්තේය. මෙය දුටු මූසා ඔහුට තරවටු කර බැණ වැදුණේය; 'මේ අය වැටුප් ඉල්ලන්නේ නැතිව අපිව ප්රවාහනය කළ අය, නමුත් මගීන් දියේ ගිලීමට ඔබ ඔවුන්ගේ බෝට්ටුවේ සිදුරක් සෑදුවේ ඇයි?' කිදීර් පිළිතුරු දුන්නේය; 'මා සමඟ එන්න ඔබ කිසි විටෙකත් බලා නොසිටින බව මම ඔබට කීවේ නැද්ද'. මූසා ආකර්ෂණීය ලෙස මෙසේ පැවසීය; 'මගේ නොසැලකිල්ලට මට දඬුවම් නොකරන්න, මගේ කටයුතුවලදී කිසිදු දුෂ්කරතාවයකින් මට බරක් නොවන්න'. ටික වේලාවකට පසු, ඔවුන් දෙදෙනා බෝට්ටුවෙන් බැස ගියහ. ඔවුන් වෙරළ දිගේ ඇවිද යන අතරතුර, හදිසියේම කුඩා දරුවෙකු තම මිතුරන් සමඟ සෙල්ලම් කරමින් සිටියේය. එවිට, නබි කිදීර් වහාම දරුවාගේ හිස අල්ලාගෙන ඔහුගේ මරණයට මුහුණ දෙන තෙක් ඔහුගේ අතින් අල්ලා ගත්තේය - ඇඹරී ගියේය. කෝපයෙන්, නබි මූසා නබි කිදීර්ට තරවටු කිරීමට උත්සාහ කළේය: 'ඒ දරුවා කිසි විටෙකත් ඝාතනය නොකළ විට ඔබ අහිංසක ආත්මයක් මරා දැමුවේ ඇයි? ඇත්ත වශයෙන්ම, ඔබ නපුරු ක්රියාවක් කර තිබේද?' කිදීර් පැවසීය: 'මා අනුගමනය කිරීමෙන් ඔබට ඉවසිලිවන්තව සිටීමට නොහැකි වනු ඇතැයි මම ඔබට කීවේ නැද්ද? සහ මෙය "මීට වඩා වැඩියි". මූසා මෙසේ පැවසීය: "මම මෙයින් පසු යමක් ගැන ඔබෙන් ඇසුවොත්, ඔබ මට ඔබ සමඟ යාමට ඉඩ නොදේ. ඇත්ත වශයෙන්ම, ඔබ මට ප්රමාණවත් නිදහසට කරුණක් ලබා දී ඇත - සමාව දෙන්න". ඉන්පසු නබි මූසා සහ කිදීර් ඔවුන්ගේ ගමන දිගටම කරගෙන ගියහ. අපි දෙදෙනාම රටකට පැමිණි විට, අපි දෙදෙනාම එම රටේ ජනතාවගෙන් භෝජන සංග්රහයක් ඉල්ලා සිටියෙමු, නමුත් අවාසනාවකට ඔවුන් අප දෙදෙනාටම සංග්රහ කිරීමට මැලි වූහ. එවිට ඔවුන් දෙදෙනා කඩා වැටීමට ආසන්නව තිබූ නිවසක බිත්තියක් සොයා ගත් අතර නබි කිදීර් වහාම එය කෙළින් කළේය - එය අලුත්වැඩියා කළේය -. රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් මෙසේ පැවසීය: "බිත්තිය ඇලවී ගියේය - ඔහුගේ අතින් ඉඟි කරමින් සිටියදී - පසුව කිදීර් එය කෙළින් කළේය". මූසා කිදීර්ට මෙසේ පැවසීය; "අපි සංචාරය කරන රටේ ජනතාව අපව පිළිගැනීමට සහ සංග්රහ කිරීමට මැලි වන බව ඔබ දැනටමත් දන්නවා. ඔබට අවශ්ය නම්, නිවසේ බිත්ති අලුත්වැඩියා කිරීමේ ප්රතිඵලවලින් වැටුප් ඉල්ලා සිටිය යුතුය. අවසානයේ කිදීර් මෙසේ පැවසීය; "මෙය මා සහ ඔබ අතර වෙන්වීමයි. ඔබ නොඉවසිලිමත් වන සියලු ක්රියාවන්හි රහස මම ඔබට කියමි". රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් මෙසේ පැවසීය: 'අල්ලාහ් නබි මූසාට ඔහුගේ දයාව සහ කරුණාව ලබා දෙත්වා. ඇත්ත වශයෙන්ම, මූසා සහ කිදීර්ගේ කතාව වඩාත් දීර්ඝ ලෙස අපට පැවසීමට මූසා තව ටිකක් ඉවසිලිවන්ත විය හැකි නම් මම කැමතියි. උබයි බින් කඅබ් මෙසේ පැවසීය: 'අල්ලාහ්ගේ දූතයා (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණෝ මෙසේ පැවසූහ: 'වෙන්වීමට හේතුව මූසා නොසැලකිලිමත්කම නිසා'. රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් මෙසේ පැවසීය: 'වැඩි කල් නොගොස්, කුඩා කුරුල්ලා තම හොටෙන් මුහුදු ජලය උදුරා ගැනීමට පැමිණියේය. එවිට කිදීර් මූසාට මෙසේ පැවසීය: 'ඇත්ත වශයෙන්ම, මගේ දැනුම, ඔබේ දැනුම සහ අල්ලාහ්ගෙන් අපට ලැබෙන දැනුම අල්ලාහ් සතුව ඇති දැනුමේ සාගරයේ විස්තාරය අතර සිටින කුඩා කුරුල්ලා විසින් ලබාගත් මුහුදු ජලයෙන් උගුරක් වැනිය.' [සයිද් බින් සුබයිර්] මෙසේ පැවසීය; 'ඉබ්නු අබ්බාස් කුර්ආනයෙන් වාක්යයක් කියෙව්වේය, එහි තේරුම; 'ඔවුන්ට පෙර සෑම හොඳ බෝට්ටුවක්ම පැහැර ගත් පාලකයෙක් සිටියේය.' ඉබ්නු අබ්බාස් කුර්ආනයෙන් වාක්යයක් ද කියෙව්වේය, එහි තේරුම; 'අනාගතවක්තෘ කිදීර් විසින් මරා දැමූ කුඩා පිරිමි ළමයා අවිශ්වාසවන්තයෙකි' යන්නයි.'
හදීස්
Imam Muslim : 4386
حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الْأَعْلَى الْقَيْسِيُّ حَدَّثَنَا الْمُعْتَمِرُ بْنُ سُلَيْمَانَ التَّيْمِيُّ عَنْ أَبِيهِ عَنْ رَقَبَةَ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ قَالَ قِيلَ لِابْنِ عَبَّاسٍ إِنَّ نَوْفًا يَزْعُمُ أَنَّ مُوسَى الَّذِي ذَهَبَ يَلْتَمِسُ الْعِلْمَ لَيْسَ بِمُوسَى بَنِي إِسْرَائِيلَ قَالَ أَسَمِعْتَهُ يَا سَعِيدُ قُلْتُ نَعَمْ قَالَ كَذَبَ نَوْفٌ حَدَّثَنَا أُبَيُّ بْنُ كَعْبٍ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّهُ بَيْنَمَا مُوسَى عَلَيْهِ السَّلَام فِي قَوْمِهِ يُذَكِّرُهُمْ بِأَيَّامِ اللَّهِ وَأَيَّامُ اللَّهِ نَعْمَاؤُهُ وَبَلَاؤُهُ إِذْ قَالَ مَا أَعْلَمُ فِي الْأَرْضِ رَجُلًا خَيْرًا وَأَعْلَمَ مِنِّي قَالَ فَأَوْحَى اللَّهُ إِلَيْهِ إِنِّي أَعْلَمُ بِالْخَيْرِ مِنْهُ أَوْ عِنْدَ مَنْ هُوَ إِنَّ فِي الْأَرْضِ رَجُلًا هُوَ أَعْلَمُ مِنْكَ قَالَ يَا رَبِّ فَدُلَّنِي عَلَيْهِ قَالَ فَقِيلَ لَهُ تَزَوَّدْ حُوتًا مَالِحًا فَإِنَّهُ حَيْثُ تَفْقِدُ الْحُوتَ قَالَ فَانْطَلَقَ هُوَ وَفَتَاهُ حَتَّى انْتَهَيَا إِلَى الصَّخْرَةِ فَعُمِّيَ عَلَيْهِ فَانْطَلَقَ وَتَرَكَ فَتَاهُ فَاضْطَرَبَ الْحُوتُ فِي الْمَاءِ فَجَعَلَ لَا يَلْتَئِمُ عَلَيْهِ صَارَ مِثْلَ الْكُوَّةِ قَالَ فَقَالَ فَتَاهُ أَلَا أَلْحَقُ نَبِيَّ اللَّهِ فَأُخْبِرَهُ قَالَ فَنُسِّيَ فَلَمَّا تَجَاوَزَا { قَالَ لِفَتَاهُ آتِنَا غَدَاءَنَا لَقَدْ لَقِينَا مِنْ سَفَرِنَا هَذَا نَصَبًا } قَالَ وَلَمْ يُصِبْهُمْ نَصَبٌ حَتَّى تَجَاوَزَا قَالَ فَتَذَكَّرَ { قَالَ أَرَأَيْتَ إِذْ أَوَيْنَا إِلَى الصَّخْرَةِ فَإِنِّي نَسِيتُ الْحُوتَ وَمَا أَنْسَانِيهُ إِلَّا الشَّيْطَانُ أَنْ أَذْكُرَهُ وَاتَّخَذَ سَبِيلَهُ فِي الْبَحْرِ عَجَبًا قَالَ ذَلِكَ مَا كُنَّا نَبْغِي فَارْتَدَّا عَلَى آثَارِهِمَا قَصَصًا } فَأَرَاهُ مَكَانَ الْحُوتِ قَالَ هَا هُنَا وُصِفَ لِي قَالَ فَذَهَبَ يَلْتَمِسُ فَإِذَا هُوَ بِالْخَضِرِ مُسَجًّى ثَوْبًا مُسْتَلْقِيًا عَلَى الْقَفَا أَوْ قَالَ عَلَى حَلَاوَةِ الْقَفَا قَالَ السَّلَامُ عَلَيْكُمْ فَكَشَفَ الثَّوْبَ عَنْ وَجْهِهِ قَالَ وَعَلَيْكُمْ السَّلَامُ مَنْ أَنْتَ قَالَ أَنَا مُوسَى قَالَ وَمَنْ مُوسَى قَالَ مُوسَى بَنِي إِسْرَائِيلَ قَالَ مَجِيءٌ مَا جَاءَ بِكَ قَالَ جِئْتُ لِ { تُعَلِّمَنِي مِمَّا عُلِّمْتَ رُشْدًا قَالَ إِنَّكَ لَنْ تَسْتَطِيعَ مَعِيَ صَبْرًا وَكَيْفَ تَصْبِرُ عَلَى مَا لَمْ تُحِطْ بِهِ خُبْرًا } شَيْءٌ أُمِرْتُ بِهِ أَنْ أَفْعَلَهُ إِذَا رَأَيْتَهُ لَمْ تَصْبِرْ { قَالَ سَتَجِدُنِي إِنْ شَاءَ اللَّهُ صَابِرًا وَلَا أَعْصِي لَكَ أَمْرًا قَالَ فَإِنْ اتَّبَعْتَنِي فَلَا تَسْأَلْنِي عَنْ شَيْءٍ حَتَّى أُحْدِثَ لَكَ مِنْهُ ذِكْرًا فَانْطَلَقَا حَتَّى إِذَا رَكِبَا فِي السَّفِينَةِ خَرَقَهَا } قَالَ انْتَحَى عَلَيْهَا قَالَ لَهُ مُوسَى عَلَيْهِ السَّلَام { أَخَرَقْتَهَا لِتُغْرِقَ أَهْلَهَا لَقَدْ جِئْتَ شَيْئًا إِمْرًا قَالَ أَلَمْ أَقُلْ إِنَّكَ لَنْ تَسْتَطِيعَ مَعِي صَبْرًا قَالَ لَا تُؤَاخِذْنِي بِمَا نَسِيتُ وَلَا تُرْهِقْنِي مِنْ أَمْرِي عُسْرًا فَانْطَلَقَا حَتَّى إِذَا لَقِيَا } غِلْمَانًا يَلْعَبُونَ قَالَ فَانْطَلَقَ إِلَى أَحَدِهِمْ بَادِيَ الرَّأْيِ فَقَتَلَهُ فَذُعِرَ عِنْدَهَا مُوسَى عَلَيْهِ السَّلَام ذَعْرَةً مُنْكَرَةً { قَالَ أَقَتَلْتَ نَفْسًا زَاكِيَةً بِغَيْرِ نَفْسٍ لَقَدْ جِئْتَ شَيْئًا نُكْرًا } فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عِنْدَ هَذَا الْمَكَانِ رَحْمَةُ اللَّهِ عَلَيْنَا وَعَلَى مُوسَى لَوْلَا أَنَّهُ عَجَّلَ لَرَأَى الْعَجَبَ وَلَكِنَّهُ أَخَذَتْهُ مِنْ صَاحِبِهِ ذَمَامَةٌ { قَالَ إِنْ سَأَلْتُكَ عَنْ شَيْءٍ بَعْدَهَا فَلَا تُصَاحِبْنِي قَدْ بَلَغْتَ مِنْ لَدُنِّي عُذْرًا } وَلَوْ صَبَرَ لَرَأَى الْعَجَبَ قَالَ وَكَانَ إِذَا ذَكَرَ أَحَدًا مِنْ الْأَنْبِيَاءِ بَدَأَ بِنَفْسِهِ رَحْمَةُ اللَّهِ عَلَيْنَا وَعَلَى أَخِي كَذَا رَحْمَةُ اللَّهِ عَلَيْنَا { فَانْطَلَقَا حَتَّى إِذَا أَتَيَا أَهْلَ قَرْيَةٍ } لِئَامًا فَطَافَا فِي الْمَجَالِسِ فَ { اسْتَطْعَمَا أَهْلَهَا فَأَبَوْا أَنْ يُضَيِّفُوهُمَا فَوَجَدَا فِيهَا جِدَارًا يُرِيدُ أَنْ يَنْقَضَّ فَأَقَامَهُ قَالَ لَوْ شِئْتَ لَاتَّخَذْتَ عَلَيْهِ أَجْرًا قَالَ هَذَا فِرَاقُ بَيْنِي وَبَيْنِكَ } وَأَخَذَ بِثَوْبِهِ قَالَ { سَأُنَبِّئُكَ بِتَأْوِيلِ مَا لَمْ تَسْتَطِعْ عَلَيْهِ صَبْرًا أَمَّا السَّفِينَةُ فَكَانَتْ لِمَسَاكِينَ يَعْمَلُونَ فِي الْبَحْرِ } إِلَى آخِرِ الْآيَةِ فَإِذَا جَاءَ الَّذِي يُسَخِّرُهَا وَجَدَهَا مُنْخَرِقَةً فَتَجَاوَزَهَا فَأَصْلَحُوهَا بِخَشَبَةٍ { وَأَمَّا الْغُلَامُ } فَطُبِعَ يَوْمَ طُبِعَ كَافِرًا وَكَانَ أَبَوَاهُ قَدْ عَطَفَا عَلَيْهِ فَلَوْ أَنَّهُ أَدْرَكَ أَرْهَقَهُمَا طُغْيَانًا وَكُفْرًا { فَأَرَدْنَا أَنْ يُبَدِّلَهُمَا رَبُّهُمَا خَيْرًا مِنْهُ زَكَاةً وَأَقْرَبَ رُحْمًا وَأَمَّا الْجِدَارُ فَكَانَ لِغُلَامَيْنِ يَتِيمَيْنِ فِي الْمَدِينَةِ وَكَانَ تَحْتَهُ } إِلَى آخِرِ الْآيَةِ و حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الدَّارِمِيُّ أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ ح و حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ أَخْبَرَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُوسَى كِلَاهُمَا عَنْ إِسْرَائِيلَ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ بِإِسْنَادِ التَّيْمِيِّ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ نَحْوَ حَدِيثِهِ
[මුහම්මද් බින් අබ්දුල් අලා අල් කයිස්] මට කිව්වා; [ඔහුගේ පියා] [රකබා] සිට [අබු ඉස්හාක්] සිට [සයිද් බින් ජුබයිර්] දක්වා [අල් මුතමීර් බින් සුලෙයිමාන් අට් තයිමි] අපට කිව්වා; දැනුම සොයා ගිය මෝසෙස් ඊශ්රායෙල් දරුවන් වෙත යවන ලද මෝසෙස් නොවන බව නවුෆ් සිතන බව [ඉබ්නු අබ්බාස්]ගෙන් ඇසුවා; ඉබ්නු අබ්බාස් ඇසුවා; ඔබත් එය අසා තිබේද, සයිඩ්? මම පිළිතුරු දුන්නා; 'ඔව්'. ඉබ්නු අබ්බාස් පැවසීය; නවුෆ් බොරු කීවේය! [උබේ බින් කඅබ්] අපට කිව්වා ඔහු කිව්වා; නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් මෙසේ පවසනු මම අසා ඇත්තෙමි: 'මෝසෙස් අල්ලාහ්ගේ දින, ඔහුගේ ජයග්රහණ සහ පරීක්ෂාවන් සිහිපත් කරමින් තම ජනතාව ඉදිරියේ කතාවක් කළ අතර, 'මා හැර පොළොවේ බුද්ධිමත් කිසිවෙකු මම නොදනිමි' යනුවෙන් ඔහු පැවසීය. එබැවින් අල්ලාහ්ට වඩා බුද්ධිමත් සේවකයෙකු සිටින බව අල්ලාහ් සුභනාහු වට'ලා ඔහුට හෙළි කළ බව මූසා පැවසීය; අහෝ මාගේ රබ්(පරමාධිපතියාණෙනි,) මට පෙන්වන්න, අල්ලාහ් ඔහුට කීවේය; ලුණු දැමූ මාළු තොගයක් රැගෙන යන්න. අවසානයේ ඔබ මාළුවා සොයන තුරු. ඉන්පසු මෝසෙස් පර්වතයක් වෙත පැමිණෙන තෙක් ගියේය, ඔහුට කඹය නොපෙනුණි. ඉන්පසු මූසා තම මියගිය මිතුරා සමඟ කඹය සෙවීමට ගියේය. නමුත් හදිසියේම මාළුවා චලනය වූ නිසා ඔහුගේ මිතුරන්ට ඔහුව දැකගත හැකි විය. ඔහුගේ මිතුරා මෙසේ පැවසීය: මම මාළුවා ගැන ඔහුට පවසන තුරු මම මූසා පසුපස හඹා යන්නෙමි. උබේ පැවසීය; එවිට මිතුරා ඔවුන් දිගටම ඇවිද යන තුරු අමතක කළේය. මෝසෙස් මෙසේ පැවසීය; ඇත්ත වශයෙන්ම, අපගේ ගමන නිසා අපට වෙහෙසක් දැනේ'. එවිට ඔහුගේ මිතුරා මෙසේ පැවසීය; 'අපි නිශ්චලව සිටිනු ඔබ දුටුවාද, එනම් විශාල පර්වතයක් මත වැතිර සිටින විට? ඇත්ත වශයෙන්ම, මම මෝරා ගැන අමතක කළ අතර කිසිවෙකු මට ඒ ගැන අමතක කිරීමට සැලැස්සුවේ නැත, සාතන් පමණි'. එවිට ඔවුන් දෙදෙනා ආපසු පැමිණියහ, මාළුවා ඉතා ඉක්මනින් පලා ගිය විට එය මූසා බිය ගැන්වූ අතර ඔවුන් මාළුවාගේ අඩිපාර අනුගමනය කළහ. මෝසෙස් මෙසේ පැවසීය; මෙය මට විස්තර කර ඇති ස්ථානයයි. එවිට ඔහු එය සොයමින් හිස වසාගෙන රෙද්දක් ඇඳගෙන වැතිර සිටින කෙනෙකු මුණගැසුණි. මූසා ඔහුට ආචාර කළ අතර ඔහු ඔහුගේ මුහුණ වසා තිබූ රෙද්ද ඉවත් කරමින් ප්රතිචාර දැක්වීය; 'ව 'අලයිකුම් සලාම්, ඔබ කවුද?' මෝසෙස් ඇසුවේය; 'මම මෝසෙස්'. ඔහු ඇසුවේය; 'මෝසෙස් කවුද?'. මෝසෙස් පිළිතුරු දුන්නේය; ඊශ්රායෙල්වරුන්ගේ මෝසෙස්. ඔහු නැවතත් ඇසුවේය; ඔබ මෙහි පැමිණීමට හේතුව කුමක්ද? මෝසෙස් පිළිතුරු දුන්නේය; අල්ලාහ් ඔබට ලබා දී ඇති දැනුම ගැන ඔබ මට ඉගැන්වීමට මම පැමිණියෙමි. කිදීර් පැවසීය; 'ඇත්ත වශයෙන්ම, ඔබට කිසිදා මා සමඟ ඉවසිලිවන්තව සිටීමට නොහැකි වනු ඇත. ඔබට ප්රමාණවත් දැනුමක් නොමැති දෙයක් ගැන ඔබ ඉවසිලිවන්ත වන්නේ කෙසේද?'. 'මෝසෙස් මෙසේ පැවසීය: 'දෙවියන් වහන්සේ කැමති නම්, ඔබ මාව ඉවසිලිවන්ත පුද්ගලයෙකු ලෙස සොයා ගනු ඇත, මම කිසිම කාරණයකදී ඔබට විරුද්ධ නොවෙමි'. ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'ඔබ මා අනුගමනය කරන්නේ නම්, මම ඔබට එය පැහැදිලි කරන තුරු කිසිවක් ගැන මගෙන් අසන්න එපා'. එබැවින් ඔවුන් දෙදෙනා ඇවිද ගියහ, ඔවුන් දෙදෙනාම බෝට්ටුවට නැග්ගාම, කිදීර් එහි සිදුරක් කළේය. -උබේ පැවසීය; 'කිදීර් හිතාමතාම එහි සිදුරක් කළේය.- මූසා මෙසේ පැවසීය: 'ඔබ බෝට්ටුවේ සිදුරක් සෑදුවේ ඇයි එහි මගීන් ගිලී ගියේ?' ඇත්ත වශයෙන්ම, ඔබ විශාල වැරැද්දක් කර ඇත. ඔහු - කිද්ර්- මෙසේ කීවේය: 'ඔබ කිසිදා මා සමඟ ඉවසන්නේ නැතැයි මම කීවෙමි නොවේද?' මූසා මෙසේ කීවේය: 'මගේ අමතකවීම නිසා මට දඬුවම් නොකරන්න, මගේ කටයුතුවලදී මට කිසිදු දුෂ්කරතාවයක් ඇති නොකරන්න.' ඔවුන් දෙදෙනා වෙරළේ සෙල්ලම් කරමින් සිටි දරුවන් කිහිප දෙනෙකු වෙත පැමිණෙන තෙක් ඇවිද ගිය අතර, පසුව ඔහු ඉක්මනින් ඔවුන්ගෙන් එක් අයෙකු වෙත ගොස් ඔහුව මරා දැමීය. මූසා කම්පනයට පත් වී මෙසේ කීවේය: 'කිසිවෙකු මරා නොදැමූ පිරිසිදු ආත්මයක් ඔබ මරා දැමුවේ ඇයි? ඇත්ත වශයෙන්ම, ඔබ යම් වැරැද්දක් කර ඇත.' කිද්ර් මෙසේ පැවසීය: 'ඔබ මා සමඟ ඉවසන්නේ නැති බව මම ඔබට නොකියාද?' මූසා ලැජ්ජාවට පත් වී මෙසේ පැවසීය: 'මින් පසු මම ඔබෙන් කිසිවක් ඇසුවොත්, මාව ඔබ සමඟ තබා නොගන්න, ඇත්ත වශයෙන්ම ඔබ මට ප්රමාණවත් නිදහසට කරුණක් ලබා දී ඇත.' එබැවින් ඔවුන් දෙදෙනා ඇවිද ගියහ; එබැවින් ඔවුන් දෙදෙනා යම් රටක ජනතාව වෙත පැමිණි විට, ඔවුන් එම රටේ ජනතාවගෙන් සංග්රහ කිරීමට ඉල්ලා සිටියද, එම රටේ ජනතාව ඔවුන්ට සංග්රහ කිරීමට අකමැති වූ විට, ඔවුන් දෙදෙනා නිවාසවල බිත්ති කඩා වැටීමට ආසන්න බව දුටු බැවින් කිද්ර් බිත්ති ඉදි කළේය. මූසා මෙසේ පැවසීය: 'ඔබට අවශ්ය නම්, ඔබ ඒ සඳහා වැටුප් ලබා ගන්න තිබුණා'. මූසාගේ ඇඳුම් අල්ලාගෙන කිදර් මෙසේ පැවසීය: 'මෙය මා සහ ඔබ අතර ඇති වෙන්වීමයි, ඔබට දරාගත නොහැකි ක්රියාවන්හි අරමුණ මම ඔබට කියමි. නැව සම්බන්ධයෙන් ගත් කල, එය මුහුදේ වැඩ කළ දුප්පත් මිනිසුන්ට අයත් වූ අතර, මම නැව විනාශ කිරීමට ඉලක්ක කළෙමි, මන්ද ඔවුන් ඉදිරිපිට සෑම නැවක්ම රැගෙන ගිය රජෙක් සිටියේය. එබැවින් රජු පසුකර යන විට නැව හානි වූ තත්ත්වයක පවතින බව ඔහුට හමු විය, එබැවින් ඔවුන් එය ගත්තේ නැත, සියල්ල ආරක්ෂිත විය, ඉන්පසු ඔවුන්ට එය නැවත ලීයෙන් අලුත්වැඩියා කළ හැකිය. එම දරුවා සම්බන්ධයෙන් ගත් කල, ඔහුගේ දෙමව්පියන් භක්තිමත් මිනිසුන් වන අතර ඔහුට අවිශ්වාස කිරීමට නියම කර ඇත, ඔහු වැඩෙන විට ඔහු තම දෙමාපියන් වැරදි සහ අවිශ්වාසයට තල්ලු කරනු ඇත. අල්ලාහ් ඔවුන් වෙනුවට එම දරුවාට වඩා හොඳ පාරිශුද්ධත්වයක් ඇති සහ ඔවුන්ගේ මව සහ පියා කෙරෙහි ගැඹුරු ආදරයක් ඇති වෙනත් දරුවන් ආදේශ කරනු ඇතැයි අපි ප්රාර්ථනා කරමු. නිවසේ බිත්තිය සම්බන්ධයෙන් ගත් කල, එය නගරයේ අනාථ දරුවන් දෙදෙනෙකුට අයත් වූ අතර, ඒ යටතේ ඔවුන් දෙදෙනාටම ඉතිරි කර ඇති නිධානයක් තිබුණි, පියා දැහැමි මිනිසෙකි, එබැවින් ඔබේ ස්වාමියා ඔබේ ස්වාමියාගේ දයාවක් ලෙස ඔවුන් පරිණතභාවයට පත් වී ඔවුන්ගේ ඉතිරිකිරීම් පිටතට ගැනීමට කැමති විය. තවද අපට ['අබ්දුල්ලා බින් 'අබ්දුර් රහ්මාන් අද් දාරිමි]; අපට [මුහම්මද් බින් යූසුෆ්] දැනුම් දී ඇත; එලෙසම එය වෙනත් මාර්ගයකින් විස්තර කර ඇත, තවද අපට ['අබාද් බින් හුමයිඩ්] පවසා ඇත; ['උබයිදුල්ලා බින් මූසා] ඔවුන් දෙදෙනාම [ඊශ්රායලයේ] සිට [අබු ඉෂාක්] සිට සනද් සමඟ අපට වාර්තා කර ඇත. ඒ හා සමාන හදීසයක් සමඟ අබු ඉෂාක් වෙතින් තායිමි.
හදීස්
Imam Muslim : 4387
و حَدَّثَنَا عَمْرٌو النَّاقِدُ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ عَمْرٍو عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ أُبَيِّ بْنِ كَعْبٍ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَرَأَ { لَتَّخِذْتَ عَلَيْهِ أَجْرًا }
තවද [අම්රු අන් නකිද්] අපට පවසා ඇත්තේ [සුෆ්යාන් බින් උයෙයිනා] [අම්රු] [සයිද් බින් ජුබයිර්] [ඉබ්නු අබ්බාස්] [උබයි බින් කඅබ්] ගෙන් [සුෆ්යාන් බින් උයෙයිනා] අපට පවසා ඇත්තේ නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් “ඔබට අවශ්ය නම්, ඔබට ඒ සඳහා විපාකයක් ඉල්ලා සිටිය හැකිය” යන වාක්යය කියවූ බවයි. - QS අල් කහ්ෆ්: 77-
හදීස්
Imam Muslim : 4388
حَدَّثَنِي حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ بْنِ مَسْعُودٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبَّاسٍ أَنَّهُ تَمَارَى هُوَ وَالْحُرُّ بْنُ قَيْسِ بْنِ حِصْنٍ الْفَزَارِيُّ فِي صَاحِبِ مُوسَى عَلَيْهِ السَّلَام فَقَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ هُوَ الْخَضِرُ فَمَرَّ بِهِمَا أُبَيُّ بْنُ كَعْبٍ الْأَنْصَارِيُّ فَدَعَاهُ ابْنُ عَبَّاسٍ فَقَالَ يَا أَبَا الطُّفَيْلِ هَلُمَّ إِلَيْنَا فَإِنِّي قَدْ تَمَارَيْتُ أَنَا وَصَاحِبِي هَذَا فِي صَاحِبِ مُوسَى الَّذِي سَأَلَ السَّبِيلَ إِلَى لُقِيِّهِ فَهَلْ سَمِعْتَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَذْكُرُ شَأْنَهُ فَقَالَ أُبَيٌّ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ بَيْنَمَا مُوسَى فِي مَلَإٍ مِنْ بَنِي إِسْرَائِيلَ إِذْ جَاءَهُ رَجُلٌ فَقَالَ لَهُ هَلْ تَعْلَمُ أَحَدًا أَعْلَمَ مِنْكَ قَالَ مُوسَى لَا فَأَوْحَى اللَّهُ إِلَى مُوسَى بَلْ عَبْدُنَا الْخَضِرُ قَالَ فَسَأَلَ مُوسَى السَّبِيلَ إِلَى لُقِيِّهِ فَجَعَلَ اللَّهُ لَهُ الْحُوتَ آيَةً وَقِيلَ لَهُ إِذَا افْتَقَدْتَ الْحُوتَ فَارْجِعْ فَإِنَّكَ سَتَلْقَاهُ فَسَارَ مُوسَى مَا شَاءَ اللَّهُ أَنْ يَسِيرَ ثُمَّ قَالَ لِفَتَاهُ { آتِنَا غَدَاءَنَا } فَقَالَ فَتَى مُوسَى حِينَ سَأَلَهُ الْغَدَاءَ { أَرَأَيْتَ إِذْ أَوَيْنَا إِلَى الصَّخْرَةِ فَإِنِّي نَسِيتُ الْحُوتَ وَمَا أَنْسَانِيهِ إِلَّا الشَّيْطَانُ أَنْ أَذْكُرَهُ } فَقَالَ مُوسَى لِفَتَاهُ { ذَلِكَ مَا كُنَّا نَبْغِي فَارْتَدَّا عَلَى آثَارِهِمَا قَصَصًا } فَوَجَدَا خَضِرًا فَكَانَ مِنْ شَأْنِهِمَا مَا قَصَّ اللَّهُ فِي كِتَابِهِ إِلَّا أَنَّ يُونُسَ قَالَ فَكَانَ يَتَّبِعُ أَثَرَ الْحُوتِ فِي الْبَحْرِ
[හර්මලා බින් යාහ්යා] මට කිව්වා; අපට [ඉබ්නු වහබ්] දැනුම් දුන්නා; [ඉබ්නු ෂිහාබ්] ගෙන් [උබයිදිල්ලා බින් අබ්දුල්ලා බින් උත්බා බින් මස්'උද්] ගෙන් [අබ්දුල්ලා බින් අබ්බාස්] ගෙන් [යූනුස්] මට වාර්තා වුණා ඔහු සහ අල් හුර් බින් කයිස් බින් හිස්න් අල් ෆසාරි මුසා අලෙයිහිස්සලාම්ගේ මිතුරා ගැන වාද කළ බව, ඉබ්නු අබ්බාස් පැවසුවේ ඔහු හමුවීමට මාර්ගය ගැන විමසූ බවයි, නමුත් හුර් එසේ කීවේ නැත. එවිට [උබයි බින් ක'අබ් අල්-අන්සාරි] ඔවුන් ඉදිරියෙන් ගියේය. එවිට ඉබ්නු අබ්බාස් ඔහුට කතා කර, 'හේයි අබු තුෆයිල්, මෙහි එන්න, ඇත්ත වශයෙන්ම මට මගේ මිතුරා සමඟ මතභේදයක් තිබේ, ඔහු මූසාගේ මිතුරා වන අතර, ඔහු එම ස්ථානයට යන මාර්ගය ගැන විමසුවේය, එවිට අපට ඔහුව හමුවිය හැකිය. නබි (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන්ගෙන් ඔබම අසා ඇති දේවල් ඔබ කවදා හෝ අසා තිබේද?' උබෙයි බින් කඅබ් පිළිතුරු දෙමින්, 'ඔව්, රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමා මෙසේ පවසනු මට ඇසිණි: 'මූසා බනී ඊශ්රායෙල්වරුන් කිහිප දෙනෙකු සමඟ වාඩි වී සිටියදී, හදිසියේම මිනිසෙක් පැමිණ ඔහුගෙන් - මූසා - 'ඔබට වඩා බුද්ධිමත් කෙනෙක් සිටීද?' යනුවෙන් ඇසුවේය. මූසා පිළිතුරු දෙමින්, 'නැහැ' යනුවෙන් පිළිතුරු දුන්නේය. එබැවින්, අල්ලාහ් මෝසෙස්ට එළිදරව්වක් පහළ කළේය, 'එනම් අපගේ සේවක කිදීර්' ඇත. මූසා - අල්ලාහ්ගෙන් - එහි යන්නේ කෙසේදැයි විමසීය. එබැවින්, අල්ලාහ් ඔහුට ලකුණක් ලෙස මාළුවා නිර්මාණය කර ඔහුට මෙසේ කීවේය, 'මාළුවා ඔබෙන් අතුරුදහන් වූ විට, මාළුවා නැති වූ ස්ථානයට ආපසු යන්න - මන්ද ඔබ ඔහුව හමුවනු ඇත - කිදීර් -. 'ඉතින්, මෝසෙස් අල්ලාහ්ගේ කැමැත්තෙන් මුහුදු මාළුවාගේ අඩිපාරේ ගියේය. එවිට මෝසෙස් තම ගෝලයන්ට මෙසේ කීවේය; එන්න, අපි මුලින්ම දිවා ආහාරය ගනිමු, කෑම කොහෙද? මෝසෙස් දිවා ආහාරය ඉල්ලා සිටි විට ඔහුගේ ගෝලයන් ඔහුට මෙසේ කීවේය, 'අපි විශාල පර්වතය මත විවේක ගත් විට ඔබ ඒ මාළුවා දුටුවාද? ඇත්ත වශයෙන්ම, මම මෝරා ගැන අමතක කළ අතර සාතන් හැර අන් කිසිවක් මට ඒ ගැන අමතක කළේ නැත'. මූසා කිව්වා, "එහෙනම් අපි හොයන තැන ඒක" කියලා. ඊට පස්සේ ඒ දෙන්නම ආපහු ආවා, එයාලගේ මුල් අඩිපාරේ ගියා. ඊට පස්සේ කිධීර්ව මුණගැහුණා. ඉතින්, ඊළඟට එයාලට මොකද වුණේ කියලා අල්ලාහ් අස්සා ව ජල්ලා එයාගේ පොතේ කියලා තියෙනවා. යූනුස් ලෆාෂ් එකක කිව්වා විතරයි; "එතකොට මෝසෙස් මුහුදේ මෝරාගේ අඩිපාරේ ගියා" කියලා.
හදීස්
Imam Muslim : 4389
حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الدَّارِمِيُّ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ أَخْبَرَنَا و قَالَ الْآخَرَانِ حَدَّثَنَا حَبَّانُ بْنُ هِلَالٍ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ حَدَّثَنَا ثَابِتٌ حَدَّثَنَا أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ أَنَّ أَبَا بَكْرٍ الصِّدِّيقَ حَدَّثَهُ قَالَ نَظَرْتُ إِلَى أَقْدَامِ الْمُشْرِكِينَ عَلَى رُءُوسِنَا وَنَحْنُ فِي الْغَارِ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ لَوْ أَنَّ أَحَدَهُمْ نَظَرَ إِلَى قَدَمَيْهِ أَبْصَرَنَا تَحْتَ قَدَمَيْهِ فَقَالَ يَا أَبَا بَكْرٍ مَا ظَنُّكَ بِاثْنَيْنِ اللَّهُ ثَالِثُهُمَا
[සුහයිර් බින් හාර්බ්] සහ [අබාද් බින් හුමයිඩ්] සහ [අබ්දුල්ලා බින් අබ්දුර්රහ්මාන් අද් දාරිමි] මට කීවේය. [අබ්දුල්ලා] මෙසේ පැවසීය; අපට දන්වා ඇත අනෙක් අය පවසන අතරතුර; අපට දන්වා ඇත [හබ්බාන් බින් හිලාල්] අපට දන්වා ඇත [හම්මාම්] අපට දන්වා ඇත [තාබිත්] අපට දන්වා ඇත [අනාස් බින් මලික්] අපට පැවසුවේ [අබු බකර් අස් සිද්දික්] ඔහුට පැවසූ බව ඔහු පැවසීය: 'අපි ගුහාවේ සිටියදී මුෂ්රික්වරුන්ගේ පාද අපට ඉහළින් දුටුවෙමි. එවිට මම අල්ලාහ්ගේ දූතයාට මෙසේ කීවෙමි: 'අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෙනි, ඔවුන්ගෙන් එක් අයෙකු පහළට බැලුවහොත්, ඔහු අපව මෙම ගුහාවේ දකිනු ඇත. එබැවින් ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'අබු බකර්, දෙදෙනෙකු සිටී නම්, අල්ලාහ් සැබවින්ම තුන්වැන්නා බව ඔබට වැටහෙන්නේ නැද්ද?'.
හදීස්
Imam Muslim : 4390
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ جَعْفَرِ بْنِ يَحْيَى بْنِ خَالِدٍ حَدَّثَنَا مَعْنٌ حَدَّثَنَا مَالِكٌ عَنْ أَبِي النَّضْرِ عَنْ عُبَيْدِ بْنِ حُنَيْنٍ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ جَلَسَ عَلَى الْمِنْبَرِ فَقَالَ عَبْدٌ خَيَّرَهُ اللَّهُ بَيْنَ أَنْ يُؤْتِيَهُ زَهْرَةَ الدُّنْيَا وَبَيْنَ مَا عِنْدَهُ فَاخْتَارَ مَا عِنْدَهُ فَبَكَى أَبُو بَكْرٍ وَبَكَى فَقَالَ فَدَيْنَاكَ بِآبَائِنَا وَأُمَّهَاتِنَا قَالَ فَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هُوَ الْمُخَيَّرُ وَكَانَ أَبُو بَكْرٍ أَعْلَمَنَا بِهِ وَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ أَمَنَّ النَّاسِ عَلَيَّ فِي مَالِهِ وَصُحْبَتِهِ أَبُو بَكْرٍ وَلَوْ كُنْتُ مُتَّخِذًا خَلِيلًا لَاتَّخَذْتُ أَبَا بَكْرٍ خَلِيلًا وَلَكِنْ أُخُوَّةُ الْإِسْلَامِ لَا تُبْقَيَنَّ فِي الْمَسْجِدِ خَوْخَةٌ إِلَّا خَوْخَةَ أَبِي بَكْرٍ حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ مَنْصُورٍ حَدَّثَنَا فُلَيْحُ بْنُ سُلَيْمَانَ عَنْ سَالِمٍ أَبِي النَّضْرِ عَنْ عُبَيْدِ بْنِ حُنَيْنٍ وَبُسْرِ بْنِ سَعِيدٍ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ قَالَ خَطَبَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ النَّاسَ يَوْمًا بِمِثْلِ حَدِيثِ مَالِكٍ
[අබ්දුල්ලාහ් බින් ජ'ෆර් බින් යායා බින් කාලිඩ්] අපට [මාආන්] අපට [මලික්] අපට [අබු අන් නද්ර්] [උබයිද් බින් හුනයින්] [අබු සායිද් අල් කුද්රි] ගෙන් අපට [මලික්] අපට පවසා ඇත, වරක් නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමා ධර්මාසනය මත වාඩි වී සිටියදී, ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'ලෝකයේ සුඛෝපභෝගීත්වය සහ ඔහු සමඟ ඇති විපාකය අතර අල්ලාහ් විසින් විකල්ප දෙකක් ලබා දුන් සේවකයෙකු සිටියේය, නමුත් සේවකයා ඔහු සමඟ ඇති විපාකය තෝරා ගත්තේය'. රසූලුල්ලාහ්ගේ වචන ඇසූ අබු බකර් වහාම දුකෙන් කෑගැසූ අතර රසූලුල්ලාහ් ද හැඬුවේය. එවිට අබු බකර් මෙසේ පැවසීය: 'ඇත්ත වශයෙන්ම, අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෙනි, අප සතුව ඇති සියල්ල අපි ඔබට භාර දෙමු. අබු සායිද් මෙසේ පැවසීය: රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් අප අතර හොඳම පුද්ගලයා නම්, අබු බකර් ඔහුට සමීපතම පුද්ගලයා විය. රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණෝ මෙසේ පැවසූහ: 'මට ධනය හා මිත්රත්වය වඩාත් සමීප පුද්ගලයා අබු බකර් ය. මට පෙම්වතෙකු තෝරා ගැනීමට අණ කළහොත්, මම පෙම්වතා ලෙස අබු බකර් තෝරා ගන්නෙමි, නමුත් අපි ඉස්ලාමීය සහෝදරත්වයේ සිටිමු. අබු බකර් දොර හැර පල්ලියේ දොරවල් නොමැත. [සයිද් බින් මන්ෂුර්] අපට පවසා ඇත [සලීම් අබු අන් නද්ර්] [උබයිද් බින් හුනයින්] සහ [බුස්ර් බින් සයිද්] [අබු සයිද් අල් කුද්රි] ගෙන් [ෆුලයිහ් බින් සුලෙයිමාන්] අපට පවසා ඇත ඔහු මෙසේ පැවසීය; දිනක් නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමා විශාල පිරිසක් ඉදිරියේ දේශනයක් පැවැත්වීය... - එය මලික්ගේ හදීසයට සමාන විය.
හදීස්
Imam Muslim : 4391
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ الْعَبْدِيُّ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ إِسْمَعِيلَ بْنِ رَجَاءٍ قَالَ سَمِعْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ أَبِي الْهُذَيْلِ يُحَدِّثُ عَنْ أَبِي الْأَحْوَصِ قَالَ سَمِعْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ مَسْعُودٍ يُحَدِّثُ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ لَوْ كُنْتُ مُتَّخِذًا خَلِيلًا لَاتَّخَذْتُ أَبَا بَكْرٍ خَلِيلًا وَلَكِنَّهُ أَخِي وَصَاحِبِي وَقَدْ اتَّخَذَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ صَاحِبَكُمْ خَلِيلًا
[මුහම්මද් බින් බස්යාර් අල් අබ්දි] අපට [ඉබ්නු ජ'ෆාර්] අපට [ස්යු'බා] [ඉස්මායිල් බින් රාජා`] ගෙන් අපට මෙසේ කීවේය; මම [අබ්දුල්ලාහ් බින් අබු හුඩ්සයිල්] ගෙන් මෙසේ ඇසුවෙමි; [අබු අල් අහ්වාෂ්] ගෙන් ඔහු මෙසේ කීවේය; මම [අබ්දුල්ලාහ් බින් මස්'උද්] ගෙන් මෙසේ ඇසුවෙමි; නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගෙන් ඔහු මෙසේ පැවසීය: මට පෙම්වතා තෝරා ගැනීමට අවසර ලැබුනේ නම්, මම අබු බකර්ව මගේ පෙම්වතා කරමි, නමුත් ඔහු මගේ සහෝදරයා සහ මගේ මිතුරා වන අතර සැබවින්ම අල්ලාහ් ඔබේ මිතුරා අල්ලාහ්ගේ පෙම්වතා බවට පත් කර ඇත.
හදීස්
Imam Muslim : 4392
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَابْنُ بَشَّارٍ وَاللَّفْظُ لِابْنِ الْمُثَنَّى قَالَا حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ أَبِي الْأَحْوَصِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ لَوْ كُنْتُ مُتَّخِذًا مِنْ أُمَّتِي أَحَدًا خَلِيلًا لَاتَّخَذْتُ أَبَا بَكْرٍ
ඉබ්නු අල් මුත්සන්නාට අයත් මෙම ලෆාෂ් (මුහම්මද් බින් අල් මුත්සන්නා) සහ [ඉබ්නු බස්යාර්] යන දෙදෙනාම අපට පැවසූහ; [මුහම්මද් බින් ජ'ෆාර්] අපට පැවසූහ [අබු ඉෂාක්] [අබු අල් අහ්වාෂ්] [අබ්දුල්ලාහ්] නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගෙන් [සියුබා] අපට පැවසූහ: මට මගේ ජනතාව කෙරෙහි පෙම්වතියක් වීමට අවසර ලැබුනේ නම්, මම අබු බකර් තුමාණන් කෙරෙහි පෙම්වතියක් කරමි.
හදීස්
Imam Muslim : 4393
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَابْنُ بَشَّارٍ قَالَا حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ حَدَّثَنِي سُفْيَانُ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ أَبِي الْأَحْوَصِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ ح و حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ أَخْبَرَنَا جَعْفَرُ بْنُ عَوْنٍ أَخْبَرَنَا أَبُو عُمَيْسٍ عَنْ ابْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَوْ كُنْتُ مُتَّخِذًا خَلِيلًا لَاتَّخَذْتُ ابْنَ أَبِي قُحَافَةَ خَلِيلًا
[මුහම්මද් බින් අල් මුට්සන්නා] සහ [ඉබ්නු බස්යාර්] යන දෙදෙනාම මෙසේ පැවසූ බව අපට දන්වා ඇත; එය අපට [අබ්දුර් රහ්මාන්] [අබු අල් අහ්වාෂ්] [අබ්දුල්ලාහ්] ගෙන් [සුෆ්යාන්] [අබු ඉස්හාක්] ගෙන් [අබු අල් අහ්වාෂ්] ගෙන් [අබ්දුල්ලාහ්] ගෙන් මට [අබු උමයිස්] ගෙන් [අබු උමායිස්] ගෙන් [ඉබ්නු අබු අවල්කා] ගෙන් [අබ්දුල්ලාහ්] ගෙන් අපට දන්වා ඇත; රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් මෙසේ පැවසීය: මට පෙම්වතෙකු තෝරා ගැනීමට අවසර ලැබුනේ නම්, මම ඉබ්නු කුහාෆා මගේ පෙම්වතා කරමි.
හදීස්
Imam Muslim : 4394
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ قَالَ إِسْحَقُ أَخْبَرَنَا و قَالَ الْآخَرَانِ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ مُغِيرَةَ عَنْ وَاصِلِ بْنِ حَيَّانَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي الْهُذَيْلِ عَنْ أَبِي الْأَحْوَصِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَوْ كُنْتُ مُتَّخِذًا مِنْ أَهْلِ الْأَرْضِ خَلِيلًا لَاتَّخَذْتُ ابْنَ أَبِي قُحَافَةَ خَلِيلًا وَلَكِنْ صَاحِبُكُمْ خَلِيلُ اللَّهِ
[උස්මාන් බින් අබු සයිබා] සහ [සුහයිර් බින් හාර්බ්] සහ [ඉෂාක් බින් ඉබ්රාහිම්] ගැන අපට පවසා ඇත. [ඉෂාක්] මෙසේ පැවසීය; අපට දන්වා ඇත අනෙක් අය මෙසේ පවසති; [ජරීර්] [මුගිරා] වෙතින් [වෂිල් බින් හයියන්] වෙතින් [අබ්දුල්ලා බින් අබු හුඩ්සයිල්] වෙතින් [අබු අල් අහ්වාෂ්] වෙතින් [අබ්දුල්ලා] නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගෙන් අපට දන්වා ඇති බව ඔහු පැවසීය: 'මට පොළොවේ වැසියන්ගෙන් පෙම්වතා තෝරා ගැනීමට අවසර ලැබුනේ නම්, මම ඉබ්නු කුහාෆාව මගේ පෙම්වතා කරමි, නමුත් ඔබේ මිතුරා අල්ලාහ්ගේ පෙම්වතා වේ'.
හදීස්
Imam Muslim : 4395
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ وَوَكِيعٌ ح و حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ أَخْبَرَنَا جَرِيرٌ ح و حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ كُلُّهُمْ عَنْ الْأَعْمَشِ ح و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ وَأَبُو سَعِيدٍ الْأَشَجُّ وَاللَّفْظُ لَهُمَا قَالَا حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُرَّةَ عَنْ أَبِي الْأَحْوَصِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَلَا إِنِّي أَبْرَأُ إِلَى كُلِّ خِلٍّ مِنْ خِلِّهِ وَلَوْ كُنْتُ مُتَّخِذًا خَلِيلًا لَاتَّخَذْتُ أَبَا بَكْرٍ خَلِيلًا إِنَّ صَاحِبَكُمْ خَلِيلُ اللَّهِ
[අබු බකර් බින් අබු සයිබා] අපට පවසා ඇත; [අබු මුආවියා] සහ [වාකි] අපට පවසා ඇත; එලෙසම එය වෙනත් මාර්ගයකින් විස්තර කර ඇත, තවද [ඉෂාක් බින් ඉබ්රාහිම්] අපට පවසා ඇත; [ජරීර්] අපට දැනුම් දී ඇත; එලෙසම එය වෙනත් මාර්ගයකින් විස්තර කර ඇත, තවද [ඉබ්නු අබු උමර්] අපට පවසා ඇත; [අල් අමාසි] වෙතින් සියල්ල අපට [සුෆ්යාන්]ට පවසා ඇත; එලෙසම එය වෙනත් මාර්ගයකින් විස්තර කර ඇත, තවද [මුහම්මද් බින් අබ්දුල්ලා බින් නුමෙයාර්] සහ [අබු සායිද් අල් අස්යාජ්] අපට පවසා ඇති අතර මෙම ලෆාෂ් ඔවුන්ට අයත් වේ; අපට [වාකි] අපට පවසා ඇත; [අබු අල් අහ්වාෂ්] වෙතින් [අබ්දුල්ලා] වෙතින් [අල් අමාසි] අපට පවසා ඇත; ඔහු මෙසේ පැවසීය; රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලයිහි වසල්ලම් මෙසේ පැවසීය: 'තම පෙම්වතාට ආදරය කරන සෑම කෙනෙකුගෙන්ම මම සැබවින්ම වෙන්ව සිටින බව දැන ගන්න. මට පෙම්වතියක් ලබා ගැනීමට අවසර ලැබුනේ නම්, මම අනිවාර්යයෙන්ම අබු බකර්ව මගේ පෙම්වතිය ලෙස ගන්නෙමි. නියත වශයෙන්ම, ඔබේ මිතුරා අල්ලාහ්ගේ ආදරණීයයාය.
හදීස්
Imam Muslim : 4396
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى أَخْبَرَنَا خَالِدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ خَالِدٍ عَنْ أَبِي عُثْمَانَ أَخْبَرَنِي عَمْرُو بْنُ الْعَاصِ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَعَثَهُ عَلَى جَيْشِ ذَاتِ السَّلَاسِلِ فَأَتَيْتُهُ فَقُلْتُ أَيُّ النَّاسِ أَحَبُّ إِلَيْكَ قَالَ عَائِشَةُ قُلْتُ مِنْ الرِّجَالِ قَالَ أَبُوهَا قُلْتُ ثُمَّ مَنْ قَالَ عُمَرُ فَعَدَّ رِجَالًا
[යාහ්යා බින් යාහ්යා] අපට [කාලිද් බින් අබ්දුල්ලා] [අබු උට්ස්මාන්] වෙතින් අපට [කාලිද් බින් අබ්දුල්ලා] අපට පවසා ඇත, [අම්රු බින් අල් අෂ්] මට පවසා ඇත, අල්ලාහ්ගේ දූතයා වරක් ඔහුව ඩසාතුස් සලාසිල් යුද්ධයේදී මුස්ලිම් හමුදාවට නායකත්වය දීමට එවූ බව. අම්රු බින් අල් අෂ් මෙසේ පැවසීය; මම අල්ලාහ්ගේ දූතයා හමුවී ඇසුවෙමි; අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෙනි, ඔබ ආදරය කරන පුද්ගලයා කවුද? රසූලුල්ලා පිළිතුරු දුන්නේය; 'අයිෂා'. ඊට පස්සේ මම නැවතත් ඇසුවෙමි; මිනිසුන් අතරින්, ඔබ වඩාත්ම ආදරය කරන්නේ කාටද? රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලයිහි වසල්ලම් පිළිතුරු දුන්නේය: 'අයිසියාගේ පියා - අබු බකර්-'. මම නැවත ඇසුවෙමි; එසේ නම් ඒ කවුද? රසූලුල්ලාහ් පිළිතුරු දුන්නේය: 'උමර් බින් ඛත්තාබ්'. ඉන්පසු ඔහු තවත් මිතුරන් කිහිප දෙනෙකු සඳහන් කළේය.
හදීස්
Imam Muslim : 4397
و حَدَّثَنِي الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ الْحُلْوَانِيُّ حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ عَوْنٍ عَنْ أَبِي عُمَيْسٍ ح و حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ وَاللَّفْظُ لَهُ أَخْبَرَنَا جَعْفَرُ بْنُ عَوْنٍ أَخْبَرَنَا أَبُو عُمَيْسٍ عَنْ ابْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ سَمِعْتُ عَائِشَةَ وَسُئِلَتْ مَنْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُسْتَخْلِفًا لَوْ اسْتَخْلَفَهُ قَالَتْ أَبُو بَكْرٍ فَقِيلَ لَهَا ثُمَّ مَنْ بَعْدَ أَبِي بَكْرٍ قَالَتْ عُمَرُ ثُمَّ قِيلَ لَهَا مَنْ بَعْدَ عُمَرَ قَالَتْ أَبُو عُبَيْدَةَ بْنُ الْجَرَّاحِ ثُمَّ انْتَهَتْ إِلَى هَذَا
ඔහු [අල් හසන් බින් අලි අල් හුල්වානි] මට [අබු උමයිස්] ගෙන් [ජ'ෆර් බින් අවුන්] අපට මෙසේ කීවේය. එසේම එය වෙනත් මාර්ගයකින් විස්තර කර ඇති අතර, [අබාද් බින් හුමයිඩ්] අපට පවසා ඇත්තේ මෙම ලෆාෂ් ඔහුට අයත් බවයි. අපට [ජ'ෆර් බින් අවුන්] අපට [අබු උමයිස්] [ඉබ්නු අබු අවල්කා] ගෙන් අපට දන්වා ඇති බව ඔහු පැවසීය; [අයිස්යා] පහත සඳහන් ප්රශ්නයකට පිළිතුරු දෙන බව මම වරක් අසා ඇත්තෙමි; 'ඔහු කලීෆ්වරයෙකු පත් කිරීමට කැමති නම්, කාලිෆ් ලෙස පත් කරනු ලබන්නේ කවුද? අයිස්යා පිළිතුරු දුන්නේය; 'අබු බකර්'. අයිස්යා නැවත ඇසුවා; එහෙනම් වෙන කවුද? අයිස්යා පිළිතුරු දුන්නේය; 'උමර් බින් ඛට්ටබ්'. නැවතත් ඇසුවා, වෙන කවුද? ඔහු පිළිතුරු දුන්නේය; අබු උබයිදා බින් ජරා. එවිට අයිස්යා එය එතැනින් අවසන් කළේය.
හදීස්
Imam Muslim : 4398
حَدَّثَنِي عَبَّادُ بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ أَخْبَرَنِي أَبِي عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ جُبَيْرِ بْنِ مُطْعِمٍ عَنْ أَبِيهِ أَنَّ امْرَأَةً سَأَلَتْ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ شَيْئًا فَأَمَرَهَا أَنْ تَرْجِعَ إِلَيْهِ فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَرَأَيْتَ إِنْ جِئْتُ فَلَمْ أَجِدْكَ قَالَ أَبِي كَأَنَّهَا تَعْنِي الْمَوْتَ قَالَ فَإِنْ لَمْ تَجِدِينِي فَأْتِي أَبَا بَكْرٍ و حَدَّثَنِيهِ حَجَّاجُ بْنُ الشَّاعِرِ حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ أَبِيهِ أَخْبَرَنِي مُحَمَّدُ بْنُ جُبَيْرِ بْنِ مُطْعِمٍ أَنَّ أَبَاهُ جُبَيْرَ بْنَ مُطْعِمٍ أَخْبَرَهُ أَنَّ امْرَأَةً أَتَتْ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَكَلَّمَتْهُ فِي شَيْءٍ فَأَمَرَهَا بِأَمْرٍ بِمِثْلِ حَدِيثِ عَبَّادِ بْنِ مُوسَى
මට කිව්වා [අබ්බාද් බින් මූසා] අපිට කිව්වා [ඉබ්රාහිම් බින් සාද්] [මගේ පියා] [මුහම්මද් බින් ජුබයිර් බින් මුතීම්] ගෙන් [ඔහුගේ පියා] මට කිව්වා අල්ලාහ්ගේ දූතයා (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන්ගෙන් යමක් ඉල්ලා සිටි කාන්තාවක් සිටියා කියලා. එවිට නබිතුමා තවත් අවස්ථාවක ඔහුට නැවත පැමිණෙන ලෙස අණ කළා. කාන්තාව කිව්වා: අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෙනි, මම නැවත ආවොත්, නමුත් මට ඔබව හමුවිය නොහැකි නම් කුමක් කළ යුතුද? ජුබයිර් කිව්වා; මගේ පියා කිව්වා; 'ඒ කාන්තාව අදහස් කළේ නබි (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) මිය ගිය බව පෙනේ. එබැවින් අල්ලාහ්ගේ දූතයා (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණෝ මෙසේ පැවසූහ: 'ඔබ මාව මුණගැසෙන්නේ නැත්නම්, අබු බකර් හමුවන්න!' ' තවද ඔහු [හජ්ජාජ් බින් අස් සයෙර්] අපට [යාකුබ් බින් ඉබ්රාහිම්] අපට [මගේ පියා] [ඔහුගේ පියා] ගෙන් මට [මුහම්මද් බින් ජුබයිර් බින් මුතීම්] මට පැවසුවේ ඔහුගේ පියා [ජුබයිර් බින් මුතීම්] නබි (සල්) තුමා වෙත පැමිණි කාන්තාවක් ගැන පැවසූ බවත්, පසුව ඔහු ඔහුට යමක් පැවසූ බවත්, පසුව ඔහුට අණ කළ බවත්ය. ..... හදීස් අබ්බාද් බින් මූසා ලෙස.
හදීස්
Imam Muslim : 4399
حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ أَخْبَرَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ حَدَّثَنَا صَالِحُ بْنُ كَيْسَانَ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ قَالَ لِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي مَرَضِهِ ادْعِي لِي أَبَا بَكْرٍ أَبَاكِ وَأَخَاكِ حَتَّى أَكْتُبَ كِتَابًا فَإِنِّي أَخَافُ أَنْ يَتَمَنَّى مُتَمَنٍّ وَيَقُولُ قَائِلٌ أَنَا أَوْلَى وَيَأْبَى اللَّهُ وَالْمُؤْمِنُونَ إِلَّا أَبَا بَكْرٍ
[උබයිදුල්ලාහ් බින් සඊද්] අපට පවසා ඇත [යාසිද් බින් හරුන්] අපට පවසා ඇත [ඉබ්රාහිම් බින් සාද්] අපට පවසා ඇත [අයිසියා] සිට [අස් සුහ්රි] සිට [සාලිහ් බින් කයිසන්] අපට පවසා ඇත [අයිසියා] සිට ඔහු මෙසේ පැවසීය: දිනක්, රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් අසනීප වූ විට, ඔහු මට මෙසේ පැවසීය: ඔබේ පියා අබු බකර් සහ ඔබේ සහෝදරයන් මෙහි කැඳවන්න, එවිට මට ලිපියක් - කලීෆාගේ තීරණය - ලබා ගත හැකිය. මන්ද අනාගතයේදී යමෙකු අභිලාෂකාමී වී මෙසේ කියනු ඇතැයි මම බිය වෙමි; කලීෆා වීමට වැඩි අයිතියක් ඇත්තේ මටයි. මේ අතර, අබු බකර් හැර අල්ලාහ් සහ මුස්ලිම්වරු එයට එකඟ නොවීය.
හදීස්
Imam Muslim : 4400
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي عُمَرَ الْمَكِّيُّ حَدَّثَنَا مَرْوَانُ بْنُ مُعَاوِيَةَ الْفَزَارِيُّ عَنْ يَزِيدَ وَهُوَ ابْنُ كَيْسَانَ عَنْ أَبِي حَازِمٍ الْأَشْجَعِيِّ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ أَصْبَحَ مِنْكُمْ الْيَوْمَ صَائِمًا قَالَ أَبُو بَكْرٍ أَنَا قَالَ فَمَنْ تَبِعَ مِنْكُمْ الْيَوْمَ جَنَازَةً قَالَ أَبُو بَكْرٍ أَنَا قَالَ فَمَنْ أَطْعَمَ مِنْكُمْ الْيَوْمَ مِسْكِينًا قَالَ أَبُو بَكْرٍ أَنَا قَالَ فَمَنْ عَادَ مِنْكُمْ الْيَوْمَ مَرِيضًا قَالَ أَبُو بَكْرٍ أَنَا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا اجْتَمَعْنَ فِي امْرِئٍ إِلَّا دَخَلَ الْجَنَّةَ
[මුහම්මද් බින් අබු උමර් අල් මක්කි] අපට [යාසිද්] ගෙන් [මර්වාන් බින් මුආවියා අල් ෆසාරි] එනම් [අබු හුරෙයිරා] ගෙන් [අබු හසීම් අල් අසිජායි] ගෙන් ඉබ්නු කයිසාන් අපට [අබු හුරෙයිරා] ගෙන් අපට මෙසේ පැවසීය; රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලයිහි වසල්ලම්: 'අද ඔබෙන් කවුද උපවාස කරන්නේ? අබු බකර් පිළිතුරු දුන්නේය; 'මම'. රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලයිහි වසල්ලම් නැවතත් ඇසුවේය: 'අද ඔබෙන් කවුද ශරීරය භාර දුන්නේ? අබු බකර් පිළිතුරු දුන්නේය; 'මම'. රසූලුල්ලාහ් නැවත ඇසුවේය; 'අද ඔබෙන් කවුද දුප්පතුන්ට පෝෂණය කළේ?' අබු බකර් පිළිතුරු දුන්නේය; 'මම'. නබිතුමා නැවතත් ඇසුවේය: 'අද ඔබෙන් කවුද අසනීප වූ පුද්ගලයෙකු බැලීමට ගියේ? අබු බකර් නැවත පිළිතුරු දුන්නේය; 'මම'. එබැවින් නබි (සල්ලල්ලාහු අලයිහි වසල්ලම්) තුමා මෙසේ පැවසීය: 'ඉහත ක්රියාවන් සියල්ලම පුද්ගලයෙකු විසින් සිදු කරනු නොලැබේ, ඔහු නිසැකවම ස්වර්ගයට ඇතුළු වන තුරු'.
