Imam Muslim : 4381
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَمُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَمُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ قَالُوا حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ سَعْدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ قَالَ سَمِعْتُ حُمَيْدَ بْنَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ يُحَدِّثُ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ يَعْنِي اللَّهَ تَبَارَكَ وَتَعَالَى لَا يَنْبَغِي لِعَبْدٍ لِي و قَالَ ابْنُ الْمُثَنَّى لِعَبْدِي أَنْ يَقُولَ أَنَا خَيْرٌ مِنْ يُونُسَ بْنِ مَتَّى عَلَيْهِ السَّلَام قَالَ ابْنُ أَبِي شَيْبَةَ مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ عَنْ شُعْبَةَ
An gaya mana ta hanyar [Abu Bakr bin Abu Syaibah] da [Muhammad bin Al Mutsana] da [Muhammad Ibn Basyar] sun ce; Ya gaya mana [Muhammad bin Ja'afar] Ya gaya mana [Syu'bah] daga [Sa'ad bin Ibrahim] ya ce; Na ji [Humaid bin Abdurrahman] yana ba da labari daga [Abu Hurairah] cewa Annabi sallallahu alaihi wasallam ya ce: Allah Ta'ala ya ce: "Bai dace ba ga wani bawa nawa ya ce na fi Yunus bin Matta Alaihis Salam." Kuma [Ibn Abu Syaibah] ya ce; '[Muhammad bin Ja'afar] daga [Shu'bah].
Imam Muslim : 4382
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَابْنُ بَشَّارٍ وَاللَّفْظُ لِابْنِ الْمُثَنَّى قَالَا حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ قَتَادَةَ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا الْعَالِيَةِ يَقُولُ حَدَّثَنِي ابْنُ عَمِّ نَبِيِّكُمْ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَعْنِي ابْنَ عَبَّاسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَا يَنْبَغِي لِعَبْدٍ أَنْ يَقُولَ أَنَا خَيْرٌ مِنْ يُونُسَ بْنِ مَتَّى وَنَسَبَهُ إِلَى أَبِيهِ
[Muhammad bin Al Mutsanna] da [Ibn Basyar] sun gaya mana cewa wannan jumla ta Ibn Al Mutsanna ce, dukkansu sun ce; [Muhammad bin Ja'afar] ya gaya mana [Syu'bah] daga [Qatadah] ya ce; Na ji [Abu 'Aliyah] yana cewa; [Ibn Abbas] ya gaya min ɗan kawun Annabinku, aminci ya tabbata a gare shi, wato, daga Annabi, aminci ya tabbata a gare shi, cewa ya ce: Bai dace ba bawa ya ce ni na fi Yunus bin Matta, aminci ya tabbata a gare shi. Kuma duk da cewa yana danganta kansa ga mahaifinsa.
Imam Muslim : 4383
حَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ وَمُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَعُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ سَعِيدٍ قَالُوا حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ أَخْبَرَنِي سَعِيدُ بْنُ أَبِي سَعِيدٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قِيلَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَنْ أَكْرَمُ النَّاسِ قَالَ أَتْقَاهُمْ قَالُوا لَيْسَ عَنْ هَذَا نَسْأَلُكَ قَالَ فَيُوسُفُ نَبِيُّ اللَّهِ ابْنُ نَبِيِّ اللَّهِ ابْنِ نَبِيِّ اللَّهِ ابْنِ خَلِيلِ اللَّهِ قَالُوا لَيْسَ عَنْ هَذَا نَسْأَلُكَ قَالَ فَعَنْ مَعَادِنِ الْعَرَبِ تَسْأَلُونِي خِيَارُهُمْ فِي الْجَاهِلِيَّةِ خِيَارُهُمْ فِي الْإِسْلَامِ إِذَا فَقُهُوا
An gaya mana [Zuhair bin Harb] da [Muhammad bin Al Mutsanna] da [Ubaidullah bin Sa'id] sun ce; Ya gaya mana [Yahya bin Sa'id] daga [Ubaidullah] Ya gaya mana [Sa'id bin Abu Sa'id] daga [mahaifinsa] daga [Abu Hurairah] ya ce; An tambayi Manzon Allah sallallahu alaihi wasallam; "Wane ne mafi daraja?" ya ce: "Mafi tsoron Allah daga cikinsu." Abokan suka ce; "Shin ba haka muke tambaya ba?" ya ce: "Idan ba haka ba, yana nufin cewa Yusufu, Annabin Allah, ɗan Annabin Allah (Ya'qub), ɗan Annabin Allah (Ishaq), ɗan Ibrahim, masoyin Allah," sahabbai suka ce; "Ba haka muke tambaya ba," ya ce: "Me kuke tambaya game da Larabawa? Mafi kyawun mutane daga cikinsu a zamanin Jahiliyyah su ne mafi kyawun mutane a zamanin Musulunci, idan sun fahimci Musulunci."
Imam Muslim : 4384
حَدَّثَنَا هَدَّابُ بْنُ خَالِدٍ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَبِي رَافِعٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ كَانَ زَكَرِيَّاءُ نَجَّارًا
Ya gaya mana (Haddab bin Khalid) ya gaya mana (Hammad bin Salamah) daga (Tsabit) daga (Abu Rafi'u) daga (Abu Hurairah) cewa Manzon Allah Sallallahu Alaihi Wasallama ya ce: "Annabi Zakariyya kafinta ne."
Imam Muslim : 4385
حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ مُحَمَّدٍ النَّاقِدُ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ الْحَنْظَلِيُّ وَعُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ سَعِيدٍ وَمُحَمَّدُ بْنُ أَبِي عُمَرَ الْمَكِّيُّ كُلُّهُمْ عَنْ ابْنِ عُيَيْنَةَ وَاللَّفْظُ لِابْنِ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ دِينَارٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ قَالَ قُلْتُ لِابْنِ عَبَّاسٍ إِنَّ نَوْفًا الْبِكَالِيَّ يَزْعُمُ أَنَّ مُوسَى عَلَيْهِ السَّلَام صَاحِبَ بَنِي إِسْرَائِيلَ لَيْسَ هُوَ مُوسَى صَاحِبَ الْخَضِرِ عَلَيْهِ السَّلَام فَقَالَ كَذَبَ عَدُوُّ اللَّهِ سَمِعْتُ أُبَيَّ بْنَ كَعْبٍ يَقُولُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ قَامَ مُوسَى عَلَيْهِ السَّلَام خَطِيبًا فِي بَنِي إِسْرَائِيلَ فَسُئِلَ أَيُّ النَّاسِ أَعْلَمُ فَقَالَ أَنَا أَعْلَمُ قَالَ فَعَتَبَ اللَّهُ عَلَيْهِ إِذْ لَمْ يَرُدَّ الْعِلْمَ إِلَيْهِ فَأَوْحَى اللَّهُ إِلَيْهِ أَنَّ عَبْدًا مِنْ عِبَادِي بِمَجْمَعِ الْبَحْرَيْنِ هُوَ أَعْلَمُ مِنْكَ قَالَ مُوسَى أَيْ رَبِّ كَيْفَ لِي بِهِ فَقِيلَ لَهُ احْمِلْ حُوتًا فِي مِكْتَلٍ فَحَيْثُ تَفْقِدُ الْحُوتَ فَهُوَ ثَمَّ فَانْطَلَقَ وَانْطَلَقَ مَعَهُ فَتَاهُ وَهُوَ يُوشَعُ بْنُ نُونٍ فَحَمَلَ مُوسَى عَلَيْهِ السَّلَام حُوتًا فِي مِكْتَلٍ وَانْطَلَقَ هُوَ وَفَتَاهُ يَمْشِيَانِ حَتَّى أَتَيَا الصَّخْرَةَ فَرَقَدَ مُوسَى عَلَيْهِ السَّلَام وَفَتَاهُ فَاضْطَرَبَ الْحُوتُ فِي الْمِكْتَلِ حَتَّى خَرَجَ مِنْ الْمِكْتَلِ فَسَقَطَ فِي الْبَحْرِ قَالَ وَأَمْسَكَ اللَّهُ عَنْهُ جِرْيَةَ الْمَاءِ حَتَّى كَانَ مِثْلَ الطَّاقِ فَكَانَ لِلْحُوتِ سَرَبًا وَكَانَ لِمُوسَى وَفَتَاهُ عَجَبًا فَانْطَلَقَا بَقِيَّةَ يَوْمِهِمَا وَلَيْلَتِهِمَا وَنَسِيَ صَاحِبُ مُوسَى أَنْ يُخْبِرَهُ فَلَمَّا أَصْبَحَ مُوسَى عَلَيْهِ السَّلَام قَالَ لِفَتَاهُ { آتِنَا غَدَاءَنَا لَقَدْ لَقِينَا مِنْ سَفَرِنَا هَذَا نَصَبًا } قَالَ وَلَمْ يَنْصَبْ حَتَّى جَاوَزَ الْمَكَانَ الَّذِي أُمِرَ بِهِ { قَالَ أَرَأَيْتَ إِذْ أَوَيْنَا إِلَى الصَّخْرَةِ فَإِنِّي نَسِيتُ الْحُوتَ وَمَا أَنْسَانِيهُ إِلَّا الشَّيْطَانُ أَنْ أَذْكُرَهُ وَاتَّخَذَ سَبِيلَهُ فِي الْبَحْرِ عَجَبًا } قَالَ مُوسَى { ذَلِكَ مَا كُنَّا نَبْغِ فَارْتَدَّا عَلَى آثَارِهِمَا قَصَصًا } قَالَ يَقُصَّانِ آثَارَهُمَا حَتَّى أَتَيَا الصَّخْرَةَ فَرَأَى رَجُلًا مُسَجًّى عَلَيْهِ بِثَوْبٍ فَسَلَّمَ عَلَيْهِ مُوسَى فَقَالَ لَهُ الْخَضِرُ أَنَّى بِأَرْضِكَ السَّلَامُ قَالَ أَنَا مُوسَى قَالَ مُوسَى بَنِي إِسْرَائِيلَ قَالَ نَعَمْ قَالَ إِنَّكَ عَلَى عِلْمٍ مِنْ عِلْمِ اللَّهِ عَلَّمَكَهُ اللَّهُ لَا أَعْلَمُهُ وَأَنَا عَلَى عِلْمٍ مِنْ عِلْمِ اللَّهِ عَلَّمَنِيهِ لَا تَعْلَمُهُ قَالَ لَهُ مُوسَى عَلَيْهِ السَّلَام { هَلْ أَتَّبِعُكَ عَلَى أَنْ تُعَلِّمَنِي مِمَّا عُلِّمْتَ رُشْدًا قَالَ إِنَّكَ لَنْ تَسْتَطِيعَ مَعِيَ صَبْرًا وَكَيْفَ تَصْبِرُ عَلَى مَا لَمْ تُحِطْ بِهِ خُبْرًا قَالَ سَتَجِدُنِي إِنْ شَاءَ اللَّهُ صَابِرًا وَلَا أَعْصِي لَكَ أَمْرًا } قَالَ لَهُ الْخَضِرُ { فَإِنْ اتَّبَعْتَنِي فَلَا تَسْأَلْنِي عَنْ شَيْءٍ حَتَّى أُحْدِثَ لَكَ مِنْهُ ذِكْرًا } قَالَ نَعَمْ فَانْطَلَقَ الْخَضِرُ وَمُوسَى يَمْشِيَانِ عَلَى سَاحِلِ الْبَحْرِ فَمَرَّتْ بِهِمَا سَفِينَةٌ فَكَلَّمَاهُمْ أَنْ يَحْمِلُوهُمَا فَعَرَفُوا الْخَضِرَ فَحَمَلُوهُمَا بِغَيْرِ نَوْلٍ فَعَمَدَ الْخَضِرُ إِلَى لَوْحٍ مِنْ أَلْوَاحِ السَّفِينَةِ فَنَزَعَهُ فَقَالَ لَهُ مُوسَى قَوْمٌ حَمَلُونَا بِغَيْرِ نَوْلٍ عَمَدْتَ إِلَى سَفِينَتِهِمْ فَخَرَقْتَهَا { لِتُغْرِقَ أَهْلَهَا لَقَدْ جِئْتَ شَيْئًا إِمْرًا قَالَ أَلَمْ أَقُلْ إِنَّكَ لَنْ تَسْتَطِيعَ مَعِيَ صَبْرًا قَالَ لَا تُؤَاخِذْنِي بِمَا نَسِيتُ وَلَا تُرْهِقْنِي مِنْ أَمْرِي عُسْرًا } ثُمَّ خَرَجَا مِنْ السَّفِينَةِ فَبَيْنَمَا هُمَا يَمْشِيَانِ عَلَى السَّاحِلِ إِذَا غُلَامٌ يَلْعَبُ مَعَ الْغِلْمَانِ فَأَخَذَ الْخَضِرُ بِرَأْسِهِ فَاقْتَلَعَهُ بِيَدِهِ فَقَتَلَهُ فَقَالَ مُوسَى { أَقَتَلْتَ نَفْسًا زَاكِيَةً بِغَيْرِ نَفْسٍ لَقَدْ جِئْتَ شَيْئًا نُكْرًا قَالَ أَلَمْ أَقُلْ لَكَ إِنَّكَ لَنْ تَسْتَطِيعَ مَعِيَ صَبْرًا } قَالَ وَهَذِهِ أَشَدُّ مِنْ الْأُولَى { قَالَ إِنْ سَأَلْتُكَ عَنْ شَيْءٍ بَعْدَهَا فَلَا تُصَاحِبْنِي قَدْ بَلَغْتَ مِنْ لَدُنِّي عُذْرًا فَانْطَلَقَا حَتَّى إِذَا أَتَيَا أَهْلَ قَرْيَةٍ اسْتَطْعَمَا أَهْلَهَا فَأَبَوْا أَنْ يُضَيِّفُوهُمَا فَوَجَدَا فِيهَا جِدَارًا يُرِيدُ أَنْ يَنْقَضَّ فَأَقَامَهُ } يَقُولُ مَائِلٌ قَالَ الْخَضِرُ بِيَدِهِ هَكَذَا فَأَقَامَهُ قَالَ لَهُ مُوسَى قَوْمٌ أَتَيْنَاهُمْ فَلَمْ يُضَيِّفُونَا وَلَمْ يُطْعِمُونَا { لَوْ شِئْتَ لَتَخِذْتَ عَلَيْهِ أَجْرًا قَالَ هَذَا فِرَاقُ بَيْنِي وَبَيْنِكَ سَأُنَبِّئُكَ بِتَأْوِيلِ مَا لَمْ تَسْتَطِعْ عَلَيْهِ صَبْرًا } قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَرْحَمُ اللَّهُ مُوسَى لَوَدِدْتُ أَنَّهُ كَانَ صَبَرَ حَتَّى يُقَصَّ عَلَيْنَا مِنْ أَخْبَارِهِمَا قَالَ وَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَتْ الْأُولَى مِنْ مُوسَى نِسْيَانًا قَالَ وَجَاءَ عُصْفُورٌ حَتَّى وَقَعَ عَلَى حَرْفِ السَّفِينَةِ ثُمَّ نَقَرَ فِي الْبَحْرِ فَقَالَ لَهُ الْخَضِرُ مَا نَقَصَ عِلْمِي وَعِلْمُكَ مِنْ عِلْمِ اللَّهِ إِلَّا مِثْلَ مَا نَقَصَ هَذَا الْعُصْفُورُ مِنْ الْبَحْرِ قَالَ سَعِيدُ بْنُ جُبَيْرٍ وَكَانَ يَقْرَأُ وَكَانَ أَمَامَهُمْ مَلِكٌ يَأْخُذُ كُلَّ سَفِينَةٍ صَالِحَةٍ غَصْبًا وَكَانَ يَقْرَأُ وَأَمَّا الْغُلَامُ فَكَانَ كَافِرًا
An yi magana a kai game da mu ['Amru bin Muhammad An Naqid] da [Ishaq bin Ibrahim Al Handzali] da ['Ubaidullah bin Sa'id] da [Muhammad bin Abu Umar Al Makki] duk daga [Ibn 'Uyainah] kuma wannan lafazh na Ibn Abu 'Uyainah ne; Ya gaya mana [Sufyan bin 'Uyainah]; Ya gaya mana ['Amru bin Dinar] daga [Sa'id bin Jubair] ya ce; "Na gaya wa [Ibn Abbas] cewa Nauf Al Bikali ya ce Musa 'Alaihis Salam wanda yake cikin Bani Isra'ila ba Musa ne wanda ya raka Annabi Khidhir ba." (Ibn Abbas) ya ce; 'Ka yi ƙarya ga maƙiyin Allah. Na taɓa jin [Ubay bin Ka'ab] yana cewa; Na ji Manzon Allah sallallahu alaihi wasallam yana cewa: 'Wata rana Annabi Musa 'Alaihis Salam' ya miƙe don yin jawabi a gaban Bani Isra'ila.' Bayan haka, wani ya tambaye shi; 'Ya Musa, wanene mutumin da ya fi ilimi a wannan duniyar?' ' Annabi Musa ya amsa; 'Ni ne mutumin da ya fi kowa ilimi a wannan duniyar.' Manzon Allah sallallahu alaihi wasallam ya ce: Saboda haka, Allah ya soki Musa 'Alaihis Salam' sosai. Domin bai san cewa ilimin da ya samu kyauta ce daga Allah ba. Sai Allah ya yi wa Musa wahayi; 'Ya Musa, lallai akwai wani bawana wanda ya fi ka ilimi kuma ya fi ka wayo kuma yanzu yana wurin haɗuwar tekuna biyu.' Annabi Musa 'Alaihis Salam' ya tambaya; 'Ya Ubangiji, ta yaya zan iya haɗuwa da bawanka?' Ya amsa; 'Kawo kifi a cikin kwandon da aka yi da ganyen dabino. Lokacin da kifi ya yi tsalle, a nan ne bawana zai kasance.' Sai Musa ya tafi wurin tare da wani ɗalibi mai suna Yusya' bin Nun. Annabi Musa da kansa ya ɗauki kifi a cikin kwandon da aka yi da ganyen dabino. Su biyun suka yi tafiya zuwa wurin. Da suka isa wani babban dutse, sai suka yi barci. Ba zato ba tsammani, kifin da ke cikin kwandon ya girgiza ya shiga teku. Annabi (tsira da amincin Allah su tabbata a gare shi) ya ce: "Allah ya riƙe ruwan da kifin ya ratsa ta, har sai da ya zama rami. Kifin ya ratsa ta cikin teku, yayin da Musa da almajirinsa suka yi mamakin ganin da aka yi masa. A ƙarshe, dukansu suka ci gaba da tafiyarsu dare da rana. Da alama almajirin Annabi Musa ya manta ya gaya masa. Da safe, Annabi Musa ya ce wa almajirinsa: "Kawo mana abincinmu! Hakika mun gaji da tafiyarmu." Annabi (tsira da amincin Allah su tabbata a gare shi) ya ce: "Ba da nisa da wurin da aka umarce shi da ya nemi shi ba, almajirinsa ya ce: 'Shin ka san cewa lokacin da muke neman mafaka a kan babban dutse, na manta na ba ka labarin kifin, kuma babu abin da zai sa in manta da ba ka labarinsa sai Shaiɗan, kuma kifin ya nufi teku ta wata hanya mai ban mamaki." Musa ya ce: "Wannan shine wurin da muke nema." Sai su biyun suka koma ga hanyarsu ta asali. Manzon Allah (tsira da amincin Allah su tabbata a gare shi) ya ce: 'Sai su biyun suka koma bin sawunsu.' Bayan sun isa babban dutsen, sai suka ga wani mutum yana barci a rufe da zane. Sai Annabi Musa 'Alaihis Salam' ya gaishe shi. Annabi Khidhir ya tambayi Musa; 'Yaya zaman lafiya yake a ƙasarku?' Musa ya ce; 'Ni ne Musa.' Annabi Khidhir ya yi mamaki ya tambaye shi; 'Musa na Bani Isra'ila.' Annabi Musa ya amsa; 'Eh.' Annabi Khidhir ya ce wa Musa; 'Hakika, ka sami wani ilimin Allah wanda Ya koya maka wanda ban sani ba kuma na sami wani ilimin Allah wanda Ya koya min wanda ba ka sani ba.' Musa ya yi wa Khidhir albarka; 'Zan iya bin ka don ka koya min ilimin da ya dace a cikin ilimin da aka koya maka?' Annabi Khidhir ya amsa; 'A gaskiya ma, wani lokacin ba za ka iya yin haƙuri da ni ba. Ta yaya za ka yi haƙuri game da wani abu da ba ka da isasshen ilimi a kansa?' Musa ya ce; 'Insha Allah, za ka same ni mutum mai haƙuri kuma ba zan yi adawa da kai a cikin kowace matsala ba.' Khidhir ya amsa; 'Idan ka ci gaba da bina, to kada ka tambaya komai har sai na yi maka bayani da kaina.' Musa ya amsa; 'To.' Manzon Allah sallallahu alaihi wasallam ya ce: 'Sai Musa da Khidhir suka yi tafiya a bakin teku. Ba da daɗewa ba, sai wani jirgin ruwa ya wuce. Sai su biyun suka nemi a yi musu tafiya a jirgin ruwa. Sai ya zama cewa mutanen jirgin sun san Annabi Khidhir sosai, don haka a ƙarshe suka yi jigilar su biyun ba tare da sun nemi albashi ba.' Sai Annabi Khidhir ya kusanci ɗaya daga cikin alluna a kan jirgin sannan ya ja shi. Ganin haka, Musa ya tsawata masa ya kuma tsawata masa; 'Waɗannan su ne mutanen da suka yi jigilar mu ba tare da sun nemi albashi ba, amma me ya sa ka yi rami a cikin jirginsu don ka nutsar da fasinjojin?' Khidhir ya amsa; 'Ban gaya maka cewa ba za ka taɓa jira ka zo tare da ni ba.' Musa ya ce cikin sha'awa; 'Kada ka hukunta ni saboda sakacina kuma kada ka ɗora mini wahala a cikin al'amura na.' Ba da daɗewa ba, su biyun suka sauka daga jirgin. Suna tafiya a bakin teku, ba zato ba tsammani wani ƙaramin yaro yana wasa da abokansa. Sai Annabi Khidhir ya kama kan yaron nan da nan ya murɗe shi da hannunsa har sai da ya mutu. Da fushi, Annabi Musa ya yi ƙoƙarin tsawatar wa Annabi Khidhir: 'Me ya sa ka kashe rai marar laifi, alhali yaron bai taɓa kashewa ba? Hakika, ka aikata mugun aiki?' Khidhir ya ce: 'Ban gaya maka cewa ba za ka iya yin haƙuri wajen bin ni ba. Kuma wannan ya fi abin da ya gabata.' Musa ya ce: 'Idan na tambaye ka game da wani abu bayan wannan, to kada ka bar ni in raka ka. Hakika, ka ba ni isasshen uzuri.' Sai Annabi Musa da Khidhir suka ci gaba da tafiyarsu. Da muka isa wata ƙasa, dukanmu muka nemi liyafa daga mutanen ƙasar, amma abin takaici sun yi jinkirin yin liyafa mu biyu. Sai su biyun suka sami bangon gida wanda zai ruguje nan take Annabi Khidhir ya miƙe shi (ya gyara shi). Manzon Allah sallallahu alaihi wasallam ya ce: 'Katangar ta karkace (yana nuna hannunsa) sannan Khidhir ya miƙe shi.' Musa ya ce wa Khidhir; 'Ka riga ka san cewa mutanen ƙasar da muke ziyarta ba sa son maraba da mu da kuma nishadantar da mu. Idan kana so, ya kamata ka nemi albashi daga sakamakon gyaran bangon gidan. A ƙarshe Khidhir ya ce; 'Wannan shine rabuwa tsakanina da kai. Zan gaya maka sirrin duk ayyukan da kake rashin haƙuri da su.' Manzon Allah sallallahu alaihi wasallam ya ce: 'Allah ya yi rahama da rahama ga Annabi Musa sallallahu alaihi wasallam. A gaskiya ma, ina so in yi haƙuri kaɗan, domin a ba mu labarin Musa da Khidhir a wani lokaci. Ubay bin Ka'ab ya ce: 'Manzon Allah sallallahu alaihi wasallam ya ce: 'Dalilin rabuwar shine saboda Musa ya yi sakaci.' Manzon Allah sallallahu alaihi wasallam ya ce: 'Ba da daɗewa ba, ƙaramin tsuntsu ya zo yana tsotsar ruwan teku da bakinsa. Sai Khidhir ya ce wa Musa; 'Hakika, ilimina da iliminka da ilimin da muke samu daga Allah kamar ɗan ruwan teku ne da ƙaramin tsuntsu ya samu a cikin sararin tekun ilimin da Allah yake da shi.' [Sa'id bin Zubair] ya ce; 'Ibn Abbas ya karanta aya daga cikin Alƙur'ani wanda ke nufin; 'A gabansu akwai wani shugaba wanda ya ɗauki kowace jirgi mai kyau. Ibn Abbas kuma ya karanta aya daga cikin Alƙur'ani wanda ke nufin; 'Ƙaramin yaron da Annabi Khidhir ya kashe kafiri ne.'
Imam Muslim : 4386
حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الْأَعْلَى الْقَيْسِيُّ حَدَّثَنَا الْمُعْتَمِرُ بْنُ سُلَيْمَانَ التَّيْمِيُّ عَنْ أَبِيهِ عَنْ رَقَبَةَ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ قَالَ قِيلَ لِابْنِ عَبَّاسٍ إِنَّ نَوْفًا يَزْعُمُ أَنَّ مُوسَى الَّذِي ذَهَبَ يَلْتَمِسُ الْعِلْمَ لَيْسَ بِمُوسَى بَنِي إِسْرَائِيلَ قَالَ أَسَمِعْتَهُ يَا سَعِيدُ قُلْتُ نَعَمْ قَالَ كَذَبَ نَوْفٌ حَدَّثَنَا أُبَيُّ بْنُ كَعْبٍ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّهُ بَيْنَمَا مُوسَى عَلَيْهِ السَّلَام فِي قَوْمِهِ يُذَكِّرُهُمْ بِأَيَّامِ اللَّهِ وَأَيَّامُ اللَّهِ نَعْمَاؤُهُ وَبَلَاؤُهُ إِذْ قَالَ مَا أَعْلَمُ فِي الْأَرْضِ رَجُلًا خَيْرًا وَأَعْلَمَ مِنِّي قَالَ فَأَوْحَى اللَّهُ إِلَيْهِ إِنِّي أَعْلَمُ بِالْخَيْرِ مِنْهُ أَوْ عِنْدَ مَنْ هُوَ إِنَّ فِي الْأَرْضِ رَجُلًا هُوَ أَعْلَمُ مِنْكَ قَالَ يَا رَبِّ فَدُلَّنِي عَلَيْهِ قَالَ فَقِيلَ لَهُ تَزَوَّدْ حُوتًا مَالِحًا فَإِنَّهُ حَيْثُ تَفْقِدُ الْحُوتَ قَالَ فَانْطَلَقَ هُوَ وَفَتَاهُ حَتَّى انْتَهَيَا إِلَى الصَّخْرَةِ فَعُمِّيَ عَلَيْهِ فَانْطَلَقَ وَتَرَكَ فَتَاهُ فَاضْطَرَبَ الْحُوتُ فِي الْمَاءِ فَجَعَلَ لَا يَلْتَئِمُ عَلَيْهِ صَارَ مِثْلَ الْكُوَّةِ قَالَ فَقَالَ فَتَاهُ أَلَا أَلْحَقُ نَبِيَّ اللَّهِ فَأُخْبِرَهُ قَالَ فَنُسِّيَ فَلَمَّا تَجَاوَزَا { قَالَ لِفَتَاهُ آتِنَا غَدَاءَنَا لَقَدْ لَقِينَا مِنْ سَفَرِنَا هَذَا نَصَبًا } قَالَ وَلَمْ يُصِبْهُمْ نَصَبٌ حَتَّى تَجَاوَزَا قَالَ فَتَذَكَّرَ { قَالَ أَرَأَيْتَ إِذْ أَوَيْنَا إِلَى الصَّخْرَةِ فَإِنِّي نَسِيتُ الْحُوتَ وَمَا أَنْسَانِيهُ إِلَّا الشَّيْطَانُ أَنْ أَذْكُرَهُ وَاتَّخَذَ سَبِيلَهُ فِي الْبَحْرِ عَجَبًا قَالَ ذَلِكَ مَا كُنَّا نَبْغِي فَارْتَدَّا عَلَى آثَارِهِمَا قَصَصًا } فَأَرَاهُ مَكَانَ الْحُوتِ قَالَ هَا هُنَا وُصِفَ لِي قَالَ فَذَهَبَ يَلْتَمِسُ فَإِذَا هُوَ بِالْخَضِرِ مُسَجًّى ثَوْبًا مُسْتَلْقِيًا عَلَى الْقَفَا أَوْ قَالَ عَلَى حَلَاوَةِ الْقَفَا قَالَ السَّلَامُ عَلَيْكُمْ فَكَشَفَ الثَّوْبَ عَنْ وَجْهِهِ قَالَ وَعَلَيْكُمْ السَّلَامُ مَنْ أَنْتَ قَالَ أَنَا مُوسَى قَالَ وَمَنْ مُوسَى قَالَ مُوسَى بَنِي إِسْرَائِيلَ قَالَ مَجِيءٌ مَا جَاءَ بِكَ قَالَ جِئْتُ لِ { تُعَلِّمَنِي مِمَّا عُلِّمْتَ رُشْدًا قَالَ إِنَّكَ لَنْ تَسْتَطِيعَ مَعِيَ صَبْرًا وَكَيْفَ تَصْبِرُ عَلَى مَا لَمْ تُحِطْ بِهِ خُبْرًا } شَيْءٌ أُمِرْتُ بِهِ أَنْ أَفْعَلَهُ إِذَا رَأَيْتَهُ لَمْ تَصْبِرْ { قَالَ سَتَجِدُنِي إِنْ شَاءَ اللَّهُ صَابِرًا وَلَا أَعْصِي لَكَ أَمْرًا قَالَ فَإِنْ اتَّبَعْتَنِي فَلَا تَسْأَلْنِي عَنْ شَيْءٍ حَتَّى أُحْدِثَ لَكَ مِنْهُ ذِكْرًا فَانْطَلَقَا حَتَّى إِذَا رَكِبَا فِي السَّفِينَةِ خَرَقَهَا } قَالَ انْتَحَى عَلَيْهَا قَالَ لَهُ مُوسَى عَلَيْهِ السَّلَام { أَخَرَقْتَهَا لِتُغْرِقَ أَهْلَهَا لَقَدْ جِئْتَ شَيْئًا إِمْرًا قَالَ أَلَمْ أَقُلْ إِنَّكَ لَنْ تَسْتَطِيعَ مَعِي صَبْرًا قَالَ لَا تُؤَاخِذْنِي بِمَا نَسِيتُ وَلَا تُرْهِقْنِي مِنْ أَمْرِي عُسْرًا فَانْطَلَقَا حَتَّى إِذَا لَقِيَا } غِلْمَانًا يَلْعَبُونَ قَالَ فَانْطَلَقَ إِلَى أَحَدِهِمْ بَادِيَ الرَّأْيِ فَقَتَلَهُ فَذُعِرَ عِنْدَهَا مُوسَى عَلَيْهِ السَّلَام ذَعْرَةً مُنْكَرَةً { قَالَ أَقَتَلْتَ نَفْسًا زَاكِيَةً بِغَيْرِ نَفْسٍ لَقَدْ جِئْتَ شَيْئًا نُكْرًا } فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عِنْدَ هَذَا الْمَكَانِ رَحْمَةُ اللَّهِ عَلَيْنَا وَعَلَى مُوسَى لَوْلَا أَنَّهُ عَجَّلَ لَرَأَى الْعَجَبَ وَلَكِنَّهُ أَخَذَتْهُ مِنْ صَاحِبِهِ ذَمَامَةٌ { قَالَ إِنْ سَأَلْتُكَ عَنْ شَيْءٍ بَعْدَهَا فَلَا تُصَاحِبْنِي قَدْ بَلَغْتَ مِنْ لَدُنِّي عُذْرًا } وَلَوْ صَبَرَ لَرَأَى الْعَجَبَ قَالَ وَكَانَ إِذَا ذَكَرَ أَحَدًا مِنْ الْأَنْبِيَاءِ بَدَأَ بِنَفْسِهِ رَحْمَةُ اللَّهِ عَلَيْنَا وَعَلَى أَخِي كَذَا رَحْمَةُ اللَّهِ عَلَيْنَا { فَانْطَلَقَا حَتَّى إِذَا أَتَيَا أَهْلَ قَرْيَةٍ } لِئَامًا فَطَافَا فِي الْمَجَالِسِ فَ { اسْتَطْعَمَا أَهْلَهَا فَأَبَوْا أَنْ يُضَيِّفُوهُمَا فَوَجَدَا فِيهَا جِدَارًا يُرِيدُ أَنْ يَنْقَضَّ فَأَقَامَهُ قَالَ لَوْ شِئْتَ لَاتَّخَذْتَ عَلَيْهِ أَجْرًا قَالَ هَذَا فِرَاقُ بَيْنِي وَبَيْنِكَ } وَأَخَذَ بِثَوْبِهِ قَالَ { سَأُنَبِّئُكَ بِتَأْوِيلِ مَا لَمْ تَسْتَطِعْ عَلَيْهِ صَبْرًا أَمَّا السَّفِينَةُ فَكَانَتْ لِمَسَاكِينَ يَعْمَلُونَ فِي الْبَحْرِ } إِلَى آخِرِ الْآيَةِ فَإِذَا جَاءَ الَّذِي يُسَخِّرُهَا وَجَدَهَا مُنْخَرِقَةً فَتَجَاوَزَهَا فَأَصْلَحُوهَا بِخَشَبَةٍ { وَأَمَّا الْغُلَامُ } فَطُبِعَ يَوْمَ طُبِعَ كَافِرًا وَكَانَ أَبَوَاهُ قَدْ عَطَفَا عَلَيْهِ فَلَوْ أَنَّهُ أَدْرَكَ أَرْهَقَهُمَا طُغْيَانًا وَكُفْرًا { فَأَرَدْنَا أَنْ يُبَدِّلَهُمَا رَبُّهُمَا خَيْرًا مِنْهُ زَكَاةً وَأَقْرَبَ رُحْمًا وَأَمَّا الْجِدَارُ فَكَانَ لِغُلَامَيْنِ يَتِيمَيْنِ فِي الْمَدِينَةِ وَكَانَ تَحْتَهُ } إِلَى آخِرِ الْآيَةِ و حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الدَّارِمِيُّ أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ ح و حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ أَخْبَرَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُوسَى كِلَاهُمَا عَنْ إِسْرَائِيلَ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ بِإِسْنَادِ التَّيْمِيِّ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ نَحْوَ حَدِيثِهِ
Ya gaya min [Muhammad bin Abdul A'laa Al Qais]; Ya gaya mana [Al Mu'tamir bin Sulaiman At Taimi] daga [mahaifinsa] daga [Raqabah] daga [Abu Ishaq] daga [Sa'id bin Jubair] ya ce; ya tambayi [Ibn Abbas] cewa Nauf ya yi tunanin cewa Musan da ya je neman ilimi ba Musan da aka aiko wa Bani Isra'ila ba ne; Ibn Abbas ya tambaya; Shin ka ji haka ma, ya ce? Na amsa; 'Eh.' Ibn Abbas ya ce; Nauf ya yi ƙarya! Ya gaya mana [Ubay bin Ka'ab] ya ce; Na ji Annabi sallallahu alaihi wasallam yana cewa: "Musa ya yi jawabi a gaban mutanensa yana tunawa da kwanakin Allah, nasarorinsa da jarabawarsa, sai ya ce "Ban san wani wanda ya fi shi wayo ba." Sai Allah subhanahu wata'ala ya bayyana masa cewa Allah yana da bawa wanda ya fi shi wayo, Musa ya ce; Ya Ubangijina, ka shiryar da ni. Sai Allah ya ce masa; ka tafi da abinci na kifin gishiri. Har zuwa ƙarshe sai Musa ya je ya sami dutse amma bai ga kifi ba. Sai Musa ya tafi tare da abokinsa don neman kifi. Amma ba zato ba tsammani kifin ya motsa sai abokinsa ya ce; Sai abokinsa ya ce; 'Ka gan mu muna shiru, wato lokacin da muke kwance a kan babban dutse? A gaskiya ma, na manta da kifin shark kuma babu wanda ya sa na manta da shi, sai Shaiɗan.' Sai su biyun suka dawo, suna bin sawun farko lokacin da kifin ya gudu da sauri har ya firgita Musa suka bi sawun kifin. Musa ya ce; wannan shine wurin da aka kwatanta mini. Sai ya neme shi ya haɗu da wani sanye da kyalle yana rufe kansa, yana kwance. Musa ya gaishe shi ya amsa yayin da yake cire masa kyallen da ke rufe fuskarsa; 'Wa'alaikumus salam, kai waye?' Musa ya ce; "Ni ne Musa." Ya tambaya; "Musa wanene?" Musa ya amsa; Musa ɗan Isra'ila. Ya sake tambaya; Me ya sa ka zo nan? Musa ya amsa; Na zo ne domin ka koya mini ilimin da Allah ya ba ka. Khidhir ya ce; "Hakika, ba za ka taɓa iya yin haƙuri da ni ba. Kuma ta yaya za ka yi haƙuri da wani abu, wanda har yanzu ba ka da isasshen ilimi a kansa?" "Musa ya ce: "Insha Allah, za ka same ni ina da haƙuri, kuma ba zan yi maka adawa da komai ba." Ya ce: "Idan ka bi ni, to kada ka tambaye ni game da komai, har sai na yi maka bayani da kaina." Sai su biyun suka yi tafiya, har sai da suka shiga jirgin ruwan, Khidr ya yi rami a ciki. -Ubay ya ce; 'Khidr ya yi rami a ciki da gangan.' - Musa ya ce: "Me ya sa ka yi rami a cikin jirgin ruwan kuma sakamakon haka ka nutsar da fasinjojin?" A gaskiya ma, ka yi babban kuskure. Ya (Khidr) ya ce: "Ashe ban ce: "Hakika, ba za ka taɓa yin haƙuri da ni ba." Musa ya ce: "Kada ka hukunta ni saboda mantuwata kuma kada ka ɗora mini kowace matsala a cikin al'amurata." Su biyun suka yi tafiya har sai da suka isa ga ƙananan yara da yawa waɗanda ke wasa a bakin teku, sannan ya kusanci ɗaya daga cikinsu da sauri ya kashe shi nan take. Musa ya yi mamaki ya ce: "Me ya sa kake kashe rai mai tsabta, wadda ba ta taɓa kashe wani mutum ba? A gaskiya ma, ka yi wani abu ba daidai ba." Khidhr ya ce: "Ban gaya maka ba, cewa ba za ka iya yin haƙuri da ni ba?" Musa ya ji kunya ya ce: "Idan na tambaye ka game da wani abu bayan wannan (lokacin), to kada ka bar ni in raka ka, a gaskiya ka ba ni isasshen uzuri." Sai su biyun suka yi tafiya; har sai da suka zo wurin mutanen wata ƙasa, suka nemi mutanen wannan ƙasar su yi musu nishaɗi amma mutanen wannan ƙasar ba sa son yin musu nishaɗi, sai dukansu suka sami kansu a cikin ƙauye. Katangar gidan ce ta kusa rugujewa, don haka Khidr ya gina katangar. Musa ya ce: "Idan kana so, tabbas za ka karɓi ladan." Dangane da jirgin, na talakawa ne waɗanda ke aiki a teku, kuma na yi niyyar lalata jirgin, domin a gabansu akwai sarki wanda ya ɗauki kowane jirgi. Don haka lokacin da sarki ya wuce zai sami jirgin a cikin yanayin da ya lalace, don haka ba su ɗauke shi ba kuma komai yana lafiya, bayan haka za su iya sake gyara shi da itace. Kuma game da yaron, an ƙaddara shi ya kafirta alhali iyayensa mutane ne masu ibada, idan ya girma zai tura iyayensa zuwa ga kuskure da kafirci. Kuma muna fatan Allah ya maye gurbinsu da wasu yara waɗanda tsarkinsu ya fi wannan yaron kyau kuma ya fi ƙaunarsu (ga iyayensu). Dangane da bangon gidan, na marayu biyu ne a cikin birni, kuma a ƙarƙashinsa akwai taska da aka ajiye musu duka biyun, alhali uban mutum ne mai ibada, don haka Ubangijinka ya so su isa ga balaga su kuma ɗauki ajiyarsu, a matsayin rahama daga Ubangijinka. Kuma ya gaya mana ['Abdullah bin Abdur Rahman Ad Darimi]; Ya sanar da mu [Muhammad bin Yusuf]; Haka nan an ruwaito shi daga wata hanya, Kuma ya gaya mana ['Abad bin Humaid]; Ya ba mu labari ['Ubaidullah bin Musa] duka daga [Isra'ila] daga [Abu Ishaq] da sanadi At Taimi daga Abu Ishaq da hadisi makamancin haka.
Imam Muslim : 4387
و حَدَّثَنَا عَمْرٌو النَّاقِدُ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ عَمْرٍو عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ أُبَيِّ بْنِ كَعْبٍ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَرَأَ { لَتَّخِذْتَ عَلَيْهِ أَجْرًا }
Kuma ya gaya mana [Amru An Naqid] Ya gaya mana [Sufyan bin Uyainah] daga [Amru] daga [Sa'id bin Jubair] daga [Ibn Abbas] daga [Ubay bin Ka'ab] Cewa Annabi sallallahu alaihi wasallam ya karanta ayar: Idan kuna so, kuna iya neman lada a kansa. (QS Al Kahf: 77)
Imam Muslim : 4388
حَدَّثَنِي حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ بْنِ مَسْعُودٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبَّاسٍ أَنَّهُ تَمَارَى هُوَ وَالْحُرُّ بْنُ قَيْسِ بْنِ حِصْنٍ الْفَزَارِيُّ فِي صَاحِبِ مُوسَى عَلَيْهِ السَّلَام فَقَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ هُوَ الْخَضِرُ فَمَرَّ بِهِمَا أُبَيُّ بْنُ كَعْبٍ الْأَنْصَارِيُّ فَدَعَاهُ ابْنُ عَبَّاسٍ فَقَالَ يَا أَبَا الطُّفَيْلِ هَلُمَّ إِلَيْنَا فَإِنِّي قَدْ تَمَارَيْتُ أَنَا وَصَاحِبِي هَذَا فِي صَاحِبِ مُوسَى الَّذِي سَأَلَ السَّبِيلَ إِلَى لُقِيِّهِ فَهَلْ سَمِعْتَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَذْكُرُ شَأْنَهُ فَقَالَ أُبَيٌّ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ بَيْنَمَا مُوسَى فِي مَلَإٍ مِنْ بَنِي إِسْرَائِيلَ إِذْ جَاءَهُ رَجُلٌ فَقَالَ لَهُ هَلْ تَعْلَمُ أَحَدًا أَعْلَمَ مِنْكَ قَالَ مُوسَى لَا فَأَوْحَى اللَّهُ إِلَى مُوسَى بَلْ عَبْدُنَا الْخَضِرُ قَالَ فَسَأَلَ مُوسَى السَّبِيلَ إِلَى لُقِيِّهِ فَجَعَلَ اللَّهُ لَهُ الْحُوتَ آيَةً وَقِيلَ لَهُ إِذَا افْتَقَدْتَ الْحُوتَ فَارْجِعْ فَإِنَّكَ سَتَلْقَاهُ فَسَارَ مُوسَى مَا شَاءَ اللَّهُ أَنْ يَسِيرَ ثُمَّ قَالَ لِفَتَاهُ { آتِنَا غَدَاءَنَا } فَقَالَ فَتَى مُوسَى حِينَ سَأَلَهُ الْغَدَاءَ { أَرَأَيْتَ إِذْ أَوَيْنَا إِلَى الصَّخْرَةِ فَإِنِّي نَسِيتُ الْحُوتَ وَمَا أَنْسَانِيهِ إِلَّا الشَّيْطَانُ أَنْ أَذْكُرَهُ } فَقَالَ مُوسَى لِفَتَاهُ { ذَلِكَ مَا كُنَّا نَبْغِي فَارْتَدَّا عَلَى آثَارِهِمَا قَصَصًا } فَوَجَدَا خَضِرًا فَكَانَ مِنْ شَأْنِهِمَا مَا قَصَّ اللَّهُ فِي كِتَابِهِ إِلَّا أَنَّ يُونُسَ قَالَ فَكَانَ يَتَّبِعُ أَثَرَ الْحُوتِ فِي الْبَحْرِ
Ya gaya min [Harmalah bin Yahya]; Ya sanar da mu [Ibn Wahb]; An ruwaito min [Yunus] daga [Ibn Shihab] daga [Ubaidillah bin Abdullah bin Utbah bin Mas'ud] daga [Abdullah bin Abbas] cewa shi da Al Hurr bin Qais bin Hisn Al Fazari sun yi jayayya game da abokin Musa al'alaihissalam wanda ya tambaya game da hanyar haɗuwa da shi, Ibn Abbas ya ce abokin da ake magana a kai shine Khidhir, yayin da Hurr ya ce a'a. Sai [Ubay bin Ka'ab al-Ansari] ya wuce a gabansu. Sai Ibn Abbas ya kira shi ya ce, "Ya Abu Thufail, zo nan, a zahiri ina da rashin jituwa da abokina, wanda abokin Musa ne, wanda ya tambaye shi game da hanyar zuwa wannan wurin, domin mu haɗu da shi. Shin ka taɓa jin abubuwan da ka ji da kanka daga Annabi sallallahu alaihi wasallam?" Ubay bin Ka'ab ya amsa, "Eh, na ji Manzon Allah sallallahu alaihi wasallam yana cewa: 'Lokacin da Musa yake zaune tare da wasu Bani Isra'ila, kwatsam sai wani mutum ya zo ya tambaye shi (Musa), 'Akwai wanda ya fi ka wayo?' Musa ya amsa, 'A'a.' Sai Allah ya saukar wa Musa da wahayi, "Akwai, wato bawanMu Khidhir." Musa ya tambayi (Allah) yadda zai isa can. Sai Allah ya sanya kifin a matsayin alama a gare shi, ya ce masa, 'Idan kifin ya ɓace daga gare ka, to ka koma (zuwa inda kifin ya ɓace) domin za ka haɗu da shi (Khidhir). 'Don haka, Musa ya bi sawun kifin teku da yardar Allah. Sai Musa ya ce wa almajiransa; Ku zo mu ci abincin rana tukuna, ina abincin yake? Almajiran Musa suka ce masa lokacin da ya tambaye shi game da abincin rana, 'Shin ka ga Kifin lokacin da muka kwanta a kan babban dutse? A gaskiya ma, na manta da kifin shark kuma babu abin da ya sa na manta da shi, sai Shaiɗan.' Musa ya ce, 'To, wannan shine wurin da muke nema.' Sai su biyun suka dawo, suna bin sawun su na asali. Sai suka haɗu da Khidhir. To, abin da ya same su na gaba Allah Azza wa Jalla ya ba da labarinsa a cikin Littafinsa." Kawai dai Yunus ya ce a lafaj; 'Sai Musa ya bi sawun kifin shark a cikin teku.'
Imam Muslim : 4389
حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الدَّارِمِيُّ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ أَخْبَرَنَا و قَالَ الْآخَرَانِ حَدَّثَنَا حَبَّانُ بْنُ هِلَالٍ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ حَدَّثَنَا ثَابِتٌ حَدَّثَنَا أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ أَنَّ أَبَا بَكْرٍ الصِّدِّيقَ حَدَّثَهُ قَالَ نَظَرْتُ إِلَى أَقْدَامِ الْمُشْرِكِينَ عَلَى رُءُوسِنَا وَنَحْنُ فِي الْغَارِ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ لَوْ أَنَّ أَحَدَهُمْ نَظَرَ إِلَى قَدَمَيْهِ أَبْصَرَنَا تَحْتَ قَدَمَيْهِ فَقَالَ يَا أَبَا بَكْرٍ مَا ظَنُّكَ بِاثْنَيْنِ اللَّهُ ثَالِثُهُمَا
Ya gaya min [Zuhair bin Harb] da [Abad bin Humaid] da [Abdullah bin Abdurrahman Ad Darimi]. [Abdullah] ya ce; Ya sanar da mu Yayin da wasu ke cewa; Ya gaya mana [Habban bin Hilal] Ya gaya mana [Hammam] Ya gaya mana [Thabit] Ya gaya mana [Anas bin Malik] cewa [Abubakar As Siddiq] ya gaya masa, ya ce; "Na ga tafin ƙafafun Mushrikin a sama da mu, yayin da muke cikin kogo. Sai na ce wa Manzon Allah; 'Ya Manzon Allah, idan ɗaya daga cikinsu ya kalli ƙasa, tabbas zai gan mu a cikin wannan kogo. Sai ya ce: "Ya Abubakar, ba ka san cewa idan akwai mutane biyu ba, a gaskiya Allah ne na uku?"
Imam Muslim : 4390
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ جَعْفَرِ بْنِ يَحْيَى بْنِ خَالِدٍ حَدَّثَنَا مَعْنٌ حَدَّثَنَا مَالِكٌ عَنْ أَبِي النَّضْرِ عَنْ عُبَيْدِ بْنِ حُنَيْنٍ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ جَلَسَ عَلَى الْمِنْبَرِ فَقَالَ عَبْدٌ خَيَّرَهُ اللَّهُ بَيْنَ أَنْ يُؤْتِيَهُ زَهْرَةَ الدُّنْيَا وَبَيْنَ مَا عِنْدَهُ فَاخْتَارَ مَا عِنْدَهُ فَبَكَى أَبُو بَكْرٍ وَبَكَى فَقَالَ فَدَيْنَاكَ بِآبَائِنَا وَأُمَّهَاتِنَا قَالَ فَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هُوَ الْمُخَيَّرُ وَكَانَ أَبُو بَكْرٍ أَعْلَمَنَا بِهِ وَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ أَمَنَّ النَّاسِ عَلَيَّ فِي مَالِهِ وَصُحْبَتِهِ أَبُو بَكْرٍ وَلَوْ كُنْتُ مُتَّخِذًا خَلِيلًا لَاتَّخَذْتُ أَبَا بَكْرٍ خَلِيلًا وَلَكِنْ أُخُوَّةُ الْإِسْلَامِ لَا تُبْقَيَنَّ فِي الْمَسْجِدِ خَوْخَةٌ إِلَّا خَوْخَةَ أَبِي بَكْرٍ حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ مَنْصُورٍ حَدَّثَنَا فُلَيْحُ بْنُ سُلَيْمَانَ عَنْ سَالِمٍ أَبِي النَّضْرِ عَنْ عُبَيْدِ بْنِ حُنَيْنٍ وَبُسْرِ بْنِ سَعِيدٍ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ قَالَ خَطَبَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ النَّاسَ يَوْمًا بِمِثْلِ حَدِيثِ مَالِكٍ
An gaya mana [Abdullah bin Ja'afar bin Yahya bin Khalid] An gaya mana [Ma'an] An gaya mana An gaya mana [Malik] daga [Abu An Nadhr] daga [Ubaid bin Hunain] daga [Abu Sa'id Al Khudri], cewa da zarar Annabi sallallahu alaihi wasallam yana zaune a kan mimbari, sai ya ce: "Akwai wani bawa wanda Allah ya ba shi zabi biyu tsakanin jin daɗin duniya da lada tare da Shi, amma bawan ya zaɓi lada tare da Shi." Da jin maganar Manzon Allah, nan da nan Abubakar ya yi kuka mai baƙin ciki, Manzon Allah shi ma ya yi kuka. Sai Abubakar ya ce: 'Hakika, muna miƙa duk abin da muke da shi gare ka, Ya Manzon Allah.' Abu Sa'id ya ce; Idan Manzon Allah sallallahu alaihi wasallam shine mafi kyawun mutum a cikinmu, to Abubakar shine mutumin da ya fi kusa da shi. Manzon Allah sallallahu alaihi wasallam ya ce: "Mutumin da dukiyarsa da abotarsa suka fi kusa da ni shine Abubakar. Da an umarce ni da na zaɓi masoyi, to da na zaɓi Abubakar a matsayin masoyi, amma muna cikin 'yan'uwantaka ta Musulunci. Babu ƙofa a masallaci sai ƙofar Abubakar. Ya gaya mana [Sa'id bin Manshur] Ya gaya mana [Fulaih bin Sulaiman] daga [Salim Abu An Nadhr] daga [Ubaid bin Hunain] da [Busr bin Sa'id] daga [Abu Sa'id Al Khudri] ya ce; Wata rana Manzon Allah sallallahu alaihi wasallam ya yi wa'azi a gaban taron jama'a... wanda yayi kama da Hadisin Malik.
Imam Muslim : 4391
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ الْعَبْدِيُّ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ إِسْمَعِيلَ بْنِ رَجَاءٍ قَالَ سَمِعْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ أَبِي الْهُذَيْلِ يُحَدِّثُ عَنْ أَبِي الْأَحْوَصِ قَالَ سَمِعْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ مَسْعُودٍ يُحَدِّثُ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ لَوْ كُنْتُ مُتَّخِذًا خَلِيلًا لَاتَّخَذْتُ أَبَا بَكْرٍ خَلِيلًا وَلَكِنَّهُ أَخِي وَصَاحِبِي وَقَدْ اتَّخَذَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ صَاحِبَكُمْ خَلِيلًا
Ya gaya mana [Muhammad bin Basyar Al 'Abdi] Ya gaya mana [Ibnu Ja'far] Ya gaya mana [Syu'bah] daga [Isma'il bin Raja'] ya ce; Na ji [Abdullah bin Abu Hudzail] yana cewa; daga [Abu Al Ahwash] ya ce; Na ji [Abdullah bin Mas'ud] yana cewa; Daga Annabi sallallahu alaihi wasallam ya ce: Da ace an ba ni izinin zaɓar masoyi, to da na sanya Abubakar masoyina, amma shi ɗan'uwana ne kuma abokina kuma hakika Allah ya sanya abokinka ya zama masoyin Allah.
Imam Muslim : 4392
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَابْنُ بَشَّارٍ وَاللَّفْظُ لِابْنِ الْمُثَنَّى قَالَا حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ أَبِي الْأَحْوَصِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ لَوْ كُنْتُ مُتَّخِذًا مِنْ أُمَّتِي أَحَدًا خَلِيلًا لَاتَّخَذْتُ أَبَا بَكْرٍ
Ya gaya mana [Muhammad bin Al Mutsanna] da [Ibn Basyar] wannan lafazh na Ibn Al Mutsanna duk sun ce; Ya gaya mana [Muhammad bin Ja'afar] Ya gaya mana [Syu'bah] daga [Abu Ishaq] daga [Abu Al Ahwash] daga [Abdullah] daga Annabi sallallahu alaihi wasallam ya ce: Da ace an bar ni in yi masoyin mutanena, to da na sanya Abubakar masoyina.
Imam Muslim : 4393
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَابْنُ بَشَّارٍ قَالَا حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ حَدَّثَنِي سُفْيَانُ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ أَبِي الْأَحْوَصِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ ح و حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ أَخْبَرَنَا جَعْفَرُ بْنُ عَوْنٍ أَخْبَرَنَا أَبُو عُمَيْسٍ عَنْ ابْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَوْ كُنْتُ مُتَّخِذًا خَلِيلًا لَاتَّخَذْتُ ابْنَ أَبِي قُحَافَةَ خَلِيلًا
An gaya mana cewa [Muhammad bin Al Mutsanna] da [Ibn Basyar] duk sun ce; An gaya mana [Abdurrahman] An gaya mana [Sufyan] daga [Abu Ishaq] daga [Abu Al Ahwash] daga [Abdullah] Haka kuma an ruwaito shi daga wasu layuka, Kuma an gaya mana [Abad bin Humaid] An gaya mana [Ja'afar bin 'Aun] An gaya mana [Abu Umais] daga [Ibnu Abu Awalkah] daga [Abdullah] ya ce; Manzon Allah sallallahu alaihi wasallam ya ce: Da a bar ni in zaɓi masoyi, da na sanya Ibn Quhafah masoyina.
Imam Muslim : 4394
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ قَالَ إِسْحَقُ أَخْبَرَنَا و قَالَ الْآخَرَانِ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ مُغِيرَةَ عَنْ وَاصِلِ بْنِ حَيَّانَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي الْهُذَيْلِ عَنْ أَبِي الْأَحْوَصِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَوْ كُنْتُ مُتَّخِذًا مِنْ أَهْلِ الْأَرْضِ خَلِيلًا لَاتَّخَذْتُ ابْنَ أَبِي قُحَافَةَ خَلِيلًا وَلَكِنْ صَاحِبُكُمْ خَلِيلُ اللَّهِ
An gaya mana ta hanyar [Uthman bin Abu Syaibah] da [Zuhair bin Harb] da [Ishaq bin Ibrahim]. [Ishaq] ya ce; Ya sanar da mu Yayin da wasu ke cewa; An gaya mana [Jarir] daga [Mughirah] daga [Washil bin Hayyan] daga [Abdullah bin Abu Hudzail] daga [Abu Al Ahwash] daga [Abdullah] daga Annabi sallallahu alaihi wasallam ya ce: "Da an ba ni izinin zaɓar masoyi daga cikin mazauna duniya, to da na sanya Ibn Quhafah masoyina, amma abokinka masoyin Allah ne."
Imam Muslim : 4395
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ وَوَكِيعٌ ح و حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ أَخْبَرَنَا جَرِيرٌ ح و حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ كُلُّهُمْ عَنْ الْأَعْمَشِ ح و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ وَأَبُو سَعِيدٍ الْأَشَجُّ وَاللَّفْظُ لَهُمَا قَالَا حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُرَّةَ عَنْ أَبِي الْأَحْوَصِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَلَا إِنِّي أَبْرَأُ إِلَى كُلِّ خِلٍّ مِنْ خِلِّهِ وَلَوْ كُنْتُ مُتَّخِذًا خَلِيلًا لَاتَّخَذْتُ أَبَا بَكْرٍ خَلِيلًا إِنَّ صَاحِبَكُمْ خَلِيلُ اللَّهِ
Ya gaya mana [Abubakar bin Abu Syaibah]; Ya gaya mana [Abu Mu'awiyah] da [Waki']; Haka nan an ruwaito daga wata hanya, Kuma Ya gaya mana [Ishaq bin Ibrahim]; Ya sanar da mu [Jarir]; Haka nan an ruwaito daga wata hanya, Kuma Ya gaya mana [Ibn Abu 'Umar]; Ya gaya mana [Sufyan] komai daga [Al A'masy]; Haka nan an ruwaito daga wata hanya, Kuma Ya gaya mana [Muhammad bin 'Abdillah bin Numair] da [Abu Sa'id Al Asyaj] kuma wannan lafazh nasu ne yana cewa; Ya gaya mana [Waki']; Ya gaya mana [Al A'masy] daga [Abdillah bin Murrah] daga [Abu Al Ahwash] daga [Abdullah] ya ce; Manzon Allah sallallahu alaihi wasallam ya ce: "Ku sani cewa hakika ina nesa da duk wanda ke son masoyinsa. Da an bar ni in ɗauki masoyina, da na ɗauki Abubakar a matsayin masoyina. Hakika, abokinka masoyin Allah ne."
Imam Muslim : 4396
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى أَخْبَرَنَا خَالِدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ خَالِدٍ عَنْ أَبِي عُثْمَانَ أَخْبَرَنِي عَمْرُو بْنُ الْعَاصِ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَعَثَهُ عَلَى جَيْشِ ذَاتِ السَّلَاسِلِ فَأَتَيْتُهُ فَقُلْتُ أَيُّ النَّاسِ أَحَبُّ إِلَيْكَ قَالَ عَائِشَةُ قُلْتُ مِنْ الرِّجَالِ قَالَ أَبُوهَا قُلْتُ ثُمَّ مَنْ قَالَ عُمَرُ فَعَدَّ رِجَالًا
Ya gaya mana [Yahya bin Yahya] Ya gaya mana [Khalid bin Abdullah] daga [Khalid] daga [Abu Utsman], Ya gaya min [Amru bin Al Ash] cewa Manzon Allah ya taɓa aiko shi ya jagoranci rundunar Musulmi a yaƙin Dzatus Salasil. Amru bin Al Ash ya ce; Na haɗu da Manzon Allah na tambaya; Ya Manzon Allah, wanene mutumin da kake so? Manzon Allah ya amsa; 'Aisha.' Sai na sake tambaya; Daga cikin maza, wa ka fi so? Manzon Allah sallallahu alaihi wasallam ya amsa: 'Baban Aisha (Abubakar).' Na sake tambaya; To, wanene? Manzon Allah ya amsa: 'Umar bin Khaththab.' Sannan ya ambaci wasu abokai da dama.
Imam Muslim : 4397
و حَدَّثَنِي الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ الْحُلْوَانِيُّ حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ عَوْنٍ عَنْ أَبِي عُمَيْسٍ ح و حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ وَاللَّفْظُ لَهُ أَخْبَرَنَا جَعْفَرُ بْنُ عَوْنٍ أَخْبَرَنَا أَبُو عُمَيْسٍ عَنْ ابْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ سَمِعْتُ عَائِشَةَ وَسُئِلَتْ مَنْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُسْتَخْلِفًا لَوْ اسْتَخْلَفَهُ قَالَتْ أَبُو بَكْرٍ فَقِيلَ لَهَا ثُمَّ مَنْ بَعْدَ أَبِي بَكْرٍ قَالَتْ عُمَرُ ثُمَّ قِيلَ لَهَا مَنْ بَعْدَ عُمَرَ قَالَتْ أَبُو عُبَيْدَةَ بْنُ الْجَرَّاحِ ثُمَّ انْتَهَتْ إِلَى هَذَا
Kuma ya gaya min [Al Hasan bin Ali Al Hulwani] Ya gaya mana [Ja'afar bin 'Aun] daga [Abu Umais] Haka kuma an ruwaito shi daga wata hanya, Kuma ya gaya mana [Abad bin Humaid] wannan lafazh nasa ne. Ya sanar da mu [Ja'afar bin 'Aun] Ya sanar da mu [Abu Umais] daga [Ibn Abu Awalkah], ya ce; Na taɓa jin [Aisyah] yana amsa tambaya kamar haka; 'Wa za a naɗa a matsayin khalifa, idan yana son naɗa halifa?' Aisyah ta amsa; 'Abubakar.' An sake tambayar Aisyah; to wa kuma? Aisyah ta amsa; 'Umar bin Khathtab.' An sake tambayar, to wa kuma? Ya amsa; Abu Ubaidah bin Jarrah. Sai Aisyah ta ƙare a can.
Imam Muslim : 4398
حَدَّثَنِي عَبَّادُ بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ أَخْبَرَنِي أَبِي عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ جُبَيْرِ بْنِ مُطْعِمٍ عَنْ أَبِيهِ أَنَّ امْرَأَةً سَأَلَتْ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ شَيْئًا فَأَمَرَهَا أَنْ تَرْجِعَ إِلَيْهِ فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَرَأَيْتَ إِنْ جِئْتُ فَلَمْ أَجِدْكَ قَالَ أَبِي كَأَنَّهَا تَعْنِي الْمَوْتَ قَالَ فَإِنْ لَمْ تَجِدِينِي فَأْتِي أَبَا بَكْرٍ و حَدَّثَنِيهِ حَجَّاجُ بْنُ الشَّاعِرِ حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ أَبِيهِ أَخْبَرَنِي مُحَمَّدُ بْنُ جُبَيْرِ بْنِ مُطْعِمٍ أَنَّ أَبَاهُ جُبَيْرَ بْنَ مُطْعِمٍ أَخْبَرَهُ أَنَّ امْرَأَةً أَتَتْ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَكَلَّمَتْهُ فِي شَيْءٍ فَأَمَرَهَا بِأَمْرٍ بِمِثْلِ حَدِيثِ عَبَّادِ بْنِ مُوسَى
Ya gaya min [Abbad bin Musa] Ya gaya mana [Ibrahim bin Sa'ad] Ya gaya min [mahaifina] daga [Muhammad bin Jubair bin Muth'im] daga [mahaifinsa] cewa akwai wata mata da ta roƙi Manzon Allah wani abu. Sai Annabi ya umarce shi da ya sake dawowa a wani lokaci. Matar ta ce: Ya Manzon Allah, idan na sake dawowa fa, amma ba zan iya haɗuwa da kai ba? Jubair ya ce; Babana ya ce; Da alama matar tana nufin cewa Annabi sallallahu alaihi wasallam ya mutu. Sai Manzon Allah ya ce: 'Idan ba ka haɗu da ni ba, to ka haɗu da Abubakar!' Kuma ya gaya min [Hajjaj bin As Sya'ir] Ya gaya mana [Ya'qub bin Ibrahim] Ya gaya min [Mahaifina] daga [Mahaifinsa] Ya gaya min [Muhammad bin Jubair bin Muth'im] cewa mahaifinsa [Jubair bin Muth'im] Ya gaya masa, game da wata mace da ta zo wurin Annabi sallallahu alaihi wasallam, sannan ya gaya masa wani abu, sannan ya umarce shi.....kamar yadda Hadisi ya gabata Abbad bin Musa.
Imam Muslim : 4399
حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ أَخْبَرَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ حَدَّثَنَا صَالِحُ بْنُ كَيْسَانَ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ قَالَ لِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي مَرَضِهِ ادْعِي لِي أَبَا بَكْرٍ أَبَاكِ وَأَخَاكِ حَتَّى أَكْتُبَ كِتَابًا فَإِنِّي أَخَافُ أَنْ يَتَمَنَّى مُتَمَنٍّ وَيَقُولُ قَائِلٌ أَنَا أَوْلَى وَيَأْبَى اللَّهُ وَالْمُؤْمِنُونَ إِلَّا أَبَا بَكْرٍ
Ya gaya mana [Ubaidullah bin Sa'id] Ya gaya mana [Yazid bin Harun] Ya gaya mana [Ibrahim bin Sa'ad] Ya gaya mana [Salih bin Kaisan] daga [Az Zuhri] daga [Urwah] daga [Aisyah] ya ce; Wata rana, lokacin da Manzon Allah (Sallallahu Alaihi Wasallam) ya yi rashin lafiya, ya ce mini: Kira babanka Abubakar da 'yan'uwanka a nan, domin in rubuta wasiƙa (shawarar Khalifa). Domin ina damuwa cewa nan gaba wani zai yi babban buri ya ce; ni ne wanda ya fi cancanta ya zama Khalifa. Alhali Allah da Musulmai ba su yarda da hakan ba sai Abubakar.
Imam Muslim : 4400
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي عُمَرَ الْمَكِّيُّ حَدَّثَنَا مَرْوَانُ بْنُ مُعَاوِيَةَ الْفَزَارِيُّ عَنْ يَزِيدَ وَهُوَ ابْنُ كَيْسَانَ عَنْ أَبِي حَازِمٍ الْأَشْجَعِيِّ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ أَصْبَحَ مِنْكُمْ الْيَوْمَ صَائِمًا قَالَ أَبُو بَكْرٍ أَنَا قَالَ فَمَنْ تَبِعَ مِنْكُمْ الْيَوْمَ جَنَازَةً قَالَ أَبُو بَكْرٍ أَنَا قَالَ فَمَنْ أَطْعَمَ مِنْكُمْ الْيَوْمَ مِسْكِينًا قَالَ أَبُو بَكْرٍ أَنَا قَالَ فَمَنْ عَادَ مِنْكُمْ الْيَوْمَ مَرِيضًا قَالَ أَبُو بَكْرٍ أَنَا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا اجْتَمَعْنَ فِي امْرِئٍ إِلَّا دَخَلَ الْجَنَّةَ
Ya gaya mana [Muhammad bin Abu Umar AL Makki] Ya gaya mana [Marwan bin Mu'awiyah Al Fazari] daga [Yazid] wato Ibn Kaisan daga [Abu Hazim Al Asyja'i] daga [Abu Hurairah] ya ce; Manzon Allah sallallahu alaihi wasallam: "Wanene a cikinku yake azumi a yau? Abubakar ya amsa; 'Ni ne.' Manzon Allah sallallahu alaihi wasallam ya sake tambaya: 'Wanene a cikinku ya isar da gawar Abubakar a yau? Manzon Allah ya sake tambaya; 'Wanene a cikinku ya ciyar da talakawa a yau' Abubakar ya amsa; Manzon Allah ya sake tambaya: 'Wanene a cikinku ya ziyarci marasa lafiya a yau? Abubakar ya sake amsawa; Sai Annabi sallallahu alaihi wasallam ya ce: 'Ba duk ayyukan da aka ambata a sama mutum yake yi ba sai dai idan ya tabbata zai shiga aljanna.'