Imam Muslim : 4341
و حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ الْحَنْظَلِيُّ أَخْبَرَنَا رَوْحٌ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ عَمَّارِ بْنِ أَبِي عَمَّارٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ أَقَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمَكَّةَ خَمْسَ عَشْرَةَ سَنَةً يَسْمَعُ الصَّوْتَ وَيَرَى الضَّوْءَ سَبْعَ سِنِينَ وَلَا يَرَى شَيْئًا وَثَمَانَ سِنِينَ يُوحَى إِلَيْهِ وَأَقَامَ بِالْمَدِينَةِ عَشْرًا
Kuma ya gaya mana [Ishaq bin Ibrahim Al Handzali]; Ya sanar da mu [Rauh]; Ya gaya mana [Hammad bin Salamah] daga [Ammar bin Abu 'Ammar] daga [Ibn Abbas] ya ce; Annabi sallallahu alaihi wasallam ya zauna a Makka tsawon shekaru goma sha biyar. Tsawon shekaru bakwai yana jin muryoyi kuma ya ga haske. Kuma an saukar masa da shekaru takwas. Kuma ya zauna a Madina tsawon shekaru goma.
Imam Muslim : 4342
حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَابْنُ أَبِي عُمَرَ وَاللَّفْظُ لِزُهَيْرٍ قَالَ إِسْحَقُ أَخْبَرَنَا و قَالَ الْآخَرَانِ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ الزُّهْرِيِّ سَمِعَ مُحَمَّدَ بْنَ جُبَيْرِ بْنِ مُطْعِمٍ عَنْ أَبِيهِ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَنَا مُحَمَّدٌ وَأَنَا أَحْمَدُ وَأَنَا الْمَاحِي الَّذِي يُمْحَى بِيَ الْكُفْرُ وَأَنَا الْحَاشِرُ الَّذِي يُحْشَرُ النَّاسُ عَلَى عَقِبِي وَأَنَا الْعَاقِبُ وَالْعَاقِبُ الَّذِي لَيْسَ بَعْدَهُ نَبِيٌّ
Ya gaya min [Zuhair bin Harb] da [Ishaq bin Ibrahim] da [Ibn Abu 'Umar] kuma wannan lafazh na Zuhair ne. [Ishaq] ya ce; Ya sanar da mu Yayin da wasu ke cewa; Ya gaya mana [Sufyan bin 'Uyainah] daga [Az Zuhri] ya ji [Muhammad bin Jubair bin Muth'im] daga [mahaifinsa] cewa Annabi sallallahu alaihi wasallam ya ce: Hakika ni ne Muhammad, ni ne Ahmad, ni ne al-Mahi wanda ke nufin Allah zai share kafirci tare da ni, ni ne al-Hasyir wanda ke nufin za a tara mutane a ƙafafuna, kuma ni ne al-'Aqib wanda ke nufin babu wani annabi a bayana.
Imam Muslim : 4343
حَدَّثَنِي حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ جُبَيْرِ بْنِ مُطْعِمٍ عَنْ أَبِيهِ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ لِي أَسْمَاءً أَنَا مُحَمَّدٌ وَأَنَا أَحْمَدُ وَأَنَا الْمَاحِي الَّذِي يَمْحُو اللَّهُ بِيَ الْكُفْرَ وَأَنَا الْحَاشِرُ الَّذِي يُحْشَرُ النَّاسُ عَلَى قَدَمَيَّ وَأَنَا الْعَاقِبُ الَّذِي لَيْسَ بَعْدَهُ أَحَدٌ وَقَدْ سَمَّاهُ اللَّهُ رَءُوفًا رَحِيمًا و حَدَّثَنِي عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ شُعَيْبِ بْنِ اللَّيْثِ قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ جَدِّي حَدَّثَنِي عُقَيْلٌ ح و حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ ح و حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الدَّارِمِيُّ أَخْبَرَنَا أَبُو الْيَمَانِ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ كُلُّهُمْ عَنْ الزُّهْرِيِّ بِهَذَا الْإِسْنَادِ وَفِي حَدِيثِ شُعَيْبٍ وَمَعْمَرٍ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَفِي حَدِيثِ عُقَيْلٍ قَالَ قُلْتُ لِلزُّهْرِيِّ وَمَا الْعَاقِبُ قَالَ الَّذِي لَيْسَ بَعْدَهُ نَبِيٌّ وَفِي حَدِيثِ مَعْمَرٍ وَعُقَيْلٍ الْكَفَرَةَ وَفِي حَدِيثِ شُعَيْبٍ الْكُفْرَ
Ya gaya min [Harmalah bin Yahya]; Ya sanar da mu [Ibn Wahb]; An ruwaito min [Yunus] daga [Ibn Shihab] daga [Muhammad bin Jubair bin Muth'im] daga [mahaifinsa] رضي الله عنه ya ce, Manzon Allah صلى الله عليه وسلم ya ce: "Ina da sunaye da dama: (1) Ana kiran ni Muhammad. (2) Ana kiran ni Ahmad. (3) Ana kiran ni Al Mahi (mai halakarwa), wanda ke nufin Allah zai kawar da kafirci tare da ni. (4) Ana kiran ni Al-Hasyir (mai tarawa) wanda ke nufin Allah yana tattara mutane don su bi sawuna. (5) Ana kiran ni Al 'Aqib (mai rufewa), wanda ke nufin babu wani Annabi a bayana. Kuma hakika, Allah ya ba ni sunaye Ra'uf (mai goyon baya) da Rahim (mai rahama)." Kuma bayan ya gaya mini [Abdul Malik bin Syu'aib bin Al Laits] ya ce; Ya gaya mana [mahaifina] daga [kakana]; Ya gaya min ['Uqail]; Haka nan an ruwaito shi daga wata hanya, Kuma ya ba mu labari ['Abdu bin Humaid] ya ba mu labari ['Abdurrazaq] ya ba mu labari [Ma'mar]. Haka nan an ruwaito shi daga wata hanya, Kuma ya ba mu labari ['Abdullah bin 'Abdur Rahman Ad Darimi]; Ya ba mu labari [Abul Yaman]; Ya ba mu labari [Syu'aib] gaba ɗaya daga [Az Zuhri] ta wannan hanyar. Kuma a cikin Hadisi an ambaci Syu'aib da Ma'mar tare da lafazh; Na ji Manzon Allah sallallahu alaihi wasallam. A cikin Hadisin Uqail ya ce; 'Na tambayi Az Zuhri, Me Al 'Aqib yake nufi?' Ya amsa; Wato, babu annabawa a bayansa. Haka kuma a cikin Hadisin Ma'ar da Uqail an yi amfani da kalmar 'Al kafarah' (kafirci), yayin da a Hadisin Syu'aib aka yi amfani da kalmar 'Al Kufru'.
Imam Muslim : 4344
و حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ الْحَنْظَلِيُّ أَخْبَرَنَا جَرِيرٌ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ عَمْرِو بْنِ مُرَّةَ عَنْ أَبِي عُبَيْدَةَ عَنْ أَبِي مُوسَى الْأَشْعَرِيِّ قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُسَمِّي لَنَا نَفْسَهُ أَسْمَاءً فَقَالَ أَنَا مُحَمَّدٌ وَأَحْمَدُ وَالْمُقَفِّي وَالْحَاشِرُ وَنَبِيُّ التَّوْبَةِ وَنَبِيُّ الرَّحْمَةِ
Kuma ya gaya mana [Ishaq bin Ibrahim Al Handzali]; Ya ruwaito mana [Jarir] daga [Al A'masy] daga ['Amru bin Murrah] daga [Abu 'Ubaidah] daga [Abu Musa Al Asy'ari] ya ce; “Manzon Allah Sallallahu Alaihi Wasallama ya ambace mu da sunaye da dama waxanda su ne sunayensa na kashin kansa, ya ce: “Ni sunansa Muhammad, Ahmad, Al Muqaffa (daidai da sunan Al Aqib, faffafi), Al Hasyir, Nabiyyut-Taubah da Nabiyyur-Rahmah.
Imam Muslim : 4345
حَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي الضُّحَى عَنْ مَسْرُوقٍ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ صَنَعَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَمْرًا فَتَرَخَّصَ فِيهِ فَبَلَغَ ذَلِكَ نَاسًا مِنْ أَصْحَابِهِ فَكَأَنَّهُمْ كَرِهُوهُ وَتَنَزَّهُوا عَنْهُ فَبَلَغَهُ ذَلِكَ فَقَامَ خَطِيبًا فَقَالَ مَا بَالُ رِجَالٍ بَلَغَهُمْ عَنِّي أَمْرٌ تَرَخَّصْتُ فِيهِ فَكَرِهُوهُ وَتَنَزَّهُوا عَنْهُ فَوَاللَّهِ لَأَنَا أَعْلَمُهُمْ بِاللَّهِ وَأَشَدُّهُمْ لَهُ خَشْيَةً حَدَّثَنَا أَبُو سَعِيدٍ الْأَشَجُّ حَدَّثَنَا حَفْصٌ يَعْنِي ابْنَ غِيَاثٍ ح و حَدَّثَنَاه إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَعَلِيُّ بْنُ خَشْرَمٍ قَالَا أَخْبَرَنَا عِيسَى بْنُ يُونُسَ كِلَاهُمَا عَنْ الْأَعْمَشِ بِإِسْنَادِ جَرِيرٍ نَحْوَ حَدِيثِهِ
Ya gaya mana [Zuhair bin Harb]; Bayan ya gaya mana [Jarir] daga [Al A'masy] daga [Abu Adh Dhuha] daga [Masruq] daga [Aisyah] sai ya ce: Manzon Allah sallallahu alaihi wasallam ya sassauta wa ɗaya daga cikin umarninsa. Sai wannan ya isa ga wasu daga cikin abokansa kuma suka yi kama da ba su so ba suka bar shi. Sai labarin halinsu ya isa ga Manzon Allah (tsira da amincin Allah su tabbata a gare shi) har ya miƙe tsaye ya yi wa'azi: "Me ya sa akwai mutanen da suka kawo musu wani al'amari daga gare ni wanda na sami sauƙi daga gare shi saboda shi sannan suka ƙi shi suka bar shi?! Wallahi, ni ne mutumin da ya fi su sanin Allah kuma ni ne mutumin da ya fi tsoronSa." Ya gaya mana [Abu Sa'id Al Asyaj]; Ya gaya mana [Hafsh] wato Ibn Ghiyats; Haka kuma an ruwaito shi daga wata hanya, Kuma an danganta shi da mu [Ishaq bin Ibrahim] kuma [Ali bin Khasyram] duk sun ce; Ya ba mu labarin [Isa bin Yunus] duka daga [Al A'masy] ta hanyar Jarir bisa ga wannan Hadisin.
Imam Muslim : 4346
و حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ مُسْلِمٍ عَنْ مَسْرُوقٍ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ رَخَّصَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي أَمْرٍ فَتَنَزَّهَ عَنْهُ نَاسٌ مِنْ النَّاسِ فَبَلَغَ ذَلِكَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَغَضِبَ حَتَّى بَانَ الْغَضَبُ فِي وَجْهِهِ ثُمَّ قَالَ مَا بَالُ أَقْوَامٍ يَرْغَبُونَ عَمَّا رُخِّصَ لِي فِيهِ فَوَاللَّهِ لَأَنَا أَعْلَمُهُمْ بِاللَّهِ وَأَشَدُّهُمْ لَهُ خَشْيَةً
Kuma ya gaya mana [Abu Kuraib]; Bayan ya gaya mana [Abu Mu'awiyah] daga [Al A'masy] daga [Muslim] daga [Masruq] daga [Aisyah] sai ya ce: "Annabi sallallahu alaihi wasallam ya taɓa sassauta wa Musulmai a cikin wani al'amari, amma ba su so su yarda da shi ba. A ƙarshe labarin ya isa ga Manzon Allah sallallahu alaihi wasallam kuma ya sa shi fushi - kuma fushin ya bayyana a fuskarsa." Sai Manzon Allah sallallahu alaihi wasallam ya ce: 'Me ya sa mutane ba sa son karɓar taimakon da aka ba su ta hanyar mai shiga tsakani na? Wallahi, ni ne mutumin da ya fi sanin Allah kuma mafi kusanci da Shi.'
Imam Muslim : 4347
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا لَيْثٌ ح و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رُمْحٍ أَخْبَرَنَا اللَّيْثُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ الزُّبَيْرِ حَدَّثَهُ أَنَّ رَجُلًا مِنْ الْأَنْصَارِ خَاصَمَ الزُّبَيْرَ عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي شِرَاجِ الْحَرَّةِ الَّتِي يَسْقُونَ بِهَا النَّخْلَ فَقَالَ الْأَنْصَارِيُّ سَرِّحْ الْمَاءَ يَمُرُّ فَأَبَى عَلَيْهِمْ فَاخْتَصَمُوا عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِلزُّبَيْرِ اسْقِ يَا زُبَيْرُ ثُمَّ أَرْسِلْ الْمَاءَ إِلَى جَارِكَ فَغَضِبَ الْأَنْصَارِيُّ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَنْ كَانَ ابْنَ عَمَّتِكَ فَتَلَوَّنَ وَجْهُ نَبِيِّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ قَالَ يَا زُبَيْرُ اسْقِ ثُمَّ احْبِسْ الْمَاءَ حَتَّى يَرْجِعَ إِلَى الْجَدْرِ فَقَالَ الزُّبَيْرُ وَاللَّهِ إِنِّي لَأَحْسِبُ هَذِهِ الْآيَةَ نَزَلَتْ فِي ذَلِكَ { فَلَا وَرَبِّكَ لَا يُؤْمِنُونَ حَتَّى يُحَكِّمُوكَ فِيمَا شَجَرَ بَيْنَهُمْ ثُمَّ لَا يَجِدُوا فِي أَنْفُسِهِمْ حَرَجًا }
Ya gaya mana [Qutaibah bin Sa'id]; Ya gaya mana [Laits]; Haka kuma an ruwaito daga wata hanya, Kuma ya gaya mana [Muhammad bin Rumh]; An ruwaito mana [Duk Laits] daga [Ibn Shihab] daga [Urwah bin Az Zubair] cewa [Abdullah bin Az Zubair]; Ya gaya masa cewa wani mutum Ansar ya yi jayayya da Az Zubair a gaban Annabi sallallahu alaihi wasallam kan maɓuɓɓugar Al Harrah wadda suke shayar da bishiyoyin dabino. Mutumin Ansar ya ce; "Bari ruwan ya gudana!" amma Az Zubair ya ƙi. A ƙarshe, dukansu biyun sun yi korafi game da wannan ga Manzon Allah sallallahu alaihi wasallam, sai Manzon Allah sallallahu alaihi wasallam ya ce: "Ku shayar da lambun ku, Ya Zubair, bayan haka ku ba wa maƙwabcin ku." Amma mutumin Ansar ya yi fushi ya ce; "Ya Manzon Allah, shin saboda shi ɗan baffan ku ne!" Fuskar Annabi sallallahu alaihi wasallam ta yi ja, sannan ya ce: "Ya Zubair, ka shayar da lambunka ruwa, sannan ka riƙe shi har sai ruwan ya koma ƙasa!" Abdullah bin Az Zubair ya ce; "Sai Az Zubair ya ce: "Hakika, ina tsammanin wannan ayar ta sauka ne game da wannan lamari: 'Don haka ina rantsuwa da Ubangijinka, ba za su yi imani ba har sai sun sanya ka mai hukunci kan abin da suke jayayya a kansa, sannan ba za su ji wani ƙin yarda a zukatansu ga shawarar da ka yanke ba, kuma sun yarda da ita gaba ɗaya."
Imam Muslim : 4348
حَدَّثَنِي حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى التُّجِيبِيُّ أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ أَخْبَرَنِي أَبُو سَلَمَةَ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ وَسَعِيدُ بْنُ الْمُسَيَّبِ قَالَا كَانَ أَبُو هُرَيْرَةَ يُحَدِّثُ أَنَّهُ سَمِعَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَا نَهَيْتُكُمْ عَنْهُ فَاجْتَنِبُوهُ وَمَا أَمَرْتُكُمْ بِهِ فَافْعَلُوا مِنْهُ مَا اسْتَطَعْتُمْ فَإِنَّمَا أَهْلَكَ الَّذِينَ مِنْ قَبْلِكُمْ كَثْرَةُ مَسَائِلِهِمْ وَاخْتِلَافُهُمْ عَلَى أَنْبِيَائِهِمْ و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ أَحْمَدَ بْنِ أَبِي خَلَفٍ حَدَّثَنَا أَبُو سَلَمَةَ وَهُوَ مَنْصُورُ بْنُ سَلَمَةَ الْخُزَاعِيُّ أَخْبَرَنَا لَيْثٌ عَنْ يَزِيدَ بْنِ الْهَادِ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ بِهَذَا الْإِسْنَادِ مِثْلَهُ سَوَاءً حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَأَبُو كُرَيْبٍ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ ح و حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا أَبِي كِلَاهُمَا عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ح و حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا الْمُغِيرَةُ يَعْنِي الْحِزَامِيَّ ح و حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ كِلَاهُمَا عَنْ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ الْأَعْرَجِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ح و حَدَّثَنَاه عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ زِيَادٍ سَمِعَ أَبَا هُرَيْرَةَ ح و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ هَمَّامِ بْنِ مُنَبِّهٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ كُلُّهُمْ قَالَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ذَرُونِي مَا تَرَكْتُكُمْ وَفِي حَدِيثِ هَمَّامٍ مَا تُرِكْتُمْ فَإِنَّمَا هَلَكَ مَنْ كَانَ قَبْلَكُمْ ثُمَّ ذَكَرُوا نَحْوَ حَدِيثِ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَعِيدٍ وَأَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ
Ya gaya min [Harmalah bin Yahya At Tujibi]; Ya sanar da mu [Ibn Wahb]; Ya ba ni labari [Yunus] daga [Ibn Shihab]; An ruwaito mini cewa [Abu Salamah bin Abdur Rahman] da [Sa'id bin Al Musayyab] duk sun ce; [Abu Hurairah] ya ce ya ji Manzon Allah (tsira da amincin Allah su tabbata a gare shi) yana cewa: "Abin da na hana ku, ku nisanci. Kuma abin da na umarce ku, ku yi shi da dukkan ƙarfinku. Hakika, mutanen da suka gabace ku sun halaka saboda sun yi tambayoyi da yawa, kuma sau da yawa sun saba wa Annabawansu." Kuma ya gaya mini [Muhammad bin Ahmad bin Abu Khalaf]; Ya gaya mana [Abu Salamah] wato Mansur bin Salamah Al Khuza'i; Ya ba mu labari [Laith] daga [Yazid bin Al Had] daga [Ibn Shihab] ta wannan hanyar da irin wannan Hadisi. Ya gaya mana [Abubakar bin Abu Syaibah] da [Abu Kuraib] dukkansu sun gaya mana [Abu Mu'awiyah]; Haka nan an ruwaito shi daga wata hanya, Kuma ya gaya mana [Ibn Numair]; Ya gaya mana [mahaifina] komai daga [Al A'masy] daga [Abu Salih] daga [Abu Hurairah]; Haka nan an ruwaito shi daga wata hanya, Kuma ya gaya mana [Qutaibah bin Sa'id] Ya gaya mana [Al Mughirah] wato Al Hizami; Haka nan an ruwaito shi daga wata hanya, Kuma ya gaya mana [Ibn Abu 'Umar]; Ya gaya mana [Sufyan] duka daga [Abu Az Zinad] daga [Al A'raj] daga [Abu Hurairah]; Haka nan an ruwaito shi daga wata hanya, Kuma ya ba mu labarinsa ['Ubaidullah bin Mu'adz]; Ya gaya mana [Babana] Ya gaya mana [Syu'bah] daga [Muhammad bin Ziyad] ya ji [Abu Hurairah]; Haka nan an ruwaito shi daga wata hanya, Kuma ya gaya mana [Muhammad bin Rafi']; Ya gaya mana ['Abdur Razzaq]; Ya ba mu labari [Ma'mar] daga [Hammam bin Minabbih] daga [Abu Hurairah] gaba ɗaya, ya ce daga Annabi sallallahu alaihi wasallam kalmomin: 'Ku bar abin da na haramta... yayin da a cikin Hadisin Hammam tare da lafazh 'Turiktum', (wanda na yi umarni a bar shi) saboda bala'i ga mutanen da suka gabace ku saboda... sannan suka ambaci Hadisi wanda yayi kama da Hadisin Az Zuhri daga Sa'id daga Abu Salamah daga Abu Hurairah.
Imam Muslim : 4349
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى أَخْبَرَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عَامِرِ بْنِ سَعْدٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ أَعْظَمَ الْمُسْلِمِينَ فِي الْمُسْلِمِينَ جُرْمًا مَنْ سَأَلَ عَنْ شَيْءٍ لَمْ يُحَرَّمْ عَلَى الْمُسْلِمِينَ فَحُرِّمَ عَلَيْهِمْ مِنْ أَجْلِ مَسْأَلَتِهِ
Ya gaya mana [Yahya bin Yahya]; Ya ba mu labari [Ibrahim bin Sa'ad] daga [Ibn Shihab] daga [Amir bin Sa'ad] daga [mahaifinsa] ya ce; Annabi sallallahu alaihi wasallam ya ce: "Musulmi wanda ya aikata babban zunubi ga sauran Musulmai shine mutumin da ya yi tambaya game da wani abu da a da ba a haramta wa Musulmai ba, amma a ƙarshe an haramta musu wani abu saboda tambayarsa."
Imam Muslim : 4350
و حَدَّثَنَاه أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَابْنُ أَبِي عُمَرَ قَالَا حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ الزُّهْرِيِّ و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبَّادٍ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ قَالَ أَحْفَظُهُ كَمَا أَحْفَظُ بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ الزُّهْرِيُّ عَنْ عَامِرِ بْنِ سَعْدٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَعْظَمُ الْمُسْلِمِينَ فِي الْمُسْلِمِينَ جُرْمًا مَنْ سَأَلَ عَنْ أَمْرٍ لَمْ يُحَرَّمْ فَحُرِّمَ عَلَى النَّاسِ مِنْ أَجْلِ مَسْأَلَتِهِ و حَدَّثَنِيهِ حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي يُونُسُ ح و حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ كِلَاهُمَا عَنْ الزُّهْرِيِّ بِهَذَا الْإِسْنَادِ وَزَادَ فِي حَدِيثِ مَعْمَرٍ رَجُلٌ سَأَلَ عَنْ شَيْءٍ وَنَقَّرَ عَنْهُ وَقَالَ فِي حَدِيثِ يُونُسَ عَامِرُ بْنُ سَعْدٍ أَنَّهُ سَمِعَ سَعْدًا
Kuma an gaya mana [Abubakar bin Abu Syaibah] da [Ibn Abu Umar] duk sun ce; Ya gaya mana [Sufyan bin 'Uyainah] daga [Az Zuhri]; Kuma ya gaya mana [Muhammad bin 'Abbad]; Bayan ya gaya mana [Sufyan] sai ya ce; -Na haddace shi yayin da nake haddace mahaifar Bismillahir rahmanir, daga [Az Zuhri] daga [Ammar bin Sa'ad] daga [mahaifinsa] sai ya ce; Annabi sallallahu alaihi wasallam ya ce: "Musulmi wanda ya aikata babban zunubi ga sauran Musulmai shine mutumin da ya tambaya game da wani abu da ba a haramta wa Musulmai ba a da, amma a ƙarshe an haramta musu wani abu saboda tambayarsa." Kuma ya gaya mini [Harmalah bin Yahya]; Ya sanar da mu [Ibn Wahb]; Ya yi mini wa'azi [Yunus]; Haka nan an ruwaito shi daga wata hanya, Kuma ya gaya mana [Abdu bin Humaid]; Ya sanar da mu [Abdur Razzaq]; Ya sanar da mu [Ma'amar] su biyun daga [Az Zuhri] ta wannan hanyar. A cikin Hadisin Ma'amar akwai ƙari; 'Wani ya tambayi wani abu yayin da yake ƙarfafa shi.' Kuma a cikin Hadisin Yunus Amir bin Sa'ad cewa ya ji Sa'ad.
Imam Muslim : 4351
حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ وَمُحَمَّدُ بْنُ قُدَامَةَ السُّلَمِيُّ وَيَحْيَى بْنُ مُحَمَّدٍ اللُّؤْلُؤِيُّ وَأَلْفَاظُهُمْ مُتَقَارِبَةٌ قَالَ مَحْمُودٌ حَدَّثَنَا النَّضْرُ بْنُ شُمَيْلٍ و قَالَ الْآخَرَانِ أَخْبَرَنَا النَّضْرُ أَخْبَرَنَا شُعْبَةُ حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ أَنَسٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ بَلَغَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ أَصْحَابِهِ شَيْءٌ فَخَطَبَ فَقَالَ عُرِضَتْ عَلَيَّ الْجَنَّةُ وَالنَّارُ فَلَمْ أَرَ كَالْيَوْمِ فِي الْخَيْرِ وَالشَّرِّ وَلَوْ تَعْلَمُونَ مَا أَعْلَمُ لَضَحِكْتُمْ قَلِيلًا وَلَبَكَيْتُمْ كَثِيرًا قَالَ فَمَا أَتَى عَلَى أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَوْمٌ أَشَدُّ مِنْهُ قَالَ غَطَّوْا رُءُوسَهُمْ وَلَهُمْ خَنِينٌ قَالَ فَقَامَ عُمَرُ فَقَالَ رَضِينَا بِاللَّهِ رَبًّا وَبِالْإِسْلَامِ دِينًا وَبِمُحَمَّدٍ نَبِيًّا قَالَ فَقَامَ ذَاكَ الرَّجُلُ فَقَالَ مَنْ أَبِي قَالَ أَبُوكَ فُلَانٌ فَنَزَلَتْ { يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا تَسْأَلُوا عَنْ أَشْيَاءَ إِنْ تُبْدَ لَكُمْ تَسُؤْكُمْ }
Bayan ya gaya mana [Mahmud bin Ghailan] da [Muhammad bin Qudamah As Sulami] da [Yahya bin Muhammad Al Lu'lu'i] - harshensu bai bambanta sosai ba - [Mahmud] ya ce;; Ya gaya mana [An Nadhr bin Syumail]. Yayin da wasu suka ce; Ya ba mu labari [An Nadhr]; Ya yi mana wa'azi [Shu'bah]; Ya gaya mana [Musa bin Anas bin Malik] daga [Anas bin Malik] ya ce; "Manzon Allah sallallahu alaihi wasallam ya ji labarin sahabbai. Sai ya tashi ya yi jawabi: 'Ku sani cewa aljanna da wuta sun bayyana a gare ni. Ban taɓa ganin alheri da mugunta kamar yau ba. Da za ku iya sanin abin da na sani, to da kun yi dariya kaɗan ku yi kuka sosai.' Anas ya ce; 'Babu wata rana da ta fi wannan wahala fiye da wannan rana da sahabban Annabi sallallahu alaihi wasallam suka taɓa fuskanta. Suna rufe kawunansu kuma suna samun toshewar hanci.' Bayan haka, Umar bin Khaththab ya miƙe ya ce; 'Mun yarda Allah a matsayin Allahnmu, Musulunci a matsayin addininmu, kuma Muhammadu a matsayin annabinmu.' Anas ya ce; 'Akwai wani mutum a tsaye yana tambaya; 'Wane ne mahaifina?' Ya amsa: 'Babanku haka ne.' Don haka aka saukar da ayar: Ya ku waɗanda suka yi imani, kada ku yi tambayoyi game da duk wani abu da, idan aka yi muku bayani, zai dame ku.' (QS. Al-Ma'idah: 101)
Imam Muslim : 4352
و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مَعْمَرِ بْنِ رِبْعِيٍّ الْقَيْسِيُّ حَدَّثَنَا رَوْحُ بْنُ عُبَادَةَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ أَخْبَرَنِي مُوسَى بْنُ أَنَسٍ قَالَ سَمِعْتُ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ يَقُولُا قَالَ رَجُلٌ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَنْ أَبِي قَالَ أَبُوكَ فُلَانٌ وَنَزَلَتْ { يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا تَسْأَلُوا عَنْ أَشْيَاءَ إِنْ تُبْدَ لَكُمْ تَسُؤْكُمْ } تَمَامَ الْآيَةِ
Kuma ya gaya mana [Muhammad bin Ma'mar bin Rib'i Al Qaisi]; Ya gaya mana [Rauh bin 'Ubadah]; Ya gaya mana [Shu'bah]; Bayan ya ba ni labari [Musa bin Anas] sai ya ce; Na ji [Anas bin Malik]; sai ya ce; "Akwai wani mutum da ya tambayi Annabi sallallahu alaihi wasallam; "Ya Rasulullah, wanene mahaifina?" Sai Annabi sallallahu alaihi wasallam ya amsa: "Babanku haka ne." Sai ayar ta sauka: "Ya ku waɗanda suka yi imani! Kada ku tambayi wani abu da, idan an yi muku bayani, zai dame ku..." har zuwa ƙarshen ayar (Al Maidah, 5:101)
Imam Muslim : 4353
و حَدَّثَنِي حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ حَرْمَلَةَ بْنِ عِمْرَانَ التُّجِيبِيُّ أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ أَخْبَرَنِي أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَرَجَ حِينَ زَاغَتْ الشَّمْسُ فَصَلَّى لَهُمْ صَلَاةَ الظُّهْرِ فَلَمَّا سَلَّمَ قَامَ عَلَى الْمِنْبَرِ فَذَكَرَ السَّاعَةَ وَذَكَرَ أَنَّ قَبْلَهَا أُمُورًا عِظَامًا ثُمَّ قَالَ مَنْ أَحَبَّ أَنْ يَسْأَلَنِي عَنْ شَيْءٍ فَلْيَسْأَلْنِي عَنْهُ فَوَاللَّهِ لَا تَسْأَلُونَنِي عَنْ شَيْءٍ إِلَّا أَخْبَرْتُكُمْ بِهِ مَا دُمْتُ فِي مَقَامِي هَذَا قَالَ أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ فَأَكْثَرَ النَّاسُ الْبُكَاءَ حِينَ سَمِعُوا ذَلِكَ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَكْثَرَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ يَقُولَ سَلُونِي فَقَامَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ حُذَافَةَ فَقَالَ مَنْ أَبِي يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ أَبُوكَ حُذَافَةُ فَلَمَّا أَكْثَرَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ أَنْ يَقُولَ سَلُونِي بَرَكَ عُمَرُ فَقَالَ رَضِينَا بِاللَّهِ رَبًّا وَبِالْإِسْلَامِ دِينًا وَبِمُحَمَّدٍ رَسُولًا قَالَ فَسَكَتَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حِينَ قَالَ عُمَرُ ذَلِكَ ثُمَّ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَوْلَى وَالَّذِي نَفْسُ مُحَمَّدٍ بِيَدِهِ لَقَدْ عُرِضَتْ عَلَيَّ الْجَنَّةُ وَالنَّارُ آنِفًا فِي عُرْضِ هَذَا الْحَائِطِ فَلَمْ أَرَ كَالْيَوْمِ فِي الْخَيْرِ وَالشَّرِّ قَالَ ابْنُ شِهَابٍ أَخْبَرَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ قَالَ قَالَتْ أُمُّ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ حُذَافَةَ لِعَبْدِ اللَّهِ بْنِ حُذَافَةَ مَا سَمِعْتُ بِابْنٍ قَطُّ أَعَقَّ مِنْكَ أَأَمِنْتَ أَنْ تَكُونَ أُمُّكَ قَدْ قَارَفَتْ بَعْضَ مَا تُقَارِفُ نِسَاءُ أَهْلِ الْجَاهِلِيَّةِ فَتَفْضَحَهَا عَلَى أَعْيُنِ النَّاسِ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ حُذَافَةَ وَاللَّهِ لَوْ أَلْحَقَنِي بِعَبْدٍ أَسْوَدَ لَلَحِقْتُهُ حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ ح و حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الدَّارِمِيُّ أَخْبَرَنَا أَبُو الْيَمَانِ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ كِلَاهُمَا عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ أَنَسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِهَذَا الْحَدِيثِ وَحَدِيثِ عُبَيْدِ اللَّهِ مَعَهُ غَيْرَ أَنَّ شُعَيْبًا قَالَ عَنْ الزُّهْرِيِّ قَالَ أَخْبَرَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ حَدَّثَنِي رَجُلٌ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ أَنَّ أُمَّ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ حُذَافَةَ قَالَتْ بِمِثْلِ حَدِيثِ يُونُسَ
Ya gaya min [Harmalah bin Yahya bin 'Abdillah bin Harmalah bin 'Imran At Tujibi]; Ya gaya mana [Ibn Wahb]; Ya gaya min [Yunus] daga [Ibn Syihab]; Ya gaya min [Anas bin Malik] cewa lokacin da rana ta faɗi, Manzon Allah (Sallallahu Alaihi Wasallam) ya je ya jagoranci sallar Zuhr. Bayan ya gama sallar, ya hau mimbari ya tunatar da jama'a game da Ranar Alkiyama kuma ya tunatar da su cewa manyan abubuwan da za su faru kafin ta faru. Sannan ya ce: "Duk wanda yake son ya tambaye ni game da wani abu, ku tambaya. Wallahi, idan akwai wata tambaya da kuke son yi mini, tabbas zan amsa ta matuƙar ina tsaye a nan." Anas bin Malik ya ce; "Mutane da yawa sun yi kuka lokacin da suka ji maganar Manzon Allah sallallahu alaihi wasallam. Sai ya maimaita maganarsa, "Ka tambaye ni!" sai Abdullahi bin Hudzafah ya miƙe ya tambaya: "Wane ne mahaifina, Ya Manzon Allah?" ya amsa Manzon Allah sallallahu alaihi wasallam; "Babanka Hudzafah ne!" Sai lokacin da Manzon Allah sallallahu alaihi wasallam ya maimaita maganarsa; "ka tambaye ni!" Umar ya katse shi ya ce; "Muna son Allah ya zama Allahnmu, Musulunci ya zama addininmu, Muhammadu kuma ya zama Manzon Allah." Anas ya ce, "bayan Umar ya faɗi waɗannan kalmomin, Annabi sallallahu alaihi wasallam ya yi shiru na ɗan lokaci, sannan ya ce: "Ka kula! Na rantse da Allah, wanda ran Muhammadu yake cikin ikonsa, an nuna mini aljanna da wuta, a wannan gefen bango. Wani abu da ban taɓa gani kamar haka ba na alheri da mugunta." Ibn Shihab ya ce; "Ubaidullah bin Abdullah bin Utbah ya sanar da mu cewa ya ce; cewa Ummu Abdullah bin Hudzafah ta ce wa ɗansa, 'Abdullah bin Hudzafah, "Ban taɓa jin labarin yaro mafi rashin biyayya fiye da kai ba. Shin kana ganin cewa mahaifiyarka karuwa ce kamar matan jahiliyya, sannan aka fallasa wulakancinta a tsakanin mutane?" in ji 'Abdullah bin Hudzafah; "Wallahi, idan aka sanya ni a hannun baƙar fata, tabbas zan so." Ya gaya mana [Abdu bin Humaid]; Ya gaya mana [Abdur Razzaq]; Ya gaya mana [Ma'mar]; Haka nan an ruwaito shi daga wata hanya, Kuma ya gaya mana [Abdullah bin Abdur Rahman Ad Darimi]; Ya sanar da mu [Abul Yaman]; Amma (Syu'aib) ya ce; Daga Az Zuhri ya ce; wani daga cikin waɗannan ƙwararrun kimiyya Ummu 'Abdillah bin Hudzafah ya ce bisa ga Hadisin Yunus.
Imam Muslim : 4354
حَدَّثَنَا يُوسُفُ بْنُ حَمَّادٍ الْمَعْنِيُّ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْأَعْلَى عَنْ سَعِيدٍ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ أَنَّ النَّاسَ سَأَلُوا نَبِيَّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى أَحْفَوْهُ بِالْمَسْأَلَةِ فَخَرَجَ ذَاتَ يَوْمٍ فَصَعِدَ الْمِنْبَرَ فَقَالَ سَلُونِي لَا تَسْأَلُونِي عَنْ شَيْءٍ إِلَّا بَيَّنْتُهُ لَكُمْ فَلَمَّا سَمِعَ ذَلِكَ الْقَوْمُ أَرَمُّوا وَرَهِبُوا أَنْ يَكُونَ بَيْنَ يَدَيْ أَمْرٍ قَدْ حَضَرَ قَالَ أَنَسٌ فَجَعَلْتُ أَلْتَفِتُ يَمِينًا وَشِمَالًا فَإِذَا كُلُّ رَجُلٍ لَافٌّ رَأْسَهُ فِي ثَوْبِهِ يَبْكِي فَأَنْشَأَ رَجُلٌ مِنْ الْمَسْجِدِ كَانَ يُلَاحَى فَيُدْعَى لِغَيْرِ أَبِيهِ فَقَالَ يَا نَبِيَّ اللَّهِ مَنْ أَبِي قَالَ أَبُوكَ حُذَافَةُ ثُمَّ أَنْشَأَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَقَالَ رَضِينَا بِاللَّهِ رَبًّا وَبِالْإِسْلَامِ دِينًا وَبِمُحَمَّدٍ رَسُولًا عَائِذًا بِاللَّهِ مِنْ سُوءِ الْفِتَنِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَمْ أَرَ كَالْيَوْمِ قَطُّ فِي الْخَيْرِ وَالشَّرِّ إِنِّي صُوِّرَتْ لِي الْجَنَّةُ وَالنَّارُ فَرَأَيْتُهُمَا دُونَ هَذَا الْحَائِطِ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ حَبِيبٍ الْحَارِثِيُّ حَدَّثَنَا خَالِدٌ يَعْنِي ابْنَ الْحَارِثِ ح و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي عَدِيٍّ كِلَاهُمَا عَنْ هِشَامٍ ح و حَدَّثَنَا عَاصِمُ بْنُ النَّضْرِ التَّيْمِيُّ حَدَّثَنَا مُعْتَمِرٌ قَالَ سَمِعْتُ أَبِي قَالَا جَمِيعًا حَدَّثَنَا قَتَادَةُ عَنْ أَنَسٍ بِهَذِهِ الْقِصَّةِ
Ya gaya mana [Yusuf bin Hammad Al Ma'ni]; An gaya mana ['Abdul A'laa] daga [Sa'id] daga [Qatadah] daga [Anas bin Malik] cewa wata rana sahabbai sun taɓa tambayar Annabi sallallahu alaihi wasallam, kuma sun yi matuƙar dagewa game da yin wannan tambayar. Washegari (Rasulullah sallallahu alaihi wasallam) ya hau mimbari ya ce: "Ku tambaye ku! Ba ku tambayar komai a yau, sai dai idan zan yi bayani." Don haka abokai suka yi hankali sosai don kada annabi ya sami wani abu mai muhimmanci da zai yi. (Anas bin Malik Radhiyallahu anhu) ya ce; Don haka ban kalli hagu da dama ba sai dai idan na ga kowa yana ruku'u yana kuka. Ba zato ba tsammani sai wani mutum ya tashi da abin rufe kai don kada a kira shi da sunan mahaifinsa. Ba zato ba tsammani sai ya yi tambayar, Ya Nabiyullah, wanene mahaifina? (Rasulullah sallallahu alaihi wasallam) ya ce: "Babanku Hudzafah ne". (Anas bin Malik Radhiyallahu'anhu) ya ce; "Sai Umar ya tashi" - ko kuma da editan rubutu, sai Umar ya kusa tashi - ya ce; "Mun yarda Allah a matsayin Ubangijinmu, Musulunci a matsayin addininmu, kuma Muhammadu sallallahu'alaihi wasallam a matsayin Manzonmu" ta hanyar neman tsari daga Allah daga sharrin duk wani zage-zage. Sai Annabi sallallahu'alaihi wasallam ya ce: "Ban taɓa ganin alheri ko mugunta fiye da yau ba, an nuna mini sama da wuta har sai na gan su a kan wannan bango." Kuma ya gaya mana [Yahya bin Habib Al Harith]; Ya gaya mana [Khalid] wato Ibn Al Harith; Haka nan an ruwaito daga wata hanya, Kuma ya gaya mana [Muhammad bin Basysyar]; Ya gaya mana [Muhammad bin Abu 'Adi] komai daga [Hisham]; Haka nan an ruwaito daga wata hanya, Kuma ya gaya mana [Ashim bin An Nadhr At Tamii]; Bayan ya gaya mana [Mu'tamir] ya ce; Na ji [mahaifina] yana faɗin komai. Ya gaya mana [Qatadah] daga [Anas] game da wannan labarin.
Imam Muslim : 4355
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ بَرَّادٍ الْأَشْعَرِيُّ وَمُحَمَّدُ بْنُ الْعَلَاءِ الْهَمْدَانِيُّ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ عَنْ بُرَيْدٍ عَنْ أَبِي بُرْدَةَ عَنْ أَبِي مُوسَى قَالَ سُئِلَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ أَشْيَاءَ كَرِهَهَا فَلَمَّا أُكْثِرَ عَلَيْهِ غَضِبَ ثُمَّ قَالَ لِلنَّاسِ سَلُونِي عَمَّ شِئْتُمْ فَقَالَ رَجُلٌ مَنْ أَبِي قَالَ أَبُوكَ حُذَافَةُ فَقَامَ آخَرُ فَقَالَ مَنْ أَبِي يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ أَبُوكَ سَالِمٌ مَوْلَى شَيْبَةَ فَلَمَّا رَأَى عُمَرُ مَا فِي وَجْهِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ الْغَضَبِ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّا نَتُوبُ إِلَى اللَّهِ وَفِي رِوَايَةِ أَبِي كُرَيْبٍ قَالَ مَنْ أَبِي يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ أَبُوكَ سَالِمٌ مَوْلَى شَيْبَةَ
Bayan ya gaya mana ['Abdullah bin Barrad Al Asy'ari] da [Muhammad bin Al A'laa Al Hamdani] ya ce; Bayan ya gaya mana [Abu Usamah] daga [Buraida] daga [Abu Burdah] daga [Abu Musa] ya ce; An taɓa tambayar Annabi sallallahu alaihi wasallam game da abubuwa da dama da ya ƙi. Kuma idan aka yi masa wannan tambayar koyaushe, sai ya fusata ya miƙe ya ce wa mutane: 'Ku tambaye ni duk abin da kuke so?' Sai wani mutum ya ce: 'Wane ne mahaifina?' Sai ya amsa: 'Babanku Hudzafah ne.' Sai wani mutum ya miƙe ya ce: Ya Manzon Allah, wanene mahaifina?' Sai ya amsa: 'Babanku Salim ne, bawan Syaibah.' Da Umar ya ga fushin a fuskar Manzon Allah, sai ya ce: Ya Manzon Allah, hakika mun tuba zuwa ga Allah. Kuma a cikin tarihin Abu Kuraib an ce: wanene mahaifina, Ya Manzon Allah? Sai ya amsa: 'Babanki Salim ne, bawan Syaibah.'
Imam Muslim : 4356
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ الثَّقَفِيُّ وَأَبُو كَامِلٍ الْجَحْدَرِيُّ وَتَقَارَبَا فِي اللَّفْظِ وَهَذَا حَدِيثُ قُتَيْبَةَ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ سِمَاكٍ عَنْ مُوسَى بْنِ طَلْحَةَ عَنْ أَبِيهِ قَالَ مَرَرْتُ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِقَوْمٍ عَلَى رُءُوسِ النَّخْلِ فَقَالَ مَا يَصْنَعُ هَؤُلَاءِ فَقَالُوا يُلَقِّحُونَهُ يَجْعَلُونَ الذَّكَرَ فِي الْأُنْثَى فَيَلْقَحُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا أَظُنُّ يُغْنِي ذَلِكَ شَيْئًا قَالَ فَأُخْبِرُوا بِذَلِكَ فَتَرَكُوهُ فَأُخْبِرَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِذَلِكَ فَقَالَ إِنْ كَانَ يَنْفَعُهُمْ ذَلِكَ فَلْيَصْنَعُوهُ فَإِنِّي إِنَّمَا ظَنَنْتُ ظَنًّا فَلَا تُؤَاخِذُونِي بِالظَّنِّ وَلَكِنْ إِذَا حَدَّثْتُكُمْ عَنْ اللَّهِ شَيْئًا فَخُذُوا بِهِ فَإِنِّي لَنْ أَكْذِبَ عَلَى اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ
Qutaibah bin Sa'id Ats Tsaqafi da Abu Kamil Al Jahdari sun gaya mana cewa kalmominsu ba su da bambanci sosai, kuma wannan shine Hadisin Qutaibah, ya ce; Abu 'Awanah ya gaya mana daga Simak daga Musa bin Talhah daga mahaifinsa, ya ce: "Na kasance tare da Manzon Allah lokacin da na wuce wasu mutane da ke saman bishiyar dabino. Sai ya tambaya: 'Menene waɗannan mutane suke yi?'" Sahabbai suka amsa: 'Suna yin taki da dabino ta hanyar sanya takin a kan bishiyar dabino don ta yi 'ya'ya nan ba da jimawa ba.' Manzon Allah ya ce: 'Ina ganin ayyukansu ba su da amfani.' Talhah ya ce: 'Sannan aka sanar da su game da maganar Manzon Allah. Sannan ba su yi taki da bishiyar dabino ba.' Bayan 'yan kwanaki, aka sanar da Manzon Allah cewa bishiyar dabino da ba a yi taki da ita ba ta sake yin 'ya'ya ba. Sai Manzon Allah (tsira da amincin Allah su tabbata a gare shi) ya ce: "Idan dasa bishiyar dabino yana da amfani a gare su, to su ci gaba da shi. A gaskiya ma, ina da ra'ayin kaina ne kawai. Saboda haka, kada ku zarge ni da ra'ayina na kaina. Amma idan na sanar da ku wani abu daga Allah, to ku yarda da shi. Domin kuwa, ban taɓa musanta Allah ba."
Imam Muslim : 4357
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الرُّومِيِّ الْيَمَامِيُّ وَعَبَّاسُ بْنُ عَبْدِ الْعَظِيمِ الْعَنْبَرِيُّ وَأَحْمَدُ بْنُ جَعْفَرٍ الْمَعْقِرِيُّ قَالُوا حَدَّثَنَا النَّضْرُ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا عِكْرِمَةُ وَهُوَ ابْنُ عَمَّارٍ حَدَّثَنَا أَبُو النَّجَاشِيِّ حَدَّثَنِي رَافِعُ بْنُ خَدِيجٍ قَالَ قَدِمَ نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْمَدِينَةَ وَهُمْ يَأْبُرُونَ النَّخْلَ يَقُولُونَ يُلَقِّحُونَ النَّخْلَ فَقَالَ مَا تَصْنَعُونَ قَالُوا كُنَّا نَصْنَعُهُ قَالَ لَعَلَّكُمْ لَوْ لَمْ تَفْعَلُوا كَانَ خَيْرًا فَتَرَكُوهُ فَنَفَضَتْ أَوْ فَنَقَصَتْ قَالَ فَذَكَرُوا ذَلِكَ لَهُ فَقَالَ إِنَّمَا أَنَا بَشَرٌ إِذَا أَمَرْتُكُمْ بِشَيْءٍ مِنْ دِينِكُمْ فَخُذُوا بِهِ وَإِذَا أَمَرْتُكُمْ بِشَيْءٍ مِنْ رَأْيٍ فَإِنَّمَا أَنَا بَشَرٌ قَالَ عِكْرِمَةُ أَوْ نَحْوَ هَذَا قَالَ الْمَعْقِرِيُّ فَنَفَضَتْ وَلَمْ يَشُكَّ
An gaya mana ['Abdullah bin Ar Rumi Al Yamami] da ['Abbas bin Abdul Azhim Al 'Anbari] da [Ahmad bin Ja'far Al Ma'qiri] suka ce; Ya gaya mana [An Nadhr bin Muhammad]; Ya gaya mana ['Ikrimah] wato Ibn 'Ammar; Ya gaya mana [Abu An Najasyi]; Bayan ya gaya mini [Rafi' bin Khadij] sai ya ce; Lokacin da Annabi sallallahu alaihi wasallam ya zo Madina, mutanen Madina suna yin furen dabino don su sami 'ya'ya wanda yawanci suke kira 'aure', sai ya tambaya: me kuke yi? Suka amsa: Mun yi haka tun daga farko. Ya ce: 'Da ba ku yi ba, da ya fi kyau.' Sai suka bar shi, sai ya zama cewa dabino sun faɗi sun faɗi. Ya ce: sai aka ba shi labarin lamarin, sai ya ce: 'Hakika ni mutum ne kawai na yau da kullun, don haka idan na yi odar wani abu daga al'amuran addininka (addini), to ka ɗauke shi (ka aiwatar da shi) idan kuma na yi maka odar wani abu bisa ga ra'ayina kawai, to ka sani cewa ni mutum ne kawai na yau da kullun.' -Ikrimah ya ce: kamar haka ko kaɗan.- Al Ma'qiri ya ce: sai ya faɗi, - kuma bai yi shakkar hakan ba.-
Imam Muslim : 4358
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَعَمْرٌو النَّاقِدُ كِلَاهُمَا عَنْ الْأَسْوَدِ بْنِ عَامِرٍ قَالَ أَبُو بَكْرٍ حَدَّثَنَا أَسْوَدُ بْنُ عَامِرٍ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ وَعَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسٍ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَرَّ بِقَوْمٍ يُلَقِّحُونَ فَقَالَ لَوْ لَمْ تَفْعَلُوا لَصَلُحَ قَالَ فَخَرَجَ شِيصًا فَمَرَّ بِهِمْ فَقَالَ مَا لِنَخْلِكُمْ قَالُوا قُلْتَ كَذَا وَكَذَا قَالَ أَنْتُمْ أَعْلَمُ بِأَمْرِ دُنْيَاكُمْ
Ya gaya mana [Abubakar bin Abu Syaibah] da [Amru An Naqid] duk daga [Al Aswad bin 'Amir]; [Abubakar] ya ce; Ya gaya mana [Aswad bin 'Amir]; An gaya mana [Hammad bin Salamah] daga [Hisam bin 'Urwah] daga [mahansa] daga [Aisyah] da kuma daga [Tsabit] daga [Anas] cewa Annabi sallallahu alaihi wasallam ya taɓa wucewar wasu mutane suna auren itatuwan dabino sai ya ce: "Da ba su yi haka ba, dabino zai yi kyau." Amma bayan haka, sai ya zama dabino ya girma a cikin yanayin lalacewa. Har zuwa wata rana Annabi sallallahu alaihi wasallam ya sake wucewa ta wurinsu kuma ganin haka sai ya tambaya: 'Me ke damun bishiyoyin dabino?' Suka amsa; Shin ba ka faɗi haka da wancan ba? Sai ya ce: 'Ka fi sanin al'amuran duniyarka.'
Imam Muslim : 4359
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ هَمَّامِ بْنِ مُنَبِّهٍ قَالَ هَذَا مَا حَدَّثَنَا أَبُو هُرَيْرَةَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَذَكَرَ أَحَادِيثَ مِنْهَا وَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالَّذِي نَفْسُ مُحَمَّدٍ فِي يَدِهِ لَيَأْتِيَنَّ عَلَى أَحَدِكُمْ يَوْمٌ وَلَا يَرَانِي ثُمَّ لَأَنْ يَرَانِي أَحَبُّ إِلَيْهِ مَنْ أَهْلِهِ وَمَالِهِ مَعَهُمْ قَالَ أَبُو إِسْحَقَ الْمَعْنَى فِيهِ عِنْدِي لَأَنْ يَرَانِي مَعَهُمْ أَحَبُّ إِلَيْهِ مِنْ أَهْلِهِ وَمَالِهِ وَهُوَ عِنْدِي مُقَدَّمٌ وَمُؤَخَّرٌ
Ya gaya mana [Muhammad bin Rafi']; Ya gaya mana [Abdur Razzaq]; Bayan ya ba mu labari [Ma'amar] daga [Hammam bin Munabih] sai ya ce; 'Wannan shi ne abin da [Abu Huraira] ya gaya mana daga Manzon Allah sallallahu 'alaihi wasallam,' sannan ya ambaci Hadisai da dama ciki har da-; kuma Manzon Allah sallallahu 'alaihi wasallam ya ce: "Na rantse da wanda ran Muhammad yake hannunsa, hakika lokaci zai zo muku, lokacin da mutum ba zai sake ganina ba, to idan ya gan ni, to hakan zai fi soyuwa a gare shi fiye da iyalinsa da dukiyarsa." Abu Ishaq ya ce; 'A ganina, ma'anar wannan Hadisin ita ce; Hakika, idan zai iya ganina tare da su, hakan zai fi soyuwa a gare shi fiye da iyalinsa da dukiyarsa. Amma abin takaici ba zai sake ganina ba.' A ganina, akwai sassan jimloli da suka fara zuwa kuma akwai sassan da suka zo a ƙarshe.
Imam Muslim : 4360
حَدَّثَنِي حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ أَنَّ أَبَا سَلَمَةَ بْنَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ أَخْبَرَهُ أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ أَنَا أَوْلَى النَّاسِ بِابْنِ مَرْيَمَ الْأَنْبِيَاءُ أَوْلَادُ عَلَّاتٍ وَلَيْسَ بَيْنِي وَبَيْنَهُ نَبِيٌّ
Ya gaya min [Harmalah bin Yahya]; Ya sanar da ni [Ibn Wahb]; An ruwaito min [Yunus] daga [Ibn Shihab] cewa [Abu Salamah bin Abdur Rahman]; Ya gaya masa cewa [Abu Hurairah] Manzon Allah sallallahu alaihi wasallam ya ce: "Ni ne mutumin da ya fi kowa hakki ga Annabi Isa, Annabawa 'yan'uwa ne guda ɗaya daga uba ɗaya (Adam), kuma tsakanina da Isa 'Alaihis Salam babu Annabi ɗaya."