Imam Muslim (الامام مسلم) - 5362 හදීස්
හදීස්
Imam Muslim : 4261
و حَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ حَبِيبٍ الْحَارِثِيُّ وَمُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الرُّزِّيُّ قَالَا حَدَّثَنَا خَالِدُ بْنُ الْحَارِثِ عَنْ سَعِيدٍ عَنْ قَتَادَةَ قَالَ قَالَ أَنَسٌ قَالَ نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تُرَى فِيهِ أَبَارِيقُ الذَّهَبِ وَالْفِضَّةِ كَعَدَدِ نُجُومِ السَّمَاءِ و حَدَّثَنِيهِ زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا شَيْبَانُ عَنْ قَتَادَةَ حَدَّثَنَا أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ أَنَّ نَبِيَّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مِثْلَهُ وَزَادَ أَوْ أَكْثَرُ مِنْ عَدَدِ نُجُومِ السَّمَاءِ
තවද [යාහ්යා බින් හබීබ් අල් හරිට්සි] සහ [මුහම්මද් බින් අබ්දුල්ලා අර් රුසි] යන දෙදෙනාම මට මෙසේ පැවසූහ: [කටාදා] සිට [සයිද්] සිට [කාලිද් බින් අල් හරිත්] අපට මෙසේ පැවසීය; [අනස්] පැවසීය; නබියුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් මෙසේ පැවසීය: 'එහි - විල - රන් හා රිදී වීදුරු අහසේ තරු මෙන් බොහෝ ලෙස පෙන්වා ඇත'. තවද එය මට [සුහයිර් බින් හර්බ්] අපට මෙසේ පැවසීය; [අල් හසන් බින් මූසා] අපට මෙසේ පැවසීය; [කටාදා] සිට [ෂයිබාන්] අපට මෙසේ පැවසීය; නබි (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) අපට මෙසේ පැවසීය: - සමාන හදීසයක් සමඟ. නමුත් එකතු කිරීමක් තිබේ; 'හෝ අහසේ තරු ගණනට වඩා වැඩි'.
හදීස්
Imam Muslim : 4262
حَدَّثَنِي الْوَلِيدُ بْنُ شُجَاعِ بْنِ الْوَلِيدِ السَّكُونِيُّ حَدَّثَنِي أَبِي رَحِمَهُ اللَّهُ حَدَّثَنِي زِيَادُ بْنُ خَيْثَمَةَ عَنْ سِمَاكِ بْنِ حَرْبٍ عَنْ جَابِرِ بْنِ سَمُرَةَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَلَا إِنِّي فَرَطٌ لَكُمْ عَلَى الْحَوْضِ وَإِنَّ بُعْدَ مَا بَيْنَ طَرَفَيْهِ كَمَا بَيْنَ صَنْعَاءَ وَأَيْلَةَ كَأَنَّ الْأَبَارِيقَ فِيهِ النُّجُومُ
[අල් වලීද් බින් සුජා' බින් අල් වලීද් අස් සෞකානි] මට කිව්වා; [මගේ පියාට] - අල්ලාහ් ඔහුට අනුකම්පා කරත්වා - කියලා කිව්වා; [සිමාක් බින් හාර්බ්] [ජාබීර් බින් සමුරා] [සියාද් බින් කයිට්සාමා] විසින් රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් වෙතින් මට කිව්වා, ඔහු කිව්වා: 'මම ඔබට ඉදිරියෙන් විල වෙත ගියා. එය දෙපස සිටම බොහෝ දුරයි, හරියට ෂානා සහ අයිලා අතර වගේ. ඇතුළත වීදුරු තරු වගේ'.
හදීස්
Imam Muslim : 4263
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ وَأَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ قَالَا حَدَّثَنَا حَاتِمُ بْنُ إِسْمَعِيلَ عَنْ الْمُهَاجِرِ بْنِ مِسْمَارٍ عَنْ عَامِرِ بْنِ سَعْدِ بْنِ أَبِي وَقَّاصٍ قَالَ كَتَبْتُ إِلَى جَابِرِ بْنِ سَمُرَةَ مَعَ غُلَامِي نَافِعٍ أَخْبِرْنِي بِشَيْءٍ سَمِعْتَهُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فَكَتَبَ إِلَيَّ إِنِّي سَمِعْتُهُ يَقُولُ أَنَا الْفَرَطُ عَلَى الْحَوْضِ
[කුටයිබා බින් සයිද්] සහ [අබු බකර් බින් අබු සයිබා] යන දෙදෙනාම මෙසේ පැවසූ බව අපට දන්වා ඇත: [අල් මුහාජිර් බින් මිස්මාර්] [අමීර් බින් සාද් බින් අබි වක්කාෂ්] වෙතින් [හාතිම් බින් ඉස්මායිල්] අපට පැවසූ බව ඔහු පැවසීය: මම සහ මගේ පුත් නෆි [ජාබීර් බින් සමුරා] වෙත ලිපියක් ලිව්වා: 'ඔබ අල්ලාහ්ගේ දූතයාගෙන් ඇසූ දෙයක් ගැන මට කියන්න!' ඉන්පසු ඔහු මගේ ලිපියට මෙසේ පිළිතුරු දුන්නේය: 'මම අල්ලාහ්ගේ දූතයාගෙන් ඇසුවෙමි: 'මම ඔබට ඉදිරියෙන් විල වෙත යන්නෙමි' යනුවෙන් පවසනු ඇසුවෙමි.'
හදීස්
Imam Muslim : 4264
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بِشْرٍ وَأَبُو أُسَامَةَ عَنْ مِسْعَرٍ عَنْ سَعْدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ سَعْدٍ قَالَ رَأَيْتُ عَنْ يَمِينِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَعَنْ شِمَالِهِ يَوْمَ أُحُدٍ رَجُلَيْنِ عَلَيْهِمَا ثِيَابُ بَيَاضٍ مَا رَأَيْتُهُمَا قَبْلُ وَلَا بَعْدُ يَعْنِي جِبْرِيلَ وَمِيكَائِيلَ عَلَيْهِمَا السَّلَام
[අබු බකර් බින් අබු සයිබා] අපට මෙසේ පැවසීය; [මුහම්මද් බින් බිසීර්] සහ [අබු උසාමා] [මිසාර්] වෙතින් [සාද් බින් ඉබ්රාහිම්] [ඔහුගේ පියා] [සාද්] වෙතින් අපට මෙසේ පැවසීය: 'උහුද් සටනේ දිනයේදී, සුදු පැහැති ඇඳුම් ඇඳගත් දෙදෙනෙකු මම දුටුවෙමි. එක් එක් අය රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්ගේ දකුණු හා වම් පසින් සිටියහ, මම එය පෙර හෝ පසුව කිසිදා නොදුටුවෙමි. ඔවුන් ජිබ්රිල් සහ මිකායිල් අලයිහිමාස් සලාම් ය.'
හදීස්
Imam Muslim : 4265
و حَدَّثَنِي إِسْحَقُ بْنُ مَنْصُورٍ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ بْنُ عَبْدِ الْوَارِثِ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ حَدَّثَنَا سَعْدٌ عَنْ أَبِيهِ عَنْ سَعْدِ بْنِ أَبِي وَقَّاصٍ قَالَ لَقَدْ رَأَيْتُ يَوْمَ أُحُدٍ عَنْ يَمِينِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَعَنْ يَسَارِهِ رَجُلَيْنِ عَلَيْهِمَا ثِيَابٌ بِيضٌ يُقَاتِلَانِ عَنْهُ كَأَشَدِّ الْقِتَالِ مَا رَأَيْتُهُمَا قَبْلُ وَلَا بَعْدُ
තවද ඔහු [ඉෂාක් බින් මන්ෂුර්] අපට [අබ්දුස් ෂමාද් බින් අබ්දුල් වාරිට්ස්] අපට [ඉබ්රාහිම් බින් සාද්] අපට [ඔහුගේ පියා] [සාද් බින් අබු වක්කාෂ්] වෙතින් [සාද්] අපට මෙසේ පැවසීය: 'නියත වශයෙන්ම මම උහුද් සටනේ දිනයේදී සුදු පැහැති ඇඳුම් ඇඳගත් මිනිසුන් දෙදෙනෙකු දුටුවෙමි. එක් එක් පුද්ගලයා තම දකුණු හා වම් පසින් සිටියේය. ඔවුන් දෙදෙනාම නිර්භීතව සටන් කළහ. ඊට පෙර හෝ පසුව මම කිසි විටෙකත් දැක නැත'.
හදීස්
Imam Muslim : 4266
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى التَّمِيمِيُّ وَسَعِيدُ بْنُ مَنْصُورٍ وَأَبُو الرَّبِيعِ الْعَتَكِيُّ وَأَبُو كَامِلٍ وَاللَّفْظُ لِيَحْيَى قَالَ يَحْيَى أَخْبَرَنَا و قَالَ الْآخَرَانِ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَحْسَنَ النَّاسِ وَكَانَ أَجْوَدَ النَّاسِ وَكَانَ أَشْجَعَ النَّاسِ وَلَقَدْ فَزِعَ أَهْلُ الْمَدِينَةِ ذَاتَ لَيْلَةٍ فَانْطَلَقَ نَاسٌ قِبَلَ الصَّوْتِ فَتَلَقَّاهُمْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَاجِعًا وَقَدْ سَبَقَهُمْ إِلَى الصَّوْتِ وَهُوَ عَلَى فَرَسٍ لِأَبِي طَلْحَةَ عُرْيٍ فِي عُنُقِهِ السَّيْفُ وَهُوَ يَقُولُ لَمْ تُرَاعُوا لَمْ تُرَاعُوا قَالَ وَجَدْنَاهُ بَحْرًا أَوْ إِنَّهُ لَبَحْرٌ قَالَ وَكَانَ فَرَسًا يُبَطَّأُ
[යාහ්යා බින් යාහ්යා අට් තමිමි] සහ [සයිද් බින් මන්ෂුර්], [අබු රබී අල් 'අටකි] සහ [අබු කමිල්] යන අයගෙන් යහ්යාගෙන් මෙම ලෆාෂ් අපට පවසා ඇත. [යාහ්යා] මෙසේ පැවසීය; අපට දන්වා ඇත. අනෙක් අය මෙසේ පැවසූ අතර; [අනස් බින් මලික්]ගෙන් [තාබිත්]ගෙන් [හම්මාඩ් බින් සයිද්] අපට පවසා ඇත; 'රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් කරුණාවන්ත, ත්යාගශීලී සහ නිර්භීත පුද්ගලයා විය. එක් රාත්රියක මදීනාවේ ජනතාව ශබ්දයකින් තිගැස්සී ගිය අතර, බොහෝ දෙනෙක් ශබ්දය ඇසුණු දිශාවට පිටතට පැමිණියහ. මාර්ගය මැදදී ඔවුන් නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් හමුවිය, ඔහු ශබ්දය ඇසුණු ස්ථානයට - නිවසට යාමට ආසන්නව සිටියේය. පෙනෙන විදිහට ඔහු ඔවුන්ට පෙර ශබ්දය පැමිණි ස්ථානයට ගියේය. ඔහු කඩුවක් රැගෙන අබු තල්හාගෙන් ණයට ගත් අශ්වයෙකු පිට නැඟී ගියේය. ඔහු මෙසේ පැවසීය; 'මම ඇත්තටම මේ අශ්වයා සාගරය මත රළ පෙරළෙනවා වගේ වේගයෙන් දුවනවා දැක්කා'. නැතහොත් 'ඇත්තෙන්ම මේ අශ්වයා සාගරයට ඉහළින් පෙරළෙන රළක් වැනිය' යන කතුවැකිය සමඟ. අශ්වයා කලින් ඇවිදීමේදී ඉතා මන්දගාමී වුවද, අනාස් පැවසීය.
හදීස්
Imam Muslim : 4267
و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسٍ قَالَ كَانَ بِالْمَدِينَةِ فَزَعٌ فَاسْتَعَارَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَرَسًا لِأَبِي طَلْحَةَ يُقَالُ لَهُ مَنْدُوبٌ فَرَكِبَهُ فَقَالَ مَا رَأَيْنَا مِنْ فَزَعٍ وَإِنْ وَجَدْنَاهُ لَبَحْرًا و حَدَّثَنَاه مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَابْنُ بَشَّارٍ قَالَا حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ ح و حَدَّثَنِيهِ يَحْيَى بْنُ حَبِيبٍ حَدَّثَنَا خَالِدٌ يَعْنِي ابْنَ الْحَارِثِ قَالَا حَدَّثَنَا شُعْبَةُ بِهَذَا الْإِسْنَادِ وَفِي حَدِيثِ ابْنِ جَعْفَرٍ قَالَ فَرَسًا لَنَا وَلَمْ يَقُلْ لِأَبِي طَلْحَةَ وَفِي حَدِيثِ خَالِدٍ عَنْ قَتَادَةَ سَمِعْتُ أَنَسًا
[අබු බකර් බින් අබු සයිබා] අපට [අනස්] වෙතින් [සියුබා] සිට [වකී] අපට පැවසූ පසු ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'වරක් මදීනාවේ ජනතාව ශබ්දයකින් තිගැස්සී ගියහ. එබැවින් නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් 'මන්ඩුබ්' යන අන්වර්ථ නාමයෙන් හඳුන්වන අබු තල්හාගේ අශ්වයා ණයට ගැනීමට ඉක්මන් විය. ඉන්පසු ඔහු එය පැදවූහ. ඉන්පසු ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'අපි පුදුම සහගත දෙයක් දුටුවේ නැත, නමුත් මෙම අශ්වයා මුහුද මත පෙරළෙන රළ මෙන් වේගයෙන් දුවනු අපට හමු විය'. තවද [මුහම්මද් බින් අල් මුට්සන්නා] සහ [ඉබ්නු බස්යාර්] යන දෙදෙනාම පැවසූ බව අපට දන්වා ඇත; [මුහම්මද් බින් ජෆාර්] අපට පැවසූ බව සහ වෙනත් මාර්ගයකින් විස්තර කර ඇති බව - [යාහ්යා බින් හබීබ්] අපට [කොලිඩ් එනම් ඉබ්නු හාරිත්] අපට පැවසූ බව ඔහු පැවසීය; මෙම මාර්ගය හරහා [සියුබා] අපට පැවසූ බව ඔහු පැවසීය. ඉබ්නු ජෆාර්ගේ හදීසයේ මෙසේ සඳහන් වේ; අනාස් මෙසේ පැවසීය; "අශ්වයා අපට අයිතියි" - ඔහු අබු තල්හාගේ අශ්වයා ගැන සඳහන් කළේ නැත. - මේ අතර හදීස් කාලිඩ් සඳහන් කරයි; කටාදා සිට මට අනස් ඇසුණි.
හදීස්
Imam Muslim : 4268
حَدَّثَنَا مَنْصُورُ بْنُ أَبِي مُزَاحِمٍ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ يَعْنِي ابْنَ سَعْدٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ ح و حَدَّثَنِي أَبُو عِمْرَانَ مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرِ بْنِ زِيَادٍ وَاللَّفْظُ لَهُ أَخْبَرَنَا إِبْرَاهِيمُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ بْنِ مَسْعُودٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَجْوَدَ النَّاسِ بِالْخَيْرِ وَكَانَ أَجْوَدَ مَا يَكُونُ فِي شَهْرِ رَمَضَانَ إِنَّ جِبْرِيلَ عَلَيْهِ السَّلَام كَانَ يَلْقَاهُ فِي كُلِّ سَنَةٍ فِي رَمَضَانَ حَتَّى يَنْسَلِخَ فَيَعْرِضُ عَلَيْهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْقُرْآنَ فَإِذَا لَقِيَهُ جِبْرِيلُ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَجْوَدَ بِالْخَيْرِ مِنْ الرِّيحِ الْمُرْسَلَةِ و حَدَّثَنَاه أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا ابْنُ مُبَارَكٍ عَنْ يُونُسَ ح و حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ كِلَاهُمَا عَنْ الزُّهْرِيِّ بِهَذَا الْإِسْنَادِ نَحْوَهُ
[මන්සූර් බින් අබු හසීම්] අපට [ඉබ්රාහිම්] එනම් [අස් සුහ්රි] ඉබ්නු සාද්ට මෙසේ කියනු ලැබ ඇත. එසේම එය වෙනත් මාර්ගයකින් විස්තර කර ඇත. මට [අබු 'ඉම්රාන් මුහම්මද් බින් ජ'ෆර් බින් සියාද්] මෙම ලෆාෂ් ඔහුට අයත් බව කියනු ලැබ ඇත. [ඉබ්රාහිම්] [ඉබ්නු ෂිහාබ්] [උබයිදුල්ලාහ් බින් අබ්දුල්ලාහ් බින් උත්බා බින් මස්'උද්] [ඉබ්නු අබ්බාස්] වෙතින් [ඉබ්රාහිම්] අපට වාර්තා කර ඇත. ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් යනු යහපත් ක්රියා කළ වඩාත්ම ත්යාගශීලී පුද්ගලයාය, විශේෂයෙන් රාමසාන් මාසයේ දී. මන්ද සෑම වසරකම ජිබ්රිල් සෑම රාත්රියකම, රාමසාන් මාසය අවසන් වන තෙක් ඔහුව මුණගැසෙයි. රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් ඔහුට කුර්ආනය කියෙව්වා - ජිබ්රිල් සවන් දුන්නා -. ජිබ්රිල් ඔහු වෙත පැමිණි විට, ඔහු හමා ගිය සුළඟට වඩා යහපත් ක්රියා කිරීමට ක්රියාශීලී විය.' තවද එය අපට [අබු කුරෙයිබ්] අපට [ඉබ්නු මුබාරක්] [යූනුස්] ගෙන් විස්තර කර ඇත. එලෙසම එය වෙනත් මාර්ගයකින් විස්තර කර ඇත. තවද එය අපට [අබාද් බින් හුමයිඩ්] අපට [අබ්දුර් රසාක්] අපට [අස් සුහ්රි] ගෙන් මෙම මාර්ගය හරහා සමාන හදීස් සමඟ [ම'මර්] යන දෙදෙනාටම එය වාර්තා කර ඇත.
හදීස්
Imam Muslim : 4269
حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ مَنْصُورٍ وَأَبُو الرَّبِيعِ قَالَا حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ ثَابِتٍ الْبُنَانِيِّ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ خَدَمْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَشْرَ سِنِينَ وَاللَّهِ مَا قَالَ لِي أُفًّا قَطُّ وَلَا قَالَ لِي لِشَيْءٍ لِمَ فَعَلْتَ كَذَا وَهَلَّا فَعَلْتَ كَذَا زَادَ أَبُو الرَّبِيعِ لَيْسَ مِمَّا يَصْنَعُهُ الْخَادِمُ وَلَمْ يَذْكُرْ قَوْلَهُ وَاللَّهِ و حَدَّثَنَاه شَيْبَانُ بْنُ فَرُّوخَ حَدَّثَنَا سَلَّامُ بْنُ مِسْكِينٍ حَدَّثَنَا ثَابِتٌ الْبُنَانِيُّ عَنْ أَنَسٍ بِمِثْلِهِ
[සයිද් බින් මන්සූර්] සහ [අබු රබී] යන දෙදෙනාම මෙසේ පැවසූ බව අපට දන්වා ඇත: [තාබිත් අල් බුනානි] [අනස් බින් මලික් රද්ලියල්ලාහු අන්හු] වෙතින් [හම්මද් බින් සයිද්] අපට මෙසේ පැවසීය: 'මම නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්ගේ සේවකයෙකු ලෙස වසර දහයක් සේවය කළෙමි. අල්ලාහ් මත දිවුරමින්, ඒ කාලය තුළ ඔහු කිසි විටෙකත් මට 'උෆ්' -හුසි' යැයි නොකියූ අතර, 'ඒයි, ඔබ එය කළේ ඇයි!' යන වචනවලින් මට කිසි විටෙකත් කෑ ගැසුවේ නැත. අබු රබී එකතු කළේය; 'සේවකයෙකුට නුසුදුසු දෙයක් කිරීම'. ඔහු සඳහන් කළේ නැත; 'අල්ලාහ් වෙනුවෙන්'. එය අපට පවසා ඇත [සයිබාන් බින් ෆාරුක්] [සලාම් බින් මිස්කින්] අපට මෙසේ පවසා ඇත [අනස්] වෙතින් [තාබිත් අල් බුනානි] අපට සමාන හදීසයක් සමඟ.
හදීස්
Imam Muslim : 4270
و حَدَّثَنَاه أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ جَمِيعًا عَنْ إِسْمَعِيلَ وَاللَّفْظُ لِأَحْمَدَ قَالَا حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ عَنْ أَنَسٍ قَالَ لَمَّا قَدِمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْمَدِينَةَ أَخَذَ أَبُو طَلْحَةَ بِيَدِي فَانْطَلَقَ بِي إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ أَنَسًا غُلَامٌ كَيِّسٌ فَلْيَخْدُمْكَ قَالَ فَخَدَمْتُهُ فِي السَّفَرِ وَالْحَضَرِ وَاللَّهِ مَا قَالَ لِي لِشَيْءٍ صَنَعْتُهُ لِمَ صَنَعْتَ هَذَا هَكَذَا وَلَا لِشَيْءٍ لَمْ أَصْنَعْهُ لِمَ لَمْ تَصْنَعْ هَذَا هَكَذَا
[අහ්මද් බින් හන්බල්] සහ [සුහයිර් බින් හාර්බ්] ට [ඉස්මයිල්] ගෙන් මේ සියල්ල අහමඩ්ට අයත් බව අපට පවසා ඇත, දෙදෙනාම පැවසූහ; [ඉස්මයිල් බින් ඉබ්රාහිම්] අපට පවසා ඇත [අනස්] ගෙන් [අබ්දුල් අසීස්] තුමා අපට පවසා ඇත ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලයිහි වසල්ලම් මදීනාවට පැමිණි විට, අබු තල්හා මට රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලයිහි වසල්ලම් හමුවීමට මඟ පෙන්වූ අතර ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෙනි, මේ අනස් දක්ෂ දරුවෙකි, ඔහුව ඔබේ සේවකයා කරන්න.' අනස් මෙසේ පැවසීය; 'එවිට මම නිවසේදී සහ ගමන් කරන විට රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලයිහි වසල්ලම්ට සැමවිටම උදව් කළෙමි. අල්ලාහ් මත දිවුරමින්, මම වචනවලින් කළ දේට; 'ඔබ එය මේ ආකාරයෙන් නොකරන්නේ ඇයි'. හෝ මම නොකරන දේට, වචනවලින්; 'ඔබ එය මෙසේ නොකළේ ඇයි'.
හදීස්
Imam Muslim : 4271
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَابْنُ نُمَيْرٍ قَالَا حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بِشْرٍ حَدَّثَنَا زَكَرِيَّاءُ حَدَّثَنِي سَعِيدٌ وَهُوَ ابْنُ أَبِي بُرْدَةَ عَنْ أَنَسٍ قَالَ خَدَمْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تِسْعَ سِنِينَ فَمَا أَعْلَمُهُ قَالَ لِي قَطُّ لِمَ فَعَلْتَ كَذَا وَكَذَا وَلَا عَابَ عَلَيَّ شَيْئًا قَطُّ
[අබු බකර් බින් අබු සයිබා] සහ [ඉබ්නු නුමෙයාර්] යන දෙදෙනාම මෙසේ පැවසූ බව අපට දන්වා ඇත; ඔහු අපට [මුහම්මද් බින් බස්යාර්] අපට [සකරියා] අපට [සයිද්] එනම් [අනස්] තුමාගෙන් ඉබ්නු අබු බුර්දා මට මෙසේ පැවසීය: 'මම රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාට වසර නවයක් සේවය කළෙමි, ඔහු මට කිසි විටෙකත් තරවටු කළේ නැත; 'ඔබ මෙය සහ මෙය කරන්නේ ඇයි'. ඔහු කිසි විටෙකත් මාව විවේචනය කළේ නැත.'
හදීස්
Imam Muslim : 4272
حَدَّثَنِي أَبُو مَعْنٍ الرَّقَاشِيُّ زَيْدُ بْنُ يَزِيدَ أَخْبَرَنَا عُمَرُ بْنُ يُونُسَ حَدَّثَنَا عِكْرِمَةُ وَهُوَ ابْنُ عَمَّارٍ قَالَ قَالَ إِسْحَقُ قَالَ أَنَسٌ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ أَحْسَنِ النَّاسِ خُلُقًا فَأَرْسَلَنِي يَوْمًا لِحَاجَةٍ فَقُلْتُ وَاللَّهِ لَا أَذْهَبُ وَفِي نَفْسِي أَنْ أَذْهَبَ لِمَا أَمَرَنِي بِهِ نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَخَرَجْتُ حَتَّى أَمُرَّ عَلَى صِبْيَانٍ وَهُمْ يَلْعَبُونَ فِي السُّوقِ فَإِذَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَدْ قَبَضَ بِقَفَايَ مِنْ وَرَائِي قَالَ فَنَظَرْتُ إِلَيْهِ وَهُوَ يَضْحَكُ فَقَالَ يَا أُنَيْسُ أَذَهَبْتَ حَيْثُ أَمَرْتُكَ قَالَ قُلْتُ نَعَمْ أَنَا أَذْهَبُ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ أَنَسٌ وَاللَّهِ لَقَدْ خَدَمْتُهُ تِسْعَ سِنِينَ مَا عَلِمْتُهُ قَالَ لِشَيْءٍ صَنَعْتُهُ لِمَ فَعَلْتَ كَذَا وَكَذَا أَوْ لِشَيْءٍ تَرَكْتُهُ هَلَّا فَعَلْتَ كَذَا وَكَذَا
[අබු මාආන් අර් රකසි සයිද් බින් යාසිද්] අපට [උමර් බින් යූනුස්] අපට [ඉක්රිමා] එනම් ඉබ්නු අම්මාර්ට ඔහු මෙසේ කීවේය; [ඉෂාක්] පැවසීය; [අනස්] පැවසීය; 'රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් ඉතාමත් සුන්දර චරිතයක් ඇති පුද්ගලයෙකි. දිනක් ඔහු මගෙන් යමක් කිරීමට ඉල්ලා සිටියේය. අල්ලාහ්ගේ නාමයෙන්, මම කිසි විටෙකත් මගේම අවශ්යතා සඳහා ගමන් නොකරමි, නමුත් මම සැමවිටම නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්ගේ නියෝග ක්රියාත්මක කිරීමට යමි. එක් වරක් මම එහි ගිය විට, වෙළඳපොළේ සෙල්ලම් කරමින් සිටින දරුවන් කිහිප දෙනෙකු මුණගැසුණි. හදිසියේම රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් මගේ පිටුපසින් මගේ උරහිසට තට්ටු කළේය. මම ඔහු දෙස බැලුවෙමි, ඔහු සිනාසුණේය. එවිට ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'හායි, කුඩා අනස්! ඔබ මා අණ කළ දේ ඉටු කළාද?' මම පිළිතුරු දුන්නා; 'ඔව්, මම එය ක්රියාත්මක කිරීමට යන්නෙමි, අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෙනි'. අනස් මෙසේ පැවසීය; අල්ලාහ්ගේ නාමයෙන්, මම වසර නවයක් තිස්සේ රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාට උදව් කරමින් සිටිමි. "ඔබට මෙවැනි දේ කළ නොහැක්කේ ඇයි?" යන වචන භාවිතා කිරීමෙන් හෝ "මෙවැනි දේ කළ යුතුය" යන වචන භාවිතා කිරීමෙන් මා නොකළ දේ සඳහා ඔහු මට කිසි විටෙකත් තරවටු කළේ නැත.
හදීස්
Imam Muslim : 4273
و حَدَّثَنَا شَيْبَانُ بْنُ فَرُّوخَ وَأَبُو الرَّبِيعِ قَالَا حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَارِثِ عَنْ أَبِي التَّيَّاحِ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَحْسَنَ النَّاسِ خُلُقًا
තවද [සයිබාන් බින් ෆාරුක්] සහ [අබු රබී'] යන දෙදෙනාම මෙසේ පැවසූ බව අපට දන්වා ඇත: [අබු අට් තයියා] [අනස් බින් මලික්] ගෙන් [අබ්දුල් වාරිට්ස්] අපට මෙසේ පැවසූ බව ඔහු පැවසීය: 'රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් යනු හොඳම සදාචාරාත්මක පුද්ගලයා'.
හදීස්
Imam Muslim : 4274
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَعَمْرٌو النَّاقِدُ قَالَا حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ ابْنِ الْمُنْكَدِرِ سَمِعَ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ مَا سُئِلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ شَيْئًا قَطُّ فَقَالَ لَا و حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا الْأَشْجَعِيُّ ح و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ يَعْنِي ابْنَ مَهْدِيٍّ كِلَاهُمَا عَنْ سُفْيَانَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْمُنْكَدِرِ قَالَ سَمِعْتُ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ يَقُولُا مِثْلَهُ سَوَاءً
[අබු බකර් බින් අබු සයිබා] සහ [අම්රු අන් නකිද්] යන දෙදෙනාම මෙසේ පැවසූ බව අපට දන්වා ඇත; [ජබීර් බින් අබ්දුල්ලාහ් රද්ලියල්ලාහු අන්හු] පවසනු ඇසූ බව ඔහු අපට දන්වා ඇත; 'රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්ගෙන් යමක් ඉල්ලා සිටි විට, ඔහු කිසි විටෙකත් 'නැත' යනුවෙන් පිළිතුරු දුන්නේ නැත. තවද ඔහු අපට [අල් අෂ්ජායි] අපට [අල් අෂ්ජායි] පවසනු ඇත. එසේම එය වෙනත් මාර්ගයකින් විස්තර කර ඇති බව ඔහු මට [මුහම්මද් බින් අල් මුත්සන්නා] අපට [අබ්දුර් රහ්මාන්] එනම් ඉබ්නු මහ්දි යන දෙදෙනාටම [මුහම්මද් බින් අල් මුත්සන්නා] අපට [සුෆ්යාන්] වෙතින් [මුහම්මද් බින් අල් මුන්කදිර්] වෙතින් ඔහු මෙසේ පැවසීය; මම [ජබීර් බින් අබ්දුල්ලාහ්] පවසනු අසා ඇත්තෙමි; - සමාන හදීසයක් සමඟ.-
හදීස්
Imam Muslim : 4275
و حَدَّثَنَا عَاصِمُ بْنُ النَّضْرِ التَّيْمِيُّ حَدَّثَنَا خَالِدٌ يَعْنِي ابْنَ الْحَارِثِ حَدَّثَنَا حُمَيْدٌ عَنْ مُوسَى بْنِ أَنَسٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَ مَا سُئِلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى الْإِسْلَامِ شَيْئًا إِلَّا أَعْطَاهُ قَالَ فَجَاءَهُ رَجُلٌ فَأَعْطَاهُ غَنَمًا بَيْنَ جَبَلَيْنِ فَرَجَعَ إِلَى قَوْمِهِ فَقَالَ يَا قَوْمِ أَسْلِمُوا فَإِنَّ مُحَمَّدًا يُعْطِي عَطَاءً لَا يَخْشَى الْفَاقَةَ
තවද ['අෂිම් බින් නදීර් අට් තයිමි] අපට [කාලිද්] අපට පවසා ඇත, එනම් ඉබ්නු අල් හාරිස් අපට [මුසා බින් අනස්] වෙතින් [ඔහුගේ පියා] රේඩියල්ලාහු අන්හු වෙතින් [හුමයිඩ්] අපට පවසා ඇත; 'ඉස්ලාමය නිසා නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්ගෙන් කිසි විටෙකත් කිසිවක් ඉල්ලා සිටියේ නැත, නමුත් ඔහු එය සැමවිටම ඉටු කළේය. දිනක් මිනිසෙක් ඔහු වෙත පැමිණ කඳු දෙකක් අතර එළුවෙකු දුන්නේය. පසුව මිනිසා තම ගමට ආපසු ගොස් තම ජනතාවට කෑ ගැසුවේය: 'හෙලෝ, මගේ ජනතාව! ඔබ සැම ඉස්ලාමයට හැරෙන්න! ඇත්ත වශයෙන්ම මුහම්මද් මට දරිද්රතාවයට බිය නොවන තෑග්ගක් ලබා දී ඇත'.
හදීස්
Imam Muslim : 4276
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ عَنْ حَمَّادِ بْنِ سَلَمَةَ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسٍ أَنَّ رَجُلًا سَأَلَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ غَنَمًا بَيْنَ جَبَلَيْنِ فَأَعْطَاهُ إِيَّاهُ فَأَتَى قَوْمَهُ فَقَالَ أَيْ قَوْمِ أَسْلِمُوا فَوَاللَّهِ إِنَّ مُحَمَّدًا لَيُعْطِي عَطَاءً مَا يَخَافُ الْفَقْرَ فَقَالَ أَنَسٌ إِنْ كَانَ الرَّجُلُ لَيُسْلِمُ مَا يُرِيدُ إِلَّا الدُّنْيَا فَمَا يُسْلِمُ حَتَّى يَكُونَ الْإِسْلَامُ أَحَبَّ إِلَيْهِ مِنْ الدُّنْيَا وَمَا عَلَيْهَا
[අබු බකර් බින් අබු සයිබා] අපට [යාසිද් බින් හාරුන්] [හම්මාද් බින් සලාමා] [අනස් රද්ලියල්ලාහු අන්හු] වෙතින් අපට මෙසේ පැවසීය: 'නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්ගෙන් කඳු දෙකක් අතර එළුවෙකු ඉල්ලා සිටි මිනිසෙක් සිටියේය. පසුව පැකිලීමකින් තොරව අල්ලාහ්ගේ දූතයා තම එළුවා එම පුද්ගලයාට දුන්නේය. එවිට මිනිසා තම ජනතාව වෙත පැමිණ මෙසේ පැවසීය: 'හෙලෝ, මගේ ජනතාව! ඔබ සැම ඔබේ ඉස්ලාම් ආගමට ඇතුළු වන්න! අල්ලාහ් මත දිවුරමින්, සැබවින්ම මුහම්මද් මට දුප්පත්කමට බිය නොවී තෑග්ගක් ලබා දී ඇත'. එබැවින් අනස් මෙසේ පැවසීය; 'ලෞකික ධනය ලබා ගැනීමේ අරමුණින් ඉස්ලාම් ආගමට හැරුණු කෙනෙකු සිටියේ නම්, ඔහු ඉස්ලාම් ආගමට හැරුනේ නැත, එබැවින් ඉස්ලාමය ඔහුට ලෝකයට සහ එහි ඇති සියල්ලට වඩා ආදරණීය විය'.
හදීස්
Imam Muslim : 4277
و حَدَّثَنِي أَبُو الطَّاهِرِ أَحْمَدُ بْنُ عَمْرِو بْنِ سَرْحٍ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ غَزَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ غَزْوَةَ الْفَتْحِ فَتْحِ مَكَّةَ ثُمَّ خَرَجَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمَنْ مَعَهُ مِنْ الْمُسْلِمِينَ فَاقْتَتَلُوا بِحُنَيْنٍ فَنَصَرَ اللَّهُ دِينَهُ وَالْمُسْلِمِينَ وَأَعْطَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَوْمَئِذٍ صَفْوَانَ بْنَ أُمَيَّةَ مِائَةً مِنْ النَّعَمِ ثُمَّ مِائَةً ثُمَّ مِائَةً قَالَ ابْنُ شِهَابٍ حَدَّثَنِي سَعِيدُ بْنُ الْمُسَيَّبِ أَنَّ صَفْوَانَ قَالَ وَاللَّهِ لَقَدْ أَعْطَانِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا أَعْطَانِي وَإِنَّهُ لَأَبْغَضُ النَّاسِ إِلَيَّ فَمَا بَرِحَ يُعْطِينِي حَتَّى إِنَّهُ لَأَحَبُّ النَّاسِ إِلَيَّ
ඔහු මට [අබු අට් තාහිර් අහමඩ් බින් අම්රු බින් සර්හ්] අපට [අබ්දුල්ලාහ් බින් වහබ්] අපට [යූනුස්] [ඉබ්නු ෂිහාබ්] ගෙන් මෙසේ පැවසීය: 'රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලයිහි වසල්ලම් මක්කම නගරය යටත් කර ගැනීමට සමත් වූ පසු, ඔහු තම හමුදා සමඟ හුනයින් හි සටන් කිරීමට ගියේය. එම යුද්ධයේදී අල්ලාහ් ඔහුගේ ආගම සහ මුස්ලිම්වරුන් ජයග්රහණය කළේය. රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලයිහි වසල්ලම් ෂෆ්වාන් බින් උමයියාහ්ට ගව හිස් සියයක් ලබා දුන් අතර, පසුව තවත් ගව හිස් දෙසියයක් එකතු කළේය. [ඉබ්නු ෂිහාබ්] පැවසීය; ඔහු [සයිද් බින් මුසයියාබ්] [ෂෆ්වාන්] පැවසූ බව මට පැවසීය: 'අල්ලාහ්ගේ නාමයෙන්, රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලයිහි වසල්ලම් මට බොහෝ තෑගි ලබා දී ඇත. ඇත්ත වශයෙන්ම, මම වඩාත්ම වෛර කළ පුද්ගලයා ඔහු විය, නමුත් ඔහු සැමවිටම මට තෑගි ලබා දුන් නිසා, දැන් මම වඩාත්ම ආදරය කරන පුද්ගලයා ඔහුය.'
හදීස්
Imam Muslim : 4278
حَدَّثَنَا عَمْرٌو النَّاقِدُ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ ابْنِ الْمُنْكَدِرِ أَنَّهُ سَمِعَ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ ح و حَدَّثَنَا إِسْحَقُ أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ عَنْ ابْنِ الْمُنْكَدِرِ عَنْ جَابِرٍ وَعَنْ عَمْرٍو عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَلِيٍّ عَنْ جَابِرٍ أَحَدُهُمَا يَزِيدُ عَلَى الْآخَرِ ح و حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ وَاللَّفْظُ لَهُ قَالَ قَالَ سُفْيَانُ سَمِعْتُ مُحَمَّدَ بْنَ الْمُنْكَدِرِ يَقُولُ سَمِعْتُ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ سُفْيَانُ وَسَمِعْتُ أَيْضًا عَمْرَو بْنَ دِينَارٍ يُحَدِّثُ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَلِيٍّ قَالَ سَمِعْتُ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ وَزَادَ أَحَدُهُمَا عَلَى الْآخَرِ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَوْ قَدْ جَاءَنَا مَالُ الْبَحْرَيْنِ لَقَدْ أَعْطَيْتُكَ هَكَذَا وَهَكَذَا وَهَكَذَا وَقَالَ بِيَدَيْهِ جَمِيعًا فَقُبِضَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَبْلَ أَنْ يَجِيءَ مَالُ الْبَحْرَيْنِ فَقَدِمَ عَلَى أَبِي بَكْرٍ بَعْدَهُ فَأَمَرَ مُنَادِيًا فَنَادَى مَنْ كَانَتْ لَهُ عَلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عِدَةٌ أَوْ دَيْنٌ فَلْيَأْتِ فَقُمْتُ فَقُلْتُ إِنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَوْ قَدْ جَاءَنَا مَالُ الْبَحْرَيْنِ أَعْطَيْتُكَ هَكَذَا وَهَكَذَا وَهَكَذَا فَحَثَى أَبُو بَكْرٍ مَرَّةً ثُمَّ قَالَ لِي عُدَّهَا فَعَدَدْتُهَا فَإِذَا هِيَ خَمْسُ مِائَةٍ فَقَالَ خُذْ مِثْلَيْهَا حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمِ بْنِ مَيْمُونٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَكْرٍ أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ أَخْبَرَنِي عَمْرُو بْنُ دِينَارٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَلِيٍّ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ وَأَخْبَرَنِي مُحَمَّدُ بْنُ الْمُنْكَدِرِ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ لَمَّا مَاتَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ جَاءَ أَبَا بَكْرٍ مَالٌ مِنْ قِبَلِ الْعَلَاءِ بْنِ الْحَضْرَمِيِّ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ مَنْ كَانَ لَهُ عَلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ دَيْنٌ أَوْ كَانَتْ لَهُ قِبَلَهُ عِدَةٌ فَلْيَأْتِنَا بِنَحْوِ حَدِيثِ ابْنِ عُيَيْنَةَ
[අම්රු අන් නකිද්] අපට [සුෆ්යාන් බින් උයෙයිනා] [අබු අල් මුන්කදීර්] ගෙන් අපට [ජබීර් බින් අබ්දුල්ලා] මෙසේම වෙනත් මාර්ගයකින් විස්තර කරන බව අපට පවසා ඇත, තවද [ඉෂාක්] අපට [සුෆ්යාන්] [ඉබ්නු අල් මුන්කදීර්] ගෙන් [ජබීර්] ගෙන් සහ [අම්රු] [මුහම්මද් බින් අලි] ගෙන් [ජබීර්] ගෙන් අපට පවසා ඇත, ඒ සෑම එකක්ම අනෙකට එකතු වන බව අපට පවසා ඇත. එලෙසම එය වෙනත් මාර්ගයකින් විස්තර කර ඇත, තවද [ඉබ්නු අබු උමර්] ගෙන් අපට [ලෆාෂ්] ඔහුට අයත් බව අපට පවසා ඇත. ඔහු පවසයි; [සුෆ්යාන්] පැවසීය; [මුහම්මද් බින් අල් මුන්කදීර්] පවසනු මම අසා ඇත්තෙමි; [ජබීර් බින් අබ්දුල්ලා] [සුෆ්යාන්] පවසනු මම අසා ඇත්තෙමි; තවද [අම්රු බින් දිනාර්] [මුහම්මද් බින් අලි] ගෙන් කතාවක් පවසනු මම අසා ඇත්තෙමි ඔහු පැවසීය; [ජබීර් බින් අබ්දුල්ලා] ගෙන් එක් එක් කෙනා අනෙකට එකතු වන බව මට ඇසුණි. ඔහු පවසයි; රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලයිහි වසල්ලම් තුමා මෙසේ පැවසීය: 'බහරේනයෙන් දේපළ අප වෙත ළඟා වූ විට, ඔහු අත් දෙකෙන්ම සංඥා කළ පරිදි මම ඔබට එවැනි දෙයක් ලබා දෙන්නෙමි'. රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලයිහි වසල්ලම් තුමා බහරේනයෙන් දේපළ අප වෙත ළඟා වීමට පෙර මිය ගිය බව පෙනේ. අවසානයේ, රසූලුල්ලාහ් වෙනුවට නායකත්වයට අබු බකර් ඉදිරිපත් විය. ඉන්පසු අබු බකර් මෙසේ පැවසීය: 'අල්ලාහ්ගේ දූතයා විසින් වත්කම්වලින් කොටසක් ලබා දෙන බවට පොරොන්දු වී ඇති - නැතහොත් ඔහු සමඟ ණය සහ ලැබිය යුතු දේ ඇති ඕනෑම අයෙකු මා වෙත එන්න! - ජබීර්- මෙසේ පැවසීය; මම නැඟිටින විට, මම මෙසේ කීවෙමි; 'ඕ අබු බකර්, නියත වශයෙන්ම අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෝ වරක් මෙසේ පැවසූහ; 'බහරේන් දේශයෙන් වස්තු අප වෙත ළඟා වුවහොත්, මම ඔබට බොහෝ දේ ලබා දෙන්නෙමි. එවිට අබු බකර් මට නිධානය එක පහරකින් ලබා දෙමින් මෙසේ කීවේය: 'එය ගණන් කරන්න! එවිට මම එය ගණන් කළෙමි. පන්සියයක් පමණක් ඇති බව පෙනේ. එබැවින් අබු බකර් මෙසේ පැවසීය; 'දෙගුණයක් ගන්න - එවිට එය අල්ලාහ්ගේ දූතයාගේ පොරොන්දුවට අනුකූල වේ -. [මුහම්මද් බින් හාතිම් බින් මයිමුන්] අපට පවසා ඇත [මුහම්මද් බින් බකර්] අපට පවසා ඇත [ඉබ්නු ජුරයිජ්] [මුහම්මද් බින් අලි] [ජාබීර් බින් අබ්දුල්ලාහ්] ගෙන් [අම්රු බින් දිනාර්] මට පවසා ඇත; [ජාබීර් බින් අබ්දුල්ලාහ්] ගෙන් [මුහම්මද් බින් අල් මුන්කදීර්] මට වාර්තා කර ඔහු මෙසේ පැවසීය; 'නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් මිය ගිය විට, හදිසියේම අල් අල්ලාහ් බින් අල් හද්රාමිගේ දේපළ අබු බකර්ට ලබා දෙන ලදී. එබැවින් අබු බකර් මෙසේ පැවසීය; 'යමෙකුට ණය සහ ලැබිය යුතු දේ තිබේ නම් හෝ අල්ලාහ්ගේ දූතයා විසින් ඔහුගේ වත්කම්වලින් කොටසක් ලබා දෙන බවට පොරොන්දු වී ඇත්නම්, මා වෙත එන්න! - ඉබ්නු උයෙයිනාගේ හදීසයට සමානයි.-'
හදීස්
Imam Muslim : 4279
حَدَّثَنَا هَدَّابُ بْنُ خَالِدٍ وَشَيْبَانُ بْنُ فَرُّوخَ كِلَاهُمَا عَنْ سُلَيْمَانَ وَاللَّفْظُ لِشَيْبَانَ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ الْمُغِيرَةِ حَدَّثَنَا ثَابِتٌ الْبُنَانِيُّ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وُلِدَ لِي اللَّيْلَةَ غُلَامٌ فَسَمَّيْتُهُ بِاسْمِ أَبِي إِبْرَاهِيمَ ثُمَّ دَفَعَهُ إِلَى أُمِّ سَيْفٍ امْرَأَةِ قَيْنٍ يُقَالُ لَهُ أَبُو سَيْفٍ فَانْطَلَقَ يَأْتِيهِ وَاتَّبَعْتُهُ فَانْتَهَيْنَا إِلَى أَبِي سَيْفٍ وَهُوَ يَنْفُخُ بِكِيرِهِ قَدْ امْتَلَأَ الْبَيْتُ دُخَانًا فَأَسْرَعْتُ الْمَشْيَ بَيْنَ يَدَيْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقُلْتُ يَا أَبَا سَيْفٍ أَمْسِكْ جَاءَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَمْسَكَ فَدَعَا النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِالصَّبِيِّ فَضَمَّهُ إِلَيْهِ وَقَالَ مَا شَاءَ اللَّهُ أَنْ يَقُولَ فَقَالَ أَنَسٌ لَقَدْ رَأَيْتُهُ وَهُوَ يَكِيدُ بِنَفْسِهِ بَيْنَ يَدَيْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَدَمَعَتْ عَيْنَا رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ تَدْمَعُ الْعَيْنُ وَيَحْزَنُ الْقَلْبُ وَلَا نَقُولُ إِلَّا مَا يَرْضَى رَبُّنَا وَاللَّهِ يَا إِبْرَاهِيمُ إِنَّا بِكَ لَمَحْزُونُونَ
[හද්දබ් බින් කාලිඩ්] සහ [සයයිබන් බින් ෆාරුක්] යන දෙදෙනාම [සුලෙයිමාන්] හි අය බවත් මෙම ලෆාෂ් සයිබාන් හි අයත් බවත් අපට පවසා ඇත; [සුලෙයිමාන් බින් අල් මුගිරා] අපට පවසා ඇත; [අනස් බින් මලික්] හි [තාබිත් අල් බුනානි] අපට පවසා ඇති ඔහු මෙසේ පැවසීය; රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් වරක් මෙසේ පැවසීය: 'එක් රාත්රියක මගේ දරුවා පිරිමි ළමයෙකු ලෙස උපත ලැබීය, එබැවින් මම ඔහුට මගේ පියා වන ඉබ්රාහිම්ගේ නම තැබුවෙමි. ඉන්පසු ඔහු දරුවා අබු සයිෆ් නම් කම්මල්කරුවෙකුගේ බිරිඳ වන උම් සයිෆ්ට දුන්නේය. රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් ඔහු වෙත පැමිණි අතර මම ඔහු සමඟ ගියෙමි. අපි අබු සයිෆ්ගේ නිවසට පැමිණි විට, ඔහු තම කිර්න්යා - යකඩ නිවන යන්ත්රයක් - පිඹිමින් සිටිනු මම දුටුවෙමි, එවිට නිවස දුමෙන් පිරී තිබුණි. එබැවින් මම වහාම රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් ඉදිරිපිටට ගියෙමි, පසුව මම අබු සයිෆ්ට කීවෙමි; 'හායි, අබු සයිෆ්! නවත්වන්න!' රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් පැමිණ ඇත!' එබැවින් ඔහු නතර විය. එවිට නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් දරුවා ගැන විමසූ අතර, ඔහු එය ඔහුගේ උකුලට භාර දුන්නේය. නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් අල්ලාහ්ට අවශ්ය ඕනෑම සෙනෙහසකින් යුතුව කතා කළහ. අනස් මෙසේ පැවසීය; 'මරණය පැමිණි විට ඔහුගේ උකුලේ දරුවා ඉතා සන්සුන්ව සිටිනු මම දුටුවෙමි. එබැවින් නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් හඬා වැලපෙමින් කඳුළු සැලුවේය. ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'කඳුළු ගලා යා හැකිය, හදවත් දුක් විය හැකිය, නමුත් අපගේ රබ් (රබ්) අනුමත කරන දේ හැර අප කතා නොකළ යුතුය. අල්ලාහ්ගේ නාමයෙන්, ඕ ඉබ්රාහිම්, අපි ඔබ නිසා සැබවින්ම දුක් වෙමු!'
හදීස්
Imam Muslim : 4280
حَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ وَمُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ وَاللَّفْظُ لِزُهَيْرٍ قَالَا حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ وَهُوَ ابْنُ عُلَيَّةَ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ عَمْرِو بْنِ سَعِيدٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ مَا رَأَيْتُ أَحَدًا كَانَ أَرْحَمَ بِالْعِيَالِ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ كَانَ إِبْرَاهِيمُ مُسْتَرْضِعًا لَهُ فِي عَوَالِي الْمَدِينَةِ فَكَانَ يَنْطَلِقُ وَنَحْنُ مَعَهُ فَيَدْخُلُ الْبَيْتَ وَإِنَّهُ لَيُدَّخَنُ وَكَانَ ظِئْرُهُ قَيْنًا فَيَأْخُذُهُ فَيُقَبِّلُهُ ثُمَّ يَرْجِعُ قَالَ عَمْرٌو فَلَمَّا تُوُفِّيَ إِبْرَاهِيمُ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ إِبْرَاهِيمَ ابْنِي وَإِنَّهُ مَاتَ فِي الثَّدْيِ وَإِنَّ لَهُ لَظِئْرَيْنِ تُكَمِّلَانِ رَضَاعَهُ فِي الْجَنَّةِ
මෙම ලෆාෂ් සුහයිර්ට අයත් බව [සුහයිර් බින් හාර්බ්] සහ [මුහම්මද් බින් අබ්දුල්ලාහ් බින් නුමෙයාර්] අපට පවසා ඇත, දෙදෙනාම මෙසේ පැවසූහ; [අනස් බින් මලික්] වෙතින් [අම්රු බින් සයිද්] වෙතින් [අයියුබ්] වෙතින් [ඉස්මායිල්] අපට පවසා ඇති ඉබ්නු උලයියා [අනාස් බින් මලික්] ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාට වඩා ඔහුගේ පවුලට ආදරය කරන කිසිවෙකු මම කිසිදා දැක නැත. අනස් පැවසීය; ඔහුගේ පුත්රයා වන ඉබ්රාහිම් මදීනා කඳුකරයේ ගමක පවුලක් විසින් ඇති දැඩි කරන ලදී. දිනක් ඔහු ඔහුව බැලීමට ගිය අතර, අපි ඔහු සමඟ ගියෙමු. ඉබ්රාහිම්ගේ භාරකාර දෙමාපියන් කම්මල්කරුවන් වූ නිසා ඔහු ඒ කාලයේ දුමෙන් පිරී තිබූ නිවසට ඇතුළු විය. එවිට නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමා ඉබ්රාහිම්ව රැගෙන ගොස් සිපගත් අතර පසුව ඔහු නිවසට ගියේය. 'අම්රු' පැවසීය; 'ඉබ්රාහිම් මිය ගිය විට, අල්ලාහ්ගේ දූතයා (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) මෙසේ පැවසීය: 'ඇත්ත වශයෙන්ම, ඉබ්රාහිම් මගේ පුත්රයාය.' ඇය මව්කිරි දෙන වයසේදී මිය ගියාය. ඔහුගේ දෙමව්පියන් සහ රැකබලා ගන්නන් පසුව ස්වර්ගයේදී ඔහුගේ ව්යවස්ථාව පරිපූර්ණ කරනු ඇත.
