امام مسلم : 4181
و حَدَّثَنِي أَبُو الطَّاهِرِ وَحَرْمَلَةُ قَالَا أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ أَبِي أُمَامَةَ بْنِ سَهْلِ بْنِ حُنَيْفٍ عَنْ أَبِيهِ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا يَقُلْ أَحَدُكُمْ خَبُثَتْ نَفْسِي وَلْيَقُلْ لَقِسَتْ نَفْسِي
و [ابو اثیر] و [حرمله] هر دو گفتند: [ابن وهب] به ما خبر داده است که [یونس] از [ابن شهاب] از [ابو امامه بن سهل بن حنیف] از [پدرش] به من رسیده است که رسول خدا صلی الله علیه و آله فرمود: «هیچ یک از شما نگوید: «من بد هستم»، بلکه بگوید: «من ناتوان هستم».
امام مسلم : 4182
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ عَنْ شُعْبَةَ حَدَّثَنِي خُلَيْدُ بْنُ جَعْفَرٍ عَنْ أَبِي نَضْرَةَ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ كَانَتْ امْرَأَةٌ مِنْ بَنِي إِسْرَائِيلَ قَصِيرَةٌ تَمْشِي مَعَ امْرَأَتَيْنِ طَوِيلَتَيْنِ فَاتَّخَذَتْ رِجْلَيْنِ مِنْ خَشَبٍ وَخَاتَمًا مِنْ ذَهَبٍ مُغْلَقٌ مُطْبَقٌ ثُمَّ حَشَتْهُ مِسْكًا وَهُوَ أَطْيَبُ الطِّيبِ فَمَرَّتْ بَيْنَ الْمَرْأَتَيْنِ فَلَمْ يَعْرِفُوهَا فَقَالَتْ بِيَدِهَا هَكَذَا وَنَفَضَ شُعْبَةُ يَدَهُ حَدَّثَنَا عَمْرٌو النَّاقِدُ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ خُلَيْدِ بْنِ جَعْفَرٍ وَالْمُسْتَمِرِّ قَالَا سَمِعْنَا أَبَا نَضْرَةَ يُحَدِّثُ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ذَكَرَ امْرَأَةً مِنْ بَنِي إِسْرَائِيلَ حَشَتْ خَاتَمَهَا مِسْكًا وَالْمِسْكُ أَطْيَبُ الطِّيبِ
[ابوبکر بن ابوسیبه] برای ما نقل کرده است؛ [ابو اسامه] از [شعبه] برای ما نقل کرده است؛ [خُلید بن جعفر] از [ابو نضر] از [ابوسعید خدری] از پیامبر صلی الله علیه و آله وسلم برایم نقل کرده است که فرمود: «در زمان بنیاسرائیل، زنی کوتاهقد با دو زن بلندقد راه میرفت. سپس برای دو پایش از چوب پاهای مصنوعی ساخت و انگشتری طلایی که خود ساخته بود به دست کرد. سپس به آنها عطر مشک، بهترین عطر، داد. سپس بین آن دو زن راه میرفت تا جایی که مردم حتی او را نمیشناختند. او با دستانش چنین گفت. سیوبه و [المستمیر] هر دو گفتند: «علی علیه السلام از زنی از بنیاسرائیل یاد کرده است که روغن مشک به انگشترش میمالید. روغن مشک بهترین عطر است.»
امام مسلم : 4183
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ كِلَاهُمَا عَنْ الْمُقْرِئِ قَالَ أَبُو بَكْرٍ حَدَّثَنَا أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْمُقْرِئُ عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي أَيُّوبَ حَدَّثَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ أَبِي جَعْفَرٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْأَعْرَجِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ عُرِضَ عَلَيْهِ رَيْحَانٌ فَلَا يَرُدُّهُ فَإِنَّهُ خَفِيفُ الْمَحْمِلِ طَيِّبُ الرِّيحِ
[ابوبکر بن ابوسیبه] و [زهیر بن حرب] هر دو از [مقری] برای ما نقل کردهاند. [ابوبکر] گفت؛ [ابو عبدالرحمن مقری] از [سعید بن ابوایوب] برای ما نقل کرده است؛ [عبیدالله بن ابوجعفر] از [عبدالرحمن اعرج] از [ابوهریره] برایم نقل کرده است که گفت: پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم فرمود: «به هر کس عطری پیشنهاد شد، آن را رد نکند، زیرا عطر سبک و خوشبو است.»
امام مسلم : 4184
حَدَّثَنِي هَارُونُ بْنُ سَعِيدٍ الْأَيْلِيُّ وَأَبُو طَاهِرٍ وَأَحْمَدُ بْنُ عِيسَى قَالَ أَحْمَدُ حَدَّثَنَا و قَالَ الْآخَرَانِ أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي مَخْرَمَةُ عَنْ أَبِيهِ عَنْ نَافِعٍ قَالَ كَانَ ابْنُ عُمَرَ إِذَا اسْتَجْمَرَ اسْتَجْمَرَ بِالْأَلُوَّةِ غَيْرَ مُطَرَّاةٍ وَبِكَافُورٍ يَطْرَحُهُ مَعَ الْأَلُوَّةِ ثُمَّ قَالَ هَكَذَا كَانَ يَسْتَجْمِرُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
[هارون بن سعید العیلی] و [ابو طاهر] و [احمد بن عیسی] به من خبر دادند. [احمد] گفت: به ما خبر دادند. و دیگران گفتند: [ابن وهب] به ما خبر داد. [مخرمه] از [پدرش] از [نافع] به من خبر داد که گفت: «[ابن عمر] اگر میخواست عطر بزند، از علو (چوب خوشبوی سوخته) بدون هیچ مخلوطی استفاده میکرد، و گاهی اوقات از آهک مخلوط با علو نیز استفاده میکرد. سپس گفت: «این رسم رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم در استفاده از عطر بود.»
امام مسلم : 4185
حَدَّثَنَا عَمْرٌو النَّاقِدُ وَابْنُ أَبِي عُمَرَ كِلَاهُمَا عَنْ ابْنِ عُيَيْنَةَ قَالَ ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ مَيْسَرَةَ عَنْ عَمْرِو بْنِ الشَّرِيدِ عَنْ أَبِيهِ قَالَ رَدِفْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَوْمًا فَقَالَ هَلْ مَعَكَ مِنْ شِعْرِ أُمَيَّةَ بْنِ أَبِي الصَّلْتِ شَيْءٌ قُلْتُ نَعَمْ قَالَ هِيهْ فَأَنْشَدْتُهُ بَيْتًا فَقَالَ هِيهْ ثُمَّ أَنْشَدْتُهُ بَيْتًا فَقَالَ هِيهْ حَتَّى أَنْشَدْتُهُ مِائَةَ بَيْتٍ و حَدَّثَنِيهِ زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ وَأَحْمَدُ بْنُ عَبْدَةَ جَمِيعًا عَنْ ابْنِ عُيَيْنَةَ عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ مَيْسَرَةَ عَنْ عَمْرِو بْنِ الشَّرِيدِ أَوْ يَعْقُوبَ بْنِ عَاصِمٍ عَنْ الشَّرِيدِ قَالَ أَرْدَفَنِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَلْفَهُ فَذَكَرَ بِمِثْلِهِ و حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى أَخْبَرَنَا الْمُعْتَمِرُ بْنُ سُلَيْمَانَ ح و حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ كِلَاهُمَا عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الطَّائِفِيِّ عَنْ عَمْرِو بْنِ الشَّرِيدِ عَنْ أَبِيهِ قَالَ اسْتَنْشَدَنِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِثْلِ حَدِيثِ إِبْرَاهِيمَ بْنِ مَيْسَرَةَ وَزَادَ قَالَ إِنْ كَادَ لِيُسْلِمُ وَفِي حَدِيثِ ابْنِ مَهْدِيٍّ قَالَ فَلَقَدْ كَادَ يُسْلِمُ فِي شِعْرِهِ
این را هم برای ما [عمرو النقید] و هم برای [ابن ابوعمر] از [ابن عیینه] روایت کردهاند. [ابن ابوعمر] گفت: [سفیان] از [ابراهیم بن میسره] از [عمرو بن اسی شرید] از [پدرش] برای ما روایت کرده است که گفت: روزی رسول خدا صلی الله علیه و آله مرا سوار کالسکهای کرد، سپس از من پرسید: آیا اشعار امیه بن ابی شلت را حفظی؟ گفتم: بله. فرمود: برایم بخوان! سپس یک بیت شعر برایش خواندم. سپس فرمود: «بیشتر بخوان!» سپس دوباره آن را خواندم. اما او گفت: «بیشتر بخوان!» تا اینکه صد بیت خواندم. و پس از آنکه آن را برای من [زهیر بن حرب] و [احمد بن عبده]، هر دو از [ابن عیینه]، از [ابراهیم بن میسره]، از [عمرو بن شرید] یا [یعقوب بن اشم بن شرید] نقل کرد، گفت: «روزی رسول خدا صلی الله علیه و آله مرا سوار بر مرکبی کرد.» - سپس حدیث مشابهی را نقل کرد. - و برای ما [یحیی بن یحیی] نقل کرده است؛ و برای ما [معتمر بن سلیمان] نقل کرده است؛ و به همین ترتیب از طریق دیگری نیز نقل شده است؛ و برای من [زهیر بن حرب] نقل کرده است؛ و برای ما [عبدالرحمن بن مهدی] هر دو را از [عبدالله بن عبدالرحمن ثیفی]، از [عمرو بن اسی شرید] از [پدرش] نقل کرده است. رسول الله صلی الله علیه و آله از من خواست شعر بخوانم... - شبیه حدیث ابراهیم بن میسره - اما یک عبارت اضافه هم وجود دارد؛ «او نزدیک بود اسلام بیاورد.» در حدیث ابن مهدی آمده است: «او نزدیک بود به خاطر شعرش اسلام بیاورد.»
امام مسلم : 4186
حَدَّثَنِي أَبُو جَعْفَرٍ مُحَمَّدُ بْنُ الصَّبَّاحِ وَعَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ السَّعْدِيُّ جَمِيعًا عَنْ شَرِيكٍ قَالَ ابْنُ حُجْرٍ أَخْبَرَنَا شَرِيكٌ عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ عُمَيْرٍ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَشْعَرُ كَلِمَةٍ تَكَلَّمَتْ بِهَا الْعَرَبُ كَلِمَةُ لَبِيدٍ أَلَا كُلُّ شَيْءٍ مَا خَلَا اللَّهَ بَاطِلٌ
[ابن حجر] گفت: «[ابن حجر] همه چیز را از [شریک] برای من [شریک] نقل کرد.» او گفت: «از [عبدالملک بن عمیر] از [ابو سلمه] از [ابو هریره] از پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم برای ما [شریک] موعظه کرد. ایشان فرمودند: «زیباترین شعری که اعراب سرودهاند، شعر لبید است.» لبید گفت: «بدان که هر چیزی غیر از خدا نابود شدنی است.»
امام مسلم : 4187
و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمِ بْنِ مَيْمُونٍ حَدَّثَنَا ابْنُ مَهْدِيٍّ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ عُمَيْرٍ حَدَّثَنَا أَبُو سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَصْدَقُ كَلِمَةٍ قَالَهَا شَاعِرٌ كَلِمَةُ لَبِيدٍ أَلَا كُلُّ شَيْءٍ مَا خَلَا اللَّهَ بَاطِلٌ وَكَادَ أُمَيَّةُ بْنُ أَبِي الصَّلْتِ أَنْ يُسْلِمَ
و [محمد بن حاتم بن میمون] برای من نقل کرده است؛ [ابن مهدی] از [سفیان] از [عبدالملک بن عمیر] برای ما نقل کرده است؛ [ابو سلمه] از [ابوهریره] برای ما نقل کرده است که گفته است؛ رسول خدا صلی الله علیه و آله فرمود: «راستترین شعری که شاعری گفته است، شعر لبید است.» لبید گفت: «ای مردم، هر چه جز خدا باشد، نابود شدنی است.» و نزدیک بود امیه بن ابی شلت اسلام بیاورد.
امام مسلم : 4188
و حَدَّثَنِي ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ زَائِدَةَ عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ عُمَيْرٍ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَصْدَقُ بَيْتٍ قَالَهُ الشَّاعِرُ أَلَا كُلُّ شَيْءٍ مَا خَلَا اللَّهَ بَاطِلٌ وَكَادَ ابْنُ أَبِي الصَّلْتِ أَنْ يُسْلِمَ
و به من [ابن ابوعمر] گفت: برای ما [سفیان] از [زائده] از [عبدالملک بن عمیر] از [ابوسلمه بن عبدالرحمن] از [ابوهریره] روایت شده است که پیامبر صلی الله علیه و آله فرمود: «راستترین شعری که شاعری گفته است، این بیت است: «اَلا کُلُّ سَیِّئَتٍ ما خَلَقَهُ بَاطِلٌ» تا اینکه نزدیک بود امیة بن ابی شلت اسلام بیاورد.
امام مسلم : 4189
و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ عُمَيْرٍ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَصْدَقُ بَيْتٍ قَالَتْهُ الشُّعَرَاءُ أَلَا كُلُّ شَيْءٍ مَا خَلَا اللَّهَ بَاطِلٌ
و [محمد بن مثنی] برای ما نقل کرده است؛ [محمد بن جعفر] برای ما نقل کرده است؛ [سیوعه] از [عبدالملک بن عمیر] از [ابوسلمه] از [ابوهریره] از پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم نقل کرده است که فرمود: «راستترین شعری که شاعران گفتهاند این آیه است: «اَلا کُلُّ سَیِّئَةٍ ما خَلَقَهُ الْباطِلُ (بدانید که هر چیزی جز خدا نابود شدنی است).»»
امام مسلم : 4190
و حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى أَخْبَرَنَا يَحْيَى بْنُ زَكَرِيَّاءَ عَنْ إِسْرَائِيلَ عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ عُمَيْرٍ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا هُرَيْرَةَ يَقُولُا سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ أَصْدَقَ كَلِمَةٍ قَالَهَا شَاعِرٌ كَلِمَةُ لَبِيدٍ أَلَا كُلُّ شَيْءٍ مَا خَلَا اللَّهَ بَاطِلٌ مَا زَادَ عَلَى ذَلِكَ
و [یحیی بن یحیی] برای ما نقل کرده است؛ [یحیی بن زکریا] از [اسرائیل] از [عبدالملک بن عمیر] از [ابو سلمه بن عبدالرحمن] برای ما نقل کرده است که گفت: از [ابو هریره] شنیدم که میگفت؛ از رسول خدا صلی الله علیه و آله شنیدم که میفرمود: «راستترین شعری که شاعری گفته است، شعر لبید است.» فرمود: «اَلا کُلُّ سَیِّئَتْ مَا خَلَّلَهَا بَطِلٌ (بدان که هر چیزی جز خدا فانی است)» و چیزی بیش از این اضافه نکرد.
امام مسلم : 4191
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا حَفْصٌ وَأَبُو مُعَاوِيَةَ و حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ كِلَاهُمَا عَنْ الْأَعْمَشِ ح و حَدَّثَنَا أَبُو سَعِيدٍ الْأَشَجُّ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَأَنْ يَمْتَلِئَ جَوْفُ الرَّجُلِ قَيْحًا يَرِيهِ خَيْرٌ مِنْ أَنْ يَمْتَلِئَ شِعْرًا قَالَ أَبُو بَكْرٍ إِلَّا أَنَّ حَفْصًا لَمْ يَقُلْ يَرِيهِ
[ابوبکر بن ابوسیبه] برای ما نقل کرده است؛ [حفش] و [ابو معاویه] برای ما نقل کرده است؛ و [ابو کریب] برای ما نقل کرده است؛ [ابو معاویه] هر دو را برای ما نقل کرده است؛ به همین ترتیب از طریق دیگری نیز نقل شده است؛ و [ابوسعید اسیاج] برای ما نقل کرده است؛ [وکیع] برای ما نقل کرده است؛ برای ما [اعماسی] از [ابو صالح] از [ابوهریره] روایت شده است که گفت: پیامبر صلی الله علیه و آله فرمود: «به راستی، شکم آدمی که از استفراغ پر شده تا زمانی که سیر شود، بهتر از شکمی است که از شعر پر شده است.» ابوبکر گفت: «اما حفص عبارت «یُریحی» را نگفته است.»
امام مسلم : 4192
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَمُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ قَالَا حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ يُونُسَ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سَعْدٍ عَنْ سَعْدٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَأَنْ يَمْتَلِئَ جَوْفُ أَحَدِكُمْ قَيْحًا يَرِيهِ خَيْرٌ مِنْ أَنْ يَمْتَلِئَ شِعْرًا
به ما گفته شده است که [محمد بن مثنی] و [محمد بن بسیار] هر دو گفتهاند؛ [محمد بن جعفر] به ما گفته است؛ [سیوعه] از [قتاده] از [یونس بن جبیر] از [محمد بن سعد] از [سعد] از پیامبر صلی الله علیه و آله وسلم روایت کرده است: «در حقیقت، شکمی که در میان شما پر از استفراغ باشد تا زمانی که سیر شود، بهتر از شکمی است که پر از قافیه باشد.»
امام مسلم : 4193
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ الثَّقَفِيُّ حَدَّثَنَا لَيْثٌ عَنْ ابْنِ الْهَادِ عَنْ يُحَنِّسَ مَوْلَى مُصْعَبِ بْنِ الزُّبَيْرِ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ قَالَ بَيْنَا نَحْنُ نَسِيرُ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِالْعَرْجِ إِذْ عَرَضَ شَاعِرٌ يُنْشِدُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خُذُوا الشَّيْطَانَ أَوْ أَمْسِكُوا الشَّيْطَانَ لَأَنْ يَمْتَلِئَ جَوْفُ رَجُلٍ قَيْحًا خَيْرٌ لَهُ مِنْ أَنْ يَمْتَلِئَ شِعْرًا
[قتیبه بن سائس عث ثقفی] برای ما نقل کرده است؛ [لیث] از [ابن الهاد] از [یوحنا] غلام مشعب بن زبیر از [ابوسعید خدری] برای ما نقل کرده است که گفت: «هنگامی که ما با رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم در عرج قدم میزدیم، ناگهان شاعری با زمزمه آمد. سپس رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم فرمود: «شیطان را بگیرید! در واقع، شکمی پر از استفراغ بهتر از شکمی پر از قافیه است.»
امام مسلم : 4194
حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ عَلْقَمَةَ بْنِ مَرْثَدٍ عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ بُرَيْدَةَ عَنْ أَبِيهِ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ لَعِبَ بِالنَّرْدَشِيرِ فَكَأَنَّمَا صَبَغَ يَدَهُ فِي لَحْمِ خِنْزِيرٍ وَدَمِهِ
[زهیر بن حرب] به من گفت: [عبدالرحمن بن مهدی] از [سفیان] از [علقمة بن مرثد] از [سلیمان بن بریده] از [پدرش] برای ما نقل شده که پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم فرمود: «هر کس با نرداسی بازی کند، گویی دستانش را به گوشت و خون خوک آغشته کرده است.»
امام مسلم : 4195
حَدَّثَنَا عَمْرٌو النَّاقِدُ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَابْنُ أَبِي عُمَرَ جَمِيعًا عَنْ ابْنِ عُيَيْنَةَ وَاللَّفْظُ لِابْنِ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ قَالَ كُنْتُ أَرَى الرُّؤْيَا أُعْرَى مِنْهَا غَيْرَ أَنِّي لَا أُزَمَّلُ حَتَّى لَقِيتُ أَبَا قَتَادَةَ فَذَكَرْتُ ذَلِكَ لَهُ فَقَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ الرُّؤْيَا مِنْ اللَّهِ وَالْحُلْمُ مِنْ الشَّيْطَانِ فَإِذَا حَلَمَ أَحَدُكُمْ حُلْمًا يَكْرَهُهُ فَلْيَنْفُثْ عَنْ يَسَارِهِ ثَلَاثًا وَلْيَتَعَوَّذْ بِاللَّهِ مِنْ شَرِّهَا فَإِنَّهَا لَنْ تَضُرَّهُ و حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ مَوْلَى آلِ طَلْحَةَ وَعَبْدِ رَبِّهِ وَيَحْيَى ابْنَيْ سَعِيدٍ وَمُحَمَّدِ بْنِ عَمْرِو بْنِ عَلْقَمَةَ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي قَتَادَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِثْلَهُ وَلَمْ يَذْكُرْ فِي حَدِيثِهِمْ قَوْلَ أَبِي سَلَمَةَ كُنْتُ أَرَى الرُّؤْيَا أُعْرَى مِنْهَا غَيْرَ أَنِّي لَا أُزَمَّلُ و حَدَّثَنِي حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي يُونُسُ ح و حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ قَالَا أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ كِلَاهُمَا عَنْ الزُّهْرِيِّ بِهَذَا الْإِسْنَادِ وَلَيْسَ فِي حَدِيثِهِمَا أُعْرَى مِنْهَا وَزَادَ فِي حَدِيثِ يُونُسَ فَلْيَبْصُقْ عَلَى يَسَارِهِ حِينَ يَهُبُّ مِنْ نَوْمِهِ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ
[عمرو عن نقید] و [اسحاق بن ابراهیم] و [ابن ابوعمر] همگی از [ابن عیینه] برای ما نقل کردهاند و این لفظ متعلق به ابن ابوعمر است. [سفیان] از [زهری] از [ابو سلمه] برای ما نقل کرده است که گفت: «من چیزی را در خواب دیدم که باعث درد من شد و در آن زمان بدون پتو خوابیدم. سپس با [ابو قتاده] ملاقات کردم و این را به او گفتم تا اینکه گفت: از رسول خدا صلی الله علیه و آله شنیدم که میفرمود: «خواب خوب از جانب خداست و خواب بد از جانب شیطان. اگر چیزی را که دوست نداری در خواب دیدی، سه بار به سمت چپ تف کن، سپس از شر آن به خدا پناه ببر، مطمئناً به تو آسیبی نخواهد رساند.» و [ابن ابوعمر] برای ما نقل کرده است که: «... خواب خوب از جانب خداست و خواب بد از جانب شیطان است. اگر چیزی را که دوست نداری در خواب دیدی، سه بار به سمت چپ تف کن، سپس از شر آن به خدا پناه ببر، مطمئناً به تو آسیبی نخواهد رساند.» این حدیث از [محمد بن عبدالرحمن] - غلامی از خاندان طلحه - و [عبد ربه] و [یحیی بن سعید] و [محمد بن عمرو بن علقمه] از [ابو سلمه] از [ابو قتاده] از پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم با حدیثی مشابه برای ما [سفیان] روایت شده است. اما او سخنان ابو سلمه را ذکر نکرده است. و [حرمله بن یحیی] را برای من نقل کرده است؛ [ابن وهب] را برای ما خبر داده است؛ [یونس] را برای من موعظه کرده است؛ به همین ترتیب از طریق دیگری نیز روایت شده است؛ و [اسحاق بن ابراهیم] و [عبد بن حمید] هر دو گفتهاند: [عبدالرزاق] را برای ما خبر داده است؛ [معمر] هر دو را از [زهری] از این طریق برای ما خبر داده است. و در آن سخنی از ابو سلمه نیست. در حدیث یونس این اضافه شده است: «سپس وقتی بیدار شد، سه بار به سمت چپ تف کند.»
امام مسلم : 4196
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ بْنِ قَعْنَبٍ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ يَعْنِي ابْنَ بِلَالٍ عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا سَلَمَةَ بْنَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ يَقُولُ سَمِعْتُ أَبَا قَتَادَةَ يَقُولُا سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ الرُّؤْيَا مِنْ اللَّهِ وَالْحُلْمُ مِنْ الشَّيْطَانِ فَإِذَا رَأَى أَحَدُكُمْ شَيْئًا يَكْرَهُهُ فَلْيَنْفُثْ عَنْ يَسَارِهِ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ وَلْيَتَعَوَّذْ بِاللَّهِ مِنْ شَرِّهَا فَإِنَّهَا لَنْ تَضُرَّهُ فَقَالَ إِنْ كُنْتُ لَأَرَى الرُّؤْيَا أَثْقَلَ عَلَيَّ مِنْ جَبَلٍ فَمَا هُوَ إِلَّا أَنْ سَمِعْتُ بِهَذَا الْحَدِيثِ فَمَا أُبَالِيهَا و حَدَّثَنَاه قُتَيْبَةُ وَمُحَمَّدُ بْنُ رُمْحٍ عَنْ اللَّيْثِ بْنِ سَعْدٍ ح و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ يَعْنِي الثَّقَفِيَّ ح و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ نُمَيْرٍ كُلُّهُمْ عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ بِهَذَا الْإِسْنَادِ وَفِي حَدِيثِ الثَّقَفِيِّ قَالَ أَبُو سَلَمَةَ فَإِنْ كُنْتُ لَأَرَى الرُّؤْيَا وَلَيْسَ فِي حَدِيثِ اللَّيْثِ وَابْنِ نُمَيْرٍ قَوْلُ أَبِي سَلَمَةَ إِلَى آخِرِ الْحَدِيثِ وَزَادَ ابْنُ رُمْحٍ فِي رِوَايَةِ هَذَا الْحَدِيثِ وَلْيَتَحَوَّلْ عَنْ جَنْبِهِ الَّذِي كَانَ عَلَيْهِ
[عبدالله بن مسلمه بن قعنب] برای ما نقل کرده است؛ [سلیمان] یعنی ابن بلال از [یحیی بن سعید] برای ما نقل کرده است که گفته است؛ از [ابو سلمه بن عبدالرحمن] شنیدم که میگفت؛ از [ابوقتاده] شنیدم که میگفت؛ از رسول خدا صلی الله علیه و آله شنیدم که میفرمود: «خوابهای خوب از جانب خدا و خوابهای بد از جانب شیطان است. پس اگر چیزی را که از آن متنفری در خواب دیدی، سه بار به سمت چپ تف کن، سپس از خطر شر آن به خدا پناه ببر، مطمئناً به تو آسیبی نخواهد رساند.» ابوقتاده گفت: «اگر کابوسی ببینم که از حمل کوه سنگینتر باشد، پس از شنیدن این حدیث، اهمیتی به آن نمیدهم.» و آن را برای ما [قتیبه] و [محمد بن روم] از [اللیط بن سعد] نقل کرده است؛ به همین ترتیب از طریق دیگری روایت شده است، و [محمد بن مثنی] به ما گفته است، [عبدالوهاب] به نام عطس ثقفی به ما گفته است. به همین ترتیب از طریق دیگری روایت شده است، و [ابوبکر بن ابوسیبه] به ما گفته است، [عبدالله بن نمیر] هر چیزی را از [یحیی بن سعید] از این طریق به ما گفته است. و در حدیث عطس ثقفی نیز سخنانی از ابوسلمه وجود دارد: «اگر خواب ببینم...» در حالی که در حدیث لیطس و ابن نمیر چنین سخنی وجود ندارد. و ابن روم در تاریخ خود با لفاظی افزوده است: «و خوابش را از جای اصلیاش تغییر دهد.»
امام مسلم : 4197
و حَدَّثَنِي أَبُو الطَّاهِرِ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي عَمْرُو بْنُ الْحَارِثِ عَنْ عَبْدِ رَبِّهِ بْنِ سَعِيدٍ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ أَبِي قَتَادَةَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ الرُّؤْيَا الصَّالِحَةُ مِنْ اللَّهِ وَالرُّؤْيَا السَّوْءُ مِنْ الشَّيْطَانِ فَمَنْ رَأَى رُؤْيَا فَكَرِهَ مِنْهَا شَيْئًا فَلْيَنْفُثْ عَنْ يَسَارِهِ وَلْيَتَعَوَّذْ بِاللَّهِ مِنْ الشَّيْطَانِ لَا تَضُرُّهُ وَلَا يُخْبِرْ بِهَا أَحَدًا فَإِنْ رَأَى رُؤْيَا حَسَنَةً فَلْيُبْشِرْ وَلَا يُخْبِرْ إِلَّا مَنْ يُحِبُّ
و [ابو اثیر] به من خبر داده است؛ [عبدالله بن وهب] به ما خبر داده است؛ [عمرو بن حارث] از [عبد ربه بن سعید] از [ابو سلمه بن عبدالرحمن] از [ابوقتاده] از رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم برایم روایت کرده است که فرمود: «خوابهای خوب از جانب خدا و خوابهای بد از جانب شیطان است، هر که خواب بد میبیند، باید به سمت چپ خود تف کند و از خدا از وسوسه شیطان محافظت بخواهد، قطعاً به او آسیبی نمیرساند. و خواب را برای کسی تعریف نکن. و اگر خواب خوبی دید، خوشحال باش و آن را جز برای کسانی که دوستشان داری، تعریف نکن.»
امام مسلم : 4198
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ خَلَّادٍ الْبَاهِلِيُّ وَأَحْمَدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْحَكَمِ قَالَا حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ عَبْدِ رَبِّهِ بْنِ سَعِيدٍ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ قَالَ إِنْ كُنْتُ لَأَرَى الرُّؤْيَا تُمْرِضُنِي قَالَ فَلَقِيتُ أَبَا قَتَادَةَ فَقَالَ وَأَنَا كُنْتُ لَأَرَى الرُّؤْيَا فَتُمْرِضُنِي حَتَّى سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ الرُّؤْيَا الصَّالِحَةُ مِنْ اللَّهِ فَإِذَا رَأَى أَحَدُكُمْ مَا يُحِبُّ فَلَا يُحَدِّثْ بِهَا إِلَّا مَنْ يُحِبُّ وَإِنْ رَأَى مَا يَكْرَهُ فَلْيَتْفُلْ عَنْ يَسَارِهِ ثَلَاثًا وَلْيَتَعَوَّذْ بِاللَّهِ مِنْ شَرِّ الشَّيْطَانِ وَشَرِّهَا وَلَا يُحَدِّثْ بِهَا أَحَدًا فَإِنَّهَا لَنْ تَضُرَّهُ
به ما [ابوبکر بن خلاد باهلی] و [احمد بن عبدالله بن حکم] گفته شده است که گفتند؛ [محمد بن جعفر] برای ما نقل کرده است؛ [سیوعه] از [عبد ربه بن سعید] از [ابو سلمه] برای ما نقل کرده است که گفت: اگر خوابی ببینم که مرا آزار دهد چه کنم؟ سپس گفت؛ سپس با [ابوقتاده] ملاقات کردم و او گفت؛ و من نیز خوابی دیدم که مرا آزار داد تا اینکه از پیامبر صلی الله علیه و آله شنیدم که فرمودند: «خوابهای خوب از جانب خداست. هر کس خواب خوبی ببیند، آن را جز برای کسی که دوستش دارد، تعریف نکند. و اگر خواب بدی دید، سه بار به سمت چپ خود تف کند، سپس از خدا از شر شیطان و وسوسههای او پناه ببرد و آن را برای کسی دیگر تعریف نکند، خواب به او آسیبی نمیرساند.»
امام مسلم : 4199
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا لَيْثٌ ح و حَدَّثَنَا ابْنُ رُمْحٍ أَخْبَرَنَا اللَّيْثُ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ عَنْ جَابِرٍ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ إِذَا رَأَى أَحَدُكُمْ الرُّؤْيَا يَكْرَهُهَا فَلْيَبْصُقْ عَنْ يَسَارِهِ ثَلَاثًا وَلْيَسْتَعِذْ بِاللَّهِ مِنْ الشَّيْطَانِ ثَلَاثًا وَلْيَتَحَوَّلْ عَنْ جَنْبِهِ الَّذِي كَانَ عَلَيْهِ
[قتیبه بن سعید] به ما خبر داده است؛ [لیتس] به ما خبر داده است؛ همچنین از طریق دیگری روایت شده است؛ و [ابن روم] به ما خبر داده است؛ از [ابو زبیر] از [جابر] از رسول خدا صلی الله علیه و آله وسلم به ما رسیده است که فرمود: «هرگاه یکی از شما خوابی دید که آن را دوست ندارد، سه بار به سمت چپ تف کند، سپس سه بار از شیطان به خدا پناه ببرد، سپس خواب خود را از حالت اولیهاش تغییر دهد.»
امام مسلم : 4200
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي عُمَرَ الْمَكِّيُّ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ الثَّقَفِيُّ عَنْ أَيُّوبَ السَّخْتِيَانِيِّ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِيرِينَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا اقْتَرَبَ الزَّمَانُ لَمْ تَكَدْ رُؤْيَا الْمُسْلِمِ تَكْذِبُ وَأَصْدَقُكُمْ رُؤْيَا أَصْدَقُكُمْ حَدِيثًا وَرُؤْيَا الْمُسْلِمِ جُزْءٌ مِنْ خَمْسٍ وَأَرْبَعِينَ جُزْءًا مِنْ النُّبُوَّةِ وَالرُّؤْيَا ثَلَاثَةٌ فَرُؤْيَا الصَّالِحَةِ بُشْرَى مِنْ اللَّهِ وَرُؤْيَا تَحْزِينٌ مِنْ الشَّيْطَانِ وَرُؤْيَا مِمَّا يُحَدِّثُ الْمَرْءُ نَفْسَهُ فَإِنْ رَأَى أَحَدُكُمْ مَا يَكْرَهُ فَلْيَقُمْ فَلْيُصَلِّ وَلَا يُحَدِّثْ بِهَا النَّاسَ قَالَ وَأُحِبُّ الْقَيْدَ وَأَكْرَهُ الْغُلَّ وَالْقَيْدُ ثَبَاتٌ فِي الدِّينِ فَلَا أَدْرِي هُوَ فِي الْحَدِيثِ أَمْ قَالَهُ ابْنُ سِيرِينَ و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ أَيُّوبَ بِهَذَا الْإِسْنَادِ وَقَالَ فِي الْحَدِيثِ قَالَ أَبُو هُرَيْرَةَ فَيُعْجِبُنِي الْقَيْدُ وَأَكْرَهُ الْغُلَّ وَالْقَيْدُ ثَبَاتٌ فِي الدِّينِ وَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رُؤْيَا الْمُؤْمِنِ جُزْءٌ مِنْ سِتَّةٍ وَأَرْبَعِينَ جُزْءًا مِنْ النُّبُوَّةِ حَدَّثَنِي أَبُو الرَّبِيعِ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ يَعْنِي ابْنَ زَيْدٍ حَدَّثَنَا أَيُّوبُ وَهِشَامٌ عَنْ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ إِذَا اقْتَرَبَ الزَّمَانُ وَسَاقَ الْحَدِيثَ وَلَمْ يَذْكُرْ فِيهِ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ و حَدَّثَنَاه إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ أَخْبَرَنَا مُعَاذُ بْنُ هِشَامٍ حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ قَتَادَةَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِيرِينَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَدْرَجَ فِي الْحَدِيثِ قَوْلَهُ وَأَكْرَهُ الْغُلَّ إِلَى تَمَامِ الْكَلَامِ وَلَمْ يَذْكُرْ الرُّؤْيَا جُزْءٌ مِنْ سِتَّةٍ وَأَرْبَعِينَ جُزْءًا مِنْ النُّبُوَّةِ
[محمد بن ابوعمر مکی] به ما گفته است؛ [عبدالوهاب عث ثقفی] از [ایوب سختیانی] از [محمد بن سیرین] از [ابوهریره] از پیامبر صلی الله علیه و آله وسلم روایت کرده است که فرمود: «وقتی روز قیامت نزدیک شود، به ندرت پیش میآید که خوابهای مسلمان دروغ باشد. و راستترین خوابها، خوابهایی هستند که همیشه راست میگویند. خوابهای مسلمان از چهل و پنج نوع نبوت (وحی) تشکیل شدهاند. خوابها سه نوع هستند: (1) خوابهای خوب به عنوان مژده از جانب خدا. (2) خوابهای ترسناک یا غمانگیز، که از جانب شیطان میآیند (3) و خوابهایی که به دلیل خیالپردازی یا خیالپردازی کسی ایجاد میشوند. بنابراین، اگر خوابی دیدی که دوست نداشتی، بیدار شو، دعا کن و آن را برای دیگران تعریف نکن.» ابن سیرین گفت: «من بند دور پا را به بند دور گردن ترجیح میدهم.» زیرا بستن پاها نشان دهندهی استواری شخص در دینش است.» راوی دیگری گفت: «نمیدانم که آیا این گفته در حدیث هست یا فقط گفتهی ابن سیرین است. و [محمد بن رافع] به من خبر داده است؛ [عبدالرزاق] به ما خبر داده است؛ [معمر] از [ایوب] از این طریق به ما خبر داده است و در حدیث گفته است؛ ابوهریره گفت: من بستن پاها را دوست دارم و از بستن گردن متنفرم.» زیرا بستن پاها نشان دهندهی استواری شخص در دینش است. و پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم فرمود: «خواب مؤمن بخشی از چهل و شش پیامبری است.» به من [ابو الربیع] خبر داده است؛ به ما [حماد] یعنی ابن زید گفته است؛ برای ما [ایوب] و [هشام] از [محمد] از [ابوهریره] روایت شده است که گفت: «وقتی آخرالزمان نزدیک شود... (و غیره). او این حدیث را از پیامبر صلی الله علیه و آله نقل نکرد. و او آن را برای ما [اسحاق بن ابراهیم] نقل کرد؛ [معاذ بن هشام] به ما خبر داد؛ [پدرم] از [قتاده] از [محمد بن سیرین] از [ابوهریره] از پیامبر صلی الله علیه و آله به ما خبر داد. و ابوهریره در این حدیث کلمات را اضافه کرد: «و من از «الغول» (پابند) متنفرم... -و غیره-». بدون ذکر جمله: «رؤیاها بخشی از چهل و شش پیشگویی هستند.»