Imam Muslim (الامام مسلم) - 5362 Hadith
Hadith
Imam Muslim : 401
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى التَّمِيمِيُّ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَأَبُو كُرَيْبٍ جَمِيعًا عَنْ أَبِي مُعَاوِيَةَ ح و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ وَوَكِيعٌ وَاللَّفْظُ لِيَحْيَى قَالَ أَخْبَرَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ هَمَّامٍ قَالَ بَالَ جَرِيرٌ ثُمَّ تَوَضَّأَ وَمَسَحَ عَلَى خُفَّيْهِ فَقِيلَ تَفْعَلُ هَذَا فَقَالَ نَعَمْ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَالَ ثُمَّ تَوَضَّأَ وَمَسَحَ عَلَى خُفَّيْهِ قَالَ الْأَعْمَشُ قَالَ إِبْرَاهِيمُ كَانَ يُعْجِبُهُمْ هَذَا الْحَدِيثُ لِأَنَّ إِسْلَامَ جَرِيرٍ كَانَ بَعْدَ نُزُولِ الْمَائِدَةِ و حَدَّثَنَاه إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَعَلِيُّ بْنُ خَشْرَمٍ قَالَا أَخْبَرَنَا عِيسَى بْنُ يُونُسَ ح و حَدَّثَنَاه مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي عُمَرَ قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ ح و حَدَّثَنَا مِنْجَابُ بْنُ الْحَارِثِ التَّمِيمِيُّ أَخْبَرَنَا ابْنُ مُسْهِرٍ كُلُّهُمْ عَنْ الْأَعْمَشِ فِي هَذَا الْإِسْنَادِ بِمَعْنَى حَدِيثِ أَبِي مُعَاوِيَةَ غَيْرَ أَنَّ فِي حَدِيثِ عِيسَى وَسُفْيَانَ قَالَ فَكَانَ أَصْحَابُ عَبْدِ اللَّهِ يُعْجِبُهُمْ هَذَا الْحَدِيثُ لِأَنَّ إِسْلَامَ جَرِيرٍ كَانَ بَعْدَ نُزُولِ الْمَائِدَةِ
[ޔަޙްޔާ ބިން ޔަޙްޔާ އަލްތަމީމީ] އާއި [އިޝާޤު ބިން އިބްރާހީމް] އާއި [އަބޫ ކުރުއިބް] މި އެންމެންވެސް އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނީ [އަބޫ މުޢާވިޔަތު] ގެ އަރިހުންނެވެ. -އަނެއްކާ ރިވާޔަތެއްގައި އެވާހަކަ އަންގަވާފައި ވެއެވެ- އަދި [އަބޫބަކުރު ބިން އަބޫ ޝައިބާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އަބޫ މުޢާވިޔަތު] އާއި [ވާކީޢު] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް އަންގަވާފައި ވާއިރު، އެ ބަސްފުޅަކީ ޔަޙްޔާގެ ކިބައިން، އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ ޚުފް އެވެ. ދެން ޖާރިރަށް ފާޑުކިޔާފައި ވަނީ 'މިއީ ތި ކުރާ ކަމެއް؟' ޖަރީރު ޖަވާބު ދެއްވީ އާދެ، އަޅުގަނޑަށް އެއްފަހަރަކު ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ކުޑަކަމުދާތަން ފެނިފައި، ދެން ވުޟޫކޮށް ޚުފް ފޮހެލިތަން ފެނިއްޖެއެވެ. [އަލްޢަޢް މަސީ] ވިދާޅުވެފައިވަނީ، [އިބްރާހީމް] ވިދާޅުވެފައިވަނީ، 'މި ޙަދީޘުން އެމީހުން ހައިރާންވީ، ސަބަބަކީ ޖަރީރު އިސްލާމްވެވަޑައިގަތުމަކީ ސޫރަތުލް މައިދާ ބާވައިލެއްވުމަށްފަހު ދިމާވި ކަމެއް ކަމުންނެވެ'. އަދި [އިޝާޤު ބިން އިބްރާހީމް] އާއި [ޢަލީ ބިން ޚަސީރަމް] ދެމީހުންވެސް ވިދާޅުވީ، [ޢީސާ ބިން ޔޫނުސް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް އެކަން އަންގަވާފައިވާ ކަމަށެވެ. -އަނެއްކާ ރިވާޔަތެއްގައި އެވާހަކަ އަންގަވާފައި ވެއެވެ- އަދި [މުޙައްމަދު ބިން އަބޫ ޢުމަރު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް އެކަން އަންގަވައިދެއްވީ، އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ. -އަނެއްކާވެސް ރިވާޔަތެއްގައި އެވާހަކަ އަންގަވާފައި- އަދި [މިންޖާބު ބިން އަލްޙަރީޘް އައްތަމީމީ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އިބްނު މުޝީރު] އެއިން ކޮންމެ މީހަކަށްވެސް [އަލްޢަޢްމާޝް] އިން މި ފަތުރާ ސިލްސިލާގައި އަބޫ މުޢާވިޔަތުގެ ޙަދީޘްގެ މާނައާއެކު އަންގަވައިދެއްވިއެވެ އަލްމަޢިދާ ސޫރަތުގެ ވަޙީއެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 402
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى التَّمِيمِيُّ أَخْبَرَنَا أَبُو خَيْثَمَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ شَقِيقٍ عَنْ حُذَيْفَةَ قَالَ كُنْتُ مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَانْتَهَى إِلَى سُبَاطَةِ قَوْمٍ فَبَالَ قَائِمًا فَتَنَحَّيْتُ فَقَالَ ادْنُهْ فَدَنَوْتُ حَتَّى قُمْتُ عِنْدَ عَقِبَيْهِ فَتَوَضَّأَ فَمَسَحَ عَلَى خُفَّيْهِ
ޔަޙްޔާ ބިން ޔަޙްޔާ އައްތަމީމީ އަޅުގަނޑުމެންނަށް އަބޫ ޚައިތަމާގެ އަރިހުން ހުދުޢީފާއިން ޝަޤީޤުގެ ކިބައިން އަލްއަޢުމާސީގެ އަރިހުން ރިވާކުރެއްވިއެވެ. އަހަރެން އޭނާގެ ފައިތިލަ ކައިރީގައި ހުންނަންދެން އޭނާއާ ކައިރިވީމެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 403
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى أَخْبَرَنَا جَرِيرٌ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ أَبِي وَائِلٍ قَالَ كَانَ أَبُو مُوسَى يُشَدِّدُ فِي الْبَوْلِ وَيَبُولُ فِي قَارُورَةٍ وَيَقُولُ إِنَّ بَنِي إِسْرَائِيلَ كَانَ إِذَا أَصَابَ جِلْدَ أَحَدِهِمْ بَوْلٌ قَرَضَهُ بِالْمَقَارِيضِ فَقَالَ حُذَيْفَةُ لَوَدِدْتُ أَنَّ صَاحِبَكُمْ لَا يُشَدِّدُ هَذَا التَّشْدِيدَ فَلَقَدْ رَأَيْتُنِي أَنَا وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَتَمَاشَى فَأَتَى سُبَاطَةً خَلْفَ حَائِطٍ فَقَامَ كَمَا يَقُومُ أَحَدُكُمْ فَبَالَ فَانْتَبَذْتُ مِنْهُ فَأَشَارَ إِلَيَّ فَجِئْتُ فَقُمْتُ عِنْدَ عَقِبِهِ حَتَّى فَرَغَ
ޔަޙްޔާ ބިން ޔަޙްޔާ އަބޫ ވައިލްގެ އަރިހުން މަންސޫރުން ޖާރިރުގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރައްވާފައިވަނީ އަބޫ މޫސާއަކީ ކުރިން ކުޑަކަމުދާ ކަންކަމުގައި ވަރަށް ހަރުކަށި ބޭފުޅެއް ކަމަށާއި އޭނާ ކުޑަކަމުދާނީ ފުޅިއެއްގައި ކަމަށެވެ. އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވީ، "ހަމަކަށަވަރުން އިސްރާއީލުގެ ދަރިކޮޅުގެ މީހުންގެ ކުޑަކަމުދާތަކެތި އެމީހުންގެ ހަންގަނޑުގައި އަތްލާއިރު، ކައްޓަލައިން ކަނޑާލާނެ" ކަމަށެވެ. ހުދައިފާ ވިދާޅުވީ "ތިޔަބޭފުޅުންގެ އެކުވެރިޔާ މިކަމުގައި މާ ހަރުކަށި ނުވުން އެދެމެވެ. އަޅުގަނޑުމެންނާއެކު الله ގެ ރަސޫލާ (ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ) އަޅުގަނޑުމެންނާއެކު ހިނގާފައި ދިޔަތަން ފެނުމުން އޭނާ ބަގީޗާއެއްގެ ފަހަތުގައި ފާޚާނާކުރާ ތަނަކަށް އައިސް ތިޔަބައިމީހުންގެ ތެރެއިން އެކަކު ކޮޅަށް ހުރެ ކުޑަކަމުދާ ގޮތަށް ހުއްޓިވަޑައިގަތީ ކުޑަކަމުދާން ނިމިއްޖެ."
Hadith
Imam Muslim : 404
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا لَيْثٌ ح و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رُمْحِ بْنِ الْمُهَاجِرِ أَخْبَرَنَا اللَّيْثُ عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ عَنْ سَعْدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ عَنْ نَافِعِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الْمُغِيرَةِ عَنْ أَبِيهِ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ خَرَجَ لِحَاجَتِهِ فَاتَّبَعَهُ الْمُغِيرَةُ بِإِدَاوَةٍ فِيهَا مَاءٌ فَصَبَّ عَلَيْهِ حِينَ فَرَغَ مِنْ حَاجَتِهِ فَتَوَضَّأَ وَمَسَحَ عَلَى الْخُفَّيْنِ وَفِي رِوَايَةِ ابْنِ رُمْحٍ مَكَانَ حِينَ حَتَّى و حَدَّثَنَاه مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ قَالَ سَمِعْتُ يَحْيَى بْنَ سَعِيدٍ بِهَذَا الْإِسْنَادِ وَقَالَ فَغَسَلَ وَجْهَهُ وَيَدَيْهِ وَمَسَحَ بِرَأْسِهِ ثُمَّ مَسَحَ عَلَى الْخُفَّيْنِ
[ޤުޠައިބާ ބިން ސަޢީދު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ލައިތު] ކިޔައިދެއްވިއެވެ. -އަނެއްކާވެސް ރިވާޔަތެއްގައި ބަޔާންވެގެންވަނީ- އަދި [މުޙައްމަދު ބިން ރުމްޙް ބިން އަލްމުޙާޖިރު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އަލްލައިތު] [ޔަޙްޔާ ބިން ސަޢީދު] ގެ އަރިހުން [ސަޢީދު ބިން އިބްރާހީމް] ގެ އަރިހުން [ނަފީޢު ބިން ޖުބައިރު] ގެ އަރިހުން [އުރުވާ ބިން އަލްމުޣީރާ] ގެ އަރިހުން އޭނާގެ ބައްޕަ [އަލްމުޣިރާ ބިން ޝުޢުބާޙް] ގެ އަރިހުން الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ގެ އަރިހުން ކިޔައިދެއްވިއެވެ އޭނާގެ މައްޗަށް) އެކަލޭގެފާނު (ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ) ލުޔެއް ހޯދުމަށް ނުކުމެވަޑައިގަތުމުން، އަލްމުޣީރާ އޭނާގެ ފަހަތުން ފެން ދަޅު ހިފައިގެން ދިޔައެވެ. ލުއި ހޯދައި ނިމުމުން އެ ފެން އޭނާގެ މައްޗަށް އޮއްސާލުމަށްފަހު ވުޟޫކޮށް އަތް ފޮހެލިއެވެ. އަދި އިބްނު ރުމްހުގެ ރިވާޔަތުގައި ހިނާ -ކޮންއިރަކު- މި ލަފުޒުގެ ބަދަލުގައި ހައްތާ -އަންޓިލް- ޖަހާފައިވެއެވެ. އަދި [މުޙައްމަދު ބިން އަލްމުޘައްނާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޢަބްދުލް ވަޙްހާބު] ވިދާޅުވީ، އަޅުގަނޑަށް އަޑުއިވުނީ [ޔަޙްޔާ ބިން ސަޢީދު] މި ޓްރާންސްމިޝަން ޗޭނުއާއެކު ވިދާޅުވާ ވާހަކައެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 405
و حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى التَّمِيمِيُّ أَخْبَرَنَا أَبُو الْأَحْوَصِ عَنْ أَشْعَثَ عَنْ الْأَسْوَدِ بْنِ هِلَالٍ عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ قَالَ بَيْنَا أَنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ذَاتَ لَيْلَةٍ إِذْ نَزَلَ فَقَضَى حَاجَتَهُ ثُمَّ جَاءَ فَصَبَبْتُ عَلَيْهِ مِنْ إِدَاوَةٍ كَانَتْ مَعِي فَتَوَضَّأَ وَمَسَحَ عَلَى خُفَّيْهِ
އަދި [ޔަޙްޔާ ބިން ޔަޙްޔާ އައްތަމީމީ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އަބޫލް އަޙްވާޝް] [އަޝްޢަތު] އިން [އަލް-އަސްވާދު ބިން ހިލާލް] އިން [އަލްމުޣިރާ ބިން ޝުޢޫބާ] ގެ އަރިހުން ކިޔައިދެއްވިއެވެ. އޭނާ މައްޗަށް އައުމުން އަހަރެން އޭނާއަށްޓަކައި އަހަރެންނާއެކު ހުރި ހަމުގެ ކޮތަޅަކުން ފެން އުކާލީމެވެ، ދެން އޭނާ ވުޟޫކޮށް ޚުފްތަކުގެ މަތި ފޮހެލިއެވެ.'
Hadith
Imam Muslim : 406
و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَأَبُو كُرَيْبٍ قَالَ أَبُو بَكْرٍ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ مُسْلِمٍ عَنْ مَسْرُوقٍ عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ قَالَ كُنْتُ مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي سَفَرٍ فَقَالَ يَا مُغِيرَةُ خُذْ الْإِدَاوَةَ فَأَخَذْتُهَا ثُمَّ خَرَجْتُ مَعَهُ فَانْطَلَقَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى تَوَارَى عَنِّي فَقَضَى حَاجَتَهُ ثُمَّ جَاءَ وَعَلَيْهِ جُبَّةٌ شَامِيَّةٌ ضَيِّقَةُ الْكُمَّيْنِ فَذَهَبَ يُخْرِجُ يَدَهُ مِنْ كُمِّهَا فَضَاقَتْ عَلَيْهِ فَأَخْرَجَ يَدَهُ مِنْ أَسْفَلِهَا فَصَبَبْتُ عَلَيْهِ فَتَوَضَّأَ وُضُوءَهُ لِلصَّلَاةِ ثُمَّ مَسَحَ عَلَى خُفَّيْهِ ثُمَّ صَلَّى
އަދި [އަބޫބަކުރު ބިން އަބޫ ޝައިބާ] އާއި [އަބޫ ކުރުއިބް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވީ، [އަބޫބަކުރު] ވިދާޅުވެފައިވަނީ، [އަބޫ މުޢާވިޔަތު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އަލްއަޢްމާޝް] އިން [މުސްލިމް] އިން [މަސްރޫޤު] ގެ އަރިހުން [އަލްމުޣީރާ ބިން ޝުޢޫބާ] ގެ އަރިހުން ކިޔައިދެއްވި ކަމަށް ވިދާޅުވިއެވެ މުޣީރާ، ޖަމަލު ނަގާ،' އެހެންވެ އަހަރެން ޖަމަލު ހިފައިގެން އޭނާއާއެކު ނުކުތީމެވެ. الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ދެން ދުރަށް ޖެހިވަޑައިގަތީ އަހަރެންގެ ލޮލުން ގެއްލިގެން ދާންދެންނެވެ. ދެން އޭނާ އައީ ހަނި އަތްތިލައެއް ހުންނަ ޝާމް ހެދުމެއް ލައިގެން، ދެ އަތްތިލައިން އަތް ނުނިކުމެވޭ ވަގުތު - ހަނިކޮށް - ދެން ހެދުމުގެ ދަށުން އަތް ނެރެ، ދެން އަހަރެން އޭނާއަށް ފެން އުކާލީމެވެ. ދެން އޭނާގެ ޚުފްތަކުގެ މަތީބައި ދޮވެލުމަށްފަހު ނަމާދު ކުރެއްވިއެވެ.'
Hadith
Imam Muslim : 407
و حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَعَلِيُّ بْنُ خَشْرَمٍ جَمِيعًا عَنْ عِيسَى بْنِ يُونُسَ قَالَ إِسْحَقُ أَخْبَرَنَا عِيسَى حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ مُسْلِمٍ عَنْ مَسْرُوقٍ عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ قَالَ خَرَجَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِيَقْضِيَ حَاجَتَهُ فَلَمَّا رَجَعَ تَلَقَّيْتُهُ بِالْإِدَاوَةِ فَصَبَبْتُ عَلَيْهِ فَغَسَلَ يَدَيْهِ ثُمَّ غَسَلَ وَجْهَهُ ثُمَّ ذَهَبَ لِيَغْسِلَ ذِرَاعَيْهِ فَضَاقَتْ الْجُبَّةُ فَأَخْرَجَهُمَا مِنْ تَحْتِ الْجُبَّةِ فَغَسَلَهُمَا وَمَسَحَ رَأْسَهُ وَمَسَحَ عَلَى خُفَّيْهِ ثُمَّ صَلَّى بِنَا
އަދި [އިޝާޤު ބިން އިބްރާހީމް] އާއި [ޢަލީ ބިން ޚާސިރާމް] އެންމެން [ޢީސާ ބިން ޔޫނުސް] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރައްވާފައި ވާއިރު، [އިޝާޤު] ވިދާޅުވެފައިވަނީ، [އިސާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އަލްއަޢްމާޝް] [މުސްލިމް] އިން [މަސްރޫޤު] އިން [އަލްމުޣީރާ ބިން ޝުޢޫބާ] ގެ އަރިހުން ކިޔައިދެއްވި ކަމަށް ވިދާޅުވިއެވެ އަމިއްލައަށް، އެނބުރި އައިސް އަހަރެން އޭނާއަށް ބެސިންއެއް ދީގެން ފެން އަޅާފައި، އޭނާ އަތް ދޮވެ، ދެން މޫނު ދޮވެ، ދެން އަތް ދޮންނަން ފެށި، އެނގުނީ ހެދުމުގެ -އަތްތިލަ- ހަނިކަން، ދެން އޭނާ ހެދުމުގެ ދަށުން އަތް ނަގައި، ދެން އޭނާ ދޮވެ، ބޯ ފޮހެ، އަދި އޭނާގެ ޚުފްތަކުގެ މަތި ފޮހެލިއެވެ.'
Hadith
Imam Muslim : 408
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا زَكَرِيَّاءُ عَنْ عَامِرٍ قَالَ أَخْبَرَنِي عُرْوَةُ بْنُ الْمُغِيرَةِ عَنْ أَبِيهِ قَالَ كُنْتُ مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ذَاتَ لَيْلَةٍ فِي مَسِيرٍ فَقَالَ لِي أَمَعَكَ مَاءٌ قُلْتُ نَعَمْ فَنَزَلَ عَنْ رَاحِلَتِهِ فَمَشَى حَتَّى تَوَارَى فِي سَوَادِ اللَّيْلِ ثُمَّ جَاءَ فَأَفْرَغْتُ عَلَيْهِ مِنْ الْإِدَاوَةِ فَغَسَلَ وَجْهَهُ وَعَلَيْهِ جُبَّةٌ مِنْ صُوفٍ فَلَمْ يَسْتَطِعْ أَنْ يُخْرِجَ ذِرَاعَيْهِ مِنْهَا حَتَّى أَخْرَجَهُمَا مِنْ أَسْفَلِ الْجُبَّةِ فَغَسَلَ ذِرَاعَيْهِ وَمَسَحَ بِرَأْسِهِ ثُمَّ أَهْوَيْتُ لِأَنْزِعَ خُفَّيْهِ فَقَالَ دَعْهُمَا فَإِنِّي أَدْخَلْتُهُمَا طَاهِرَتَيْنِ وَمَسَحَ عَلَيْهِمَا
އަޅުގަނޑުމެންނަށް [މުޙައްމަދު ބިން ޢަބްދުالله ބިން ނޫމައިރު] އަށް ރިވާވެފައި އޮތީ، [އަހަރެންގެ ބައްޕަ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޒަކަރިއްޔާ] [އަމީރު] ގެ އަރިހުން ކިޔައިދީފައިވާ ކަމަށާއި، އޭނާ ވިދާޅުވި ގޮތުގައި، އަޅުގަނޑަށް [އުރުވާ ބިން އަލްމުޣީރާ] އަށް [އެކަލޭގެފާނުގެ ބައްޕާފުޅުގެ ފަރާތުން] ރިވާވެފައި އޮތީ، ‘އަހަރެން އެއްރެއަކު ދަތުރެއްގައި ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އާއި އެކުގައި ހުރި ކަމަށާއި، އެކަލޭގެފާނު އަޅުގަނޑަށް ވިދާޅުވިއެވެ ފެނެއް އޮތްތަ؟' އަހަރެން ބުނީމެވެ. ދެން އޭނާގެ ފަރުބަދައިން ފައިބައިގެން ރޭގަނޑުގެ އަނދިރީގައި ފޮރުވިފައި ހުންނަންދެން ހިނގައިގަތީ، ދެން އެނބުރި އައިސް، އަހަރެން އޭނާއަށްޓަކައި ޖަގުން ފެން އުކާލީމެވެ. ދެން ދެއަތް ދޮވެ ބޯ ފޮހެލިއެވެ. ދެން އަހަރެން އޭނާގެ ޚުފްތައް ނަގަން ކަކޫޖަހާލީމެވެ. އަދި އޭނާގެ ޚުފްތަކުގެ މަތި ފޮހެލިއެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 409
و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمٍ حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ مَنْصُورٍ حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ أَبِي زَائِدَةَ عَنْ الشَّعْبِيِّ عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الْمُغِيرَةِ عَنْ أَبِيهِ أَنَّهُ وَضَّأَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَتَوَضَّأَ وَمَسَحَ عَلَى خُفَّيْهِ فَقَالَ لَهُ فَقَالَ إِنِّي أَدْخَلْتُهُمَا طَاهِرَتَيْنِ
އަދި [މުޙައްމަދު ބިން ޙާތިމް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި [އިޝާޤު ބިން މަންސޫރު] [ޢުމަރު ބިން އަބޫ ޒައިދާ] ގެ އަރިހުން [އުރުވާ ބިން އަލްމުޣިރާ] ގެ އަރިހުން [އެކަލޭގެފާނުގެ ބައްޕާފުޅުގެ އަރިހުން] [ޢުމަރު ބިން އަބޫ ޒައިދާ] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ވިދާޅުވެފައިވަނީ، އެކަލޭގެފާނު ވުޟޫއަށް ފެން ރަސޫލުﷲ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމައަށް ދެއްވި ވާހަކަ، އެހެންކަމުން އޭނާ ވުޟޫކޮށް ފައި ފޮހެލީ މިހެން ވިދާޅުވަމުންނެވެ: 'ހަމަކަށަވަރުން، އަހަރެން ވަންނަނީ - އަހަރެންގެ ދެފައި - ޠާހިރު ޙާލަތެއްގައެވެ.'
Hadith
Imam Muslim : 410
و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ بَزِيعٍ حَدَّثَنَا يَزِيدُ يَعْنِي ابْنَ زُرَيْعٍ حَدَّثَنَا حُمَيْدٌ الطَّوِيلُ حَدَّثَنَا بَكْرُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الْمُزَنِيُّ عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ عَنْ أَبِيهِ قَالَ تَخَلَّفَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَتَخَلَّفْتُ مَعَهُ فَلَمَّا قَضَى حَاجَتَهُ قَالَ أَمَعَكَ مَاءٌ فَأَتَيْتُهُ بِمِطْهَرَةٍ فَغَسَلَ كَفَّيْهِ وَوَجْهَهُ ثُمَّ ذَهَبَ يَحْسِرُ عَنْ ذِرَاعَيْهِ فَضَاقَ كُمُّ الْجُبَّةِ فَأَخْرَجَ يَدَهُ مِنْ تَحْتِ الْجُبَّةِ وَأَلْقَى الْجُبَّةَ عَلَى مَنْكِبَيْهِ وَغَسَلَ ذِرَاعَيْهِ وَمَسَحَ بِنَاصِيَتِهِ وَعَلَى الْعِمَامَةِ وَعَلَى خُفَّيْهِ ثُمَّ رَكِبَ وَرَكِبْتُ فَانْتَهَيْنَا إِلَى الْقَوْمِ وَقَدْ قَامُوا فِي الصَّلَاةِ يُصَلِّي بِهِمْ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَوْفٍ وَقَدْ رَكَعَ بِهِمْ رَكْعَةً فَلَمَّا أَحَسَّ بِالنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ذَهَبَ يَتَأَخَّرُ فَأَوْمَأَ إِلَيْهِ فَصَلَّى بِهِمْ فَلَمَّا سَلَّمَ قَامَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقُمْتُ فَرَكَعْنَا الرَّكْعَةَ الَّتِي سَبَقَتْنَا
އަދި [މުޙައްމަދު ބިން ޢަބްދުالله ބިން ބާޒީޢު] އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދެއްވި، [ޔަޒީދު] - ޒުރައިގެ ދަރިކަލުން - އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި، [ޙުމައިދު އައްތަވިލް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި، [އަބޫބަކުރު ބިން ޢަބްދުالله އަލްމުޒާނީ] ގެ އަރިހުން [އުރުވާ ބިން އަލްމުޣިރާ ބިން ޝުޢޫބާ] ގެ އަރިހުން [އެކަލޭގެފާނުގެ ބައްޕާފުޅު] ގެ އަރިހުން އޭނާ ވިދާޅުވީ، الله ގެ ރަސޫލާ ފަހަތަށް ވަޑައިގެން، އަދި އަޅުގަނޑު ފަހަތަށް ދިޔައީމެވެ އޭނާ. އަމިއްލަ ނަފްސަށް ލުއި ލިބުމުން ބުންޏެވެ: 'ތިބާގެ އަތުގައި ފެންއެއް އެބައޮތް ހެއްޔެވެ؟' އެހެންކަމުން އަހަރެން އޭނާއަށް މާތް ފެން ދިނުމުން އޭނާގެ އަތާއި މޫނު ދޮވެލިއެވެ. ދެއަތް ހުޅުވަން ބޭނުންވި ހިނދު، ހެދުމުގެ އަތްތިލަ ހަނިކަން އެނގުމުން، ހެދުމުގެ ދަށުން އަތް ނެރެ، ކޮނޑުގައި ކޮނޑުގައި އަޅުވާލިއެވެ. ދެން އަތްތިލަ ދޮވެ، ނިތްކުރިއާއި ބުރުގާގެ މަތި ފޮހެލައި، ދެ ޚުފްގެ މަތި ފޮހެލިއެވެ. ދެން އޭނާގެ އުޅަނދަށް އަރައިގެން، އަޅުގަނޑުވެސް އެ އުޅަނދުގައި އަރައިގެން ދިޔައީ، އަޅުގަނޑުމެން ބަޔަކާ ހަމައަށް އަންނަންދެން، އެމީހުން ނަމާދުގެ ޙާލަތުގައި ތިއްބަވައި، ޢަބްދުއްރަޙްމާން ބިން ޢައުފް އެމީހުންނާއެކު އެއް ކަނޑިން ބޯޖަހާފައި ތިއްބަވައިގެންނެވެ. ރަސޫލުﷲ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ވަޑައިގަތުމުގެ އިޙްސާސް ކުރެވުމުން ފަހަތަށް ޖެހެން ފެށުމުން، ދެން ކުރިއަށް ދިއުމަށް އިޝާރާތް ކުރެއްވުމުން، އެބޭފުޅުންގެ އިސްވެރިކަމުގައި ކުރިއަށް ގެންދެވިއެވެ. އެކަލޭގެފާނު ސަލާމް ވިދާޅުވެ ނިމުމުން ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ތެދުވެވަޑައިގެން، އަޅުގަނޑު އެކަލޭގެފާނާއެކު ތެދުވެވަޑައިގެން، އަޅުގަނޑުމެންނަށް ގެއްލުނު ރަކުޢަތުގައި އަޅުގަނޑުމެން ބޯޖަހާލީމެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 411
حَدَّثَنَا أُمَيَّةُ بْنُ بِسْطَامَ وَمُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الْأَعْلَى قَالَا حَدَّثَنَا الْمُعْتَمِرُ عَنْ أَبِيهِ قَالَ حَدَّثَنِي بَكْرُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ ابْنِ الْمُغِيرَةِ عَنْ أَبِيهِ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَسَحَ عَلَى الْخُفَّيْنِ وَمُقَدَّمِ رَأْسِهِ وَعَلَى عِمَامَتِهِ و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الْأَعْلَى حَدَّثَنَا الْمُعْتَمِرُ عَنْ أَبِيهِ عَنْ بَكْرٍ عَنْ الْحَسَنِ عَنْ ابْنِ الْمُغِيرَةِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِثْلِهِ
އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާވެގެންވާ [އުމައްޔާ ބިން ބިސްތާމް] އަދި [މުޙައްމަދު ބިން ޢަބްދުލްޢަޢްލާ] އެދެބޭފުޅުންވެސް ވިދާޅުވެފައި ވެއެވެ، އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އަލްމުޢުތަމިރު] [އެކަލޭގެފާނުގެ ބައްޕާފުޅުގެ ކިބައިން] ރިވާވެގެންވާ ކަމަށް ވިދާޅުވިއެވެ. ދެ ޚުފްގެ މަތި، ބޮލުގެ ކުރިމައްޗާއި ބުރުގާގެ މަތި ފޮހެލިއެވެ'. އަދި އަޅުގަނޑުމެންނަށް [މުޙައްމަދު ބިން ޢަބްދުލްޢަޢްލާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އަލްމުޢުތަމިރު] [އެކަލޭގެފާނުގެ ބައްޕާފުޅުގެ ކިބައިން] [ބަކުރު] ގެ އަރިހުން [އަލްޙަސަން] ގެ އަރިހުން [އިބްނުލްމުޣީރާ] ގެ އަރިހުން [އެކަލޭގެފާނުގެ ބައްޕާފުޅު] ގެ އަރިހުން ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ އަރިހުން މިފަދަ އެއްޗަކުން ރިވާވެގެންވެއެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 412
و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ وَمُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمٍ جَمِيعًا عَنْ يَحْيَى الْقَطَّانِ قَالَ ابْنُ حَاتِمٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ التَّيْمِيِّ عَنْ بَكْرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ الْحَسَنِ عَنْ ابْنِ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ عَنْ أَبِيهِ قَالَ بَكْرٌ وَقَدْ سَمِعْتَ مِنَ ابْنِ الْمُغِيرَةِ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَوَضَّأَ فَمَسَحَ بِنَاصِيَتِهِ وَعَلَى الْعِمَامَةِ وَعَلَى الْخُفَّيْنِ
އަދި [މުޙައްމަދު ބިން ބަޝްޔާރު] އަދި [މުޙައްމަދު ބިން ޙާތިމް] އެންމެންވެސް [ޔަޙްޔާ އަލްޤަޘްޘްތަން] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދީފައި، [އިބްނު ޙާތިމް] ވިދާޅުވެފައި ވެއެވެ، [ޔަޙްޔާ ބިން ސަޢީދު] [އައްތައިމީ] އިން [ބަކުރު ބިން ޢަބްދުالله] ގެ އަރިހުން [އަލްޙަސަން] ގެ އަރިހުން [އިބްނުލް މުޣީރާ ބިން ޝުޢޫބާޙް] ގެ އަރިހުން [އެކަލޭގެފާނުގެ ބައްޕާފުޅު]، [ބަކުރު] ގެ އަރިހުން ކިޔައިދެއްވިއެވެ. ވިދާޅުވިއެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 413
و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَمُحَمَّدُ بْنُ الْعَلَاءِ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ ح و حَدَّثَنَا إِسْحَقُ أَخْبَرَنَا عِيسَى بْنُ يُونُسَ كِلَاهُمَا عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ الْحَكَمِ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ كَعْبِ بْنِ عُجْرَةَ عَنْ بِلَالٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَسَحَ عَلَى الْخُفَّيْنِ وَالْخِمَارِ وَفِي حَدِيثِ عِيسَى حَدَّثَنِي الْحَكَمُ حَدَّثَنِي بِلَالٌ و حَدَّثَنِيهِ سُوَيْدُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا عَلِيٌّ يَعْنِي ابْنَ مُسْهِرٍ عَنْ الْأَعْمَشِ بِهَذَا الْإِسْنَادِ وَقَالَ فِي الْحَدِيثِ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
އަދި [އަބޫބަކުރު ބިން އަބޫ ޝައިބާ] އާއި [މުޙައްމަދު ބިން އަލްޢަލާޢު] އެދެބޭފުޅުންވެސް ވިދާޅުވީ، [އަބޫ މުޢާވިޔަތު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ވިދާޅުވިއެވެ. -އަނެއްކާވެސް ރިވާޔަތެއްގައި ބަޔާންވެގެންވާ- އަދި [އިޝާޤު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި ގޮތުގައި، [ޢީސާ ބިން ޔޫނުސް] އެދެމީހުންވެސް [އަލްޢަޢްމާޝް] އިން [އަލްޙަކަމް] އިން [ޢަބްދުއްރަޙްމާން ބިން އަބޫ ލައިލާ] އިން [ކަޢަބް ބިން އުޖުރާ] އިން [ބިލާލް] ގެ އަރިހުން ކިޔައިދެއްވީ، الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ދެ ޚުފުގެ މަތީބައި ފޮހެލައްވައި، ދެ ޚުފުގެ މަތީބައި ފޮހެލައްވާ ކަމަށެވެ މޫނު ނިވާކޮށްގެންނެވެ. ޙަދީޘްފުޅުގައި [އީސާ]؛ އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނީ [އަލްޙަކަމް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ބިލާލް] ކިޔައިދިނެވެ. އަދި [ސުވައިދު ބިން ސަޢީދު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޢަލީ] -އެބަހީ. އިބްނު މުޝީރު- [އަލްއަޢުމާޝް] އިން އަޅުގަނޑުމެންނަށް މި ސިލްސިލާ ފޯރުކޮށްދިނުމާއެކު އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވިއިރު، އެ ޙަދީޘްގައި އޭނާ ފާހަގަކުރެއްވިއެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 414
و حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ الْحَنْظَلِيُّ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا الثَّوْرِيُّ عَنْ عَمْرِو بْنِ قَيْسٍ الْمُلَائِيِّ عَنْ الْحَكَمِ بْنِ عُتَيْبَةَ عَنْ الْقَاسِمِ بْنِ مُخَيْمِرَةَ عَنْ شُرَيْحِ بْنِ هَانِئٍ قَالَ أَتَيْتُ عَائِشَةَ أَسْأَلُهَا عَنْ الْمَسْحِ عَلَى الْخُفَّيْنِ فَقَالَتْ عَلَيْكَ بِابْنِ أَبِي طَالِبٍ فَسَلْهُ فَإِنَّهُ كَانَ يُسَافِرُ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَسَأَلْنَاهُ فَقَالَ جَعَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثَلَاثَةَ أَيَّامٍ وَلَيَالِيَهُنَّ لِلْمُسَافِرِ وَيَوْمًا وَلَيْلَةً لِلْمُقِيمِ قَالَ وَكَانَ سُفْيَانُ إِذَا ذَكَرَ عَمْرًا أَثْنَى عَلَيْهِ و حَدَّثَنَا إِسْحَقُ أَخْبَرَنَا زَكَرِيَّاءُ بْنُ عَدِيٍّ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو عَنْ زَيْدِ بْنِ أَبِي أُنَيْسَةَ عَنْ الْحَكَمِ بِهَذَا الْإِسْنَادِ مِثْلَهُ و حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ الْحَكَمِ عَنْ الْقَاسِمِ بْنِ مُخَيْمِرَةَ عَنْ شُرَيْحِ بْنِ هَانِئٍ قَالَ سَأَلْتُ عَائِشَةَ عَنْ الْمَسْحِ عَلَى الْخُفَّيْنِ فَقَالَتْ ائْتِ عَلِيًّا فَإِنَّهُ أَعْلَمُ بِذَلِكَ مِنِّي فَأَتَيْتُ عَلِيًّا فَذَكَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِثْلِهِ
އަދި [އިޝާޤު ބިން އިބްރާހީމް އަލް ޙަންޒާލީ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނީ [ޢަބްދުރައްޒާޤު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އައްތައުރީ] [ޢަމްރު ބިން ޤައިސް އަލްމުލާޢީ] އިން [އަލްޙަކަމް ބިން އުއްތައިބާ] އިން [އަލްޤާސިމް ބިން މުޚާއިރާ] ގެ އަރިހުން [ޝުރައިޙް ބިން ޙާނީ] ގެ އަރިހުން [ޝުރައިޙް ބިން ހާނީ] ގެ އަރިހުން އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ. އެހެންކަމުން އެކަމަނާ ވިދާޅުވީ، ‘ތިޔަބައިމީހުން [އިބްނު އަބޫ ޠާލިބު] އާއި އެކަމާ ބެހޭގޮތުން ސުވާލުކުރަން ޖެހޭނެއެވެ. އެހެންކަމުން އަހަރެމެން އެކަލޭގެފާނުގެ އަރިހުން އެދުމުން ވިދާޅުވިއެވެ. ޝުރައިހް ވިދާޅުވީ، '[ސުފްޔާން] [އަމްރު] ގެ ނަން ކިޔާނަމަ އޭނާއަށް ތައުރީފު ކުރާނެ' ކަމަށެވެ. އަދި [އިޝާޤު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި ގޮތުގައި [ޒަކަރިއްޔާ ބިން އަދީ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޢުބައިދުالله ބިން އަމްރޫ] ގެ އަރިހުން [ޒައިދު ބިން އަބޫ އުނައިސާ] ގެ އަރިހުން [އަލްޙަކަމް] އިން މިގޮތަށް ފޯރުކޮށްދިނުމުގެ ސިލްސިލާއާއެކު ކިޔައިދެއްވިއެވެ'. އަދި [ޒުހައިރު ބިން ޙަރްބް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި ގޮތުގައި [އަބޫ މުޢާވިޔަތު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އަލްޢަޢުމާޝް] އިން [އަލްޙަކަމް] އިން [އަލްޤާސިމް ބިން މުޚާއިރާ] ގެ އަރިހުން [ޝުރައިޙް ބިން ޙާނީ’] ގެ އަރިހުން ކިޔައިދެއްވިއެވެ. އެހެންކަމުން އަހަރެން ޢަލީގެ އަރިހަށް ދިޔައީމެވެ، އަދި އެކަލޭގެފާނު ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ އަރިހުން މި ޙަދީޘް ފަދައިން ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 415
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ عَلْقَمَةَ بْنِ مَرْثَدٍ ح و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمٍ وَاللَّفْظُ لَهُ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ سُفْيَانَ قَالَ حَدَّثَنِي عَلْقَمَةُ بْنُ مَرْثَدٍ عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ بُرَيْدَةَ عَنْ أَبِيهِ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلَّى الصَّلَوَاتِ يَوْمَ الْفَتْحِ بِوُضُوءٍ وَاحِدٍ وَمَسَحَ عَلَى خُفَّيْهِ فَقَالَ لَهُ عُمَرُ لَقَدْ صَنَعْتَ الْيَوْمَ شَيْئًا لَمْ تَكُنْ تَصْنَعُهُ قَالَ عَمْدًا صَنَعْتُهُ يَا عُمَرُ
[މުޙައްމަދު ބިން ޢަބްދުﷲ ބިން ނޫމައިރު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިން ގޮތުގައި [އަހަރެންގެ ބައްޕަ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ސުފްޔާން] ކިޔައިދިނީ [އަލްޤަމާ ބިން މާރތްސާދު] އިންނެވެ. -އަނެއްކާވެސް ރިވާޔަތެއްގައި އެވާހަކަ އަންގަވާފައި- އަދި [މުޙައްމަދު ބިން ޙާތިމް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި އަދި އެ ބަސްފުޅަކީ އޭނާގެ ބަސްފުޅެވެ. [ޔަޙްޔާ ބިން ސަޢީދު] [ސުފްޔާން] އިން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވީ އޭނާ ވިދާޅުވީ، [އަލްޤަމަތް ބިން މާރުޞަދު] [ސުލައިމާން ބިން ބުރައިދާ] ގެ އަރިހުން [އެކަލޭގެފާނުގެ ބައްޕާފުޅުގެ އަރިހުން] ވިދާޅުވީ، ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ މައްކާ ފަތަޙަ ކުރެއްވުމުގައި އެއް ވުޟޫއަކުން އެތައް ނަމާދެއް ކުރެއްވި ކަމަށާއި، އެކަލޭގެފާނުގެ ދެ ޚުފްގެ މަތީބައި ފޮހެލެއްވި ކަމަށެވެ މީގެ ކުރިން ދުވަހަކުވެސް ނުކުރާނަންތަ؟' އެކަލޭގެފާނު ޖަވާބު ދެއްވީ: 'އަޅުގަނޑު މިކަން ކުރީ ގަސްތުގައި އޭ އުމަރު' އެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 416
و حَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ الْجَهْضَمِيُّ وَحَامِدُ بْنُ عُمَرَ الْبَكْرَاوِيُّ قَالَا حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ الْمُفَضَّلِ عَنْ خَالِدٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ شَقِيقٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا اسْتَيْقَظَ أَحَدُكُمْ مِنْ نَوْمِهِ فَلَا يَغْمِسْ يَدَهُ فِي الْإِنَاءِ حَتَّى يَغْسِلَهَا ثَلَاثًا فَإِنَّهُ لَا يَدْرِي أَيْنَ بَاتَتْ يَدُهُ حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ وَأَبُو سَعِيدٍ الْأَشَجُّ قَالَا حَدَّثَنَا وَكِيعٌ ح و حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ كِلَاهُمَا عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي رَزِينٍ وَأَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ فِي حَدِيثِ أَبِي مُعَاوِيَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَفِي حَدِيثِ وَكِيعٍ قَالَ يَرْفَعُهُ بِمِثْلِهِ و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَعَمْرٌو النَّاقِدُ وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ قَالُوا حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ ح و حَدَّثَنِيهِ مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ ابْنِ الْمُسَيَّبِ كِلَاهُمَا عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِثْلِهِ
އަދި [ނަޝްރު ބިން ޢަލީ އަލްޖަހުދުލާމީ] އާއި [ޙާމިދު ބިން ޢުމަރު އަލްބަކްރަވީ] ދެމީހުންވެސް ވިދާޅުވިއެވެ، [ބިޝްރު ބިން އަލް މުފައްދްލާލް] [ޢަބްދުالله ބިން ޝަޤީޤު] ގެ އަރިހުން [ޚާލިދު] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ޙުރައިރާ] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް އަންގަވާފައިވަނީ، ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ ތިން ފަހަރު ދޮވެލާހާ ހިނދަކު އުޅަނދެއް، އެއީ ކޮންތާކު ކަމެއް ނޭނގޭތީ އެވެ.' [އަބޫ ކުރުއިބް] އާއި [އަބޫ ސަޢީދުލް އަޝްޖާޖް] ދެމީހުންވެސް ވިދާޅުވެފައި ވަނީ، [ވާކީޢު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނެވެ. -އަނެއްކާ ރިވާޔަތެއްގައި އެވާހަކަ އަންގަވާފައިވެއެވެ- އަދި [އަބޫ ކުރުއިބް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އަބޫ މުޢާވިޔަތު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް އަންގަވާފައިވަނީ [އަލްއަޢުމާޝް] އިން [އަބޫ ރަޒީން] ގެ އަރިހުން، އަދި [އަބޫ ޞާލިޙް] [އަބޫ ޙުރައިރާ] ގެ އަރިހުން، އަބޫ މުޢާވިއްޔާގެ ޙަދީޘްފުޅުގައި އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވެފައިވެއެވެ. الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ޙަދީޘްކުރައްވާފައިވަނީ، ވާކީގެ ޙަދީޘްފުޅުގައި ހުއްޓައެވެ؛ އެކަލޭގެފާނު ވަނީ ޙަދީޘް ފަދައިން މަރްފޫޢު ހައްދަވާފައެވެ. އަދި [އަބޫބަކުރު ބިން އަބޫ ޝައިބާ] އާއި [ޢަމްރުއްނާޤިދު] އަދި [ޒުހައިރު ބިން ޙަރްބް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި ގޮތުގައި، އެބޭކަލުން ވިދާޅުވީ، [ސުފްޔާން ބިން އުޔައިނާ] [އަޒް-ޒުހުރީ] އިން [އަބޫ ސަލާމާ] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި ކަމަށެވެ. -އަނެއްކާވެސް ރިވާޔަތެއްގައި ބަޔާންވެގެންވާ- އަދި [މުޙައްމަދު ބިން ރާފީޢު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި، [ޢަބްދުއްރައްޒާޤު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި، [މާޢުމަރު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވީ [އަޒް-ޒުހްރީ] އިން [އިބްނުލް މުޞައްޔަބު] އިން ދެމީހުންވެސް [އަބޫ ޙުރައިރާ] ގެ އަރިހުން ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ އަރިހުން، އެފަދަ ޙަދީޘަކާއެކުގައެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 417
و حَدَّثَنِي سَلَمَةُ بْنُ شَبِيبٍ قَالَ حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ أَعْيَنَ حَدَّثَنَا مَعْقِلٌ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ عَنْ جَابِرٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّهُ أَخْبَرَهُ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا اسْتَيْقَظَ أَحَدُكُمْ فَلْيُفْرِغْ عَلَى يَدِهِ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ قَبْلَ أَنْ يُدْخِلَ يَدَهُ فِي إِنَائِهِ فَإِنَّهُ لَا يَدْرِي فِيمَ بَاتَتْ يَدُهُ و حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا الْمُغِيرَةُ يَعْنِي الْحِزَامِيَّ عَنْ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ الْأَعْرَجِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ح و حَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْأَعْلَى عَنْ هِشَامٍ عَنْ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ح و حَدَّثَنِي أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا خَالِدٌ يَعْنِي ابْنَ مَخْلَدٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ جَعْفَرٍ عَنْ الْعَلَاءِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ح و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ عَنْ هَمَّامِ بْنِ مُنَبِّهٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ح و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَكْرٍ ح و حَدَّثَنَا الْحُلْوَانِيُّ وَابْنُ رَافِعٍ قَالَا حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ قَالَا جَمِيعًا أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ أَخْبَرَنِي زِيَادٌ أَنَّ ثَابِتًا مَوْلَى عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ زَيْدٍ أَخْبَرَهُ أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا هُرَيْرَةَ فِي رِوَايَتِهِمْ جَمِيعًا عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِهَذَا الْحَدِيثِ كُلُّهُمْ يَقُولُ حَتَّى يَغْسِلَهَا وَلَمْ يَقُلْ وَاحِدٌ مِنْهُمْ ثَلَاثًا إِلَّا مَا قَدَّمْنَا مِنْ رِوَايَةِ جَابِرٍ وَابْنِ الْمُسَيَّبِ وَأَبِي سَلَمَةَ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ شَقِيقٍ وَأَبِي صَالِحٍ وَأَبِي رَزِينٍ فَإِنَّ فِي حَدِيثِهِمْ ذِكْرَ الثَّلَاثِ
އަދި [ސަލާމާ ބިން ޝަބީބު] އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދެއްވީ، [އަލްޙަސަން ބިން އަޢިން] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިން ގޮތުގައި [މަޢުޤީލް] [އަބޫ އަޒްޒުބައިރު] ގެ އަރިހުން [ޖާބިރު] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ޙުރައިރާ] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް އަންގަވާފައިވާ ގޮތުގައި، ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ އެ އެއްޗެއް އޭނާގެ އުޅަނދުގައި ބަހައްޓަނީ، އެއީ ކޮންތާކު ކަމެއް ނޭނގޭތީއެވެ.' އަދި [ޤުޠައްބާ ބިން ސަޢީދު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް އަންގަވާފައިވަނީ [އަލްމުޣީރާ] - އެއީ އަލްޙިޒާމީ - [އަބޫ އަޒް ޒިނާދު] ގެ އަރިހުން [އަލްއަޢްރާޖް] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ޙުރައިރާ] ގެ އަރިހުން ކަމަށެވެ. -އަނެއްކާވެސް ރިވާޔަތެއްގައި ބަޔާންވެގެންވަނީ- އަދި [ނަޝްރު ބިން ޢަލީ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވީ [ޢަބްދުލްޢަޢްލާ] [ޙިޝާމް] ގެ އަރިހުން [މުޙައްމަދު] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ޙުރައިރާ] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި ވާހަކައެވެ. -އަނެއްކާ ރިވާޔަތެއްގައި އެވާހަކަ އަންގަވާފައި ވެއެވެ- އަދި [އަބޫ ކުރުއިބް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޚާލިދު] -އެބަހީ: އިބްނު މަޚްލަދު- އަޅުގަނޑުމެންނަށް [މުޙައްމަދު ބިން ޖަޢުފަރު] ގެ އަރިހުން [އަލްޢަލާޢު] ގެ އަރިހުން [އެކަލޭގެފާނުގެ ބައްޕާފުޅު] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ޙުރައިރާ] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވިއެވެ. -އަނެއްކާވެސް ރިވާޔަތެއްގައި އެވާހަކަ ދައްކަވާ- އަދި [މުޙައްމަދު ބިން ރާފީޢު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި [ޢަބްދުއްރައްޒާޤް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [މަޢުމަރު] [ޙައްމާމް ބިން މުނައްބިޙް] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ޙުރައިރާ] ގެ އަރިހުން ކިޔައިދެއްވިއެވެ. -އަނެއްކާވެސް ރިވާޔަތެއްގައި އެވާހަކަ އަންގަވާފައި ވެއެވެ- އަދި [މުޙައްމަދު ބިން ޙާތިމް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [މުޙައްމަދު ބިން ބަކުރު] ކިޔައިދެއްވިއެވެ. -އަނެއްކާވެސް ރިވާޔަތެއްގައި ބަޔާންވެގެން- އަދި އަޅުގަނޑުމެން [އަލްހުލްވާނީ] އާއި [އިބްނު ރަފީޢު] އަށް ވެސް ރިވާވެފައި އޮތީ، އެދެމީހުންނަށް ވެސް ރިވާވެގެން ދިޔައީ [ޢަބްދުއްރައްޒާޤް] އެދެމީހުންވެސް ވިދާޅުވިއެވެ ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ އަރިހުން [އަބޫ ޙުރައިރާ] ގެ ހުރިހާ ރިވާޔަތްތަކެއްގައި އަޑުއަހާފައި ވެއެވެ އަބޫ ރަޒީން، އެހެނީ އެބައިމީހުންގެ ޙަދީޘްތަކުގައި 'ތިން ފަހަރު' މި ޢިބާރާތުގެ ވާހަކަ ލިޔެވިފައިވެއެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 418
و حَدَّثَنِي عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ السَّعْدِيُّ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُسْهِرٍ أَخْبَرَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ أَبِي رَزِينٍ وَأَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا وَلَغَ الْكَلْبُ فِي إِنَاءِ أَحَدِكُمْ فَلْيُرِقْهُ ثُمَّ لِيَغْسِلْهُ سَبْعَ مِرَارٍ و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ الصَّبَّاحِ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ زَكَرِيَّاءَ عَنْ الْأَعْمَشِ بِهَذَا الْإِسْنَادِ مِثْلَهُ وَلَمْ يَقُلْ فَلْيُرِقْهُ
އަދި [ޢަލީ ބިން ޙުޖުރު ޞަޢްދީ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި، [ޢަލީ ބިން މުޝީރު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި، [އަލްއަޢްމާސީ] [އަބޫ ރާޒިން] ގެ އަރިހުން ކިޔައިދެއްވި، އަދި [އަބޫ ޞާލިޙް] [އަބޫ ޙުރައިރާ] ގެ އަރިހުން ވިދާޅުވިއެވެ ފަހަރު'. އަދި [މުޙައްމަދު ބިން އަޝްޝައްބާޙް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި ގޮތުގައި، [އިސްމާޢީލް ބިން ޒަކަރިއްޔާ] [އަލްއަޢްމާސީން] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވީ، މިފަދަ ޓްރާންސްމިޝަން ޗޭން އާއި އެކު، އަދި އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވެފައެއް ނުވެއެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 419
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى قَالَ قَرَأْتُ عَلَى مَالِكٍ عَنْ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ الْأَعْرَجِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا شَرِبَ الْكَلْبُ فِي إِنَاءِ أَحَدِكُمْ فَلْيَغْسِلْهُ سَبْعَ مَرَّاتٍ
ޔަޙްޔާ ބިން ޔަޙްޔާ އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރެއްވި، އޭނާ ވިދާޅުވީ، އަޅުގަނޑު މާލިކުގެ ކުރިމަތީގައި ކިޔެވީމެވެ؛ އަބޫ އަޒް ޒިނާދުގެ އަރިހުން އަލްއަޢުރާޖުގެ އަރިހުން އަބޫ ހުރައިރާގެ ކިބައިން الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 420
و حَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ عَنْ هِشَامِ بْنِ حَسَّانَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِيرِينَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ طَهُورُ إِنَاءِ أَحَدِكُمْ إِذَا وَلَغَ فِيهِ الْكَلْبُ أَنْ يَغْسِلَهُ سَبْعَ مَرَّاتٍ أُولَاهُنَّ بِالتُّرَابِ
އަދި [ޒުހައިރު ބިން ޙަރްބް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އިސްމާޢީލް ބިން އިބްރާހީމް] [ހިޝާމް ބިން ޙަސަން] ގެ އަރިހުން [މުޙައްމަދު ބިން ސިރީން] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ޙުރައިރާ] ގެ އަރިހުން ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ.
