Imam Muslim : 4001
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا أَبُو خَالِدٍ الْأَحْمَرُ عَنْ هِشَامٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ جِئْنَا بِعَبْدِ اللَّهِ بْنِ الزُّبَيْرِ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُحَنِّكُهُ فَطَلَبْنَا تَمْرَةً فَعَزَّ عَلَيْنَا طَلَبُهَا
Atugambiire [Abu Bakri bin Abu Syaiba]; Ku yaaherize kutugambira [Abu Khalid Al Ahmar] kuruga ahari [Hisham] kuruga ahari [ishe] kuruga ahari [‘Aisha] akagira ati; 'Nyowe na Abdullah bin Jubair tukabugana nabi sallallaahu 'alaihi wasallam ahabwa rawnik ye - okutafuna eby'okurya by'abaana abato -, bwanyima yatushaba ebiro bimwe. Omu bwire obwo eki yaabaire naashaba kikaba kigumire munonga kutunga.’
Imam Muslim : 4002
حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ سَهْلٍ التَّمِيمِيُّ وَأَبُو بَكْرِ بْنُ إِسْحَقَ قَالَا حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي مَرْيَمَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدٌ وَهُوَ ابْنُ مُطَرِّفٍ أَبُو غَسَّانَ حَدَّثَنِي أَبُو حَازِمٍ عَنْ سَهْلِ بْنِ سَعْدٍ قَالَ أُتِيَ بِالْمُنْذِرِ بْنِ أَبِي أُسَيْدٍ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حِينَ وُلِدَ فَوَضَعَهُ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى فَخِذِهِ وَأَبُو أُسَيْدٍ جَالِسٌ فَلَهِيَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِشَيْءٍ بَيْنَ يَدَيْهِ فَأَمَرَ أَبُو أُسَيْدٍ بِابْنِهِ فَاحْتُمِلَ مِنْ عَلَى فَخِذِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَقْلَبُوهُ فَاسْتَفَاقَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ أَيْنَ الصَّبِيُّ فَقَالَ أَبُو أُسَيْدٍ أَقْلَبْنَاهُ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَقَالَ مَا اسْمُهُ قَالَ فُلَانٌ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ لَا وَلَكِنْ اسْمُهُ الْمُنْذِرُ فَسَمَّاهُ يَوْمَئِذٍ الْمُنْذِرَ
Kigambirwe ngu [Muhammad bin Sahl At Tamimi] na [Abu Bakr bin Ishaq] bombi bakagira ngu; Atugambiire [Ibn Abu Maryam]; Atugambiire [Muhamadi]; nikwo kugira ngu Ibn Mutarif Abu Ghassan; Akangambira [Abu Hazim] kuruga ahari [Sahl bin Sa’d] akagira ati; 'Ku yaabaire yaaheza kuzaarwa, Al Mundzir bin Abu Usaid akareetwa omu maisho ga nabi saw. Bwanyima akagiteeka aha bibero bye, obwo Abu Usaid asitami aharubaju rwe. Kikaba nikireebeka ngu omutima gwa nabi sallallaahu ‘alaihi wasallam gukaba gutaire kimwe aha kintu ekyabaire kiri omu maisho ge. Bwanyima Abu Usaid akagambira munywani we ngu aimukye omwana we kuruga omu kibero kya nabi saw. Omurangi ku yaabuuzire ati: ‘Omwana ari nkahe? ’ Abu Usaid akagarukamu ati; ‘Tukiihireho aha kibero kyawe, iwe Mutumwa wa Allah? ’ Rasulullah akabuuza ati: ‘Omwana niwe arikwetwa ki? ’ Abu Usaid akagarukamu ati; 'Ntyo n'etyo, iwe Mutumwa wa Allah'. Rasulullah akagira ati: ‘Otakagiha eiziina eryo. Kwonka muhe eiziina rya Al Mundzir! ' Nahabwekyo, omutumwa wa Allah akamuha eiziina Al Mundzir aha kiro ekyo'.
Imam Muslim : 4003
حَدَّثَنَا أَبُو الرَّبِيعِ سُلَيْمَانُ بْنُ دَاوُدَ الْعَتَكِيُّ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَارِثِ حَدَّثَنَا أَبُو التَّيَّاحِ حَدَّثَنَا أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ ح و حَدَّثَنَا شَيْبَانُ بْنُ فَرُّوخَ وَاللَّفْظُ لَهُ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَارِثِ عَنْ أَبِي التَّيَّاحِ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَحْسَنَ النَّاسِ خُلُقًا وَكَانَ لِي أَخٌ يُقَالُ لَهُ أَبُو عُمَيْرٍ قَالَ أَحْسِبُهُ قَالَ كَانَ فَطِيمًا قَالَ فَكَانَ إِذَا جَاءَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَرَآهُ قَالَ أَبَا عُمَيْرٍ مَا فَعَلَ النُّغَيْرُ قَالَ فَكَانَ يَلْعَبُ بِهِ
Atugambiire [Abu Ar Rabi’ Sulaiman bin Dawud Al ‘Ataki]; Atugambiire [‘Abdul Warits]; Atugambiire [Abu At Tayah]; Atugambiire [Anas bin Malik]; Nikyo kimwe, kigambirwe kuruga omu muhanda ogundi; Kandi atugambiire [Syaiban bin Farukh]; Kandi lafazh egi n'eye; Atugambiire [‘Abdul Warits] kuruga [Abu At Tayah] kuruga [Anas bin Malik] akagira ati; 'Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam akaba ari omushaija oine emitwarize mirungi munonga. Nyine murumuna wangye orikwetwa Abu Umair. Omugambi naagira ati; Nkateekateeka ngu Anas nawe akagira ati; 'Obwire obwo akaba naakiruga aha mabeere'. Obwire obwingi, Rasulullah ku yaabaire aija akamureeba, akaba agira ati: ‘Haro Abu Umair, nughair - enkongoro - eri eta. Abu Umair buzima akaba nakunda kuzaana n’ekinyonyi.
Imam Muslim : 4004
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عُبَيْدٍ الْغُبَرِيُّ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ أَبِي عُثْمَانَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ قَالَ لِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا بُنَيَّ
Atugambiire [Muhammad bin Ubaid Al Ghubari]; Atugambiire [Abu Awana] kuruga ahari [Abu Uthman] kuruga ahari [Anas bin Malik]; naagira ati; Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam akanyeta n'ekigambo eki; 'Iwe mutabani wangye'.
Imam Muslim : 4005
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَابْنُ أَبِي عُمَرَ وَاللَّفْظُ لِابْنِ أَبِي عُمَرَ قَالَا حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ عَنْ إِسْمَعِيلَ بْنِ أَبِي خَالِدٍ عَنْ قَيْسِ بْنِ أَبِي حَازِمٍ عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ قَالَ مَا سَأَلَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَحَدٌ عَنْ الدَّجَّالِ أَكْثَرَ مِمَّا سَأَلْتُهُ عَنْهُ فَقَالَ لِي أَيْ بُنَيَّ وَمَا يُنْصِبُكَ مِنْهُ إِنَّهُ لَنْ يَضُرَّكَ قَالَ قُلْتُ إِنَّهُمْ يَزْعُمُونَ أَنَّ مَعَهُ أَنْهَارَ الْمَاءِ وَجِبَالَ الْخُبْزِ قَالَ هُوَ أَهْوَنُ عَلَى اللَّهِ مِنْ ذَلِكَ حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَابْنُ نُمَيْرٍ قَالَا حَدَّثَنَا وَكِيعٌ ح و حَدَّثَنَا سُرَيْجُ بْنُ يُونُسَ حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ ح و حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ أَخْبَرَنَا جَرِيرٌ ح و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ كُلُّهُمْ عَنْ إِسْمَعِيلَ بِهَذَا الْإِسْنَادِ وَلَيْسَ فِي حَدِيثِ أَحَدٍ مِنْهُمْ قَوْلُ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِلْمُغِيرَةِ أَيْ بُنَيَّ إِلَّا فِي حَدِيثِ يَزِيدَ وَحْدَهُ
Atugambiire [Abu Bakri bin Abu Syaiba] na [Ibn Abu Umar]; Lafazh egi n’eya Ibn Abu ‘Umar akagira ati; Atugambiire [Yazid bin Harun] kuruga ahari [Isma’il bin Abu Khalid] kuruga ahari [Qais bin Abu Hazim] kuruga ahari [Al Mughirah bin Syu’bah] akagira ati; 'Tihariho owabuuzire Rasulullah ebibuuzo bingi ahari Dajjal okukira nyowe'. Nahabwekyo omutumwa wa Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam yangira ati: ‘Ei mutabani wangye! Toretaga kwerarikirira munonga aharikyo. Tarikwija kukukora kubi! ’ Nkagira nti; 'Abantu nibateekateeka ngu Dajjal naija kugira emigyera erikuruga omu itaka n'ebibungo by'omugaati'. Akagira ati: ‘Kikaba kyorobi munonga ahari Allah Ta’ala kukihanga’. Kitugambirwe ngu [Abu Bakr bin Abu Syaibah] na [Ibn Numair] bombi bakagira ngu; Atugambiire [Waki’]; Nikyo kimwe, nikigambwaho kuruga omu mirongo endiijo; Kandi atugambiire [Suraij bin Yunusi]; Atugambiire [Husiyamu]; Kandi atugambiire [Ishaq bin Ibrahimu]; Atumanyiise [Yarir]; Kandi yangira [Muhammad bin Rafi’]; Atugambiire [Abu Usamah] omuhanda gwona kuruga [Isma’il] omu muhanda ogu. Kandi omu Hadiisi zaabo zoona tihaine eki nabi yagambire ahari Al Mughirah; 'Iwe mutabani wangye'. Okwihaho Hadiisi ya Yazid.
Imam Muslim : 4006
حَدَّثَنِي عَمْرُو بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ بُكَيْرٍ النَّاقِدُ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ حَدَّثَنَا وَاللَّهِ يَزِيدُ بْنُ خُصَيْفَةَ عَنْ بُسْرِ بْنِ سَعِيدٍ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا سَعِيدٍ الْخُدْرِيَّ يَقُولُا كُنْتُ جَالِسًا بِالْمَدِينَةِ فِي مَجْلِسِ الْأَنْصَارِ فَأَتَانَا أَبُو مُوسَى فَزِعًا أَوْ مَذْعُورًا قُلْنَا مَا شَأْنُكَ قَالَ إِنَّ عُمَرَ أَرْسَلَ إِلَيَّ أَنْ آتِيَهُ فَأَتَيْتُ بَابَهُ فَسَلَّمْتُ ثَلَاثًا فَلَمْ يَرُدَّ عَلَيَّ فَرَجَعْتُ فَقَالَ مَا مَنَعَكَ أَنْ تَأْتِيَنَا فَقُلْتُ إِنِّي أَتَيْتُكَ فَسَلَّمْتُ عَلَى بَابِكَ ثَلَاثًا فَلَمْ يَرُدُّوا عَلَيَّ فَرَجَعْتُ وَقَدْ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا اسْتَأْذَنَ أَحَدُكُمْ ثَلَاثًا فَلَمْ يُؤْذَنْ لَهُ فَلْيَرْجِعْ فَقَالَ عُمَرُ أَقِمْ عَلَيْهِ الْبَيِّنَةَ وَإِلَّا أَوْجَعْتُكَ فَقَالَ أُبَيُّ بْنُ كَعْبٍ لَا يَقُومُ مَعَهُ إِلَّا أَصْغَرُ الْقَوْمِ قَالَ أَبُو سَعِيدٍ قُلْتُ أَنَا أَصْغَرُ الْقَوْمِ قَالَ فَاذْهَبْ بِهِ حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ وَابْنُ أَبِي عُمَرَ قَالَا حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ يَزِيدَ بْنِ خُصَيْفَةَ بِهَذَا الْإِسْنَادِ وَزَادَ ابْنُ أَبِي عُمَرَ فِي حَدِيثِهِ قَالَ أَبُو سَعِيدٍ فَقُمْتُ مَعَهُ فَذَهَبْتُ إِلَى عُمَرَ فَشَهِدْتُ
Akangambira [‘Amru bin Muhammad bin Bukair An Naqid]; Atugambiire [Sufyani bin ‘Uyaina]; Atugambiire [Yazid bin Khushaifah] kuruga ahari [Busr bin Sa’id] akagira ati; Nkahurira [Abu Sa’id Al Khudri] arikugira ati; ‘Ku nabaire nshutami omu ruteerane rwa Ansar omuri Madiina, ahonaaho Abu Musa akaija arikwiruka ari omu mbeera y’okutiina. Reero twamubuuza tuti: ‘Oine ki?’ akagarukamu [Abu Musa]; Umar -bin Khaththab- akanyeta ngu nyije kumureeba. Ku naaherize kuhika aha rwigi, nkamuramutsya emirundi eshatu, kwonka tihaine owaagarukiremu. Nikyo naagarukire omuka. Bwanyima Umar akambuuza ati; 'Ahabw'enki otarikwija, niki ekirikukuremesa?' Nkagarukamu nti; ‘Nkaija ahariiwe nakuramutsya aha rwigi rwawe emirundi eshatu, kwonka tihaine owaagarukiremu. Nikyo kyandeeteire kugaruka omuka kwonka. Ahabw'okuba nabi sallallaahu 'alaihi wasallam akagira ati: 'Ku oraabe oshabire orusa - oheirwe endamutsyo - emirundi eshatu kwonka otagarukiremu, mbwenu ogarukyeyo!' Umar akagira ati; ‘Mpa obujurizi aha bigambo byawe. Ku kiraabe kitari kityo, ninyija kukufubira!’ obwo Ubay bin Ka’ab akagira ati; Omuntu muto ashemereire kuba omujurizi. [Abu Sa’id] akagira ati; 'Ndi omuntu orikukirayo obuto'. Ubay akagira ati; ‘Gyenda nawe obugane Umar! ’ Kitugambirwe ngu [Qutaibah bin Sa’id] na [Ibn Abu ‘Umar] bombi bakagira ngu; Atugambiire [Sufyan] kuruga [Yazid bin Khushaifah] kurabira omu muhanda ogu. Ibn Abu Umar akayongyeraho omu Hadiisi ye ati; Abu Sa’idi akagira ati; 'Nahabwekyo obwo nkayemerera naza nawe kubugana Umar kuha obujurizi'.
Imam Muslim : 4007
حَدَّثَنِي أَبُو الطَّاهِرِ أَخْبَرَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ حَدَّثَنِي عَمْرُو بْنُ الْحَارِثِ عَنْ بُكَيْرِ بْنِ الْأَشَجِّ أَنَّ بُسْرَ بْنَ سَعِيدٍ حَدَّثَهُ أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا سَعِيدٍ الْخُدْرِيَّ يَقُولُا كُنَّا فِي مَجْلِسٍ عِنْدَ أُبَيِّ بْنِ كَعْبٍ فَأَتَى أَبُو مُوسَى الْأَشْعَرِيُّ مُغْضَبًا حَتَّى وَقَفَ فَقَالَ أَنْشُدُكُمْ اللَّهَ هَلْ سَمِعَ أَحَدٌ مِنْكُمْ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ الِاسْتِئْذَانُ ثَلَاثٌ فَإِنْ أُذِنَ لَكَ وَإِلَّا فَارْجِعْ قَالَ أُبَيٌّ وَمَا ذَاكَ قَالَ اسْتَأْذَنْتُ عَلَى عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ أَمْسِ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ فَلَمْ يُؤْذَنْ لِي فَرَجَعْتُ ثُمَّ جِئْتُهُ الْيَوْمَ فَدَخَلْتُ عَلَيْهِ فَأَخْبَرْتُهُ أَنِّي جِئْتُ أَمْسِ فَسَلَّمْتُ ثَلَاثًا ثُمَّ انْصَرَفْتُ قَالَ قَدْ سَمِعْنَاكَ وَنَحْنُ حِينَئِذٍ عَلَى شُغْلٍ فَلَوْ مَا اسْتَأْذَنْتَ حَتَّى يُؤْذَنَ لَكَ قَالَ اسْتَأْذَنْتُ كَمَا سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فَوَاللَّهِ لَأُوجِعَنَّ ظَهْرَكَ وَبَطْنَكَ أَوْ لَتَأْتِيَنَّ بِمَنْ يَشْهَدُ لَكَ عَلَى هَذَا فَقَالَ أُبَيُّ بْنُ كَعْبٍ فَوَاللَّهِ لَا يَقُومُ مَعَكَ إِلَّا أَحْدَثُنَا سِنًّا قُمْ يَا أَبَا سَعِيدٍ فَقُمْتُ حَتَّى أَتَيْتُ عُمَرَ فَقُلْتُ قَدْ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ هَذَا
Akangambira [Abu Ath Thahir]; Amanyiise [‘Abdullah bin Wahb]; Akangambira [‘Amru bin Al Harith] kuruga ahari [Bukair bin Al Asyaj] ngu [Busr bin Sa’id]; Ku yaaherize kumugambira, akahurira [Abu Sa’id Al Khudri] arikugira ati; Obwire bumwe tukaba turi aha Majlis Ubay bin Ka’ab, ahonaaho Abu Musa Al Asy’ari akaija omu mbeera y’ekiniga, reero yayemerera yagira ati; Na Allah, hariho omuriimwe owahuriire ebigambo bya nabi sallallaahu ‘alaihi wasallam ebyabaire nibigira ngu: ‘Shaba orusa emirundi eshatu yonka, waaba oikiriziibwe, noobaasa kutaaha, bwanyima y’emirundi eshatu haaba hatariho kugarukamu, obwo oze omuka’. Ubay akagira ati; Niki ekibi ekiri omu Hadiisi egi? [Abu Musa] akagarukamu ati; 'Izooba rya nyomwebazyo nkashaba Umar orusa emirundi eshatu, kwonka tihaine owagarukiremu, nkagaruka omuka. Reero erizooba naagaruka naaza owaabo naamugira ngu nkabugana nyomwebazyo kandi namuramutsya emirundi eshatu, kwonka tihaine eki kyagarukiremu, ahamuheru nkagaruka omuka. Umar akagarukamu ati; Tukuhuriire, ngu obwire obwo tukaba turi busy mbwenu titukatunga bwire bw'okukwikirizibwa, kwonka ahabw'enki otantegyereize mpaka obu naakwikiriize? Abu Musa akagarukamu ati; Nkashaba orusa nk’oku naabaire mpurire kuruga ahari nabi saw. Bwanyima Umar akagira ati; Na Allah, ninza kukufubira kuhisya obu orareete abajurizi omu maisho gangye aha bikwatiraine na hadiisi egi. Bwanyima Ubay Bin Ka’ab akagira ati; Na Allah, tihaine orikwija kuba omujurizi ahariiwe okwihaho omuto omuriitwe. Yemerera, iwe [Abu Sa’id]! obwo nayemerera mpaka obu nabugaine Umar, naamugira nti; Nkahurira nabi sallallahu 'alaihi wasallam arikugamba aha Hadiisi egi.
Imam Muslim : 4008
حَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ الْجَهْضَمِيُّ حَدَّثَنَا بِشْرٌ يَعْنِي ابْنَ مُفَضَّلٍ حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ يَزِيدَ عَنْ أَبِي نَضْرَةَ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ أَنَّ أَبَا مُوسَى أَتَى بَابَ عُمَرَ فَاسْتَأْذَنَ فَقَالَ عُمَرُ وَاحِدَةٌ ثُمَّ اسْتَأْذَنَ الثَّانِيَةَ فَقَالَ عُمَرُ ثِنْتَانِ ثُمَّ اسْتَأْذَنَ الثَّالِثَةَ فَقَالَ عُمَرُ ثَلَاثٌ ثُمَّ انْصَرَفَ فَأَتْبَعَهُ فَرَدَّهُ فَقَالَ إِنْ كَانَ هَذَا شَيْئًا حَفِظْتَهُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَهَا وَإِلَّا فَلَأَجْعَلَنَّكَ عِظَةً قَالَ أَبُو سَعِيدٍ فَأَتَانَا فَقَالَ أَلَمْ تَعْلَمُوا أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الِاسْتِئْذَانُ ثَلَاثٌ قَالَ فَجَعَلُوا يَضْحَكُونَ قَالَ فَقُلْتُ أَتَاكُمْ أَخُوكُمْ الْمُسْلِمُ قَدْ أُفْزِعَ تَضْحَكُونَ انْطَلِقْ فَأَنَا شَرِيكُكَ فِي هَذِهِ الْعُقُوبَةِ فَأَتَاهُ فَقَالَ هَذَا أَبُو سَعِيدٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَابْنُ بَشَّارٍ قَالَا حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ أَبِي مَسْلَمَةَ عَنْ أَبِي نَضْرَةَ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ ح و حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ الْحَسَنِ بْنِ خِرَاشٍ حَدَّثَنَا شَبَابَةُ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ الْجُرَيْرِيِّ وَسَعِيدِ بْنِ يَزِيدَ كِلَاهُمَا عَنْ أَبِي نَضْرَةَ قَالَا سَمِعْنَاهُ يُحَدِّثُ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ بِمَعْنَى حَدِيثِ بِشْرِ بْنِ مُفَضَّلٍ عَنْ أَبِي مَسْلَمَةَ
Atugambiire [Nashr bin ‘Ali Al Jahdhami]; Atugambiire [Bisyr] nikwo kugira ngu Ibn Mufadhdhal; Kitugambirwe [Sa’id bin Yazid] kuruga [Abu Nadhrah] kuruga [Abu Sa’id] ngu [Abu Musa] rimwe akaija omuka ya Umar, bwanyima akashaba orusa emirundi eshatu, kandi buri murundi ogu yaabaire ashaba orusa, Umar akaba ababara kandi agira ati; 'omwe babiri bashatu. Aha muheru, Abu Musa akagaruka omuka, ahabwokuba hakaba hatariho kugarukamu kuruga ahari Umar. Bwanyima Umar yamweta, Abu Musa yamugarukamu arikumuhitsyaho Hadiisi kuruga ahari nabi sallallaahu ‘alaihi wasallam. Bwanyima Umar akagira ati; Ku oraabe buzima mwakihurira kuruga aha Mutumwa wa Allah saw. Ku kiraabe kitari kityo, obwo ninyija kukwegyesa eishomo -ekibonerezo-! Abu Sa’id akagira ati; obwo Abu Musa akatubugana - banywani - yagira ati; 'Naiwe tiwahuriire nabi sallallaahu 'alaihi wasallam arikugira ati: 'Shaba orusa emirundi eshatu yonka'. Reero banywani be basheka ahabw’okutangaaza okwabaire ahari Abu Musa. Abu Sa’id akagira ati; Nkabagira nti nti; Ahabwenki nimusheka, nobu bagyenzi baanyu abasiraamu baizire abari omu buzibu? Bwanyima akagira ati; ‘Gyenda, iwe Abu Musa, ndyaguma ndi naiwe kwikiriza ekibonerezo kya Umar, kyaba nikishangwa ngu oine orubanja. Bwanyima Abu Musa akagaruka ahari Umar na Abu Sa’id yamugira ati; ‘Hanu [Abu Sa’id] ari omujurizi’. Kitugambirwe [Muhammad bin Al Mutsanna] na [Ibn Basyyar] bakagira ngu; Atugambiire [Muhammad bin Ja’far]; Atugambiire [Syu’bah] kuruga ahari [Abu Maslamah] kuruga ahari [Abu Nadhrah] kuruga ahari [Abu Sa’id]; Nikyo kimwe, nikigambwaho kuruga omu mirongo endiijo; Kandi atugambiire [Ahmad bin Al Hasan bin Khirasi]; Atugambiire [Shababa]; Kitugambirwe [Syu’bah] kuruga [Al Jurairi] na [Sa’id bin Yazid] bombi kuruga [Abu Nadhrah] bakagira ngu; tukahurira kyagambirwa kuruga ahari [Abu Sa’id Al Khudri] ekirikumanyisa Hadiisi ya Bisyr bin Mufadhal kuruga ahari Abu Maslamah.
Imam Muslim : 4009
و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ الْقَطَّانُ عَنْ ابْنِ جُرَيْجٍ حَدَّثَنَا عَطَاءٌ عَنْ عُبَيْدِ بْنِ عُمَيْرٍ أَنَّ أَبَا مُوسَى اسْتَأْذَنَ عَلَى عُمَرَ ثَلَاثًا فَكَأَنَّهُ وَجَدَهُ مَشْغُولًا فَرَجَعَ فَقَالَ عُمَرُ أَلَمْ تَسْمَعْ صَوْتَ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ قَيْسٍ ائْذَنُوا لَهُ فَدُعِيَ لَهُ فَقَالَ مَا حَمَلَكَ عَلَى مَا صَنَعْتَ قَالَ إِنَّا كُنَّا نُؤْمَرُ بِهَذَا قَالَ لَتُقِيمَنَّ عَلَى هَذَا بَيِّنَةً أَوْ لَأَفْعَلَنَّ فَخَرَجَ فَانْطَلَقَ إِلَى مَجْلِسٍ مِنْ الْأَنْصَارِ فَقَالُوا لَا يَشْهَدُ لَكَ عَلَى هَذَا إِلَّا أَصْغَرُنَا فَقَامَ أَبُو سَعِيدٍ فَقَالَ كُنَّا نُؤْمَرُ بِهَذَا فَقَالَ عُمَرُ خَفِيَ عَلَيَّ هَذَا مِنْ أَمْرِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَلْهَانِي عَنْهُ الصَّفْقُ بِالْأَسْوَاقِ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا أَبُو عَاصِمٍ ح و حَدَّثَنَا حُسَيْنُ بْنُ حُرَيْثٍ حَدَّثَنَا النَّضْرُ بْنُ شُمَيْلٍ قَالَا جَمِيعًا حَدَّثَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ بِهَذَا الْإِسْنَادِ نَحْوَهُ وَلَمْ يَذْكُرَ فِي حَدِيثِ النَّضْرِ أَلْهَانِي عَنْهُ الصَّفْقُ بِالْأَسْوَاقِ
Kandi yangira [Muhammad bin Hatim]; Atugambiire [Yahya bin Sa’id Al Qaththan] kuruga ahari [Ibn Juraij]; Kitugambirwe [Atha] kuruga ahari [Ubaid bin Umair] ngu [Abu Musa] rimwe akashaba orusa ahari Umar bin Khaththab emirundi eshatu. Kwonka kikaba nikireebeka ngu akashanga Umar aine bingi by’okukora kuhitsya obu yaahererukire kugaruka omuka. Bwanyima Umar akagambira munywani we ondiijo ati; okahurira eiraka rya Abdullah bin Qais? Mumwikirize kutaaha. Nahabwekyo obwo Abu Musa akagaruka yayetwa. Umar akamugira ati; ahabwenki waakora ekyo -okugaruka-? Abu Musa akagarukamu ati; ekyo tukakikora kurugiirira aha biragiro bya nabi saw. Umar akagira ati; Buzima oine kureeta abajurizi ahari Hadiisi egi, kitari ekyo, ninyija kukufubira! Nahabwekyo Abu Musa akaza omumwe aha ntebe z’abantu ba Ansar yabagambira ebyabaireho. Bwanyima bakagambira Abu Musa bati; Tihariho orahe obujurizi aha bikwatiraine na Hadiisi egi okwihaho omuto omuriitwe. Bwanyima [Abu Sa’id] akaza ahari Umar yagira ati; Tukaragirwa nabi kukora ekyo. Umar akagira ati; Nikirugamu ngu eki nkaba ntakimanyire kuruga ahari Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam’. Okushuubuza omu butare kunnagaho kuruga omu Hadiisi egi. Atugambiire [Muhammad bin Basyyar]; Atugambiire [Abu ‘Ashim]; Nikyo kimwe, nikigambwaho kuruga omu mirongo endiijo; Kandi atugambiire [Husain bin Huraits]; Ku yaaherize kutugambira [Omuntu Nadhr bin Syumail] bombi bakagira omu bwijwire; Atugambiire [Ibn Juraij] kurabira omu muhanda ogu aine Hadiisi erikushushana, kwonka omu Hadiisi An Nadhr tarikugamba ahari lafazh; ‘Okushuubuza omu butare kunnagaho kuruga omu Hadiisi egi’.
Imam Muslim : 4010
حَدَّثَنَا حُسَيْنُ بْنُ حُرَيْثٍ أَبُو عَمَّارٍ حَدَّثَنَا الْفَضْلُ بْنُ مُوسَى أَخْبَرَنَا طَلْحَةُ بْنُ يَحْيَى عَنْ أَبِي بُرْدَةَ عَنْ أَبِي مُوسَى الْأَشْعَرِيِّ قَالَ جَاءَ أَبُو مُوسَى إِلَى عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ فَقَالَ السَّلَامُ عَلَيْكُمْ هَذَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ قَيْسٍ فَلَمْ يَأْذَنْ لَهُ فَقَالَ السَّلَامُ عَلَيْكُمْ هَذَا أَبُو مُوسَى السَّلَامُ عَلَيْكُمْ هَذَا الْأَشْعَرِيُّ ثُمَّ انْصَرَفَ فَقَالَ رُدُّوا عَلَيَّ رُدُّوا عَلَيَّ فَجَاءَ فَقَالَ يَا أَبَا مُوسَى مَا رَدَّكَ كُنَّا فِي شُغْلٍ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ الِاسْتِئْذَانُ ثَلَاثٌ فَإِنْ أُذِنَ لَكَ وَإِلَّا فَارْجِعْ قَالَ لَتَأْتِيَنِّي عَلَى هَذَا بِبَيِّنَةٍ وَإِلَّا فَعَلْتُ وَفَعَلْتُ فَذَهَبَ أَبُو مُوسَى قَالَ عُمَرُ إِنْ وَجَدَ بَيِّنَةً تَجِدُوهُ عِنْدَ الْمِنْبَرِ عَشِيَّةً وَإِنْ لَمْ يَجِدْ بَيِّنَةً فَلَمْ تَجِدُوهُ فَلَمَّا أَنْ جَاءَ بِالْعَشِيِّ وَجَدُوهُ قَالَ يَا أَبَا مُوسَى مَا تَقُولُ أَقَدْ وَجَدْتَ قَالَ نَعَمْ أُبَيَّ بْنَ كَعْبٍ قَالَ عَدْلٌ قَالَ يَا أَبَا الطُّفَيْلِ مَا يَقُولُ هَذَا قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ ذَلِكَ يَا ابْنَ الْخَطَّابِ فَلَا تَكُونَنَّ عَذَابًا عَلَى أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ سُبْحَانَ اللَّهِ إِنَّمَا سَمِعْتُ شَيْئًا فَأَحْبَبْتُ أَنْ أَتَثَبَّتَ و حَدَّثَنَاه عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ أَبَانَ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ هَاشِمٍ عَنْ طَلْحَةَ بْنِ يَحْيَى بِهَذَا الْإِسْنَادِ غَيْرَ أَنَّهُ قَالَ فَقَالَ يَا أَبَا الْمُنْذِرِ آنْتَ سَمِعْتَ هَذَا مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ نَعَمْ فَلَا تَكُنْ يَا ابْنَ الْخَطَّابِ عَذَابًا عَلَى أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَمْ يَذْكُرْ مِنْ قَوْلِ عُمَرَ سُبْحَانَ اللَّهِ وَمَا بَعْدَهُ
Atugambiire [Husein bin Huraits Abu ‘Ammar]; Atugambiire [Al Fadhl bin Musa]; Atugambiire [Thalhah bin Yahya] kuruga ahari [Abu Burdah] kuruga ahari [Abu Musa Al Asy’ari] akagira ati; Abu akaija yabugana Umar bin Khaththab. Bwanyima yaramutsya ati: ‘Asalamu’alaikum, ndi Abdullah bin Qais -eiziina rya Abu Musa-’. Kwonka tihaine owaagarukiremu okuramutsya kwe. Bwanyima akagaruka yaamuramutsya emirundi eshatu, kwonka nabwo tihaine owaamugarukamu. Nikyo kyamureeteire kugaruka omuka kwonka. Umar akagira bwanyima y’ekyo ati; 'Teera, muteere esimu hanu'. Bwanyima ya Abu Musa kwija, Umar akagira ati: Iwe Abu Musa, ahabwenki ogarukire omuka? Noomanya ngu twine bingi by’okukora.’ Abu Musa akagira ati; 'Nkahurira Rasulullah sallallahu 'alaihi wasallam arikugira ati: 'Shaba orusa - muhe endamutsyo - emirundi eshatu yonka. Ku kiraabe nikiikirizibwa nyabura we taaha. Ku kiraabe kitari kityo, mbwenu ogarukye'. Umar akagira ati; ‘Oine kureeta abajurizi omu maisho gangye aha bikwatiraine na hadiisi egi. Ku kiraabe kitari kityo, ninyija kukufubira’. Bwanyima Abu Musa akagyenda. Umar ati: Ku aratungye omujurizi, noija kumubugana omu ihangwe eri haihi n’eminabari. Ekindi, torikuza kumubugana’. Ku kyahikire omu mwabazyo, baija ahari Umar, Umar ati; ‘Nikiba kita, iwe Abu Musa? Okatunga abajurizi boona hati?’ Abu Musa akagira ati, 'Ekyo nikyo! Nikwo kuba Ubay bin Ka’abu!’ akagira ngu Umar ati; 'Yego! N’omujurizi w’oburingaaniza. Haro, Abu Thufail! Ekiteekateeko kyawe -obujurizi bwawe- aha nshonga egi nikiiha?'. Akagarukamu [Ubay bin Ka’abu]; ‘Buzima, naanye mpurire nabi saw.a.w. Nahabwekyo, otagira eki waafubira banywani ba Mutumwa wa Allah!’ Umar akagarukamu ati; 'N'omwe ahari Ruhanga! Buzima, ku ndaabe naahurira ekintu kisya, nkaba ninkunda kucondooza aha mazima’. Kandi akatugambiraho [Abdullah bin Umar bin Muhammad bin Aban]; Atugambiire [‘Ali bin Hasyim] kuruga [Thalhah bin Yahya] kurabira omu muhanda ogu. Kwonka akagira omu Hadiisi ye ati; 'Iwe Abu Mundzir, ohuriire Hadiisi egi kuruga ahari Rasulullah saw? Akagarukamu ati; 'Yego'. Nahabwekyo iwe Ibn Khattab, otateeka ekibonerezo ahari banywani ba Rasulullah saw. -taragambire ebigambo bya Umar; ‘Subhaanallah n’ebindi’.
Imam Muslim : 4011
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ إِدْرِيسَ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْمُنْكَدِرِ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ أَتَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَدَعَوْتُ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ هَذَا قُلْتُ أَنَا قَالَ فَخَرَجَ وَهُوَ يَقُولُ أَنَا أَنَا
Atugambiire [Muhammad bin Abdillaah bin Numair]; Atugambiire [‘Abdullah bin Idris] kuruga [Syu’bah] kuruga [Muhammad bin Al Munkadir] kuruga [Jabir bin Abdullah] akagira ati; 'Nkaija omunju ya nabi sallallaahu 'alaihi wasallam reero namweta. Rasulullah akagarukamu, yabuuza ati, 'ogwo n'oha?' Nkagarukamu nti; 'NYOWE!' bwanyima akarugayo agira ati: ‘Nyowe...! NYOWE...!
Imam Muslim : 4012
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى وَأَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَاللَّفْظُ لِأَبِي بَكْرٍ قَالَ يَحْيَى أَخْبَرَنَا و قَالَ أَبُو بَكْرٍ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْمُنْكَدِرِ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ اسْتَأْذَنْتُ عَلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ مَنْ هَذَا فَقُلْتُ أَنَا فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَا أَنَا و حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنَا النَّضْرُ بْنُ شُمَيْلٍ وَأَبُو عَامِرٍ الْعَقَدِيُّ ح و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنِي وَهْبُ بْنُ جَرِيرٍ ح و حَدَّثَنِي عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ بِشْرٍ حَدَّثَنَا بَهْزٌ كُلُّهُمْ عَنْ شُعْبَةَ بِهَذَا الْإِسْنَادِ وَفِي حَدِيثِهِمْ كَأَنَّهُ كَرِهَ ذَلِكَ
Atugambiire [Yahya bin Yahya] na [Abu Bakr bin Abu Syaibah] ngu lafazh egi n’eya Abu Bakr. [Yahya] akagira ati; Atumanyiise kandi yagira ngu [Abu Bakr]; Ku yaaherize kutugambira [Waki’] kuruga ahari [Syu’bah] kuruga ahari [Muhammad bin Al Munkadir] kuruga ahari [Jabir bin ‘Abdullah] akagira ati; 'Nkaija omunju ya nabi sallallaahu 'alaihi wasallam reero namweta. Nabi akagarukamu, yaabuuza ati: Ogu n’oha? Nkagarukamu nti; 'NYOWE!' bwanyima akagira ati: ‘Nyowe...! NYOWE...! Kandi atugambiire [Ishaq bin Ibrahimu]; Atugambiire [An Nadhr bin Syumail] na [Abu Amir Al Aqadi]; Nikyo kimwe, nikigambwaho kuruga omu mirongo endiijo; Kandi atugambiire [Muhammad bin Al Mutsanna]; Akangambira [Wahb bin Jarir]; Nikyo kimwe nikigambwa kuruga omu muhanda ogundi, Kandi yangira [‘Abdurrahman bin Bisyr]; Ku baaheza kutugambira [Bahz] byona ebya [Shu’bah] kurabira omu muhanda ogu, omu Hadiisi nibigambwaho; 'Nikireebeka ngu naakiyanga'.
Imam Muslim : 4013
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى وَمُحَمَّدُ بْنُ رُمْحٍ قَالَا أَخْبَرَنَا اللَّيْثُ وَاللَّفْظُ لِيَحْيَى ح و حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا لَيْثٌ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ أَنَّ سَهْلَ بْنَ سَعْدٍ السَّاعِدِيَّ أَخْبَرَهُ أَنَّ رَجُلًا اطَّلَعَ فِي جُحْرٍ فِي بَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِدْرًى يَحُكُّ بِهِ رَأْسَهُ فَلَمَّا رَآهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَوْ أَعْلَمُ أَنَّكَ تَنْتَظِرُنِي لَطَعَنْتُ بِهِ فِي عَيْنِكَ وَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّمَا جُعِلَ الْإِذْنُ مِنْ أَجْلِ الْبَصَرِ
Kitugambirwe ngu [Yahya bin Yahya] na [Muhammad bin Rumh] bombi bakagira ngu; Atugambiire [Al Laits] kandi lafazh egi n’eye [Yahya]; Nikyo kimwe, nikigambwaho kuruga omu mirongo endiijo; Kandi atugambiire [Qutaiba bin Sa’id]; Kitugambirwe [Laits] kuruga ahari [Ibn Shihab] ngu [Sahl bin Sa’d As Sa’idi]; Bamumanyiise; Omushaija akareeba omu nju ya nabi sallallaahu 'alaihi wasallam arikurabira omu kiina ky'omuryango. Omubwire obwo nabi sallallaahu 'alaihi wasallam akaba nashenya eishokye rye n'ekikwato ky'ekyoma. Ku yaamanyire ngu hariho orikureeba. Akagira ati: ‘Kuri naamanya ngu nooreeba, nkaba ninza kukucumita amaisho’. Bwanyima akagira ati: ‘Omu mazima, akaragiira orusa - okuramutsya - ahabw’okwenda kurinda amaisho g’omuntu’.
Imam Muslim : 4014
و حَدَّثَنِي حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ أَنَّ سَهْلَ بْنَ سَعْدٍ الْأَنْصَارِيَّ أَخْبَرَهُ أَنَّ رَجُلًا اطَّلَعَ مِنْ جُحْرٍ فِي بَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِدْرًى يُرَجِّلُ بِهِ رَأْسَهُ فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَوْ أَعْلَمُ أَنَّكَ تَنْظُرُ طَعَنْتُ بِهِ فِي عَيْنِكَ إِنَّمَا جَعَلَ اللَّهُ الْإِذْنَ مِنْ أَجْلِ الْبَصَرِ و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَعَمْرٌو النَّاقِدُ وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ وَابْنُ أَبِي عُمَرَ قَالُوا حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ ح و حَدَّثَنَا أَبُو كَامِلٍ الْجَحْدَرِيُّ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَاحِدِ بْنُ زِيَادٍ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ كِلَاهُمَا عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَهْلِ بْنِ سَعْدٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَ حَدِيثِ اللَّيْثِ وَيُونُسَ
Kandi yangira [Harmala bin Yahya]; Atumanyiise [Ibn Wahb]; Kikagambirwa ahariinye [Yunus] kuruga ahari [Ibn Shihab] ngu [Sahl bin Sa’d Al Ansari]; Akaba amugambiire ati; ngu omushaija akareeba omu nju ya nabi sallallaahu ‘alaihi wasallam arikurabira omu kiina ky’omuryango. Omubwire obwo nabi sallallaahu 'alaihi wasallam akaba nashenya eishokye rye n'ekikwato ky'ekyoma. N’ahabw’ekyo akagira ati: ‘Ku ndaabe naamanya ngu noohunga, nkaba ninza kukucumita amaisho. Omu mazima, Allah nayenda orusa - okuha endamutsyo - kubaasa kurinda okureeba kw’omuntu’. Kandi kitugambirwe [Abu Bakr bin Abu Shaib ah], [Amru An Naqid], [Zuhair bin Harb] na [Ibn Abu Umar] bakagira ngu; Atugambiire [Sufyani bin ‘Uyaina]; Nikyo kimwe nikigambwa kuruga omu muhanda ogundi, Kandi kitugambiire [Abu Kamil Al Jahdari]; Atugambiire [‘Abdul Wahid bin Ziyad]; Atugambiire [Ma’mar] byombi kuruga ahari [Az Zuhair] kuruga ahari [Sahl bin Sa’d] kuruga ahari nabi saw.a.w.
Imam Muslim : 4015
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى وَأَبُو كَامِلٍ فُضَيْلُ بْنُ حُسَيْنٍ وَقُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ وَاللَّفْظُ لِيَحْيَى وَأَبِي كَامِلٍ قَالَ يَحْيَى أَخْبَرَنَا و قَالَ الْآخَرَانِ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي بَكْرٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ أَنَّ رَجُلًا اطَّلَعَ مِنْ بَعْضِ حُجَرِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَامَ إِلَيْهِ بِمِشْقَصٍ أَوْ مَشَاقِصَ فَكَأَنِّي أَنْظُرُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَخْتِلُهُ لِيَطْعُنَهُ
Atugambiire [Yahya bin Yahya], [Abu Kamil Fudhail bin Husain] na [Qutaibah bin Sa’id] ngu lafazh egi n’eya [Yahya] kandi [Abu Kamil] akagira [Yahya]; Atumanyiise. kandi abandi baagira bati; Kitugambirwe [Hammad bin Zaid] kuruga ahari [Ubaidillah bin Abu Bakr] kuruga ahari [Anas bin Malik] ngu omushaija akareeba omu nju ya nabi saw. Nahabwekyo nabi sallallaahu 'alaihi wasallam akamwemerera ayekoreire obuta oburikwotsya narishi obusaasi bwingi. Kikaba kiri nk'oku naareebire omutumwa wa Allah sallallaahu 'alaihi wasallam arikukora akakodyo k'okumuteera.
Imam Muslim : 4016
حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ سُهَيْلٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ اطَّلَعَ فِي بَيْتِ قَوْمٍ بِغَيْرِ إِذْنِهِمْ فَقَدْ حَلَّ لَهُمْ أَنْ يَفْقَئُوا عَيْنَهُ
Akangambira [Zuhair bin Harb]; Kibaire nikitukwataho [Jarir] kuruga ahari [Suhail] kuruga ahari [ishe] kuruga ahari [Abu Hurairah] kuruga ahari Nabi sallallaahu ‘alaihi wasallam, akagira ati: ‘Omuntu weena orikureeba omu nju y’omuntu ataine rusa rwa mukama waayo, obwo buzima nibabaasa kusharaho amaisho g’omuntu ogwo’.
Imam Muslim : 4017
حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ الْأَعْرَجِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَوْ أَنَّ رَجُلًا اطَّلَعَ عَلَيْكَ بِغَيْرِ إِذْنٍ فَخَذَفْتَهُ بِحَصَاةٍ فَفَقَأْتَ عَيْنَهُ مَا كَانَ عَلَيْكَ مِنْ جُنَاحٍ
Atugambiire [Ibn Abu Umar]; Kitugambirwe [Sufyan] kuruga ahari [Abu Az Ziyad] kuruga ahari [Al A’raj] kuruga ahari [Abu Hurairah] ngu Omutumwa wa Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam akaba agambire ati: ‘Omuntu ku araabe naareeba omu nju yaawe ataine rusa, obwo tikiri kibi nk’ekyawe waamuteera orubaare rw’amaisho ge kandi akagouge.
Imam Muslim : 4018
حَدَّثَنِي قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ ح و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ ابْنُ عُلَيَّةَ كِلَاهُمَا عَنْ يُونُسَ ح و حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ أَخْبَرَنَا يُونُسُ عَنْ عَمْرِو بْنِ سَعِيدٍ عَنْ أَبِي زُرْعَةَ عَنْ جَرِيرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ سَأَلْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ نَظَرِ الْفُجَاءَةِ فَأَمَرَنِي أَنْ أَصْرِفَ بَصَرِي و حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الْأَعْلَى وَقَالَ إِسْحَقُ أَخْبَرَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ كِلَاهُمَا عَنْ يُونُسَ بِهَذَا الْإِسْنَادِ مِثْلَهُ
Akangambira [Qutaiba bin Sa’id]; Atugambiire [Yazid bin Zurai’]; Nikyo kimwe nikigambwa kuruga omu muhanda ogundi, Kandi kitugambiire [Abu Bakr bin Abu Syaibah]; Atugambiire [Isma’il bin ‘Ulayyah] bombi kuruga ahari [Yunus] Nikyo kimwe kikagambwaho kuruga omu muhanda ogundi, kandi kikagambira [Zuhair bin Harb] Atugambiire [Husyaim] Atugambiire [Yunus] kuruga ahari [Amru bin Sa’id] kuruga ahari [Abu Zur’ah] akagira kuruga ahari [Abu Zur’ah]; 'Nkabuuza Rasulullah aha kworekwa okwabaireho omu butanwa. N’ahabw’ekyo akaragiira ngu nhindure amaisho gangye.’ Kandi Atugambiire [Ishaq bin Ibrahim] Atugambiire [Abdul A’la]. [Ishaq] akagira ati; Atugambiire [Waki’] Atugambiire [Sufyan], bombi kuruga [Yunus] kurabira omu muhanda ogu baine Hadiisi erikushushana.
Imam Muslim : 4019
حَدَّثَنِي عُقْبَةُ بْنُ مُكْرَمٍ حَدَّثَنَا أَبُو عَاصِمٍ عَنْ ابْنِ جُرَيْجٍ ح و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ مَرْزُوقٍ حَدَّثَنَا رَوْحٌ حَدَّثَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ أَخْبَرَنِي زِيَادٌ أَنَّ ثَابِتًا مَوْلَى عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ زَيْدٍ أَخْبَرَهُ أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا هُرَيْرَةَ يَقُولُا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُسَلِّمُ الرَّاكِبُ عَلَى الْمَاشِي وَالْمَاشِي عَلَى الْقَاعِدِ وَالْقَلِيلُ عَلَى الْكَثِيرِ
Akangambira [‘Uqbaah bin Mukram]; Atugambiire [Abu ‘Ashim] kuruga ahari [Ibn Juraij]; Nikyo kimwe, nikigambwaho kuruga omu mirongo endiijo; Kandi yangira [Muhammad bin Marzuq]; Atugambiire [Rauh]; Atugambiire [Ibn Juraij] ngu; Kikagambirwa ahariinye [Ziyad] ngu [Thabit] -omuhuuku- Abdur Rahman bin Zaid; Akaba amumanyiise ngu akahurira [Abu Hurairah] arikugira ati; Omurangi sallallaahu ‘alaihi wasallam akagira ati: ‘Abavugi b’emotoka z’emigugu baramutsye abagyendesa ebigyere, abarikugyendesa ebigyere baramutsye abo abashutami, kandi abakye baramutsye abo abakuru’.
Imam Muslim : 4020
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَاحِدِ بْنُ زِيَادٍ حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ حَكِيمٍ عَنْ إِسْحَقَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ عَنْ أَبِيهِ قَالَ قَالَ أَبُو طَلْحَةَ كُنَّا قُعُودًا بِالْأَفْنِيَةِ نَتَحَدَّثُ فَجَاءَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَامَ عَلَيْنَا فَقَالَ مَا لَكُمْ وَلِمَجَالِسِ الصُّعُدَاتِ اجْتَنِبُوا مَجَالِسَ الصُّعُدَاتِ فَقُلْنَا إِنَّمَا قَعَدْنَا لِغَيْرِ مَا بَاسٍ قَعَدْنَا نَتَذَاكَرُ وَنَتَحَدَّثُ قَالَ إِمَّا لَا فَأَدُّوا حَقَّهَا غَضُّ الْبَصَرِ وَرَدُّ السَّلَامِ وَحُسْنُ الْكَلَامِ
Atugambiire [Abu Bakri bin Abu Syaiba]; Atugambiire [‘Affan]; Atugambiire [‘Abdul Wahid bin Ziyad]; Atugambiire [Usman bin Hakim] kuruga ahari [Ishaq bin Abdullah bin Abu Talhah] kuruga ahari [ishe] akagira ati; Akagira [Abu Talha]; ‘Obwire bumwe, tukaba tushutami turikugamba omu muhanda. Ahonaaho Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam akaija yatugira ati: ‘Ahabw’enki nimushutama omu muhanda? Mwetantare okushutama omu nguuto!’ nitugarukamu tuti; 'Nitushutama twehinguririize kugaaniira n'okwijutsyana'. Ebigambo bye: ‘Reero okozese obugabe bw’omuhanda. Nikwo kugira ngu: garuza ahansi okureeba kwawe, ogarukyemu okuramutsya, kandi ogambe eby'omugasho -birungi-! '