Imam Muslim : 21
حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا عَاصِمٌ وَهُوَ ابْنُ مُحَمَّدِ بْنِ زَيْدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ أَبِيهِ قَالَ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بُنِيَ الْإِسْلَامُ عَلَى خَمْسٍ شَهَادَةِ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ وَإِقَامِ الصَّلَاةِ وَإِيتَاءِ الزَّكَاةِ وَحَجِّ الْبَيْتِ وَصَوْمِ رَمَضَانَ
Yenna-aɣ-d [Ubaidullah bin Muɛadz] yenna-aɣ-d [baba-inu] yenna-aɣ-d [Ashim] - dɣa d Ibnu Muḥemmed bin Zaid bin Abdullah bin Umar - seg [baba-s] ay d-yenna; [Abdullah] yenna: "Lislam yebna ɣef xemsa n lsas: D cchada belli ulac ṛebbi -win yesɛan azref ad yettwaɛbad- anagar Öebbi, belli Muḥemmed d amdan-is d Amazan-is, i d-yesbedden taẓallit, i d-yefkan lzakat, i d-yettxelliṣen lfakmat. Remḍan'.
Imam Muslim : 22
و حَدَّثَنِي ابْنُ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا حَنْظَلَةُ قَالَ سَمِعْتُ عِكْرِمَةَ بْنَ خَالِدٍ يُحَدِّثُ طَاوُسًا أَنَّ رَجُلًا قَالَ لِعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ أَلَا تَغْزُو فَقَالَ إِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ الْإِسْلَامَ بُنِيَ عَلَى خَمْسٍ شَهَادَةِ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَإِقَامِ الصَّلَاةِ وَإِيتَاءِ الزَّكَاةِ وَصِيَامِ رَمَضَانَ وَحَجِّ الْبَيْتِ
Yerna mi iyi-d-yenna [Ibn Numair] yenna-aɣ-d [baba] yenna-aɣ-d [Hanzhalah] yenna-d: “Sliɣ [Ikrimah bin Khalid] yenna-d ḥadit i Thawus ay d-yenna yiwen n wergaz i [Abdullah bin Umar]: ‘Acuɣer ur tmennaḍ ara? ' Yerra-yas: "S tidet, sliɣ i Umazan n Öebbi (s.a.w) yenna-d: "S tidet, Lislam yettwabna ɣef xemsa n yimenzayen: Cchada belli ulac Öebbi yuklalen aɛbad siwa Öebbi, asbedd n tẓallit, axelleṣ n zakat, aẓummu deg Remḍan, d ussekcem n Housegrige n Öebbi".
Imam Muslim : 23
حَدَّثَنَا خَلَفُ بْنُ هِشَامٍ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ أَبِي جَمْرَةَ قَالَ سَمِعْتُ ابْنَ عَبَّاسٍ ح و حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى وَاللَّفْظُ لَهُ أَخْبَرَنَا عَبَّادُ بْنُ عَبَّادٍ عَنْ أَبِي جَمْرَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ قَدِمَ وَفْدُ عَبْدِ الْقَيْسِ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّا هَذَا الْحَيَّ مِنْ رَبِيعَةَ وَقَدْ حَالَتْ بَيْنَنَا وَبَيْنَكَ كُفَّارُ مُضَرَ فَلَا نَخْلُصُ إِلَيْكَ إِلَّا فِي شَهْرِ الْحَرَامِ فَمُرْنَا بِأَمْرٍ نَعْمَلُ بِهِ وَنَدْعُو إِلَيْهِ مَنْ وَرَاءَنَا قَالَ آمُرُكُمْ بِأَرْبَعٍ وَأَنْهَاكُمْ عَنْ أَرْبَعٍ الْإِيمَانِ بِاللَّهِ ثُمَّ فَسَّرَهَا لَهُمْ فَقَالَ شَهَادَةِ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ وَإِقَامِ الصَّلَاةِ وَإِيتَاءِ الزَّكَاةِ وَأَنْ تُؤَدُّوا خُمُسَ مَا غَنِمْتُمْ وَأَنْهَاكُمْ عَنْ الدُّبَّاءِ وَالْحَنْتَمِ وَالنَّقِيرِ وَالْمُقَيَّرِ زَادَ خَلَفٌ فِي رِوَايَتِهِ شَهَادَةِ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَعَقَدَ وَاحِدَةً
Yenna-aɣ-d [Xlaf bin Hicam] yenna-aɣ-d [Ḥammad bin Zaid] seg [Abu Jamrah] yenna-d, sliɣ [Ibn Abbas]. -deg yiwen n uḍris nniḍen yettwabder- U yenna-aɣ-d [Yahya bin Yahya] yerna lafazh-agi d ayla-s, yenna-aɣ-d [Abbad bin Abbad] seg [Abu Jamrah] seg [Ibn Abbas] yenna-d: 'Abdul Qais' amazan iruḥ ɣer Rasulullah is. aḥric seg teqbilt n Rabiɛah, yerna s tidett, ikafiren n Mudlar bedden gar-aneɣ d kečč, ihi ur nezmir ara ad nesɛu laman seg-wen ala deg wayyur n Ḥaram, ihi lameṛ-aɣ ad nexdem lameṛ yerna ad t-nebder i wid yellan deffir-neɣ’. Inna: "Nekk lame$ awen s 4 n t$awsiwin, u ḥeṛṛmeɣ awen s 4 n tɣawsiwin: d liman s Öebbi", sinna, issefhem-asen-t, inna: "cehdet, ur illi Öebbi - yuklalen aɛbad - siwa Öebbi, yerna Muḥemmed d amazan n Öebbi, isbedd tiẓalliyin, ixeddem zakat n lgirra. U ḥeṛṛmeɣ-awen ur txeddmem ara ccrab yettwaḥebsen deg ad-Duba, deg Hantam, deg Naqir, deg Muqayyar. Khalaf yerna-d deg umezruy-is, 'Cehhed belli ulac ôebbi - yuklalen aâbad - siwa Öebbi. U qqen-it yiwet n tikkelt’.
Imam Muslim : 24
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَمُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَمُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ وَأَلْفَاظُهُمْ مُتَقَارِبَةٌ قَالَ أَبُو بَكْرٍ حَدَّثَنَا غُنْدَرٌ عَنْ شُعْبَةَ و قَالَ الْآخَرَانِ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ أَبِي جَمْرَةَ قَالَ كُنْتُ أُتَرْجِمُ بَيْنَ يَدَيْ ابْنِ عَبَّاسٍ وَبَيْنَ النَّاسِ فَأَتَتْهُ امْرَأَةٌ تَسْأَلُهُ عَنْ نَبِيذِ الْجَرِّ فَقَالَ إِنَّ وَفْدَ عَبْدِ الْقَيْسِ أَتَوْا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ الْوَفْدُ أَوْ مَنْ الْقَوْمُ قَالُوا رَبِيعَةُ قَالَ مَرْحَبًا بِالْقَوْمِ أَوْ بِالْوَفْدِ غَيْرَ خَزَايَا وَلَا النَّدَامَى قَالَ فَقَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّا نَأْتِيكَ مِنْ شُقَّةٍ بَعِيدَةٍ وَإِنَّ بَيْنَنَا وَبَيْنَكَ هَذَا الْحَيَّ مِنْ كُفَّارِ مُضَرَ وَإِنَّا لَا نَسْتَطِيعُ أَنْ نَأْتِيَكَ إِلَّا فِي شَهْرِ الْحَرَامِ فَمُرْنَا بِأَمْرٍ فَصْلٍ نُخْبِرْ بِهِ مَنْ وَرَاءَنَا نَدْخُلُ بِهِ الْجَنَّةَ قَالَ فَأَمَرَهُمْ بِأَرْبَعٍ وَنَهَاهُمْ عَنْ أَرْبَعٍ قَالَ أَمَرَهُمْ بِالْإِيمَانِ بِاللَّهِ وَحْدَهُ وَقَالَ هَلْ تَدْرُونَ مَا الْإِيمَانُ بِاللَّهِ قَالُوا اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ شَهَادَةُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ وَإِقَامُ الصَّلَاةِ وَإِيتَاءُ الزَّكَاةِ وَصَوْمُ رَمَضَانَ وَأَنْ تُؤَدُّوا خُمُسًا مِنْ الْمَغْنَمِ وَنَهَاهُمْ عَنْ الدُّبَّاءِ وَالْحَنْتَمِ وَالْمُزَفَّتِ قَالَ شُعْبَةُ وَرُبَّمَا قَالَ النَّقِيرِ قَالَ شُعْبَةُ وَرُبَّمَا قَالَ الْمُقَيَّرِ وَقَالَ احْفَظُوهُ وَأَخْبِرُوا بِهِ مِنْ وَرَائِكُمْ و قَالَ أَبُو بَكْرٍ فِي رِوَايَتِهِ مَنْ وَرَاءَكُمْ وَلَيْسَ فِي رِوَايَتِهِ الْمُقَيَّرِ و حَدَّثَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ حَدَّثَنَا أَبِي ح و حَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ الْجَهْضَمِيُّ قَالَ أَخْبَرَنِي أَبِي قَالَا جَمِيعًا حَدَّثَنَا قُرَّةُ بْنُ خَالِدٍ عَنْ أَبِي جَمْرَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِهَذَا الْحَدِيثِ نَحْوَ حَدِيثِ شُعْبَةَ وَقَالَ أَنْهَاكُمْ عَمَّا يُنْبَذُ فِي الدُّبَّاءِ وَالنَّقِيرِ وَالْحَنْتَمِ وَالْمُزَفَّتِ وَزَادَ ابْنُ مُعَاذٍ فِي حَدِيثِهِ عَنْ أَبِيهِ قَالَ وَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِلْأَشَجِّ أَشَجِّ عَبْدِ الْقَيْسِ إِنَّ فِيكَ خَصْلَتَيْنِ يُحِبُّهُمَا اللَّهُ الْحِلْمُ وَالْأَنَاةُ
Yenna-aɣ-d [Abu Bakr bin Abu Syaibah] d [Muḥemmed bin al-Mutsanna] d [Muḥemmed bin Basyyar] d lafazh-nsen qrib gar-asen, [Abu Bakr] yenna-aɣ-d, yenna-aɣ-d [Ghundar] seg [Shu’bah] ma d sin-nni n yemdanen nniḍen nnan-aɣ-d [Muhamma’ ɣer Shu’d]. [Abu Jamrah] yenna-d: “Nekk lliɣ d amsuqel gar [Ibnu Ɛebbas] ed medden, sakkin, tusa-d yiwet n tmeṭṭut, testeqsa-d ɣef lḥemla n Nabidz - d ṣṣenf n ccrab- ay yettwaḥerzen deg yiwen n lqaɛa n lqaɛa, dɣa terra-yas-d: “S tidet, amazan n Abd al-Qasseihinnger n Ṛebbi, yusa-d ɣer lmasiḥ. Inna Öebbi: “anwa ay d amazan nni, ne$ anwa ay d agdud nni? - rran-as-d : 'Rabiâ'. Yenna-d: ‘Snemmer-d aɣref - neɣ amazan - war ma ḥwaǧen kra n tɣawsiwin n tɣawsiwin neɣ n tɣawsiwin n tɣawsiwin’. Inna ussawal: "nnan: "a Amazan n Öebbi, s tidep, nusa k d si umkan ibeôden". Gar-aneɣ d kečč llan yikafriwen n Mudlar akken ur nezmir ara ad d-naweḍ ɣur-k ala deg wayyuren n lḥeṛma, ihi lameṛ-aɣ ad neɣtes kra ara d-nini i medden ay nesselḥay s wayes ara nekcem ɣer yigenni’. Inna umsefham: "Ihi, Umazan n Öebbi, yumeô asen arbaâ n t$awsiwin, Iêeṛṛem iten arbaâ n t$awsiwin". Inna daɣen umsefham: “Iweṣṣa ten Umazan n Öebbi ad amnen s Öebbi kan, inna: “day teéram d acu i d liman s Öebbi”? ' Rran as: "Öebbi akked Umazan iS, Ssnen akteô". Inna: “Cehhet, ur illi Öebbi, siwa Öebbi, u Muḥemmed d amazan n Öebbi, sbeddet taẓallit, xellṣet zakat, ẓummt Remḍlan, xellṣet tis xemsa n lɣanimah, ḥeṛmen-awen ad-Duba`, Al-Hantam akked Al-Muzaffat”. Syu’bah yenna-d: ‘ahat yenna-d ‘an-Naqir’ yerna yezmer ad yili d ‘al-Muqayyar’, yenna-yas: ‘Ḥadret-t, ssiwḍet-d lexbar i wegdud-nwen’. Abu Bakr yebder-d deg tmucuha-ines, ‘Amdan ara t-id-tessufɣeḍ deffir-k’ war ma yebder-d ‘al-Muqayyar’’. Yerna nnan-iyi-d [Ubaidullah bin Muɛadz] yenna-t-id i nekni [baba]. -deg yiwen n uḍris nniḍen yettwabder-d- Yerna yenna-aɣ-d [Nashr bin Ali al-Jahdlami] yenna-d, yenna-yi-d [baba-inu] sin-nni nnan-d, yenna-aɣ-d [Qurrah bin Khalid] seg [Abu Jamrah] seg [Ibn Abbas] seg Nnbi sallallahu s lḥaǧal [alayuthdi’al]. qqaren: "Nekk ḥeṛṛmeɣ-k seg kra n wayen i d-yettwabedren deg ad-Duba`, an-Naqir, al-Hantam akked al-Muzaffat". U [Ibn Mu'adz] yerna deg ḥadit-nnes seg [baba-s], yenna-d: "U Ṛebbi yenna-d i Al-Asyyaj Asyajj Abd al-Qais: "S tidet, deg-k llan sin n yiwudam ay iḥemmel Öebbi, d ṣṣber ed tḥeqranit".
Imam Muslim : 25
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ حَدَّثَنَا ابْنُ عُلَيَّةَ حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ أَبِي عَرُوبَةَ عَنْ قَتَادَةَ قَالَ حَدَّثَنَا مَنْ لَقِيَ الْوَفْدَ الَّذِينَ قَدِمُوا عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ عَبْدِ الْقَيْسِ قَالَ سَعِيدٌ وَذَكَرَ قَتَادَةُ أَبَا نَضْرَةَ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ فِي حَدِيثِهِ هَذَا أَنَّ أُنَاسًا مِنْ عَبْدِ الْقَيْسِ قَدِمُوا عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالُوا يَا نَبِيَّ اللَّهِ إِنَّا حَيٌّ مِنْ رَبِيعَةَ وَبَيْنَنَا وَبَيْنَكَ كُفَّارُ مُضَرَ وَلَا نَقْدِرُ عَلَيْكَ إِلَّا فِي أَشْهُرِ الْحُرُمِ فَمُرْنَا بِأَمْرٍ نَأْمُرُ بِهِ مَنْ وَرَاءَنَا وَنَدْخُلُ بِهِ الْجَنَّةَ إِذَا نَحْنُ أَخَذْنَا بِهِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ آمُرُكُمْ بِأَرْبَعٍ وَأَنْهَاكُمْ عَنْ أَرْبَعٍ اعْبُدُوا اللَّهَ وَلَا تُشْرِكُوا بِهِ شَيْئًا وَأَقِيمُوا الصَّلَاةَ وَآتُوا الزَّكَاةَ وَصُومُوا رَمَضَانَ وَأَعْطُوا الْخُمُسَ مِنْ الْغَنَائِمِ وَأَنْهَاكُمْ عَنْ أَرْبَعٍ عَنْ الدُّبَّاءِ وَالْحَنْتَمِ وَالْمُزَفَّتِ وَالنَّقِيرِ قَالُوا يَا نَبِيَّ اللَّهِ مَا عِلْمُكَ بِالنَّقِيرِ قَالَ بَلَى جِذْعٌ تَنْقُرُونَهُ فَتَقْذِفُونَ فِيهِ مِنْ الْقُطَيْعَاءِ قَالَ سَعِيدٌ أَوْ قَالَ مِنْ التَّمْرِ ثُمَّ تَصُبُّونَ فِيهِ مِنْ الْمَاءِ حَتَّى إِذَا سَكَنَ غَلَيَانُهُ شَرِبْتُمُوهُ حَتَّى إِنَّ أَحَدَكُمْ أَوْ إِنَّ أَحَدَهُمْ لَيَضْرِبُ ابْنَ عَمِّهِ بِالسَّيْفِ قَالَ وَفِي الْقَوْمِ رَجُلٌ أَصَابَتْهُ جِرَاحَةٌ كَذَلِكَ قَالَ وَكُنْتُ أَخْبَؤُهَا حَيَاءً مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقُلْتُ فَفِيمَ نَشْرَبُ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ فِي أَسْقِيَةِ الْأَدَمِ الَّتِي يُلَاثُ عَلَى أَفْوَاهِهَا قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ أَرْضَنَا كَثِيرَةُ الْجِرْذَانِ وَلَا تَبْقَى بِهَا أَسْقِيَةُ الْأَدَمِ فَقَالَ نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَإِنْ أَكَلَتْهَا الْجِرْذَانُ وَإِنْ أَكَلَتْهَا الْجِرْذَانُ وَإِنْ أَكَلَتْهَا الْجِرْذَانُ قَالَ وَقَالَ نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِأَشَجِّ عَبْدِ الْقَيْسِ إِنَّ فِيكَ لَخَصْلَتَيْنِ يُحِبُّهُمَا اللَّهُ الْحِلْمُ وَالْأَنَاةُ حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَابْنُ بَشَّارٍ قَالَا حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ عَنْ سَعِيدٍ عَنْ قَتَادَةَ قَالَ حَدَّثَنِي غَيْرُ وَاحِدٍ لَقِيَ ذَاكَ الْوَفْدَ وَذَكَرَ أَبَا نَضْرَةَ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ أَنَّ وَفْدَ عَبْدِ الْقَيْسِ لَمَّا قَدِمُوا عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِثْلِ حَدِيثِ ابْنِ عُلَيَّةَ غَيْرَ أَنَّ فِيهِ وَتَذِيفُونَ فِيهِ مِنْ الْقُطَيْعَاءِ أَوْ التَّمْرِ وَالْمَاءِ وَلَمْ يَقُلْ قَالَ سَعِيدٌ أَوْ قَالَ مِنْ التَّمْرِ
Yenna-aɣ-d [Yahya bin Ayyub] yenna-aɣ-d [Ibn Ulayyah] yenna-aɣ-d [Saɛid bin Abu Arubah] seg [Qatadah] yenna-yaɣ-d: “Amdan-nni ay d-yemlal d umazan seg tcirḍart n Ɛebdul Qais ay d-yusan zdat n Umazan n Ṛebbi sallallahu ‘alaihi wasallam yenna-aɣ-d] menrahqata seg [Saɛid]. [Abu Sa’id al-Khudri] deg ḥadith-agi, belli imdanen seg Abdul Qais qrib ad qqren ɣer Rasulullah sallallahu ‘alaihi wasallam, nnan-as: “A Nnbi n Rebbi, s tidett, nekni d imezdaɣ n taddart seg teqbilt n Rabi’ah, yerna s tidett, Mudlar -ikafriyen bedden gar-aneɣ d kečč, akken ad nezmer, ad n- ɣur-neɣ akken ad nexdem yiwen n lameṛ akken ad t-nberreḥ i yemdanen yellan deffir-neɣ akken yis-s ad nekcem ɣer lǧennet ma neṭṭef deg-s’. Inna: "Nekk lameṛ-awen s ṛebɛa n tɣawsiwin, ḥeṛṛmeɣ-awen s ṛebɛa n tɣawsiwin: d tid, ɛebdet Öebbi, ur t-tḥeqriḍ ara s kra, sqedcet taẓallit, xellṣet zakat, ẓẓumt deg Remḍan, fket-awen tis xemsa n ssuma n ghanimah, yerna ḥeṛṛmeɣ-awen ad txedmem tiẓegwa n ccrab deg ad-Dubatam al-. Steqsan: “a Nnbi n Öebbi, d acu i d tamusni ik n an-Naqir? ’ Yenna-d : ‘Aɣersiw n tteǧra yettwaqdec - yettwaḥerrek - syin tessekneḍ-as tiẓegwa’. Inna Saɛid: “neɣ inna: seg tteǧra n tzemmur”. Syin ad tessekneḍ deg-s aman alamma ssusmen waman-nni yettwasqedcen, sakkin ad t-tesweḍ alamma yiwen seg-wen - neɣ yiwen seg-sen - ad yeɣli s tidet ɣef xal-is s tmeẓẓuɣt’, i d-yenna, ‘Yerna deg terbaɛt-nni yella yiwen n wergaz ay yettwajerḥen ula d netta’. Yuɣal yenna-d : « ffreɣ-tt imi sḥasfeɣ ɣef Umazan n Öebbi sallallahu alaihi wasallam, syin steqsaɣ-t : « ihi deg wacu n lqahwa i nezmer ad nsew ay Amazan n Öebbi ? ’ Yerra-yas-d : ‘Deg yiwen n lqahwa n lqecc yettwasfeḍen s yimi-s yettwaqqnen’. Steqsan: “A Amazan n Öebbi, s tidet, akal-nneɣ yeččur d iɣersiwen, armi ur d-yeqqim ara ussway deg yiɣerruba n lqecc yettwasfeḍen”, syin, Nnbi sallallaahu ‘alaihi wasallam yenna: “U ɣas ma yella ččan-tt yiɣersiwen, yerna ula ma ččan-t yiɣersiwen, yerna ɣas ma yella”. Yenna-d umsefham: “Inna Nnbi n Öebbi sallallahu ‘alaihi wasallam i Asyajj Abdul Qais: “S tidet deg-k llant snat n tɣawsiwin i iḥemmel Öebbi, d tid-nsent; Sber u ḥader''. Yenna-aɣ-d [Muḥemmed bin al-Mutsanna] ed [Ibn Basyyar] nnan-d deg sin, yenna-aɣ-d [Ibn Abu Adi] seg [Saɛid] seg [Qatadah] ay d-yenna, yenna-aɣ-d maci d yiwen kan n umsefham ay d-yemlal ed umazan. U [Abu Nadlrah] yebder-d seg [Abu Saɛid al-Khudri], belli amazan Abdul Qais mi d-iqubel Rresulullah s yiwen n ḥadit am [Ibn Ulayyah], ala deg-s i d-yenna: “U deg-s txelleḍ d lḥemmeẓ, neɣ lḥemmeẓ d waman, ur d-yenna ara, u [with] Izemzen''.
Imam Muslim : 26
حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ بَكَّارٍ الْبَصْرِيُّ حَدَّثَنَا أَبُو عَاصِمٍ عَنْ ابْنِ جُرَيْجٍ ح و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ وَاللَّفْظُ لَهُ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ قَالَ أَخْبَرَنِي أَبُو قَزَعَةَ أَنَّ أَبَا نَضْرَةَ أَخْبَرَهُ وَحَسَنًا أَخْبَرَهُمَا أَنَّ أَبَا سَعِيدٍ الْخُدْرِيَّ أَخْبَرَهُ أَنَّ وَفْدَ عَبْدِ الْقَيْسِ لَمَّا أَتَوْا نَبِيَّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالُوا يَا نَبِيَّ اللَّهِ جَعَلَنَا اللَّهُ فِدَاءَكَ مَاذَا يَصْلُحُ لَنَا مِنْ الْأَشْرِبَةِ فَقَالَ لَا تَشْرَبُوا فِي النَّقِيرِ قَالُوا يَا نَبِيَّ اللَّهِ جَعَلَنَا اللَّهُ فِدَاءَكَ أَوَ تَدْرِي مَا النَّقِيرُ قَالَ نَعَمْ الْجِذْعُ يُنْقَرُ وَسَطُهُ وَلَا فِي الدُّبَّاءِ وَلَا فِي الْحَنْتَمَةِ وَعَلَيْكُمْ بِالْمُوكَى
Yenna-yi-d [Muḥemmed bin Bakkar al-Basri] yenna-aɣ-d [Abu Ashim] seg [Ibn Juraij]. -deg yiwen n uḍris nniḍen yettwabder-d-, Yerna yenna-yi-d [Muḥemmed bin Rafiɛ] yerna lafazh-nni d ayla-s. Yenna-aɣ-d [Abdurrazzaq] yenna-aɣ-d [Ibn Juraij] yenna-d, yenna-aɣ-d [Abu Qazaɛah] belli [Abu Nadlrah] ixebber-it, yerna Al-Hasan ixebber-asen i sin, belli [Abu Saɛid al-Khudri] ixebber-as-d, belli amazan i Abdul Qais mi d-yenna, Ṛebbi. 'A Nnbi n Öebbi, ad aɣ-yerr Öebbi d lefdiya-nwen, d acu n tissit i ɣ-iwulmen?' Yerra-yas-d : « Ur teswiḍ ara deg an-Naqir ». Steqsan: “a Nnbi n Öebbi, ad aɣ-Irr Öebbi d lefdiya-k, teẓriḍ d acu i d an-Naqir”? Yerra-as: ‘Ih, aɣersiw n tẓegwa yesɛa tlemmast-nnes yettwaqḍeɛ, yerna ur ilaq ara ad tesweḍ deg ad-Duba` neɣ deg al-Hantam, yerna yessefk -ad tesweḍ tissit yettwaḥerzen deg yiɣerruba s yiqerra ttwaḍelqen’.
Imam Muslim : 27
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَأَبُو كُرَيْبٍ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ جَمِيعًا عَنْ وَكِيعٍ قَالَ أَبُو بَكْرٍ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ زَكَرِيَّاءَ بْنِ إِسْحَقَ قَالَ حَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ صَيْفِيٍّ عَنْ أَبِي مَعْبَدٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ قَالَ أَبُو بَكْرٍ رُبَّمَا قَالَ وَكِيعٌ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ مُعَاذًا قَالَ بَعَثَنِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّكَ تَأْتِي قَوْمًا مِنْ أَهْلِ الْكِتَابِ فَادْعُهُمْ إِلَى شَهَادَةِ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنِّي رَسُولُ اللَّهِ فَإِنْ هُمْ أَطَاعُوا لِذَلِكَ فَأَعْلِمْهُمْ أَنَّ اللَّهَ افْتَرَضَ عَلَيْهِمْ خَمْسَ صَلَوَاتٍ فِي كُلِّ يَوْمٍ وَلَيْلَةٍ فَإِنْ هُمْ أَطَاعُوا لِذَلِكَ فَأَعْلِمْهُمْ أَنَّ اللَّهَ افْتَرَضَ عَلَيْهِمْ صَدَقَةً تُؤْخَذُ مِنْ أَغْنِيَائِهِمْ فَتُرَدُّ فِي فُقَرَائِهِمْ فَإِنْ هُمْ أَطَاعُوا لِذَلِكَ فَإِيَّاكَ وَكَرَائِمَ أَمْوَالِهِمْ وَاتَّقِ دَعْوَةَ الْمَظْلُومِ فَإِنَّهُ لَيْسَ بَيْنَهَا وَبَيْنَ اللَّهِ حِجَابٌ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ السَّرِيِّ حَدَّثَنَا زَكَرِيَّاءُ بْنُ إِسْحَقَ ح و حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ حَدَّثَنَا أَبُو عَاصِمٍ عَنْ زَكَرِيَّاءَ بْنِ إِسْحَقَ عَنْ يَحْيَى بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ صَيْفِيٍّ عَنْ أَبِي مَعْبَدٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَعَثَ مُعَاذًا إِلَى الْيَمَنِ فَقَالَ إِنَّكَ سَتَأْتِي قَوْمًا بِمِثْلِ حَدِيثِ وَكِيعٍ
Yenna-yaɣ-d [Abu Bakr bin Abu Syaibah] d [Abu Kuraib], d [Ishaq bin Ibrahim] akk seg [Waki’], [Abu Bakr] yenna-yaɣ, yenna-aɣ-d [Waki’] seg [Zakariya bin Ishaq] yenna-d, yenna-yi-d [Yahya bin Abdullah bin AbuAb’a] seg [Abdullah bin Shab] seg [Muɛadz bin Jabal], Abu Bakr yenna-d: “Ahat”, ay d-yenna Waki, seg Ibn Ɛebbas, d akken Muɛadz yenna-d: “Rasulullah Ṛebbi ay iyi-d-iceggɛen”. Inna: "s tidep, a d tasem ar ugdud, seg At Tezmamt, ihi, nebô iten, ad cehden ar ur illi ôebbi - iklalen aâabd - siwa Öebbi, u nek d amazan n Öebbi". Ma u$en ak awal, di temsalt agi, ini asen ar Öebbi Irra fellasen ad ẓallen smus n tikkal, yal ass, yal iv. Ma u$en ak awal, di temsalt agi, ini asen ar Ipêezzib fellasen Öebbi segsen id iîîfen seg imawlan, u ferqen i igellilen garasen. Ma yella ḍuɛen-k akka, ihi ad tebɛedḍ ɣef tɣawsiwin-nsen n lxir. Ëezzbet seg tẓallit n wid ipwaɛelqen, acku ur illi ugbur garas akked Öebbi''. Yenna-aɣ-d [Ibn Abu Umar] yenna-aɣ-d [Bisyr bin as-Sari] yenna-aɣ-d [Zakariyya bin Ishaq]. -deg yiwen n uḍris nniḍen yettwabder-d- Yerna nnan-aɣ-d [Abd bin Humaid] yenna-aɣ-d [Abu Ashim] seg [Zakarya bin Ishaq] seg [Yahya bin Abdullah bin Shaifi] seg [Abu Maɛbad] seg [Ibn Ɛebbas], belli ɣer Nnbi Mudzallah s.a. inna: "s tidep, a d tasem ar ugdud". Am wakken i d-yella deg lḥadit n Waki’.
Imam Muslim : 28
حَدَّثَنَا أُمَيَّةُ بْنُ بِسْطَامَ الْعَيْشِيُّ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ حَدَّثَنَا رَوْحٌ وَهُوَ ابْنُ الْقَاسِمِ عَنْ إِسْمَعِيلَ بْنِ أُمَيَّةَ عَنْ يَحْيَى بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ صَيْفِيٍّ عَنْ أَبِي مَعْبَدٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَمَّا بَعَثَ مُعَاذًا إِلَى الْيَمَنِ قَالَ إِنَّكَ تَقْدَمُ عَلَى قَوْمٍ أَهْلِ كِتَابٍ فَلْيَكُنْ أَوَّلَ مَا تَدْعُوهُمْ إِلَيْهِ عِبَادَةُ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ فَإِذَا عَرَفُوا اللَّهَ فَأَخْبِرْهُمْ أَنَّ اللَّهَ فَرَضَ عَلَيْهِمْ خَمْسَ صَلَوَاتٍ فِي يَوْمِهِمْ وَلَيْلَتِهِمْ فَإِذَا فَعَلُوا فَأَخْبِرْهُمْ أَنَّ اللَّهَ قَدْ فَرَضَ عَلَيْهِمْ زَكَاةً تُؤْخَذُ مِنْ أَغْنِيَائِهِمْ فَتُرَدُّ عَلَى فُقَرَائِهِمْ فَإِذَا أَطَاعُوا بِهَا فَخُذْ مِنْهُمْ وَتَوَقَّ كَرَائِمَ أَمْوَالِهِمْ
Yenna-aɣ-d [Umayyah bin Bistham al-Aisyi] yenna-aɣ-d [Yazid bin Zura’i`] yenna-aɣ-d [Rauh] - dɣa d Ibn al-Qasim - seg [Ismaɛil bin Umayyah] seg [Yahya bin Abdullah bin Shaifi] seg [Abu Ma’llahullahu Saifi] seg [Ibnullah Saifi] belli mi iceggeɛ Muɛadz ɣer Yaman, yenna: “S tidep, tqubleḍ agdud seg Wat Tezmamt, ihi, lebɣi amezwaru ara sen-d-tberrḥeḍ d aɛbad n Öebbi azza wa jalla, ma yella ssnen Öebbi, ini-asen belli Öebbi Irra-yasen d lḥeqq ad ẓẓallen xemsa n tikkal deg wass d yiḍ”. Ma ḍuɛen ik s wakka, kkes asen zzakat, ugad ayla nnsen ameqwôaêan’.
Imam Muslim : 29
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا لَيْثُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ عُقَيْلٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ قَالَ أَخْبَرَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ بْنِ مَسْعُودٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ لَمَّا تُوُفِّيَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَاسْتُخْلِفَ أَبُو بَكْرٍ بَعْدَهُ وَكَفَرَ مَنْ كَفَرَ مِنْ الْعَرَبِ قَالَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ لِأَبِي بَكْرٍ كَيْفَ تُقَاتِلُ النَّاسَ وَقَدْ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أُمِرْتُ أَنْ أُقَاتِلَ النَّاسَ حَتَّى يَقُولُوا لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ فَمَنْ قَالَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ فَقَدْ عَصَمَ مِنِّي مَالَهُ وَنَفْسَهُ إِلَّا بِحَقِّهِ وَحِسَابُهُ عَلَى اللَّهِ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ وَاللَّهِ لَأُقَاتِلَنَّ مَنْ فَرَّقَ بَيْنَ الصَّلَاةِ وَالزَّكَاةِ فَإِنَّ الزَّكَاةَ حَقُّ الْمَالِ وَاللَّهِ لَوْ مَنَعُونِي عِقَالًا كَانُوا يُؤَدُّونَهُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَقَاتَلْتُهُمْ عَلَى مَنْعِهِ فَقَالَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ فَوَاللَّهِ مَا هُوَ إِلَّا أَنْ رَأَيْتُ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ قَدْ شَرَحَ صَدْرَ أَبِي بَكْرٍ لِلْقِتَالِ فَعَرَفْتُ أَنَّهُ الْحَقُّ
Yenna-aɣ-d [Qutaybah bin Saɛid] yenna-aɣ-d [Laits bin Saɛad] seg [Uqail] seg [az-Zuhri] yenna-d, yenna-aɣ-d [Ubaidullah bin Abdullah bin Utbah bin Mas’ud] seg [Abu Hurairah] yenna-d: ‘Mi yella Rasulullah aphal, sallafahur, deffir-s, yerna ijehliyen seg waɛraben xedmen lkuffur, sinna [Umar bin al-Khaththab] inna i Abu Bakr: “Amek ara tmennaḍ imdanen, mi d-yenna Umazan n Öebbi sallallahu ‘alaihi wasallam: “ttwaɛeqleɣ ad nɣeɣ imdanen alamma nnan-iyi-d: “Ulac win n Ṛebbi, ur yelli ara”. ‘Ulac ôebbi - yuklalen aɛbad - siwa Öebbi’, sinna, s tidep, iḥudd ayla-s d ṛṛuḥ-is seg - lḥers-iw - siwa s lḥeqq. Lislam, akked lḥisab-is i Öebbi. Ihi [Abu Bakr] yenna: "S Öebbi, ad nɣeɣ s tidett wid iferqen gar tẓallit d zzakat, acku zzakat d -aḥettem- d azref ɣef wayla". S Öebbi, ma sqeɛden-iyi ɣef ljal n lbaṭel-nsen ɣas akken xellṣen-t i Umazan n Öebbi (s.a.w), mazal ad ten-nɣeɣ ɣef ljal n lbaṭel-nsen.' Ihi [Umar bin al-Khaththab] yenna: "S Öebbi mačči d netta, maca ẓriɣ Öebbi yeldi idmaren n Abu Bakr akken ad imenɣi - yid-sen - syenna ẓriɣ belli d netta ay d tidett".
Imam Muslim : 30
و حَدَّثَنَا أَبُو الطَّاهِرِ وَحَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى وَأَحْمَدُ بْنُ عِيسَى قَالَ أَحْمَدُ حَدَّثَنَا و قَالَ الْآخَرَانِ أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ قَالَ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ حَدَّثَنِي سَعِيدُ بْنُ الْمُسَيَّبِ أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ أَخْبَرَهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أُمِرْتُ أَنْ أُقَاتِلَ النَّاسَ حَتَّى يَقُولُوا لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ فَمَنْ قَالَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ عَصَمَ مِنِّي مَالَهُ وَنَفْسَهُ إِلَّا بِحَقِّهِ وَحِسَابُهُ عَلَى اللَّهِ
U tenna-yi-d [Abu at-Tahir] akked [Harmalah bin Yahya] akked [Ahmad bin Âisa], [Ahmad] yenna-d: “Tenna-aɣ-d”. Ma d sin n yemdanen nniḍen nnan-d : « Yenna-yaɣ-d [Ibn Wahb] yenna-d, yenna-yi-d [Yunus] seg [Ibn Shihab] yenna-yi-d, yenna-yi-d [Saɛid bin al-Musayyab] belli [Abu Hurairah] yenna-yas-d belli Amazan n Öebbi (s.a.w. Öebbi - yuklalen aâbad - anagar Öebbi', sinna, win ara inin: "Ulac Öebbi - uklalen aâbad - siwa Öebbi", ihi, s tidep, iêudd ayla-s d tudert-is seg - tmeîîut-iw - siwa s lḥeqq n Lislam, yerna lḥisab-is iqqim i Öebbi'.
Imam Muslim : 31
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَبْدَةَ الضَّبِّيُّ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ يَعْنِي الدَّرَاوَرْدِيَّ عَنْ الْعَلَاءِ ح و حَدَّثَنَا أُمَيَّةُ بْنُ بِسْطَامَ وَاللَّفْظُ لَهُ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ حَدَّثَنَا رَوْحٌ عَنْ الْعَلَاءِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ يَعْقُوبَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أُمِرْتُ أَنْ أُقَاتِلَ النَّاسَ حَتَّى يَشْهَدُوا أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَيُؤْمِنُوا بِي وَبِمَا جِئْتُ بِهِ فَإِذَا فَعَلُوا ذَلِكَ عَصَمُوا مِنِّي دِمَاءَهُمْ وَأَمْوَالَهُمْ إِلَّا بِحَقِّهَا وَحِسَابُهُمْ عَلَى اللَّهِ
Yenna-aɣ-d [Ahmad bin Abdah adl-Dlabbi] yenna-aɣ-d [Abdul Ɛaziz] -dɣa ad-Darawardi- seg [al-Ala’]. -deg yiwet n tmucuha nniḍen yettwabder-d- Yerna yenna-aɣ-d [Umayyah bin Bistham] yerna lafazh-nni d ayla-s, yenna-aɣ-d [Yazid bin Zura’i] yenna-aɣ-d [Rauh] seg [al-Ala’ bin Abdurrahman bin Ya’qub] seg [baba-s] seg [Abu Huraillahi yenna-d: ‘’Ttwaɛreḍeɣ ad nɣeɣ imdanen alamma ccehden-d belli ulac yiwen n Rebbi – sɛan azref ad ttwaɛebden – ala Allah yerna amnen yis-i d Leqran ay d-wwiɣ, sakkin ma nnan-d aya, ihi s tidet ḥerzen ayla-nsen ed ṛṛuḥ-nsen seg – aɛetteb-inu – ma yella ur d-yelli ara s ssebba n yizerfan n Lislam. U qqimen leêsab nnsen i Öebbi.
Imam Muslim : 32
و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ غِيَاثٍ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي سُفْيَانَ عَنْ جَابِرٍ وَعَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أُمِرْتُ أَنْ أُقَاتِلَ النَّاسَ بِمِثْلِ حَدِيثِ ابْنِ الْمُسَيَّبِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ح و حَدَّثَنِي أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ ح و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ يَعْنِي ابْنَ مَهْدِيٍّ قَالَا جَمِيعًا حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ عَنْ جَابِرٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أُمِرْتُ أَنْ أُقَاتِلَ النَّاسَ حَتَّى يَقُولُوا لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ فَإِذَا قَالُوا لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ عَصَمُوا مِنِّي دِمَاءَهُمْ وَأَمْوَالَهُمْ إِلَّا بِحَقِّهَا وَحِسَابُهُمْ عَلَى اللَّهِ ثُمَّ قَرَأَ { إِنَّمَا أَنْتَ مُذَكِّرٌ لَسْتَ عَلَيْهِمْ بِمُسَيْطِرٍ }
U nnan-aɣ-d [Abu Bakr bin Abu Syaibah] yenna-aɣ-d [Hafsh bin Ghiyats] seg [al-A’masy] seg [Abu Sufyan] seg [Jabir] seg [Abu Salih] seg [Abu Hurairah] sin-nni deg-sen nnan: “Rasulullah s.al.allahu ‘alaihi wasallam nnan-d medden: Ibn al-Musayyab seg Abu Hurairah. -deg yiwen n uḍris nniḍen yettwabder- Yerna nnan-iyi-d [Abu Bakr bin Abu Syaibah] yenna-aɣ-d [Waki’]. -deg yiwen n uḍris nniḍen yettwabder-d- U nnan-iyi-d [Muḥemmed bin al-Mutsanna] yenna-yaɣ-d [Abdurrahman] -dɣa bin Mahdi- sin-nni nnan-d, nnan-aɣ-d [Sufyan] seg [Abu az-Zubair] seg [Jabir] yenna-d: 'Arazan n I wegdud yenna-d: ur yelli Rebbi -yesɛan azref ad yettwaɛbad- anagar Öebbi’, dɣa nnan-d: ‘Ulac arebbi -yesɛan azref ad yettwaɛbad- anagar Öebbi’, ihi, s tidet, ḥerzen ayla-nsen d yiṛuḥaniyen-nsen seg -tiɣriwin-iw- siwa ɣef ljal n yizerfan n Lislam. Ni$, leêsab nnsen, i Öebbi. Sinna, i$ra: '-S tidep, kečč d -kan- d aâaqeb. Ur tesɛiḍ ara akk tazmert fell-asen- ' -Qs. Al Ghaasyiyah: 21-22-.
Imam Muslim : 33
حَدَّثَنَا أَبُو غَسَّانَ الْمِسْمَعِىُّ مَالِكُ بْنُ عَبْدِ الْوَاحِدِ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ الصَّبَّاحِ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ وَاقِدِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ زَيْدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أُمِرْتُ أَنْ أُقَاتِلَ النَّاسَ حَتَّى يَشْهَدُوا أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ وَيُقِيمُوا الصَّلَاةَ وَيُؤْتُوا الزَّكَاةَ فَإِذَا فَعَلُوا عَصَمُوا مِنِّي دِمَاءَهُمْ وَأَمْوَالَهُمْ إِلَّا بِحَقِّهَا وَحِسَابُهُمْ عَلَى اللَّهِ
Yenna-aɣ-d [Abu Ghassan al-Misma’i Malik bin Abdul Wahid] yenna-aɣ-d [Abdul Malik bin ash-Shabbah] seg [Syu’bah] seg [Waqid bin Muhammad bin Zaid bin Abdullah bin Umar] seg [baba-s] seg [Ibdullah hebdullah bin Umar] seg [Ibdullah bin Umar tella unfayda ad] ulac Öebbi - yuklalen aɛbad - siwa Öebbi d belli Muḥemmed d amazan n Öebbi, sbedden-d ẓẓallen, u xellṣen zakat. Ihi ma llan xeddmen aya, ihi s tidet ḥerzen ayla-nsen ed yiṛuḥaniyen-nsen seg -timenɣiwin-inu-, ala ɣef ljal n yizerfan inselmen. U qqimen leêsab nnsen i Öebbi.
Imam Muslim : 34
و حَدَّثَنَا سُوَيْدُ بْنُ سَعِيدٍ وَابْنُ أَبِي عُمَرَ قَالَا حَدَّثَنَا مَرْوَانُ يَعْنِيَانِ الْفَزَارِيَّ عَنْ أَبِي مَالِكٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ قَالَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَكَفَرَ بِمَا يُعْبَدُ مِنْ دُونِ اللَّهِ حَرُمَ مَالُهُ وَدَمُهُ وَحِسَابُهُ عَلَى اللَّهِ و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا أَبُو خَالِدٍ الْأَحْمَرُ ح وَحَدَّثَنِيهِ زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ كِلَاهُمَا عَنْ أَبِي مَالِكٍ عَنْ أَبِيهِ أَنَّهُ سَمِعَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ وَحَّدَ اللَّهَ ثُمَّ ذَكَرَ بِمِثْلِهِ
Yerna nnan-aɣ-d [Suwaid bin Saɛid] d [Ibn Abu Umar] sin-nni nnan-d, nnan-aɣ-d [Marwan] sin-nni llan qqaren-aɣ-d Marwan al-Fazari, seg [Abu Malik] seg [baba-s] yenna-d: ‘Sliɣ i Umazan n Ṛebbi sallallahu ‘alaihi wasallam yenna-d: Iâebden- maca Öebbi, yerna issexṣ̣er kra n wayen yettwaɛebden war Öebbi, ihi, ayla-s d idamen-is d aḥṛam, yerna lxir-nsen ar Öebbi. Yerna nnan-aɣ-d [Abu Bakr bin Abu Syaibah] yenna-aɣ-d [Abu Khalid al-Ahmar]. -deg yiwen n uḍris niḍen yettwabder-d- Yerna yenna-yi-d fell-as [Zuhair bin Harb] yenna-aɣ-d [Yazid bin Harun] ama n [Abu Malik], ama n [baba-s] belli yesla i Nnbi sallallahu ‘alaihi wasallam yenna-d: ‘Win ara yettkelfen ɣef Öebbi s kra am wa, ad d-yebder’.
Imam Muslim : 35
و حَدَّثَنِي حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى التُّجِيبِيُّ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ قَالَ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ أَخْبَرَنِي سَعِيدُ بْنُ الْمُسَيَّبِ عَنْ أَبِيهِ قَالَ لَمَّا حَضَرَتْ أَبَا طَالِبٍ الْوَفَاةُ جَاءَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَوَجَدَ عِنْدَهُ أَبَا جَهْلٍ وَعَبْدَ اللَّهِ بْنَ أَبِي أُمَيَّةَ بْنِ الْمُغِيرَةِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا عَمِّ قُلْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ كَلِمَةً أَشْهَدُ لَكَ بِهَا عِنْدَ اللَّهِ فَقَالَ أَبُو جَهْلٍ وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ أَبِي أُمَيَّةَ يَا أَبَا طَالِبٍ أَتَرْغَبُ عَنْ مِلَّةِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ فَلَمْ يَزَلْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَعْرِضُهَا عَلَيْهِ وَيُعِيدُ لَهُ تِلْكَ الْمَقَالَةَ حَتَّى قَالَ أَبُو طَالِبٍ آخِرَ مَا كَلَّمَهُمْ هُوَ عَلَى مِلَّةِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ وَأَبَى أَنْ يَقُولَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَمَا وَاللَّهِ لَأَسْتَغْفِرَنَّ لَكَ مَا لَمْ أُنْهَ عَنْكَ فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ { مَا كَانَ لِلنَّبِيِّ وَالَّذِينَ آمَنُوا أَنْ يَسْتَغْفِرُوا لِلْمُشْرِكِينَ وَلَوْ كَانُوا أُولِي قُرْبَى مِنْ بَعْدِ مَا تَبَيَّنَ لَهُمْ أَنَّهُمْ أَصْحَابُ الْجَحِيمِ } وَأَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى فِي أَبِي طَالِبٍ فَقَالَ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ { إِنَّكَ لَا تَهْدِي مَنْ أَحْبَبْتَ وَلَكِنَّ اللَّهَ يَهْدِي مَنْ يَشَاءُ وَهُوَ أَعْلَمُ بِالْمُهْتَدِينَ } و حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ قَالَا أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ ح و حَدَّثَنَا حَسَنٌ الْحُلْوَانِيُّ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ قَالَا حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ وَهُوَ ابْنُ إِبْرَاهِيمَ بْنِ سَعْدٍ قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ صَالِحٍ كِلَاهُمَا عَنْ الزُّهْرِيِّ بِهَذَا الْإِسْنَادِ مِثْلَهُ غَيْرَ أَنَّ حَدِيثَ صَالِحٍ انْتَهَى عِنْدَ قَوْلِهِ فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ فِيهِ وَلَمْ يَذْكُرْ الْآيَتَيْنِ وَقَالَ فِي حَدِيثِهِ وَيَعُودَانِ فِي تِلْكَ الْمَقَالَةِ وَفِي حَدِيثِ مَعْمَرٍ مَكَانَ هَذِهِ الْكَلِمَةِ فَلَمْ يَزَالَا بِهِ
Yerna yenna-yi-d [Harmalah bin Yahya at-Tujibi] yenna-yi-d [Abdullah bin Wahb] yenna-yi-d, yenna-yi-d [Yunus] seg [Ibn Shihab] yenna-yi-d, yenna-yi-d [Said bin al-Musayyab] seg [baba-s] yenna-yi-d: ‘Rasulullah yella d aɛessas n tmurt. Yufa-d Abu Jahl d Ɛebdallah bin Abu Umaiyyah bin Al-Mughirah ula d nutni dinna. Yenna-d Rasulullah a Ṣṣ̣eḥḥa wasallam: ‘A xali! Ini snat n tefyar n Tmusni, ad ili$ d anagi nnwen zdat Öebbi'. Syin, Abu Jahl akked Ɛebdallah bin Abu Umayya nnan: “A Abu Ṭalib, ma tzemreḍ ad teǧǧeḍ ddin n Ɛebdal Muthtalib? ' Rasulullah sallallahu 'alaihi wasallam ur yefki ara afus yerna deg wemkan-nnes ikemmel yesselmad-as ad yeɣreḍ Snat n Tmenḍawin n Kalimah yerna yettɛedday-itent aṭas n tikkal. Ihi Abu Talib yerra-asen-d am wawal-nnes aneggaru, d akken yeqqim ed ddin n Abdul MuTalib, yerna yella yettḥulfu ur yebɣi ara ad d-yessuffeɣ Kalimah Shahadat. Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam yenna-d daɣen: 'S Öebbi, ad ssutreɣ ssmaḥ seg Öebbi fell-awen,' ihi Öebbi i d-yessers ayat-agi: '-Ur ilaq ara i Nnbi d wid yumnen ad ssutren ssmaḥ i wid ixeddmen ssur, ɣas ma yella d lǧiran-nsen s timmad-nsen deffir ma iban-asen-d d akken -Qs ssur-nsen. At Taubah: 113-. Syin, Issers-d Öebbi awal-is $ef tedyant n Abu Talib: "S tidett, kečč, a Muêemmed, ur tesɛiḍ tazmert ad tefkeḍ lḥeqq i win i tḥemmleḍ, iwakken ad yeqbel Lislam, maca Öebbi d win yesɛan tazmert ad d-yefk lḥeqq i wid i s-ihwan, yerna d Netta i yessnen ad iqbel lḥeqq - wid i d imdanen--". -S. Al Qacac: 56-. Yerna yenna-aɣ-d [Ishaq bin Ibrahim] ed [Abd bin Humaid] nnan-d deg sin, yenna-aɣ-d [Abdurrazzaq] yenna-aɣ-d [Maɛmar]. -deg yiwen n uḍris niḍen yettwabder-d- Yerna yenna-aɣ-d [Hasan al-Hulwani] ed [Abd bin Humaid] sin-nni nnan-d, yenna-aɣ-d [Yaɛqub] -dɣa Ibn Ibrahim bin Saɛad- yenna-d, yenna-aɣ-d [baba-inu] seg [Salih] sin-nni seg [az-Zuhri-a i umedya s]. D ayen kan ay d-yeqqaren dakken ḥadit n Salih yekfa s wawalen-a, 'syen, Öebbi yessers-d awal-nnes fell-as', yerna ur d-yebder ara sin-a n ayat. Yerna yebder-d deg ḥadit-is : ‘U sin-nni ɛawden-d awalen-agi,’ deg ḥadit Ma’mar d abeddel n tefyirt-agi. Yerna qqimen deg sin ttwaḍefren s waya’.
Imam Muslim : 36
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبَّادٍ وَابْنُ أَبِي عُمَرَ قَالَا حَدَّثَنَا مَرْوَانُ عَنْ يَزِيدَ وَهُوَ ابْنُ كَيْسَانَ عَنْ أَبِي حَازِمٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِعَمِّهِ عِنْدَ الْمَوْتِ قُلْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ أَشْهَدُ لَكَ بِهَا يَوْمَ الْقِيَامَةِ فَأَبَى فَأَنْزَلَ اللَّهُ { إِنَّكَ لَا تَهْدِي مَنْ أَحْبَبْتَ } الْآيَةَ
Yenna-yaɣ-d [Muḥemmed bin Ɛebbad] d [Ibn Abu Ɛumar] s sin nnan-d, yenna-aɣ-d [Marwan] seg [Yazid] -d Ibn Kaisan- seg [Abu Hazim] seg [Abu Hurairah] yenna-d: “Arazan n Öebbi sallallaahu ‘alaihi wasallam yenna-yas i xali-s: uklalen ad ttwaâbden war Öebbi’, s tidep, ad awen cehhde$ s wawalen agi, ass n tnekra'. Maca, yugi, sinna, Issers ed Öebbi: '-S tidep, ur tezmirem ara ad tbedôem wid tḥemmlem-' -Qs. Al Qacac: 56-.
Imam Muslim : 37
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمِ بْنِ مَيْمُونٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ كَيْسَانَ عَنْ أَبِي حَازِمٍ الْأَشْجَعِيِّ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِعَمِّهِ قُلْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ أَشْهَدُ لَكَ بِهَا يَوْمَ الْقِيَامَةِ قَالَ لَوْلَا أَنْ تُعَيِّرَنِي قُرَيْشٌ يَقُولُونَ إِنَّمَا حَمَلَهُ عَلَى ذَلِكَ الْجَزَعُ لَأَقْرَرْتُ بِهَا عَيْنَكَ فَأَنْزَلَ اللَّهُ { إِنَّكَ لَا تَهْدِي مَنْ أَحْبَبْتَ وَلَكِنَّ اللَّهَ يَهْدِي مَنْ يَشَاءُ }
Yenna-yaɣ-d [Muḥemmed bin Hatim bin Maimun] yenna-yaɣ-d [Yahya bin Saɛid] yenna-yaɣ-d [Yazid bin Kaisan] seg [Abu Hazim al-Asyja’i] seg [Abu Hurairah] yenna-d: ‘Arazan n Ṛebbi sallallahu ‘alaihi wasallam yenna-d i xali-s, asmi ay d-yella: n uɛbad war Öebbi’, s tidep, ad awen cehhdeɣ s wawalen-agi, ass n tnekra’. Yerra-yas-d : « Lemmer ur iyi-d-ttcekkiṛen ara Yiquriyen s wawal-nsen : « Yexdem aya imi ay yella yettḥulfu s lḥir », tili qbelɣ tafyirt-nni s wallen-nnek ». Sinna, Issers-d Öebbi: '-S tidep, ur tezmirem ara ad t-id-tessiweḍem wid tḥemmlem, maca ad t-id-tessiweḍem wid i S ihwan-' -Qs. Al Qacac: 56-.
Imam Muslim : 38
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ كِلَاهُمَا عَنْ إِسْمَعِيلَ بْنِ إِبْرَاهِيمَ قَالَ أَبُو بَكْرٍ حَدَّثَنَا ابْنُ عُلَيَّةَ عَنْ خَالِدٍ قَالَ حَدَّثَنِي الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ عَنْ حُمْرَانَ عَنْ عُثْمَانَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ مَاتَ وَهُوَ يَعْلَمُ أَنَّهُ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ دَخَلَ الْجَنَّةَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي بَكْرٍ الْمُقَدَّمِيُّ حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ الْمُفَضَّلِ حَدَّثَنَا خَالِدٌ الْحَذَّاءُ عَنْ الْوَلِيدِ أَبِي بِشْرٍ قَالَ سَمِعْتُ حُمْرَانَ يَقُولُ سَمِعْتُ عُثْمَانَ يَقُولُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مِثْلَهُ سَوَاءً
Yenna-yaɣ-d [Abu Bakr bin Abu Syaibah] d [Zuḥir bin Harb] deg sin seg [Ismaɛil bin Ibrahim], yenna-d [Abu Bakr], yenna-aɣ-d [Ibn Ulayyah] seg [Xalid] yenna-d, yenna-aɣ-d [al-Walid bin Muslim] seg [Humranlah] yenna-d seg [U, wasallam yenna: ‘Win yemmuten deg wakud aydeg yeẓra ur yelli Rebbi - yuklalen aɛbad - anagar Öebbi, ad yekcem s lǧennet’. Yenna-aɣ-d [Muḥemmed bin Abu Bakr al-Muqaddami] yenna-aɣ-d [Bisyr bin al-Mufadldlal] yenna-aɣ-d [Khalid al-Hadzdza’] seg [al-Walid Abu Bisyr] yenna-d, sliɣ [Humran] yenna-d, sliɣ [Uthman] yenna-d, sliɣ [Uthman] yenna-d, sliɣ [Uthman] yenna-d, sliɣ [Uthman] yenna-d. Taɣawsa'.
Imam Muslim : 39
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ النَّضْرِ بْنِ أَبِي النَّضْرِ قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو النَّضْرِ هَاشِمُ بْنُ الْقَاسِمِ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ الْأَشْجَعِيُّ عَنْ مَالِكِ بْنِ مِغْوَلٍ عَنْ طَلْحَةَ بْنِ مُصَرِّفٍ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ كُنَّا مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي مَسِيرٍ قَالَ فَنَفِدَتْ أَزْوَادُ الْقَوْمِ قَالَ حَتَّى هَمَّ بِنَحْرِ بَعْضِ حَمَائِلِهِمْ قَالَ فَقَالَ عُمَرُ يَا رَسُولَ اللَّهِ لَوْ جَمَعْتَ مَا بَقِيَ مِنْ أَزْوَادِ الْقَوْمِ فَدَعَوْتَ اللَّهَ عَلَيْهَا قَالَ فَفَعَلَ قَالَ فَجَاءَ ذُو الْبُرِّ بِبُرِّهِ وَذُو التَّمْرِ بِتَمْرِهِ قَالَ وَقَالَ مُجَاهِدٌ وَذُو النَّوَاةِ بِنَوَاهُ قُلْتُ وَمَا كَانُوا يَصْنَعُونَ بِالنَّوَى قَالَ كَانُوا يَمُصُّونَهُ وَيَشْرَبُونَ عَلَيْهِ الْمَاءَ قَالَ فَدَعَا عَلَيْهَا حَتَّى مَلَأَ الْقَوْمُ أَزْوِدَتَهُمْ قَالَ فَقَالَ عِنْدَ ذَلِكَ أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنِّي رَسُولُ اللَّهِ لَا يَلْقَى اللَّهَ بِهِمَا عَبْدٌ غَيْرَ شَاكٍّ فِيهِمَا إِلَّا دَخَلَ الْجَنَّةَ
Yenna-aɣ-d [Abu Bakr bin an-Nadlar bin Abu an-Nadlar] yenna-d, yenna-aɣ-d [Abu an-Nadlar Hasyim bin al-Qasim] yenna-aɣ-d [Ubaidullah al-Asyja'i] seg [Malik bin Mighwal] seg [Thalhah bin Mighwal] seg [Thalhah bin Musharrif] seg [AW Musharrif] seg [AW Musharrif]. Nabi sallallahu 'alaihi wasallam dalam safar'. Syin yenna-d: ‘syen yefka-d lqut n wegdud-nni’. Syin yenna-d: ‘Armi bɣan ad sneqsen kra seg yiɣersiwen-nsen’. Inna umsefham: "Sinna, inna Umar: "a Amazan n Öebbi, ma tessemlil kra seg leqôen n medden, sinna, tẓalleḍ i Öebbi fellas - s tidep, ad yili d ayen yelhan". Yenna-d umsefham : « Syin yexdem-it ». Yenna-d umsefham : ‘Syin yusa-d bab n yirden s yirden-is, bab n tmeẓẓuɣin yusa-d s tmeẓẓuɣin-is’. Yenna-d umsefham: "U Mujahid yenna: "U wid yesɛan imendi s imendi-nsen". Nniɣ: ‘D acu xeddmen s imendi?’. yerra-yas-d : ‘Ssuḍen fell-as aman, swan fell-as’. Inna: "sinna, issawel asen Umazan n Öebbi, armi îîfen tiqbucin nnsen n ôôeéq". Yenna-d umsefham: "Ihi, Amazan n Öebbi yeẓẓall di tallit-nni: "Cehhdeɣ-d belli ulac irebbi - yuklalen aɛbad - anagar Öebbi yerna nekk d amazan n Öebbi, ulac amdan ara yemlil d Öebbi s tmeqbert-is war ccek, s tidet ad yekcem ɣer lǧennet".
Imam Muslim : 40
حَدَّثَنَا سَهْلُ بْنُ عُثْمَانَ وَأَبُو كُرَيْبٍ مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلَاءِ جَمِيعًا عَنْ أَبِي مُعَاوِيَةَ قَالَ أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَوْ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ شَكَّ الْأَعْمَشُ قَالَ لَمَّا كَانَ غَزْوَةُ تَبُوكَ أَصَابَ النَّاسَ مَجَاعَةٌ قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ لَوْ أَذِنْتَ لَنَا فَنَحَرْنَا نَوَاضِحَنَا فَأَكَلْنَا وَادَّهَنَّا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ افْعَلُوا قَالَ فَجَاءَ عُمَرُ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنْ فَعَلْتَ قَلَّ الظَّهْرُ وَلَكِنْ ادْعُهُمْ بِفَضْلِ أَزْوَادِهِمْ ثُمَّ ادْعُ اللَّهَ لَهُمْ عَلَيْهَا بِالْبَرَكَةِ لَعَلَّ اللَّهَ أَنْ يَجْعَلَ فِي ذَلِكَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَعَمْ قَالَ فَدَعَا بِنِطَعٍ فَبَسَطَهُ ثُمَّ دَعَا بِفَضْلِ أَزْوَادِهِمْ قَالَ فَجَعَلَ الرَّجُلُ يَجِيءُ بِكَفِّ ذُرَةٍ قَالَ وَيَجِيءُ الْآخَرُ بِكَفِّ تَمْرٍ قَالَ وَيَجِيءُ الْآخَرُ بِكَسْرَةٍ حَتَّى اجْتَمَعَ عَلَى النِّطَعِ مِنْ ذَلِكَ شَيْءٌ يَسِيرٌ قَالَ فَدَعَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَيْهِ بِالْبَرَكَةِ ثُمَّ قَالَ خُذُوا فِي أَوْعِيَتِكُمْ قَالَ فَأَخَذُوا فِي أَوْعِيَتِهِمْ حَتَّى مَا تَرَكُوا فِي الْعَسْكَرِ وِعَاءً إِلَّا مَلَئُوهُ قَالَ فَأَكَلُوا حَتَّى شَبِعُوا وَفَضَلَتْ فَضْلَةٌ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنِّي رَسُولُ اللَّهِ لَا يَلْقَى اللَّهَ بِهِمَا عَبْدٌ غَيْرَ شَاكٍّ فَيُحْجَبَ عَنْ الْجَنَّةِ
Yenna-aɣ-d [Sahl bin Uthman] ed [Abu Kurayb Muḥemmed bin Al-Alaɛ] akk ayen ay d-yenna [Abu Muawiyah]. Inselmen ḥulfan s laẓ aṭas, nnan-d : « Ay Amazan n Ṛebbi, ma ad aɣ-teǧǧeḍ ad nẓer lmal-nneɣ, akken ad nečč aksum-nnes yerna ad nesseqdec taẓeyt-nnes am zzit - akken ad nḍegger aglim, ad t-neḥrez seg lḥuman yesserɣayen -? ' Rasulullah sallallahu 'alaihi wasallam yerra-d: 'Xeddem-it'. Yenna-d Abu Hurairah: “Syin, yusa-d Ɛumar, yenna-d: “A Amazan n Öebbi, ma tgiḍ akka, ihi, ad tfak tɣerɣert n lmal - takerrust-nni -! Maca ad yili d ayen yelhan ma tessutreḍ ayen ay d-yeqqimen seg wučči-nsen, sakkin ad tẓallḍ, ad as-d-yefk Rebbi lxir." Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam yenna-d sakkin: "Okay". Syin, yessuter-d aḍebsi - ay d-yellan s lqecc -, deffir ma yessers-it, yessuter-d ayen ay d-yeqqimen seg wučči-nsen". Abu Hurairah ikemmel yenna-d : « Syin, yella yiwen n wergaz ay d-yusan s ufus n tmeẓyant, wayeḍ yusa-d s ufus n tmeẓyant, yerna llan wiyaḍ ay d-yusan s tmeqwa n wučči, am weɣrum, akken ad d-jemɛen cwiṭ n wučči ɣef tfekka-nni. Yenna-d Abu Hurairah: “Syin, Rasulullah sallallahu ‘alaihi wasallam yeẓẓall lbaṛaka ɣef wučči, sakkin yenna-d: “Ddemt, ččuṛet iɣerruba-nwen n wučči”. Ikemmel yenna-d Abu Hurairah : « ččuren imiren imukan-nsen n tuččit, akken ula d yiwen n lɛeskeṛ ur ččuren ara, maca imukan-nsen n tuččit ččuren ». Ikemmel Abu Hurairah yenna-d: ‘Syin ččan armi ččuren, yerna mazal-it kra n tuččit’. Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam yenna-d sakkin: ‘Cehhdeɣ-d belli ulac irebbi yuklalen aɛbad anagar Öebbi yerna nekk d amazan n Öebbi, ulac amdan ara yemlil d Öebbi, ur yettcukku ara deg tefyirt-a yerna yettwaḥbes sakkin ad yekcem ɣer yigenni’.