Imam Muslim : 1
وَهُوَ الْأَثَرُ الْمَشْهُورُ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ حَدَّثَ عَنِّي بِحَدِيثٍ يُرَى أَنَّهُ كَذِبٌ فَهُوَ أَحَدُ الْكَاذِبِينَ حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ الْحَكَمِ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ سَمُرَةَ بْنِ جُنْدَبٍ ح و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ أَيْضًا حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ شُعْبَةَ وَسُفْيَانَ عَنْ حَبِيبٍ عَنْ مَيْمُونِ بْنِ أَبِي شَبِيبٍ عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ قَالَا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ذَلِكَ
Yerna d netta ay d atsar yettwassnen n Nnbi sallallaahu 'alaihi wasallam, 'Win ara d-yesmektin seg-i yiwen n ḥadit, ay d-yettwaḥesben d lekdeb, ihi netta - win ay d-yesmektayen - d yiwen seg wid ay d-yesmektayen s lekdeb'. Yenna-yaɣ-d [Abu Bakr bin Abu Syaibah] yenna-aɣ-d [Waki’] seg [Syu’ba] seg [al Hakam] seg [Abdurrahman bin Abu Laila] seg [Samura bin Jundab]. -deg yiwen n uḍris nniḍen yettwabder-d- yerna yettwanna-aɣ-d daɣen [Abu Bakr bin Abu Syaibah] yenna-aɣ-d [Waki’] seg [Syuɛba] d [Sufyan] seg [Habib] seg [Maimun bin Abu Syabib] seg [al-Mughirah bin Abu Syaibah] yenna-d sin-nsen ɣef sin-nsen Wagi'.
Imam Muslim : 2
و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا غُنْدَرٌ عَنْ شُعْبَةَ ح و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَابْنُ بَشَّارٍ قَالَا حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ رِبْعِيِّ بْنِ حِرَاشٍ أَنَّهُ سَمِعَ عَلِيًّا رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَخْطُبُ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا تَكْذِبُوا عَلَيَّ فَإِنَّهُ مَنْ يَكْذِبْ عَلَيَّ يَلِجْ النَّارَ
Yerna yenna-aɣ-d [Abu Bakr bin Abu Syaibah] yenna-aɣ-d [Ghundar] seg [Syu’bah] -deg yiwen n uḍris nniḍen yettwabder-d- Yerna yenna-aɣ-d [Muḥemmed bin al Mutsanna] d [Ibn Basyyar] nnan-aɣ-d sin, nnan-aɣ-d [Muḥemmed bin Abu Syaibah] yesɛa ad] bin Hirasy] belli yesla i [Ali] yettbeccir, yenna-d : « Amazan n Öebbi (s.a.w) yenna-d : « Ur ttkellixet s yisem-iw, acku win ara ikellxen s yisem-iw, s tidet, ad yeddu ɣer lǧennet ».
Imam Muslim : 3
و حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ يَعْنِي ابْنَ عُلَيَّةَ عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ صُهَيْبٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ أَنَّهُ قَالَ إِنَّهُ لَيَمْنَعُنِي أَنْ أُحَدِّثَكُمْ حَدِيثًا كَثِيرًا أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ تَعَمَّدَ عَلَيَّ كَذِبًا فَلْيَتَبَوَّأْ مَقْعَدَهُ مِنْ النَّارِ
Yenna-aɣ-d [Zuḥir bin Harb] yenna-aɣ-d [Ismaɛil] - dɣa d Ibn Ulayyah - seg [Abdul Ɛaziz bin Shuhaib] seg [Anas bin Malik] belli yenna-d: “S tidet, kra i yi-iḥettmen ad awen-d-iniɣ aṭas n ḥadith d, belli Amazan n Ṛebbi yenna-d: “ ixeddem lekdeb s yisem-iw, ad yeṭṭef amkan-is seg lǧennet''.
Imam Muslim : 4
و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عُبَيْدٍ الْغُبَرِيُّ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ أَبِي حَصِينٍ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ كَذَبَ عَلَيَّ مُتَعَمِّدًا فَلْيَتَبَوَّأْ مَقْعَدَهُ مِنْ النَّارِ
Yenna-aɣ-d [Muḥemmed bin Ubaid al-Ghubari] yenna-aɣ-d [Abu Awanah] seg [Abu Hashin] seg [Abu Salih] seg [Abu Hurairah] yenna-d: “Inna Umazan n Öebbi s yisem-iw, ad yeṭṭef seg yisem-is”.
Imam Muslim : 5
و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ عُبَيْدٍ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ رَبِيعَةَ قَالَ أَتَيْتُ الْمَسْجِدَ وَالْمُغِيرَةُ أَمِيرُ الْكُوفَةِ قَالَ فَقَالَ الْمُغِيرَةُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ كَذِبًا عَلَيَّ لَيْسَ كَكَذِبٍ عَلَى أَحَدٍ فَمَنْ كَذَبَ عَلَيَّ مُتَعَمِّدًا فَلْيَتَبَوَّأْ مَقْعَدَهُ مِنْ النَّارِ و حَدَّثَنِي عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ السَّعْدِيُّ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُسْهِرٍ أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ قَيْسٍ الْأَسْدِيُّ عَنْ عَلِيِّ بْنِ رَبِيعَةَ الْأَسَدِيِّ عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِثْلِهِ وَلَمْ يَذْكُرْ إِنَّ كَذِبًا عَلَيَّ لَيْسَ كَكَذِبٍ عَلَى أَحَدٍ
Yenna-aɣ-d [Muḥemmed bin Abdellah bin Numair] yenna-aɣ-d [baba-inu] yenna-aɣ-d [Saɛid bin Ɛubaid] yenna-aɣ-d [Ali bin Rabiɛah] yenna-d: ‘Nekk ṛuḥeɣ ɣer tmesgida deg wakud ay deg al-Mughirah, lwali n Kufa. Yenna-d: “Syin, yenna-d [al-Mughirah]: “Sliɣ i Umazan n Öebbi sallallahu ‘alaihi wasallam, yenna-d: “S tidet, lkerh s yisem-iw ur yelli ara d yiwen d lkerh s yisem n wayeḍ, win ara yeskerken s yisem-iw s lebɣi, ad yeṭṭef amkan-is seg lǧennet”. Yerna nnan-iyi-d [Ali bin Hujr am Saɛdi] yenna-aɣ-d [Ali bin Mushir] yenna-aɣ-d [Muhammad bin Qais al Asdi] seg [Ali bin Rabi’ah al Asdi] seg [al-Mughirah bin Syu’bah] seg Nnbi s. isem-iw mačči d yiwen d uskerḍ s yisem n wayeḍ’.
Imam Muslim : 6
و حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ الْعَنْبَرِيُّ حَدَّثَنَا أَبِي ح و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ قَالَا حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ خُبَيْبِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ حَفْصِ بْنِ عَاصِمٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَفَى بِالْمَرْءِ كَذِبًا أَنْ يُحَدِّثَ بِكُلِّ مَا سَمِعَ و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حَفْصٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ خُبَيْبِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ حَفْصِ بْنِ عَاصِمٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِثْلِ ذَلِكَ
Yerna yenna-aɣ-d [Ubaidullah bin Mu’adz al Anbari] yenna-aɣ-d [baba] -deg yiwen n uḍris nniḍen yettwabder-d-, Yerna yenna-aɣ-d [Muḥemmed bin al Mutsanna] yenna-aɣ-d [Abdurrahman bin Mahdi] sin-nni nnan-d, yenna-aɣ-d [Syu’barah bi] seg [Khu’barahshn]. Ashim] yenna-d: ‘Rasulullah ssalllahu ‘alaihi wasallam yenna-d: ‘Iɛeṭṭel ad yettwaḥseb wemdan d akeddab ma yella yenna-d akk ayen yesla’. Yenna-aɣ-d [Abu Bakr bin Abu Syaibah] yenna-aɣ-d [Ali bin Hafc] yenna-aɣ-d [Syu’ba] seg [Khubaib bin Abdurrahman] seg [Hafsh bin Ashim] seg [Abu Hurairah] seg Nnbi s lḥadith-nni kan.
Imam Muslim : 7
و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ قَالَا حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يَزِيدَ قَالَ حَدَّثَنِي سَعِيدُ بْنُ أَبِي أَيُّوبَ قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو هَانِئٍ عَنْ أَبِي عُثْمَانَ مُسْلِمِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ سَيَكُونُ فِي آخِرِ أُمَّتِي أُنَاسٌ يُحَدِّثُونَكُمْ مَا لَمْ تَسْمَعُوا أَنْتُمْ وَلَا آبَاؤُكُمْ فَإِيَّاكُمْ وَإِيَّاهُمْ
Yerna yenna-aɣ-d [Muḥemmed bin Abdellah bin Numair] d [Zuḥir bin Harb] nnan-d sin-nni, yenna-aɣ-d [Abdullah bin Yazid] yenna-d, yenna-yi-d [Saɛid bin Abu Ayyub] yenna-yi-d, yenna-yi-d [Abu Hani’] seg [Abu Uthman Muslim bin Yabullah]. wasallam, belli yenna-d: ‘Ad yili llan yemdanen di taggara n umma-w qqaren-ak-d yiwen n lḥadit ur tesliḍ ara ula d lejdud-ik. Ihi kečč teqqimeḍ tbeɛdeḍ, nutni qqimen tbeɛdeḍ’.
Imam Muslim : 8
و حَدَّثَنِي حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ حَرْمَلَةَ بْنِ عِمْرَانَ التُّجِيبِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو شُرَيْحٍ أَنَّهُ سَمِعَ شَرَاحِيلَ بْنَ يَزِيدَ يَقُولُ أَخْبَرَنِي مُسْلِمُ بْنُ يَسَارٍ أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا هُرَيْرَةَ يَقُولُا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَكُونُ فِي آخِرِ الزَّمَانِ دَجَّالُونَ كَذَّابُونَ يَأْتُونَكُمْ مِنْ الْأَحَادِيثِ بِمَا لَمْ تَسْمَعُوا أَنْتُمْ وَلَا آبَاؤُكُمْ فَإِيَّاكُمْ وَإِيَّاهُمْ لَا يُضِلُّونَكُمْ وَلَا يَفْتِنُونَكُمْ
Yenna-yi-d [Harmalah bin Yahya bin Abdullah bin Harmalah bin Imran at-Tujibi] yenna-d, yenna-aɣ-d [Ibn Wahb] yenna-d, yenna-aɣ-d [Abu Syuraih] belli yesla [Syarahil bin Yazid] yenna-d, yenna-yi-d [Muslim bin Messenger] n Huraiabu yenna-d [The Huraia] d lbaraka n Öebbi fell-as) yenna: ‘Ad yili Di taggara n lweqt, ad awen-d-awin ikeddaben n Dajjal ḥadith ur tesliḍ ara yerna ula d ibabaten-nwen ur ten-slin ara. Ihi beɛdeḍ fell-asen, beɛdeḍ fell-asen. Ur zmiren ara ad k-sxeṣren yerna ur zmiren ara ad k-sxeṣren’.
Imam Muslim : 9
حَدَّثَنِي أَبُو خَيْثَمَةَ زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ كَهْمَسٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ بُرَيْدَةَ عَنْ يَحْيَى بْنِ يَعْمَرَ ح و حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ الْعَنْبَرِيُّ وَهَذَا حَدِيثُهُ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا كَهْمَسٌ عَنْ ابْنِ بُرَيْدَةَ عَنْ يَحْيَى بْنِ يَعْمَرَ قَالَ كَانَ أَوَّلَ مَنْ قَالَ فِي الْقَدَرِ بِالْبَصْرَةِ مَعْبَدٌ الْجُهَنِيُّ فَانْطَلَقْتُ أَنَا وَحُمَيْدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْحِمْيَرِيُّ حَاجَّيْنِ أَوْ مُعْتَمِرَيْنِ فَقُلْنَا لَوْ لَقِينَا أَحَدًا مِنْ أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَسَأَلْنَاهُ عَمَّا يَقُولُ هَؤُلَاءِ فِي الْقَدَرِ فَوُفِّقَ لَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ دَاخِلًا الْمَسْجِدَ فَاكْتَنَفْتُهُ أَنَا وَصَاحِبِي أَحَدُنَا عَنْ يَمِينِهِ وَالْآخَرُ عَنْ شِمَالِهِ فَظَنَنْتُ أَنَّ صَاحِبِي سَيَكِلُ الْكَلَامَ إِلَيَّ فَقُلْتُ أَبَا عَبْدِ الرَّحْمَنِ إِنَّهُ قَدْ ظَهَرَ قِبَلَنَا نَاسٌ يَقْرَءُونَ الْقُرْآنَ وَيَتَقَفَّرُونَ الْعِلْمَ وَذَكَرَ مِنْ شَأْنِهِمْ وَأَنَّهُمْ يَزْعُمُونَ أَنْ لَا قَدَرَ وَأَنَّ الْأَمْرَ أُنُفٌ قَالَ فَإِذَا لَقِيتَ أُولَئِكَ فَأَخْبِرْهُمْ أَنِّي بَرِيءٌ مِنْهُمْ وَأَنَّهُمْ بُرَآءُ مِنِّي وَالَّذِي يَحْلِفُ بِهِ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ لَوْ أَنَّ لِأَحَدِهِمْ مِثْلَ أُحُدٍ ذَهَبًا فَأَنْفَقَهُ مَا قَبِلَ اللَّهُ مِنْهُ حَتَّى يُؤْمِنَ بِالْقَدَرِ ثُمَّ قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ قَالَ بَيْنَمَا نَحْنُ عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ذَاتَ يَوْمٍ إِذْ طَلَعَ عَلَيْنَا رَجُلٌ شَدِيدُ بَيَاضِ الثِّيَابِ شَدِيدُ سَوَادِ الشَّعَرِ لَا يُرَى عَلَيْهِ أَثَرُ السَّفَرِ وَلَا يَعْرِفُهُ مِنَّا أَحَدٌ حَتَّى جَلَسَ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَسْنَدَ رُكْبَتَيْهِ إِلَى رُكْبَتَيْهِ وَوَضَعَ كَفَّيْهِ عَلَى فَخِذَيْهِ وَقَالَ يَا مُحَمَّدُ أَخْبِرْنِي عَنْ الْإِسْلَامِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْإِسْلَامُ أَنْ تَشْهَدَ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَتُقِيمَ الصَّلَاةَ وَتُؤْتِيَ الزَّكَاةَ وَتَصُومَ رَمَضَانَ وَتَحُجَّ الْبَيْتَ إِنْ اسْتَطَعْتَ إِلَيْهِ سَبِيلًا قَالَ صَدَقْتَ قَالَ فَعَجِبْنَا لَهُ يَسْأَلُهُ وَيُصَدِّقُهُ قَالَ فَأَخْبِرْنِي عَنْ الْإِيمَانِ قَالَ أَنْ تُؤْمِنَ بِاللَّهِ وَمَلَائِكَتِهِ وَكُتُبِهِ وَرُسُلِهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ وَتُؤْمِنَ بِالْقَدَرِ خَيْرِهِ وَشَرِّهِ قَالَ صَدَقْتَ قَالَ فَأَخْبِرْنِي عَنْ الْإِحْسَانِ قَالَ أَنْ تَعْبُدَ اللَّهَ كَأَنَّكَ تَرَاهُ فَإِنْ لَمْ تَكُنْ تَرَاهُ فَإِنَّهُ يَرَاكَ قَالَ فَأَخْبِرْنِي عَنْ السَّاعَةِ قَالَ مَا الْمَسْئُولُ عَنْهَا بِأَعْلَمَ مِنْ السَّائِلِ قَالَ فَأَخْبِرْنِي عَنْ أَمَارَتِهَا قَالَ أَنْ تَلِدَ الْأَمَةُ رَبَّتَهَا وَأَنْ تَرَى الْحُفَاةَ الْعُرَاةَ الْعَالَةَ رِعَاءَ الشَّاءِ يَتَطَاوَلُونَ فِي الْبُنْيَانِ قَالَ ثُمَّ انْطَلَقَ فَلَبِثْتُ مَلِيًّا ثُمَّ قَالَ لِي يَا عُمَرُ أَتَدْرِي مَنْ السَّائِلُ قُلْتُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ فَإِنَّهُ جِبْرِيلُ أَتَاكُمْ يُعَلِّمُكُمْ دِينَكُمْ حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ عُبَيْدٍ الْغُبَرِيُّ وَأَبُو كَامِلٍ الْجَحْدَرِيُّ وَأَحْمَدُ بْنُ عَبْدَةَ قَالُوا حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ مَطَرٍ الْوَرَّاقِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ بُرَيْدَةَ عَنْ يَحْيَى بْنِ يَعْمَرَ قَالَ لَمَّا تَكَلَّمَ مَعْبَدٌ بِمَا تَكَلَّمَ بِهِ فِي شَأْنِ الْقَدَرِ أَنْكَرْنَا ذَلِكَ قَالَ فَحَجَجْتُ أَنَا وَحُمَيْدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْحِمْيَرِيُّ حَجَّةً وَسَاقُوا الْحَدِيثَ بِمَعْنَى حَدِيثِ كَهْمَسٍ وَإِسْنَادِهِ وَفِيهِ بَعْضُ زِيَادَةٍ وَنُقْصَانُ أَحْرُفٍ و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ الْقَطَّانُ حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ غِيَاثٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ بُرَيْدَةَ عَنْ يَحْيَى بْنِ يَعْمَرَ وَحُمَيْدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ قَالَا لَقِينَا عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ فَذَكَرْنَا الْقَدَرَ وَمَا يَقُولُونَ فِيهِ فَاقْتَصَّ الْحَدِيثَ كَنَحْوِ حَدِيثِهِمْ عَنْ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَفِيهِ شَيْءٌ مِنْ زِيَادَةٍ وَقَدْ نَقَصَ مِنْهُ شَيْئًا و حَدَّثَنِي حَجَّاجُ بْنُ الشَّاعِرِ حَدَّثَنَا يُونُسُ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا الْمُعْتَمِرُ عَنْ أَبِيهِ عَنْ يَحْيَى بْنِ يَعْمَرَ عَنْ ابْنِ عُمَرَ عَنْ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِنَحْوِ حَدِيثِهِمْ
Yenna-yi-d [Abu Khaitsamah Zuhair bin Harb] yenna-aɣ-d [Waki’] seg [Kahmas] seg [Abdullah bin Buraidah] seg [Yahya bin Yaɛmar]. -deg yiwen n uḍris nniḍen yettwabder-d- Yerna yenna-aɣ-d [Ubaidullah bin Mu’adz al-’Anbari] yerna d wagi i d ḥadit, yenna-aɣ-d [baba] yenna-aɣ-d [Kahmas] seg [Ibn Buraidah] seg [Yahya bin Yaɛmar] yenna-d: ‘Amdan i d-yemmeslayen tikkelt tamezwarut ɣef lqidar deg useggas n Marahba al-Huid, yella d Ijuba al-Huid’. bin Abdurrahman al-Himyari yedda ɣer lḥejj neɣ ɣer l’umra, sakkin nnan-as: ‘Lemmer ad nemlil d yiwen seg yemdukal n Umazan n Ṛebbi sallallahu, ad t-nesteqsi ɣef kra ay d-nnan yerzan lqis’. Ihi [Abdullah bin Umar] yettunefk-as taufik -sɣur Rebbi- fell-aɣ, deg wakud aydeg netta yella yekcem ɣer tmesgida. Syin, nekk d umeddakel-iw nqubel-it. Yiwen deg-neɣ yella ɣer yidis ayeffus-is wayeḍ ɣer uzelmaḍ-is. Syin, nniɣ-as d akken ameddakel-inu ad iyi-d-yefk ameslay-nni, dɣa nniɣ-as : « A Abu Abdurrahman, s tidet, iban-d zdat-neɣ yiwen n wegdud ay yeqqaren Leqran yerna yettnadi ɣef tmussni, sakkin, qqaren-d ur yelli lqis, yerna tamsalt-a d tamaynut - ur tt-id-yezwar ara lqis ed tmussni n Öebbi -. Ihi [Abdullah bin Umar] yerra-as-d: “Mi ara temlileḍ d yemdanen-a, ini-asen-d nekk ttṛuḥeɣ-ten, yerna ttḥeqriɣ-ten”. U s Win iwumi ttgallan iqeddacen n Öebbi, ma yella yiwen degwen issexdem ure$ am wedrar n Uhud, s tidep, ur tettwaqbal ara lxir is, alamma yumen s lxir akked yir lxir’. Yenna-d: “Syin yebda yettḥekku-d ḥadit, yenna-d: [Umar bin al-Khaththab] yenna-d: “Yiwet n tikkelt, nella ɣer tama n Umazan n Öebbi, syenna, yusa-d yiwen wergaz, lqecc-is d amellal aṭas, iɣef-is d aberkan aṭas, yerna ulac lḥeqq n tikli-ines i d-yettbanen fell-as”. Ulac yiwen deg-neɣ i t-yessnen, armi d-yusa ɣer Nnbi Ṛebbi Ṛebbi Ṛebbi Ṛebbi Ṛebbi Ṛebbi Ṣṣ̣eḥḥa Ṛebbi, syin yenna-yas: “A Muḥemmed, ini-yi-d ɣef tneslemt? ' Rasulullah Sallallahu 'Alaihi Wasalam yerra-yas: 'Cehhed belli ulac Rebbi -yesɛan azref ad yettwaɛbad- anagar Öebbi yerna Muḥemmed d amdan-is d amazan-is, sbeddet taẓallit, xellṣet zakat, u ẓẓumem Remḍan, am wakken ara t-id-ḥejjem ɣer Baitullah ma yella tellam d win izemren ad yettwaɛbed'. Yenna-d : ‘Tesɛiḍ lḥeqq’. Yenna-d Umar : « Ihi nesteqsa-t imi ay t-yesteqsa yerna yessefhem-it-id ». Yuɣal yesteqsa-t : Ini-yi-d ɣef liman-agi ? ' Irra yas: "tumnem s Öebbi, s lmalayek iS, s idlisen iS, s imazanen iS, s wass aneggaru, s lxir akked yir lxir". Yenna-d : ‘Tesɛiḍ lḥeqq’. Yesteqsa : Ini-yi-d ɣef ihsan? ' Irra yas: "teppabdem Öebbi amzun tettwalim T, sinna, ma ur T twalam ara, ihi, s tidep, Neppa Iwala kwen". Yuɣal yesteqsa : « Melmi ara d-yili wass aneggaru ? ’ Yerra-yas: ‘Amdan yettwasteqsan ur yessin ara ugar n win i d-yesteqsan.’ Yesteqsa: “Ihi ini-yi-d ɣef tmitar? ’ Yerra-yas-d: ‘Ma yella akli yuru-d mmi-s n bab-is, tẓerreḍ amdan ur nesɛi ara iḍarren, d aɛeryan, d ameɣbun, d ameksa n tɣaḍt, maca yettḥemmil lebni n lebni’. Syin yeffeɣ-d. Ihi mazal-iyi stehzaɣ imiren yenna-d; — A Umar, teẓriḍ anwa i d win i d-yessutren? Rriɣ-as: "Öebbi akked Umazan iS, Ssnen akteô". Inna: "d Jibril, iusa k id isselmed $ef tmusni nnwen n ddin". Yenna-aɣ-d [Muḥemmed ben Ubaid al-Ghubari] ed [Abu Kamil al-Jahdari] ed [Ahmad ben Abdah] ay d-qqaren, yenna-aɣ-d [Ḥemmad ben Yazid] seg 1990-nni. [Mathar al Warraq] seg [Abdullah bin Buraidah] seg [Yahya bin Yaɛmar] yenna-d: ‘Mi d-yenna Maɛbad kra ay d-yemmeslay ɣef temsalt n lqis, dɣa nekni nekkar-itt’. Yenna-d daɣen : « Syin, ḥejjɣ akk d Ḥumaid bin Ɛebdurrahman al-Himyari ». Syin bnan-d lḥadit s unamek n lḥadit n Kahmas. Yella deg-s kra n yisekkilen n tmerna d wid ixussen. Yerna yenna-aɣ-d [Muḥemmed bin Hatim] yenna-aɣ-d [Yahya bin Saɛid al Qaththan] yenna-aɣ-d [Uthman bin Ghiyats] yenna-aɣ-d [Abdullah bin Buraidah] seg [Yahya bin Yaɛmar] d [Humaid bin Abdurrahman] sin-nni deg-sen nnan-d: ‘Nemlal d Udullah argaz-nni. rray-nsen fell-as, sakkin, yenna-d ḥadith-nni akken ay sɛan seg [Umar] radiallahu ‘anhuma seg Nnbi sallallahu ‘alaihi wasallam, yerna deg-s yella usnerni ed tukksa’. Yerna yenna-aɣ-d [Hajjaj bin Ash-Sya’ir] yenna-aɣ-d [Yunus bin Muḥemmed] yenna-aɣ-d [al-Muɛṭamir] seg [baba-s] seg [Yahya bin Yaɛmar] seg [Ibn Umar] seg [Umar] seg Nnbi sallallahu ‘alaihi wasallam s imedyaten n haddat-nsen.
Imam Muslim : 10
و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ جَمِيعًا عَنْ ابْنِ عُلَيَّةَ قَالَ زُهَيْرٌ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ عَنْ أَبِي حَيَّانَ عَنْ أَبِي زُرْعَةَ بْنِ عَمْرِو بْنِ جَرِيرٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَوْمًا بَارِزًا لِلنَّاسِ فَأَتَاهُ رَجُلٌ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا الْإِيمَانُ قَالَ أَنْ تُؤْمِنَ بِاللَّهِ وَمَلَائِكَتِهِ وَكِتَابِهِ وَلِقَائِهِ وَرُسُلِهِ وَتُؤْمِنَ بِالْبَعْثِ الْآخِرِ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا الْإِسْلَامُ قَالَ الْإِسْلَامُ أَنْ تَعْبُدَ اللَّهَ وَلَا تُشْرِكَ بِهِ شَيْئًا وَتُقِيمَ الصَّلَاةَ الْمَكْتُوبَةَ وَتُؤَدِّيَ الزَّكَاةَ الْمَفْرُوضَةَ وَتَصُومَ رَمَضَانَ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا الْإِحْسَانُ قَالَ أَنْ تَعْبُدَ اللَّهَ كَأَنَّكَ تَرَاهُ فَإِنَّكَ إِنْ لَا تَرَاهُ فَإِنَّهُ يَرَاكَ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَتَى السَّاعَةُ قَالَ مَا الْمَسْئُولُ عَنْهَا بِأَعْلَمَ مِنْ السَّائِلِ وَلَكِنْ سَأُحَدِّثُكَ عَنْ أَشْرَاطِهَا إِذَا وَلَدَتْ الْأَمَةُ رَبَّهَا فَذَاكَ مِنْ أَشْرَاطِهَا وَإِذَا كَانَتْ الْعُرَاةُ الْحُفَاةُ رُءُوسَ النَّاسِ فَذَاكَ مِنْ أَشْرَاطِهَا وَإِذَا تَطَاوَلَ رِعَاءُ الْبَهْمِ فِي الْبُنْيَانِ فَذَاكَ مِنْ أَشْرَاطِهَا فِي خَمْسٍ لَا يَعْلَمُهُنَّ إِلَّا اللَّهُ ثُمَّ تَلَا صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ { إِنَّ اللَّهَ عِنْدَهُ عِلْمُ السَّاعَةِ وَيُنَزِّلُ الْغَيْثَ وَيَعْلَمُ مَا فِي الْأَرْحَامِ وَمَا تَدْرِي نَفْسٌ مَاذَا تَكْسِبُ غَدًا وَمَا تَدْرِي نَفْسٌ بِأَيِّ أَرْضٍ تَمُوتُ إِنَّ اللَّهَ عَلِيمٌ خَبِيرٌ } قَالَ ثُمَّ أَدْبَرَ الرَّجُلُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رُدُّوا عَلَيَّ الرَّجُلَ فَأَخَذُوا لِيَرُدُّوهُ فَلَمْ يَرَوْا شَيْئًا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هَذَا جِبْرِيلُ جَاءَ لِيُعَلِّمَ النَّاسَ دِينَهُمْ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بِشْرٍ حَدَّثَنَا أَبُو حَيَّانَ التَّيْمِيُّ بِهَذَا الْإِسْنَادِ مِثْلَهُ غَيْرَ أَنَّ فِي رِوَايَتِهِ إِذَا وَلَدَتْ الْأَمَةُ بَعْلَهَا يَعْنِي السَّرَارِيَّ
Yerna yenna-aɣ-d [Abu Bakr bin Abu Syaibah] d [Zuḥir bin Harb] kullec seg [Ibn Ulayyah], yenna-d [Zuḥir], yenna-aɣ-d [Ismaɛil bin Ibrahim] seg [Abu Hayyan] seg [Abu Zur’ah bin Amru bin Jarir] seg [Abu Hurailah ‘Abu Hurailah] wasallam yella yiwen wass zdat n yemdanen, syin yusa-d ɣur-s yiwen wergaz deg wakud ideg yenna-yas: “A Amazan n Öebbi, d acu i d liman? ' Irra yas: 'tumnem s Öebbi, s lmalayek iS, s tezmamt iS, tumnem s tedyant n temlilit iS, tumnem s imazanen iS, tumnem s wass aneggaru n tnekra'. Isteqsa: “a Amazan n Öebbi, d acu i d Lislam? ' Yerra-yas: "Lislam d akken ad t-teɛbdem Öebbi, ur t-teţţusem ara, ad t-texdemḍ s tẓallit, ad t-texleḍ s lzakat, ad tẓummeḍ deg Remḍan." Yuɣal yesteqsa: “A Amazan n Ṛebbi, d acu i d ihsan? Irra-yas: "Tellam ttɛabdem Öebbi amzun Twalam T, sinna, ma ur T twalam ara, ihi, Neppa Iwala kwen". Isteqsa da$en: "a Amazan n Öebbi, melmi ara yili wass n tnekra? ’ Yerra-yas-d : ‘Ulac win yettwasteqsan fell-as ur yessin ara tiririt ugar n win i s-yesteqsan, maca ad ak-d-iniɣ ɣef lbeṛhanat ; dɣa, mi ara d-terr tmeṭṭut n uqeddac bab-is. D yiwet seg tmitar. -Tis snat- ma yella amdan aɛeryan, aɛeryan, yuɣal d imḍebber n talsa. D yiwet seg tmitar. -Wis kraḍ- ma yella imeksawen n tfunasin ttnaɣen gar-asen deg -lebni- n lebni. D wagi i d yiwen seg issekniyen yellan di xemsa issekniyen, ur t-yessin yiwen siwa Öebbi,’ sinna, iqqar-as sallallahu ‘alaihi wasallam: ‘-S tidep, Öebbi, ala ɣur Neppa i tella tmusni n wass n lḥisab; u Neppa d Win Isse$layen ageffur, Iéôa ayen illan deg uâebbuv. Yerna yiwen ur yezmir ad yissin - s lḥeqq - d acu ara yexdem azekka. Yerna yiwen ur yezmir ad yissin anda ara yemmet di lqaɛa. Ih, Öebbi Issen, Issen-' -Qs. Luqman: 34-. Syin, argaz-nni yuɣal yeffeɣ-d. Ihi, Nnbi s.al.allahu Ṛebbi yenna-d : « Ssiwlet-d argaz-nni ɣur-i ». Ihi bdan ssawalen tikkelt nniḍen, maca ur walan acemma. Ihi yenna-d Rasulullah sallallahu 'alaihi wasallam : ''Wagi d Jibril, yusa-d ad yesselmed i medden ddin-nsen''. Yenna-aɣ-d [Muḥemmed bin Abdellah bin Numair] yenna-aɣ-d [Muḥemmed bin Bisyr] yenna-aɣ-d [Abu Hayyan at-Taimi] s sanad-a yiwen n ḥadit am wa, ala deg uḍris ay d-yellan deg tefyirt-a, 'Mi ara d-rrent tmeṭṭutin n tmeṭṭut irgazen-nsent, dɣa d concunes'.
Imam Muslim : 11
حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ عُمَارَةَ وَهُوَ ابْنُ الْقَعْقَاعِ عَنْ أَبِي زُرْعَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَلُونِي فَهَابُوهُ أَنْ يَسْأَلُوهُ فَجَاءَ رَجُلٌ فَجَلَسَ عِنْدَ رُكْبَتَيْهِ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا الْإِسْلَامُ قَالَ لَا تُشْرِكُ بِاللَّهِ شَيْئًا وَتُقِيمُ الصَّلَاةَ وَتُؤْتِي الزَّكَاةَ وَتَصُومُ رَمَضَانَ قَالَ صَدَقْتَ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا الْإِيمَانُ قَالَ أَنْ تُؤْمِنَ بِاللَّهِ وَمَلَائِكَتِهِ وَكِتَابِهِ وَلِقَائِهِ وَرُسُلِهِ وَتُؤْمِنَ بِالْبَعْثِ وَتُؤْمِنَ بِالْقَدَرِ كُلِّهِ قَالَ صَدَقْتَ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا الْإِحْسَانُ قَالَ أَنْ تَخْشَى اللَّهَ كَأَنَّكَ تَرَاهُ فَإِنَّكَ إِنْ لَا تَكُنْ تَرَاهُ فَإِنَّهُ يَرَاكَ قَالَ صَدَقْتَ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَتَى تَقُومُ السَّاعَةُ قَالَ مَا الْمَسْئُولُ عَنْهَا بِأَعْلَمَ مِنْ السَّائِلِ وَسَأُحَدِّثُكَ عَنْ أَشْرَاطِهَا إِذَا رَأَيْتَ الْمَرْأَةَ تَلِدُ رَبَّهَا فَذَاكَ مِنْ أَشْرَاطِهَا وَإِذَا رَأَيْتَ الْحُفَاةَ الْعُرَاةَ الصُّمَّ الْبُكْمَ مُلُوكَ الْأَرْضِ فَذَاكَ مِنْ أَشْرَاطِهَا وَإِذَا رَأَيْتَ رِعَاءَ الْبَهْمِ يَتَطَاوَلُونَ فِي الْبُنْيَانِ فَذَاكَ مِنْ أَشْرَاطِهَا فِي خَمْسٍ مِنْ الْغَيْبِ لَا يَعْلَمُهُنَّ إِلَّا اللَّهُ ثُمَّ قَرَأَ { إِنَّ اللَّهَ عِنْدَهُ عِلْمُ السَّاعَةِ وَيُنَزِّلُ الْغَيْثَ وَيَعْلَمُ مَا فِي الْأَرْحَامِ وَمَا تَدْرِي نَفْسٌ مَاذَا تَكْسِبُ غَدًا وَمَا تَدْرِي نَفْسٌ بِأَيِّ أَرْضٍ تَمُوتُ إِنَّ اللَّهَ عَلِيمٌ خَبِيرٌ } قَالَ ثُمَّ قَامَ الرَّجُلُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رُدُّوهُ عَلَيَّ فَالْتُمِسَ فَلَمْ يَجِدُوهُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هَذَا جِبْرِيلُ أَرَادَ أَنْ تَعَلَّمُوا إِذْ لَمْ تَسْأَلُوا
Yenna-yaɣ-d [Zuḥir bin Harb] yenna-aɣ-d [Jarir] seg [Umarah] - dɣa d Ibn al-Qaɛqaɛ - seg [Abu Zur’ah] seg [Abu Hurairah] yenna-d: “Resulullah, s.al.allahu, yenna-d: “Testeqsiḍ-iyi”. Maca nitni ggweden u war xsen ad t sseqsan. Ihi yusa-d yiwen wergaz yeqqim zdat n tgecrar-is, argaz-nni yesteqsa : « Ay Amazan n Öebbi, d acu i d Lislam ? ' Yerra-yas: 'Lislam d akken ur tcukkem ara icriken n Öebbi s kra, ur txeddmem ara taẓallit, ur txeddmem ara zakat, ur tẓummem ara deg Remḍan.' Yenna-d : ‘Tesɛiḍ lḥeqq’. Sinna, yuɣal yesteqsa: “a Amazan n Öebbi, d acu i d liman? ' Irra-yas: '' Tumnem s Öebbi, s lmalayekkat-is, s wedlis-is, tumnem s tedyant n temlilit yid-es, tumnem s imazanen-is, u tumnem s wass n tnekra, tumnem s lqima n yal yiwen'. Yenna-d : ‘Tesɛiḍ lḥeqq’. Syin, yuɣal yesteqsa: “A Amazan n Ṛebbi, d acu i d ihsan? ' Yerra-yas: 'Tettaggadem -khasyyah- Öebbi amzun tettwalim-t, sinna, ma ur t-teẓrim ara, ihi, s tidett, Netta Iwala-k'. Yenna-d : ‘Tesɛiḍ lḥeqq’. Sinna, yuɣal yesteqsa: “a Amazan n Öebbi, melmi ara yili wass n lḥisab? ’ Yerra-yas-d : ‘Ulac win yettwasteqsan fell-as ur yessin ara tiririt ugar n win i s-yesteqsan, maca ad ak-d-iniɣ ɣef lbeṛhanat ; dɣa, mi ara twaliḍ tameṭṭut n tmeṭṭut tettɛeggiḍ bab-is. D yiwet seg tmitar. -Tis snat- ma twalaḍ amdan ur nesɛi iḍarren, d amesli, d aɛebbuḍ yuɣal d imḍebber n -imdanen- di lqaɛa. D yiwet seg tmitar. -Wis kraḍ- ma twalaḍ imeksawen n tɣaḍin ttnaɣen gar-asen ɣer lqaɛa deg -lebni- n lebni. D yiwen seg issekniyen yellan di xemsa issekniyen n t$awla, ur t issin yiwen siwa Öebbi, sinna i$ra: '-S tidep, Öebbi, ala ɣur Neppa i tella tmusni n wass n lḥisab; u Neppa d Win Isse$layen ageffur, Iéôa ayen illan deg uâebbuv. Yerna yiwen ur yezmir ad yissin - s lḥeqq - d acu ara yexdem azekka. Yerna yiwen ur yezmir ad yissin anda ara yemmet di lqaɛa. Ih, Öebbi Issen, Issen-' -Qs. Luqman: 34-. Syin yekker-d wergaz-nni - ijebbed iman-is -, syin yenna-d Nnbi sallallahu alaihi wasallam : 'Ssiwlet-as-d ɣur-i ! ’ Xenni ttnadin xas, maca war t ufin. Ihi yenna-d Rasulullah sallallahu 'alaihi wasallam : 'Argaz-agi d Jibril i yebɣan ad teɣreḍ -ddin- imi ur testeqsaḍ ara''.
Imam Muslim : 12
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدِ بْنِ جَمِيلِ بْنِ طَرِيفِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الثَّقَفِيُّ عَنْ مَالِكِ بْنِ أَنَسٍ فِيمَا قُرِئَ عَلَيْهِ عَنْ أَبِي سُهَيْلٍ عَنْ أَبِيهِ أَنَّهُ سَمِعَ طَلْحَةَ بْنَ عُبَيْدِ اللَّهِ يَقُولُا جَاءَ رَجُلٌ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ أَهْلِ نَجْدٍ ثَائِرُ الرَّأْسِ نَسْمَعُ دَوِيَّ صَوْتِهِ وَلَا نَفْقَهُ مَا يَقُولُ حَتَّى دَنَا مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَإِذَا هُوَ يَسْأَلُ عَنْ الْإِسْلَامِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَمْسُ صَلَوَاتٍ فِي الْيَوْمِ وَاللَّيْلَةِ فَقَالَ هَلْ عَلَيَّ غَيْرُهُنَّ قَالَ لَا إِلَّا أَنْ تَطَّوَّعَ وَصِيَامُ شَهْرِ رَمَضَانَ فَقَالَ هَلْ عَلَيَّ غَيْرُهُ فَقَالَ لَا إِلَّا أَنْ تَطَّوَّعَ وَذَكَرَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الزَّكَاةَ فَقَالَ هَلْ عَلَيَّ غَيْرُهَا قَالَ لَا إِلَّا أَنْ تَطَّوَّعَ قَالَ فَأَدْبَرَ الرَّجُلُ وَهُوَ يَقُولُ وَاللَّهِ لَا أَزِيدُ عَلَى هَذَا وَلَا أَنْقُصُ مِنْهُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَفْلَحَ إِنْ صَدَقَ حَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ وَقُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ جَمِيعًا عَنْ إِسْمَعِيلَ بْنِ جَعْفَرٍ عَنْ أَبِي سُهَيْلٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ طَلْحَةَ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِهَذَا الْحَدِيثِ نَحْوَ حَدِيثِ مَالِكٍ غَيْرَ أَنَّهُ قَالَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَفْلَحَ وَأَبِيهِ إِنْ صَدَقَ أَوْ دَخَلَ الْجَنَّةَ وَأَبِيهِ إِنْ صَدَقَ
Iqqar-aɣ-d [Qutaybah bin Saɛid bin Jamil bin Tharif bin Ɛebdellah ats-Tsaqafi] seg [Malik bin Anas] deg uḍris ay d-yettwaɣran fell-as, seg [Abu Suhail] seg [baba-s] belli yesla [Thalhah bin Ubaidullah] yenna-d ɣef hajmeod seg wegdud. Rasulullah sallallahu alaihi wasallam, nesla i tmeẓẓuɣt n ṣṣut-is, maca ur nezmir ara ad nefhem kra i d-yenna. qqaren-t armi iqerreb ɣer Rasulullah sallallahu alaihi wasallam, iban-d d akken yesteqsay ɣef lislam. Ihi, yerra-d Rresulullah ssallam : « Lislam d taẓallit xemsa n tikkal deg wass d yiḍ ». Yesteqsa-tt daɣen : Mazal-iyi lḥeqq s lxilaf n Netta? ' Yerra-yas: 'Ala, ma yella ur txeddmeḍ ara taẓallit n sunna yerna ur tẓummeḍ ara deg Remḍan'. Isteqsa: “Ma mazal ɣur-i lḥeqq, war Neppa? ' Yerra-yas: 'Ala, ma yella ur teṭṭfeḍ ara aẓummu n sunna, yerna Umazan n Öebbi sallallahu 'alaihi wasallam yebder-d lḥeqq n zakat fell-as'. Yesteqsa-tt daɣen : Mazal-iyi lḥeqq s lxilaf n Netta? ' Yerra-yas : 'Ala, siwa ma tgiḍ lxir n sunna'. Yenna-d umsefham: “Syin, argaz-nni yejbed-d lḥeqq-is deg wakud aydeg yenna-d: “S Öebbi, ur t-id-ttakeɣ ara ugar n waya, ur t-id-ttakeɣ ara”. Ihi Nnbi s.al.allahu ''alaihi wasallam'' yenna-d : ''Ad yili d lferḥ ma yella s tidet -yexdem-it-''. Yenna-yaɣ-d [Yahya bin Ayyub] d [Qutaybah bin Saɛid] kullec seg [Ismaɛil bin Jaɛfar] seg [Abu Suhail] seg [baba-s] seg [Thalhah bin Ubaidullah] seg Nnbi s Ḥaḍit-agi am wakken i d-yenna Malik s Ḥaḍit kan. wasallam inna: 'Ad yefṛeḥ, -ɣef lǧal n baba-s- ma yella iḥeqq', neɣ ad iruḥ s lǧennet, -ɣef lḥal n baba-s- ma yeḥq''.
Imam Muslim : 13
حَدَّثَنِي عَمْرُو بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ بُكَيْرٍ النَّاقِدُ حَدَّثَنَا هَاشِمُ بْنُ الْقَاسِمِ أَبُو النَّضْرِ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ الْمُغِيرَةِ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ نُهِينَا أَنْ نَسْأَلَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ شَيْءٍ فَكَانَ يُعْجِبُنَا أَنْ يَجِيءَ الرَّجُلُ مِنْ أَهْلِ الْبَادِيَةِ الْعَاقِلُ فَيَسْأَلَهُ وَنَحْنُ نَسْمَعُ فَجَاءَ رَجُلٌ مِنْ أَهْلِ الْبَادِيَةِ فَقَالَ يَا مُحَمَّدُ أَتَانَا رَسُولُكَ فَزَعَمَ لَنَا أَنَّكَ تَزْعُمُ أَنَّ اللَّهَ أَرْسَلَكَ قَالَ صَدَقَ قَالَ فَمَنْ خَلَقَ السَّمَاءَ قَالَ اللَّهُ قَالَ فَمَنْ خَلَقَ الْأَرْضَ قَالَ اللَّهُ قَالَ فَمَنْ نَصَبَ هَذِهِ الْجِبَالَ وَجَعَلَ فِيهَا مَا جَعَلَ قَالَ اللَّهُ قَالَ فَبِالَّذِي خَلَقَ السَّمَاءَ وَخَلَقَ الْأَرْضَ وَنَصَبَ هَذِهِ الْجِبَالَ آللَّهُ أَرْسَلَكَ قَالَ نَعَمْ قَالَ وَزَعَمَ رَسُولُكَ أَنَّ عَلَيْنَا خَمْسَ صَلَوَاتٍ فِي يَوْمِنَا وَلَيْلَتِنَا قَالَ صَدَقَ قَالَ فَبِالَّذِي أَرْسَلَكَ آللَّهُ أَمَرَكَ بِهَذَا قَالَ نَعَمْ قَالَ وَزَعَمَ رَسُولُكَ أَنَّ عَلَيْنَا زَكَاةً فِي أَمْوَالِنَا قَالَ صَدَقَ قَالَ فَبِالَّذِي أَرْسَلَكَ آللَّهُ أَمَرَكَ بِهَذَا قَالَ نَعَمْ قَالَ وَزَعَمَ رَسُولُكَ أَنَّ عَلَيْنَا صَوْمَ شَهْرِ رَمَضَانَ فِي سَنَتِنَا قَالَ صَدَقَ قَالَ فَبِالَّذِي أَرْسَلَكَ آللَّهُ أَمَرَكَ بِهَذَا قَالَ نَعَمْ قَالَ وَزَعَمَ رَسُولُكَ أَنَّ عَلَيْنَا حَجَّ الْبَيْتِ مَنْ اسْتَطَاعَ إِلَيْهِ سَبِيلًا قَالَ صَدَقَ قَالَ ثُمَّ وَلَّى قَالَ وَالَّذِي بَعَثَكَ بِالْحَقِّ لَا أَزِيدُ عَلَيْهِنَّ وَلَا أَنْقُصُ مِنْهُنَّ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَئِنْ صَدَقَ لَيَدْخُلَنَّ الْجَنَّةَ حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ هَاشِمٍ الْعَبْدِيُّ حَدَّثَنَا بَهْزٌ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ الْمُغِيرَةِ عَنْ ثَابِتٍ قَالَ قَالَ أَنَسٌ كُنَّا نُهِينَا فِي الْقُرْآنِ أَنْ نَسْأَلَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ شَيْءٍ وَسَاقَ الْحَدِيثَ بِمِثْلِهِ
Yenna-yaɣ-d [Amru bin Muḥemmed bin Bukair an-Naqid] yenna-aɣ-d [Hasyim bin al-Qasim Abu an-Nadlr] yenna-aɣ-d [Sleiman bin al-Mughirah] seg [Tsabit] seg [Anas bin Malik] yenna-d: 'Nettwaḥbes Messihilam seg usteqsi n Allah, dɣa s lḥir-nneɣ ɣef usiweḍ n yiwen n wergaz seg yimezdaɣen n uneẓruf yellan d aḥeqqi -aɛeqli-, sakkin yesteqsa, deg wakud aydeg nella nesla-yas, sakkin yusa-d yiwen wergaz seg wegdud n uneẓruf, yenna-d: ‘A Muḥemmed, yusa-d ɣur-neɣ umazan-ik, sakkin, yenna-d fell-aɣ belli tenniḍ-d d akken d Rebbi ay k-id-yessekren’. Yerra-yas-d Rasulullah : « D ayen yelhan ». Isteqsa: anwa i Ixelqen igenwan? ' Yerra-yas-d Rasulullah : ''Allah''. Isteqsa: anwa i Ixelqen tamurt? ' Yerra-yas-d Rasulullah : ''Allah''. Isteqsa: “anwa i Isbedden idurar agi, u Ixelqen, degsen, yal ayen Ixleq”? ' Irra-yas: ''Allah''. Isteqsa: "ihi, s Win Ixelqen igenwan, Ixelqen tamurt, Isbedden idurar agi, day d Öebbi i kwen Iuznen"? ’ Yerra-yas: ‘Ih’. Steqsa-t: Amazan-nwen yenna-d belli d lḥeqq fell-aɣ ad nẓall xemsa n tikkal deg wass d yiḍ, -d tidet aya-? ’ Yerra-yas-d : ‘D ayen yelhan’. Isteqsa: “s Win i k id Iuznen, day Iumer kwen Öebbi ar txedmem akka”? ’ Yerra-yas: ‘Ih’. Yesteqsa-t : Amazan-ik yettwali d akken d lḥeqq deg wedlis ad tẓummeḍ Remḍlan yal aseggas, - d tidet aya -? ’ Yerra-yas: ‘Ih’. Isteqsa: “s Win i k id Iuznen, day Iumer kwen Öebbi ar txedmem akka”? ’ Yerra-yas: ‘Ih’. Steqsa-t: Amazan-nwen yettwali belli nella d lḥeqq ad nexdem lḥejj i wid nneɣ izemren ad ḍefren abrid-is, -d tidet aya-? ’ Yerra-yas-d : ‘Ih, d tidet’. Syin, izzi-d, yenna-yas: “S win i k-d-iceggɛen s tidet, ur rnan ara lḥeqq-agi, ur t-kkseɣ ara”. Ihi, yenna-d Nnbi sallallahu 'alaihi wasallam: "Ma yella d tidet ay d-yenna, ad yekcem s tidet ɣer lǧennet." Yenna-aɣ-d [Abdullah bin Hasyim al-Abdi] yenna-aɣ-d [Bahz] yenna-aɣ-d [Suliman bin al-Mughirah] seg [Thabit] yenna-d, [Anas] yenna-d: ‘Nettwagdel ad nesteqsi ɣef kra seg Leqran ɣer Umazan n Öebbi’. Syin, yewwi-d yiwen n lḥadit s umedya.
Imam Muslim : 14
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ عُثْمَانَ حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ طَلْحَةَ قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو أَيُّوبَ أَنَّ أَعْرَابِيًّا عَرَضَ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ فِي سَفَرٍ فَأَخَذَ بِخِطَامِ نَاقَتِهِ أَوْ بِزِمَامِهَا ثُمَّ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَوْ يَا مُحَمَّدُ أَخْبِرْنِي بِمَا يُقَرِّبُنِي مِنْ الْجَنَّةِ وَمَا يُبَاعِدُنِي مِنْ النَّارِ قَالَ فَكَفَّ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ نَظَرَ فِي أَصْحَابِهِ ثُمَّ قَالَ لَقَدْ وُفِّقَ أَوْ لَقَدْ هُدِيَ قَالَ كَيْفَ قُلْتَ قَالَ فَأَعَادَ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَعْبُدُ اللَّهَ لَا تُشْرِكُ بِهِ شَيْئًا وَتُقِيمُ الصَّلَاةَ وَتُؤْتِي الزَّكَاةَ وَتَصِلُ الرَّحِمَ دَعْ النَّاقَةَ و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمٍ وَعَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ بِشْرٍ قَالَا حَدَّثَنَا بَهْزٌ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عُثْمَانَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَوْهَبٍ وَأَبُوهُ عُثْمَانُ أَنَّهُمَا سَمِعَا مُوسَى بْنَ طَلْحَةَ يُحَدِّثُ عَنْ أَبِي أَيُّوبَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِثْلِ هَذَا الْحَدِيثِ
Yenna-aɣ-d [Muḥemmed bin Abdullah bin Numair] yenna-aɣ-d [baba-inu] yenna-aɣ-d [Amru bin Uthman] yenna-aɣ-d [Musa bin Talhah] yenna-d, yenna-yi-d [Abu Ayyub], d akken yiwen n Ubeduin yeḥbes Amazun n Rebbi sallallahu 'alaihiur yella lmal neɣ lqaɛa-ines, syin yenna-d : « A Rasulullah, neɣ a Muḥemmed, Ini-yi-d ɣef kra i yi-d-iqerben ɣer lǧennet d kra i yi-yesbeɛden ɣef lǧennet ? ' Yenna-d umsefham: 'Syin, Nnbi sallallaahu 'alaihi wasallam yeḥbes sakkin imuqel ɣer yemdukal-nnes, sakkin yenna-d: 'Yettwanefk-as taufik neɣ yettunefk-as lḥeqq'. Yesteqsa-t : « D acu i d-tenniḍ ? ’ Yenna-d umsefham : ‘Syin iɛawed-it-id’. Ihi, yenna-d Nnbi sallallahu 'alaihi wasallam: ''Aɛbad Öebbi, ur t-teɛqil ara s kra, tẓallit, txelṣem zakat, tcuddem assaɣen n tdukli, sakkin ǧǧet lmal''. Yenna-aɣ-d [Muḥemmed bin Hatim] ed [Abdurrahman bin Bisyr] nnan-aɣ-d deg sin, yenna-aɣ-d [Bahz] yenna-aɣ-d [Syu’bah] yenna-aɣ-d [Muḥemmed bin Uthman bin Abdullah bin Mauhab] ed baba-s [Uthman] dakken sin-nni slan i Tafella seg [Musa biAll]. sallallahu 'alaihi wasallam s sesuatu like hadist ini'.
Imam Muslim : 15
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى التَّمِيمِيُّ أَخْبَرَنَا أَبُو الْأَحْوَصِ ح و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا أَبُو الْأَحْوَصِ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ مُوسَى بْنِ طَلْحَةَ عَنْ أَبِي أَيُّوبَ قَالَ جَاءَ رَجُلٌ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ دُلَّنِي عَلَى عَمَلٍ أَعْمَلُهُ يُدْنِينِي مِنْ الْجَنَّةِ وَيُبَاعِدُنِي مِنْ النَّارِ قَالَ تَعْبُدُ اللَّهَ لَا تُشْرِكُ بِهِ شَيْئًا وَتُقِيمُ الصَّلَاةَ وَتُؤْتِي الزَّكَاةَ وَتَصِلُ ذَا رَحِمِكَ فَلَمَّا أَدْبَرَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنْ تَمَسَّكَ بِمَا أُمِرَ بِهِ دَخَلَ الْجَنَّةَ وَفِي رِوَايَةِ ابْنِ أَبِي شَيْبَةَ إِنْ تَمَسَّكَ بِهِ
Yenna-aɣ-d [Yahya bin Yahya at-Tamimi] yenna-aɣ-d [Abu al-Ahwac]. -deg yiwen n uḍris nniḍen yettwabder- U nnan-aɣ-d [Abu Bakr bin Abu Syaibah] yenna-aɣ-d [Abu al-Ahwac] seg [Abu Ishaq] seg [Musa bin Talhah] seg [Abu Ayyub] yenna-d: 'Yiwen wergaz yusa-d ɣer Nnbi, s. ɣer igenni yerna yettbeddilen-iyi seg lǧennet? ' Yerra-yas: 'Kečč teɛbad Öebbi, ur t-tḥeqreḍ ara s kra, tẓallaḍ, txelṣeḍ zzakat, teṭṭfeḍ assaɣen d twacult-ik'. Mi s-yenna s lxir, yenna-d Umazan n Öebbi (taẓallit d sslam n Ṛebbi fell-as): "ma yeṭṭef deg wayen i s-d-iweṣṣan, war ccekk, ad ikcem igenni". Yerna deg yiwen n umezruy n [Ibn Abu Syaibah], ‘Ma yeṭṭef deg-s’.
Imam Muslim : 16
و حَدَّثَنِي أَبُو بَكْرِ بْنُ إِسْحَقَ حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ أَبِي زُرْعَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ أَعْرَابِيًّا جَاءَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ دُلَّنِي عَلَى عَمَلٍ إِذَا عَمِلْتُهُ دَخَلْتُ الْجَنَّةَ قَالَ تَعْبُدُ اللَّهَ لَا تُشْرِكُ بِهِ شَيْئًا وَتُقِيمُ الصَّلَاةَ الْمَكْتُوبَةَ وَتُؤَدِّي الزَّكَاةَ الْمَفْرُوضَةَ وَتَصُومُ رَمَضَانَ قَالَ وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لَا أَزِيدُ عَلَى هَذَا شَيْئًا أَبَدًا وَلَا أَنْقُصُ مِنْهُ فَلَمَّا وَلَّى قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ سَرَّهُ أَنْ يَنْظُرَ إِلَى رَجُلٍ مِنْ أَهْلِ الْجَنَّةِ فَلْيَنْظُرْ إِلَى هَذَا
U yenna-yi-d [Abu Bakr bin Ishaq] yenna-yaɣ-d [Affan] yenna-aɣ-d [Wuhaib] yenna-yaɣ-d [Yahya bin Saɛid] seg [Abu Zur’ah] seg [Abu Hurairah] belli yiwen n Ubeddi yusa-d ɣer Umazan n Öebbi, s.a.w. ma yella tt-id-slemdeɣ. ad ruḥeɣ ɣer yigenni? ' Yerra-yas: "Kečč, teɛbad Öebbi, ur t-tessewham ara s kra, txeddmem taẓallit n lḥeqq, txelṣem zakat n lḥeqq, tẓummem deg Remḍan." Yenna-d: ‘S win yellan deg ufus-is ṛṛuḥ-iw, ur t-id-ttakeɣ ara i lebda, ur t-id-ttakeɣ ara’. Mi s inna s lxir, inna Umazan n Öebbi: "win ib$an ad iwali argaz seg at igenni, ad t imuqel".
Imam Muslim : 17
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَأَبُو كُرَيْبٍ وَاللَّفْظُ لِأَبِي كُرَيْبٍ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي سُفْيَانَ عَنْ جَابِرٍ قَالَ أَتَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ النُّعْمَانُ بْنُ قَوْقَلٍ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَرَأَيْتَ إِذَا صَلَّيْتُ الْمَكْتُوبَةَ وَحَرَّمْتُ الْحَرَامَ وَأَحْلَلْتُ الْحَلَالَ أَأَدْخُلُ الْجَنَّةَ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَعَمْ و حَدَّثَنِي حَجَّاجُ بْنُ الشَّاعِرِ وَالْقَاسِمُ بْنُ زَكَرِيَّاءَ قَالَا حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُوسَى عَنْ شَيْبَانَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي صَالِحٍ وَأَبِي سُفْيَانَ عَنْ جَابِرٍ قَالَ قَالَ النُّعْمَانُ بْنُ قَوْقَلٍ يَا رَسُولَ اللَّهِ بِمِثْلِهِ وَزَادَا فِيهِ وَلَمْ أَزِدْ عَلَى ذَلِكَ شَيْئًا
Yenna-aɣ-d [Abu Bakr bin Abu Syaibah] d [Abu Kuraib] d lafazhnya n Abu Kuraib, sin-nni nnan-d, yenna-yaɣ-d [Abu Muɛawiyah] seg [al-Aɛmasy] seg [Abu Sufyan] seg [Jabir] yenna-d: An-Nuqaallah bin Qahiulam yella. steqsan-t: ‘A Amazan n Ṛebbi, d acu i t-id-tḥesbeḍ mi ara ẓẓalleɣ lḥeqq, ad ḥeṛṛmeɣ ayen yellan d lḥeṛṛam, ad ḥemmleɣ ayen yellan d lḥeṛma, ad dduɣ ɣer lǧennet? ' Nnbi s.al.allahu 'alaihi wasallam ijaweb: 'Ih'. U yenna-yi-d [Hajjaj bin ash-Sya’ir] d [al-Qasim bin Zakariya’] sin-nsen nnan-d, yenna-yaɣ-d [Ubaidullah bin Musa] seg [Syaiban] seg [al-A’masy] seg [Abu Salih] d [Abu Sufyan] seg [Jabir] Qasseuman’ yenna-d: ‘An-, Allah’, s yiwen n ulɣu am wa, ala netta i d-yernan: ‘Ur rnan ula d yiwen n iota i waya’.
Imam Muslim : 18
و حَدَّثَنِي سَلَمَةُ بْنُ شَبِيبٍ حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ أَعْيَنَ حَدَّثَنَا مَعْقِلٌ وَهُوَ ابْنُ عُبَيْدِ اللَّهِ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ عَنْ جَابِرٍ أَنَّ رَجُلًا سَأَلَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ أَرَأَيْتَ إِذَا صَلَّيْتُ الصَّلَوَاتِ الْمَكْتُوبَاتِ وَصُمْتُ رَمَضَانَ وَأَحْلَلْتُ الْحَلَالَ وَحَرَّمْتُ الْحَرَامَ وَلَمْ أَزِدْ عَلَى ذَلِكَ شَيْئًا أَأَدْخُلُ الْجَنَّةَ قَالَ نَعَمْ قَالَ وَاللَّهِ لَا أَزِيدُ عَلَى ذَلِكَ شَيْئًا
Yenna-yi-d [Salamah bin Syabib] yenna-aɣ-d [al-Hasan bin A’yan] yenna-aɣ-d [Ma’qil] - dɣa Ibn Ubaidullah - seg [Abu az-Zubair] seg [Jabir] belli yiwen wergaz yessuter seg Umazan n Öebbi, s. Ramadlan, ḥlal-d lecɣal, yerna ḥlal-d lecɣal d ayen yellan d aḥraz, maca ur s-rnuɣ ara kra n lxedma, ad dduɣ ɣer lǧennet ? Yerra-yas-d Rasulullah : « Ih ». Inna: "S Öebbi, ur rnan ara ula d yiwen deg lxedma-yagi".
Imam Muslim : 19
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ الْهَمْدَانِيُّ حَدَّثَنَا أَبُو خَالِدٍ يَعْنِي سُلَيْمَانَ بْنَ حَيَّانَ الْأَحْمَرَ عَنْ أَبِي مَالِكٍ الْأَشْجَعِيِّ عَنْ سَعْدِ بْنِ عُبَيْدَةَ عَنْ ابْنِ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ بُنِيَ الْإِسْلَامُ عَلَى خَمْسَةٍ عَلَى أَنْ يُوَحَّدَ اللَّهُ وَإِقَامِ الصَّلَاةِ وَإِيتَاءِ الزَّكَاةِ وَصِيَامِ رَمَضَانَ وَالْحَجِّ فَقَالَ رَجُلٌ الْحَجُّ وَصِيَامُ رَمَضَانَ قَالَ لَا صِيَامُ رَمَضَانَ وَالْحَجُّ هَكَذَا سَمِعْتُهُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Yenna-yaɣ-d [Muḥemmed bin Ɛebdallah bin Numair al-Hamdani] yenna-aɣ-d [Abu Khalid] - dɣa Suleiman bin Hayyan al-Ahmar - seg [Abu Malik al-Asyjaɛi] seg [Saɛad bin Ubaida] seg [Ibn Umar] seg Nnbi bullalahal is: xemsa n lsas : D akken ad yeddukkel Rebbi, ad yesbedd taẓallit, ad ikemmel zakat, aẓummu n Remḍlan, d lḥejj. Yesteqsa-t yiwen wergaz : « D acu i d lḥejj d -syen- ẓẓum n Remḍan ». Yerra-yas: ‘Ala, ẓẓum Remḍan d -syin- Lḥejj’. Akka i s-sliɣ seg Umazan n Ṛebbi sallallahu ‘alaihi wasallam’.
Imam Muslim : 20
و حَدَّثَنَا سَهْلُ بْنُ عُثْمَانَ الْعَسْكَرِيُّ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ زَكَرِيَّاءَ حَدَّثَنَا سَعْدُ بْنُ طَارِقٍ قَالَ حَدَّثَنِي سَعْدُ بْنُ عُبَيْدَةَ السُّلَمِيُّ عَنْ ابْنِ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ بُنِيَ الْإِسْلَامُ عَلَى خَمْسٍ عَلَى أَنْ يُعْبَدَ اللَّهُ وَيُكْفَرَ بِمَا دُونَهُ وَإِقَامِ الصَّلَاةِ وَإِيتَاءِ الزَّكَاةِ وَحَجِّ الْبَيْتِ وَصَوْمِ رَمَضَانَ
Yenna-yaɣ-d [Sahl bin Uthman al-Askari] yenna-aɣ-d [Yahya bin Zakariya] yenna-aɣ-d [Saɛad bin Thariq] yenna-yaɣ-d, yenna-yi-d [Saɛad bin Ubaidah as-Sulami] seg [Ibn Umar] seg Nnbi sallallahu ‘alaihi be wasallam, yenna-d: ttwaɛbaden yerna ad ttwaḥeqren yiɣallen niḍen, ad sbedden taẓallit, ad ḍefren zzakat, ad ḥeǧǧǧen ɣer Baitullah, yerna ad ẓẓummen deg Remḍan.