Embrasser l'Islam, cliquez ici
ISLAM AL-HAQ: QURAN & HADITH
(The True Islam)
Free Download / Download

Imam Muslim (الامام مسلم) - 5362 Hadith

Hadith

Imam Muslim : 21

حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا عَاصِمٌ وَهُوَ ابْنُ مُحَمَّدِ بْنِ زَيْدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ أَبِيهِ قَالَ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بُنِيَ الْإِسْلَامُ عَلَى خَمْسٍ شَهَادَةِ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ وَإِقَامِ الصَّلَاةِ وَإِيتَاءِ الزَّكَاةِ وَحَجِّ الْبَيْتِ وَصَوْمِ رَمَضَانَ

Yatubwiye [Ubaidullah bin Mu’adz] yatubwiye [data] yatubwiye [Ashim] - ni ukuvuga Ibnu Muhamadi bin Zaid bin Abdullah bin Umar - kuva kuri [se wiwe] ati; [Abudula] ati; 'Umukuru w'Imana yavuze ati; ‘Ubuyisilamu bushingiye ku mishinge itanu; Ni igishingantahe c’uko ata mana - ifise uburenganzira bwo gusengwa - atari Allah; ko Muhamadi ari umusavyi wiwe n’Intumwa yiwe, akora amasengesho, atanga zaka, akora urugendo rwo kuja i Baitullah, kandi akisonzesha mu kiringo ca Ramadhani.

Hadith

Imam Muslim : 22

و حَدَّثَنِي ابْنُ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا حَنْظَلَةُ قَالَ سَمِعْتُ عِكْرِمَةَ بْنَ خَالِدٍ يُحَدِّثُ طَاوُسًا أَنَّ رَجُلًا قَالَ لِعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ أَلَا تَغْزُو فَقَالَ إِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ الْإِسْلَامَ بُنِيَ عَلَى خَمْسٍ شَهَادَةِ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَإِقَامِ الصَّلَاةِ وَإِيتَاءِ الزَّكَاةِ وَصِيَامِ رَمَضَانَ وَحَجِّ الْبَيْتِ

Kandi amaze kumbwira [Ibn Numair] yari yaratubwiye [dawe] yari yaratubwiye [Hanzhalah] ati; ‘Numvise [Ikrimah bin Khalid] abwira Thawus hadithi umuntu umwe yabwiye [Abdullah bin Umar] ati: ‘Kubera iki mutarwana? ’ Arishura ati: ‘Nta gukeka numvise Rasulullah avuga ngo; ‘Nta gukeka ko ubuyisilamu bwashinzwe ku mishinge itanu; Igihamya c'uko ata mana ibereye gusengwa kiretse Allah, gushinga amasengesho, gutanga zakat, kwisonzesha mu gihe ca Ramadhani, no gukora urugendo rwo kuja i Baitullah''.

Hadith

Imam Muslim : 23

حَدَّثَنَا خَلَفُ بْنُ هِشَامٍ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ أَبِي جَمْرَةَ قَالَ سَمِعْتُ ابْنَ عَبَّاسٍ ح و حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى وَاللَّفْظُ لَهُ أَخْبَرَنَا عَبَّادُ بْنُ عَبَّادٍ عَنْ أَبِي جَمْرَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ قَدِمَ وَفْدُ عَبْدِ الْقَيْسِ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّا هَذَا الْحَيَّ مِنْ رَبِيعَةَ وَقَدْ حَالَتْ بَيْنَنَا وَبَيْنَكَ كُفَّارُ مُضَرَ فَلَا نَخْلُصُ إِلَيْكَ إِلَّا فِي شَهْرِ الْحَرَامِ فَمُرْنَا بِأَمْرٍ نَعْمَلُ بِهِ وَنَدْعُو إِلَيْهِ مَنْ وَرَاءَنَا قَالَ آمُرُكُمْ بِأَرْبَعٍ وَأَنْهَاكُمْ عَنْ أَرْبَعٍ الْإِيمَانِ بِاللَّهِ ثُمَّ فَسَّرَهَا لَهُمْ فَقَالَ شَهَادَةِ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ وَإِقَامِ الصَّلَاةِ وَإِيتَاءِ الزَّكَاةِ وَأَنْ تُؤَدُّوا خُمُسَ مَا غَنِمْتُمْ وَأَنْهَاكُمْ عَنْ الدُّبَّاءِ وَالْحَنْتَمِ وَالنَّقِيرِ وَالْمُقَيَّرِ زَادَ خَلَفٌ فِي رِوَايَتِهِ شَهَادَةِ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَعَقَدَ وَاحِدَةً

Yatubwiye [Khalaf bin Hisham] yatubwiye [Hammad bin Zaid] kuva [Abu Jamrah] ati; Numvise [Ibnu Abasi]. -mu yindi nkuru ivugwa- Kandi yatubwiye [Yahya bin Yahya] kandi iyi lafazh ni yiwe, yatubwiye [Abbad bin Abbad] kuva kuri [Abu Jamrah] kuva kuri [Ibn Abbas] ati; Intumwa za ‘Abdul Qais zahanganye na Rasulullah nk’uko babivuze; 'Ewe Ntumwa y'Imana, vy'ukuri iki gisagara ni ic'umuryango wa Rabi'ah, kandi vy'ukuri abakafiri b'Abamudlari bahagaze hagati yacu nawe, ku buryo tutashobora kugushikako ata nkomanzi kiretse mu kwezi kwa Haram, rero dutegeke gushitsa itegeko tuzoribwira abantu bari inyuma yacu'. Aravuga ati; ‘Ndagutegetse ibintu bine kandi ndakubuza ibintu bine; Ukwo ni ukwizera Allah,’ aca arabasobanurira ati; ‘Gushingira intahe ko ata mana - ikwiye gusengwa - kiretse Allah kandi ko Muhamadi ari intumwa ya Allah, gushinga amasengesho, gutanga zaka, no gutanga ica gatanu c’iminyago y’intambara. Kandi ndababujije gukora umuvinyu ufunze mu gisagara ca Duba`, mu gisagara ca Hantam, mu gisagara ca Naqir no mu gisagara ca Muqayyar. Khalaf yongeyeko muri kahise kiwe ati: ‘Igishingantahe c’uko ata mana - ikwiye gusengwa - kiretse Allah. Kandi uyibohe rimwe’.

Hadith

Imam Muslim : 24

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَمُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَمُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ وَأَلْفَاظُهُمْ مُتَقَارِبَةٌ قَالَ أَبُو بَكْرٍ حَدَّثَنَا غُنْدَرٌ عَنْ شُعْبَةَ و قَالَ الْآخَرَانِ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ أَبِي جَمْرَةَ قَالَ كُنْتُ أُتَرْجِمُ بَيْنَ يَدَيْ ابْنِ عَبَّاسٍ وَبَيْنَ النَّاسِ فَأَتَتْهُ امْرَأَةٌ تَسْأَلُهُ عَنْ نَبِيذِ الْجَرِّ فَقَالَ إِنَّ وَفْدَ عَبْدِ الْقَيْسِ أَتَوْا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ الْوَفْدُ أَوْ مَنْ الْقَوْمُ قَالُوا رَبِيعَةُ قَالَ مَرْحَبًا بِالْقَوْمِ أَوْ بِالْوَفْدِ غَيْرَ خَزَايَا وَلَا النَّدَامَى قَالَ فَقَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّا نَأْتِيكَ مِنْ شُقَّةٍ بَعِيدَةٍ وَإِنَّ بَيْنَنَا وَبَيْنَكَ هَذَا الْحَيَّ مِنْ كُفَّارِ مُضَرَ وَإِنَّا لَا نَسْتَطِيعُ أَنْ نَأْتِيَكَ إِلَّا فِي شَهْرِ الْحَرَامِ فَمُرْنَا بِأَمْرٍ فَصْلٍ نُخْبِرْ بِهِ مَنْ وَرَاءَنَا نَدْخُلُ بِهِ الْجَنَّةَ قَالَ فَأَمَرَهُمْ بِأَرْبَعٍ وَنَهَاهُمْ عَنْ أَرْبَعٍ قَالَ أَمَرَهُمْ بِالْإِيمَانِ بِاللَّهِ وَحْدَهُ وَقَالَ هَلْ تَدْرُونَ مَا الْإِيمَانُ بِاللَّهِ قَالُوا اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ شَهَادَةُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ وَإِقَامُ الصَّلَاةِ وَإِيتَاءُ الزَّكَاةِ وَصَوْمُ رَمَضَانَ وَأَنْ تُؤَدُّوا خُمُسًا مِنْ الْمَغْنَمِ وَنَهَاهُمْ عَنْ الدُّبَّاءِ وَالْحَنْتَمِ وَالْمُزَفَّتِ قَالَ شُعْبَةُ وَرُبَّمَا قَالَ النَّقِيرِ قَالَ شُعْبَةُ وَرُبَّمَا قَالَ الْمُقَيَّرِ وَقَالَ احْفَظُوهُ وَأَخْبِرُوا بِهِ مِنْ وَرَائِكُمْ و قَالَ أَبُو بَكْرٍ فِي رِوَايَتِهِ مَنْ وَرَاءَكُمْ وَلَيْسَ فِي رِوَايَتِهِ الْمُقَيَّرِ و حَدَّثَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ حَدَّثَنَا أَبِي ح و حَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ الْجَهْضَمِيُّ قَالَ أَخْبَرَنِي أَبِي قَالَا جَمِيعًا حَدَّثَنَا قُرَّةُ بْنُ خَالِدٍ عَنْ أَبِي جَمْرَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِهَذَا الْحَدِيثِ نَحْوَ حَدِيثِ شُعْبَةَ وَقَالَ أَنْهَاكُمْ عَمَّا يُنْبَذُ فِي الدُّبَّاءِ وَالنَّقِيرِ وَالْحَنْتَمِ وَالْمُزَفَّتِ وَزَادَ ابْنُ مُعَاذٍ فِي حَدِيثِهِ عَنْ أَبِيهِ قَالَ وَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِلْأَشَجِّ أَشَجِّ عَبْدِ الْقَيْسِ إِنَّ فِيكَ خَصْلَتَيْنِ يُحِبُّهُمَا اللَّهُ الْحِلْمُ وَالْأَنَاةُ

Amaze kutubwira [Abu Bakri bin Abu Syaiba] na [Muhamadi bin al-Mutsanna] na [Muhamadi bin Basyyar] kandi amajambo yabo yari hafi y’ayandi, [Abu Bakri] yavuze ati; yatubwiye [Ghundar] avuye kuri [Shu’bah] mu gihe abandi babiri bavuga ngo; yatubwiye [Muhamadi bin Ja’far] yatubwiye [Syu’ba] kuva [Abu Jamrah] ati; 'Nariko ndasobanura hagati ya [Ibn Abbas] n'abantu, hanyuma umugore araza arabaza ivy'umutobe wa Nabidz - ubwoko bw'umuvinyu - wari ubitswe mu gitereko c'ibumba, aca arishura ati: 'Nta gukeka, intumwa ya Abd al-Qais yaje kuri Rasulullah Sallallahu Rasulullah Rasulullah ati, rero; ‘Intumwa ni nde - canke abo bantu ni bande? - baramwishura bati: «Rabiya». Aravuga ati; 'Kaze abantu - canke intumwa - ata gukekeranya canke kwicuza'. Uwo muvugizi ati; ‘Baravuga bati; ‘Ewe Ntumwa y’Imana, vy’ukuri tuje iwawe tuvuye kure cane. Hagati yacu nawe hariho abakafiri b’Abamudla kugira ngo ntidushobore kuza iwanyu kiretse mu mezi ya haram, rero mudutegeke gufata ingingo y’ikintu twobwira abantu turongora dushobora kwinjiramwo mw’ijuru’. Uwo muvugizi ati; ‘Nuko rero Intumwa y’Imana ibategeka ibintu bine, ibabuza ibintu bine’. Uwo muvugizi yongera ati: «Intumwa y’Imana yabategetse kwemera Allah wenyene, ati; ‘Urazi ico ari co kwizera Allah? ’ Bamwishura bati: ‘Allah n’Intumwa yiwe ni bo bazi kurusha’. Aravuga ati; 'Mushingire intahe ko ata mana iriho atari Allah, kandi ko Muhamadi ari intumwa ya Allah, mushireho amasengesho, muhe zaka, mwisonzeshe Ramadlan, mwishyure ica gatanu ca ghanimah, kandi mubabuze ad-Duba`, al-Hantam na al-Muzaffat'. Shuba ati; 'Bishobora kuba ari uko yavuze 'an-Naqir' kandi bishobora kuba 'al-Muqayyar', ni ko yavuze; ‘Mumwitwararike kandi mumenyeshe abantu banyu’. Abu Bakr yavuze mu nkuru yiwe ati: 'Umuntu urongora inyuma yawe' atavuze 'al-Muqayyar''. Kandi vyarambwiwe [Ubaidullah bin Mu’adz] yarabitubwiye [dawe]. -mu yindi nkuru ivuga- Kandi yatubwiye [Nashr bin Ali al-Jahdlami] ati; yarambwiye [dawe] bompi bati; yatubwiye [Qurrah bin Khalid] ivuye kuri [Abu Jamrah] ivuye kuri [Ibn Abbas] ivuye kuri Nkurunziza n’iyi hadithi isa n’iya hadithi [Syu’bah], mu gihe avuga ngo; 'Ndababujije ikintu cose gifatwa ku nguvu muri ad-Duba`, an-Naqir, al-Hantam na al-Muzaffat'. Kandi [Ibn Mu’adz] yongeyeko muri hadithi yiwe ivuye kuri [se wiwe], ati; 'Kandi Rasulullah Sawllahu Alaihi Wasallam abwira al-Asyyaj Asyaj Abd al-Qais ati; « Nkako, muri wewe harimwo ibiranga bibiri Allah akunda, ni ukuvuga ukwihangana n’ukwiyubara ».

Hadith

Imam Muslim : 25

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ حَدَّثَنَا ابْنُ عُلَيَّةَ حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ أَبِي عَرُوبَةَ عَنْ قَتَادَةَ قَالَ حَدَّثَنَا مَنْ لَقِيَ الْوَفْدَ الَّذِينَ قَدِمُوا عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ عَبْدِ الْقَيْسِ قَالَ سَعِيدٌ وَذَكَرَ قَتَادَةُ أَبَا نَضْرَةَ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ فِي حَدِيثِهِ هَذَا أَنَّ أُنَاسًا مِنْ عَبْدِ الْقَيْسِ قَدِمُوا عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالُوا يَا نَبِيَّ اللَّهِ إِنَّا حَيٌّ مِنْ رَبِيعَةَ وَبَيْنَنَا وَبَيْنَكَ كُفَّارُ مُضَرَ وَلَا نَقْدِرُ عَلَيْكَ إِلَّا فِي أَشْهُرِ الْحُرُمِ فَمُرْنَا بِأَمْرٍ نَأْمُرُ بِهِ مَنْ وَرَاءَنَا وَنَدْخُلُ بِهِ الْجَنَّةَ إِذَا نَحْنُ أَخَذْنَا بِهِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ آمُرُكُمْ بِأَرْبَعٍ وَأَنْهَاكُمْ عَنْ أَرْبَعٍ اعْبُدُوا اللَّهَ وَلَا تُشْرِكُوا بِهِ شَيْئًا وَأَقِيمُوا الصَّلَاةَ وَآتُوا الزَّكَاةَ وَصُومُوا رَمَضَانَ وَأَعْطُوا الْخُمُسَ مِنْ الْغَنَائِمِ وَأَنْهَاكُمْ عَنْ أَرْبَعٍ عَنْ الدُّبَّاءِ وَالْحَنْتَمِ وَالْمُزَفَّتِ وَالنَّقِيرِ قَالُوا يَا نَبِيَّ اللَّهِ مَا عِلْمُكَ بِالنَّقِيرِ قَالَ بَلَى جِذْعٌ تَنْقُرُونَهُ فَتَقْذِفُونَ فِيهِ مِنْ الْقُطَيْعَاءِ قَالَ سَعِيدٌ أَوْ قَالَ مِنْ التَّمْرِ ثُمَّ تَصُبُّونَ فِيهِ مِنْ الْمَاءِ حَتَّى إِذَا سَكَنَ غَلَيَانُهُ شَرِبْتُمُوهُ حَتَّى إِنَّ أَحَدَكُمْ أَوْ إِنَّ أَحَدَهُمْ لَيَضْرِبُ ابْنَ عَمِّهِ بِالسَّيْفِ قَالَ وَفِي الْقَوْمِ رَجُلٌ أَصَابَتْهُ جِرَاحَةٌ كَذَلِكَ قَالَ وَكُنْتُ أَخْبَؤُهَا حَيَاءً مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقُلْتُ فَفِيمَ نَشْرَبُ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ فِي أَسْقِيَةِ الْأَدَمِ الَّتِي يُلَاثُ عَلَى أَفْوَاهِهَا قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ أَرْضَنَا كَثِيرَةُ الْجِرْذَانِ وَلَا تَبْقَى بِهَا أَسْقِيَةُ الْأَدَمِ فَقَالَ نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَإِنْ أَكَلَتْهَا الْجِرْذَانُ وَإِنْ أَكَلَتْهَا الْجِرْذَانُ وَإِنْ أَكَلَتْهَا الْجِرْذَانُ قَالَ وَقَالَ نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِأَشَجِّ عَبْدِ الْقَيْسِ إِنَّ فِيكَ لَخَصْلَتَيْنِ يُحِبُّهُمَا اللَّهُ الْحِلْمُ وَالْأَنَاةُ حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَابْنُ بَشَّارٍ قَالَا حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ عَنْ سَعِيدٍ عَنْ قَتَادَةَ قَالَ حَدَّثَنِي غَيْرُ وَاحِدٍ لَقِيَ ذَاكَ الْوَفْدَ وَذَكَرَ أَبَا نَضْرَةَ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ أَنَّ وَفْدَ عَبْدِ الْقَيْسِ لَمَّا قَدِمُوا عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِثْلِ حَدِيثِ ابْنِ عُلَيَّةَ غَيْرَ أَنَّ فِيهِ وَتَذِيفُونَ فِيهِ مِنْ الْقُطَيْعَاءِ أَوْ التَّمْرِ وَالْمَاءِ وَلَمْ يَقُلْ قَالَ سَعِيدٌ أَوْ قَالَ مِنْ التَّمْرِ

Yatubwiye [Yahya bin Ayyub] yatubwiye [Ibnu Ulayya] yatubwiye [Said bin Abu Arubah] avuye [Qatadah] ati; 'Umuntu yahuye n'intumwa yo mu muzingi wa Abdul Qais yari ihanganye na Rasulullah Sallallahu Alaihi Wasallam yatubwiye, [Said] ati; [Katadah] ivuga [Abu Dlamrah] avuye kuri [Abu Said al-Khudri] muri iyi hadithi; ko abantu bo mu mugwi wa Abdul Qais bahanganye na Rasulullah bati; 'Ewe Muhanuzi wa Allah, vy'ukuri turi abaturage bo mu muryango wa Rabi'ah, kandi vy'ukuri aba Mudlar -abakafiri bahagaze hagati yacu nawe, ku buryo tutashobora -kukwegera ata nkomanzi- kiretse mu kwezi kwa Haram, rero dutegeke gushitsa itegeko kugira ngo turibwirize abari inyuma yacu nimba dushaka en kugira ngo turishireko'. Aravuga ati; ‘Ndagutegetse ibintu bine kandi ndakubuza ibintu bine; Ni ukuvuga gusenga Allah, kandi ntumutuke n’ikintu na kimwe, gusenga, gutanga zaka, kwisonzesha mu kiringo ca Ramadani, no gutanga ica gatanu c’igiciro ca ghanimah, kandi ndababujije gukora amabarabara y’umuvinyu muri ad-Duba`, al-Hantam, al-Muzaffat na an-Naqir’. Barabaza bati: «Ewe Muhanuzi wa Allah, ubumenyi ufise ku vyerekeye an-Naqir ni ubuhe? ’ Aravuga ati; 'Igiti kirabazwa -kica gitoborwa- hanyuma ukagishiramwo amatariki'. Said ati; ‘Canke ati; ‘kuva ku giti c’umusukoni. Hanyuma ukayishiramwo amazi gushika amazi ahiye atuje, hanyuma ukayanywa gushika umwe muri mwebwe - canke umwe muri bo - azokubita vy’ukuri marume wiwe n’inkota’, ni ko yavuze; 'Kandi muri abo bantu harimwo umuntu na we nyene yakomeretse'. Yongera ati: «Narabihishije kuko nari mfise isoni za Rasulullah Sallallahu Alaihi Wasallam, nca mbaza nti: «None twonywa mu gitereko ikihe, ewe Ntumwa y’Imana? ' Arishura ati: 'Mu gitereko c'urukoba rwo mu bwoko bwa rangi, cari gifise akanwa kafunze'. Barabaza bati: «Ewe Ntumwa y’Imana, vy’ukuri igihugu cacu cuzuye imbeba, rero nta co kunywa gisigaye mu bikoresho vy’urukoba vy’ibara ry’agahama», hanyuma Nkurunziza sallallaahu alaihi wasallam ati; 'Kandi naho iribwa n'imbeba, kandi naho iribwa n'imbeba, kandi naho iribwa n'imbeba'. Uwo muvugizi ati; 'Kandi Nkurunziza w'Imana abwira Asyajj Abdul Qais ati; ‘Nta gukeka ko muri wewe harimwo kamere zibiri Allah akunda, ni zo; wihangane kandi wiyubare''. Twarabwiwe ko [Muhamadi bin al-Mutsana] na [Ibn Basyyar] bompi bavuze ngo; yatubwiye [Ibn Abu Adi] kuva kuri [Said] kuva kuri [Qatadah] ati; yatubwiye ko atari umuvugizi umwe gusa yahuye n’intumwa. Kandi [Abu Nadlrah] yaravuze kuri [Abu Said al-Khudri]; ko intumwa Abdul Qais igihe yahanganye na Rasulullah Sallallahu Alaihi Wasallam afise hadithi nka [Ibn Ulayyah], gusa yavuga iti: ‘Kandi muri yo uvanga amatafari, canke amatafari n’amazi,’ kandi ntiyavuze ati: ‘[Said] yavuze; ‘canke uvuge ngo; 'n'amatariki''.

Hadith

Imam Muslim : 26

حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ بَكَّارٍ الْبَصْرِيُّ حَدَّثَنَا أَبُو عَاصِمٍ عَنْ ابْنِ جُرَيْجٍ ح و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ وَاللَّفْظُ لَهُ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ قَالَ أَخْبَرَنِي أَبُو قَزَعَةَ أَنَّ أَبَا نَضْرَةَ أَخْبَرَهُ وَحَسَنًا أَخْبَرَهُمَا أَنَّ أَبَا سَعِيدٍ الْخُدْرِيَّ أَخْبَرَهُ أَنَّ وَفْدَ عَبْدِ الْقَيْسِ لَمَّا أَتَوْا نَبِيَّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالُوا يَا نَبِيَّ اللَّهِ جَعَلَنَا اللَّهُ فِدَاءَكَ مَاذَا يَصْلُحُ لَنَا مِنْ الْأَشْرِبَةِ فَقَالَ لَا تَشْرَبُوا فِي النَّقِيرِ قَالُوا يَا نَبِيَّ اللَّهِ جَعَلَنَا اللَّهُ فِدَاءَكَ أَوَ تَدْرِي مَا النَّقِيرُ قَالَ نَعَمْ الْجِذْعُ يُنْقَرُ وَسَطُهُ وَلَا فِي الدُّبَّاءِ وَلَا فِي الْحَنْتَمَةِ وَعَلَيْكُمْ بِالْمُوكَى

Yambwiye [Muhamadi bin Bakkar al-Basri] yatubwiye [Abu Ashim] kuva kuri [Ibn Juraij]. -mu yindi nkuru havugwa-, Kandi yambwiye [Muhammad bin Rafi’] ko lafazh yari yiwe. Yatubwiye [Abdurrazzaq] yatubwiye [Ibn Juraij] ati; yaratumenyesheje [Abu Qaza’ah] ko [Abu Nadlrah] ari we yabimenyesheje, na al-Hasan yarabimenyesheje bompi; ivyo [Abu Sayidi al-Khudri] yamumenyesheje; ko intumwa Abdul Qais igihe yaza kwa Nkurunziza w’Imana yavuze ati; 'Ewe Muhanuzi wa Allah, Allah atugire incungu yawe, ni ikihe kinyobwa ciza kuri twebwe?' Arishura ati; 'Ntunywe kuri an-Naqir'. Barabaza bati: «Ewe Muhanuzi wa Allah, Allah atugire incungu yawe, urazi ico ari co an-Naqir?» Arishura ati; 'Ego, umutwe w'igiti urafise hagati yaco ibajwe, kandi ntushobora kunywa muri ad-Duba` canke muri al-Hantam, kandi ukwiye -kunywa ibinyobwa bibitswe mu bikoresho bipfutse imitwe'.

Hadith

Imam Muslim : 27

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَأَبُو كُرَيْبٍ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ جَمِيعًا عَنْ وَكِيعٍ قَالَ أَبُو بَكْرٍ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ زَكَرِيَّاءَ بْنِ إِسْحَقَ قَالَ حَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ صَيْفِيٍّ عَنْ أَبِي مَعْبَدٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ قَالَ أَبُو بَكْرٍ رُبَّمَا قَالَ وَكِيعٌ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ مُعَاذًا قَالَ بَعَثَنِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّكَ تَأْتِي قَوْمًا مِنْ أَهْلِ الْكِتَابِ فَادْعُهُمْ إِلَى شَهَادَةِ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنِّي رَسُولُ اللَّهِ فَإِنْ هُمْ أَطَاعُوا لِذَلِكَ فَأَعْلِمْهُمْ أَنَّ اللَّهَ افْتَرَضَ عَلَيْهِمْ خَمْسَ صَلَوَاتٍ فِي كُلِّ يَوْمٍ وَلَيْلَةٍ فَإِنْ هُمْ أَطَاعُوا لِذَلِكَ فَأَعْلِمْهُمْ أَنَّ اللَّهَ افْتَرَضَ عَلَيْهِمْ صَدَقَةً تُؤْخَذُ مِنْ أَغْنِيَائِهِمْ فَتُرَدُّ فِي فُقَرَائِهِمْ فَإِنْ هُمْ أَطَاعُوا لِذَلِكَ فَإِيَّاكَ وَكَرَائِمَ أَمْوَالِهِمْ وَاتَّقِ دَعْوَةَ الْمَظْلُومِ فَإِنَّهُ لَيْسَ بَيْنَهَا وَبَيْنَ اللَّهِ حِجَابٌ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ السَّرِيِّ حَدَّثَنَا زَكَرِيَّاءُ بْنُ إِسْحَقَ ح و حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ حَدَّثَنَا أَبُو عَاصِمٍ عَنْ زَكَرِيَّاءَ بْنِ إِسْحَقَ عَنْ يَحْيَى بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ صَيْفِيٍّ عَنْ أَبِي مَعْبَدٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَعَثَ مُعَاذًا إِلَى الْيَمَنِ فَقَالَ إِنَّكَ سَتَأْتِي قَوْمًا بِمِثْلِ حَدِيثِ وَكِيعٍ

Amaze kutubwira [Abu Bakri bin Abu Syaiba] na [Abu Kuraib], na [Ishaq bin Ibrahim] bose bavuye [Waki’], [Abu Bakri] ati; yatubwiye [Waki’] kuva kuri [Zakariya bin Ishaq] ati; yambwiye [Yahya bin Abdullah bin Shaifi] avuye kuri [Abu Ma’bad] avuye kuri [Ibnu Abbas] avuye kuri [Mu’adz bin Jabal], Abu Bakr ati; ‘Kumbure, ‘Waki’ yavuze; kuva kuri Ibnu Abasi; ivyo Mu’adz yavuze; 'Rasulullah Sawllahu Alaihi Wasallam ni we yantumye. Aravuga ati; 'Nta gukeka, uzoza ku bantu b'abantu b'Igitabu, rero ubatumire gushingira intahe ko ata mana - ikwiye gusengwa - kiretse Allah, kandi ko ndi intumwa ya Allah. Nibakumvira muri ivyo, rero ubabwire ko Allah yabategetse gusenga incuro zitanu buri musi n’ijoro. Nibakugamburukira muri ivyo, ubabwire ko Allah yabategetse gutanga amashikanwa yafashwe ku batunzi, akagabira abakene bo muri bo. Nibakugamburukira muri ubwo buryo, niho uzokwirinda ubutunzi bwabo bwiza. Mutinye amasengesho y'abagirirwa nabi, kuko nta nzitizi iri hagati yiwe na Allah''. Yatubwiye [Ibn Abu Umar] yatubwiye [Bisyr bin as-Sari] yatubwiye [Zakariya bin Ishaq]. -mu yindi nkuru ivugwa- Kandi yatubwiye [Abdu bin Humaid] yatubwiye [Abu Ashim] kuva kuri [Zakariya’ bin Ishaq] kuva kuri [Yahya bin Abdullah bin Shaifi] kuva kuri [Abu Ma’bad] kuva kuri [Ibnu Abbas]; ko Nkurunziza w’Imana yarungitse Mu’adz muri Yemen, ni co gituma yavuze; ‘Nta gukeka uzoza ku bantu’. Nk’uko biri muri hadithi ya Waki’.

Hadith

Imam Muslim : 28

حَدَّثَنَا أُمَيَّةُ بْنُ بِسْطَامَ الْعَيْشِيُّ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ حَدَّثَنَا رَوْحٌ وَهُوَ ابْنُ الْقَاسِمِ عَنْ إِسْمَعِيلَ بْنِ أُمَيَّةَ عَنْ يَحْيَى بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ صَيْفِيٍّ عَنْ أَبِي مَعْبَدٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَمَّا بَعَثَ مُعَاذًا إِلَى الْيَمَنِ قَالَ إِنَّكَ تَقْدَمُ عَلَى قَوْمٍ أَهْلِ كِتَابٍ فَلْيَكُنْ أَوَّلَ مَا تَدْعُوهُمْ إِلَيْهِ عِبَادَةُ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ فَإِذَا عَرَفُوا اللَّهَ فَأَخْبِرْهُمْ أَنَّ اللَّهَ فَرَضَ عَلَيْهِمْ خَمْسَ صَلَوَاتٍ فِي يَوْمِهِمْ وَلَيْلَتِهِمْ فَإِذَا فَعَلُوا فَأَخْبِرْهُمْ أَنَّ اللَّهَ قَدْ فَرَضَ عَلَيْهِمْ زَكَاةً تُؤْخَذُ مِنْ أَغْنِيَائِهِمْ فَتُرَدُّ عَلَى فُقَرَائِهِمْ فَإِذَا أَطَاعُوا بِهَا فَخُذْ مِنْهُمْ وَتَوَقَّ كَرَائِمَ أَمْوَالِهِمْ

Yatubwiye [Umayyah bin Bistham al-Aisyi] yatubwiye [Yazid bin Zura’i`] yatubwiye [Rauh] - ni ukuvuga Ibnu al-Qasim - kuva kuri [Ismail bin Umayyah] kuva kuri [Yahya bin Abdullah bin Shaifi] kuva kuri [Abu Ma’bad] kuva kuri [Ibn al-Qasim] ko yohereza Mu’adz muri Yemen, ati; 'Nta gukeka ko uriko urahanganye n'abantu b'abantu b'igitabu, rero ubushake bwa mbere ubabwira ni ugusenga Allah azza wa jalla, nimba bazi Allah, rero ubabwire ko Allah yabategetse gusenga incuro zitanu ku musi n'ijoro. Nibakugamburukira muri ubwo buryo, rero ubakuremwo zaka, utinye ubutunzi bwabo bwiza’.

Hadith

Imam Muslim : 29

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا لَيْثُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ عُقَيْلٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ قَالَ أَخْبَرَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ بْنِ مَسْعُودٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ لَمَّا تُوُفِّيَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَاسْتُخْلِفَ أَبُو بَكْرٍ بَعْدَهُ وَكَفَرَ مَنْ كَفَرَ مِنْ الْعَرَبِ قَالَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ لِأَبِي بَكْرٍ كَيْفَ تُقَاتِلُ النَّاسَ وَقَدْ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أُمِرْتُ أَنْ أُقَاتِلَ النَّاسَ حَتَّى يَقُولُوا لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ فَمَنْ قَالَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ فَقَدْ عَصَمَ مِنِّي مَالَهُ وَنَفْسَهُ إِلَّا بِحَقِّهِ وَحِسَابُهُ عَلَى اللَّهِ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ وَاللَّهِ لَأُقَاتِلَنَّ مَنْ فَرَّقَ بَيْنَ الصَّلَاةِ وَالزَّكَاةِ فَإِنَّ الزَّكَاةَ حَقُّ الْمَالِ وَاللَّهِ لَوْ مَنَعُونِي عِقَالًا كَانُوا يُؤَدُّونَهُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَقَاتَلْتُهُمْ عَلَى مَنْعِهِ فَقَالَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ فَوَاللَّهِ مَا هُوَ إِلَّا أَنْ رَأَيْتُ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ قَدْ شَرَحَ صَدْرَ أَبِي بَكْرٍ لِلْقِتَالِ فَعَرَفْتُ أَنَّهُ الْحَقُّ

Yatubwiye [Qutayba bin Said] yatubwiye [Laits bin Sa’ad] kuva [Uqail] kuva [az-Zuhri] ati; yatumenyesheje [Ubaidullah bin Abdulla bin Utbah bin Mas’ud] avuye kuri [Abu Hurairah] ati; 'Igihe Rasulullah Sallallahu Alaihi Wasallam yapfa, Abu Bakar na we agashirwaho ngo abe Khalifa inyuma yiwe, abahafiri bo mu Barabu bagakora ubuhakanyi, niho [Umar bin al-Khaththab] abwira Abu Bakr ati: 'Bishoboka gute ko urwana n'abantu, mu gihe Rasulullah Alaihi Wasallam yavuze ngo Salahullahu Wasallam; 'Nategetswe kurwana n'abantu gushika bavuze bati: 'Nta mana - ikwiye gusengwa - atari Allah', rero uwuzovuga ati: 'Nta mana - ikwiye gusengwa - atari Allah', rero vy'ukuri yarakingiye umutungo wiwe n'ubuzima bwiwe - ibitero vyanje - kiretse n'uburenganzira bw'ubuyisilamu, kandi inkuru yiwe isigara kuri Allah'. Nuko [Abu Bakri] ati; ‘Ndabihiye Allah, nzorwanya vy’ukuri abatandukanya isengesho n’izaka, kuko zaka ni ugusaba itunga. Na Allah, nibampagarika umutima kubera ukudashaka kwabo naho boba barishe kuri Rasulullah Sallallahu Alaihi Wasallam, nzoguma mbarwanya kubera ukuntu batashaka’. Nuko [Umari bin al-Khatthab] yavuze ati; « Ndahimiye Allah, si we ahubwo nabonye Allah yuguruye igifu ca Abu Bakr ngo arwane na bo - niho namenya ko ari we kuri ».

Hadith

Imam Muslim : 30

و حَدَّثَنَا أَبُو الطَّاهِرِ وَحَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى وَأَحْمَدُ بْنُ عِيسَى قَالَ أَحْمَدُ حَدَّثَنَا و قَالَ الْآخَرَانِ أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ قَالَ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ حَدَّثَنِي سَعِيدُ بْنُ الْمُسَيَّبِ أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ أَخْبَرَهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أُمِرْتُ أَنْ أُقَاتِلَ النَّاسَ حَتَّى يَقُولُوا لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ فَمَنْ قَالَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ عَصَمَ مِنِّي مَالَهُ وَنَفْسَهُ إِلَّا بِحَقِّهِ وَحِسَابُهُ عَلَى اللَّهِ

Amaze kumbwira [Abu Ath-Tahir] na [Harmala bin Yahya] na [Ahmadi bin Isa], [Ahmad] ati; 'Baratubwiye'. Hagati aho, abandi bantu babiri bati; ‘Amaze kutumenyesha [Ibn Wahb] ati; yari yarambwiye [Yunus] avuye kuri [Ibn Shihab] ati; yambwiye [Said bin al-Musayyab] ko [Abu Huraira] yamumenyesheje; ivyo Rasulullah Sawllahu Alaihi Wasallam yavuze; 'Nategetswe kurwana n'abantu gushika bavuze bati: 'Nta mana - ikwiye gusengwa - atari Allah', rero uwuzovuga ati: 'Nta mana - ikwiye gusengwa - atari Allah', rero vy'ukuri yarakingiye umutungo wiwe n'ubuzima bwiwe - ibitero vyanje - kiretse n'uburenganzira bw'ubuyisilamu, kandi inkuru yiwe isigara kuri Allah'.

Hadith

Imam Muslim : 31

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَبْدَةَ الضَّبِّيُّ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ يَعْنِي الدَّرَاوَرْدِيَّ عَنْ الْعَلَاءِ ح و حَدَّثَنَا أُمَيَّةُ بْنُ بِسْطَامَ وَاللَّفْظُ لَهُ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ حَدَّثَنَا رَوْحٌ عَنْ الْعَلَاءِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ يَعْقُوبَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أُمِرْتُ أَنْ أُقَاتِلَ النَّاسَ حَتَّى يَشْهَدُوا أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَيُؤْمِنُوا بِي وَبِمَا جِئْتُ بِهِ فَإِذَا فَعَلُوا ذَلِكَ عَصَمُوا مِنِّي دِمَاءَهُمْ وَأَمْوَالَهُمْ إِلَّا بِحَقِّهَا وَحِسَابُهُمْ عَلَى اللَّهِ

Yatubwiye [Ahmadu bin Abdah adl-Dlabbi] yatubwiye [Abdul Aziz] -ni ukuvuga ad-Darawardi- avuye kuri [al-Ala’]. -mu yindi nkuru ivugwa- Kandi yatubwiye [Umayyah bin Bistham] kandi ko lafazh ari iyawe, yatubwiye [Yazid bin Zura’i] yatubwiye [Rauh] kuva kuri [al-Ala’ bin Abdurrahman bin Yaqub] kuva kuri [se wiwe] kuva kuri [Abu Hulamullah Sala Warailah Warailah] kuva kuri [Abu Hulamullah Sala Warailah]; 'Nategetswe kurwana n'abantu gushika bashingira intahe ko ata mana - ikwiye gusengwa - atari Allah kandi banyizere na Korowani nazanye, rero iyo bavuze ivyo, rero vy'ukuri barinze itunga ryabo n'ubuzima bwabo - ibitero vyanje - kiretse iyo bivuye ku burenganzira bw'ubuyisilamu. Kandi igiharuro cabo kisigaye kuri Allah’.

Hadith

Imam Muslim : 32

و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ غِيَاثٍ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي سُفْيَانَ عَنْ جَابِرٍ وَعَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أُمِرْتُ أَنْ أُقَاتِلَ النَّاسَ بِمِثْلِ حَدِيثِ ابْنِ الْمُسَيَّبِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ح و حَدَّثَنِي أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ ح و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ يَعْنِي ابْنَ مَهْدِيٍّ قَالَا جَمِيعًا حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ عَنْ جَابِرٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أُمِرْتُ أَنْ أُقَاتِلَ النَّاسَ حَتَّى يَقُولُوا لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ فَإِذَا قَالُوا لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ عَصَمُوا مِنِّي دِمَاءَهُمْ وَأَمْوَالَهُمْ إِلَّا بِحَقِّهَا وَحِسَابُهُمْ عَلَى اللَّهِ ثُمَّ قَرَأَ { إِنَّمَا أَنْتَ مُذَكِّرٌ لَسْتَ عَلَيْهِمْ بِمُسَيْطِرٍ }

Kandi vyatubwiwe [Abu Bakar bin Abu Syaiba] yatubwiye [Hafsh bin Ghiyats] avuye kuri [al-Amasy] avuye kuri [Abu Sufyan] avuye kuri [Jabir] avuye kuri [Abu Shalih] avuye kuri [Abu Hurairah] bompi bati; 'Umukuru w'Imana yavuze ati; ‘Nategetswe kurwana n’abantu’ nk’uko hadithi ya Ibn al-Musayyab yo muri Abu Hurairah ibivuga. -mu yindi nkuru havugwa- Kandi vyambwiwe [Abu Bakr bin Abu Syaibah] yabitubwiye [Waki’]. -mu yindi nkuru ivugwa- Kandi vyarambwiwe [Muhammad bin al-Mutsanna] yatubwiye [Abdurrahman] -ni ukuvuga bin Mahdi- bompi bati; yatubwiye [Sufyani] kuva kuri [Abu az-Zubair] kuva kuri [Jabir] ati; 'Intumwa y'Imana yavuze ati; 'Nategetswe kurwana n'abantu gushika bavuze bati: 'Nta mana -ifise uburenganzira bwo gusengwa- atari Allah', hanyuma bakavuga bati: 'Nta mana -ifise uburenganzira bwo gusengwa- atari Allah', hanyuma vy'ukuri barinze itunga ryabo n'ubuzima bwabo -ibitero vyanje- kiretse kubera uburenganzira. Kandi ibarura ryabo risigaye kuri Allah. Hanyuma arasoma ati; '-Nta gukeka ko uri -gusa- umugabisha. Nta bubasha ufise kuri bo na gato- ' -Ibibazo. Al Ghaasiya; 21-22-.

Hadith

Imam Muslim : 33

حَدَّثَنَا أَبُو غَسَّانَ الْمِسْمَعِىُّ مَالِكُ بْنُ عَبْدِ الْوَاحِدِ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ الصَّبَّاحِ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ وَاقِدِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ زَيْدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أُمِرْتُ أَنْ أُقَاتِلَ النَّاسَ حَتَّى يَشْهَدُوا أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ وَيُقِيمُوا الصَّلَاةَ وَيُؤْتُوا الزَّكَاةَ فَإِذَا فَعَلُوا عَصَمُوا مِنِّي دِمَاءَهُمْ وَأَمْوَالَهُمْ إِلَّا بِحَقِّهَا وَحِسَابُهُمْ عَلَى اللَّهِ

Yatubwiye [Abu Ghassan al-Misma’i Malik bin Abdul Wahid] yatubwiye [Abdul Malik bin Ash-Shabbah] kuva kuri [Syu’bah] kuva kuri [Waqid bin Muhammad bin Zaid bin Abdullah bin Umar] kuva kuri [se wiwe] kuva kuri [Abdullah bin Umar]; 'Nategetswe kurwana n'abantu gushika bashingira intahe ko ata mana - ikwiye gusengwa - atari Allah kandi ko Muhamadi ari intumwa ya Allah, barasenga kandi bagatanga zaka. Rero iyo babikoze, rero vy’ukuri barinze itunga ryabo n’ubugingo bwabo -ibitero vyanje-, kiretse kubera uburenganzira bw’ubuyisilamu. Kandi igiharuro cabo kisigaye kuri Allah’.

Hadith

Imam Muslim : 34

و حَدَّثَنَا سُوَيْدُ بْنُ سَعِيدٍ وَابْنُ أَبِي عُمَرَ قَالَا حَدَّثَنَا مَرْوَانُ يَعْنِيَانِ الْفَزَارِيَّ عَنْ أَبِي مَالِكٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ قَالَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَكَفَرَ بِمَا يُعْبَدُ مِنْ دُونِ اللَّهِ حَرُمَ مَالُهُ وَدَمُهُ وَحِسَابُهُ عَلَى اللَّهِ و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا أَبُو خَالِدٍ الْأَحْمَرُ ح وَحَدَّثَنِيهِ زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ كِلَاهُمَا عَنْ أَبِي مَالِكٍ عَنْ أَبِيهِ أَنَّهُ سَمِعَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ وَحَّدَ اللَّهَ ثُمَّ ذَكَرَ بِمِثْلِهِ

Kandi twabwiwe ko [Suwaid bin Said] na [Ibn Abu Umar] bompi bavuze ngo; yatubwiye [Marwan] bompi basobanura Marwan al-Fazari, kuva kuri [Abu Malik] kuva kuri [se wiwe] ati; 'Numvise Rasulullah Sawllahu Alaihi Wasallam avuga ati; 'Uwuzovuga ko ata mana - ikwiye gusengwa - atari Allah, agahimbaza ikintu cose gisengwa atari Allah, rero ubutunzi bwiwe n'amaraso yiwe ni haram, kandi impembo yiwe iri kuri Allah'. Kandi vyaratubwiwe [Abu Bakri bin Abu Syaiba] vyaratubwiwe [Abu Khalid al-Ahmar]. -mu yindi nkuru iravugwa- Kandi yabimenyesheje [Zuhair bin Harb] yatubwiye [Yazid bin Harun] bompi bavuye kuri [Abu Malik] bavuye kuri [se wiwe] ko yumvise Nkurunziza w’Imana avuga; 'Uwusenga Allah umwe,' aca avuga ikintu nk'ico'.

Hadith

Imam Muslim : 35

و حَدَّثَنِي حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى التُّجِيبِيُّ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ قَالَ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ أَخْبَرَنِي سَعِيدُ بْنُ الْمُسَيَّبِ عَنْ أَبِيهِ قَالَ لَمَّا حَضَرَتْ أَبَا طَالِبٍ الْوَفَاةُ جَاءَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَوَجَدَ عِنْدَهُ أَبَا جَهْلٍ وَعَبْدَ اللَّهِ بْنَ أَبِي أُمَيَّةَ بْنِ الْمُغِيرَةِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا عَمِّ قُلْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ كَلِمَةً أَشْهَدُ لَكَ بِهَا عِنْدَ اللَّهِ فَقَالَ أَبُو جَهْلٍ وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ أَبِي أُمَيَّةَ يَا أَبَا طَالِبٍ أَتَرْغَبُ عَنْ مِلَّةِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ فَلَمْ يَزَلْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَعْرِضُهَا عَلَيْهِ وَيُعِيدُ لَهُ تِلْكَ الْمَقَالَةَ حَتَّى قَالَ أَبُو طَالِبٍ آخِرَ مَا كَلَّمَهُمْ هُوَ عَلَى مِلَّةِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ وَأَبَى أَنْ يَقُولَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَمَا وَاللَّهِ لَأَسْتَغْفِرَنَّ لَكَ مَا لَمْ أُنْهَ عَنْكَ فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ { مَا كَانَ لِلنَّبِيِّ وَالَّذِينَ آمَنُوا أَنْ يَسْتَغْفِرُوا لِلْمُشْرِكِينَ وَلَوْ كَانُوا أُولِي قُرْبَى مِنْ بَعْدِ مَا تَبَيَّنَ لَهُمْ أَنَّهُمْ أَصْحَابُ الْجَحِيمِ } وَأَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى فِي أَبِي طَالِبٍ فَقَالَ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ { إِنَّكَ لَا تَهْدِي مَنْ أَحْبَبْتَ وَلَكِنَّ اللَّهَ يَهْدِي مَنْ يَشَاءُ وَهُوَ أَعْلَمُ بِالْمُهْتَدِينَ } و حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ قَالَا أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ ح و حَدَّثَنَا حَسَنٌ الْحُلْوَانِيُّ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ قَالَا حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ وَهُوَ ابْنُ إِبْرَاهِيمَ بْنِ سَعْدٍ قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ صَالِحٍ كِلَاهُمَا عَنْ الزُّهْرِيِّ بِهَذَا الْإِسْنَادِ مِثْلَهُ غَيْرَ أَنَّ حَدِيثَ صَالِحٍ انْتَهَى عِنْدَ قَوْلِهِ فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ فِيهِ وَلَمْ يَذْكُرْ الْآيَتَيْنِ وَقَالَ فِي حَدِيثِهِ وَيَعُودَانِ فِي تِلْكَ الْمَقَالَةِ وَفِي حَدِيثِ مَعْمَرٍ مَكَانَ هَذِهِ الْكَلِمَةِ فَلَمْ يَزَالَا بِهِ

Kandi amaze kumbwira ko [Harmalah bin Yahya at-Tujibi] yari yambwiye [Abdulla bin Wahb] ati; yari yarambwiye [Yunus] avuye kuri [Ibn Shihab] ati; yamenyesheje [Said bin al-Musayyab] avuye kuri [se wiwe] ati; 'Umuhanuzi w'Imana yaragendeye Abu Talib igihe yariko arahangana n'urupfu. Yasanze Abu Jahl na Abudula bin Abu Umaiya bin Mughirah na bo nyene bari ng’aho. Rasulullah ati; 'Marume! Vuga amajambo abiri y’Inyigisho, nzoba icabona cawe imbere ya Allah’. Hanyuma Abu Jahl na Abudula bin Abu Umayyah baravuga bati: «Ewe Abu Talib, urashoboye guheba idini rya Abdul Muthtalib? ’ Rasulullah Sallallahu Alaihi Wasallam ntiyacitse intege ahubwo yabandanije kumwigisha gusoma Inyigisho y’Ivyiyumviro vy’Ivya Kalimah Bibiri kandi akayisubiramwo incuro nyinshi. Abu Talib rero arishura nk’amajambo yiwe ya nyuma ababwira; ko yagumye mw’idini rya Abdul MuTalib, kandi ko atashaka kuvuga Kalimah Shahadat. Rasulullah na we nyene yavuze ati; ‘Ndabihiye Allah, nzogusaba imbabazi kuri Allah’, ni ko Allah yahishuriye uwo murongo; '-Ntivyemewe ko Ntumwa n'abemera basaba imbabazi abashirika, naho boba ari incuti zabo bwite, bamaze kubasobanukira ko abo bashirika ari abahinga mu vy'Ikuzimu-' -Ibibazo. I Taba; 113-. Maze Allah ahishura ijambo ryiwe ku bijanye n’ivyabaye kuri Abu Talib; 'Nta gukeka, wewe Muhamadi, nta bubasha ufise bwo kuyobora uwo ukunda wese kugira ngo yemere ubuyisilamu, ariko Allah ni we afise ububasha bwo kuyobora abo ashaka, kandi ni we azi neza abo ari bo bantu -bashaka- kwakira ubuyobozi bwo kwakira ubuyisilamu-'. -Ibibazo. Al Kashashi; 56-. Kandi twabwiwe [Ishaq bin Ibrahim] na [Abd bin Humaid] bompi bati; yaratumenyesheje [Abdurrazzaq] yaratumenyesheje [Ma’mar]. -mu yindi nkuru ivugwa- Kandi yatubwiye [Hasan al-Hulwani] na [Abd bin Humaid] bompi bavuze; yaratubwiye [Yaqub] - ni ukuvuga Ibnu Ibrahimu bin Sa’ad - ati; yatubwiye [dawe] kuva kuri [Salih] bompi bavuye kuri [az-Zuhri] n’iyi sanad nk’akarorero. Ni uko gusa hadithi ya Salih irangira n’amajambo ngo, ‘maze Allah arungika ijambo ryiwe kuri we,’ kandi ntavuga iyo mirongo ibiri. Kandi yavuze muri hadithi yiwe ati: ‘Kandi bompi basubiyemwo aya majambo,’ muri hadithi Ma’mar ni igisubizo c’iri rungane rivuga. Kandi bompi baguma bayoborwa na ryo’.

Hadith

Imam Muslim : 36

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبَّادٍ وَابْنُ أَبِي عُمَرَ قَالَا حَدَّثَنَا مَرْوَانُ عَنْ يَزِيدَ وَهُوَ ابْنُ كَيْسَانَ عَنْ أَبِي حَازِمٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِعَمِّهِ عِنْدَ الْمَوْتِ قُلْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ أَشْهَدُ لَكَ بِهَا يَوْمَ الْقِيَامَةِ فَأَبَى فَأَنْزَلَ اللَّهُ { إِنَّكَ لَا تَهْدِي مَنْ أَحْبَبْتَ } الْآيَةَ

Twarabwiwe ko [Muhamadi Bin Abbad] na [Ibn Abu Umar] bompi bavuze ngo; yatubwiye [Marwan] avuye kuri [Yazidi] -ari we Ibn Kaisan- avuye kuri [Abu Hazim] avuye kuri [Abu Hurairah] ati; 'Rasulullah Sallallahu Alaihi Wasallam yabwiye se wabo igihe yari agiye gupfa ati; 'Vuga uti: 'Nta mana - ikwiye gusengwa atari Allah', nzogushingira intahe ata kabuza n'iryo rungane rivuga ku musi w'izuka'. Ariko aravyanka, hanyuma Allah aramanuka; '-Nta gukeka ko utazoshobora kuyobora abo ukunda-' -Ibibazo. Al Kashashi; 56-.

Hadith

Imam Muslim : 37

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمِ بْنِ مَيْمُونٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ كَيْسَانَ عَنْ أَبِي حَازِمٍ الْأَشْجَعِيِّ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِعَمِّهِ قُلْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ أَشْهَدُ لَكَ بِهَا يَوْمَ الْقِيَامَةِ قَالَ لَوْلَا أَنْ تُعَيِّرَنِي قُرَيْشٌ يَقُولُونَ إِنَّمَا حَمَلَهُ عَلَى ذَلِكَ الْجَزَعُ لَأَقْرَرْتُ بِهَا عَيْنَكَ فَأَنْزَلَ اللَّهُ { إِنَّكَ لَا تَهْدِي مَنْ أَحْبَبْتَ وَلَكِنَّ اللَّهَ يَهْدِي مَنْ يَشَاءُ }

Yatubwiye [Muhamadi bin Hatim bin Maimun] yatubwiye [Yahya bin Said] yatubwiye [Yazid bin Kaisan] kuva kuri [Abu Hazim al-Ashja’i] kuva kuri [Abu Hurairah] ati; 'Rasulullah Sallallahu Alaihi Wasallam yabwiye se wabo igihe yari agiye gupfa ati; 'Vuga uti: 'Nta mana - ikwiye gusengwa atari Allah', nzogushingira intahe ata kabuza n'iryo rungane rivuga ku musi w'izuka'. Arishura ati: «Iyo aba Qurayshi bataba bantuka n’amajambo yabo ngo «Ivyo yabikoze kubera yari ahagaritse umutima», nari kwemeranya n’iryo rungane n’amaso yawe». Maze Allah aramanura; '-Nta gukeka ko utazoshobora kuyobora abo ukunda, ariko jewe nzoyobora abo yipfuza-' -Ibibazo. Al Kashashi; 56-.

Hadith

Imam Muslim : 38

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ كِلَاهُمَا عَنْ إِسْمَعِيلَ بْنِ إِبْرَاهِيمَ قَالَ أَبُو بَكْرٍ حَدَّثَنَا ابْنُ عُلَيَّةَ عَنْ خَالِدٍ قَالَ حَدَّثَنِي الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ عَنْ حُمْرَانَ عَنْ عُثْمَانَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ مَاتَ وَهُوَ يَعْلَمُ أَنَّهُ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ دَخَلَ الْجَنَّةَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي بَكْرٍ الْمُقَدَّمِيُّ حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ الْمُفَضَّلِ حَدَّثَنَا خَالِدٌ الْحَذَّاءُ عَنْ الْوَلِيدِ أَبِي بِشْرٍ قَالَ سَمِعْتُ حُمْرَانَ يَقُولُ سَمِعْتُ عُثْمَانَ يَقُولُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مِثْلَهُ سَوَاءً

Twarabwiwe [Abu Bakri bin Abu Syaiba] na [Zuhair bin Harb] bompi bavuye kuri [Ismail bin Ibrahim], [Abu Bakri] ati; yatubwiye [Ibn Ulayyah] kuva kuri [Khalid] ati; yatubwiye [al-Walid bin Muslim] avuye kuri [Humran] avuye kuri [Uthman] ati; 'Umukuru w'Imana yavuze ati; 'Uwuzopfa azi ko ata mana - ikwiye gusengwa - kiretse Allah, azokwinjira mw'ijuru ata kabuza'. Yatubwiye [Muhamadi bin Abu Bakar al-Muqaddami] yatubwiye [Bisyr bin al-Mufadldlal] yatubwiye [Khalid al-Hadzdza’] kuva kuri [al-Walid Abu Bisyr] ati; Numvise [Humran] avuga ati; Numvise [Usman] avuga ati; Nanje numvise Rasulullah Sallallahu Alaihi Wasallam avuga ivyo nyene’.

Hadith

Imam Muslim : 39

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ النَّضْرِ بْنِ أَبِي النَّضْرِ قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو النَّضْرِ هَاشِمُ بْنُ الْقَاسِمِ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ الْأَشْجَعِيُّ عَنْ مَالِكِ بْنِ مِغْوَلٍ عَنْ طَلْحَةَ بْنِ مُصَرِّفٍ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ كُنَّا مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي مَسِيرٍ قَالَ فَنَفِدَتْ أَزْوَادُ الْقَوْمِ قَالَ حَتَّى هَمَّ بِنَحْرِ بَعْضِ حَمَائِلِهِمْ قَالَ فَقَالَ عُمَرُ يَا رَسُولَ اللَّهِ لَوْ جَمَعْتَ مَا بَقِيَ مِنْ أَزْوَادِ الْقَوْمِ فَدَعَوْتَ اللَّهَ عَلَيْهَا قَالَ فَفَعَلَ قَالَ فَجَاءَ ذُو الْبُرِّ بِبُرِّهِ وَذُو التَّمْرِ بِتَمْرِهِ قَالَ وَقَالَ مُجَاهِدٌ وَذُو النَّوَاةِ بِنَوَاهُ قُلْتُ وَمَا كَانُوا يَصْنَعُونَ بِالنَّوَى قَالَ كَانُوا يَمُصُّونَهُ وَيَشْرَبُونَ عَلَيْهِ الْمَاءَ قَالَ فَدَعَا عَلَيْهَا حَتَّى مَلَأَ الْقَوْمُ أَزْوِدَتَهُمْ قَالَ فَقَالَ عِنْدَ ذَلِكَ أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنِّي رَسُولُ اللَّهِ لَا يَلْقَى اللَّهَ بِهِمَا عَبْدٌ غَيْرَ شَاكٍّ فِيهِمَا إِلَّا دَخَلَ الْجَنَّةَ

Amaze kutubwira [Abu Bakar bin An-Nadlar bin Abu an-Nadlar] ati; yatubwiye [Abu an-Nadlar Hasyim bin al-Qasim] yatubwiye [Ubaidullah al-Asyja’i] kuva kuri [Malik bin Mighwal] kuva kuri [Thalhah bin Musharrif] kuva kuri [Abu Shalih] kuva kuri [Abu Hurairah] ati; 'Twari kumwe n'Intumwa mu rugendo'. Araheza ati; 'Maze ivyo abantu baronka birahera'. Igikurikira ati; ‘Gushika bashaka guca bimwe mu bikoko vyabo’. Uwo muvugizi ati; ‘Maze Umar ati; 'Ewe Ntumwa y'Imana, niwakorakoranya bimwe mu vyo abantu bawe bakeneye, hanyuma ukabisenga kuri Allah - nta gukeka ko ivyo bizoba vyiza -'. Uwo muvugizi ati; 'Maze arabikora'. Uwo muvugizi ati; 'Hanyuma nyen'ingano araza n'ingano ziwe, nyen'amata aza n'amata yiwe'. Uwo muvugizi ati; ‘Mujahid ati; ‘N’abafise intete n’intete zabo’. Nca mvuga nti; 'Izo ntete bazikoreye iki?' arishura ati: «Baramuyonka, bamunywa amazi». Avuga ati; 'Maze Intumwa y'Imana irabahamagara gushika bashoboye kwuzuza ibikoresho vyabo vy'ibifungurwa.' Uwo muvugizi ati; ‘Nuko Intumwa y’Imana yasenze ico gihe; "Ndashingira intahe ko ata mana - ikwiye gusengwa - kiretse Allah kandi ko ndi intumwa ya Allah, nta musuku ahura na Allah mu kumufata ata nkeka, azokwinjira mw'ijuru ata kabuza."

Hadith

Imam Muslim : 40

حَدَّثَنَا سَهْلُ بْنُ عُثْمَانَ وَأَبُو كُرَيْبٍ مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلَاءِ جَمِيعًا عَنْ أَبِي مُعَاوِيَةَ قَالَ أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَوْ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ شَكَّ الْأَعْمَشُ قَالَ لَمَّا كَانَ غَزْوَةُ تَبُوكَ أَصَابَ النَّاسَ مَجَاعَةٌ قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ لَوْ أَذِنْتَ لَنَا فَنَحَرْنَا نَوَاضِحَنَا فَأَكَلْنَا وَادَّهَنَّا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ افْعَلُوا قَالَ فَجَاءَ عُمَرُ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنْ فَعَلْتَ قَلَّ الظَّهْرُ وَلَكِنْ ادْعُهُمْ بِفَضْلِ أَزْوَادِهِمْ ثُمَّ ادْعُ اللَّهَ لَهُمْ عَلَيْهَا بِالْبَرَكَةِ لَعَلَّ اللَّهَ أَنْ يَجْعَلَ فِي ذَلِكَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَعَمْ قَالَ فَدَعَا بِنِطَعٍ فَبَسَطَهُ ثُمَّ دَعَا بِفَضْلِ أَزْوَادِهِمْ قَالَ فَجَعَلَ الرَّجُلُ يَجِيءُ بِكَفِّ ذُرَةٍ قَالَ وَيَجِيءُ الْآخَرُ بِكَفِّ تَمْرٍ قَالَ وَيَجِيءُ الْآخَرُ بِكَسْرَةٍ حَتَّى اجْتَمَعَ عَلَى النِّطَعِ مِنْ ذَلِكَ شَيْءٌ يَسِيرٌ قَالَ فَدَعَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَيْهِ بِالْبَرَكَةِ ثُمَّ قَالَ خُذُوا فِي أَوْعِيَتِكُمْ قَالَ فَأَخَذُوا فِي أَوْعِيَتِهِمْ حَتَّى مَا تَرَكُوا فِي الْعَسْكَرِ وِعَاءً إِلَّا مَلَئُوهُ قَالَ فَأَكَلُوا حَتَّى شَبِعُوا وَفَضَلَتْ فَضْلَةٌ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنِّي رَسُولُ اللَّهِ لَا يَلْقَى اللَّهَ بِهِمَا عَبْدٌ غَيْرَ شَاكٍّ فَيُحْجَبَ عَنْ الْجَنَّةِ

Yatubwiye [Sahl bin Uthman] na [Abu Kuraib Muhammad bin al-Ala’] vyose bivuye kuri [Abu Muawiya] yavuze [Abu Kuraib] yatubwiye [Abu Muawiya] bivuye kuri [al-Amasy] bivuye kuri [Abu Shalih] bivuye kuri [Abu Hurairah] canke -bivuye kuri [Abu-Hurayid], yavuze; 'Mu ntambara ya Tabuk, ingabo - abayisilamu - zarashikiwe n'inzara nyinshi, bavuga; ‘Ewe Ntumwa y’Imana, woshobora kutwemerera guca ingamiya zacu, kugira ngo turye inyama zazo, dukoreshe ibinure vyazo nk’amavuta - kugira ngo dupfuke urukoba, kugira ngo twikingire ubushuhe bushasha -? ’ Rasulullah Sawllahu Alaihi Wasallam arishura ati; 'Bikore'. Abu Hurayira ati; ‘Maze Umari araza aravuga ati; ‘Ewe Ntumwa y’Imana, niwakora ivyo, rero umugongo w’ingamiya uzohera - imodoka -! Ariko vyoba vyiza usavye ivyo barya bisigaye hanyuma ugasenga, Allah amuhe imihezagiro." Rasulullah Sallallahu Alaihi Wasallam aca avuga ati: 'Ni vyiza'. Hanyuma asaba gupfuka - ukozwe mu mpuzu -, amaze kubipfuka, asaba ibisigarira vy'ivyo barya vyasigaye.' Abu Hurairah abandanya ati: «Hanyuma hari umuntu yaje afise urushinge rw’ibigori, uwundi aza afise urushinge rw’amatati, hari n’abandi baje bafise ibice vy’ibifungurwa, nk’umukate, ku buryo agace gatoyi k’ibifungurwa kakorakoranywa ku gikoko. Abu Hurayira ati; 'Hanyuma Rasulullah Sallallahu Alaihi Wasallam arasenga asaba imihezagiro ku vyo kurya, hanyuma avuga ati; 'Fata muzuze ibikoresho vyanyu vy'ibifungurwa'. Abu Hurairah abandanya ati: ‘Baca buzuza ibibanza vyabo vy’ibifungurwa, ku buryo ata musirikare n’umwe wuzuye ariko ibibanza vyabo vy’ibifungurwa’. Abu Hurairah abandanya ati: «Baca barya gushika bahaze, hasigaye ivyo kurya». Rasulullah Sawllahu Alaihi Wasallam aca avuga ati; 'Ndashingira intahe ko ata mana ikwiye gusengwa kiretse Allah kandi ndi intumwa ya Allah, nta musuku ahura na Allah, ntakekeranya kuri iyo nteruro hanyuma akabuzwa kwinjira mw'ijuru'.