Imam Muslim : 21
حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا عَاصِمٌ وَهُوَ ابْنُ مُحَمَّدِ بْنِ زَيْدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ أَبِيهِ قَالَ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بُنِيَ الْإِسْلَامُ عَلَى خَمْسٍ شَهَادَةِ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ وَإِقَامِ الصَّلَاةِ وَإِيتَاءِ الزَّكَاةِ وَحَجِّ الْبَيْتِ وَصَوْمِ رَمَضَانَ
Загъта нын [Убайдулла бин Муадз] загъта нын [мæ фыд] загъта нын [Ашим] - ома Ибну Мухаммад бин Заид бин Абдулла бин Умар - [йæ фыдæй] уый загъта; [Абдулла] загъта, 'Расулуллах саллаллаху 'алейхи васаллам загъта: 'Ислам арæзт у фондз бындурыл: ома, æвдисæндар, цæмæй нæй хуыцау -кæцыйæн ис бар кувынæн- фæлæ Аллах, ома Мæхæмæт у Йæ лæггадгæнæг æмæ минæвар, æвæры куывдтæ, фиды закъат, æххæст кæны балцы æмæ комдарæны рæстæджы Рамадан'.
Imam Muslim : 22
و حَدَّثَنِي ابْنُ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا حَنْظَلَةُ قَالَ سَمِعْتُ عِكْرِمَةَ بْنَ خَالِدٍ يُحَدِّثُ طَاوُسًا أَنَّ رَجُلًا قَالَ لِعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ أَلَا تَغْزُو فَقَالَ إِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ الْإِسْلَامَ بُنِيَ عَلَى خَمْسٍ شَهَادَةِ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَإِقَامِ الصَّلَاةِ وَإِيتَاءِ الزَّكَاةِ وَصِيَامِ رَمَضَانَ وَحَجِّ الْبَيْتِ
Æмæ мын куы загъта [Ибн Нумаир] нын [мæ фыд] куыд загъта [Ханжалæ], уый загъта: «Æз фехъуыстон [Икрима бин Халид] Тавусæн цы хадис радзырдта, уый, иу лæг [Абдулла бин Умарæн] кæй загъта, зæгъгæ, «Цæуылнæ хæцыс?» Уый дзуапп радта: «Æцæгæйдæр, фехъуыстон, Аллахы минæвар (Аллахы фарн æмæ йæ арфæтæ йæм) куыд загъта: «Æцæгæйдæр, пысылмон дин бындуриуæг кодта фондз уагæвæрдыл: æвдисæн, æрмæстдæр Аллахæй кувыны аккаг хуыцау кæй нæй, куывдтæ æвæрын, закат фидын, Рамаданы рæстæджы ком дарын æмæ Аллахы хæдзармæ балцы цæуын».
Imam Muslim : 23
حَدَّثَنَا خَلَفُ بْنُ هِشَامٍ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ أَبِي جَمْرَةَ قَالَ سَمِعْتُ ابْنَ عَبَّاسٍ ح و حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى وَاللَّفْظُ لَهُ أَخْبَرَنَا عَبَّادُ بْنُ عَبَّادٍ عَنْ أَبِي جَمْرَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ قَدِمَ وَفْدُ عَبْدِ الْقَيْسِ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّا هَذَا الْحَيَّ مِنْ رَبِيعَةَ وَقَدْ حَالَتْ بَيْنَنَا وَبَيْنَكَ كُفَّارُ مُضَرَ فَلَا نَخْلُصُ إِلَيْكَ إِلَّا فِي شَهْرِ الْحَرَامِ فَمُرْنَا بِأَمْرٍ نَعْمَلُ بِهِ وَنَدْعُو إِلَيْهِ مَنْ وَرَاءَنَا قَالَ آمُرُكُمْ بِأَرْبَعٍ وَأَنْهَاكُمْ عَنْ أَرْبَعٍ الْإِيمَانِ بِاللَّهِ ثُمَّ فَسَّرَهَا لَهُمْ فَقَالَ شَهَادَةِ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ وَإِقَامِ الصَّلَاةِ وَإِيتَاءِ الزَّكَاةِ وَأَنْ تُؤَدُّوا خُمُسَ مَا غَنِمْتُمْ وَأَنْهَاكُمْ عَنْ الدُّبَّاءِ وَالْحَنْتَمِ وَالنَّقِيرِ وَالْمُقَيَّرِ زَادَ خَلَفٌ فِي رِوَايَتِهِ شَهَادَةِ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَعَقَدَ وَاحِدَةً
Загъта нын [Халаф бин Хишам] загъта нын [Хаммад бин Заид] [Абу Джамрæйæ] уый загъта, æз фехъуыстон [Ибн Аббас]. -æндæр радзырды дзырдæуы- Æмæ нын загъта [Яхья бин Яхья] æмæ ацы лафæ йæхи у, радзырдта нын [Аббад бин Аббад] [Абу Джамрæйæ] [Ибн Аббасæй] уый загъта, Абдул Къаисы минæвар ацыд Расулуллах саллаллаху алейхи васуламмæ, æмæ уыдон загътой, Расулуллах кæй у ацы хъæуы хай. Рабиайы мыггаг, æмæ æцæгæйдæр, мах æмæ сымах æхсæн лæууыдысты мудларты æнæуырнæг адæм, уымæ гæсгæ уын æдас нæй, æрмæстдæр харамы мæйы, уымæ гæсгæ нын бардзырд раттут, цæмæй æххæст кæнæм фæдзæхст æмæ йæ хъусын кæндзыстæм, нæ фæстæ чи ис, уыдонæн. Уый загъта: «Æз уын фæдзæхсын цыппар хъуыддаджы æмæ уæ цыппар хъуыддагæй тобæ кæнын: ома, Аллахыл æууæндын», уæд сын æй æмбарын кодта: «Æвдисæн лæуут, Аллахæй дарддæр кувыны аккаг хуыцау кæй нæй æмæ Мæхæмæт кæй у Аллахы минæвар, куывдтæ æвæры, закат фиды æмæ хæсты æфтиæгтæй иу хай фиды». Æмæ дын æз тобæ кæнын, цæмæй ма кæнай æлвæст сæн ад-Дуба`, аль-Хантам, ан Накир æмæ аль-Мукъайяры. Халаф ма йæ историйы бафтыдта: «Æвдисæн, æмæ нæй хуыцау - кувыны аккаг - æрмæстдæр Аллах». Æмæ йæ иу хатт бабæтт.
Imam Muslim : 24
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَمُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَمُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ وَأَلْفَاظُهُمْ مُتَقَارِبَةٌ قَالَ أَبُو بَكْرٍ حَدَّثَنَا غُنْدَرٌ عَنْ شُعْبَةَ و قَالَ الْآخَرَانِ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ أَبِي جَمْرَةَ قَالَ كُنْتُ أُتَرْجِمُ بَيْنَ يَدَيْ ابْنِ عَبَّاسٍ وَبَيْنَ النَّاسِ فَأَتَتْهُ امْرَأَةٌ تَسْأَلُهُ عَنْ نَبِيذِ الْجَرِّ فَقَالَ إِنَّ وَفْدَ عَبْدِ الْقَيْسِ أَتَوْا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ الْوَفْدُ أَوْ مَنْ الْقَوْمُ قَالُوا رَبِيعَةُ قَالَ مَرْحَبًا بِالْقَوْمِ أَوْ بِالْوَفْدِ غَيْرَ خَزَايَا وَلَا النَّدَامَى قَالَ فَقَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّا نَأْتِيكَ مِنْ شُقَّةٍ بَعِيدَةٍ وَإِنَّ بَيْنَنَا وَبَيْنَكَ هَذَا الْحَيَّ مِنْ كُفَّارِ مُضَرَ وَإِنَّا لَا نَسْتَطِيعُ أَنْ نَأْتِيَكَ إِلَّا فِي شَهْرِ الْحَرَامِ فَمُرْنَا بِأَمْرٍ فَصْلٍ نُخْبِرْ بِهِ مَنْ وَرَاءَنَا نَدْخُلُ بِهِ الْجَنَّةَ قَالَ فَأَمَرَهُمْ بِأَرْبَعٍ وَنَهَاهُمْ عَنْ أَرْبَعٍ قَالَ أَمَرَهُمْ بِالْإِيمَانِ بِاللَّهِ وَحْدَهُ وَقَالَ هَلْ تَدْرُونَ مَا الْإِيمَانُ بِاللَّهِ قَالُوا اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ شَهَادَةُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ وَإِقَامُ الصَّلَاةِ وَإِيتَاءُ الزَّكَاةِ وَصَوْمُ رَمَضَانَ وَأَنْ تُؤَدُّوا خُمُسًا مِنْ الْمَغْنَمِ وَنَهَاهُمْ عَنْ الدُّبَّاءِ وَالْحَنْتَمِ وَالْمُزَفَّتِ قَالَ شُعْبَةُ وَرُبَّمَا قَالَ النَّقِيرِ قَالَ شُعْبَةُ وَرُبَّمَا قَالَ الْمُقَيَّرِ وَقَالَ احْفَظُوهُ وَأَخْبِرُوا بِهِ مِنْ وَرَائِكُمْ و قَالَ أَبُو بَكْرٍ فِي رِوَايَتِهِ مَنْ وَرَاءَكُمْ وَلَيْسَ فِي رِوَايَتِهِ الْمُقَيَّرِ و حَدَّثَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ حَدَّثَنَا أَبِي ح و حَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ الْجَهْضَمِيُّ قَالَ أَخْبَرَنِي أَبِي قَالَا جَمِيعًا حَدَّثَنَا قُرَّةُ بْنُ خَالِدٍ عَنْ أَبِي جَمْرَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِهَذَا الْحَدِيثِ نَحْوَ حَدِيثِ شُعْبَةَ وَقَالَ أَنْهَاكُمْ عَمَّا يُنْبَذُ فِي الدُّبَّاءِ وَالنَّقِيرِ وَالْحَنْتَمِ وَالْمُزَفَّتِ وَزَادَ ابْنُ مُعَاذٍ فِي حَدِيثِهِ عَنْ أَبِيهِ قَالَ وَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِلْأَشَجِّ أَشَجِّ عَبْدِ الْقَيْسِ إِنَّ فِيكَ خَصْلَتَيْنِ يُحِبُّهُمَا اللَّهُ الْحِلْمُ وَالْأَنَاةُ
Загъта нын [Абу Бакр бин Абу Сяибæ] æмæ [Мухаммад бин аль-Мутсанна] æмæ [Мухаммад бин Басысяр] æмæ сæ лафæтæ кæрæдзимæ хæстæг сты, [Абу Бакр] загъта, загъта нын [Гундар] [Шубæйæ], иннæ дыууæ адæймаджы та загътой, загътой нын [Мухаммад бин Джабæ] нын [Шубахæй] загъта Джамра] уый загъта: «Æз уыдтæн тæлмацгæнæг [Ибну Аббас] æмæ адæмы æхсæн, уæд æрбацыд сылгоймаг æмæ бафарста Набидзы донæй — сæны хуызæй — кæцы æвæрд уыд æлыг мигæнæны, æмæ уый дзуапп радта: «Æцæгæйдæр, Абд аль-Каисы минæвар æрцыд Аллахы минæвармæ, уæд уыдис Аллахы минæвар». загъта: «Чи у уыцы минæвар — кæнæ чи у уыцы адæм? - дзуапп ын радтой, Рабиа. Уый загъта: «Æгасцуай зæгъут адæмы - кæнæ минæвары - æнæ дызæрдыггаг æмæ фæсмонæй». Радзурæг загъта: «Уыдон загътой: «О, Аллахы минæвар, æцæгæйдæр, мах дæм æрцыдыстæм дард ранæй». Мах æмæ сымах æхсæн ис Мудлар æнæуырнæг адæм, цæмæй уæм нæ бон нæу æрбацæуын æрмæстдæр харам мæйты, уæдæ нын бардзырд раттут, цæмæй скъуыддзаг кæнæм исты, кæцыйы тыххæй зæгъæм, нæ разамынд чи дæтты, уыцы адæмæн, цæмæй дзæнæтмæ бацæуæм. Радзурæг загъта: «Уæдæ сын Аллахы минæвар бафæдзæхста цыппар хъуыддаджы æмæ сын цыппар хъуыддаджы тобæ кодта». Радзырдæн ногæй загъта: «Аллахы минæвар сын бафæдзæхста, цæмæй æууæндой æрмæстдæр Аллахыл, зæгъгæ, зонут, цы у Аллахыл æууæндын? — Уыдон дзуапп радтой: «Аллах æмæ йæ минæвар хуыздæр зонынц». Уый загъта: «Æвдисæн лæуут, Аллахæй дарддæр хуыцау кæй нæй, æмæ Мæхæмæт Аллахы минæвар кæй у, æрæвæрут куывдтæ, бафидут закат, ком дарут Рамадланæй, æмæ бафидут газимæйы фæндзæм хай, æмæ уæ бауромут ад-Дуба`, аль-Хантам æмæ аль-Музаффатæй». Сюба загъта, 'чи зоны, уый загъта 'ан-Накир' æмæ уый гæнæн ис æмæ уа 'аль-Мукайяр', уый загъта: 'Кæс æм æмæ фехъусын кæн дæ адæмæн'. Абу Бакр йæ радзырды кой кодта, «Дæ фæстæ цы адæймаджы æркæныс, уый» æнæ аль-Мукъайяр кой кæнгæйæ. Æмæ мын æй загътой [Убайдулла бин Муадз] махæн [мæ фыдæн] загъта. -æндæр радзырды дзырдæуы- Æмæ нын загъта [Нашр бин Али аль-Джахдлами] уый загъта, загъта мын [мæ фыд] сæ дыууæ дæр загътой, загъта нын [Курра бин Халид] [Абу Джамрæйæ] [Ибн Аббасæй] Пехуымпарæй саллаллаху алейхи васалламæй ахæм хадисы æнгæс хадисæй [Саюба], афтæмæй: «Æз уын æнæмæнгхъæуæг у, ад-Дубæйы, ан-Накиры, аль-Хантам æмæ аль-Музаффаты цы фыст ис, уыдонæй». Æмæ [Ибн Муадз] бафтыдта йæ хадисы [йæ фыдæй], уый загъта: «Æмæ Расулуллах саллаллаху алейхи васаллам загъта аль-Асыядж Асьядж Абд аль-Каисæн: «Æцæгæйдæр дæуæй ис дыууæ миниуæджы, кæцытæ сты Аллахы хорзæхæй, ома фæразондзинад æмæ къæрцхъусдзинад».
Imam Muslim : 25
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ حَدَّثَنَا ابْنُ عُلَيَّةَ حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ أَبِي عَرُوبَةَ عَنْ قَتَادَةَ قَالَ حَدَّثَنَا مَنْ لَقِيَ الْوَفْدَ الَّذِينَ قَدِمُوا عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ عَبْدِ الْقَيْسِ قَالَ سَعِيدٌ وَذَكَرَ قَتَادَةُ أَبَا نَضْرَةَ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ فِي حَدِيثِهِ هَذَا أَنَّ أُنَاسًا مِنْ عَبْدِ الْقَيْسِ قَدِمُوا عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالُوا يَا نَبِيَّ اللَّهِ إِنَّا حَيٌّ مِنْ رَبِيعَةَ وَبَيْنَنَا وَبَيْنَكَ كُفَّارُ مُضَرَ وَلَا نَقْدِرُ عَلَيْكَ إِلَّا فِي أَشْهُرِ الْحُرُمِ فَمُرْنَا بِأَمْرٍ نَأْمُرُ بِهِ مَنْ وَرَاءَنَا وَنَدْخُلُ بِهِ الْجَنَّةَ إِذَا نَحْنُ أَخَذْنَا بِهِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ آمُرُكُمْ بِأَرْبَعٍ وَأَنْهَاكُمْ عَنْ أَرْبَعٍ اعْبُدُوا اللَّهَ وَلَا تُشْرِكُوا بِهِ شَيْئًا وَأَقِيمُوا الصَّلَاةَ وَآتُوا الزَّكَاةَ وَصُومُوا رَمَضَانَ وَأَعْطُوا الْخُمُسَ مِنْ الْغَنَائِمِ وَأَنْهَاكُمْ عَنْ أَرْبَعٍ عَنْ الدُّبَّاءِ وَالْحَنْتَمِ وَالْمُزَفَّتِ وَالنَّقِيرِ قَالُوا يَا نَبِيَّ اللَّهِ مَا عِلْمُكَ بِالنَّقِيرِ قَالَ بَلَى جِذْعٌ تَنْقُرُونَهُ فَتَقْذِفُونَ فِيهِ مِنْ الْقُطَيْعَاءِ قَالَ سَعِيدٌ أَوْ قَالَ مِنْ التَّمْرِ ثُمَّ تَصُبُّونَ فِيهِ مِنْ الْمَاءِ حَتَّى إِذَا سَكَنَ غَلَيَانُهُ شَرِبْتُمُوهُ حَتَّى إِنَّ أَحَدَكُمْ أَوْ إِنَّ أَحَدَهُمْ لَيَضْرِبُ ابْنَ عَمِّهِ بِالسَّيْفِ قَالَ وَفِي الْقَوْمِ رَجُلٌ أَصَابَتْهُ جِرَاحَةٌ كَذَلِكَ قَالَ وَكُنْتُ أَخْبَؤُهَا حَيَاءً مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقُلْتُ فَفِيمَ نَشْرَبُ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ فِي أَسْقِيَةِ الْأَدَمِ الَّتِي يُلَاثُ عَلَى أَفْوَاهِهَا قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ أَرْضَنَا كَثِيرَةُ الْجِرْذَانِ وَلَا تَبْقَى بِهَا أَسْقِيَةُ الْأَدَمِ فَقَالَ نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَإِنْ أَكَلَتْهَا الْجِرْذَانُ وَإِنْ أَكَلَتْهَا الْجِرْذَانُ وَإِنْ أَكَلَتْهَا الْجِرْذَانُ قَالَ وَقَالَ نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِأَشَجِّ عَبْدِ الْقَيْسِ إِنَّ فِيكَ لَخَصْلَتَيْنِ يُحِبُّهُمَا اللَّهُ الْحِلْمُ وَالْأَنَاةُ حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَابْنُ بَشَّارٍ قَالَا حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ عَنْ سَعِيدٍ عَنْ قَتَادَةَ قَالَ حَدَّثَنِي غَيْرُ وَاحِدٍ لَقِيَ ذَاكَ الْوَفْدَ وَذَكَرَ أَبَا نَضْرَةَ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ أَنَّ وَفْدَ عَبْدِ الْقَيْسِ لَمَّا قَدِمُوا عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِثْلِ حَدِيثِ ابْنِ عُلَيَّةَ غَيْرَ أَنَّ فِيهِ وَتَذِيفُونَ فِيهِ مِنْ الْقُطَيْعَاءِ أَوْ التَّمْرِ وَالْمَاءِ وَلَمْ يَقُلْ قَالَ سَعِيدٌ أَوْ قَالَ مِنْ التَّمْرِ
Загъта нын [Яхья бин Айюб] загъта нын [Ибн Улайя] загъта нын [Саид бин Абу Арубах] [Къатадæйæ] уый загъта: «Адæймаг, кæцы фембæлд минæварыл Абдул Къаисы цирхъæй, кæцы æрцыд Аллахы минæвар саллаллаху алейхи васалламмæ, загъта нын, [Саид загъта] Дламрæ] [Абу Саид аль-Худри] ацы хадисы, цæмæй Абдул Къаисæй адæм æрбацыдысты Расулуллах саллаллаху алейхи васалламмæ æмæ загътой: «О Аллахы пехуымпар, æцæгæйдæр мах стæм хъæуты цæрæг адæм Рабиайы мыггагæй, æмæ æцæгæйдæр Мудлар - æнæуырнæг адæм лæууыдысты мах æмæ сымах æхсæн, æрмæстдæр уæ рæстæджы нæ бон нæу æрбацæуын Харам мæй, уымæ гæсгæ нын бардзырд ратт, цæмæй æххæст кæнæм фæдзæхст, цæмæй йæ хъусын кæнæм нæ фæстæ цы адæм ис, уыдонæн, цæмæй йемæ бацæуæм дзæнæтмæ, кæд æмæ йыл фидар хæцæм, уæд. Уый загъта: «Æз уын фæдзæхсын цыппар хъуыддаджы æмæ уæ цыппар хъуыддагæй тобæ кæнын: ома, кувут Аллахæн, æмæ йæ ницæмæй æфсæрмы кæнут, куывдтæ кæнут, закат фидут, Рамаданы ком дарут, æмæ газимæйы аргъæй иу фæндзæм хай раттут, æмæ уæ тобæ кæнын сæнæфсиртæ аразын ад-Дуба`, аль-Хант, аль-Назаффат æмæ Ан-Накъары. Уыдон бафарстой: «О, Аллахы пехуымпар, цы зоныс ан-Накиры тыххæй? ' Уый загъта: 'Бæласы бындзæфхад у нывæфтыд - æрæхгæд - стæй дзы æвæрыс хурмæтæ'. Саид загъта: «Кæнæ загъта: «финикæй». Уый фæстæ дзы дон æвæрыс, цалынмæ фыцгæ дон нæ æрсабыр уа, уæдмæ, стæй йæ нуазыс, цалынмæ сымахæй исчи - кæнæ уыдонæй исчи - йæ фыды æфсымæры кардæй ныццæва, уæдмæ», загъта уый, «æмæ уыцы къорды ис иу лæг, кæцы дæр фæцæф». Уый та загъта: «Æз æй æмбæхстон, уымæн æмæ æфсæрмы кодтон Аллахы минæварæй, стæй бафарстон: «Уæдæ цавæр мигæнæны ис нуазæн, о Аллахы минæвар?» — Уый дзуапп радта, — йæ дзых æхгæд кæмæн уыд, ахæм æрттиваг цармæй конд мигæнæны. Уыдон бафарстой: «О Аллахы минæвар, æцæгæйдæр нæ зæхх ратæдзæнтæй дзаг у, æмæ æфсæст цармæй конд мигæнæнты нуазæн нал баззайы», уæд Пехуымпар саллаллаху алейхи васаллям загъта: «Æмæ кæд æй ратæ хæрынц, æмæ йæ ратæтæ куы бахæрой, æмæ йæ ратæтæ куы бахæрой, уæддæр». Радзырдгæнæг загъта: «Æмæ Аллахы пехуымпар загъта Асьядж Абдул Каисæн: «Æцæгæйдæр дæуæй ис дыууæ миниуæджы, кæцытæ уарзы Аллах, ома; фæразон æмæ къæрцхъус у. Загъта нын [Мухаммад бин аль-Мутсанна] æмæ [Ибн Басысяр] дыууæ дæр загътой, загъта нын [Ибн Абу Ади] [Саид]-æй [Къатадайæ] уый загъта, загъта нын, æрмæст иу радзырдæн нæ фембæлд минæварыл. Æмæ [Абу Надлра] кой кодта [Абу Саид аль-Худрийæ], зæгъгæ, минæвар Абдул Къаис, Расулуллах саллаллаху алейхи васалламмæ куы æрбацыд ахæм хадисимæ, куыд [Ибн Улайя], æрмæст дзы фыст уыд, «Æмæ дзы æмхæццæ кæнут хурмæтæ, кæнæ хурмæтæ æмæ дон, æмæ уый нæ загъта, [Саид, кæнæ загъта,' 'датæтимæ''.
Imam Muslim : 26
حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ بَكَّارٍ الْبَصْرِيُّ حَدَّثَنَا أَبُو عَاصِمٍ عَنْ ابْنِ جُرَيْجٍ ح و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ وَاللَّفْظُ لَهُ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ قَالَ أَخْبَرَنِي أَبُو قَزَعَةَ أَنَّ أَبَا نَضْرَةَ أَخْبَرَهُ وَحَسَنًا أَخْبَرَهُمَا أَنَّ أَبَا سَعِيدٍ الْخُدْرِيَّ أَخْبَرَهُ أَنَّ وَفْدَ عَبْدِ الْقَيْسِ لَمَّا أَتَوْا نَبِيَّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالُوا يَا نَبِيَّ اللَّهِ جَعَلَنَا اللَّهُ فِدَاءَكَ مَاذَا يَصْلُحُ لَنَا مِنْ الْأَشْرِبَةِ فَقَالَ لَا تَشْرَبُوا فِي النَّقِيرِ قَالُوا يَا نَبِيَّ اللَّهِ جَعَلَنَا اللَّهُ فِدَاءَكَ أَوَ تَدْرِي مَا النَّقِيرُ قَالَ نَعَمْ الْجِذْعُ يُنْقَرُ وَسَطُهُ وَلَا فِي الدُّبَّاءِ وَلَا فِي الْحَنْتَمَةِ وَعَلَيْكُمْ بِالْمُوكَى
Загъта мын [Мухаммад бин Баккар аль-Басри] загъта нын [Абу Ашим] [Ибн Джураджæй]. -æндæр радзырды фыст ис-, Æмæ мын загъта [Мухаммад бин Рафи'] æмæ лафæ йæхи уыд. Загъта нын [Абдурраззак] загъта нын [Ибн Джурайдж] загъта, загъта нын [Абу Къазаа], [Абу Надлра] уый тыххæй кæй фехъусын кодта, æмæ аль-Хасан сæ дыууæйæн дæр фехъусын кодта, зæгъгæ, [Абу Саид аль-Худри] йын фехъусын кодта, зæгъгæ, минæвар Абдул Къаис, Аллах саллахуламмæ куы æрцыд, уæд уыдис. загъта: «О, Аллахы пехуымпар, Аллах нæ дæ æлхæнæгæн скæнæд, цавæр нозт нын у хорз?» Уый дзуапп радта: «Ан-Накъиры ма нуаз». Уыдон бафарстой: «О, Аллахы пехуымпар, Аллах нын дæ æлхæнæг скæнæд, зоныс, цы у ан-Накир?» Уый дзуапп радта: «О, бæласы стæгæн йæ астæу нывæфтыд у, æмæ хъуамæ ма нуазай ад-Дубæйы кæнæ аль-Хантамы, æмæ хъуамæ нуазай, мигæнæнты æвæрд нозт, сæ сæртæ æмбæрзтæй».
Imam Muslim : 27
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَأَبُو كُرَيْبٍ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ جَمِيعًا عَنْ وَكِيعٍ قَالَ أَبُو بَكْرٍ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ زَكَرِيَّاءَ بْنِ إِسْحَقَ قَالَ حَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ صَيْفِيٍّ عَنْ أَبِي مَعْبَدٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ قَالَ أَبُو بَكْرٍ رُبَّمَا قَالَ وَكِيعٌ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ مُعَاذًا قَالَ بَعَثَنِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّكَ تَأْتِي قَوْمًا مِنْ أَهْلِ الْكِتَابِ فَادْعُهُمْ إِلَى شَهَادَةِ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنِّي رَسُولُ اللَّهِ فَإِنْ هُمْ أَطَاعُوا لِذَلِكَ فَأَعْلِمْهُمْ أَنَّ اللَّهَ افْتَرَضَ عَلَيْهِمْ خَمْسَ صَلَوَاتٍ فِي كُلِّ يَوْمٍ وَلَيْلَةٍ فَإِنْ هُمْ أَطَاعُوا لِذَلِكَ فَأَعْلِمْهُمْ أَنَّ اللَّهَ افْتَرَضَ عَلَيْهِمْ صَدَقَةً تُؤْخَذُ مِنْ أَغْنِيَائِهِمْ فَتُرَدُّ فِي فُقَرَائِهِمْ فَإِنْ هُمْ أَطَاعُوا لِذَلِكَ فَإِيَّاكَ وَكَرَائِمَ أَمْوَالِهِمْ وَاتَّقِ دَعْوَةَ الْمَظْلُومِ فَإِنَّهُ لَيْسَ بَيْنَهَا وَبَيْنَ اللَّهِ حِجَابٌ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ السَّرِيِّ حَدَّثَنَا زَكَرِيَّاءُ بْنُ إِسْحَقَ ح و حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ حَدَّثَنَا أَبُو عَاصِمٍ عَنْ زَكَرِيَّاءَ بْنِ إِسْحَقَ عَنْ يَحْيَى بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ صَيْفِيٍّ عَنْ أَبِي مَعْبَدٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَعَثَ مُعَاذًا إِلَى الْيَمَنِ فَقَالَ إِنَّكَ سَتَأْتِي قَوْمًا بِمِثْلِ حَدِيثِ وَكِيعٍ
Загъта нын [Абу Бакр бин Абу Сяибæ] æмæ [Абу Кураиб], æмæ [Исхак бин Ибрагим] иууылдæр [Ваки]-йæ, [Абу Бакр] загъта, загъта нын [Ваки'] [Закария бин Исхак]-æй, загъта, загъта мын [Яхья бин Абдулла бин Шайфи] [Абу-Абу]-йæ [Абу-Ибба]-йæ [Муадз бин Джабал], Абу Бакр загъта: «Чи зоны, — загъта Ваки, Ибн Аббасæй, зæгъгæ, Муадз загъта: «Расулуллах шаллаллаху алейхи васаллам мæ рарвыста». Уый загъта: «Æцæгæйдæр, ды æрцæудзынæ Чиныджы адæммæ, уымæ гæсгæ сæ æрбахон, цæмæй æвдисæн лæууой, æрмæстдæр Аллахæй дарддæр хуыцау кæй нæй - кувыны аккаг, æмæ æз дæн Аллахы минæвар». Кæд дæ коммæ кæсынц ацы хъуыддаджы, уæд сын зæгъ, Аллах сын æнæмæнг кæй снысан кодта алы бон æмæ æхсæв фондз хатты кувын. Кæд дæм ацы хъуыддаджы коммæ кæсынц, уæд сын зæгъ, Аллах сыл хъæздыгтæй ист хæрзиуджытæ æмæ сæ мæгуыртæн дих кæй кодта. Афтæмæй дæ коммæ куы кæсой, уæд сæ уæздан хæзнатæй дард лæудзынæ. Тæрсут, æфхæрд чи баййæфта, уыдоны куывдтытæй, уымæн æмæ уый æмæ Аллахы æхсæн ницы бар ис''. Загъта нын [Ибн Абу Умар] загъта нын [Бисыр бин ас-Сари] загъта нын [Закария бин Исхак]. -æндæр радзырды дзырдæуы- Æмæ нын радзырдтой [Абд бин Хумаид] [Абу Ашим] [Закария бин Исхак]-æй [Яхья бин Абдулла бин Шайфийæ] [Абу Ма'бад]-æй [Ибн Аббасæй], зæгъгæ, Пехуымпар саллаллаху алейхилам æрвыст æрцыд Йеменмæ, афтæмæй уый загъта: Æцæгæйдæр, ды æрцæудзынæ адæммæ. Куыд Вакийы хадисы.
Imam Muslim : 28
حَدَّثَنَا أُمَيَّةُ بْنُ بِسْطَامَ الْعَيْشِيُّ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ حَدَّثَنَا رَوْحٌ وَهُوَ ابْنُ الْقَاسِمِ عَنْ إِسْمَعِيلَ بْنِ أُمَيَّةَ عَنْ يَحْيَى بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ صَيْفِيٍّ عَنْ أَبِي مَعْبَدٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَمَّا بَعَثَ مُعَاذًا إِلَى الْيَمَنِ قَالَ إِنَّكَ تَقْدَمُ عَلَى قَوْمٍ أَهْلِ كِتَابٍ فَلْيَكُنْ أَوَّلَ مَا تَدْعُوهُمْ إِلَيْهِ عِبَادَةُ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ فَإِذَا عَرَفُوا اللَّهَ فَأَخْبِرْهُمْ أَنَّ اللَّهَ فَرَضَ عَلَيْهِمْ خَمْسَ صَلَوَاتٍ فِي يَوْمِهِمْ وَلَيْلَتِهِمْ فَإِذَا فَعَلُوا فَأَخْبِرْهُمْ أَنَّ اللَّهَ قَدْ فَرَضَ عَلَيْهِمْ زَكَاةً تُؤْخَذُ مِنْ أَغْنِيَائِهِمْ فَتُرَدُّ عَلَى فُقَرَائِهِمْ فَإِذَا أَطَاعُوا بِهَا فَخُذْ مِنْهُمْ وَتَوَقَّ كَرَائِمَ أَمْوَالِهِمْ
Загъта нын [Умейя бин Бистхам аль-Айси] загъта нын [Язид бин Зураи`] загъта нын [Раух] - ома Ибн аль-Касим - [Исмаил бин Умайяйæ] [Яхья бин Абдулла бин Шайфийæ] [Абу Ма'бадæй] [Ибн Абдуллах бин Шайфийæ] [Абу Ма'бадæй] [Ибн Абсуллаллах] саллахилæмæй Муадзы Йеменмæ æрвитгæйæ, уый загъта: «Æцæгæйдæр, ды лæууыс чиныджы адæмы раз, уæд сын фыццаг цы фæндон хъусын кæнай, уый у Аллахæн кувын, кæд зонынц Аллахы, уæд сын зæгъ, Аллах сын æнæмæнгхъæуæг кæй скодта бон æмæ æхсæв фондз хатты кувын. Кæд дæ афтæмæй коммæ кæсынц, уæд сын закъат райс æмæ сын сæ уæздан хъæздыгдзинадæй тæрс'.
Imam Muslim : 29
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا لَيْثُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ عُقَيْلٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ قَالَ أَخْبَرَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ بْنِ مَسْعُودٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ لَمَّا تُوُفِّيَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَاسْتُخْلِفَ أَبُو بَكْرٍ بَعْدَهُ وَكَفَرَ مَنْ كَفَرَ مِنْ الْعَرَبِ قَالَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ لِأَبِي بَكْرٍ كَيْفَ تُقَاتِلُ النَّاسَ وَقَدْ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أُمِرْتُ أَنْ أُقَاتِلَ النَّاسَ حَتَّى يَقُولُوا لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ فَمَنْ قَالَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ فَقَدْ عَصَمَ مِنِّي مَالَهُ وَنَفْسَهُ إِلَّا بِحَقِّهِ وَحِسَابُهُ عَلَى اللَّهِ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ وَاللَّهِ لَأُقَاتِلَنَّ مَنْ فَرَّقَ بَيْنَ الصَّلَاةِ وَالزَّكَاةِ فَإِنَّ الزَّكَاةَ حَقُّ الْمَالِ وَاللَّهِ لَوْ مَنَعُونِي عِقَالًا كَانُوا يُؤَدُّونَهُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَقَاتَلْتُهُمْ عَلَى مَنْعِهِ فَقَالَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ فَوَاللَّهِ مَا هُوَ إِلَّا أَنْ رَأَيْتُ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ قَدْ شَرَحَ صَدْرَ أَبِي بَكْرٍ لِلْقِتَالِ فَعَرَفْتُ أَنَّهُ الْحَقُّ
Загъта нын [Кутайба бин Саид] загъта нын [Лейтс бин Саад] [Укаилæй] [аз-Зухрийæ] уый загъта, загъта нын [Убайдуллах бин Абдуллах бин Утбах бин Масъуд] [Абу Хурайрæйæ] уый загъта: «Расулуллах саллаллаху алей куы снысан кодтой, уæд æмæ Абулал Балам Калипайы фæстæ снысан кодтой æмæ араббæгты æхсæн æнæуырнæг адæм æнæууæнк кодтой, уæд [Умар бин аль-Хатсаб] загъта Абу Бакрæн: «Куыд дæ бон у адæмимæ хæцын, кæд æмæ Аллахы минæвар загъта: «Мæнæн бардзырд лæвæрд æрцыд, цæмæй адæмимæ хæцон, цалынмæ мын нæ зæгъой: «Аллахæн кувынæн аккаг хуыцау нæй, уæдмæ». «Нæй хуыцау - кувынæн аккаг - æрмæстдæр Аллах», уæд æцæгæйдæр уый бахъахъхъæдта йæ исбон æмæ йæ уд - мæнæй æхстытæй - æрмæстдæр барæй. Ислам, æмæ йæ нымад у Аллахæн. Уæдæ [Абу Бакр] загъта: «Аллахæй, æз æцæгæйдæр тох кæндзынæн, куывд æмæ закаты æхсæн чи хицæн кæны, уыдонимæ, уымæн æмæ закат у - домæн - исады бар». Аллахæй, кæд мæ къуылымпы кæной сæ æнæфæндондзинады тыххæй, кæд æмæ йæ бафыстой Аллахы минæварæн (саллаллаху алейхи ва саллам), уæддæр семæ тох кæндзынæн сæ æнæфæндондзинады тыххæй». Уæдæ [Умар бин аль-Хаттаб] загъта: «Аллахæй, уый уый нæу, фæлæ æз федтон, Аллах Абу Бакры комдарæн кæй байгом кодта, цæмæй сæм хæца, уæд æз базыдтон, уый кæй уыд рæстдзинад».
Imam Muslim : 30
و حَدَّثَنَا أَبُو الطَّاهِرِ وَحَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى وَأَحْمَدُ بْنُ عِيسَى قَالَ أَحْمَدُ حَدَّثَنَا و قَالَ الْآخَرَانِ أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ قَالَ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ حَدَّثَنِي سَعِيدُ بْنُ الْمُسَيَّبِ أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ أَخْبَرَهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أُمِرْتُ أَنْ أُقَاتِلَ النَّاسَ حَتَّى يَقُولُوا لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ فَمَنْ قَالَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ عَصَمَ مِنِّي مَالَهُ وَنَفْسَهُ إِلَّا بِحَقِّهِ وَحِسَابُهُ عَلَى اللَّهِ
Æмæ мын загъта [Абу ат-Тахир] æмæ [Хармалах бин Яхья] æмæ [Ахмад бин Иса], [Ахмад] загъта: «Уый нын загъта». Иннæ дыууæ адæймаджы дзырдтой: «Уый нын [Ибн Вахб] загъта, уый мын загъта [Юнусæн] [Ибн Шихабæй] уый загъта, уый мын загъта [Саид бин аль-Мусайябæн], [Абу Хурайра] йын загъта, зæгъгæ, Аллахы минæвар (Аллахы фарн æмæ йæ арфæтæ йæм уæд) загъта: «Æз бардзырд лæвæрдтон, цæмæй адæм хæцой, цалынмæ зæгъой, уæдмæ». ницы хуыцау - кувыны аккаг - фæлæ Аллах', уæд чи зæгъа, 'Нæй хуыцау - кувыны аккаг - æрмæстдæр Аллах', уæд æцæгæйдæр уый бахъахъхъæдта йæ исбон æмæ йæ цард - мæ бырстæй - æрмæстдæр пысылмон дины барæй, æмæ йæ хыгъд баззад Аллахæн'.
Imam Muslim : 31
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَبْدَةَ الضَّبِّيُّ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ يَعْنِي الدَّرَاوَرْدِيَّ عَنْ الْعَلَاءِ ح و حَدَّثَنَا أُمَيَّةُ بْنُ بِسْطَامَ وَاللَّفْظُ لَهُ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ حَدَّثَنَا رَوْحٌ عَنْ الْعَلَاءِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ يَعْقُوبَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أُمِرْتُ أَنْ أُقَاتِلَ النَّاسَ حَتَّى يَشْهَدُوا أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَيُؤْمِنُوا بِي وَبِمَا جِئْتُ بِهِ فَإِذَا فَعَلُوا ذَلِكَ عَصَمُوا مِنِّي دِمَاءَهُمْ وَأَمْوَالَهُمْ إِلَّا بِحَقِّهَا وَحِسَابُهُمْ عَلَى اللَّهِ
Загъта нын [Ахмад бин Абдах адл-Длабби] загъта нын [Абдул Азиз] -ома ад-Дараварди- [аль-Ала'-йæ]. -æндæр радзырды кой цæуы- Æмæ нын загъта [Умайя бин Бистхам] æмæ лафæ йæхи у, загъта нын [Язид бин Зураи] радзырдта нын [Раух] [аль-Ала' бин Абдуррахман бин Яъкубæй] [йæ фыдæй] [Абу Хурайрæйæ] Расулулла саллаллахæй Илахила загъта: бардзырд лæвæрд æрцыд, цæмæй адæмимæ тох кæной, цалынмæ уыдон æвдисæн лæууой, зæгъгæ, нæй хуыцау - сын ис бар кувын - фæлæ Аллах æмæ æууæндынц мæныл æмæ æз цы Коран æрхастон, ууыл, уæд кæд афтæ зæгъынц, уæд æцæгæйдæр бахъахъхъæдтой сæ исбон æмæ сæ уд - мæ бырстæй - кæд уый пысылмон дины барты тыххæй нæу, уæд. Æмæ сæ нымад у Аллахæн.
Imam Muslim : 32
و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ غِيَاثٍ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي سُفْيَانَ عَنْ جَابِرٍ وَعَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أُمِرْتُ أَنْ أُقَاتِلَ النَّاسَ بِمِثْلِ حَدِيثِ ابْنِ الْمُسَيَّبِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ح و حَدَّثَنِي أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ ح و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ يَعْنِي ابْنَ مَهْدِيٍّ قَالَا جَمِيعًا حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ عَنْ جَابِرٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أُمِرْتُ أَنْ أُقَاتِلَ النَّاسَ حَتَّى يَقُولُوا لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ فَإِذَا قَالُوا لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ عَصَمُوا مِنِّي دِمَاءَهُمْ وَأَمْوَالَهُمْ إِلَّا بِحَقِّهَا وَحِسَابُهُمْ عَلَى اللَّهِ ثُمَّ قَرَأَ { إِنَّمَا أَنْتَ مُذَكِّرٌ لَسْتَ عَلَيْهِمْ بِمُسَيْطِرٍ }
Æмæ нын загътой [Абу Бакр бин Абу Сяибæ] нын загъта [Хафш бин Гияц] [аль-А'маси]-йæ [Абу Суфьян]-æй [Джабирæй] [Абу Салихæй] [Абу Хурайрæйæ] сæ дыууæ дæр загътой: «Расулуллах саллаллаху алейхиал загътой, зæгъгæ, адæмæн бардзырд лæвæрд æрцыд уæзæй». Ибн аль-Мусайябы Абу Хурайрæйæ. -æндæр радзырды фыст ис- Æмæ мын загътой [Абу Бакр бин Абу Сяибæ] нын [Ваки]. -æндæр радзырды кой цæуы- Æмæ мын загътой [Мухаммад бин аль-Муцанна] нын загъта [Абдуррахман] -ома бин Махди- сæ дыууæ дæр загътой, загътой нын [Суфян] [Абу аз-Зубайрæй] [Джабирæй] уый загъта: «Аллахы минæвар загъта: «Мæнæн бардзырд уыд, цæмæй адæм хæцой, цалынмæ нæ зæгъой, уæдмæ». -кæмæн ис бар кувынæн- æрмæстдæр Аллахæн', афтæмæй загътой, 'Нæй хуыцау -кæмæн ис бар кувынæн- æрмæстдæр Аллахæн', уæд æцæгæйдæр бахъахъхъæдтой сæ исбон æмæ удтæ -мæ бырстытæй- пысылмон дины бартæй дарддæр. Æмæ сæ нымад у Аллахæн. Уый фæстæ бакаст: '-Æцæгæйдæр ды дæ -æрмæстдæр- фæдзæхсæг. Дæуæн сыл æппындæр ницы бар ис- ' -Qs. Аль Гаасия: 21-22-.
Imam Muslim : 33
حَدَّثَنَا أَبُو غَسَّانَ الْمِسْمَعِىُّ مَالِكُ بْنُ عَبْدِ الْوَاحِدِ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ الصَّبَّاحِ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ وَاقِدِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ زَيْدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أُمِرْتُ أَنْ أُقَاتِلَ النَّاسَ حَتَّى يَشْهَدُوا أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ وَيُقِيمُوا الصَّلَاةَ وَيُؤْتُوا الزَّكَاةَ فَإِذَا فَعَلُوا عَصَمُوا مِنِّي دِمَاءَهُمْ وَأَمْوَالَهُمْ إِلَّا بِحَقِّهَا وَحِسَابُهُمْ عَلَى اللَّهِ
Загъта нын [Абу Гассан аль-Мисмаи Малик бин Абдул Вахид] загъта нын [Абдул Малик бин аш-Шабба] [Сю'бæйæ] [Вакид бин Мухаммад бин Заид бин Абдулла бин Умарæй] [йæ фыдæй] [Абдулла бин Абдулла бин Умарæй] уый загъта: «Мæнæн бардзырд лæвæрд æрцыд, цæмæй тох кæнон адæмимæ, цалынмæ нæй фæлварæн - кувыны аккаг - фæлæ Аллах æмæ уый, æмæ Мæхæмæт у Аллахы минæвар, уыдон ныффидар кодтой кувын, æмæ фидын закат. Уæдæ кæд афтæ кæнынц, уæд æцæгæйдæр бахъахъхъæдтой сæ исбон æмæ удтæ -мæ бырстытæй-, пысылмон бартæй дарддæр. Æмæ сæ нымад у Аллахæн.
Imam Muslim : 34
و حَدَّثَنَا سُوَيْدُ بْنُ سَعِيدٍ وَابْنُ أَبِي عُمَرَ قَالَا حَدَّثَنَا مَرْوَانُ يَعْنِيَانِ الْفَزَارِيَّ عَنْ أَبِي مَالِكٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ قَالَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَكَفَرَ بِمَا يُعْبَدُ مِنْ دُونِ اللَّهِ حَرُمَ مَالُهُ وَدَمُهُ وَحِسَابُهُ عَلَى اللَّهِ و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا أَبُو خَالِدٍ الْأَحْمَرُ ح وَحَدَّثَنِيهِ زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ كِلَاهُمَا عَنْ أَبِي مَالِكٍ عَنْ أَبِيهِ أَنَّهُ سَمِعَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ وَحَّدَ اللَّهَ ثُمَّ ذَكَرَ بِمِثْلِهِ
Æмæ нын загътой [Суваид бин Саид] æмæ [Ибн Абу Умар] дыууæ дæр загътой, загътой нын [Марван] сæ дыууæ дæр нысан кодтой Марван аль-Фазари, [Абу Маликæй] [йæ фыдæй] уый загъта: «Æз фехъуыстон, Аллахы минæвар саллаллаху алейхи васаллам куыд зæгъы: «Хуыцау чи зæгъы, уымæн бар нæй куывтой- фæлæ Аллахæн, æмæ æгад кæны алцыдæр, кæцыйæн кувынц æндæр Аллахæй дарддæр, уæд йæ хъæздыгдзинад æмæ йæ туг сты харам, æмæ сæ хæрзиуæг у Аллахмæ'. Æмæ нын æй загътой [Абу Бакр бин Абу Сяибæ] нын [Абу Халид аль-Ахмар]. -æндæр радзырды дзырдæуы- Æмæ мын уый тыххæй радзырдта [Зухайр бин Харб] нын радзырдта [Язид бин Харун] [Абу Малик] æмæ [йæ фыды] тыххæй, фехъуыста Пехуымпар саллаллаху алейхи ва саллам куыд загъта: «Чи йæ зæрдæ дары Аллахыл», уый кой кæны ахæм цыдæр».
Imam Muslim : 35
و حَدَّثَنِي حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى التُّجِيبِيُّ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ قَالَ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ أَخْبَرَنِي سَعِيدُ بْنُ الْمُسَيَّبِ عَنْ أَبِيهِ قَالَ لَمَّا حَضَرَتْ أَبَا طَالِبٍ الْوَفَاةُ جَاءَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَوَجَدَ عِنْدَهُ أَبَا جَهْلٍ وَعَبْدَ اللَّهِ بْنَ أَبِي أُمَيَّةَ بْنِ الْمُغِيرَةِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا عَمِّ قُلْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ كَلِمَةً أَشْهَدُ لَكَ بِهَا عِنْدَ اللَّهِ فَقَالَ أَبُو جَهْلٍ وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ أَبِي أُمَيَّةَ يَا أَبَا طَالِبٍ أَتَرْغَبُ عَنْ مِلَّةِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ فَلَمْ يَزَلْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَعْرِضُهَا عَلَيْهِ وَيُعِيدُ لَهُ تِلْكَ الْمَقَالَةَ حَتَّى قَالَ أَبُو طَالِبٍ آخِرَ مَا كَلَّمَهُمْ هُوَ عَلَى مِلَّةِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ وَأَبَى أَنْ يَقُولَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَمَا وَاللَّهِ لَأَسْتَغْفِرَنَّ لَكَ مَا لَمْ أُنْهَ عَنْكَ فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ { مَا كَانَ لِلنَّبِيِّ وَالَّذِينَ آمَنُوا أَنْ يَسْتَغْفِرُوا لِلْمُشْرِكِينَ وَلَوْ كَانُوا أُولِي قُرْبَى مِنْ بَعْدِ مَا تَبَيَّنَ لَهُمْ أَنَّهُمْ أَصْحَابُ الْجَحِيمِ } وَأَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى فِي أَبِي طَالِبٍ فَقَالَ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ { إِنَّكَ لَا تَهْدِي مَنْ أَحْبَبْتَ وَلَكِنَّ اللَّهَ يَهْدِي مَنْ يَشَاءُ وَهُوَ أَعْلَمُ بِالْمُهْتَدِينَ } و حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ قَالَا أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ ح و حَدَّثَنَا حَسَنٌ الْحُلْوَانِيُّ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ قَالَا حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ وَهُوَ ابْنُ إِبْرَاهِيمَ بْنِ سَعْدٍ قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ صَالِحٍ كِلَاهُمَا عَنْ الزُّهْرِيِّ بِهَذَا الْإِسْنَادِ مِثْلَهُ غَيْرَ أَنَّ حَدِيثَ صَالِحٍ انْتَهَى عِنْدَ قَوْلِهِ فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ فِيهِ وَلَمْ يَذْكُرْ الْآيَتَيْنِ وَقَالَ فِي حَدِيثِهِ وَيَعُودَانِ فِي تِلْكَ الْمَقَالَةِ وَفِي حَدِيثِ مَعْمَرٍ مَكَانَ هَذِهِ الْكَلِمَةِ فَلَمْ يَزَالَا بِهِ
Æмæ мын загъта [Хармалах бин Яхья ат-Туджиби] загъта мын [Абдуллах бин Вахб] уый загъта, уый мын загъта [Юнус] [Ибн Шихабæй] уый загъта, уый мын загъта [Саид бин аль-Мусайяб] [йæ фыдæй] уый загъта, 'Расулуллах шаллаллаху 'алаихиал Табулиабмæ куы бацыд, уæд. Уым ссардта Абу Джахлы æмæ Абдулла бин Абу Умайя бин аль-Мугирайы дæр. Расулуллах алейхи васаллам загъта: «Дядя! Зæгъут дыууæ хъуыдыйады æууæнкæй, æз уыдзынæн уæ æвдисæн Аллахы раз'. Уæд Абу Джахл æмæ Абдулла бин Абу Умейя загътой: «О Абу Талиб, дæ бон у Абдул Мутталибы дин ныууадзын? Расулуллах саллаллаху алейхи васаллам йæ къух нæ ныууагъта æмæ йæ дарддæр ахуыр кодта Дыууæ Калимæйы æууæнчы кæсын æмæ сæ бирæ хæттыты фæлхатт кодта. Уæдæ сын Абу Талиб йæ фæстаг ныхæстæй дзуапп радта, зæгъгæ, уый баззад Абдул МуТалибы диныл, æмæ йæ нæ фæндыд Калима Шахадат дзурын. Расулуллах саллаллаху алейхи васаллам дæр загъта: «Аллахæй, æз дын хатыр ракурдзынæн Аллахæй», уымæ гæсгæ Аллах раргом кодта ахæм стих: «Пехуымпарæн æмæ уырнæг адæмæн нæй бар хатыр курын, чи æфсæрмы кæны, уыдонæн, кæд æмæ уыдон сæхи хæстæджытæ сты, уый фæстæ, æмæ сын куы рабæрæг, æмæ æфсæддонтæ сты æнæзонд адæймæгтæ. У Таубах: 113-. Уæд Аллах йæ ныхæстæ рарвыста Абу Талибы цауы тыххæй: «Æцæгæйдæр, дæуæн, о Мæхæмæт, нæй ахæм тых, цæмæй дæ уарзон адæймагæн раттай фæндагамонæг, цæмæй райса пысылмон дин, фæлæ Аллах у, кæй фæнды, уыдонæн фæндагамонæг раттынæн, æмæ уый у, хуыздæр чи зоны, чи сты, пысылмон диныл хæст адæм чи сты, уыдон. -Фæрстытæ. Аль-Кашаш: 56-. Æмæ нын загъта [Исхак бин Ибрагим] æмæ [Абд бин Хумаид] дыууæ дæр загътой, загъта нын [Абдурраззак] загъта нын [Ма'мар]. -æндæр радзырды дзырдæуы- Æмæ нын радзырдта [Хасан аль-Хулвани] æмæ [Абд бин Хумаид] дыууæ дæр загътой, радзырдта нын [Якъуб] -ома Ибн Ибрагим бин Саад- уый загъта, загъта нын [мæ фыд] [Салихæй] дыууæйæ дæр [аз-Зухрийæ] ацы санадæй, зæгъæм. Æрмæст Салихы хадис кæронмæ ахæццæ кæны ахæм ныхæстæй, «уæд Аллах йæ ныхас æрæрвыста йæ тыххæй», æмæ ацы дыууæ стихы кой нæ кæны. Æмæ йæ хадисы кой кодта, «Æмæ сæ дыууæ дæр ацы ныхæстæ сфæлхатт кодтой», хадисы Маъмар у ацы хъуыдыйады бæсты. Æмæ сæ дыууæ дæр баззайынц йæ разамындæй.
Imam Muslim : 36
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبَّادٍ وَابْنُ أَبِي عُمَرَ قَالَا حَدَّثَنَا مَرْوَانُ عَنْ يَزِيدَ وَهُوَ ابْنُ كَيْسَانَ عَنْ أَبِي حَازِمٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِعَمِّهِ عِنْدَ الْمَوْتِ قُلْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ أَشْهَدُ لَكَ بِهَا يَوْمَ الْقِيَامَةِ فَأَبَى فَأَنْزَلَ اللَّهُ { إِنَّكَ لَا تَهْدِي مَنْ أَحْبَبْتَ } الْآيَةَ
Загъта нын [Мухаммад бин Аббад] æмæ [Ибн Абу Умар] дыууæ дæр загътой, загъта нын [Марван] [Язидæй] -ома Ибн Кайсанæй- [Абу Хазимæй] [Абу Хурайрæйæ] уый загъта, 'Аллахы минæвар саллаллаху 'алейхи васаллам загъта йæ фыдыфсымæрæн, куы хъуамæ амæла, уæд' хуыцау - æндæр кувыны аккаг, Аллахæй дарддæр' Æз дын æнæмæнгæй æвдисæн уыдзынæн ацы ныхæстæй Райгасы бон'. Фæлæ уый не сразы, уæд Аллах раргом кодта: '-Æцæгæйдæр, дæ бон нæ бауыдзæн, кæй уарзыс, уыдоны фæндараст кæнын-' -Qs. Аль-Кашаш: 56-.
Imam Muslim : 37
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمِ بْنِ مَيْمُونٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ كَيْسَانَ عَنْ أَبِي حَازِمٍ الْأَشْجَعِيِّ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِعَمِّهِ قُلْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ أَشْهَدُ لَكَ بِهَا يَوْمَ الْقِيَامَةِ قَالَ لَوْلَا أَنْ تُعَيِّرَنِي قُرَيْشٌ يَقُولُونَ إِنَّمَا حَمَلَهُ عَلَى ذَلِكَ الْجَزَعُ لَأَقْرَرْتُ بِهَا عَيْنَكَ فَأَنْزَلَ اللَّهُ { إِنَّكَ لَا تَهْدِي مَنْ أَحْبَبْتَ وَلَكِنَّ اللَّهَ يَهْدِي مَنْ يَشَاءُ }
Загъта нын [Мухаммад бин Хатим бин Маймун] загъта нын [Яхья бин Саид] загъта нын [Язид бин Кайсан] [Абу Хазим аль-Асиджаи]-йæ [Абу Хурайрæйæ] уый загъта: «Аллахы минæвар саллаллаху алейхи васаллам йæ фыдыфсымæрæн загъта, мæлæтмæ куы хъавыд, уæд: «Хуыцау нæй» æндæр кувынæн аккаг сты, Аллахæй дарддæр» Æз дын æнæмæнгæй æвдисæн уыдзынæн ацы ныхæстæй Райгасы бон. Уый дзуапп радта: «Къурайшæгтæ мын куы нæ уайдзæф кодтаиккой, зæгъгæ, уый афтæ бакодта, уымæн æмæ тыхст», уæд æз дæ цæстæнгасæй сразы уыдаин уыцы хъуыдыйадыл». Уæд Аллах раргом кодта: '-Æцæгæйдæр, уæ бон нæ уыдзæн, кæй уарзут, уыдоны фæндараст кæнын, фæлæ æз фæндараст кæндзынæн, кæй фæнды, уыдонæн-' -Ф. Аль-Кашаш: 56-.
Imam Muslim : 38
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ كِلَاهُمَا عَنْ إِسْمَعِيلَ بْنِ إِبْرَاهِيمَ قَالَ أَبُو بَكْرٍ حَدَّثَنَا ابْنُ عُلَيَّةَ عَنْ خَالِدٍ قَالَ حَدَّثَنِي الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ عَنْ حُمْرَانَ عَنْ عُثْمَانَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ مَاتَ وَهُوَ يَعْلَمُ أَنَّهُ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ دَخَلَ الْجَنَّةَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي بَكْرٍ الْمُقَدَّمِيُّ حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ الْمُفَضَّلِ حَدَّثَنَا خَالِدٌ الْحَذَّاءُ عَنْ الْوَلِيدِ أَبِي بِشْرٍ قَالَ سَمِعْتُ حُمْرَانَ يَقُولُ سَمِعْتُ عُثْمَانَ يَقُولُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مِثْلَهُ سَوَاءً
Загъта нын [Абу Бакр бин Абу Сяибæ] æмæ [Зухайр бин Харб] дыууæ дæр [Исмаил бин Ибрагим]-æй, [Абу Бакр] загъта, загъта нын [Ибн Улайя] [Халид]-æй, загъта нын [аль-Валид бин Муслим] [Хумранæй] [Усманæй] [Усманæй] хесуллаллах, загъта саллаху. васаллам загъта: «Чи амæла, цалынмæ зоны, Аллахæй дарддæр хуыцау кæй нæй - кувынæн аккаг, уый æнæмæнгæй бацæудзæн уæларвмæ». Загъта нын [Мухаммад бин Абу Бакр аль-Мукаддами] загъта нын [Бисыр бин аль-Муфадлдлал] загъта нын [Халид аль-Хаддзза'] [аль-Валид Абу Бисыр]-æй уый загъта, æз фехъуыстон [Хумран] дзурын, æз фехъуыстон [Усман] дзурын, æз фехъуыстон Расулуллаллах саллаллах уыдис уыцы иу хъуыддаг'.
Imam Muslim : 39
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ النَّضْرِ بْنِ أَبِي النَّضْرِ قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو النَّضْرِ هَاشِمُ بْنُ الْقَاسِمِ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ الْأَشْجَعِيُّ عَنْ مَالِكِ بْنِ مِغْوَلٍ عَنْ طَلْحَةَ بْنِ مُصَرِّفٍ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ كُنَّا مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي مَسِيرٍ قَالَ فَنَفِدَتْ أَزْوَادُ الْقَوْمِ قَالَ حَتَّى هَمَّ بِنَحْرِ بَعْضِ حَمَائِلِهِمْ قَالَ فَقَالَ عُمَرُ يَا رَسُولَ اللَّهِ لَوْ جَمَعْتَ مَا بَقِيَ مِنْ أَزْوَادِ الْقَوْمِ فَدَعَوْتَ اللَّهَ عَلَيْهَا قَالَ فَفَعَلَ قَالَ فَجَاءَ ذُو الْبُرِّ بِبُرِّهِ وَذُو التَّمْرِ بِتَمْرِهِ قَالَ وَقَالَ مُجَاهِدٌ وَذُو النَّوَاةِ بِنَوَاهُ قُلْتُ وَمَا كَانُوا يَصْنَعُونَ بِالنَّوَى قَالَ كَانُوا يَمُصُّونَهُ وَيَشْرَبُونَ عَلَيْهِ الْمَاءَ قَالَ فَدَعَا عَلَيْهَا حَتَّى مَلَأَ الْقَوْمُ أَزْوِدَتَهُمْ قَالَ فَقَالَ عِنْدَ ذَلِكَ أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنِّي رَسُولُ اللَّهِ لَا يَلْقَى اللَّهَ بِهِمَا عَبْدٌ غَيْرَ شَاكٍّ فِيهِمَا إِلَّا دَخَلَ الْجَنَّةَ
Загъта нын [Абу Бакр бин ан-Надлар бин Абу ан-Надлар] уый загъта, загъта нын [Абу ан-Надлар Хасим бин аль-Касим] загъта нын [Убайдуллах аль-Асыджаи] [Малик бин Мигвалæй] [Тхалхах бин Мушаррифæй] [Абу Салихæй] [Абу Хурайæ] Пехуымпариимæ, загъта, зæгъгæ саллаллаху 'алейхи васаллам в путешествии'. Уæд загъта, зæгъгæ, уæд уыцы адæмы хæринæгтæ фæцис. Дарддæр загъта: «Цалынмæ сæ фосæй искæй амарын нæ бафæнда, уæдмæ». Радзурæг загъта: «Уæд Умар загъта: «О, Аллахы минæвар, адæмы хæринæгтæй исты куы æрæмбырд кæнай æмæ уый тыххæй Аллахмæ куы скувай, уæд æнæмæнг хорз уыдзæн». Радзурæг загъта: «Уæд æй сарæзта». Радзурæг загъта: «Уæд æрцыд мæнæуы хицау йæ мæнæуимæ, æрбацыд фæткъуыты хицау йæ фæткъуытимæ». Радзурæг загъта: «Æмæ Моджахид загъта: «Æмæ хоры хицæуттæ сæ хоримæ». Æз загътон, хорæй цы кæнынц? уый йын дзуапп радта: «Уыдон ыл нуæзтой æмæ йæ дон нуæзтой». Уый загъта: «Уæд сæм Аллахы минæвар фæдзырдта, цалынмæ сæ хæлцады мигæнæнтæ нæ байдзаг кодтой, уæдмæ». Радзырдæн загъта: «Уæдæ уыцы рæстæджы скуывта Аллахы минæвар: «Æз æвдисæн лæууын, Аллахы йеддæмæ хуыцау кæй нæй - кувыны аккаг æмæ æз дæн Аллахы минæвар, иу лæггадгæнæг дæр нæ фембæлы Аллахимæ, æнæдызæрдыгæй Йæм фидар хæцгæйæ, уый æнæмæнгæй бацæудзæн Дзæнæтмæ».
Imam Muslim : 40
حَدَّثَنَا سَهْلُ بْنُ عُثْمَانَ وَأَبُو كُرَيْبٍ مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلَاءِ جَمِيعًا عَنْ أَبِي مُعَاوِيَةَ قَالَ أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَوْ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ شَكَّ الْأَعْمَشُ قَالَ لَمَّا كَانَ غَزْوَةُ تَبُوكَ أَصَابَ النَّاسَ مَجَاعَةٌ قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ لَوْ أَذِنْتَ لَنَا فَنَحَرْنَا نَوَاضِحَنَا فَأَكَلْنَا وَادَّهَنَّا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ افْعَلُوا قَالَ فَجَاءَ عُمَرُ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنْ فَعَلْتَ قَلَّ الظَّهْرُ وَلَكِنْ ادْعُهُمْ بِفَضْلِ أَزْوَادِهِمْ ثُمَّ ادْعُ اللَّهَ لَهُمْ عَلَيْهَا بِالْبَرَكَةِ لَعَلَّ اللَّهَ أَنْ يَجْعَلَ فِي ذَلِكَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَعَمْ قَالَ فَدَعَا بِنِطَعٍ فَبَسَطَهُ ثُمَّ دَعَا بِفَضْلِ أَزْوَادِهِمْ قَالَ فَجَعَلَ الرَّجُلُ يَجِيءُ بِكَفِّ ذُرَةٍ قَالَ وَيَجِيءُ الْآخَرُ بِكَفِّ تَمْرٍ قَالَ وَيَجِيءُ الْآخَرُ بِكَسْرَةٍ حَتَّى اجْتَمَعَ عَلَى النِّطَعِ مِنْ ذَلِكَ شَيْءٌ يَسِيرٌ قَالَ فَدَعَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَيْهِ بِالْبَرَكَةِ ثُمَّ قَالَ خُذُوا فِي أَوْعِيَتِكُمْ قَالَ فَأَخَذُوا فِي أَوْعِيَتِهِمْ حَتَّى مَا تَرَكُوا فِي الْعَسْكَرِ وِعَاءً إِلَّا مَلَئُوهُ قَالَ فَأَكَلُوا حَتَّى شَبِعُوا وَفَضَلَتْ فَضْلَةٌ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنِّي رَسُولُ اللَّهِ لَا يَلْقَى اللَّهَ بِهِمَا عَبْدٌ غَيْرَ شَاكٍّ فَيُحْجَبَ عَنْ الْجَنَّةِ
Радзырдта нын [Сахл бин Усман] æмæ [Абу Кураиб Мухаммад бин аль-Ала'] [Абу Муавия] цы загъта, уый иууылдæр. Пысылмæттæ тынг æххормаг банкъардтой, загътой: «О, Аллахы минæвар, бар нын раттис нæ теуа ныццæгъдынæн, цæмæй йын йæ дзидза бахæрæм æмæ йын йæ ссад сойæ пайда кæнæм — царм æмбæрзынæн, судзгæ тæвдæй йæ хъахъхъæнынæн —? Расулуллах саллаллаху алейхи васаллам дзуапп радта: «Скæн æй». Абу Хурайра загъта: «Уæд Умар æрцыд æмæ загъта: «О, Аллахы минæвар, афтæ куы бакæнай, уæд теуайы фæстæ фæуыдзæн — хæдтулгæ —! Фæлæ хуыздæр уаид, сæ хæринаджы иннæ хай куы ракурис æмæ уый фæстæ куы скувай, Аллах ын арфæтæ раттæд." Уæд Расулуллах саллаллаху алейхи васаллам загъта: «Хорз». Уый фæстæ ракуырдта æмбæрзæн - цармæй конд -, æмæ йæ рапарахат кæныны фæстæ ракуырдта сæ хæринаджы баззайæццæгтæ. Абу Хурайрæ дарддæр дзырдта: «Уæд уыдис иу лæг, кæцы æрбацыд иу къухæй хъæбæрхорæй, иннæ æрбацыд иу къухæй хурмæтимæ, æмæ ма уыдис ахæмтæ, кæцытæ æрбацыдысты хæринаджы къæртттимæ, зæгъæм, дзул, афтæмæй иу чысыл хæринæгтæ æрæмбырд сты цармыл. Абу Хурайра загъта: «Уæд Расулуллах саллаллаху алейхи васаллам куывта хæринæгтæн арфæтæ, уый фæстæ загъта: «Айсут æмæ байдзаг кæнут уæ хæринаджы мигæнæнтæ». Абу Хурайрæ дарддæр дзырдта: «Уыдон уæд байдзаг кодтой сæ хæрæн бынæттæ, æмæ иу æфсæддон дæр нæ, фæлæ сæ хæрæн бынæттæ байдзаг сты». Абу Хурайра дарддæр дзырдта: «Уыдон бахордтой, цалынмæ нæ байдзаг сты, уæдмæ, æмæ ма дзы баззад хæринаг». Расулуллах саллаллаху алейхи васаллам уæд загъта: «Æз æвдисæн дæн, æрмæстдæр Аллахæй дарддæр кувынæн аккаг хуыцау кæй нæй æмæ æз дæн Аллахы минæвар, иу лæггадгæнæг дæр нæ фембæлы Аллахимæ, уый нæ дызæрдыг кæны ацы хъуыдыйыл æмæ йæ уый фæстæ хъыгдарынц уæларвмæ бацæуын».