Imam Muslim : 21
حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا عَاصِمٌ وَهُوَ ابْنُ مُحَمَّدِ بْنِ زَيْدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ أَبِيهِ قَالَ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بُنِيَ الْإِسْلَامُ عَلَى خَمْسٍ شَهَادَةِ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ وَإِقَامِ الصَّلَاةِ وَإِيتَاءِ الزَّكَاةِ وَحَجِّ الْبَيْتِ وَصَوْمِ رَمَضَانَ
Shiye andero [Ubaidullah bin Mu’adz] ye andero gulzǝna [babanzǝ] shiye andero [Ashim] ro gulzǝna - sunzǝ Ibnu Muhammad bin Zaid bin Abdullah bin Umar - na [bawanzǝben] shiye wono; [Abdullah] ye wono, ‘Islamdə kəla furtu uwuyen gartəna: Suro shaida kəla ila bawo -shidoni ibadanzəro hakkinzə mbeji- amma Allah, shi Muhammaddə cidamanzə kuru Rasulnzə, salawa koktə-a, zakattə-a. Ramadan'.
Imam Muslim : 22
و حَدَّثَنِي ابْنُ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا حَنْظَلَةُ قَالَ سَمِعْتُ عِكْرِمَةَ بْنَ خَالِدٍ يُحَدِّثُ طَاوُسًا أَنَّ رَجُلًا قَالَ لِعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ أَلَا تَغْزُو فَقَالَ إِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ الْإِسْلَامَ بُنِيَ عَلَى خَمْسٍ شَهَادَةِ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَإِقَامِ الصَّلَاةِ وَإِيتَاءِ الزَّكَاةِ وَصِيَامِ رَمَضَانَ وَحَجِّ الْبَيْتِ
Kuru shiye wuro [Ibn Numair] ye andero [babanyi] ye andero [Hanzhalah] ro gulzənadən shiye wono, ‘Wuye [Ikrimah bin Khalid] ye hadith Thawus ro gulzənadə kam laaye [Abdullah bin Umar] ro gulzənadə, ‘Abiro kəriwu dimi? ' Shiye jaapkono, 'Haiyaro, wuye Manzo Allahbe (saw) wono: 'Haiyaro, Islamdə kaidawa uwulan koktəna: Shaida kəla ila ibadabe bawo illa Allah, salawa koktə, zakat biyatə, puasa loktu Ramadanben, kuru Housegrige Allahro diwo'.
Imam Muslim : 23
حَدَّثَنَا خَلَفُ بْنُ هِشَامٍ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ أَبِي جَمْرَةَ قَالَ سَمِعْتُ ابْنَ عَبَّاسٍ ح و حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى وَاللَّفْظُ لَهُ أَخْبَرَنَا عَبَّادُ بْنُ عَبَّادٍ عَنْ أَبِي جَمْرَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ قَدِمَ وَفْدُ عَبْدِ الْقَيْسِ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّا هَذَا الْحَيَّ مِنْ رَبِيعَةَ وَقَدْ حَالَتْ بَيْنَنَا وَبَيْنَكَ كُفَّارُ مُضَرَ فَلَا نَخْلُصُ إِلَيْكَ إِلَّا فِي شَهْرِ الْحَرَامِ فَمُرْنَا بِأَمْرٍ نَعْمَلُ بِهِ وَنَدْعُو إِلَيْهِ مَنْ وَرَاءَنَا قَالَ آمُرُكُمْ بِأَرْبَعٍ وَأَنْهَاكُمْ عَنْ أَرْبَعٍ الْإِيمَانِ بِاللَّهِ ثُمَّ فَسَّرَهَا لَهُمْ فَقَالَ شَهَادَةِ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ وَإِقَامِ الصَّلَاةِ وَإِيتَاءِ الزَّكَاةِ وَأَنْ تُؤَدُّوا خُمُسَ مَا غَنِمْتُمْ وَأَنْهَاكُمْ عَنْ الدُّبَّاءِ وَالْحَنْتَمِ وَالنَّقِيرِ وَالْمُقَيَّرِ زَادَ خَلَفٌ فِي رِوَايَتِهِ شَهَادَةِ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَعَقَدَ وَاحِدَةً
Shiye andero [Khalaf bin Hisham] ye andero [Hammad bin Zaid] ro [Abu Jamrah] lan gulzəna shiye wono, [Ibn Abbas] lan fangəna. -suro riwaya gaden gulzana- Kuru shiye andero [Yahya bin Yahya] ro gulzəna kuru lafazh adə shiye, andero [Abbad bin Abbad] ro [Abu Jamrah] suro [Ibn Abbas] yen wono, 'Abdul Qais' mazonzə Rasulullahro lewono kuru sandiye gulzana, nasha laa jili Rabi’ahbe, kuru haiyaro kafirwa Mudlarbedə kate ande-a nyi-ayen dazana, adə nankaro andeye raknəm nyilan nəlefa tuwondinba illa loktu kəntawu Haramben gənyi, adə nankaro andero amri laa yitagattəgəro amari yiwo kuru andeye am ngawondeben dasagənaro wa’aziyen’. Shiye wono: ‘Wuye awowa diyau lan nyiro amro amro ciwuna kuru awowa diyau lan nyiro haramtəgəna: Suro Allahben imani,’ daji shiye sandiro fasarzəna, wono: ‘Shaida diwo kəla ila bawo - ibadaro - illa Allah kuru Muhammaddə shima manzo Allahbewo, salawa kokcin, zakat kəriwube biyajin, kuru fal-fif kəriwube biyajin. Kuru wuye nyiro mbol tǝtandǝna suro ad-Duba-a, al-Hantam-a, Naqir-a kuru al-Muqayyar-a lan sǝdinba. Khalaf ye suro gargamzəyen wono, 'Shaida kəla ila bawo - ibadaro - illa Allah. Kuru falro tǝkǝ'.
Imam Muslim : 24
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَمُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَمُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ وَأَلْفَاظُهُمْ مُتَقَارِبَةٌ قَالَ أَبُو بَكْرٍ حَدَّثَنَا غُنْدَرٌ عَنْ شُعْبَةَ و قَالَ الْآخَرَانِ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ أَبِي جَمْرَةَ قَالَ كُنْتُ أُتَرْجِمُ بَيْنَ يَدَيْ ابْنِ عَبَّاسٍ وَبَيْنَ النَّاسِ فَأَتَتْهُ امْرَأَةٌ تَسْأَلُهُ عَنْ نَبِيذِ الْجَرِّ فَقَالَ إِنَّ وَفْدَ عَبْدِ الْقَيْسِ أَتَوْا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ الْوَفْدُ أَوْ مَنْ الْقَوْمُ قَالُوا رَبِيعَةُ قَالَ مَرْحَبًا بِالْقَوْمِ أَوْ بِالْوَفْدِ غَيْرَ خَزَايَا وَلَا النَّدَامَى قَالَ فَقَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّا نَأْتِيكَ مِنْ شُقَّةٍ بَعِيدَةٍ وَإِنَّ بَيْنَنَا وَبَيْنَكَ هَذَا الْحَيَّ مِنْ كُفَّارِ مُضَرَ وَإِنَّا لَا نَسْتَطِيعُ أَنْ نَأْتِيَكَ إِلَّا فِي شَهْرِ الْحَرَامِ فَمُرْنَا بِأَمْرٍ فَصْلٍ نُخْبِرْ بِهِ مَنْ وَرَاءَنَا نَدْخُلُ بِهِ الْجَنَّةَ قَالَ فَأَمَرَهُمْ بِأَرْبَعٍ وَنَهَاهُمْ عَنْ أَرْبَعٍ قَالَ أَمَرَهُمْ بِالْإِيمَانِ بِاللَّهِ وَحْدَهُ وَقَالَ هَلْ تَدْرُونَ مَا الْإِيمَانُ بِاللَّهِ قَالُوا اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ شَهَادَةُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ وَإِقَامُ الصَّلَاةِ وَإِيتَاءُ الزَّكَاةِ وَصَوْمُ رَمَضَانَ وَأَنْ تُؤَدُّوا خُمُسًا مِنْ الْمَغْنَمِ وَنَهَاهُمْ عَنْ الدُّبَّاءِ وَالْحَنْتَمِ وَالْمُزَفَّتِ قَالَ شُعْبَةُ وَرُبَّمَا قَالَ النَّقِيرِ قَالَ شُعْبَةُ وَرُبَّمَا قَالَ الْمُقَيَّرِ وَقَالَ احْفَظُوهُ وَأَخْبِرُوا بِهِ مِنْ وَرَائِكُمْ و قَالَ أَبُو بَكْرٍ فِي رِوَايَتِهِ مَنْ وَرَاءَكُمْ وَلَيْسَ فِي رِوَايَتِهِ الْمُقَيَّرِ و حَدَّثَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ حَدَّثَنَا أَبِي ح و حَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ الْجَهْضَمِيُّ قَالَ أَخْبَرَنِي أَبِي قَالَا جَمِيعًا حَدَّثَنَا قُرَّةُ بْنُ خَالِدٍ عَنْ أَبِي جَمْرَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِهَذَا الْحَدِيثِ نَحْوَ حَدِيثِ شُعْبَةَ وَقَالَ أَنْهَاكُمْ عَمَّا يُنْبَذُ فِي الدُّبَّاءِ وَالنَّقِيرِ وَالْحَنْتَمِ وَالْمُزَفَّتِ وَزَادَ ابْنُ مُعَاذٍ فِي حَدِيثِهِ عَنْ أَبِيهِ قَالَ وَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِلْأَشَجِّ أَشَجِّ عَبْدِ الْقَيْسِ إِنَّ فِيكَ خَصْلَتَيْنِ يُحِبُّهُمَا اللَّهُ الْحِلْمُ وَالْأَنَاةُ
Shiye andero [Abu Bakr bin Abu Syaibah] kuru [Muhammad bin al-Mutsanna] kuru [Muhammad bin Basyyar] kuru lafazhnza kamanza karǝngǝ, [Abu Bakr] ye wono, andero [Ghundar] suro [Shu’bah] yen gulzǝna kuru am indi gadedǝye andero gulzǝna [Muhammad suro Jahu’farben]. [Abu Jamrah] shiye wono, 'Wuma fasarima kate [Ibnu Abbas]-a jama-aben, daji kamu laa isa kəla juice Nabidzben ciworo - jili mbolbe - shidəwo suro kalwo kattiben gənatənadə, daji shiye jaapkono, 'Haiyaro, manzo Abd al-Qaisbe Rasulu Allahbe sa'a. Allahye wono: 'Ndu shi manzodǝ - au ndu shi amdǝ? - sandiye ja'auzana, 'Rabi'ah'. Shiye wono: 'Amsodəga - au manzodəga - kammatə au nadimtə məradəzənyiro'. Rayiwudəye wono, 'Sandiye gulzana, 'Ya Rasulullah, haiyaro, na cintən na nyiro kadiyena. Kate ande-a nyi-ayen Mudlar infidels mbeji sau andeye raknǝm nyiro isayinba illa kǝntawu haramben, adǝye sǝkǝ andero awo laa am do andeye fuwuma ro gonyiyen dǝro shawari gǝnanyiyen’. Rawidəye wono, 'Adə nankaro Manzo Allahye awowa diyau sandiro amro cina kuru awowa diyau sandiro haramzəna'. Rawidəye waltə wono, ‘Maszo Allahye sandiro Allah basro imani sadəna, shiye wono, ‘Awo Allahro imani gultində nozana wa? ' Sandiye ja'auzana, 'Allah-a Manzonzə-a sandima ngəlaro nozana'. Shiye wono: ‘Shaida kəla ila bawo amma Allah, kuru Muhammaddə manzo Allahbe, salawa diwo, zakat biya, Ramadlan puasa, kuru ghanimahbe fal suro uwuben biya, kuru nyiga ad-Duba’-a, al-Hantam-a al-Muzaffat-a haramzə’. Syu'bah ye wono, 'waneye shiye 'an-Naqir' gulzəna kuru waneye 'al-Muqayyar', shiye wono: 'Shiga wuzə kuru amnəmro hawarzə'. Abu Bakr ye suro riwayanzəyen wono, 'Kam do ne ngawonzən fuwuzəyin də' 'al-Muqayyar' gulzənyi. Kuru wuro gulzana [Ubaidullah bin Mu’adz] andero [babanyiro] gulzana. -suro riwaya gaden gultǝna- Kuru shiye andero [Nashr bin Ali al-Jahdlami] shiye wono, shiye wuro [babanyi] indisoye gulzana, andero [Qurrah bin Khalid] suro [Abu Jamrah]ben [Ibn Abbas] suro Nabi sallallahuben kuru shi [sallallahu] wono: ‘Awo ad-Duba-a, Naqir-a, Hantam-a, Muzaffat-a lan gulzana sammaso haramtəgəna’. Kuru [Ibn Mu’adz] ye suro hadithnzǝyen [bawanzǝ] sǝragǝna, shiye wono, ‘Kuru Rasulullah sha al-Asyyaj Asyajj Abd al-Qais ro wono: ‘Haiyaro suro nyiben halwa indi mbeji shido Allahye sǝrawunama, sandima kanadi-a kuru hangal gǝnatǝ-a’’.
Imam Muslim : 25
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ حَدَّثَنَا ابْنُ عُلَيَّةَ حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ أَبِي عَرُوبَةَ عَنْ قَتَادَةَ قَالَ حَدَّثَنَا مَنْ لَقِيَ الْوَفْدَ الَّذِينَ قَدِمُوا عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ عَبْدِ الْقَيْسِ قَالَ سَعِيدٌ وَذَكَرَ قَتَادَةُ أَبَا نَضْرَةَ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ فِي حَدِيثِهِ هَذَا أَنَّ أُنَاسًا مِنْ عَبْدِ الْقَيْسِ قَدِمُوا عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالُوا يَا نَبِيَّ اللَّهِ إِنَّا حَيٌّ مِنْ رَبِيعَةَ وَبَيْنَنَا وَبَيْنَكَ كُفَّارُ مُضَرَ وَلَا نَقْدِرُ عَلَيْكَ إِلَّا فِي أَشْهُرِ الْحُرُمِ فَمُرْنَا بِأَمْرٍ نَأْمُرُ بِهِ مَنْ وَرَاءَنَا وَنَدْخُلُ بِهِ الْجَنَّةَ إِذَا نَحْنُ أَخَذْنَا بِهِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ آمُرُكُمْ بِأَرْبَعٍ وَأَنْهَاكُمْ عَنْ أَرْبَعٍ اعْبُدُوا اللَّهَ وَلَا تُشْرِكُوا بِهِ شَيْئًا وَأَقِيمُوا الصَّلَاةَ وَآتُوا الزَّكَاةَ وَصُومُوا رَمَضَانَ وَأَعْطُوا الْخُمُسَ مِنْ الْغَنَائِمِ وَأَنْهَاكُمْ عَنْ أَرْبَعٍ عَنْ الدُّبَّاءِ وَالْحَنْتَمِ وَالْمُزَفَّتِ وَالنَّقِيرِ قَالُوا يَا نَبِيَّ اللَّهِ مَا عِلْمُكَ بِالنَّقِيرِ قَالَ بَلَى جِذْعٌ تَنْقُرُونَهُ فَتَقْذِفُونَ فِيهِ مِنْ الْقُطَيْعَاءِ قَالَ سَعِيدٌ أَوْ قَالَ مِنْ التَّمْرِ ثُمَّ تَصُبُّونَ فِيهِ مِنْ الْمَاءِ حَتَّى إِذَا سَكَنَ غَلَيَانُهُ شَرِبْتُمُوهُ حَتَّى إِنَّ أَحَدَكُمْ أَوْ إِنَّ أَحَدَهُمْ لَيَضْرِبُ ابْنَ عَمِّهِ بِالسَّيْفِ قَالَ وَفِي الْقَوْمِ رَجُلٌ أَصَابَتْهُ جِرَاحَةٌ كَذَلِكَ قَالَ وَكُنْتُ أَخْبَؤُهَا حَيَاءً مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقُلْتُ فَفِيمَ نَشْرَبُ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ فِي أَسْقِيَةِ الْأَدَمِ الَّتِي يُلَاثُ عَلَى أَفْوَاهِهَا قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ أَرْضَنَا كَثِيرَةُ الْجِرْذَانِ وَلَا تَبْقَى بِهَا أَسْقِيَةُ الْأَدَمِ فَقَالَ نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَإِنْ أَكَلَتْهَا الْجِرْذَانُ وَإِنْ أَكَلَتْهَا الْجِرْذَانُ وَإِنْ أَكَلَتْهَا الْجِرْذَانُ قَالَ وَقَالَ نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِأَشَجِّ عَبْدِ الْقَيْسِ إِنَّ فِيكَ لَخَصْلَتَيْنِ يُحِبُّهُمَا اللَّهُ الْحِلْمُ وَالْأَنَاةُ حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَابْنُ بَشَّارٍ قَالَا حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ عَنْ سَعِيدٍ عَنْ قَتَادَةَ قَالَ حَدَّثَنِي غَيْرُ وَاحِدٍ لَقِيَ ذَاكَ الْوَفْدَ وَذَكَرَ أَبَا نَضْرَةَ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ أَنَّ وَفْدَ عَبْدِ الْقَيْسِ لَمَّا قَدِمُوا عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِثْلِ حَدِيثِ ابْنِ عُلَيَّةَ غَيْرَ أَنَّ فِيهِ وَتَذِيفُونَ فِيهِ مِنْ الْقُطَيْعَاءِ أَوْ التَّمْرِ وَالْمَاءِ وَلَمْ يَقُلْ قَالَ سَعِيدٌ أَوْ قَالَ مِنْ التَّمْرِ
Shiye andero [Yahya bin Ayyub] andero gulzəna [Ibn Ulayyah] andero gulzəna [Sa’id bin Abu Arubah] suro [Qatadah] shiye wono, ‘Kam do manzo’a kəla kəlzənadə suro korkor Abdul Qaisben shi do kawu Manzo Allahbe sallallahu ‘alaihi wasallamro] wono, [Sa’id]. [Abu Sa’id al-Khudri] suro hadith adəyen, am suro Abdul Qaisben dasagənadə Rasulullah sallallahu ‘alaihi wasallamro leza kuru wono, ‘Ya Nabi Allahbe, haiyaro andedə bəladiya jili Rabi’ahben, kuru haiyaro Mudlar -kafirwadə kate ande-a nyi-ayen dazana, sau andeye, andeye amari laa diwo nankaro am ngawondeye ro wa'aziyen sau shilan andeye aljannaro gayin andeye shiro njista'a'. Shiye wono: 'Awowa diyau lan nyiro amro amro ciwuna kuru awowa diyau lan nyiro haramtəgəna: sandima, Allah'a ibadatə, kuru awo laa lan Shiga shirktəyi, sala'a, zakat'a, Ramadanlan puasa'a, kuru taman ghanimahbe fal suro uwuyen cin, kuru nyiro mbol fəletə'a haramtəgənyi suro ad-Dubaffaan`, al-'. Sandiye 'Ya Nabi Allahbe, ilmu an-Naqirbedə ayi? ' Shiye wono: 'Cida kəskabedə kukustəna - fəletəna - daji surodəro dates ikko'. Sa'id ye wono, 'Au shiye wono: 'kəska dateben. Daji nji surodəro sakəna hatta nji kozənadə kalkaljinro waljiya, daji njidəga səmin hatta falnza - au falnza - tawadəro awanzəro kashagəlan bakcin', shiye wono, 'Kuru suro karapkadəben kam laa mbeji shiye zau fanzəna'. Shiye waltə wono, 'Wuye shiga gəragəna dalil nongutə Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallamben, daji wuye ciworo, 'Adə nankaro, suro awo jilifiben andeye raknyen kəmbudəga, ya Rasulullah? ' Shiye jaapkono, 'Suro awo karama tannedbe shido cinzǝ zakkata'. Sandiye ciworo, ‘Ya Rasulullah, haiyaro lardǝndedǝ jilwa sǝmbǝliwuna, sawu suro ngǝrǝwu karabe tannedǝn awo kǝnzabe bawo,’ daji Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallamye wono: ‘Kuru jilwaye sǝmbǝliwin yayi, kuru jilwaye sǝmbǝliwin yayi, kuru jilwaye sǝmbǝliwin yayi’. Rayiwadəye wono, ‘Kuru Rasulullah sallallahu ‘alaihi wasallamye Asyajj Abdul Qaisro wono: ‘Haiyaro suro nyiyen sifawa indi Allahye səraana mbeji, sandima; kanadi-a kuru hangal gənatə-a''. Shiye andero [Muhammad bin al-Mutsanna] kuru [Ibn Basyyar] indisoye gulzana, andero [Ibn Abu Adi] [Sa’id] lan [Qatadah] lan wono, andero gulzəna rawi fal gənyi manzodəga kəla kəllano. Kuru [Abu Nadlrah] ye suro [Abu Sa'id al-Khudri] yen gulzəna, shi manzo Abdul Qais ye sa Rasulullah sallallahu 'alaihi wasallam'a hadith jili [Ibn Ulayyah] yeyiro kəla kəlzənadən, biya surodən gulzana, 'Kuru surodən nyiye kurma-a, kurma-a nji-a tuskatədə, shiye wono, 'au di'd gulzənyi. loktu''.
Imam Muslim : 26
حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ بَكَّارٍ الْبَصْرِيُّ حَدَّثَنَا أَبُو عَاصِمٍ عَنْ ابْنِ جُرَيْجٍ ح و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ وَاللَّفْظُ لَهُ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ قَالَ أَخْبَرَنِي أَبُو قَزَعَةَ أَنَّ أَبَا نَضْرَةَ أَخْبَرَهُ وَحَسَنًا أَخْبَرَهُمَا أَنَّ أَبَا سَعِيدٍ الْخُدْرِيَّ أَخْبَرَهُ أَنَّ وَفْدَ عَبْدِ الْقَيْسِ لَمَّا أَتَوْا نَبِيَّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالُوا يَا نَبِيَّ اللَّهِ جَعَلَنَا اللَّهُ فِدَاءَكَ مَاذَا يَصْلُحُ لَنَا مِنْ الْأَشْرِبَةِ فَقَالَ لَا تَشْرَبُوا فِي النَّقِيرِ قَالُوا يَا نَبِيَّ اللَّهِ جَعَلَنَا اللَّهُ فِدَاءَكَ أَوَ تَدْرِي مَا النَّقِيرُ قَالَ نَعَمْ الْجِذْعُ يُنْقَرُ وَسَطُهُ وَلَا فِي الدُّبَّاءِ وَلَا فِي الْحَنْتَمَةِ وَعَلَيْكُمْ بِالْمُوكَى
Wuro [Muhammad bin Bakkar al-Basri] ye andero [Abu Ashim] ro [Ibn Juraij] lan gulzəna. -suro riwaya gaden gultǝna-, Kuru shiye wuro [Muhammad bin Rafi’] kuru lafazh dǝ shiye wono. Shiye andero [Abdurrazzaq] ye andero gulzəna [Ibn Juraij] shiye wono, andero gulzəna [Abu Qaza’ah] shi [Abu Nadlrah] ye rifot cina, kuru al-Hasan ye sandi indiso ro rifot cina, shi [Abu Sa’id al-Khudri] ye shiro rifot cina, shi manzo Abdul Qais ro sa shiye wono, 'Ya Nabi Allahbe, Allah andega ranso nankaro sǝdin, awo kǝnzabe ayi andero faidajin?' Shiye jaapkono: 'An-Naqir lan wande kəmbu'. Sandiye ciworo: Ya Nabi Allah, Allah andero ransanǝm sǝdin, nyiye awo an-Naqir gultindǝ nozǝna? Shiye jaapkono: 'Aa, shi kəskadəbe dawunzədən kukustəna, kuru nyiye ad-Duba' au al-Hantamlan kəmbudə mburo walzənyi, kuru nyiye -kəmbu suro awoa kəlanzə zakkataben gənatənadəga kəmbu'.
Imam Muslim : 27
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَأَبُو كُرَيْبٍ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ جَمِيعًا عَنْ وَكِيعٍ قَالَ أَبُو بَكْرٍ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ زَكَرِيَّاءَ بْنِ إِسْحَقَ قَالَ حَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ صَيْفِيٍّ عَنْ أَبِي مَعْبَدٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ قَالَ أَبُو بَكْرٍ رُبَّمَا قَالَ وَكِيعٌ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ مُعَاذًا قَالَ بَعَثَنِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّكَ تَأْتِي قَوْمًا مِنْ أَهْلِ الْكِتَابِ فَادْعُهُمْ إِلَى شَهَادَةِ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنِّي رَسُولُ اللَّهِ فَإِنْ هُمْ أَطَاعُوا لِذَلِكَ فَأَعْلِمْهُمْ أَنَّ اللَّهَ افْتَرَضَ عَلَيْهِمْ خَمْسَ صَلَوَاتٍ فِي كُلِّ يَوْمٍ وَلَيْلَةٍ فَإِنْ هُمْ أَطَاعُوا لِذَلِكَ فَأَعْلِمْهُمْ أَنَّ اللَّهَ افْتَرَضَ عَلَيْهِمْ صَدَقَةً تُؤْخَذُ مِنْ أَغْنِيَائِهِمْ فَتُرَدُّ فِي فُقَرَائِهِمْ فَإِنْ هُمْ أَطَاعُوا لِذَلِكَ فَإِيَّاكَ وَكَرَائِمَ أَمْوَالِهِمْ وَاتَّقِ دَعْوَةَ الْمَظْلُومِ فَإِنَّهُ لَيْسَ بَيْنَهَا وَبَيْنَ اللَّهِ حِجَابٌ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ السَّرِيِّ حَدَّثَنَا زَكَرِيَّاءُ بْنُ إِسْحَقَ ح و حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ حَدَّثَنَا أَبُو عَاصِمٍ عَنْ زَكَرِيَّاءَ بْنِ إِسْحَقَ عَنْ يَحْيَى بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ صَيْفِيٍّ عَنْ أَبِي مَعْبَدٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَعَثَ مُعَاذًا إِلَى الْيَمَنِ فَقَالَ إِنَّكَ سَتَأْتِي قَوْمًا بِمِثْلِ حَدِيثِ وَكِيعٍ
Shiye andero [Abu Bakr bin Abu Syaibah] kuru [Abu Kuraib], kuru [Ishaq bin Ibrahim] sammaso [Waki’] lan, [Abu Bakr] ye wono, andero [Waki’] [Zakariya bin Ishaq] lan gulzəna, shiye wono, wuro [Yahya bin Abdullah bin Shai] lan [Yahya bin Abdullah bin Shaiben] gulzəna. [Mu’adz bin Jabal] lan, Abu Bakr ye wono, ‘Wane,’ Waki ye wono, Ibn Abbas lan, shi Mu’adz ye wono, ‘Rasulullah shima wuga zuzə. Shiye wono: “Haiyaro, nyiye am kitawube ro ishin, sandiga bowotə shaida kəla ila bawo - ibadaro - illa Allah, kuru wudə manzo Allahbe. Sandiye lamar allan nyiro kǝngawo sadǝnaro waljiya, daji sandiro gulne Allahye sandiro salat loktu uwuro bǝne-a kuru bǝne-a lan wajibzǝna. Sandiye nyiro kənga sadəya, daji sandiro gulne, Allahye sandiro sadakadə wajibzəna, na am galiwuben goza talaawaro sakkəna. Sandiye nyiro futu allan kǝngawozaiya, daji nyiye arzǝnyinza darajaa dǝga cintǝmin. Riyitə salawa am zalumtənadəro, dalilnzədə kate shi-a Allah-ayen awo laa bawo''. [Ibnu Abu Umar] ye andero [Bisyr bin as-Sari] ye andero [Zakariya bin Ishaq] ro gulzəna. -suro riwaya gaden gulzana- Kuru andero gulzana [Abd bin Humaid] ye andero [Abu Ashim] ro [Zakariya bin Ishaq] ro [Yahya bin Abdullah bin Shaifi] ro [Abu Ma’bad] ro [Ibn Abbas] ro gulzana, shi Nabi Sallallahu sallallahu ro. wono: 'Haiyaro, nyiye jamaro ishin'. Futu hadith Waki'ben dagəna yeyi.
Imam Muslim : 28
حَدَّثَنَا أُمَيَّةُ بْنُ بِسْطَامَ الْعَيْشِيُّ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ حَدَّثَنَا رَوْحٌ وَهُوَ ابْنُ الْقَاسِمِ عَنْ إِسْمَعِيلَ بْنِ أُمَيَّةَ عَنْ يَحْيَى بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ صَيْفِيٍّ عَنْ أَبِي مَعْبَدٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَمَّا بَعَثَ مُعَاذًا إِلَى الْيَمَنِ قَالَ إِنَّكَ تَقْدَمُ عَلَى قَوْمٍ أَهْلِ كِتَابٍ فَلْيَكُنْ أَوَّلَ مَا تَدْعُوهُمْ إِلَيْهِ عِبَادَةُ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ فَإِذَا عَرَفُوا اللَّهَ فَأَخْبِرْهُمْ أَنَّ اللَّهَ فَرَضَ عَلَيْهِمْ خَمْسَ صَلَوَاتٍ فِي يَوْمِهِمْ وَلَيْلَتِهِمْ فَإِذَا فَعَلُوا فَأَخْبِرْهُمْ أَنَّ اللَّهَ قَدْ فَرَضَ عَلَيْهِمْ زَكَاةً تُؤْخَذُ مِنْ أَغْنِيَائِهِمْ فَتُرَدُّ عَلَى فُقَرَائِهِمْ فَإِذَا أَطَاعُوا بِهَا فَخُذْ مِنْهُمْ وَتَوَقَّ كَرَائِمَ أَمْوَالِهِمْ
Shiye andero gulzəna [Umayya bin Bistham al-Aisyi] shiye andero gulzəna [Yazid bin Zura'i`] andero gulzəna [Rauh] - sunzə Ibn al-Qasim - na [Ismail bin Umayyah] na [Yahya bin Abdullah bin Shaifi] na [Abu Ma'llalah Saifi] na [Ibnullahu] shi sa Mu'adz'a Yemenro zuzənadən, shiye wono: 'Haiyaro nyiye am am kitawube'a fuwulan, daji wasiya buro salakbe sandiro wa'azəmadə shima ibada Allah azza wa jallabewo, sandiye Allah nozanaro waljiya, daji sandiro gulne Allahye sandiro salat loktu uwuro bəne-a kawusu-a lan wajibzəna. Sandiye nyiro kǝngawo sadǝnaro waljiya, daji sandilan zakat gone kuru arzǝnyinza darajaadǝro riyine’.
Imam Muslim : 29
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا لَيْثُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ عُقَيْلٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ قَالَ أَخْبَرَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ بْنِ مَسْعُودٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ لَمَّا تُوُفِّيَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَاسْتُخْلِفَ أَبُو بَكْرٍ بَعْدَهُ وَكَفَرَ مَنْ كَفَرَ مِنْ الْعَرَبِ قَالَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ لِأَبِي بَكْرٍ كَيْفَ تُقَاتِلُ النَّاسَ وَقَدْ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أُمِرْتُ أَنْ أُقَاتِلَ النَّاسَ حَتَّى يَقُولُوا لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ فَمَنْ قَالَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ فَقَدْ عَصَمَ مِنِّي مَالَهُ وَنَفْسَهُ إِلَّا بِحَقِّهِ وَحِسَابُهُ عَلَى اللَّهِ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ وَاللَّهِ لَأُقَاتِلَنَّ مَنْ فَرَّقَ بَيْنَ الصَّلَاةِ وَالزَّكَاةِ فَإِنَّ الزَّكَاةَ حَقُّ الْمَالِ وَاللَّهِ لَوْ مَنَعُونِي عِقَالًا كَانُوا يُؤَدُّونَهُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَقَاتَلْتُهُمْ عَلَى مَنْعِهِ فَقَالَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ فَوَاللَّهِ مَا هُوَ إِلَّا أَنْ رَأَيْتُ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ قَدْ شَرَحَ صَدْرَ أَبِي بَكْرٍ لِلْقِتَالِ فَعَرَفْتُ أَنَّهُ الْحَقُّ
Shiye andero [Qutaibah bin Sa’id] ye andero gulzəna [Laits bin Sa’ad] suro [Uqail] yen suro [az-Zuhri] yen shiye wono, shiye andero [Ubaidullah bin Abdullah bin Utbah bin Mas’ud] suro [Abu Hurairah] yen shiye wono, ‘Sa Rasulullah’a califallahu’a sallallahu’a lan. ngawonzən, kuru kafirwa suro Arabbedən kafirwa sadəna, daji [Umar bin al-Khaththab] ye Abu Bakro wono, 'Jilibin amso'a kəriwumin, loktu Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallamye wono: 'Wuro amso'a kəriwutəro amri tina hatta sandiye gulzayin, 'amma ibada Allahbe ba, -' 'Ila bawo - ibadaro - amma Allah', daji haiyaro shiye kazəyiyanzə-a rowanzə-a - bətərəm wuye - - hakkulan gənyi. Islam-a, kuru hisawunzǝ-a dǝ Allahro koltǝna'. Daji [Abu Bakr] ye wono, ‘Wallahi, jireyero am sala-a zakat-a gayirzayin dəga kəriwujin, dalildə zakatdə -daawa- hakku ləmanbe. Wallalah, sandiye wuga dabsana dalil raayinzaben yaye sandiye Rasulullah (saw) ro biyazana yayi, kuwami yaye sandiga kəriwuyin dalil raayinzaben.' Daji [Umar bin al-Khaththab] ye wono, 'Alla'a shi gənyi amma Allahye karəgə Abu Bakrbe kazəna kəriwuro - sandiya - daji shidə jirero nowoko''.
Imam Muslim : 30
و حَدَّثَنَا أَبُو الطَّاهِرِ وَحَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى وَأَحْمَدُ بْنُ عِيسَى قَالَ أَحْمَدُ حَدَّثَنَا و قَالَ الْآخَرَانِ أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ قَالَ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ حَدَّثَنِي سَعِيدُ بْنُ الْمُسَيَّبِ أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ أَخْبَرَهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أُمِرْتُ أَنْ أُقَاتِلَ النَّاسَ حَتَّى يَقُولُوا لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ فَمَنْ قَالَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ عَصَمَ مِنِّي مَالَهُ وَنَفْسَهُ إِلَّا بِحَقِّهِ وَحِسَابُهُ عَلَى اللَّهِ
Kuru shiye wuro [Abu Ath-Tahir] kuru [Harmalah bin Yahya] kuru [Ahmad bin Isa] ro gulzəna, [Ahmad] ye wono, 'Shiye andero gulzəna'. Am indi gadeye gulzana, 'Shiye andero [Ibn Wahb] wono, shiye wuro [Yunus] ro [Ibn Shihab] wono, shiye wuro [Sa'id bin al-Musayyab] wono [Abu Hurairah] shiro wono Rasulullah (sallallahu Allahbe shiro gulzana) hatta amsoye shiro amro gulzana: ila - ibadaro - amma Allah', daji ndu yayi 'Ila ba - ibadaro - amma Allah', daji haiyaro shiye kazəyiyanzə-a kənənganzə-a - bətərəmnyiro - - illa hakku Islambe lan gənyi, kuru hisawunzə Allahro koltəna'.
Imam Muslim : 31
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَبْدَةَ الضَّبِّيُّ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ يَعْنِي الدَّرَاوَرْدِيَّ عَنْ الْعَلَاءِ ح و حَدَّثَنَا أُمَيَّةُ بْنُ بِسْطَامَ وَاللَّفْظُ لَهُ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ حَدَّثَنَا رَوْحٌ عَنْ الْعَلَاءِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ يَعْقُوبَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أُمِرْتُ أَنْ أُقَاتِلَ النَّاسَ حَتَّى يَشْهَدُوا أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَيُؤْمِنُوا بِي وَبِمَا جِئْتُ بِهِ فَإِذَا فَعَلُوا ذَلِكَ عَصَمُوا مِنِّي دِمَاءَهُمْ وَأَمْوَالَهُمْ إِلَّا بِحَقِّهَا وَحِسَابُهُمْ عَلَى اللَّهِ
Shiye andero [Ahmad bin Abdah adl-Dabbi] andero [Abdul Aziz] -sunzǝ ad-Darawardi- suro [al-Ala]ben gulzǝna. -suro riwaya gaden shiga gulzana- Kuru andero [Umayyah bin Bistham] kuru lafazhdə shiye, andero gulzəna [Yazid bin Zura'i] andero [Rauh] na [al-Ala' bin Abdurrahman bin Ya'qub] na [bawanzə] na [Abu Hurailah Saillalah] lan wono: 'Wuro amso'a kəriwutəro amariya tina hatta sandiye shaida sadəna kəla ila bawo - hakkinza mbeji - amma Allah kuru wuga imaniza kuru Alquran do wuye suwudənadə, daji sandiye adə gulzaiya, daji haiyaro sandiye awonza-a rowanza-a - bətərəmnyiro - sai loktu hakki Islambe nankaro gənyiro. Kuru hisawunzadə Allahro koltəna'.
Imam Muslim : 32
و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ غِيَاثٍ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي سُفْيَانَ عَنْ جَابِرٍ وَعَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أُمِرْتُ أَنْ أُقَاتِلَ النَّاسَ بِمِثْلِ حَدِيثِ ابْنِ الْمُسَيَّبِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ح و حَدَّثَنِي أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ ح و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ يَعْنِي ابْنَ مَهْدِيٍّ قَالَا جَمِيعًا حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ عَنْ جَابِرٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أُمِرْتُ أَنْ أُقَاتِلَ النَّاسَ حَتَّى يَقُولُوا لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ فَإِذَا قَالُوا لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ عَصَمُوا مِنِّي دِمَاءَهُمْ وَأَمْوَالَهُمْ إِلَّا بِحَقِّهَا وَحِسَابُهُمْ عَلَى اللَّهِ ثُمَّ قَرَأَ { إِنَّمَا أَنْتَ مُذَكِّرٌ لَسْتَ عَلَيْهِمْ بِمُسَيْطِرٍ }
Kuru andero gulzana [Abu Bakr bin Abu Syaibah] andero [Hafsh bin Ghiyats] na [al-A'masy] na [Abu Sufyan] na [Jabir] na [Abu Salih] na [Abu Hurairah] lan sandi indisoye gulzana: Ibnu Musayyab suro Abu Hurairahben. -suro riwaya gaden gulzana- Kuru wuro gulzana [Abu Bakr bin Abu Syaibah] andero [Waki'] gulzəna. -suro riwaya gaden shiga gulzana- Kuru wuro gulzana [Muhammad bin al-Mutsanna] andero [Abdurrahman] -sunzə bin Mahdi- sandi indisoye gulzana, andero [Sufyan] ro [Abu az-Zubair] ro [Jabir] ro gulzana shiye wono, 'Sandiye wono: shidə ila ba -shidoni hakkinzə abadabe- amma Allah', daji sandiye gulzana, 'Ila ba -shido hakkinzə abadabe- amma Allah', daji haiyaro sandiye kazəyiyanza-a rowanza-a -bətərəmnyi-lan faizana- illa dalil hakkuwa Islambe nankaro. Kuru hisawunzadə Allahro koltəna. Daji shiye kərawono: '-Haiyaro nyi -bas- warner. Nyiye dunonza kəlanzan bawo- ' -Qs. Sandi 21-22-.
Imam Muslim : 33
حَدَّثَنَا أَبُو غَسَّانَ الْمِسْمَعِىُّ مَالِكُ بْنُ عَبْدِ الْوَاحِدِ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ الصَّبَّاحِ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ وَاقِدِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ زَيْدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أُمِرْتُ أَنْ أُقَاتِلَ النَّاسَ حَتَّى يَشْهَدُوا أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ وَيُقِيمُوا الصَّلَاةَ وَيُؤْتُوا الزَّكَاةَ فَإِذَا فَعَلُوا عَصَمُوا مِنِّي دِمَاءَهُمْ وَأَمْوَالَهُمْ إِلَّا بِحَقِّهَا وَحِسَابُهُمْ عَلَى اللَّهِ
Shiye andero [Abu Ghassan al-Misma'i Malik bin Abdul Wahid] andero gulzəna [Abdul Malik bin Ash-Shabbah] na [Syu'bah] na [Waqid bin Muhammad bin Zaid bin Abdullah bin Umar] na [bawanzə] na [Abdullah bin Umar] ro amro: ila ba - ibadaro - amma Allah kuru Muhammaddə shima manzo Allahbewo, sandiye salat koksana, kuru zakat biyazayin. Adə nankaro sandiye awo adə sadəya, daji haiyaro sandiye awonza-a rowanza-a -bətərəmnyi- lan faizana, dalil hakkuwa Islambe nankaro gənyi. Kuru hisawunzadə Allahro koltəna'.
Imam Muslim : 34
و حَدَّثَنَا سُوَيْدُ بْنُ سَعِيدٍ وَابْنُ أَبِي عُمَرَ قَالَا حَدَّثَنَا مَرْوَانُ يَعْنِيَانِ الْفَزَارِيَّ عَنْ أَبِي مَالِكٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ قَالَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَكَفَرَ بِمَا يُعْبَدُ مِنْ دُونِ اللَّهِ حَرُمَ مَالُهُ وَدَمُهُ وَحِسَابُهُ عَلَى اللَّهِ و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا أَبُو خَالِدٍ الْأَحْمَرُ ح وَحَدَّثَنِيهِ زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ كِلَاهُمَا عَنْ أَبِي مَالِكٍ عَنْ أَبِيهِ أَنَّهُ سَمِعَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ وَحَّدَ اللَّهَ ثُمَّ ذَكَرَ بِمِثْلِهِ
Kuru andero gulzana [Suwaid bin Sa’id] kuru [Ibn Abu Umar] indiso gulzana, andero gulzana [Marwan] indiso maananza Marwan al-Fazari, [Abu Malik] lan [bawanzə] lan wono, ‘Wuye Rasulullah sallallahu ‘alaihi wasallam ye wono: ibada- amma Allah, kuru awo ibadatinma Allah gənyiro, daji arzənyinzə-a buwanzə-adə haram, kuru shimtitinzadə Allahlan mbeji'. Kuru andero [Abu Bakr bin Abu Syaibah] andero [Abu Khalid al-Ahmar] ro gulzana. -suro riwaya gaden gulzana- Kuru shiye wuro gulzəna [Zuhair bin Harb] ye andero [Yazid bin Harun] indiso [Abu Malik] kuru [bawanzə] gulzəna shiye Nabi sallallaahu ‘alaihi wasallam ye gulzəna: ‘Nduwo awo jili anyiro Allahro tawatsəgənadə,’ daji shiye gulzəna.
Imam Muslim : 35
و حَدَّثَنِي حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى التُّجِيبِيُّ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ قَالَ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ أَخْبَرَنِي سَعِيدُ بْنُ الْمُسَيَّبِ عَنْ أَبِيهِ قَالَ لَمَّا حَضَرَتْ أَبَا طَالِبٍ الْوَفَاةُ جَاءَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَوَجَدَ عِنْدَهُ أَبَا جَهْلٍ وَعَبْدَ اللَّهِ بْنَ أَبِي أُمَيَّةَ بْنِ الْمُغِيرَةِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا عَمِّ قُلْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ كَلِمَةً أَشْهَدُ لَكَ بِهَا عِنْدَ اللَّهِ فَقَالَ أَبُو جَهْلٍ وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ أَبِي أُمَيَّةَ يَا أَبَا طَالِبٍ أَتَرْغَبُ عَنْ مِلَّةِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ فَلَمْ يَزَلْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَعْرِضُهَا عَلَيْهِ وَيُعِيدُ لَهُ تِلْكَ الْمَقَالَةَ حَتَّى قَالَ أَبُو طَالِبٍ آخِرَ مَا كَلَّمَهُمْ هُوَ عَلَى مِلَّةِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ وَأَبَى أَنْ يَقُولَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَمَا وَاللَّهِ لَأَسْتَغْفِرَنَّ لَكَ مَا لَمْ أُنْهَ عَنْكَ فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ { مَا كَانَ لِلنَّبِيِّ وَالَّذِينَ آمَنُوا أَنْ يَسْتَغْفِرُوا لِلْمُشْرِكِينَ وَلَوْ كَانُوا أُولِي قُرْبَى مِنْ بَعْدِ مَا تَبَيَّنَ لَهُمْ أَنَّهُمْ أَصْحَابُ الْجَحِيمِ } وَأَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى فِي أَبِي طَالِبٍ فَقَالَ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ { إِنَّكَ لَا تَهْدِي مَنْ أَحْبَبْتَ وَلَكِنَّ اللَّهَ يَهْدِي مَنْ يَشَاءُ وَهُوَ أَعْلَمُ بِالْمُهْتَدِينَ } و حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ قَالَا أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ ح و حَدَّثَنَا حَسَنٌ الْحُلْوَانِيُّ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ قَالَا حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ وَهُوَ ابْنُ إِبْرَاهِيمَ بْنِ سَعْدٍ قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ صَالِحٍ كِلَاهُمَا عَنْ الزُّهْرِيِّ بِهَذَا الْإِسْنَادِ مِثْلَهُ غَيْرَ أَنَّ حَدِيثَ صَالِحٍ انْتَهَى عِنْدَ قَوْلِهِ فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ فِيهِ وَلَمْ يَذْكُرْ الْآيَتَيْنِ وَقَالَ فِي حَدِيثِهِ وَيَعُودَانِ فِي تِلْكَ الْمَقَالَةِ وَفِي حَدِيثِ مَعْمَرٍ مَكَانَ هَذِهِ الْكَلِمَةِ فَلَمْ يَزَالَا بِهِ
Kuru shiye wuro [Harmalah bin Yahya at-Tujibi] wono [Abdullah bin Wahb] shiye wono, shiye wuro [Yunus] na [Ibn Shihab] shiye wono, shiye wuro [Said bin al-Musayyab] na [bawanzə] shiye wono, ‘Rasulullah sha ziyara sədin loktu shiro Faillahib gultindən. Shiye Abu Jahl-a Abdullah bin Abu Umaiyyah bin Mughirah-a nadən səbandəna. Rasulullah wono: 'Awa! Jimla indi Creedbedə gulne, wuye shaidanzəro waljin fuwu Allahben'. Daji Abu Jahl-a Abdullah bin Abu Umayyah-a ye wono, “Ya Abu Talib, adin Abdul Muthtalibbe koltəro raknəm wa? ' Rasulullah sallallahu 'alaihi wasallam ye sǝkǝ sǝrǝnyi kuru susu dǝro shiro ilmu Kalimah indi dǝga kǝratǝro sǝkǝna kuru ngǝwuro waltǝm sǝkǝna. Daji Abu Talib ye ja’awu cina kəla kalmanzə dareye sandiro, shiye adin Abdul MuTalibbe lan kara, kuru shiye Kalimah Shahadat gultəro wazəna. Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam ye waltə wono: 'Ballah, wuye Allahlan gawurra majin nyiro,' adə nankaro Allahye ayadə fəlezəna: '-Nabi-a kuru am imaninza-a ro gawurra majinba am shirk sadindəro, sandidə yallanza kəlanzabe yaye ngawo shirkdə sandiro fetero walzənadən -' Tauba lan: 113-. Daji Allahye kalmanzə kəla awo Abu Talibben wazənadən fəlezəna: 'Haiyaro, nyi, ya Muhammad, dunonzə bawo kam ndaso yayiro shimo kənjoye, shiye Islamga kasatsəro, amma Allahdə shima dunonzə shimo kənjoyewo kam do shiye səraanadəro shimo kənjoye -wi shido amsodə-'. -Korowa. Kashash: 56-. Kuru andero [Ishaq bin Ibrahim] kuru [Abd bin Humaid] indisoye gulzana, andero [Abdurrazzaq] andero [Ma'mar] gulzəna. -suro riwaya gaden gulzana- Kuru andero [Hasan al-Hulwani] kuru [Abd bin Humaid] indisoye gulzana, andero gulzəna [Ya’qub] -sunzə Ibn Ibrahim bin Sa’ad- shiye wono, andero [babanyi] na [Salih] lan indiso [az-Zuhri misallo] lan. Biya shi hadith Salihbedə shilan dajin, 'daji Allahye shiro kalmanzə fəlezəna,' kuru shiye aya indi anyiga gulzənyi. Kuru shiye suro hadithnzǝben wono, ‘Kuru sandi indiso kalma anyiga walta sadǝna,’ suro hadithben Ma’mardǝ shima jimla adǝga faljin. Kuru sandi indiso shilan shimozayin'.
Imam Muslim : 36
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبَّادٍ وَابْنُ أَبِي عُمَرَ قَالَا حَدَّثَنَا مَرْوَانُ عَنْ يَزِيدَ وَهُوَ ابْنُ كَيْسَانَ عَنْ أَبِي حَازِمٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِعَمِّهِ عِنْدَ الْمَوْتِ قُلْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ أَشْهَدُ لَكَ بِهَا يَوْمَ الْقِيَامَةِ فَأَبَى فَأَنْزَلَ اللَّهُ { إِنَّكَ لَا تَهْدِي مَنْ أَحْبَبْتَ } الْآيَةَ
Shiye andero [Muhammad bin Abbad] kuru [Ibn Abu Umar] indisoye gulzana, shiye andero [Marwan] ro [Yazid] -sunzə Ibn Kaisan- suro [Abu Hazim] yen [Abu Hurairah] shiye wono, 'Rasulullah sallallahu 'alaihi wasallam shiye kəla 'awanzəro wono: Allah gənyiro ibadaro sandəna’ Tawadəro kalmawa anyilan yim kəmayaben shaida cin’. Amma shiye waano, daji Allahye wono: '-Haiyaro nyiye raknǝm am sǝragǝnadǝga shimojinba-' -Qs. Kashash: 56-.
Imam Muslim : 37
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمِ بْنِ مَيْمُونٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ كَيْسَانَ عَنْ أَبِي حَازِمٍ الْأَشْجَعِيِّ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِعَمِّهِ قُلْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ أَشْهَدُ لَكَ بِهَا يَوْمَ الْقِيَامَةِ قَالَ لَوْلَا أَنْ تُعَيِّرَنِي قُرَيْشٌ يَقُولُونَ إِنَّمَا حَمَلَهُ عَلَى ذَلِكَ الْجَزَعُ لَأَقْرَرْتُ بِهَا عَيْنَكَ فَأَنْزَلَ اللَّهُ { إِنَّكَ لَا تَهْدِي مَنْ أَحْبَبْتَ وَلَكِنَّ اللَّهَ يَهْدِي مَنْ يَشَاءُ }
Shiye andero [Muhammad bin Hatim bin Maimun] andero gulzəna [Yahya bin Sa’id] andero [Yazid bin Kaisan] na [Abu Hazim al-Asyja’i] na [Abu Hurairah] shiye wono, ‘Rasulullah sallallahu ‘alaihi wasallamdə shiye kəla awanzəben wono: Allah gənyiro ibadatə' Tawadəro kalmawa anyilan yim kəmayaben shaida dikin'. Shiye ja’awuzəna, ‘Qurayshye wuga zorzanaro waljiya, ‘Shiye awo adə sədənadə dalil hangalzəro’, ca jimla adəga shimnəmlan kasatkəna’. Daji Allahye wono: '-Haiyaro, nyiye raknǝm am sǝragǝnadǝga shimojinba, amma wuye am sǝragǝnadǝga shimoyin-' -Qs. Kashash: 56-.
Imam Muslim : 38
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ كِلَاهُمَا عَنْ إِسْمَعِيلَ بْنِ إِبْرَاهِيمَ قَالَ أَبُو بَكْرٍ حَدَّثَنَا ابْنُ عُلَيَّةَ عَنْ خَالِدٍ قَالَ حَدَّثَنِي الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ عَنْ حُمْرَانَ عَنْ عُثْمَانَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ مَاتَ وَهُوَ يَعْلَمُ أَنَّهُ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ دَخَلَ الْجَنَّةَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي بَكْرٍ الْمُقَدَّمِيُّ حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ الْمُفَضَّلِ حَدَّثَنَا خَالِدٌ الْحَذَّاءُ عَنْ الْوَلِيدِ أَبِي بِشْرٍ قَالَ سَمِعْتُ حُمْرَانَ يَقُولُ سَمِعْتُ عُثْمَانَ يَقُولُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مِثْلَهُ سَوَاءً
Shiye andero [Abu Bakr bin Abu Syaibah] kuru [Zuhair bin Harb] indiso [Ismail bin Ibrahim] lan, [Abu Bakr] ye wono, andero [Ibn Ulayyah] suro [Khalid] yen wono, andero [Al-Walid bin Muslim] suro [Humran] yen wono, shiye wono, wasallam ye wono: 'Ndu yayi bawono kuru shiye nozəna kəla ila bawo - ibadaro - illa Allah, shidə tawadəro samiro gayin'. Shiye andero gulzəna [Muhammad bin Abu Bakr al-Muqaddami] andero gulzəna [Bisyr bin al-Mufadldlal] andero [Khalid al-Hadzdza'] na [al-Walid Abu Bisyr] yen shiye wono, wuye [Humran] guljin fangəna, wuye [Usman] guljin fangəna, wuye fangəna [Usman] wono, fangəna awo'.
Imam Muslim : 39
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ النَّضْرِ بْنِ أَبِي النَّضْرِ قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو النَّضْرِ هَاشِمُ بْنُ الْقَاسِمِ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ الْأَشْجَعِيُّ عَنْ مَالِكِ بْنِ مِغْوَلٍ عَنْ طَلْحَةَ بْنِ مُصَرِّفٍ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ كُنَّا مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي مَسِيرٍ قَالَ فَنَفِدَتْ أَزْوَادُ الْقَوْمِ قَالَ حَتَّى هَمَّ بِنَحْرِ بَعْضِ حَمَائِلِهِمْ قَالَ فَقَالَ عُمَرُ يَا رَسُولَ اللَّهِ لَوْ جَمَعْتَ مَا بَقِيَ مِنْ أَزْوَادِ الْقَوْمِ فَدَعَوْتَ اللَّهَ عَلَيْهَا قَالَ فَفَعَلَ قَالَ فَجَاءَ ذُو الْبُرِّ بِبُرِّهِ وَذُو التَّمْرِ بِتَمْرِهِ قَالَ وَقَالَ مُجَاهِدٌ وَذُو النَّوَاةِ بِنَوَاهُ قُلْتُ وَمَا كَانُوا يَصْنَعُونَ بِالنَّوَى قَالَ كَانُوا يَمُصُّونَهُ وَيَشْرَبُونَ عَلَيْهِ الْمَاءَ قَالَ فَدَعَا عَلَيْهَا حَتَّى مَلَأَ الْقَوْمُ أَزْوِدَتَهُمْ قَالَ فَقَالَ عِنْدَ ذَلِكَ أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنِّي رَسُولُ اللَّهِ لَا يَلْقَى اللَّهَ بِهِمَا عَبْدٌ غَيْرَ شَاكٍّ فِيهِمَا إِلَّا دَخَلَ الْجَنَّةَ
Shiye andero gulzəna [Abu Bakr bin Nadlar bin Abu an-Nadlar] shiye wono, andero gulzəna [Abu an-Nadlar Hasyim bin al-Qasim] shiye andero gulzəna [Ubaidullah al-Asyja'i] na [Malik bin Mighwal] na [Thalhah bin Musharrifben] na [A], shiye wono. Nabi sallallahu 'alaihi wasallam suro bǝlawuroben'. Daji shiye wono, 'daji rizki amdəye baro wallono'. Fuwulan shiye wono, 'Hatta dabbawanza laa duwaro saragənaro'. Rawidəye wono, 'Daji Umarye wono, 'Ya Rasulullah, nyiye rizki amsobe laa samnəm kuru Allahro kəlanzən duwa'a dimiya - tawadəro adə ngəla -'. Hawartəmadəye wono, 'Daji shiye sədəna'. Rawidəye wono, 'Daji kəmanzə laamabedə laamanzə'a isəna, kəmanzə laamabedə laamanzə'a isəna'. Rawidəye wono, 'Kuru Mujahidye wono, 'Kuru arkəmmasodə arkəmnza'. Wuye wono, 'Ayi sandiye arǝmmadǝga sadin?' shiye jaapkono, 'Sandiye nji sǝrǝna kuru nji sǝra'. Shiye wono, ‘Daji Manzo Allahye sandiya bowono hatta sandiye suro njiyen rizkinza sǝmbǝliwinro’. Rawidəye wono, 'Adə nankaro Manzo Allahbe loktudən salawono: 'Wuye shaida kəla ila bawo - ibadaro sandəna - illa Allah kuru wudə Manzo Allahbe, cidama ndasoma Allah'a kəla kəljinba shiga dunoaro gotəlan shauwa baro, shidə tawadəro aljannaro gayin''.
Imam Muslim : 40
حَدَّثَنَا سَهْلُ بْنُ عُثْمَانَ وَأَبُو كُرَيْبٍ مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلَاءِ جَمِيعًا عَنْ أَبِي مُعَاوِيَةَ قَالَ أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَوْ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ شَكَّ الْأَعْمَشُ قَالَ لَمَّا كَانَ غَزْوَةُ تَبُوكَ أَصَابَ النَّاسَ مَجَاعَةٌ قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ لَوْ أَذِنْتَ لَنَا فَنَحَرْنَا نَوَاضِحَنَا فَأَكَلْنَا وَادَّهَنَّا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ افْعَلُوا قَالَ فَجَاءَ عُمَرُ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنْ فَعَلْتَ قَلَّ الظَّهْرُ وَلَكِنْ ادْعُهُمْ بِفَضْلِ أَزْوَادِهِمْ ثُمَّ ادْعُ اللَّهَ لَهُمْ عَلَيْهَا بِالْبَرَكَةِ لَعَلَّ اللَّهَ أَنْ يَجْعَلَ فِي ذَلِكَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَعَمْ قَالَ فَدَعَا بِنِطَعٍ فَبَسَطَهُ ثُمَّ دَعَا بِفَضْلِ أَزْوَادِهِمْ قَالَ فَجَعَلَ الرَّجُلُ يَجِيءُ بِكَفِّ ذُرَةٍ قَالَ وَيَجِيءُ الْآخَرُ بِكَفِّ تَمْرٍ قَالَ وَيَجِيءُ الْآخَرُ بِكَسْرَةٍ حَتَّى اجْتَمَعَ عَلَى النِّطَعِ مِنْ ذَلِكَ شَيْءٌ يَسِيرٌ قَالَ فَدَعَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَيْهِ بِالْبَرَكَةِ ثُمَّ قَالَ خُذُوا فِي أَوْعِيَتِكُمْ قَالَ فَأَخَذُوا فِي أَوْعِيَتِهِمْ حَتَّى مَا تَرَكُوا فِي الْعَسْكَرِ وِعَاءً إِلَّا مَلَئُوهُ قَالَ فَأَكَلُوا حَتَّى شَبِعُوا وَفَضَلَتْ فَضْلَةٌ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنِّي رَسُولُ اللَّهِ لَا يَلْقَى اللَّهَ بِهِمَا عَبْدٌ غَيْرَ شَاكٍّ فَيُحْجَبَ عَنْ الْجَنَّةِ
Shiye andero [Sahl bin Usman] kuru [Abu Kuraib Muhammad bin Al-Ala’] ro awo samma [Abu Muawiyah] gulzənadə gulzəna. Musulumma sodə zauro nguwuro nji fanzayin, sandiye gulzana, 'Ya Rasulullah, nyiye karimondega zortəro kolzəna, dazəga kəmburo kuru kaisənzəga kəndawuro faidatəro - karayidəga zaktəro, kawudo fəlejinlan shiga nzəliworo -? ' Rasulullah sallallahu 'alaihi wasallam ye ja'auzəna: 'Diwo'. Abu Hurairah ye wono, 'Daji Umar ye wono, 'Ya Rasulullah, nyiye awo adǝ dimiya, daji ngawo karimobe dǝ tamotin - moto dǝ -! Amma shi ngǝla wo kǝmbunza gafsǝna dǝga mǝradǝnǝm kuru salatǝm, Allah shiro albarka sǝdin." Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam ye daji wono: 'Okay'. Daji shiye tartǝgǝ - shido karalan tǝdǝnama -, ngawo tartǝgǝnaben, shiye gafsǝna kǝmbunzabe dǝga mǝradǝzǝna.' Abu Hurairah ye gozə kowono, 'Daji kam laa mbeji shiye muskonzən masar gozəna, kam gadeye muskonzən kəmbu datebe gozəna, kuru kam laaye surodən kəmbu gana laa mbeji, misallo burodi, sau kəmbu gana laa kəla shellben sabtəna. Abu Hurairah ye wono, 'Daji Rasulullah sallallahu 'alaihi wasallam ye kəmbu dəro albarka sədin, ngawo adəyen wono: 'Gone kuru awo kəmbuye dəga təmzayin'. Abu Hurairah ye gozə kowono, 'Sandiye daji na kəmbuye zamzana, sau soja falma gənyi amma na kəmbuye zamzana'. Abu Hurairah ye gozə kowono, 'Sandiye daji kəmbu za'ana hatta sandiye kəmbu'a, kuru kəmbu gade mbeji'. Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam ye daji wono: 'Wuye shaida dikin kəla awo laa ibadaro sandəna ba illa Allah kuru wudə manzo Allahbe, cidama ndasoma Allah'a kəla kəljinba, shiye jimla adəro shauwa sədinba kuru daji shiga zannaro gawolan dapsana'.