Imam Muslim (الامام مسلم) - 5362 Hadisi
Hadisi
Imam Muslim : 21
حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا عَاصِمٌ وَهُوَ ابْنُ مُحَمَّدِ بْنِ زَيْدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ أَبِيهِ قَالَ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بُنِيَ الْإِسْلَامُ عَلَى خَمْسٍ شَهَادَةِ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ وَإِقَامِ الصَّلَاةِ وَإِيتَاءِ الزَّكَاةِ وَحَجِّ الْبَيْتِ وَصَوْمِ رَمَضَانَ
y’a fɔ an ye [Ubaidullah bin Mu’adz] y’a fɔ an ye [ne fa] y’a fɔ an ye [Ashim] - n’o ye Ibnu Muhammad bin Zaid bin Abdullah bin Umar ye - ka bɔ [a fa] fɛ a ko [Abdullah] ko: ‘Rasulullah sallallaahu alaihi wasallam ko: ‘Silamɛya jɔlen bɛ jusigilan duuru kan: O ye seereya ye ko ala si tɛ yen -min ka kan ka bato- ni Allah tɛ, ko Muhamadu ye a ka jɔn ye ani a ka ciden, ka deliliw sigi sen kan, ka zakat sara, ka hiji kɛ Baitullah, ani ka sunɔgɔ Ramadan waati la’.
Hadisi
Imam Muslim : 22
و حَدَّثَنِي ابْنُ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا حَنْظَلَةُ قَالَ سَمِعْتُ عِكْرِمَةَ بْنَ خَالِدٍ يُحَدِّثُ طَاوُسًا أَنَّ رَجُلًا قَالَ لِعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ أَلَا تَغْزُو فَقَالَ إِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ الْإِسْلَامَ بُنِيَ عَلَى خَمْسٍ شَهَادَةِ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَإِقَامِ الصَّلَاةِ وَإِيتَاءِ الزَّكَاةِ وَصِيَامِ رَمَضَانَ وَحَجِّ الْبَيْتِ
Wa a kɛlen k’a fɔ n ye ko [Ibn Numair] y’a fɔ an ye [n fa] y’a fɔ an ye [Hanzhalah] a ko: ‘Ne ye [Ikrimah bin Khalid] mɛn a ye hadisi fɔ Thawus ye ko cɛ dɔ y’a fɔ [Abdullah bin Umar] ye ko: ‘Mun na aw tɛ kɛlɛ kɛ? ' A y'a jaabi ko : 'Tiɲɛ na, ne ye Allah ka ciden (s.a.w) mɛn a ko: 'Tiɲɛ na, silamɛya sinsinnen bɛ sariya duuru kan: Seereya min b'a jira ko ala si tɛ yen min ka kan ni bato ye fo Allah, ka deliliw sigi sen kan, ka zakat sara, ka sunɔgɔ Ramadan waati la, ani ka hiji kɛ Allah ka so kɔnɔ
Hadisi
Imam Muslim : 23
حَدَّثَنَا خَلَفُ بْنُ هِشَامٍ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ أَبِي جَمْرَةَ قَالَ سَمِعْتُ ابْنَ عَبَّاسٍ ح و حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى وَاللَّفْظُ لَهُ أَخْبَرَنَا عَبَّادُ بْنُ عَبَّادٍ عَنْ أَبِي جَمْرَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ قَدِمَ وَفْدُ عَبْدِ الْقَيْسِ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّا هَذَا الْحَيَّ مِنْ رَبِيعَةَ وَقَدْ حَالَتْ بَيْنَنَا وَبَيْنَكَ كُفَّارُ مُضَرَ فَلَا نَخْلُصُ إِلَيْكَ إِلَّا فِي شَهْرِ الْحَرَامِ فَمُرْنَا بِأَمْرٍ نَعْمَلُ بِهِ وَنَدْعُو إِلَيْهِ مَنْ وَرَاءَنَا قَالَ آمُرُكُمْ بِأَرْبَعٍ وَأَنْهَاكُمْ عَنْ أَرْبَعٍ الْإِيمَانِ بِاللَّهِ ثُمَّ فَسَّرَهَا لَهُمْ فَقَالَ شَهَادَةِ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ وَإِقَامِ الصَّلَاةِ وَإِيتَاءِ الزَّكَاةِ وَأَنْ تُؤَدُّوا خُمُسَ مَا غَنِمْتُمْ وَأَنْهَاكُمْ عَنْ الدُّبَّاءِ وَالْحَنْتَمِ وَالنَّقِيرِ وَالْمُقَيَّرِ زَادَ خَلَفٌ فِي رِوَايَتِهِ شَهَادَةِ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَعَقَدَ وَاحِدَةً
y’a fɔ an ye [Khalaf bin Hisham] y’a fɔ an ye [Hammad bin Zaid] ka bɔ [Abu Jamrah] a ko, ne ye [Ibn Abbas] mɛn. -lakali wɛrɛ la a fɔra- Wa a y’a fɔ an ye [Yahya bin Yahya] ani nin lafazh in ye ale ta ye, a ye kunnafoni di an ma [Abbad bin Abbad] ka bɔ [Abu Jamrah] ka bɔ [Ibn Abbas] la a ko, ‘Abdul Qais’ ciden taara Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam fɛ ani u ko, ‘E Rasulullah, tiɲɛ na, nin dugu in ye a yɔrɔ dɔ ye Rabi'ah kabila, wa tiɲɛ na, Mudlar kafiriw jɔlen bɛ an ni aw cɛ, o la An tɛ se ka lakana aw ma fo Haram kalo, o la, aw ka yamaruya di an ma an ka cikan dɔ waleya, an bɛna o waajuli kɛ an kɔfɛmɔgɔw ye'. A ko: ‘Ne b’aw yamaruya ni fɛn naani ye, ka aw bali fɛn naani na: O ye dannaya ye Allah la,’ o kɔfɛ, a y’o kɔrɔ fɔ u ye, k’a fɔ ko: ‘Aw ka seereya kɛ ko ala si tɛ yen - min ka kan ni bato ye - fo Allah ani ko Muhamadu ye Allah ka ciden ye, ka deliliw sigi sen kan, ka zaka sara, ka kɛlɛ nafolo tilayɔrɔ duurunan kelen sara. Wa ne b’aw bali aw kana diwɛn digilen dilan ad-Duba`, al-Hantam, Naqir ani al-Muqayyar’ kɔnɔ. Khalaf y’a fara a ka tariku kɔnɔ ko ‘Seereya min b’a jira ko ala si tɛ yen - min ka kan ni bato ye - fo Allah. Ani k'a siri siɲɛ kelen'.
Hadisi
Imam Muslim : 24
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَمُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَمُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ وَأَلْفَاظُهُمْ مُتَقَارِبَةٌ قَالَ أَبُو بَكْرٍ حَدَّثَنَا غُنْدَرٌ عَنْ شُعْبَةَ و قَالَ الْآخَرَانِ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ أَبِي جَمْرَةَ قَالَ كُنْتُ أُتَرْجِمُ بَيْنَ يَدَيْ ابْنِ عَبَّاسٍ وَبَيْنَ النَّاسِ فَأَتَتْهُ امْرَأَةٌ تَسْأَلُهُ عَنْ نَبِيذِ الْجَرِّ فَقَالَ إِنَّ وَفْدَ عَبْدِ الْقَيْسِ أَتَوْا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ الْوَفْدُ أَوْ مَنْ الْقَوْمُ قَالُوا رَبِيعَةُ قَالَ مَرْحَبًا بِالْقَوْمِ أَوْ بِالْوَفْدِ غَيْرَ خَزَايَا وَلَا النَّدَامَى قَالَ فَقَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّا نَأْتِيكَ مِنْ شُقَّةٍ بَعِيدَةٍ وَإِنَّ بَيْنَنَا وَبَيْنَكَ هَذَا الْحَيَّ مِنْ كُفَّارِ مُضَرَ وَإِنَّا لَا نَسْتَطِيعُ أَنْ نَأْتِيَكَ إِلَّا فِي شَهْرِ الْحَرَامِ فَمُرْنَا بِأَمْرٍ فَصْلٍ نُخْبِرْ بِهِ مَنْ وَرَاءَنَا نَدْخُلُ بِهِ الْجَنَّةَ قَالَ فَأَمَرَهُمْ بِأَرْبَعٍ وَنَهَاهُمْ عَنْ أَرْبَعٍ قَالَ أَمَرَهُمْ بِالْإِيمَانِ بِاللَّهِ وَحْدَهُ وَقَالَ هَلْ تَدْرُونَ مَا الْإِيمَانُ بِاللَّهِ قَالُوا اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ شَهَادَةُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ وَإِقَامُ الصَّلَاةِ وَإِيتَاءُ الزَّكَاةِ وَصَوْمُ رَمَضَانَ وَأَنْ تُؤَدُّوا خُمُسًا مِنْ الْمَغْنَمِ وَنَهَاهُمْ عَنْ الدُّبَّاءِ وَالْحَنْتَمِ وَالْمُزَفَّتِ قَالَ شُعْبَةُ وَرُبَّمَا قَالَ النَّقِيرِ قَالَ شُعْبَةُ وَرُبَّمَا قَالَ الْمُقَيَّرِ وَقَالَ احْفَظُوهُ وَأَخْبِرُوا بِهِ مِنْ وَرَائِكُمْ و قَالَ أَبُو بَكْرٍ فِي رِوَايَتِهِ مَنْ وَرَاءَكُمْ وَلَيْسَ فِي رِوَايَتِهِ الْمُقَيَّرِ و حَدَّثَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ حَدَّثَنَا أَبِي ح و حَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ الْجَهْضَمِيُّ قَالَ أَخْبَرَنِي أَبِي قَالَا جَمِيعًا حَدَّثَنَا قُرَّةُ بْنُ خَالِدٍ عَنْ أَبِي جَمْرَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِهَذَا الْحَدِيثِ نَحْوَ حَدِيثِ شُعْبَةَ وَقَالَ أَنْهَاكُمْ عَمَّا يُنْبَذُ فِي الدُّبَّاءِ وَالنَّقِيرِ وَالْحَنْتَمِ وَالْمُزَفَّتِ وَزَادَ ابْنُ مُعَاذٍ فِي حَدِيثِهِ عَنْ أَبِيهِ قَالَ وَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِلْأَشَجِّ أَشَجِّ عَبْدِ الْقَيْسِ إِنَّ فِيكَ خَصْلَتَيْنِ يُحِبُّهُمَا اللَّهُ الْحِلْمُ وَالْأَنَاةُ
y’a fɔ an ye [Abu Bakr bin Abu Syaibah] ani [Muhammad bin al-Mutsanna] ani [Muhammad bin Basysyar] ani u ka lafazh bɛ gɛrɛ ɲɔgɔn na, [Abu Bakr] ko, a y’a fɔ an ye [Ghundar] ka bɔ [Shu’bah] k’a sɔrɔ mɔgɔ fila tɔw ko, u y’a fɔ an ye [Muhammad bin Ja’far] y’a fɔ an ye [Shu’bah] ka bɔ [Abu Jamrah] a ko: ‘Ne tun ye bamanankanfalenkɛla ye [Ibnu Abbas] ni jama cɛ, o kɔfɛ, muso dɔ nana ɲininkali kɛ Nabidz ji la - diwɛn sugu dɔ - min tun bɛ mara bɔgɔdaga dɔ kɔnɔ, o de y’a jaabi ko tiɲɛ na, Abd al-Qais ka ciden nana Ala ka ciden sallallaahu alahi wasallam fɛ, o kɔfɛ Allah ka ciden ko: 'O ciden ye jɔn ye - walima o mɔgɔw ye jɔn ye? - u y' a jaabi ko : ' Rabi'ah . A ko : 'Aw ka jamanadenw bisimila - walima ciden - k'a sɔrɔ aw mago tɛ sigasiga walima nimisali la'. Lakalibaa ko : U ko Ala ka ciden, tiɲɛ na, an nana i fɛ ka bɔ yɔrɔ jan dɔ la. Anw ni aw cɛ, Mudlar kafiriw bɛ yen walasa an kana se ka na aw fɛ fo haramu kalow la, o la aw ka yamaruya di an ma an ka fɛn dɔ latigɛ an bɛ se ka min fɔ an bɛ min ɲɛminɛ an bɛ se ka don sankolo la min fɛ’. Lakalibaga ko : 'O la, Allah ka ciden ye ko naani yamaruya u ye, ka fɛn naani bali u la'. Lakalibaga y’a fɔ tugun ko Ala ka ciden ye yamaruya di u ma ko u ka da Allah kelenpe la, ko : ‘aw b’a dɔn dannaya ye min ye Allah la wa? ' U y'a jaabi ko : 'Allah n'a ka ciden bɛ fɛn dɔn ka tɛmɛ o kan'. A ko: 'Aw ka seereya kɛ ko ala wɛrɛ tɛ yen ni Allah tɛ, wa ko Muhamadu ye Allah ka ciden ye, aw ka deliliw sigi sen kan, ka zakat kɛ, ka Ramadlan sunɔgɔ, ka ghanimah tilayɔrɔ duurunan kelen sara, ka aw bali ad-Duba`, al-Hantam ani al-Muzaffat'. Syu'bah ko : 'laala a ko 'an-Naqir' ani a bɛ se ka kɛ 'al-Muqayyar' ye, a ko : 'Aw k'a kɔlɔsi k'aw ka mɔgɔw ladɔnniya'. Abu Bakr y’a fɔ a ka lakali kɔnɔ ko ‘I bɛ mɔgɔ min ɲɛminɛ i kɔfɛ’ k’a sɔrɔ a ma ‘al-Muqayyar’ fɔ. Wa a fɔra ne ye [Ubaidullah bin Mu'adz] y'a fɔ an ye [n fa]. -laseli wɛrɛ la a fɔra- Wa a y’a fɔ an ye [Nashr bin Ali al-Jahdlami] a ko, a y’a fɔ n ye [n fa] u fila bɛɛ ko, a y’a fɔ an ye [Qurrah bin Khalid] ka bɔ [Abu Jamrah] la ka bɔ [Ibn Abbas] fɛ ka bɔ kira sallallaahu ‘alaihi wasallam fɛ ni nin hadisi in ye min ni hadisi [Syu’bah] bɛ tali kɛ ɲɔgɔn na, k’a sɔrɔ a b’a fɔ ko: ‘Ne aw bali fɛn o fɛn na min fɔra ad-Duba`, an-Naqir, al-Hantam ani al-Muzaffat' kɔnɔ. Wa [Ibn Mu’adz] y’a fara a ka hadisi kan ka bɔ [a fa] fɛ, a ko: ‘Wa Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam y’a fɔ al-Asyyaj Asyajj Abd al-Qais ye ko: ‘Tiɲɛ na, jogo fila bɛ aw kɔnɔ minnu ka di Allah ye, n’o ye muɲuli ni hakilijagabɔ ye
Hadisi
Imam Muslim : 25
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ حَدَّثَنَا ابْنُ عُلَيَّةَ حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ أَبِي عَرُوبَةَ عَنْ قَتَادَةَ قَالَ حَدَّثَنَا مَنْ لَقِيَ الْوَفْدَ الَّذِينَ قَدِمُوا عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ عَبْدِ الْقَيْسِ قَالَ سَعِيدٌ وَذَكَرَ قَتَادَةُ أَبَا نَضْرَةَ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ فِي حَدِيثِهِ هَذَا أَنَّ أُنَاسًا مِنْ عَبْدِ الْقَيْسِ قَدِمُوا عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالُوا يَا نَبِيَّ اللَّهِ إِنَّا حَيٌّ مِنْ رَبِيعَةَ وَبَيْنَنَا وَبَيْنَكَ كُفَّارُ مُضَرَ وَلَا نَقْدِرُ عَلَيْكَ إِلَّا فِي أَشْهُرِ الْحُرُمِ فَمُرْنَا بِأَمْرٍ نَأْمُرُ بِهِ مَنْ وَرَاءَنَا وَنَدْخُلُ بِهِ الْجَنَّةَ إِذَا نَحْنُ أَخَذْنَا بِهِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ آمُرُكُمْ بِأَرْبَعٍ وَأَنْهَاكُمْ عَنْ أَرْبَعٍ اعْبُدُوا اللَّهَ وَلَا تُشْرِكُوا بِهِ شَيْئًا وَأَقِيمُوا الصَّلَاةَ وَآتُوا الزَّكَاةَ وَصُومُوا رَمَضَانَ وَأَعْطُوا الْخُمُسَ مِنْ الْغَنَائِمِ وَأَنْهَاكُمْ عَنْ أَرْبَعٍ عَنْ الدُّبَّاءِ وَالْحَنْتَمِ وَالْمُزَفَّتِ وَالنَّقِيرِ قَالُوا يَا نَبِيَّ اللَّهِ مَا عِلْمُكَ بِالنَّقِيرِ قَالَ بَلَى جِذْعٌ تَنْقُرُونَهُ فَتَقْذِفُونَ فِيهِ مِنْ الْقُطَيْعَاءِ قَالَ سَعِيدٌ أَوْ قَالَ مِنْ التَّمْرِ ثُمَّ تَصُبُّونَ فِيهِ مِنْ الْمَاءِ حَتَّى إِذَا سَكَنَ غَلَيَانُهُ شَرِبْتُمُوهُ حَتَّى إِنَّ أَحَدَكُمْ أَوْ إِنَّ أَحَدَهُمْ لَيَضْرِبُ ابْنَ عَمِّهِ بِالسَّيْفِ قَالَ وَفِي الْقَوْمِ رَجُلٌ أَصَابَتْهُ جِرَاحَةٌ كَذَلِكَ قَالَ وَكُنْتُ أَخْبَؤُهَا حَيَاءً مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقُلْتُ فَفِيمَ نَشْرَبُ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ فِي أَسْقِيَةِ الْأَدَمِ الَّتِي يُلَاثُ عَلَى أَفْوَاهِهَا قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ أَرْضَنَا كَثِيرَةُ الْجِرْذَانِ وَلَا تَبْقَى بِهَا أَسْقِيَةُ الْأَدَمِ فَقَالَ نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَإِنْ أَكَلَتْهَا الْجِرْذَانُ وَإِنْ أَكَلَتْهَا الْجِرْذَانُ وَإِنْ أَكَلَتْهَا الْجِرْذَانُ قَالَ وَقَالَ نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِأَشَجِّ عَبْدِ الْقَيْسِ إِنَّ فِيكَ لَخَصْلَتَيْنِ يُحِبُّهُمَا اللَّهُ الْحِلْمُ وَالْأَنَاةُ حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَابْنُ بَشَّارٍ قَالَا حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ عَنْ سَعِيدٍ عَنْ قَتَادَةَ قَالَ حَدَّثَنِي غَيْرُ وَاحِدٍ لَقِيَ ذَاكَ الْوَفْدَ وَذَكَرَ أَبَا نَضْرَةَ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ أَنَّ وَفْدَ عَبْدِ الْقَيْسِ لَمَّا قَدِمُوا عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِثْلِ حَدِيثِ ابْنِ عُلَيَّةَ غَيْرَ أَنَّ فِيهِ وَتَذِيفُونَ فِيهِ مِنْ الْقُطَيْعَاءِ أَوْ التَّمْرِ وَالْمَاءِ وَلَمْ يَقُلْ قَالَ سَعِيدٌ أَوْ قَالَ مِنْ التَّمْرِ
y’a fɔ an ye [Yahya bin Ayyub] y’a fɔ an ye [Ibn Ulayyah] y’a fɔ an ye [Sa’id bin Abu Arubah] ka bɔ [Qatadah] a ko: ‘Mɔgɔ min ye ciden kunbɛn ka bɔ Abdul Qais ka sɛrɛkili la min nana Ala ka ciden sallallaahu alaihi wasallam ɲɛfɛ, o y’a fɔ an ye, [Sa’id] ko, [Qatadah] ye [Abu Dlamrah] kofɔ. ka bɔ [Abu Sa’id al-Khudri] la nin hadisi in kɔnɔ, ko mɔgɔw bɔra Abdul Qais cɛma ka gɛrɛ Rasulullah sallallaahu alahi wasallam la k’a fɔ ko : ‘E Allah ka kira, tiɲɛ na, an ye dugudenw ye ka bɔ Rabi’ah kabila la, wa tiɲɛ na, Mudlar -kafiriw jɔlen tora an ni aw cɛ, walasa an kana se ka -lakana- ka gɛrɛ i la fo Haram kalo, o la, an ka yamaruya di an ma ka cikan dɔ waleya walasa an ka se k' o waajuli kɛ an kɔfɛ mɔgɔw ye walasa n' o ye an ka se ka don alijɛnɛ na n'an nɔrɔlen don a la'. A ko: 'Ne bɛ ci bila aw ma ni fɛn naani ye, ka aw bali fɛn naani na: o ye, aw ka Allah bato, aw kana a yɛrɛ tanga foyi ma, ka delili kɛ, ka zakat sara, ka sunɔgɔ Ramadan na, ka ghanimah sɔngɔ tilayɔrɔ duurunan kelen di aw ma, ani ne b'aw bali ka diwɛnminɛnw dilan ad-Duba`, al-Hantam, al-Muzaffat ani an-Naqir'. U ye ɲininkali kɛ ko Ala ka kira, i ka dɔnniya ye mun ye an-Naqir kan? ' A ko : 'Jiri jiribolo bɛ ja - ka dingɛ bɔ - o kɔfɛ i bɛ date don a kɔnɔ'. Sa'id ko : 'Wali a ko: 'ka bɔ dati jiri dɔ la. O kɔ fɛ, i bɛ ji Dòn a la fo ji tobilen ka Lajɔ, o kɔ fɛ i b'a min fo aw dɔ - walima u dɔ - k'a facɛ denkɛ Gosi tiɲɛ na ni npan ye', a ko : 'Wa o kulu in na, cɛ dɔ bɛ yen min fana jogin na'. A ko tuguni ko ne y’a dogo bawo ne maloyara Allah ka ciden sallallaahu alaihi wasallam la, o kɔfɛ ne ye ɲininkali kɛ ko : ‘O tuma na fɛ, an bɛ se ka min minɛn jumɛn kɔnɔ, Ala ka ciden? ' A y'a jaabi ko : 'A bɛ bɔgɔdaga dɔ kɔnɔ min da datugulen don'. U y’a ɲininka ko: ‘E Allah ka ciden, tiɲɛ na, an ka dugukolo falen bɛ wuluw la, fo minfɛn si tɛ to wuluwulu minɛnw na, o kɔfɛ, kira sallallaahu alahi wasallam ko: ‘Wa hali ni sosow y’a dun, hali ni wuluw y’a dun, hali ni wuluw y’a dun’. Lakalibaga ko : 'Wa Allah ka kira sallallaahu alaihi wasallam y'a fɔ Asyajj Abdul Qais ye ko : 'Tiɲɛ na, jogo fila bɛ aw kɔnɔ, Allah ka di minnu ye, olu ye aw ka muɲu ani ka aw janto aw yɛrɛ la''. A y’a fɔ an ye [Muhammad bin al-Mutsanna] ani [Ibn Basysiyar] fila bɛɛ ko, a y’a fɔ an ye [Ibn Abu Adi] ka bɔ [Sa’id] ka bɔ [Qatadah] a ko, a y’a fɔ an ye ko lakalibaga kelen dɔrɔn ma ciden kunbɛn. Wa [Abu Nadlrah] y’a fɔ ka bɔ [Abu Sa’id al-Khudri] fɛ, ko ciden Abdul Qais ni a ɲɛsinnen bɛ Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam ma ni hadisi ye i n’a fɔ [Ibn Ulayyah], o dɔrɔn de kɔnɔ, a fɔra ko: ‘Wa o kɔnɔ i bɛ ɲagami ni dati ye, walima date ni ji la,’ wa a m’a fɔ ko, ‘[Said] y’a fɔ,’ walima k’a fɔ ko, ‘ni donw''.
Hadisi
Imam Muslim : 26
حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ بَكَّارٍ الْبَصْرِيُّ حَدَّثَنَا أَبُو عَاصِمٍ عَنْ ابْنِ جُرَيْجٍ ح و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ وَاللَّفْظُ لَهُ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ قَالَ أَخْبَرَنِي أَبُو قَزَعَةَ أَنَّ أَبَا نَضْرَةَ أَخْبَرَهُ وَحَسَنًا أَخْبَرَهُمَا أَنَّ أَبَا سَعِيدٍ الْخُدْرِيَّ أَخْبَرَهُ أَنَّ وَفْدَ عَبْدِ الْقَيْسِ لَمَّا أَتَوْا نَبِيَّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالُوا يَا نَبِيَّ اللَّهِ جَعَلَنَا اللَّهُ فِدَاءَكَ مَاذَا يَصْلُحُ لَنَا مِنْ الْأَشْرِبَةِ فَقَالَ لَا تَشْرَبُوا فِي النَّقِيرِ قَالُوا يَا نَبِيَّ اللَّهِ جَعَلَنَا اللَّهُ فِدَاءَكَ أَوَ تَدْرِي مَا النَّقِيرُ قَالَ نَعَمْ الْجِذْعُ يُنْقَرُ وَسَطُهُ وَلَا فِي الدُّبَّاءِ وَلَا فِي الْحَنْتَمَةِ وَعَلَيْكُمْ بِالْمُوكَى
y’a fɔ n ye ko [Muhammad bin Bakkar al-Basri] y’a fɔ an ye [Abu Ashim] ka bɔ [Ibn Juraij] fɛ. -lakali wɛrɛ kɔnɔ a fɔra-, Wa a y'a fɔ n ye [Muhammad bin Rafi'] ani lafazh ye ale ta ye. A y’a fɔ an ye [Abdurrazzaq] y’a fɔ an ye [Ibn Juraij] a ko, a y’a fɔ an ye [Abu Qaza’ah] ko [Abu Nadlrah] y’o fɔ, ani al-Hasan y’a fɔ u fila bɛɛ ye, ko [Abu Sa’id al-Khudri] y’a fɔ a ye, ko ciden Abdul Qais n’a nana Ala ka kira sallallaahu ‘alaihi wasallam fɛ tuma min na a ko: ‘O Allah ka kira, Allah ka an kɛ i ka kunmabɔlan ye, minfɛn jumɛn ka ɲi an ma?' A y'a jaabi ko : 'Aw kana min an-Naqir la'. U y'a ɲininka ko Ala ka kira, Allah k'an kɛ i ka kunmabɔlan ye, yala i b'a dɔn an-Naqir ye min ye wa?' A y'a jaabi ko : 'Ɔwɔ, jiribolo cɛmancɛ jalen don, wa i man kan ka min ad-Duba` walima al-Hantam, wa i ka kan ka -minfɛnw min minnu maralen bɛ minɛnw kɔnɔ ni kunkolow datugulen don'.
Hadisi
Imam Muslim : 27
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَأَبُو كُرَيْبٍ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ جَمِيعًا عَنْ وَكِيعٍ قَالَ أَبُو بَكْرٍ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ زَكَرِيَّاءَ بْنِ إِسْحَقَ قَالَ حَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ صَيْفِيٍّ عَنْ أَبِي مَعْبَدٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ قَالَ أَبُو بَكْرٍ رُبَّمَا قَالَ وَكِيعٌ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ مُعَاذًا قَالَ بَعَثَنِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّكَ تَأْتِي قَوْمًا مِنْ أَهْلِ الْكِتَابِ فَادْعُهُمْ إِلَى شَهَادَةِ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنِّي رَسُولُ اللَّهِ فَإِنْ هُمْ أَطَاعُوا لِذَلِكَ فَأَعْلِمْهُمْ أَنَّ اللَّهَ افْتَرَضَ عَلَيْهِمْ خَمْسَ صَلَوَاتٍ فِي كُلِّ يَوْمٍ وَلَيْلَةٍ فَإِنْ هُمْ أَطَاعُوا لِذَلِكَ فَأَعْلِمْهُمْ أَنَّ اللَّهَ افْتَرَضَ عَلَيْهِمْ صَدَقَةً تُؤْخَذُ مِنْ أَغْنِيَائِهِمْ فَتُرَدُّ فِي فُقَرَائِهِمْ فَإِنْ هُمْ أَطَاعُوا لِذَلِكَ فَإِيَّاكَ وَكَرَائِمَ أَمْوَالِهِمْ وَاتَّقِ دَعْوَةَ الْمَظْلُومِ فَإِنَّهُ لَيْسَ بَيْنَهَا وَبَيْنَ اللَّهِ حِجَابٌ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ السَّرِيِّ حَدَّثَنَا زَكَرِيَّاءُ بْنُ إِسْحَقَ ح و حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ حَدَّثَنَا أَبُو عَاصِمٍ عَنْ زَكَرِيَّاءَ بْنِ إِسْحَقَ عَنْ يَحْيَى بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ صَيْفِيٍّ عَنْ أَبِي مَعْبَدٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَعَثَ مُعَاذًا إِلَى الْيَمَنِ فَقَالَ إِنَّكَ سَتَأْتِي قَوْمًا بِمِثْلِ حَدِيثِ وَكِيعٍ
y’a fɔ an ye [Abu Bakr bin Abu Syaibah] ni [Abu Kuraib], ani [Ishaq bin Ibrahim] bɛɛ bɔra [Waki’], [Abu Bakr] ko, a y’a fɔ an ye [Waki’] ka bɔ [Zakariya bin Ishaq] a ko, a y’a fɔ n ye [Yahya bin Abdullah bin Shaifi] ka bɔ [Abu Ma’bad] ka bɔ [Ibn Abbas] ka bɔ [Mu’adz bin Jabal], Abu Bakr ko, ‘Laala,’ Waki’ ko, ka bɔ Ibn Abbas fɛ, ko Mu’adz ko, ‘Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam ye ne ci. A ko : 'Tiɲɛ na, aw bɛ na ni gafe mɔgɔw ka jama dɔ ye, o la aw k'u wele u ka seereya kɛ ko ala si tɛ yen - min ka kan ni bato ye - fo Allah, wa ko ne ye Allah ka ciden ye.' Ni u ye aw kan minɛ nin ko in na, o tuma na fɛ, aw k’a fɔ u ye ko Allah y’a kɛ wajibi ye u ka delili kɛ siɲɛ duuru tile ni tile. Ni u ye aw kan minɛ nin ko in na, o tuma na fɛ, aw k’a fɔ u ye ko Ala ye saraka min bɔ nafolotigiw bolo, ka tila faantanw ma u cɛma, o wajibiya u kan. Ni u ye i kan minɛ o cogo la, o tuma na fɛ, i na i yɛrɛ mabɔ u ka nafolo cɛɲiw la. Aw ka siran kojugukɛlaw ka deliliw ɲɛ, bawo barika tɛ a ni Allah cɛ''. A y’a fɔ an ye [Ibn Abu Umar] y’a fɔ an ye [Bisyr bin as-Sari] y’a fɔ an ye [Zakariya’ bin Ishaq]. -lakali wɛrɛ kɔnɔ a fɔra- Wa a fɔra an ye [Abd bin Humaid] y’a fɔ an ye [Abu Ashim] ka bɔ [Zakariya’ bin Ishaq] ka bɔ [Yahya bin Abdullah bin Shaifi] ka bɔ [Abu Ma’bad] ka bɔ [Ibn Abbas] la, ko kira sallallaahu alahi wasallam ye Mu’adz ci Yamani, o la a ko: ‘Ne deed you will ka na jama dɔ la'. I n'a fɔ Waki' ka hadisi kɔnɔ cogo min na.
Hadisi
Imam Muslim : 28
حَدَّثَنَا أُمَيَّةُ بْنُ بِسْطَامَ الْعَيْشِيُّ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ حَدَّثَنَا رَوْحٌ وَهُوَ ابْنُ الْقَاسِمِ عَنْ إِسْمَعِيلَ بْنِ أُمَيَّةَ عَنْ يَحْيَى بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ صَيْفِيٍّ عَنْ أَبِي مَعْبَدٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَمَّا بَعَثَ مُعَاذًا إِلَى الْيَمَنِ قَالَ إِنَّكَ تَقْدَمُ عَلَى قَوْمٍ أَهْلِ كِتَابٍ فَلْيَكُنْ أَوَّلَ مَا تَدْعُوهُمْ إِلَيْهِ عِبَادَةُ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ فَإِذَا عَرَفُوا اللَّهَ فَأَخْبِرْهُمْ أَنَّ اللَّهَ فَرَضَ عَلَيْهِمْ خَمْسَ صَلَوَاتٍ فِي يَوْمِهِمْ وَلَيْلَتِهِمْ فَإِذَا فَعَلُوا فَأَخْبِرْهُمْ أَنَّ اللَّهَ قَدْ فَرَضَ عَلَيْهِمْ زَكَاةً تُؤْخَذُ مِنْ أَغْنِيَائِهِمْ فَتُرَدُّ عَلَى فُقَرَائِهِمْ فَإِذَا أَطَاعُوا بِهَا فَخُذْ مِنْهُمْ وَتَوَقَّ كَرَائِمَ أَمْوَالِهِمْ
y’a fɔ an ye [Umayyah bin Bistham al-Aisyi] y’a fɔ an ye [Yazid bin Zura’i`] y’a fɔ an ye [Rauh] - n’o ye Ibn al-Qasim ye - ka bɔ [Ismail bin Umayyah] ka bɔ [Yahya bin Abdullah bin Shaifi] ka bɔ [Abu Ma’bad] ka bɔ [Ibn Abbas] la ko Rasulullah sallallaahu ‘alaihi tun ye Allam ye tuma min na a bɛ Mu'adz ci Yamani, a ko : 'Tiɲɛ na aw bɛ ka gafe mɔgɔw ka jama dɔ ɲɛkɔrɔ, o tuma na fɛ, sago fɔlɔ min bɛ kɛ k'aw ka waajuli kɛ u ye, o ye Allah azza wa jalla batoli ye, n'u bɛ Allah dɔn, o tuma na, aw k'a fɔ u ye ko Allah y'a kɛ wajibi ye u ka delili kɛ siɲɛ duuru tile ni tile. N'u y'i kan minɛ nin cogo la, o tuma na, zaka ta u fɛ, ka siran u ka nafolo ɲuman ɲɛ'.
Hadisi
Imam Muslim : 29
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا لَيْثُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ عُقَيْلٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ قَالَ أَخْبَرَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ بْنِ مَسْعُودٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ لَمَّا تُوُفِّيَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَاسْتُخْلِفَ أَبُو بَكْرٍ بَعْدَهُ وَكَفَرَ مَنْ كَفَرَ مِنْ الْعَرَبِ قَالَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ لِأَبِي بَكْرٍ كَيْفَ تُقَاتِلُ النَّاسَ وَقَدْ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أُمِرْتُ أَنْ أُقَاتِلَ النَّاسَ حَتَّى يَقُولُوا لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ فَمَنْ قَالَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ فَقَدْ عَصَمَ مِنِّي مَالَهُ وَنَفْسَهُ إِلَّا بِحَقِّهِ وَحِسَابُهُ عَلَى اللَّهِ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ وَاللَّهِ لَأُقَاتِلَنَّ مَنْ فَرَّقَ بَيْنَ الصَّلَاةِ وَالزَّكَاةِ فَإِنَّ الزَّكَاةَ حَقُّ الْمَالِ وَاللَّهِ لَوْ مَنَعُونِي عِقَالًا كَانُوا يُؤَدُّونَهُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَقَاتَلْتُهُمْ عَلَى مَنْعِهِ فَقَالَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ فَوَاللَّهِ مَا هُوَ إِلَّا أَنْ رَأَيْتُ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ قَدْ شَرَحَ صَدْرَ أَبِي بَكْرٍ لِلْقِتَالِ فَعَرَفْتُ أَنَّهُ الْحَقُّ
y’a fɔ an ye [Qutaibah bin Sa’id] y’a fɔ an ye [Laits bin Sa’ad] ka bɔ [Uqail] ka bɔ [az-Zuhri] a ko, a y’a fɔ an ye [Ubaidullah bin Abdullah bin Utbah bin Mas’ud] ka bɔ [Abu Hurairah] ko a ko, ‘Ni Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam sara, ani Abu Bakr sigira kalifa a kɔfɛ, ani kafiri minnu bɔra Arabuw cɛma, olu ye kafiri kɛ, o kɔfɛ [Umar bin al-Khaththab] y’a fɔ Abu Bakr ye ko: ‘I bɛ se ka hadamadenw kɛlɛ cogo di, k’a sɔrɔ Allah ka ciden sallallaahu ‘alaihi wasallam y’a fɔ ko: ‘a yamaruyara ne ye ka hadamadenw kɛlɛ fo u k’a fɔ ko ala si tɛ yen - min ka kan ni bato ye - nka Allah’, o la, mɔgɔ o mɔgɔ b’a fɔ ko: ‘A bɛ yen ala si - min ka kan ni bato ye - ni Allah' tɛ , o tuma na tiɲɛ na a y' a ka nafolo n' a ni kɔlɔsi - binkanniw ma ne fɛ - fo ni jo ye . Silamɛya, n'a jatebɔ bɛ di Allah ma'. O la [Abu Bakr] ko: ‘Allah tɔgɔ la, tiɲɛ na, ne bɛna mɔgɔw kɛlɛ minnu bɛ danfara don seli ni zaka cɛ, bawo zaka ye -a fɔlen ye- nafolo sɔrɔli hakɛ ye. Allah tɔgɔ la, n’u ye ne bali k’a sababu kɛ u sagobaliya ye hali n’u y’a sara Allah ka ciden (s.a.) ma, ne bɛna u kɛlɛ hali bi k’a sababu kɛ u sagobaliya ye.’ O la [Umar bin al-Khaththab] ko: 'Allah tɔgɔ la, ale tɛ nka ko ne y'a ye ko Allah ye Abu Bakr disi da wuli ka kɛlɛ kɛ - olu - o tuma na ne y'a dɔn ko ale de ye tiɲɛ ye''.
Hadisi
Imam Muslim : 30
و حَدَّثَنَا أَبُو الطَّاهِرِ وَحَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى وَأَحْمَدُ بْنُ عِيسَى قَالَ أَحْمَدُ حَدَّثَنَا و قَالَ الْآخَرَانِ أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ قَالَ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ حَدَّثَنِي سَعِيدُ بْنُ الْمُسَيَّبِ أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ أَخْبَرَهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أُمِرْتُ أَنْ أُقَاتِلَ النَّاسَ حَتَّى يَقُولُوا لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ فَمَنْ قَالَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ عَصَمَ مِنِّي مَالَهُ وَنَفْسَهُ إِلَّا بِحَقِّهِ وَحِسَابُهُ عَلَى اللَّهِ
Wa a y’a fɔ n ye [Abu ath-Tahir] ni [Harmalah bin Yahya] ani [Ahmad bin Isa], [Ahmad] ko: ‘A y’a fɔ an ye’. K'a sɔrɔ mɔgɔ fila wɛrɛw y'a fɔ an ye [Ibn Wahb] a ko, a y'a fɔ ne ye [Yunus] ka bɔ [Ibn Shihab] a ko, a y'a fɔ ne ye [Sa'id bin al-Musayyab] ko [Abu Hurairah] y'a fɔ a ye ko Allah ka ciden (s.a.w. min ka kan ni bato ye - nka Allah', o tuma na, mɔgɔ o mɔgɔ y'a fɔ ko : 'Ala si tɛ yen - min ka kan ni bato ye - ni Ala tɛ', o tuma na tiɲɛ na, a y'a ka nafolo ni a ka ɲɛnamaya lakana ka bɔ - ne ka binkanni na - fo silamɛya ka josariyaw fɛ, wa a ka jate bɛ to Allah bolo'.
Hadisi
Imam Muslim : 31
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَبْدَةَ الضَّبِّيُّ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ يَعْنِي الدَّرَاوَرْدِيَّ عَنْ الْعَلَاءِ ح و حَدَّثَنَا أُمَيَّةُ بْنُ بِسْطَامَ وَاللَّفْظُ لَهُ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ حَدَّثَنَا رَوْحٌ عَنْ الْعَلَاءِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ يَعْقُوبَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أُمِرْتُ أَنْ أُقَاتِلَ النَّاسَ حَتَّى يَشْهَدُوا أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَيُؤْمِنُوا بِي وَبِمَا جِئْتُ بِهِ فَإِذَا فَعَلُوا ذَلِكَ عَصَمُوا مِنِّي دِمَاءَهُمْ وَأَمْوَالَهُمْ إِلَّا بِحَقِّهَا وَحِسَابُهُمْ عَلَى اللَّهِ
y’a fɔ an ye [Ahmad bin Abdah adl-Dlabbi] y’a fɔ an ye [Abdul Aziz] -o ye ad-Darawardi- ye ka bɔ [al-Ala’]. -lakali wɛrɛ kɔnɔ a kofɔra- Wa a y’a fɔ an ye [Umayyah bin Bistham] ani lafazh ye ale ta ye, a y’a fɔ an ye [Yazid bin Zura’i] y’a fɔ an ye [Rauh] ka bɔ [al-Ala’ bin Abdurrahman bin Ya’qub] fɛ ka bɔ [a fa] fɛ ka bɔ [Abu Hurairah] fɛ ka bɔ Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam fɛ, a ko: 'Ne yamaruyara ka hadamadenw kɛlɛ fo u ka seereya kɛ ko ala si tɛ yen - jo b'a la ka bato - nka Allah ani ka da ne la ani Kuranɛ na min nana ne la, o tuma na n'u y'o fɔ, o tuma na tiɲɛ na, u y'u ka nafolo ni u ni lakana ka bɔ - ne ka binkanni na - fo n'a kɛra silamɛya josariyaw de kosɔn. Wa u ka jatebɔ bɛ to Allah bolo'.
Hadisi
Imam Muslim : 32
و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ غِيَاثٍ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي سُفْيَانَ عَنْ جَابِرٍ وَعَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أُمِرْتُ أَنْ أُقَاتِلَ النَّاسَ بِمِثْلِ حَدِيثِ ابْنِ الْمُسَيَّبِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ح و حَدَّثَنِي أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ ح و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ يَعْنِي ابْنَ مَهْدِيٍّ قَالَا جَمِيعًا حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ عَنْ جَابِرٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أُمِرْتُ أَنْ أُقَاتِلَ النَّاسَ حَتَّى يَقُولُوا لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ فَإِذَا قَالُوا لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ عَصَمُوا مِنِّي دِمَاءَهُمْ وَأَمْوَالَهُمْ إِلَّا بِحَقِّهَا وَحِسَابُهُمْ عَلَى اللَّهِ ثُمَّ قَرَأَ { إِنَّمَا أَنْتَ مُذَكِّرٌ لَسْتَ عَلَيْهِمْ بِمُسَيْطِرٍ }
Wa a fɔra an ye [Abu Bakr bin Abu Syaibah] y’a fɔ an ye [Hafsh bin Ghiyats] ka bɔ [al-A’masy] ka bɔ [Abu Sufyan] ka bɔ [Jabir] ka bɔ [Abu Salih] ka bɔ [Abu Hurairah] u fila bɛɛ ko: ‘Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam ko: ‘Ne yamaruyara ka mɔgɔw kɛlɛ’ ka kɛɲɛ ni Iban ka hadisi ye al-Musayyab bɔra Abu Hurairah la. -lakali wɛrɛ kɔnɔ a fɔra- Wa a fɔra ne ye [Abu Bakr bin Abu Syaibah] y’a fɔ an ye [Waki’]. -lakali wɛrɛ kɔnɔ a kofɔra- Wa a fɔra ne ye [Muhammad bin al-Mutsanna] y’a fɔ an ye [Abdurrahman] -o ye bin Mahdi ye- u fila bɛɛ ko, u y’a fɔ an ye [Sufyan] ka bɔ [Abu az-Zubair] ka bɔ [Jabir] a ko: ‘Alla ka ciden ko: ‘Ne yamaruyara ka mɔgɔw kɛlɛ fo u k’a fɔ ko, ‘taama tɛ yen -who ka kan ka bato- nka Allah', o de la u ko : 'Ala si tɛ yen -min ka jo bɛ bato- ni Allah tɛ', o tuma na tiɲɛ na, u y'u ka nafolo n'u niw lakana ka bɔ -ne ka binkanniw ma- fo silamɛya ka josariyaw kosɔn. Wa u ka jatebɔ bɛ to Allah bolo. O kɔ, a y'a kalan ko: '-Tiɲɛ na, i ye -dɔrɔn- lasɔminikɛla ye. I tɛ se ka fanga sɔrɔ u kan abada- ' -Qs. Al Ghaasyiyah: 21-22- ye ɲɔgɔn sɔrɔ.
Hadisi
Imam Muslim : 33
حَدَّثَنَا أَبُو غَسَّانَ الْمِسْمَعِىُّ مَالِكُ بْنُ عَبْدِ الْوَاحِدِ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ الصَّبَّاحِ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ وَاقِدِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ زَيْدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أُمِرْتُ أَنْ أُقَاتِلَ النَّاسَ حَتَّى يَشْهَدُوا أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ وَيُقِيمُوا الصَّلَاةَ وَيُؤْتُوا الزَّكَاةَ فَإِذَا فَعَلُوا عَصَمُوا مِنِّي دِمَاءَهُمْ وَأَمْوَالَهُمْ إِلَّا بِحَقِّهَا وَحِسَابُهُمْ عَلَى اللَّهِ
y’a fɔ an ye [Abu Ghassan al-Misma’i Malik bin Abdul Wahid] y’a fɔ an ye [Abdul Malik bin ash-Shabbah] ka bɔ [Syu’bah] ka bɔ [Waqid bin Muhammad bin Zaid bin Abdullah bin Umar] ka bɔ [a fa] la ka bɔ [Abdullah bin Umar] la a ko: ‘Ne yamaruyara ka jama kɛlɛ fo u ka seereya kɛ ko ala tɛ ka kan ni bato ye - nka Allah ni ko Muhamadu ye Allah ka ciden ye , u ye delili sigi sen kan , ka zaka sara . O la n'u y'o Kɛ, o tuma na tiɲɛ na, u y'u ka nafolo n'u ni Lakana ka Bɔ -ne ka binkanniw- ma, fo n'a Bɔra silamɛya josariyaw la. Wa u ka jatebɔ bɛ to Allah bolo'.
Hadisi
Imam Muslim : 34
و حَدَّثَنَا سُوَيْدُ بْنُ سَعِيدٍ وَابْنُ أَبِي عُمَرَ قَالَا حَدَّثَنَا مَرْوَانُ يَعْنِيَانِ الْفَزَارِيَّ عَنْ أَبِي مَالِكٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ قَالَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَكَفَرَ بِمَا يُعْبَدُ مِنْ دُونِ اللَّهِ حَرُمَ مَالُهُ وَدَمُهُ وَحِسَابُهُ عَلَى اللَّهِ و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا أَبُو خَالِدٍ الْأَحْمَرُ ح وَحَدَّثَنِيهِ زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ كِلَاهُمَا عَنْ أَبِي مَالِكٍ عَنْ أَبِيهِ أَنَّهُ سَمِعَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ وَحَّدَ اللَّهَ ثُمَّ ذَكَرَ بِمِثْلِهِ
Wa a fɔra an ye [Suwaid bin Sa’id] ani [Ibn Abu Umar] fila bɛɛ ko, a y’a fɔ an ye [Marwan] u fila bɛɛ kɔrɔ tun ye Marwan al-Fazari ye, ka bɔ [Abu Malik] fɛ ka bɔ [a fa] fɛ a ko: ‘Ne ye Allah ka ciden sallallaahu ‘alaihi wasallam mɛn ko: ‘Mɔgɔ o mɔgɔ ko ala tɛ yen -min ka kan ka bato- nka Allah, ka fɛn o fɛn bato Ala tɛ, a bɛ o tɔgɔ tiɲɛ, o tuma a ka nafolo ni a joli ye haram ye, wa u sara bɛ Allah de bolo'. Wa a fɔra an ye [Abu Bakr bin Abu Syaibah] y’a fɔ an ye [Abu Khalid al-Ahmar]. -lakali wɛrɛ kɔnɔ a fɔra- Wa a ye o fɔ n ye [Zuhair bin Harb] y’a fɔ an ye [Yazid bin Harun] [Abu Malik] ni [a fa] fila bɛɛ ye ko a ye kira sallallaahu ‘alaihi wasallam mɛn k’a fɔ ko: ‘Mɔgɔ o mɔgɔ y’a jigi da Allah kan,’ o kɔfɛ, a bɛ o ɲɔgɔnna dɔ fɔ
Hadisi
Imam Muslim : 35
و حَدَّثَنِي حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى التُّجِيبِيُّ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ قَالَ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ أَخْبَرَنِي سَعِيدُ بْنُ الْمُسَيَّبِ عَنْ أَبِيهِ قَالَ لَمَّا حَضَرَتْ أَبَا طَالِبٍ الْوَفَاةُ جَاءَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَوَجَدَ عِنْدَهُ أَبَا جَهْلٍ وَعَبْدَ اللَّهِ بْنَ أَبِي أُمَيَّةَ بْنِ الْمُغِيرَةِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا عَمِّ قُلْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ كَلِمَةً أَشْهَدُ لَكَ بِهَا عِنْدَ اللَّهِ فَقَالَ أَبُو جَهْلٍ وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ أَبِي أُمَيَّةَ يَا أَبَا طَالِبٍ أَتَرْغَبُ عَنْ مِلَّةِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ فَلَمْ يَزَلْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَعْرِضُهَا عَلَيْهِ وَيُعِيدُ لَهُ تِلْكَ الْمَقَالَةَ حَتَّى قَالَ أَبُو طَالِبٍ آخِرَ مَا كَلَّمَهُمْ هُوَ عَلَى مِلَّةِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ وَأَبَى أَنْ يَقُولَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَمَا وَاللَّهِ لَأَسْتَغْفِرَنَّ لَكَ مَا لَمْ أُنْهَ عَنْكَ فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ { مَا كَانَ لِلنَّبِيِّ وَالَّذِينَ آمَنُوا أَنْ يَسْتَغْفِرُوا لِلْمُشْرِكِينَ وَلَوْ كَانُوا أُولِي قُرْبَى مِنْ بَعْدِ مَا تَبَيَّنَ لَهُمْ أَنَّهُمْ أَصْحَابُ الْجَحِيمِ } وَأَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى فِي أَبِي طَالِبٍ فَقَالَ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ { إِنَّكَ لَا تَهْدِي مَنْ أَحْبَبْتَ وَلَكِنَّ اللَّهَ يَهْدِي مَنْ يَشَاءُ وَهُوَ أَعْلَمُ بِالْمُهْتَدِينَ } و حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ قَالَا أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ ح و حَدَّثَنَا حَسَنٌ الْحُلْوَانِيُّ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ قَالَا حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ وَهُوَ ابْنُ إِبْرَاهِيمَ بْنِ سَعْدٍ قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ صَالِحٍ كِلَاهُمَا عَنْ الزُّهْرِيِّ بِهَذَا الْإِسْنَادِ مِثْلَهُ غَيْرَ أَنَّ حَدِيثَ صَالِحٍ انْتَهَى عِنْدَ قَوْلِهِ فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ فِيهِ وَلَمْ يَذْكُرْ الْآيَتَيْنِ وَقَالَ فِي حَدِيثِهِ وَيَعُودَانِ فِي تِلْكَ الْمَقَالَةِ وَفِي حَدِيثِ مَعْمَرٍ مَكَانَ هَذِهِ الْكَلِمَةِ فَلَمْ يَزَالَا بِهِ
Wa a y’a fɔ n ye [Harmalah bin Yahya at-Tujibi] y’a fɔ n ye [Abdullah bin Wahb] a ko, a y’a fɔ n ye [Yunus] ka bɔ [Ibn Shihab] fɛ a ko, a y’a fɔ n ye [Said bin al-Musayyab] ka bɔ [a fa] fɛ a ko, ‘Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam taara bɔ Abu Talib ye waati min na a tun bɛ saya ɲɛ. A ye Abu Jahl ni Abdulayi bin Abu Umaiyyah bin al-Mughirah fana Sɔrɔ yen. Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam ko: 'N kɔrɔkɛ! Aw ye Dannaya kumasen fila fɔ, ne bɛna kɛ aw seere ye Allah ɲɛkɔrɔ'. O kɔ, Abu Jahl ni Abdulayi bin Abu Umayyah ko: ‘E Abu Talib, i bɛ se ka Abdul Muthtalib ka diinɛ bila wa? ' Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam ma a dabila, o nɔ na, a tora k'a kalan ka Kalimah Daɲɛ fila kalan ani ka segin u kan siɲɛ caman. O la, Abu Talib y’a jaabi k’a kɛ a ka kuma laban ye u ye, ko ale tora Abdul MuTalib ka diinɛ na, wa a ma sɔn ka Kalimah Shahadat fɔ. Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam fana ko: ‘Allah tɔgɔ la, ne bɛna yafa ɲini Allah fɛ aw ye,’ o de kama Allah ye aya jira: ‘-A man ɲi kira ni dannayakɛlaw ma ka yafa ɲini mɔgɔ minnu fɛ, hali ni u ye u yɛrɛ somɔgɔw ye, a jɛlen don u bolo ko shirkw ye jahanama dɔnbagaw ye-’ -Qs. Taubah la: 113-. O kɔfɛ, Allah y’a ka kumaw jigin ka ɲɛsin Abu Talib ka ko kɛlen ma: ‘Tiɲɛ na, e, Muhamadu, fanga tɛ i bolo ka bilasirali di i kanubaga si ma walasa a ka sɔn silamɛya ma, nka Allah de bɛ se ka bilasirali di a sago ma, wa ale de bɛ a dɔn kosɛbɛ minnu ye mɔgɔw ye minnu -sɔn- ka bilasirali sɔrɔ ka silamɛya minɛ-’. -Qs. Al Qashash ye 56- ye. Wa a y’a fɔ an ye [Ishaq bin Ibrahim] ni [Abd bin Humaid] fila bɛɛ ko, a y’a fɔ an ye [Abdurrazzaq] y’a fɔ an ye [Ma’mar]. -lakali wɛrɛ kɔnɔ a fɔra- Wa a y’a fɔ an ye [Hasan al-Hulwani] ni [Abd bin Humaid] fila bɛɛ ko, a y’a fɔ an ye [Ya’qub] -o ye Ibn Ibrahim bin Sa’ad ye- a ko, a y’a fɔ an ye [n fa] ka bɔ [Salih] fila bɛɛ ka bɔ [az-Zuhri] ni nin sanad ye misali la. Nka, Salih ka hadisi bɛ laban ni kuma ye ko: "O tuma na fɛ, Allah y'a ka kuma jira a ko la", wa a ma nin aya fila in fɔ. A fana y'a Fɔ a ka hadisi kɔnɔ ko "Wa u fla bɛɛ ye daɲɛ kelenw Fàra ɲɔgɔn kan", Ma'mar ka hadisi kɔnɔ, o min ye nin kumasen in nɔnabila ye. Wa u fila bɛɛ nɔrɔlen bɛ o la."
Hadisi
Imam Muslim : 36
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبَّادٍ وَابْنُ أَبِي عُمَرَ قَالَا حَدَّثَنَا مَرْوَانُ عَنْ يَزِيدَ وَهُوَ ابْنُ كَيْسَانَ عَنْ أَبِي حَازِمٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِعَمِّهِ عِنْدَ الْمَوْتِ قُلْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ أَشْهَدُ لَكَ بِهَا يَوْمَ الْقِيَامَةِ فَأَبَى فَأَنْزَلَ اللَّهُ { إِنَّكَ لَا تَهْدِي مَنْ أَحْبَبْتَ } الْآيَةَ
y’a fɔ an ye [Muhammad bin Abbad] ani [Ibn Abu Umar] fila bɛɛ ko, a y’a fɔ an ye [Marwan] ka bɔ [Yazid] -o ye Ibn Kaisan- ye ka bɔ [Abu Hazim] ka bɔ [Abu Hurairah] la a ko: ‘Allah ka ciden sallallaahu ‘alaihi wasallam y’a fɔ a facɛ denkɛ ye tuma min na a tun bɛna sa: ‘A fɔ, ‘Ala tɛ min ka kan ni bato ye ni Ala tɛ' siga t'a la ne bɛna seereya kɛ aw ye ni nin kumaw ye lakununni don na'. Nka a banna, o kɔfɛ Allah y'a jira ko : '-Tiɲɛ na, i tɛna se ka i kanubagaw bilasira-' -Qs. Al Qashash ye 56- ye.
Hadisi
Imam Muslim : 37
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمِ بْنِ مَيْمُونٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ كَيْسَانَ عَنْ أَبِي حَازِمٍ الْأَشْجَعِيِّ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِعَمِّهِ قُلْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ أَشْهَدُ لَكَ بِهَا يَوْمَ الْقِيَامَةِ قَالَ لَوْلَا أَنْ تُعَيِّرَنِي قُرَيْشٌ يَقُولُونَ إِنَّمَا حَمَلَهُ عَلَى ذَلِكَ الْجَزَعُ لَأَقْرَرْتُ بِهَا عَيْنَكَ فَأَنْزَلَ اللَّهُ { إِنَّكَ لَا تَهْدِي مَنْ أَحْبَبْتَ وَلَكِنَّ اللَّهَ يَهْدِي مَنْ يَشَاءُ }
y’a fɔ an ye [Muhammad bin Hatim bin Maimun] y’a fɔ an ye [Yahya bin Sa’id] y’a fɔ an ye [Yazid bin Kaisan] ka bɔ [Abu Hazim al-Asyja’i] la ka bɔ [Abu Hurairah] la a ko: ‘Allah ka ciden sallallaahu ‘alaihi wasallam y’a fɔ a facɛ denkɛ ye tuma min na a tun bɛna sa: ‘A fɔ, ‘Taama tɛ min ka kan ni bato ye ni Ala tɛ' siga t'a la ne bɛna seereya kɛ aw ye ni nin kumaw ye lakununni don na'. A y'a jaabi ko : 'Ni Kurayew tun ma n kɔrɔfɔ n'u ka kuma ye ko : 'A ye nin kɛ k'a sababu kɛ a jɔrɔlen don', n tun bɛna sɔn o kumasen ma n'i ɲɛ ye'. O kɔ, Allah y'a jira ko: '-Tiɲɛ na, aw tɛna se ka aw kanubagaw bilasira, nka ne bɛna a sago minnu bila-' -Qs. Al Qashash ye 56- ye.
Hadisi
Imam Muslim : 38
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ كِلَاهُمَا عَنْ إِسْمَعِيلَ بْنِ إِبْرَاهِيمَ قَالَ أَبُو بَكْرٍ حَدَّثَنَا ابْنُ عُلَيَّةَ عَنْ خَالِدٍ قَالَ حَدَّثَنِي الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ عَنْ حُمْرَانَ عَنْ عُثْمَانَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ مَاتَ وَهُوَ يَعْلَمُ أَنَّهُ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ دَخَلَ الْجَنَّةَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي بَكْرٍ الْمُقَدَّمِيُّ حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ الْمُفَضَّلِ حَدَّثَنَا خَالِدٌ الْحَذَّاءُ عَنْ الْوَلِيدِ أَبِي بِشْرٍ قَالَ سَمِعْتُ حُمْرَانَ يَقُولُ سَمِعْتُ عُثْمَانَ يَقُولُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مِثْلَهُ سَوَاءً
y’a fɔ an ye [Abu Bakr bin Abu Syaibah] ani [Zuhair bin Harb] fila bɛɛ bɔra [Ismail bin Ibrahim] la, [Abu Bakr] ko, a y’a fɔ an ye [Ibn Ulayyah] ka bɔ [Khalid] la a ko, a y’a fɔ an ye [al-Walid bin Muslim] ka bɔ [Humran] ka bɔ [Uthman] a ko, ‘Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam ko: 'Mɔgɔ o mɔgɔ sara k'a sɔrɔ a b'a dɔn ko ala si tɛ yen - min ka kan ni bato ye - fo Allah, siga t'a la, a bɛ don sankolo la'. A y’a fɔ an ye [Muhammad bin Abu Bakr al-Muqaddami] y’a fɔ an ye [Bisyr bin al-Mufadldlal] y’a fɔ an ye [Khalid al-Hadzdza’] ka bɔ [al-Walid Abu Bisyr] fɛ a ko, ne ye [Humran] mɛn ko, ne ye [Uthman] mɛn ko, ne ye Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam ka fɔta mɛn fɛn'.
Hadisi
Imam Muslim : 39
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ النَّضْرِ بْنِ أَبِي النَّضْرِ قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو النَّضْرِ هَاشِمُ بْنُ الْقَاسِمِ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ الْأَشْجَعِيُّ عَنْ مَالِكِ بْنِ مِغْوَلٍ عَنْ طَلْحَةَ بْنِ مُصَرِّفٍ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ كُنَّا مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي مَسِيرٍ قَالَ فَنَفِدَتْ أَزْوَادُ الْقَوْمِ قَالَ حَتَّى هَمَّ بِنَحْرِ بَعْضِ حَمَائِلِهِمْ قَالَ فَقَالَ عُمَرُ يَا رَسُولَ اللَّهِ لَوْ جَمَعْتَ مَا بَقِيَ مِنْ أَزْوَادِ الْقَوْمِ فَدَعَوْتَ اللَّهَ عَلَيْهَا قَالَ فَفَعَلَ قَالَ فَجَاءَ ذُو الْبُرِّ بِبُرِّهِ وَذُو التَّمْرِ بِتَمْرِهِ قَالَ وَقَالَ مُجَاهِدٌ وَذُو النَّوَاةِ بِنَوَاهُ قُلْتُ وَمَا كَانُوا يَصْنَعُونَ بِالنَّوَى قَالَ كَانُوا يَمُصُّونَهُ وَيَشْرَبُونَ عَلَيْهِ الْمَاءَ قَالَ فَدَعَا عَلَيْهَا حَتَّى مَلَأَ الْقَوْمُ أَزْوِدَتَهُمْ قَالَ فَقَالَ عِنْدَ ذَلِكَ أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنِّي رَسُولُ اللَّهِ لَا يَلْقَى اللَّهَ بِهِمَا عَبْدٌ غَيْرَ شَاكٍّ فِيهِمَا إِلَّا دَخَلَ الْجَنَّةَ
y’a fɔ an ye [Abu Bakr bin an-Nadlar bin Abu an-Nadlar] a ko, a y’a fɔ an ye [Abu an-Nadlar Hashim bin al-Qasim] y’a fɔ an ye [Ubaidullah al-Ashja’i] ka bɔ [Malik bin Mighwal] ka bɔ [Thalhah bin Musharrif] ka bɔ [Abu Salih] ka bɔ [Abu Hurairah] a ko, ‘An tun bɛ ni Nabila sallallaahu alahi wasallam ka taama kan'. O kɔ, a ko ‘o tuma na fɛ, jamanadenw ka balo banna’. O kɔ, a ko : 'Fo u b'a fɛ k'u ka bagan dɔw faga'. Lakalibaga ko : 'O tuma na fɛ, Umar ko : 'E Allah ka ciden, n'i tun ye jamanadenw ka balo dɔw lajɛ ka Allah deli o kan - o tun bɛna kɛ koɲuman ye -'. Lakalibaga ko : 'O tuma na fɛ, a y'o kɛ'. Lakalibaga ko : 'O tuma na fɛ, malotigi nana n'a ka malo ye, dajitigi nana n'a ka daji ye'. Lakalibaga ko: 'Wa Mujahid ko: "ani suman tigiw n'u ka suman." N ko: «U ye mun kɛ ni suman ye?» A y'a jaabi ko: "U ye ji min ani ka ji min a la." A ko: "O tuma na fɛ, Allah ka ciden ye u wele fo u ka se k'u ka balo fa." Lakalibaga ko: "O la, Allah ka ciden ye delili kɛ o waati la: 'Ne bɛ seereya kɛ ko ala si tɛ yen - min ka kan ni bato ye - fo Allah ani ko ne ye Allah ka ciden ye, baaraden si tɛ Allah kunbɛn k'a minɛ kosɛbɛ k'a sɔrɔ siga t'a la, a bɛ don alijinɛ kɔnɔ.'
Hadisi
Imam Muslim : 40
حَدَّثَنَا سَهْلُ بْنُ عُثْمَانَ وَأَبُو كُرَيْبٍ مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلَاءِ جَمِيعًا عَنْ أَبِي مُعَاوِيَةَ قَالَ أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَوْ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ شَكَّ الْأَعْمَشُ قَالَ لَمَّا كَانَ غَزْوَةُ تَبُوكَ أَصَابَ النَّاسَ مَجَاعَةٌ قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ لَوْ أَذِنْتَ لَنَا فَنَحَرْنَا نَوَاضِحَنَا فَأَكَلْنَا وَادَّهَنَّا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ افْعَلُوا قَالَ فَجَاءَ عُمَرُ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنْ فَعَلْتَ قَلَّ الظَّهْرُ وَلَكِنْ ادْعُهُمْ بِفَضْلِ أَزْوَادِهِمْ ثُمَّ ادْعُ اللَّهَ لَهُمْ عَلَيْهَا بِالْبَرَكَةِ لَعَلَّ اللَّهَ أَنْ يَجْعَلَ فِي ذَلِكَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَعَمْ قَالَ فَدَعَا بِنِطَعٍ فَبَسَطَهُ ثُمَّ دَعَا بِفَضْلِ أَزْوَادِهِمْ قَالَ فَجَعَلَ الرَّجُلُ يَجِيءُ بِكَفِّ ذُرَةٍ قَالَ وَيَجِيءُ الْآخَرُ بِكَفِّ تَمْرٍ قَالَ وَيَجِيءُ الْآخَرُ بِكَسْرَةٍ حَتَّى اجْتَمَعَ عَلَى النِّطَعِ مِنْ ذَلِكَ شَيْءٌ يَسِيرٌ قَالَ فَدَعَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَيْهِ بِالْبَرَكَةِ ثُمَّ قَالَ خُذُوا فِي أَوْعِيَتِكُمْ قَالَ فَأَخَذُوا فِي أَوْعِيَتِهِمْ حَتَّى مَا تَرَكُوا فِي الْعَسْكَرِ وِعَاءً إِلَّا مَلَئُوهُ قَالَ فَأَكَلُوا حَتَّى شَبِعُوا وَفَضَلَتْ فَضْلَةٌ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنِّي رَسُولُ اللَّهِ لَا يَلْقَى اللَّهَ بِهِمَا عَبْدٌ غَيْرَ شَاكٍّ فَيُحْجَبَ عَنْ الْجَنَّةِ
ye fɛn bɛɛ fɔ an ye [Sahl bin Uthman] ani [Abu Kuraib Muhammad bin al-Ala’] fɛ ka bɔ [Abu Muawiyah] fɛ. Silamɛw ye kɔngɔba sɔrɔ, u ko: ‘E Allah ka ciden, yala i b’a to an k’an ka ɲɔgɔmɛ faga, walasa an ka se k’a sogo dun k’a tulu kɛ tulu ye - ka fari datugu, k’a tanga funteni juguman ma -? ' Rasulullah sallallaahu alaihi wasallam y'a jaabi ko : 'A kɛ'. Abu Hurairah ko : o tuma Umar nana k'a fɔ ko Ala ka ciden, n'i y'o kɛ, o tuma na, ɲɔgɔmɛ kɔ bɛ ban - mɔbili -! Nka a ka fisa n'i y'u ka dumuni tɔ ɲini, ka sɔrɔ ka delili kɛ, Allah ka dugawu di a ma." Rasulullah sallallaahu alahi wasallam y'a fɔ o kɔfɛ ko: 'Okay'. O kɔfɛ, a ye jɛnsɛnni dɔ ɲini - min dilannen don ni jiri ye -, a jɛnsɛnnen kɔfɛ, a ye u ka dumuni tɔ tolenw ɲini. Abu Hurairah y’a fɔ ka t’a fɛ ko, ‘O kɔfɛ, cɛ dɔ nana ni ɲɔ bololanɛgɛ ye, dɔ wɛrɛ nana ni daji bolomafara ye, mɔgɔ wɛrɛw fana nana ni dumuni kurukuruw ye, i n’a fɔ buru, fo dumuni dɔɔnin bɛ lajɛ bɔgɔdaga kan, o kɔfɛ, Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam ye dugawu kɛ dumuni kan, o kɔfɛ, a ko: ‘Take ani aw ka dumunikɛminɛnw fa’ Abu Hurairah y’a fɔ ka t’a fɛ ko: ‘O kɔfɛ, u y’u ka dumunikɛyɔrɔw fa, fo sɔrɔdasi kelen ma fa nka u ka dumunikɛyɔrɔw tun bɛ fa’ Abu Hurairah y’a fɔ ka t’a fɛ ko: ‘U ye dumuni kɛ o kɔfɛ fo ka fa, wa dumuni dɔw tora hali bi’ o kɔfɛ, a ko: ‘Ne bɛ seereya kɛ ko ala si tɛ yen min ka kan ni bato ye Allah ka ciden, baaraden si tɛ Allah kunbɛn, a tɛ sigasiga nin kumasen in na, o kɔfɛ a bɛ bali ka don sankolo la’.
