Imam Muslim (الامام مسلم) - 5362 Hadith
Hadith
Imam Muslim : 21
حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا عَاصِمٌ وَهُوَ ابْنُ مُحَمَّدِ بْنِ زَيْدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ أَبِيهِ قَالَ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بُنِيَ الْإِسْلَامُ عَلَى خَمْسٍ شَهَادَةِ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ وَإِقَامِ الصَّلَاةِ وَإِيتَاءِ الزَّكَاةِ وَحَجِّ الْبَيْتِ وَصَوْمِ رَمَضَانَ
Бицун бугищ нижеда [ГӀубайдуллагь бин МугӀадзица] бицун бугищ нижеда [дир инсуца] бицун бугищ нижеда [Ашимица] - ай Ибну МухӀамад бин Заид бин ГӀабдуллагь бин ГӀумаридасан - [жиндирго инсудаса] гьес абуна; [ГӀабдуллагьица] абуна: «Расулуллагь саллаллагьу гӀалайгьи васалламица абуна: «Ислам щуго кьучӀалда бан бугин: Ай, Аллагь гурев цоги аллагь гьечӀолъиялъул -жиндие гӀибадат гьабизе ихтияр бугев- Аллагь гурев, МухӀамад гьесул лагъ ва расул вукӀиналъул, какал раялъул ва магӀримаялъул закат кьолеб букӀиналъул шагьадат. Рамазан'.
Hadith
Imam Muslim : 22
و حَدَّثَنِي ابْنُ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا حَنْظَلَةُ قَالَ سَمِعْتُ عِكْرِمَةَ بْنَ خَالِدٍ يُحَدِّثُ طَاوُسًا أَنَّ رَجُلًا قَالَ لِعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ أَلَا تَغْزُو فَقَالَ إِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ الْإِسْلَامَ بُنِيَ عَلَى خَمْسٍ شَهَادَةِ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَإِقَامِ الصَّلَاةِ وَإِيتَاءِ الزَّكَاةِ وَصِيَامِ رَمَضَانَ وَحَجِّ الْبَيْتِ
Ва дида [Ибн Нумаирица] нижеда [дир инсуца] нижеда [Ханжалатида] бицун букӀанин абун хадуб гьес абуна: «Дида рагӀана [Икрима бин Халидица] Савусида хӀадис бицунеб, цо чияс [ГӀабдуллагь бин ГӀумарида] абураб: «Щай мун рагъуларев? Гьес жаваб кьуна: «ХӀакъикъаталдаги дида рагӀана Аллагьасул Аварагас (с.т.гӀ.в.) абулеб: «ХӀакъикъаталдаги исламалъул кьучӀ щуго аслуялда тӀад лъуна: Аллагь гурони гӀибадат гьабизе мустахӀикъав аллагь гьечӀолъиялъе нугӀлъи гьаби, какал рахъи, закагӀат кьей, Рамазан моцӀалъ кӀал кквей, Аллагьасул хӀусмат гьаби».
Hadith
Imam Muslim : 23
حَدَّثَنَا خَلَفُ بْنُ هِشَامٍ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ أَبِي جَمْرَةَ قَالَ سَمِعْتُ ابْنَ عَبَّاسٍ ح و حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى وَاللَّفْظُ لَهُ أَخْبَرَنَا عَبَّادُ بْنُ عَبَّادٍ عَنْ أَبِي جَمْرَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ قَدِمَ وَفْدُ عَبْدِ الْقَيْسِ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّا هَذَا الْحَيَّ مِنْ رَبِيعَةَ وَقَدْ حَالَتْ بَيْنَنَا وَبَيْنَكَ كُفَّارُ مُضَرَ فَلَا نَخْلُصُ إِلَيْكَ إِلَّا فِي شَهْرِ الْحَرَامِ فَمُرْنَا بِأَمْرٍ نَعْمَلُ بِهِ وَنَدْعُو إِلَيْهِ مَنْ وَرَاءَنَا قَالَ آمُرُكُمْ بِأَرْبَعٍ وَأَنْهَاكُمْ عَنْ أَرْبَعٍ الْإِيمَانِ بِاللَّهِ ثُمَّ فَسَّرَهَا لَهُمْ فَقَالَ شَهَادَةِ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ وَإِقَامِ الصَّلَاةِ وَإِيتَاءِ الزَّكَاةِ وَأَنْ تُؤَدُّوا خُمُسَ مَا غَنِمْتُمْ وَأَنْهَاكُمْ عَنْ الدُّبَّاءِ وَالْحَنْتَمِ وَالنَّقِيرِ وَالْمُقَيَّرِ زَادَ خَلَفٌ فِي رِوَايَتِهِ شَهَادَةِ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَعَقَدَ وَاحِدَةً
Бицун буго нилъеда [Халаф бин ХӀишамица] бицун бугила [ХӀаммад бин Заидица] [Абу Жамраялдасан] гьес абуна, дида рагӀана [Ибн ГӀаббасида]. -цогидаб риваяталда хъван букӀана- Ва нижеда [ЯхӀя бин ЯхӀяда] бицун букӀана ва гьаб лафаж гьесул бугин, нижеда [ГӀаббад бин ГӀаббадида] [Абу Жамрах] [Ибн ГӀаббасидасан] бицун букӀана гьес абуна: «ГӀабдул Къайсул чапар ана Расулуллагьи саллаллагьу ва гьаб гӀалайуллагьи букӀана, РабигӀаталъул къавмалъул цо бутӀа, ва хӀакъикъаталдаги мудларазул капурзаби нижедаги нужедаги гьоркьор чӀун руго, гьединлъидал ХӀарам моцӀалъ гурони нижеда нужедаса хвасарлъизе кӀоларо, гьединлъидал нижеда амру гьабе цо амру тӀубазабизе ва нижеца гьеб нижеда нахъа ругезе вагӀза гьабила» абун. Гьес абуна: «Дица нужее ункъо жоялдалъун амру гьабула, ункъо жоялдаса гьукъула: Ай, Аллагьасда иман лъей», - ян, цинги гьес гьезие тафсир гьабуна: «НугӀлъи гьабе, Аллагь гурони, цоги аллагь гьечӀолъиялъе ва МухӀамад Аллагьасул авараг вукӀиналъе, какал ралев, закагӀат кьолев, рагъул закат кьолев. Дица нужее гьукъула ад-Дубаялда, ал-Хантамалда, ан Накиралда ва ал-Мукъайяралда прессированный чагъир гьабичӀого тезе. Халафица жиндирго тарихалда тӀаде жубана: «НугӀлъи гьабе, Аллагь гурони, аллагь гьечӀолъиялъе – гӀибадат гьабизе мустахӀикъав». Ва цо нухалъ бухье'.
Hadith
Imam Muslim : 24
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَمُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَمُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ وَأَلْفَاظُهُمْ مُتَقَارِبَةٌ قَالَ أَبُو بَكْرٍ حَدَّثَنَا غُنْدَرٌ عَنْ شُعْبَةَ و قَالَ الْآخَرَانِ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ أَبِي جَمْرَةَ قَالَ كُنْتُ أُتَرْجِمُ بَيْنَ يَدَيْ ابْنِ عَبَّاسٍ وَبَيْنَ النَّاسِ فَأَتَتْهُ امْرَأَةٌ تَسْأَلُهُ عَنْ نَبِيذِ الْجَرِّ فَقَالَ إِنَّ وَفْدَ عَبْدِ الْقَيْسِ أَتَوْا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ الْوَفْدُ أَوْ مَنْ الْقَوْمُ قَالُوا رَبِيعَةُ قَالَ مَرْحَبًا بِالْقَوْمِ أَوْ بِالْوَفْدِ غَيْرَ خَزَايَا وَلَا النَّدَامَى قَالَ فَقَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّا نَأْتِيكَ مِنْ شُقَّةٍ بَعِيدَةٍ وَإِنَّ بَيْنَنَا وَبَيْنَكَ هَذَا الْحَيَّ مِنْ كُفَّارِ مُضَرَ وَإِنَّا لَا نَسْتَطِيعُ أَنْ نَأْتِيَكَ إِلَّا فِي شَهْرِ الْحَرَامِ فَمُرْنَا بِأَمْرٍ فَصْلٍ نُخْبِرْ بِهِ مَنْ وَرَاءَنَا نَدْخُلُ بِهِ الْجَنَّةَ قَالَ فَأَمَرَهُمْ بِأَرْبَعٍ وَنَهَاهُمْ عَنْ أَرْبَعٍ قَالَ أَمَرَهُمْ بِالْإِيمَانِ بِاللَّهِ وَحْدَهُ وَقَالَ هَلْ تَدْرُونَ مَا الْإِيمَانُ بِاللَّهِ قَالُوا اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ شَهَادَةُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ وَإِقَامُ الصَّلَاةِ وَإِيتَاءُ الزَّكَاةِ وَصَوْمُ رَمَضَانَ وَأَنْ تُؤَدُّوا خُمُسًا مِنْ الْمَغْنَمِ وَنَهَاهُمْ عَنْ الدُّبَّاءِ وَالْحَنْتَمِ وَالْمُزَفَّتِ قَالَ شُعْبَةُ وَرُبَّمَا قَالَ النَّقِيرِ قَالَ شُعْبَةُ وَرُبَّمَا قَالَ الْمُقَيَّرِ وَقَالَ احْفَظُوهُ وَأَخْبِرُوا بِهِ مِنْ وَرَائِكُمْ و قَالَ أَبُو بَكْرٍ فِي رِوَايَتِهِ مَنْ وَرَاءَكُمْ وَلَيْسَ فِي رِوَايَتِهِ الْمُقَيَّرِ و حَدَّثَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ حَدَّثَنَا أَبِي ح و حَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ الْجَهْضَمِيُّ قَالَ أَخْبَرَنِي أَبِي قَالَا جَمِيعًا حَدَّثَنَا قُرَّةُ بْنُ خَالِدٍ عَنْ أَبِي جَمْرَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِهَذَا الْحَدِيثِ نَحْوَ حَدِيثِ شُعْبَةَ وَقَالَ أَنْهَاكُمْ عَمَّا يُنْبَذُ فِي الدُّبَّاءِ وَالنَّقِيرِ وَالْحَنْتَمِ وَالْمُزَفَّتِ وَزَادَ ابْنُ مُعَاذٍ فِي حَدِيثِهِ عَنْ أَبِيهِ قَالَ وَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِلْأَشَجِّ أَشَجِّ عَبْدِ الْقَيْسِ إِنَّ فِيكَ خَصْلَتَيْنِ يُحِبُّهُمَا اللَّهُ الْحِلْمُ وَالْأَنَاةُ
Бицун буго нижеда [Абу Бакр бин Абу Сяйбаца] ва [МухӀамад бин ал-Муцаннаца] ва [МухӀамад бин Басысяр] ва гьезул лафаж цоцада гӀагарлъун бугин, [Абу Бакарица] абуна, нижеда бицун бугин [ГӀундар] [ШугӀбаялдаса], хутӀарал кӀиго чияс абуна, нижеда бицун бугин [МухӀамадица [МухӀамица]. [Абу Жамраца] гьес абуна: «Дун вукӀана [Ибну ГӀаббасида] ва халкъалда гьоркьов таржамачилъун, цинги цо чӀужугӀадан ячӀана ва гьикъана Набидзил сокалъул хӀакъалъулъ – чагъиралъул цо тайпаялъул – гьеб ракьул гъадриниб цӀунун букӀана, гьединлъидал гьелъ жаваб кьуна: «ХӀакъикъаталдаги, Аллагьасул саламалъул ГӀабдул-Къайсил чапар вачӀана Масъул. ТӀадегӀанав Аллагьас абуна: «Щив кколев дов расул - яги щив кколев доб халкъ? - ян жаваб кьуна гьез: «РабигӀат», - абун. Гьес абуна: «Халкъ - яги чапар - къабул гьаве, щибго къварилъи яги къварилъи ккечӀого», - ян. Хабарчияс абуна: «Гьез абуна: «Я Аллагьасул Расул, хӀакълъунго ниж духъе рикӀкӀадаб бакӀалдаса рачӀана», - ян. Нижедаги дудаги гьоркьор руго мудларазул капурзаби, хӀарам моцӀазда гурони ниж духъе рачӀине рес гьечӀого, гьединлъидал амру гьабе нижеда нижеца нухмалъи гьабулеб халкъалда абизе бегьулеб жоялъул хӀукму гьабизе, гьелдалъун ниж зобалазде лъугьине бегьулеб». Хабарчияс абуна: «Гьединлъидал Аллагьасул Расулас гьезие ункъо жо амру гьабуна, ункъо жо гьукъана», - ян. Хабарчияс нахъеги абуна: «Аллагьасул Расулас гьезда амру гьабуна цохӀо Аллагьасда иман лъейилан, Аллагьасде иман лъей щиб жояли лъалищ дудаян абун. — Гьез жаваб кьуна: «Аллагьасдаги гьесул аварагасдаги лъикӀ лъала», - ян. Гьес абуна: «НугӀлъи гьабе Аллагь гурев цоги аллагь гьечӀолъиялъе, МухӀамад Аллагьасул авараг вукӀиналъе, какал рахъе, закагӀат кье, Рамазаналъул кӀал ккве, гъаниматалъул щуабилеб бутӀа кье, дуе гьукъе ад-Дубаъ, ал-Хантам ва ал-Музаффат». СюгӀбаца абуна: «батила гьес «ан-Накъир» абун, гьеб букӀине бегьула «ал-Мукъайяр», гьес абуна: «Гьесда хадуб халккве ва дурго халкъалда лъазабе», - ян. Абубакарица жиндирго риваяталда рехсана, «Дуца дуда нахъасан нух бахъулев чи» абун, «ал-Мукъайяр» рехсечӀого». Ва дидаги бицун букӀана [ГӀубайдуллагь бин МугӀадзица] нижеда [дир инсуда] бицун букӀана. -цогидаб риваяталда хъван букӀуна- Ва гьес нилъеда бицун букӀана [Нашр бин ГӀали ал-ЖахӀдлами] гьес абуна, бицун букӀана дида [дир инсуца] гьез кӀиязго абуна, бицун букӀана нилъеда [Къурра бин Халид] [Абу Жамраялдаса] [Ибн ГӀаббасидаса] Аварагасдасан саллаллагьугун цадахъ гьаб хӀадисхӀал [хӀадисахӀал]. абун: «Дица нужее гьукъула ад-Дубаялда, ан-Накъиралда, ал-Хантамалда ва ал-Музаффаталда хъварабщинаб жоялдаса», - ян. Ва [Ибн МугӀаджица] жиндирго хӀадисалда тӀаде жубана [жиндирго инсудаса], гьес абуна: «Расулуллагь шаллаллагьу гӀалайгьи васалламица абуна ал-Асияж Асияж ГӀабдул-Къаисида: «ХӀакъикъаталдаги дулъ Аллагьас лъикӀлъи гьабулеб кӀиго сипат бугин, ай сабру ва цӀодорлъи».
Hadith
Imam Muslim : 25
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ حَدَّثَنَا ابْنُ عُلَيَّةَ حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ أَبِي عَرُوبَةَ عَنْ قَتَادَةَ قَالَ حَدَّثَنَا مَنْ لَقِيَ الْوَفْدَ الَّذِينَ قَدِمُوا عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ عَبْدِ الْقَيْسِ قَالَ سَعِيدٌ وَذَكَرَ قَتَادَةُ أَبَا نَضْرَةَ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ فِي حَدِيثِهِ هَذَا أَنَّ أُنَاسًا مِنْ عَبْدِ الْقَيْسِ قَدِمُوا عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالُوا يَا نَبِيَّ اللَّهِ إِنَّا حَيٌّ مِنْ رَبِيعَةَ وَبَيْنَنَا وَبَيْنَكَ كُفَّارُ مُضَرَ وَلَا نَقْدِرُ عَلَيْكَ إِلَّا فِي أَشْهُرِ الْحُرُمِ فَمُرْنَا بِأَمْرٍ نَأْمُرُ بِهِ مَنْ وَرَاءَنَا وَنَدْخُلُ بِهِ الْجَنَّةَ إِذَا نَحْنُ أَخَذْنَا بِهِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ آمُرُكُمْ بِأَرْبَعٍ وَأَنْهَاكُمْ عَنْ أَرْبَعٍ اعْبُدُوا اللَّهَ وَلَا تُشْرِكُوا بِهِ شَيْئًا وَأَقِيمُوا الصَّلَاةَ وَآتُوا الزَّكَاةَ وَصُومُوا رَمَضَانَ وَأَعْطُوا الْخُمُسَ مِنْ الْغَنَائِمِ وَأَنْهَاكُمْ عَنْ أَرْبَعٍ عَنْ الدُّبَّاءِ وَالْحَنْتَمِ وَالْمُزَفَّتِ وَالنَّقِيرِ قَالُوا يَا نَبِيَّ اللَّهِ مَا عِلْمُكَ بِالنَّقِيرِ قَالَ بَلَى جِذْعٌ تَنْقُرُونَهُ فَتَقْذِفُونَ فِيهِ مِنْ الْقُطَيْعَاءِ قَالَ سَعِيدٌ أَوْ قَالَ مِنْ التَّمْرِ ثُمَّ تَصُبُّونَ فِيهِ مِنْ الْمَاءِ حَتَّى إِذَا سَكَنَ غَلَيَانُهُ شَرِبْتُمُوهُ حَتَّى إِنَّ أَحَدَكُمْ أَوْ إِنَّ أَحَدَهُمْ لَيَضْرِبُ ابْنَ عَمِّهِ بِالسَّيْفِ قَالَ وَفِي الْقَوْمِ رَجُلٌ أَصَابَتْهُ جِرَاحَةٌ كَذَلِكَ قَالَ وَكُنْتُ أَخْبَؤُهَا حَيَاءً مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقُلْتُ فَفِيمَ نَشْرَبُ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ فِي أَسْقِيَةِ الْأَدَمِ الَّتِي يُلَاثُ عَلَى أَفْوَاهِهَا قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ أَرْضَنَا كَثِيرَةُ الْجِرْذَانِ وَلَا تَبْقَى بِهَا أَسْقِيَةُ الْأَدَمِ فَقَالَ نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَإِنْ أَكَلَتْهَا الْجِرْذَانُ وَإِنْ أَكَلَتْهَا الْجِرْذَانُ وَإِنْ أَكَلَتْهَا الْجِرْذَانُ قَالَ وَقَالَ نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِأَشَجِّ عَبْدِ الْقَيْسِ إِنَّ فِيكَ لَخَصْلَتَيْنِ يُحِبُّهُمَا اللَّهُ الْحِلْمُ وَالْأَنَاةُ حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَابْنُ بَشَّارٍ قَالَا حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ عَنْ سَعِيدٍ عَنْ قَتَادَةَ قَالَ حَدَّثَنِي غَيْرُ وَاحِدٍ لَقِيَ ذَاكَ الْوَفْدَ وَذَكَرَ أَبَا نَضْرَةَ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ أَنَّ وَفْدَ عَبْدِ الْقَيْسِ لَمَّا قَدِمُوا عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِثْلِ حَدِيثِ ابْنِ عُلَيَّةَ غَيْرَ أَنَّ فِيهِ وَتَذِيفُونَ فِيهِ مِنْ الْقُطَيْعَاءِ أَوْ التَّمْرِ وَالْمَاءِ وَلَمْ يَقُلْ قَالَ سَعِيدٌ أَوْ قَالَ مِنْ التَّمْرِ
Бицен гьабуна [ЯхӀя бин Аюбица] бицана [Ибн Улайятица] бицана [СагӀид бин Абу Арубаца] [Къатадаялдаса] гьес абуна: «Аллагьасул Расуласда цеве вачӀарав ГӀабдул Къайсил гуржиязул чапарасда дандчӀварав чияс нижеда абуна], [СагӀидАхӀадица] абуна, [СагӀидат] [Абу СагӀид ал-Худри] гьаб хӀадисалда, ГӀабдул Къайсида гьоркьоса гӀадамал Расулуллагьасухъе рачӀана ва абуна: «Я Авараг Аллагь, хӀакъикъаталдаги ниж росдал гӀадамал руго РабигӀаталъул къавмалдаса, ва хӀакъикъаталдаги Мудлар -капурзаби чӀун руго нижедаги нужедаги гьоркьоб гӀагарлъизе, гьединлъидал нижеда кӀола дуе амру гьабизе. нилъеца цо амру тӀубазабизе, нилъеда нахъа ругел гӀадамазе гьеб вагӀза гьабизе, гьелдалъун нилъ алжаналде лъугьине, гьелда нилъ ругьунлъани» абураб. Гьес абуна: «Дица дуе амру гьабула ункъо жоялдалъун ва гьукъула ункъо жоялдаса: ай Аллагьасе гӀибадат гьабе, гьесдаса щибго жоялдалъун ширк гьабуге, какал рахъе, закагӀат кьей, рамазан моцӀалъ кӀал ккве, гъанимаялъул багьаялъул щуабилеб бутӀа кье, дица дуе гьукъула ад-Дубатам ан-ал-Дубаманалда чагъиралъул къвачӀаби гьаризе». Гьез гьикъана: «Я Аллагьасул Авараг, ан-Накъиралъул хӀакъалъулъ дур лъай щиб бугеб? — Гьес абуна: «ГъотӀол кьалбал хъвала - хъвалсараб - цинги дуца гьелда жаниб хурма лъола». СагӀидица абуна: «Яги гьес абуна: «Хурмаялъул гъотӀодаса», - ян. Цинги нужеца гьелда жаниб лъим лъола бухӀараб лъим гӀодобе биччазегӀан, цинги нужер цояс - яги гьезул цояс - хӀакъикъаталдаги имгӀаласда хвалчен кьабизегӀан гьекъола», - ян абуна гьес, «Ва доб къокъаялда жанив вуго гьединго лъукъарав чи». Гьес нахъеги абуна: «Дица гьеб бахчана, Аллагьасул Аварагасдаса нечон, цинги дица гьикъана: «Гьедин батани, кинаб гъадриниб нилъеца гьекъезе бегьулеб, я Расулуллагь?» — Гьес жаваб кьуна: «КӀал къан бугеб загар гьабураб чармил гъадриниб». Гьез гьикъана: «Я Аллагьасул Расул, хӀакъикъаталдаги нижер ракь гьудулзабазул цӀун бугин, гьекъолеб жо хутӀулареб хӀалалъ загар гьабураб чармил гъадазда», - ян, цинги Аварагас абуна: «Ва гьеб гьудулзабаз квананиги, гьудулзабаз квананиги, хӀатта гьудулзабаз квананиги», - ян. Хабарчияс абуна: «Ва Аллагьасул Аварагас саллаллагьу гӀалайгьи ва саллам абуна Асияж ГӀабдул Къайсида: «ХӀакълъунго дулъ Аллагьасе бокьулеб кӀиго хасият бугин, ай; сабру гьабе ва цӀодорго вукӀа''. Бицен гьабуна нилъеда [МухӀамад бин ал-Муцаннаца] ва [Ибн Басысярица] кӀиязго абуна, бицана [Ибн Абу Адица] [СагӀидалдаса] [Къатадаялдаса] гьес абуна, бицана нилъеда цо гурев хабарчи дандчӀвана чапарасда. Ва [Абу Надлраца] рехсана [Абу СагӀид ал-Худридасан], авараг ГӀабдул Къаисица Расулуллагь саллаллагьу гӀалайгьи васалламалда данде [Ибн Улайя] гӀадаб хӀадисгун дандчӀвараб мехалъ, гӀицӀго гьелда жаниб хъван букӀанин: «Ва гьелда жаниб дуца хурмабигун, яги хурмагун ва лъимгун жубан абун гьечӀо», ва гьес абун букӀанин, «СагӀид» абун. тарихал''.
Hadith
Imam Muslim : 26
حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ بَكَّارٍ الْبَصْرِيُّ حَدَّثَنَا أَبُو عَاصِمٍ عَنْ ابْنِ جُرَيْجٍ ح و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ وَاللَّفْظُ لَهُ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ قَالَ أَخْبَرَنِي أَبُو قَزَعَةَ أَنَّ أَبَا نَضْرَةَ أَخْبَرَهُ وَحَسَنًا أَخْبَرَهُمَا أَنَّ أَبَا سَعِيدٍ الْخُدْرِيَّ أَخْبَرَهُ أَنَّ وَفْدَ عَبْدِ الْقَيْسِ لَمَّا أَتَوْا نَبِيَّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالُوا يَا نَبِيَّ اللَّهِ جَعَلَنَا اللَّهُ فِدَاءَكَ مَاذَا يَصْلُحُ لَنَا مِنْ الْأَشْرِبَةِ فَقَالَ لَا تَشْرَبُوا فِي النَّقِيرِ قَالُوا يَا نَبِيَّ اللَّهِ جَعَلَنَا اللَّهُ فِدَاءَكَ أَوَ تَدْرِي مَا النَّقِيرُ قَالَ نَعَمْ الْجِذْعُ يُنْقَرُ وَسَطُهُ وَلَا فِي الدُّبَّاءِ وَلَا فِي الْحَنْتَمَةِ وَعَلَيْكُمْ بِالْمُوكَى
Дида бицана [МухӀамад бин Баккар ал-Басрица] нилъеда [Абу Ашимида] [Ибн Журайджидасан] бицана. -цоги риваяталда абулеб букӀана-, Ва гьес дида [МухӀамад бин РафигӀ] бицана ва лафаж гьесул букӀанин. Бицун бугищ нижеда [ГӀабдурраззакъица] бицун бугищ нижеда [Ибн Журайжица] гьес абуна, бицун бугищ нижеда [Абу КъазагӀат] [Абу КъазагӀаца] [Абу Надлраца] гьеб бицун букӀиналъул, ва ал-ХӀасаница гьезул кӀияздагоги бицун букӀиналъул, [Абу СагӀид ал-Худрияс] гьесда бицун букӀиналъул, авараг ГӀабдул Къайсида аварагасда абуна гьес ca — Я Аллагьасул Авараг, Аллагьас ниж дур мифарлъун гьареги, кинаб гьекъолеб жо нижее лъикӀаб бугеб? Гьес жаваб кьуна: «Ан-Накъиралда гьекъоге», - ян. Гьез гьикъана: «Я Аллагьасул Авараг, Аллагьас ниж дур фидратлъун гьареги, ан-Накъир щиб жояли лъалищ дуда?» Гьес жаваб кьуна: «У, гъотӀол кьалбал гьоркьохъеб рахъалда хъвараб букӀуна, ад-Дубаялда яги ал-Хантамалда гьекъезе бегьуларо, бутӀрулги къанщун ругел гъадароязда жанир цӀунун ругел гьекъолеб жо гьекъезе ккола».
Hadith
Imam Muslim : 27
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَأَبُو كُرَيْبٍ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ جَمِيعًا عَنْ وَكِيعٍ قَالَ أَبُو بَكْرٍ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ زَكَرِيَّاءَ بْنِ إِسْحَقَ قَالَ حَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ صَيْفِيٍّ عَنْ أَبِي مَعْبَدٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ قَالَ أَبُو بَكْرٍ رُبَّمَا قَالَ وَكِيعٌ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ مُعَاذًا قَالَ بَعَثَنِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّكَ تَأْتِي قَوْمًا مِنْ أَهْلِ الْكِتَابِ فَادْعُهُمْ إِلَى شَهَادَةِ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنِّي رَسُولُ اللَّهِ فَإِنْ هُمْ أَطَاعُوا لِذَلِكَ فَأَعْلِمْهُمْ أَنَّ اللَّهَ افْتَرَضَ عَلَيْهِمْ خَمْسَ صَلَوَاتٍ فِي كُلِّ يَوْمٍ وَلَيْلَةٍ فَإِنْ هُمْ أَطَاعُوا لِذَلِكَ فَأَعْلِمْهُمْ أَنَّ اللَّهَ افْتَرَضَ عَلَيْهِمْ صَدَقَةً تُؤْخَذُ مِنْ أَغْنِيَائِهِمْ فَتُرَدُّ فِي فُقَرَائِهِمْ فَإِنْ هُمْ أَطَاعُوا لِذَلِكَ فَإِيَّاكَ وَكَرَائِمَ أَمْوَالِهِمْ وَاتَّقِ دَعْوَةَ الْمَظْلُومِ فَإِنَّهُ لَيْسَ بَيْنَهَا وَبَيْنَ اللَّهِ حِجَابٌ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ السَّرِيِّ حَدَّثَنَا زَكَرِيَّاءُ بْنُ إِسْحَقَ ح و حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ حَدَّثَنَا أَبُو عَاصِمٍ عَنْ زَكَرِيَّاءَ بْنِ إِسْحَقَ عَنْ يَحْيَى بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ صَيْفِيٍّ عَنْ أَبِي مَعْبَدٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَعَثَ مُعَاذًا إِلَى الْيَمَنِ فَقَالَ إِنَّكَ سَتَأْتِي قَوْمًا بِمِثْلِ حَدِيثِ وَكِيعٍ
Бицун буго нижеда [Абу Бакр бин Абу Сяибаца] ва [Абу Курайбица], ва [ИсхӀакъ бин Ибрагьимица] киналго [ВакигӀалдаса], [Абу Бакарица] абуна, бицана нижеда [Вакиъ] [Закария бин ИсхӀакъица] гьес абуна, бицана дида [ЯхӀя бин МаӀббаца] [ЯхӀя бин МагӀба] бин Шаиялдаса] [МугӀаз бин Жабалидасан], Абубакарица абуна: «Батила», - ян абуна Вакица, Ибн ГӀаббасидасан, МугӀазица абуна: «Расулуллагь шаллаллагьу гӀалайгьи васалламица дун витӀана», - ян. Гьес абуна: «ХӀакълъунго, мун вачӀине вуго агьлу-тӀахьалъул агьлуялде, дуца гьел ахӀе нугӀлъи гьабизе, Аллагь гурев цоги аллагь гьечӀолъиялъе – гӀибадаталъе мустахӀикъав – Аллагьасул ва дун Аллагьасул расул вукӀиналъе», - ян. Гьеб ишалъулъ гьел дуе мутӀигӀлъани, дуца гьезда абе Аллагьас щибаб къоялъги къасиги щуго как базе тӀадаблъун гьабунин. Гьеб ишалъулъ гьел дуе мутӀигӀлъани, дуца гьезда абе, Аллагьас гьезда тӀадаблъун гьабун бугин бечедал чагӀазухъа бахъун, гьезда гьоркьор ругел мискинзабазе бикьараб садакъа. Гьедин гьел дуе мутӀигӀлъани, цинги мун гьезул хирияб хазинаялдаса рикӀкӀад чӀела. Мун хӀинкъа зулму гьабурав чиясул дугӀаялдаса, гьесдаги Аллагьасдаги гьоркьоб квал-квал букӀунарелъул''. Бицен гьабуна [Ибн Абу ГӀумарица] [Бисир бин ас-Сари] бицана [Закария бин ИсхӀакъица]. -цогидаб риваяталда абулеб букӀана- Ва нилъеда бицун букӀана [ГӀабду бин ХӀумайдица] нилъеда [Абу Ашимица] [Закария бин ИсхӀакъалдаса] [ЯхӀя бин ГӀабдуллагь бин Шайфидаса] [Абу МагӀбадидаса] [Ибн ГӀаббасида] бицунеб букӀиналъул, авараг Мудзалагьу саллаллагьу вукӀанин. абуна: «ХӀакълъунго мун вачӀина цо халкъалде», - ян. ВакигӀил хӀадисалда бугеб гӀадин.
Hadith
Imam Muslim : 28
حَدَّثَنَا أُمَيَّةُ بْنُ بِسْطَامَ الْعَيْشِيُّ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ حَدَّثَنَا رَوْحٌ وَهُوَ ابْنُ الْقَاسِمِ عَنْ إِسْمَعِيلَ بْنِ أُمَيَّةَ عَنْ يَحْيَى بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ صَيْفِيٍّ عَنْ أَبِي مَعْبَدٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَمَّا بَعَثَ مُعَاذًا إِلَى الْيَمَنِ قَالَ إِنَّكَ تَقْدَمُ عَلَى قَوْمٍ أَهْلِ كِتَابٍ فَلْيَكُنْ أَوَّلَ مَا تَدْعُوهُمْ إِلَيْهِ عِبَادَةُ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ فَإِذَا عَرَفُوا اللَّهَ فَأَخْبِرْهُمْ أَنَّ اللَّهَ فَرَضَ عَلَيْهِمْ خَمْسَ صَلَوَاتٍ فِي يَوْمِهِمْ وَلَيْلَتِهِمْ فَإِذَا فَعَلُوا فَأَخْبِرْهُمْ أَنَّ اللَّهَ قَدْ فَرَضَ عَلَيْهِمْ زَكَاةً تُؤْخَذُ مِنْ أَغْنِيَائِهِمْ فَتُرَدُّ عَلَى فُقَرَائِهِمْ فَإِذَا أَطَاعُوا بِهَا فَخُذْ مِنْهُمْ وَتَوَقَّ كَرَائِمَ أَمْوَالِهِمْ
Бицана нижеда [Умайя бин Бистам аль-Айсийица] сказал нам [Язид бин Зураи`] сказал нам [Раух] - а именно Ибн аль-Къасим - от [ИсмагӀил бин Умайя] от [ЯхӀя бин ГӀабдуллагь бин Шайфи] от [Абу МагӀнуллагьу Раббалах] от [Ибдуллагьу] был МугӀаз Йеменалде витӀулаго гьес абуна: «ХӀакъикъаталдаги дуда цебе чӀун бугин агьлу-килбузул агьлу, цинги дуца гьезие вагӀза гьабулеб тӀоцебесеб васият ккола Аллагьасе гӀибадат азза ва жалла, гьезда Аллагь лъалев вугони, цинги гьезда абе Аллагьас гьезда тӀадаблъун гьабун бугин сордо-къоялъ щуго как базе». Гьединаб къагӀидаялъ дуе гьел мутӀигӀлъани, гьездаса закагӀат босе, гьезул хирияб бечелъиялдаса хӀинкъа» абун.
Hadith
Imam Muslim : 29
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا لَيْثُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ عُقَيْلٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ قَالَ أَخْبَرَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ بْنِ مَسْعُودٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ لَمَّا تُوُفِّيَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَاسْتُخْلِفَ أَبُو بَكْرٍ بَعْدَهُ وَكَفَرَ مَنْ كَفَرَ مِنْ الْعَرَبِ قَالَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ لِأَبِي بَكْرٍ كَيْفَ تُقَاتِلُ النَّاسَ وَقَدْ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أُمِرْتُ أَنْ أُقَاتِلَ النَّاسَ حَتَّى يَقُولُوا لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ فَمَنْ قَالَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ فَقَدْ عَصَمَ مِنِّي مَالَهُ وَنَفْسَهُ إِلَّا بِحَقِّهِ وَحِسَابُهُ عَلَى اللَّهِ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ وَاللَّهِ لَأُقَاتِلَنَّ مَنْ فَرَّقَ بَيْنَ الصَّلَاةِ وَالزَّكَاةِ فَإِنَّ الزَّكَاةَ حَقُّ الْمَالِ وَاللَّهِ لَوْ مَنَعُونِي عِقَالًا كَانُوا يُؤَدُّونَهُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَقَاتَلْتُهُمْ عَلَى مَنْعِهِ فَقَالَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ فَوَاللَّهِ مَا هُوَ إِلَّا أَنْ رَأَيْتُ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ قَدْ شَرَحَ صَدْرَ أَبِي بَكْرٍ لِلْقِتَالِ فَعَرَفْتُ أَنَّهُ الْحَقُّ
Бицун бугищ нижеда [Къутайба бин СагӀидица] бицун бугила нижеда [Лайтс бин СагӀадица] [Укъаилалдаса] [аз-Зухриялдаса] гьес абуна, бицун бугила нижеда [Убайдуллагь бин ГӀабдуллагь бин Утбах бин МасгӀудица] [Абу ХӀурайрах] гьес абуна: «Когда Расулялагьу халихӀал дипунт, саллаллагь гьесда хадуб, ва гӀарабазда гьоркьоса капурзабаз куфру гьабуна, цинги [ГӀумар бин ал-Хаттхабица] Абубакарида абуна: «Кин дуца гӀадамалгун рагъизе кӀолеб, Аллагьасул Расулас саллаллагьу гӀалайгьи васаллам абураб мехалъ: «Дида амру гьабуна гӀадамалгун рагъизе, гьез абизегӀан: «Аллагьасул гӀибадат гьечӀо, - ян абизегӀан». «ЛъикӀаб аллагь гьечӀо - гӀибадат гьабизе мустахӀикъав - Аллагь гурони», цинги хӀакъикъаталдаги гьес жиндирго мал-мулкги рухӀги цӀунун букӀана - дица гьарулел гьужумаздаса - ихтияралдалъун гурони. Ислам, ва гьелъул хӀисаб Аллагьасда тун буго'. Гьединлъидал [Абубакарица] абуна: «Аллагьасдалъун дица унго-унголъунги рагъизе бугин какги закагӀатги батӀа гьабулел чагӀазда данде, щай гурелъул закагӀат ккола -тӀалаб- мал-мулкалъул ихтияр». Аллагьасдалъун, Аллагьасул Расуласда (с.т.гӀ.в.) гӀарац кьун букӀаниги, гьез дие бокьичӀолъиялъ дие квал-квал гьабулеб батани, дица гьел бокьичӀолъиялъ гьезда данде рагъизе вуго». Гьединлъидал [ГӀумар бин ал-Хаттхабица] абуна: «Аллагьасдалъун гьев гурев, дида бихьана Аллагьас Абубакарил каранда рагъизе рагьун букӀин – гьезда – гьеб мехалъ дида лъана гьев хӀакъикъат вукӀин».
Hadith
Imam Muslim : 30
و حَدَّثَنَا أَبُو الطَّاهِرِ وَحَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى وَأَحْمَدُ بْنُ عِيسَى قَالَ أَحْمَدُ حَدَّثَنَا و قَالَ الْآخَرَانِ أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ قَالَ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ حَدَّثَنِي سَعِيدُ بْنُ الْمُسَيَّبِ أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ أَخْبَرَهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أُمِرْتُ أَنْ أُقَاتِلَ النَّاسَ حَتَّى يَقُولُوا لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ فَمَنْ قَالَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ عَصَمَ مِنِّي مَالَهُ وَنَفْسَهُ إِلَّا بِحَقِّهِ وَحِسَابُهُ عَلَى اللَّهِ
Ва гьелъ дида [Абу ат-ТӀагьирида] ва [Хармалах бин ЯхӀяда] ва [АхӀмад бин ГӀисада] бицана, [АхӀмадица] абуна: «Гьелъ нижеда бицана», - ян. Цоги кӀиго чияс абулеб мехалъ: «Гьес нижеда абуна [Ибн ВахӀбица] гьес абуна, гьес дида [Юнус] бицана [Ибн Шигьаб] гьес абуна, гьес дида [СагӀид бин ал-Мусайябида] бицана [Абу ХӀурайраца] гьесда абуна Аллагьасул Расулас (с.т.гӀ.в. аллагь - гӀибадат гьабизе мустахӀикъав - амма Аллагь', цинги лъицаниги абуни: «Аллагь гьечӀо - гӀибадат гьабизе мустахӀикъав - Аллагь гурони», - ян, хӀакъикъаталдаги гьес жиндирго мал-мулкги гӀумруги цӀунун бугин - дир гьужумалдаса - исламалъул ихтияралдалъун гурони, гьесул хӀисабги Аллагьасда тун бугин».
Hadith
Imam Muslim : 31
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَبْدَةَ الضَّبِّيُّ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ يَعْنِي الدَّرَاوَرْدِيَّ عَنْ الْعَلَاءِ ح و حَدَّثَنَا أُمَيَّةُ بْنُ بِسْطَامَ وَاللَّفْظُ لَهُ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ حَدَّثَنَا رَوْحٌ عَنْ الْعَلَاءِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ يَعْقُوبَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أُمِرْتُ أَنْ أُقَاتِلَ النَّاسَ حَتَّى يَشْهَدُوا أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَيُؤْمِنُوا بِي وَبِمَا جِئْتُ بِهِ فَإِذَا فَعَلُوا ذَلِكَ عَصَمُوا مِنِّي دِمَاءَهُمْ وَأَمْوَالَهُمْ إِلَّا بِحَقِّهَا وَحِسَابُهُمْ عَلَى اللَّهِ
Бицана нижеда [АхӀмад бин ГӀабдахӀ ад-Длаббица] бицана нижеда [ГӀабдул ГӀазизица] -ай ад-Дараварди- [ал-Алаъалдаса]. -цогидаб риваяталда рехсон букӀуна- Ва нилъеда бицана [Умайя бин БистӀам] ва лафаж гьесул бугин, бицана [Язид бин Зураи] нилъеда [РаухӀ] [ал-Алаъ бин ГӀабдуррахӀман бин Якъуб] [жиндирго инсудаса] вукӀана [Абу ХӀурайуллагь сагӀиллагьица абуна: «Дида амру гьабуна гӀадамалгун рагъизе, гьез нугӀлъи гьабизегӀан, аллагь гьечӀолъиялъе - ихтияр бугин сужда гьабизе - амма Аллагьасда ва дида ва дица бачӀараб Къуръаналда божизегӀан, цинги гьез гьедин абуни, хӀакъикъаталдаги гьез жидерго мал-мулкги рухӀги цӀунун бугин - дир гьужумалдаса - гьеб исламалъул ихтияраздалъун гурони. Гьезул хӀисабги Аллагьасда тун буго».
Hadith
Imam Muslim : 32
و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ غِيَاثٍ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي سُفْيَانَ عَنْ جَابِرٍ وَعَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أُمِرْتُ أَنْ أُقَاتِلَ النَّاسَ بِمِثْلِ حَدِيثِ ابْنِ الْمُسَيَّبِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ح و حَدَّثَنِي أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ ح و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ يَعْنِي ابْنَ مَهْدِيٍّ قَالَا جَمِيعًا حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ عَنْ جَابِرٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أُمِرْتُ أَنْ أُقَاتِلَ النَّاسَ حَتَّى يَقُولُوا لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ فَإِذَا قَالُوا لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ عَصَمُوا مِنِّي دِمَاءَهُمْ وَأَمْوَالَهُمْ إِلَّا بِحَقِّهَا وَحِسَابُهُمْ عَلَى اللَّهِ ثُمَّ قَرَأَ { إِنَّمَا أَنْتَ مُذَكِّرٌ لَسْتَ عَلَيْهِمْ بِمُسَيْطِرٍ }
Ва нижеда бицун букӀана [Абу Бакр бин Абу Сяибаца] нижеда бицун букӀана [ХӀафш бин Гьияца] [ал-Аъмасиялдаса] [Абу Суфьянидаса] [Жабиридаса] [Абу СалихӀидаса] [Абу ХӀурайраялдаса] кӀиязго абуна: «РасулуЛлагь салллагьу гӀалайгьи васаллагь амру гьабуна хӀадис: Ибн аль-Мусайяб из Абу Хурайры. -цогидаб риваяталда абулеб букӀана- Ва дидаги бицун букӀана [Абу Бакр бин Абу Сайбаца] нилъеда [Вакиъ] абун букӀана. -цогидаб риваяталда гьеб рехсон букӀана- Ва дида бицун букӀана [МухӀамад бин ал-Муцаннаца] нижеда [ГӀабдуррахӀманида] -ай бин Магьдида- кӀиязго абуна, нижеда [Суфянида] [Абу аз-Зубайридаса] [Жабиридаса] бицана гьес абуна: «Аллагьас абуна: аллагь гьечӀо -жиндие гӀибадат гьабизе ихтияр бугев- Аллагь гурев», гьединлъидал гьез абуна: «Жиндие гӀибадат гьабизе ихтияр бугев- Аллагь гурев аллагь гьечӀо», цинги хӀакъикъаталдаги гьез жидерго мал-мулкги рухӀалги -дир гьужумаздаса- цӀунана исламалъул ихтиярал сабаблъун гурони. Гьезул хӀисабги Аллагьасде рехун буго. Цинги гьес цӀалана: «ХӀакъикъаталдаги мун вуго -гӀицӀго- лъазаби гьабулев чи. Дур гьезда тӀад тӀубанго къуват гьечӀо- ' -Qs. Аль Гъаасийя: 21-22-.
Hadith
Imam Muslim : 33
حَدَّثَنَا أَبُو غَسَّانَ الْمِسْمَعِىُّ مَالِكُ بْنُ عَبْدِ الْوَاحِدِ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ الصَّبَّاحِ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ وَاقِدِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ زَيْدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أُمِرْتُ أَنْ أُقَاتِلَ النَّاسَ حَتَّى يَشْهَدُوا أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ وَيُقِيمُوا الصَّلَاةَ وَيُؤْتُوا الزَّكَاةَ فَإِذَا فَعَلُوا عَصَمُوا مِنِّي دِمَاءَهُمْ وَأَمْوَالَهُمْ إِلَّا بِحَقِّهَا وَحِسَابُهُمْ عَلَى اللَّهِ
Бицун буго нижеда [Абу Гъассан ал-Мисмаи Малик бин ГӀабдул Вагьидица] бицун бугила нижеда [ГӀабдул Малик бин аш-Шаббаца] [Сюъбаялдаса] [Вакъид бин МухӀамад бин Заид бин ГӀабдуллагь бин ГӀумар] [жиндирго инсудаса] [ГӀабдуллагь бин Умартил буюрухъ букӀанин]. аллагь гьечӀо - гӀибадат гьабизе мустахӀикъав - амма Аллагь ва МухӀаммад Аллагьасул авараг вукӀин, гьез чӀезаруна как базе, ва закат кьезе. Гьединлъидал гьез гьедин гьабулеб батани, хӀакъикъаталдаги гьез жидерго мал-мулкги рухӀалги цӀунун руго -дир гьужумаздаса-, исламалъул ихтиярал сабаблъун гурони. Гьезул хӀисабги Аллагьасда тун буго».
Hadith
Imam Muslim : 34
و حَدَّثَنَا سُوَيْدُ بْنُ سَعِيدٍ وَابْنُ أَبِي عُمَرَ قَالَا حَدَّثَنَا مَرْوَانُ يَعْنِيَانِ الْفَزَارِيَّ عَنْ أَبِي مَالِكٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ قَالَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَكَفَرَ بِمَا يُعْبَدُ مِنْ دُونِ اللَّهِ حَرُمَ مَالُهُ وَدَمُهُ وَحِسَابُهُ عَلَى اللَّهِ و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا أَبُو خَالِدٍ الْأَحْمَرُ ح وَحَدَّثَنِيهِ زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ كِلَاهُمَا عَنْ أَبِي مَالِكٍ عَنْ أَبِيهِ أَنَّهُ سَمِعَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ وَحَّدَ اللَّهَ ثُمَّ ذَكَرَ بِمِثْلِهِ
Ва нижеда [Сувайд бин СагӀидица] ва [Ибн Абу ГӀумарица] кӀиязго абуна, бицана [Марван] гьезул кӀиязулго магӀна букӀана Марван ал-Фазари, [Абу Маликидасан] [жиндирго инсудасан] гьес абуна: «Дида рагӀана Аллагьасул Расулас саллаллагьу гӀалайгьи васаллам абулев вуго: гӀибадат гьабулеб- амма Аллагьасе, ва Аллагь гурев гӀибадат гьабулеб жоялъул къадру хвезабулеб батани, гьесул бечелъиги биги хӀарамаб букӀуна, гьезул кириги Аллагьасда цебе букӀуна». Ва нижеда бицун букӀана [Абу Бакр бин Абу Сайбаца] нижеда [Абу Халид ал-АхӀмарица] бицун букӀана. -цогидаб риваяталда абулеб букӀана- Ва гьес дида бицун букӀана гьелъул хӀакъалъулъ [Зугьайр бин Харбица] нижеда [Язид бин Гьарунида] [Абу Маликил]ги [жиндирго инсулги] бицун букӀанин, жинда рагӀун букӀанин Аварагас саллаллагьу гӀалайгьи ва саллам абулеб: «Гьеб гӀадаб жоялда Аллагьасда божилъи гьабурав чияс», - ян.
Hadith
Imam Muslim : 35
و حَدَّثَنِي حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى التُّجِيبِيُّ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ قَالَ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ أَخْبَرَنِي سَعِيدُ بْنُ الْمُسَيَّبِ عَنْ أَبِيهِ قَالَ لَمَّا حَضَرَتْ أَبَا طَالِبٍ الْوَفَاةُ جَاءَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَوَجَدَ عِنْدَهُ أَبَا جَهْلٍ وَعَبْدَ اللَّهِ بْنَ أَبِي أُمَيَّةَ بْنِ الْمُغِيرَةِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا عَمِّ قُلْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ كَلِمَةً أَشْهَدُ لَكَ بِهَا عِنْدَ اللَّهِ فَقَالَ أَبُو جَهْلٍ وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ أَبِي أُمَيَّةَ يَا أَبَا طَالِبٍ أَتَرْغَبُ عَنْ مِلَّةِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ فَلَمْ يَزَلْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَعْرِضُهَا عَلَيْهِ وَيُعِيدُ لَهُ تِلْكَ الْمَقَالَةَ حَتَّى قَالَ أَبُو طَالِبٍ آخِرَ مَا كَلَّمَهُمْ هُوَ عَلَى مِلَّةِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ وَأَبَى أَنْ يَقُولَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَمَا وَاللَّهِ لَأَسْتَغْفِرَنَّ لَكَ مَا لَمْ أُنْهَ عَنْكَ فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ { مَا كَانَ لِلنَّبِيِّ وَالَّذِينَ آمَنُوا أَنْ يَسْتَغْفِرُوا لِلْمُشْرِكِينَ وَلَوْ كَانُوا أُولِي قُرْبَى مِنْ بَعْدِ مَا تَبَيَّنَ لَهُمْ أَنَّهُمْ أَصْحَابُ الْجَحِيمِ } وَأَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى فِي أَبِي طَالِبٍ فَقَالَ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ { إِنَّكَ لَا تَهْدِي مَنْ أَحْبَبْتَ وَلَكِنَّ اللَّهَ يَهْدِي مَنْ يَشَاءُ وَهُوَ أَعْلَمُ بِالْمُهْتَدِينَ } و حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ قَالَا أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ ح و حَدَّثَنَا حَسَنٌ الْحُلْوَانِيُّ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ قَالَا حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ وَهُوَ ابْنُ إِبْرَاهِيمَ بْنِ سَعْدٍ قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ صَالِحٍ كِلَاهُمَا عَنْ الزُّهْرِيِّ بِهَذَا الْإِسْنَادِ مِثْلَهُ غَيْرَ أَنَّ حَدِيثَ صَالِحٍ انْتَهَى عِنْدَ قَوْلِهِ فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ فِيهِ وَلَمْ يَذْكُرْ الْآيَتَيْنِ وَقَالَ فِي حَدِيثِهِ وَيَعُودَانِ فِي تِلْكَ الْمَقَالَةِ وَفِي حَدِيثِ مَعْمَرٍ مَكَانَ هَذِهِ الْكَلِمَةِ فَلَمْ يَزَالَا بِهِ
Ва гьес дида абуна [Хармалагь бин ЯхӀя ат-Тужиби] абуна дида [ГӀабдуллагь бин ВахӀб] гьес абуна, гьес дида [Юнус] бицана [Ибн Шигьаб] гьес абуна, гьес дида [СагӀид бин ал-Мусайяб] [жиндирго инсуда] бицана гьес абуна: «Расулуллагь шааллагьу гӀалайбулихӀ зияраталда вукӀараб мехалъ гьес абуна. Гьесда гьенир ратана Абу ЖахӀлги ГӀабдуллагь бин Абу Умайя бин ал-Мугьираги. Расулуллагь шаллаллагьу гӀалайгьи васаллам абуна: «Дядя! Акъидаялъул кӀиго предложение абе, дун Аллагьасда цеве дур нугӀлъун вукӀина». Цинги АбужахӀлицаги ГӀабдуллагь бин Абу Умайятицаги абуна: «Я АбутӀалиб, дуда кӀолебищ ГӀабдул МустӀалибил дин рехун тезе? ' Расулуллагь саллаллагьу гӀалайгьи васалламица рес къотӀизабичӀо ва гьелъул бакӀалда гьесда халат бахъинабуна КӀиго Калимаялъул Акъида цӀализе малъи ва чанго нухалъ такрар гьабуна. Гьединлъидал АбутӀалибица гьезие ахирисеб рагӀи хӀисабалда жаваб кьуна, жив ГӀабдул МутӀалибил диналда хутӀун вугин, Калима Шагьадат абизе бокьун гьечӀин. Расулуллагь шаллаллагьу гӀалайгьи васалламица гьединго абуна: «Валлагь, дица Аллагьасда тӀаса лъугьин гьарила нужее гӀоло», - ян, Аллагьас аят рещтӀинабуна: «-Аварагасдаги иман лъураздаги бегьуларо ширк гьабурал чагӀаздаса тӀаса лъугьаян гьаризе, гьел жидерго гӀагарлъиялъул чагӀи рукӀаниги, гьезда бичӀчӀун хадуб, -Qs -s -s. Таубаялда: 113-. Цинги Аллагьас Абу ТӀалибил лъугьа-бахъиналда хурхун жиндирго рагӀаби рещтӀана: «ХӀакъикъаталдаги, дуе, я МухӀамад, дур къуват гьечӀо дуе вокьулев чиясе нух бихьизе, гьес ислам къабул гьабизе, амма Аллагь вуго жиндиего бокьарав чиясе нух бихьизе къуват бугев, ва гьев вуго бищунго лъикӀ лъалев ислам къабул гьабизе - лъица халкъ къабул гьабизе кколебали». -Къс. Аль Къашаш: 56-. Ва нижеда [ИсхӀакъ бин Ибрагьимица] ва [ГӀабдур бин ХӀумайдица] кӀиязго абуна, нижеда [ГӀабдурраззакъица] бицана [Маъмарида]. -цогидаб риваяталда абулеб букӀана- Ва нилъеда [ХӀасан ал-ХӀулвани] ва [ГӀабду бин ХӀумайдица] кӀиязго абуна, бицана [Якъуб] -ай Ибн Ибрагьим бин СагӀад- гьес абуна, бицана нилъеда [дир инсуда] [СалихӀидаса] кӀияздаго [гьаб аз-Зухриялдаса мисалалъе]. ГӀицӀго СалихӀил хӀадис лъугӀулеб буго, «цинги Аллагьас гьесул хӀакъалъулъ жиндирго калам рещтӀана», - ян, гьеб кӀиябго аят гьес рехсон гьечӀо. Ва гьес жиндирго хӀадисалда рехсана: «Ва кӀиязго гьел рагӀаби такрар гьаруна», - ян, хӀадисалда Маъмар ккола гьеб предложениялъул бакӀалда. Ва гьел кӀиялго хутӀула гьелдалъун нухда ругеллъун'.
Hadith
Imam Muslim : 36
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبَّادٍ وَابْنُ أَبِي عُمَرَ قَالَا حَدَّثَنَا مَرْوَانُ عَنْ يَزِيدَ وَهُوَ ابْنُ كَيْسَانَ عَنْ أَبِي حَازِمٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِعَمِّهِ عِنْدَ الْمَوْتِ قُلْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ أَشْهَدُ لَكَ بِهَا يَوْمَ الْقِيَامَةِ فَأَبَى فَأَنْزَلَ اللَّهُ { إِنَّكَ لَا تَهْدِي مَنْ أَحْبَبْتَ } الْآيَةَ
Бицен гьабуна нижеда [МухӀамад бин ГӀаббадица] ва [Ибн Абу ГӀумарица] кӀиязго абуна, бицана нижеда [Марваница] [Язидидаса] -ай Ибн Кайсаница- [Абу ХӀазимидаса] [Абу ХӀурайраялдаса] гьес абуна: «Аллагьасул аварагас саллаллагьу гӀалайгьи васаллам абуна жиндирго имгӀаласда, жиндирго имгӀаласда абуна: Аллагь гурев чиясе гӀибадат гьабизе мустахӀикъаб' Дица нужее нугӀлъи гьабила гьал рагӀабаздалъун къиямасеб къоялъ'. Амма гьес инкар гьабуна, цинги Аллагьас загьир гьабуна: «-ХӀакълъунго дуда кӀвезе гьечӀо дуе рокьулел нухда рачине-' -С. Аль Къашаш: 56-.
Hadith
Imam Muslim : 37
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمِ بْنِ مَيْمُونٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ كَيْسَانَ عَنْ أَبِي حَازِمٍ الْأَشْجَعِيِّ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِعَمِّهِ قُلْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ أَشْهَدُ لَكَ بِهَا يَوْمَ الْقِيَامَةِ قَالَ لَوْلَا أَنْ تُعَيِّرَنِي قُرَيْشٌ يَقُولُونَ إِنَّمَا حَمَلَهُ عَلَى ذَلِكَ الْجَزَعُ لَأَقْرَرْتُ بِهَا عَيْنَكَ فَأَنْزَلَ اللَّهُ { إِنَّكَ لَا تَهْدِي مَنْ أَحْبَبْتَ وَلَكِنَّ اللَّهَ يَهْدِي مَنْ يَشَاءُ }
Бицен гьабуна нилъеда [МухӀамад бин ХӀатим бин Маймун] бицана [ЯхӀя бин СагӀидица] бицана [Язид бин Къайсаница] [Абу ХӀазим ал-Асижаидаса] [Абу ХӀурайраца] гьес абуна: «Аллагьасул аварагас саллаллагьу гӀалайгьи васаллам абун букӀана жиндирго имгӀаласда, гьесда абуна: Аллагь гурев чиясе гӀибадат гьабиялъул' Дица нужее нугӀлъи гьабила гьал рагӀабаздалъун къиямасеб къоялъ'. Гьес жаваб кьуна: «Къурайшияз дида гӀайиб чӀвалеб букӀинчӀебани, «гьес гьадин гьабуна ургъел букӀиналъ» абун, дун дур бераздалъун доб хӀукмуялда разилъилаан», - ян. Цинги Аллагьас загьир гьабуна: «ХӀакълъунго дуда кӀвезе гьечӀо дуе вокьулев чи нухда вачине, амма дица гьесие бокьарав чи нухда вачине вуго-» -С. Аль Къашаш: 56-.
Hadith
Imam Muslim : 38
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ كِلَاهُمَا عَنْ إِسْمَعِيلَ بْنِ إِبْرَاهِيمَ قَالَ أَبُو بَكْرٍ حَدَّثَنَا ابْنُ عُلَيَّةَ عَنْ خَالِدٍ قَالَ حَدَّثَنِي الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ عَنْ حُمْرَانَ عَنْ عُثْمَانَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ مَاتَ وَهُوَ يَعْلَمُ أَنَّهُ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ دَخَلَ الْجَنَّةَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي بَكْرٍ الْمُقَدَّمِيُّ حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ الْمُفَضَّلِ حَدَّثَنَا خَالِدٌ الْحَذَّاءُ عَنْ الْوَلِيدِ أَبِي بِشْرٍ قَالَ سَمِعْتُ حُمْرَانَ يَقُولُ سَمِعْتُ عُثْمَانَ يَقُولُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مِثْلَهُ سَوَاءً
Бицен гьабуна нижеда [Абу Бакр бин Абу Сяйбаца] ва [Зугьайр бин Харбица] кӀияздаго [ИсмагӀил бин Ибрагьимидасан], [Абу Бакарица] абуна, бицана нижеда [Ибн Улайятида] [Халидалдаса] гьес абуна, бицана нижеда [ал-Валид бин Муслим] [ХӀумманиллагь шаигьуллагьидаса] гьес абуна [У. васалламица абуна: «Аллагь гурони, цоги аллагь - гӀибадат гьабизе мустахӀикъав - гьечӀолъи лъалеб букӀаго хварав чи, ракӀчӀун зобалазде лъугьина». Бицана нижеда [МухӀамад бин Абу Бакр ал-Мукъаддамица] бицана нижеда [Бисир бин ал-Муфадллал] бицана нижеда [Халид ал-Хадззаъ] [ал-Валид Абу Бисир] гьес абуна, дида рагӀана [ХӀумраница] абулеб, дида рагӀана [ГӀусманица] абулеб букӀана, дида рагӀана [ГӀусманица] абулеб букӀана, дида рагӀана [ГӀусманица] абулеб букӀана, дида рагӀана [ГӀусманица] абулеб, дида рагӀана жо'.
Hadith
Imam Muslim : 39
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ النَّضْرِ بْنِ أَبِي النَّضْرِ قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو النَّضْرِ هَاشِمُ بْنُ الْقَاسِمِ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ الْأَشْجَعِيُّ عَنْ مَالِكِ بْنِ مِغْوَلٍ عَنْ طَلْحَةَ بْنِ مُصَرِّفٍ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ كُنَّا مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي مَسِيرٍ قَالَ فَنَفِدَتْ أَزْوَادُ الْقَوْمِ قَالَ حَتَّى هَمَّ بِنَحْرِ بَعْضِ حَمَائِلِهِمْ قَالَ فَقَالَ عُمَرُ يَا رَسُولَ اللَّهِ لَوْ جَمَعْتَ مَا بَقِيَ مِنْ أَزْوَادِ الْقَوْمِ فَدَعَوْتَ اللَّهَ عَلَيْهَا قَالَ فَفَعَلَ قَالَ فَجَاءَ ذُو الْبُرِّ بِبُرِّهِ وَذُو التَّمْرِ بِتَمْرِهِ قَالَ وَقَالَ مُجَاهِدٌ وَذُو النَّوَاةِ بِنَوَاهُ قُلْتُ وَمَا كَانُوا يَصْنَعُونَ بِالنَّوَى قَالَ كَانُوا يَمُصُّونَهُ وَيَشْرَبُونَ عَلَيْهِ الْمَاءَ قَالَ فَدَعَا عَلَيْهَا حَتَّى مَلَأَ الْقَوْمُ أَزْوِدَتَهُمْ قَالَ فَقَالَ عِنْدَ ذَلِكَ أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنِّي رَسُولُ اللَّهِ لَا يَلْقَى اللَّهَ بِهِمَا عَبْدٌ غَيْرَ شَاكٍّ فِيهِمَا إِلَّا دَخَلَ الْجَنَّةَ
Бицана нижеда [Абу Бакр бин ан-Надлар бин Абу ан-Надлар] гьес абуна, бицана нижеда [Абу ан-Надлар ХӀасим бин ал-Къасимица] бицана нижеда [Убайдуллагь ал-Асижаи] от [Малик бин Мигвал] от [Талхах бин Мушарриф] из [Абурах сказал] от [А Авараг саллаллагьу 'алейхи васаллям в пути'. Цинги гьес абуна: «Цинги доб халкъалъул ризкъи лъугӀана», - ян. Хадуб гьес абуна: «Жидерго цо-цо хӀайванал хъвезе бокьизегӀан», - ян. Хабарчияс абуна: «Цинги ГӀумарица абуна: «Я, Аллагьасул Расул, дуца халкъалъул ризкъиялдаса цо бутӀа бакӀарун, хадуб гьелда тӀасан Аллагьасде дугӀа гьабуни – хӀакълъунго лъикӀ букӀина –», - ян. Хабарчияс абуна: «Цинги гьес гьеб гьабуна», - ян. Хабарчияс абуна: «Цинги цӀоросаролъул бетӀергьан вачӀана жиндирго цӀоросаролъгун, хурмабазул бетӀергьан вачӀана жиндирго хурмагун», - ян. Хабарчияс абуна: «Ва Мужагьидица абуна: «Ва цӀолбол бетӀергьаби жидерго цӀолболгун», - ян. Дица абуна: «Щиб гьабулеб бугеб гьез цӀолбол?» гьес жаваб кьуна: «Гьез гьесда тӀад лъим хӀамулел рукӀана ва гьекъолел рукӀана», - ян. Гьес абуна: «Цинги Аллагьасул Расулас гьел ахӀана, ризкъиялъул гъадрал цӀезаризегӀан», - ян. ХӀакимас абуна: «Гьединлъидал Аллагьасул Расулас доб мехалъ дугӀа гьабуна: «Дица нугӀлъи гьабула, Аллагь гурони, аллагь гьечӀолъиялъе – гӀибадат гьабизе мустахӀикъав – ва дун Аллагьасул авараг вукӀиналъе, цониги лагъ Аллагьасда дандчӀваларо, щибго щаклъи гьечӀого, гьесда щулаго квер хъваялдалъун, гьев хӀакъикъаталдаги алжаналде лъугьина»».
Hadith
Imam Muslim : 40
حَدَّثَنَا سَهْلُ بْنُ عُثْمَانَ وَأَبُو كُرَيْبٍ مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلَاءِ جَمِيعًا عَنْ أَبِي مُعَاوِيَةَ قَالَ أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَوْ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ شَكَّ الْأَعْمَشُ قَالَ لَمَّا كَانَ غَزْوَةُ تَبُوكَ أَصَابَ النَّاسَ مَجَاعَةٌ قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ لَوْ أَذِنْتَ لَنَا فَنَحَرْنَا نَوَاضِحَنَا فَأَكَلْنَا وَادَّهَنَّا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ افْعَلُوا قَالَ فَجَاءَ عُمَرُ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنْ فَعَلْتَ قَلَّ الظَّهْرُ وَلَكِنْ ادْعُهُمْ بِفَضْلِ أَزْوَادِهِمْ ثُمَّ ادْعُ اللَّهَ لَهُمْ عَلَيْهَا بِالْبَرَكَةِ لَعَلَّ اللَّهَ أَنْ يَجْعَلَ فِي ذَلِكَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَعَمْ قَالَ فَدَعَا بِنِطَعٍ فَبَسَطَهُ ثُمَّ دَعَا بِفَضْلِ أَزْوَادِهِمْ قَالَ فَجَعَلَ الرَّجُلُ يَجِيءُ بِكَفِّ ذُرَةٍ قَالَ وَيَجِيءُ الْآخَرُ بِكَفِّ تَمْرٍ قَالَ وَيَجِيءُ الْآخَرُ بِكَسْرَةٍ حَتَّى اجْتَمَعَ عَلَى النِّطَعِ مِنْ ذَلِكَ شَيْءٌ يَسِيرٌ قَالَ فَدَعَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَيْهِ بِالْبَرَكَةِ ثُمَّ قَالَ خُذُوا فِي أَوْعِيَتِكُمْ قَالَ فَأَخَذُوا فِي أَوْعِيَتِهِمْ حَتَّى مَا تَرَكُوا فِي الْعَسْكَرِ وِعَاءً إِلَّا مَلَئُوهُ قَالَ فَأَكَلُوا حَتَّى شَبِعُوا وَفَضَلَتْ فَضْلَةٌ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنِّي رَسُولُ اللَّهِ لَا يَلْقَى اللَّهَ بِهِمَا عَبْدٌ غَيْرَ شَاكٍّ فَيُحْجَبَ عَنْ الْجَنَّةِ
Бицун букӀана нижеда [СахӀл бин ГӀусманица] ва [Абу Курайб МухӀамад бин ал-ГӀалаца] [Абу Муавияца] абурабщинаб. Бусурбабазда цӀакъ ракъи ккана, гьез абуна: «Я Аллагьасул Расул, дуца нижее изну кьелищ нижер хӀама хъвезе, гьелъул гьан кваназе ва гьелъул нах нах хӀисабалда хӀалтӀизабизе - тӀом бахчизе, бухӀулеб хинлъиялдаса цӀунизе -? ' Расулуллагь саллаллагьу гӀалайгьи васаллам жаваб кьуна: «Сделай это». Абу ХӀурайратица абуна: «Цинги ГӀумар вачӀана ва абуна: «Я Аллагьасул Расул, дуца гьедин гьабуни, цинги хӀамида мугъ лъугӀула – автомобиль –! Амма лъикӀ букӀинаан гьезул хутӀараб квен гьарун, хадуб дугӀа гьабуни, Аллагьас гьесие баракат лъеги», - ян. Абу ХӀурайратица хадубги абуна: «Цинги цо чи вачӀана цо хъатикь тӀощелги босун, цогидав вачӀана цо хъатикь хурмаги босун, цогидалги рукӀана кванил кьалбалгун, масала, чедгун, ракьанда тӀад дагьабго квен бакӀарун букӀине. Абу ХӀурайратица абуна: «Цинги Расулуллагь саллаллагьу гӀалайгьи васаллямица кванил нигӀматазда баракат лъейилан дугӀа гьабуна, гьелдаса хадуб гьес абуна: «Босе ва нужерго кванил гъадароял цӀезаре», - ян. Абу ХӀурайратица хадубги абуна: «Гьез хадуб жидерго кванил бакӀал цӀунана, цониги рагъухъан гурев, жидерго кванил бакӀал цӀун рукӀине». Абу ХӀурайратица хадубги абуна: «Гьез хадуб гӀорцӀизегӀан кванана, жеги квен хутӀана». Расулуллагь шаллагьу гӀалайгьи васалламица хадуб абуна: «Дица нугӀлъи гьабула Аллагь гурони гӀибадат гьабизе мустахӀикъав аллагь гьечӀолъиялъе ва дун Аллагьасул авараг вуго, цониги лагъ Аллагьасда дандчӀваларо, гьев гьеб предложениялда щаклъуларо ва гьеб мехалъ зобалазде лъугьине квал-квал гьабула», - ян.
