Imam Muslim (الامام مسلم) - 5362 Hadith
Hadith
Imam Muslim : 21
حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا عَاصِمٌ وَهُوَ ابْنُ مُحَمَّدِ بْنِ زَيْدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ أَبِيهِ قَالَ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بُنِيَ الْإِسْلَامُ عَلَى خَمْسٍ شَهَادَةِ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ وَإِقَامِ الصَّلَاةِ وَإِيتَاءِ الزَّكَاةِ وَحَجِّ الْبَيْتِ وَصَوْمِ رَمَضَانَ
Cuɛ kɔn la̱r [Ubaidullah bin Mu'adz] cuɛ kɔn la̱r [gua̱n] cuɛ kɔn la̱r [Ashim] - min lot ni̱ Ibnu Muɣammad bin Dhaid bin Abdullah bin Umar - kä [gua̱n] cuɛ wee; [Abdullah] cuɛ wee, 'Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam cuɛ wee: 'Ithla̱m ca täth kɛ kui̱ gua̱thni̱ da̱ŋ dhie̱e̱c: Ɛ jɛn ɣöö ɛ nyuuth ɛn ɣöö thiɛlɛ kuth -min tekɛ cuɔ̱ɔ̱ŋ kɛ ɣöö ba pal- duŋni̱ ɣöö ɛ Allah, ɛn ɣöö Muɣammad ɛ läätdɛ kä ɛ jääkdɛ, min yiɛth palä piny, min tho̱pɛ Zakat kä Baitullah, Ramadan'.
Hadith
Imam Muslim : 22
و حَدَّثَنِي ابْنُ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا حَنْظَلَةُ قَالَ سَمِعْتُ عِكْرِمَةَ بْنَ خَالِدٍ يُحَدِّثُ طَاوُسًا أَنَّ رَجُلًا قَالَ لِعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ أَلَا تَغْزُو فَقَالَ إِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ الْإِسْلَامَ بُنِيَ عَلَى خَمْسٍ شَهَادَةِ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَإِقَامِ الصَّلَاةِ وَإِيتَاءِ الزَّكَاةِ وَصِيَامِ رَمَضَانَ وَحَجِّ الْبَيْتِ
Kä kɛ kɔr kä mëë cɛ ɣä la̱r [Ibn Numair] ɛn ɣöö cɛ kɔ la̱r [gua̱n] ɛn ɣöö cɛ kɔn la̱r [Hanzhalah] cuɛ wee, ‘Cä [Ikrimah bin Khalid] liŋ latdɛ ɣadith kä Thawuth ɛn ɣöö cu wut [Abdullah bin Umar] ɛ jiök i̱, ‘Ɛŋu /cia ko̱r tɛr? ' Cuɛ loc i̱, 'Ɛpuc, cä jääk Kuɔth (malä kɛnɛ puɔ̱th Kuɔth tekɛ jɛ) liŋ i̱ wëë i̱: 'Ɛpuc, I̱thla̱m cua yiath piny kɛ ŋuɔ̱t dhie̱e̱c: Nyuuth i̱ thiɛlɛ kuth mi̱ ro̱ŋ kɛ pal ɛ ni̱ Allah, yiɛthdɛ piny palä, tho̱p zakat, mi̱th kɛ gua̱a̱th Ramadan kä Housemapil duŋ Allah'.'
Hadith
Imam Muslim : 23
حَدَّثَنَا خَلَفُ بْنُ هِشَامٍ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ أَبِي جَمْرَةَ قَالَ سَمِعْتُ ابْنَ عَبَّاسٍ ح و حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى وَاللَّفْظُ لَهُ أَخْبَرَنَا عَبَّادُ بْنُ عَبَّادٍ عَنْ أَبِي جَمْرَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ قَدِمَ وَفْدُ عَبْدِ الْقَيْسِ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّا هَذَا الْحَيَّ مِنْ رَبِيعَةَ وَقَدْ حَالَتْ بَيْنَنَا وَبَيْنَكَ كُفَّارُ مُضَرَ فَلَا نَخْلُصُ إِلَيْكَ إِلَّا فِي شَهْرِ الْحَرَامِ فَمُرْنَا بِأَمْرٍ نَعْمَلُ بِهِ وَنَدْعُو إِلَيْهِ مَنْ وَرَاءَنَا قَالَ آمُرُكُمْ بِأَرْبَعٍ وَأَنْهَاكُمْ عَنْ أَرْبَعٍ الْإِيمَانِ بِاللَّهِ ثُمَّ فَسَّرَهَا لَهُمْ فَقَالَ شَهَادَةِ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ وَإِقَامِ الصَّلَاةِ وَإِيتَاءِ الزَّكَاةِ وَأَنْ تُؤَدُّوا خُمُسَ مَا غَنِمْتُمْ وَأَنْهَاكُمْ عَنْ الدُّبَّاءِ وَالْحَنْتَمِ وَالنَّقِيرِ وَالْمُقَيَّرِ زَادَ خَلَفٌ فِي رِوَايَتِهِ شَهَادَةِ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَعَقَدَ وَاحِدَةً
Cuɛ kɔn la̱r [Khalap bin Ɣi̱cam] cuɛ kɔn la̱r [Ɣa̱mmad bin Dhaid] kä [Abu Jamra] cuɛ wee, Ɣän cä [Ibn Abbath] liŋ. -rɛy ruac dɔ̱diɛn ca jɛ lat- Kä cɛ kɔn la̱r [Yahya bin Yahya] kä ɛn lafazh ɛmɛ ɛ jɛn, cɛ kɔn la̱r [Abbad bin Abbad] kä [Abu Jamrah] kä [Ibn Abbath] jɛn cuɛ wee, ''Abdul Kaith' jääkdɛ cuɛ wä kä Rathulullah ɛ sallallallaahu cu kɛn 'alaullahi̱al ɛ, tha̱a̱ŋ ji̱ thuɔk duëël Rabi'ah, kä kɛ thuɔ̱k Mudlar infidels cukɛ cuɔ̱ŋ kamda kɛnɛ yɛ, kɛ kui̱c ɛmɔ /cakɔ dee gaŋ kä yɛ ɛ ni̱ kɛ gua̱a̱th in la pay Haram, kɛ kui̱c ɛmɔ läri jɛ kɔ ɛn ɣöö bakɔ ŋuɔ̱t la̱t kä bakɔ jɛ la̱r nɛy tin te jɔkda'. Cuɛ wee: ‘Ɣän la̱tdä yɛ kɛ ŋɔak da̱ŋ ŋuaan kä pën yɛ kɛ ŋɔak da̱ŋ ŋuaan: Ɛ jɛn ŋa̱th kä Allah,’ kɛ kɔrɛ cuɛ jɛ loc kɛ kui̱diɛn, wëë i̱: ‘Nyuɔ̱thɛ jɛ ɛn ɣöö thilɛ kuth - mi ro̱ŋ kɛ pal - ɛ ni Allah kä Muɣammad ɛ jɛn jääk Kuɔth, min lät palä, min tho̱p zakat duŋ köör, kä tho̱p zakat duŋ köör kɛl-fiil. Kä ɣän pën yɛ i̱ /cia kɔaŋ mi̱ ca liɔm la̱t rɛy ad-Duba', al-Ɣantam, ɛ Naqir kɛnɛ al-Muqayyar'. Khalaf cuɛ nyɔk kɛ lat rɛy lɛ̈ɛ̈ŋni̱kɛ i̱, 'Nyuɔ̱thdɛ i̱ thiɛlɛ kuoth - mi̱ ro̱ŋ kɛ pal - ɛ ni̱ Allah. Kä yiɛn jɛ kä kɛɛl'.
Hadith
Imam Muslim : 24
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَمُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَمُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ وَأَلْفَاظُهُمْ مُتَقَارِبَةٌ قَالَ أَبُو بَكْرٍ حَدَّثَنَا غُنْدَرٌ عَنْ شُعْبَةَ و قَالَ الْآخَرَانِ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ أَبِي جَمْرَةَ قَالَ كُنْتُ أُتَرْجِمُ بَيْنَ يَدَيْ ابْنِ عَبَّاسٍ وَبَيْنَ النَّاسِ فَأَتَتْهُ امْرَأَةٌ تَسْأَلُهُ عَنْ نَبِيذِ الْجَرِّ فَقَالَ إِنَّ وَفْدَ عَبْدِ الْقَيْسِ أَتَوْا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ الْوَفْدُ أَوْ مَنْ الْقَوْمُ قَالُوا رَبِيعَةُ قَالَ مَرْحَبًا بِالْقَوْمِ أَوْ بِالْوَفْدِ غَيْرَ خَزَايَا وَلَا النَّدَامَى قَالَ فَقَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّا نَأْتِيكَ مِنْ شُقَّةٍ بَعِيدَةٍ وَإِنَّ بَيْنَنَا وَبَيْنَكَ هَذَا الْحَيَّ مِنْ كُفَّارِ مُضَرَ وَإِنَّا لَا نَسْتَطِيعُ أَنْ نَأْتِيَكَ إِلَّا فِي شَهْرِ الْحَرَامِ فَمُرْنَا بِأَمْرٍ فَصْلٍ نُخْبِرْ بِهِ مَنْ وَرَاءَنَا نَدْخُلُ بِهِ الْجَنَّةَ قَالَ فَأَمَرَهُمْ بِأَرْبَعٍ وَنَهَاهُمْ عَنْ أَرْبَعٍ قَالَ أَمَرَهُمْ بِالْإِيمَانِ بِاللَّهِ وَحْدَهُ وَقَالَ هَلْ تَدْرُونَ مَا الْإِيمَانُ بِاللَّهِ قَالُوا اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ شَهَادَةُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ وَإِقَامُ الصَّلَاةِ وَإِيتَاءُ الزَّكَاةِ وَصَوْمُ رَمَضَانَ وَأَنْ تُؤَدُّوا خُمُسًا مِنْ الْمَغْنَمِ وَنَهَاهُمْ عَنْ الدُّبَّاءِ وَالْحَنْتَمِ وَالْمُزَفَّتِ قَالَ شُعْبَةُ وَرُبَّمَا قَالَ النَّقِيرِ قَالَ شُعْبَةُ وَرُبَّمَا قَالَ الْمُقَيَّرِ وَقَالَ احْفَظُوهُ وَأَخْبِرُوا بِهِ مِنْ وَرَائِكُمْ و قَالَ أَبُو بَكْرٍ فِي رِوَايَتِهِ مَنْ وَرَاءَكُمْ وَلَيْسَ فِي رِوَايَتِهِ الْمُقَيَّرِ و حَدَّثَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ حَدَّثَنَا أَبِي ح و حَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ الْجَهْضَمِيُّ قَالَ أَخْبَرَنِي أَبِي قَالَا جَمِيعًا حَدَّثَنَا قُرَّةُ بْنُ خَالِدٍ عَنْ أَبِي جَمْرَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِهَذَا الْحَدِيثِ نَحْوَ حَدِيثِ شُعْبَةَ وَقَالَ أَنْهَاكُمْ عَمَّا يُنْبَذُ فِي الدُّبَّاءِ وَالنَّقِيرِ وَالْحَنْتَمِ وَالْمُزَفَّتِ وَزَادَ ابْنُ مُعَاذٍ فِي حَدِيثِهِ عَنْ أَبِيهِ قَالَ وَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِلْأَشَجِّ أَشَجِّ عَبْدِ الْقَيْسِ إِنَّ فِيكَ خَصْلَتَيْنِ يُحِبُّهُمَا اللَّهُ الْحِلْمُ وَالْأَنَاةُ
Cuɛ kɔn la̱r [Abu Bakr bin Abu Thyaibah] kɛnɛ [Muɣammad bin al-Muthanna] kɛnɛ [Muɣa̱mmad bin Bathsyyar] kɛnɛ lapazhdiɛn thia̱kɛ kɛ rɔ̱, [Abu Bakr] cuɛ wee, cuɛ kɔn la̱r [Ghundar] kä [Shu’bah] kä cu nɛy da̱ŋ rɛw tin kɔ̱kiɛn ɛ lar i̱, cuɛ kɔn la̱r [Muɣammad käS] [Abu Jamrah] jɛn cuɛ wee, 'Ɣän ɛ ɣän ram ëë luɔc thok kam [Ibnu Abbas] kɛnɛ naath, kɛ kɔrɛ cu ciek ben kä cuɛ thiec kɛ kui̱ pi̱i̱ni̱ Nabidz - ɛ ca̱p kɔaŋ - min ca tɔ̱w rɛy thaak mi̱ ca la̱t kɛ mun, kɛ kui̱c ɛmɔ cuɛ loc i̱, 'Ɛpuc, cu jääk Abd al-Qaisthe-Mehillaahunger duŋ Allah the Messe'. Cu Allah wee: ''Ɛŋa ɛn jääk ɛmɔ - kiɛ ɛŋa ɛn naath ɛmɔ? - cukɛ jɛ loc i̱, 'Rabi'a'. Cuɛ wee: 'Nyuɔ̱rɛ naath - kiɛ ja̱k - ɛ thiɛl diw kiɛ diw'. Cu ram min lat ruac ɛmɔ wee, ‘Cikɛ wee i̱, ‘Ɣɔ̱ɔ̱n, jääk Kuɔth, kɛ thuɔ̱k cakɔ ben kä ji̱ gua̱a̱th mi na̱n. Kamdan kɛnɛ yɛ tekɛ Mudlar infidels kɛ ɣöö /cakɔ bi ben kä yɛ ɛ ni rɛy päthni ti jiäk, kɛ kui̱c ɛmɔ läri jɛ kɔ ɛn ɣöö bakɔ ca̱r kɛ kui̱ kä mi bakɔ la̱r nɛy tin böth nɛy kɛ kɛ min bakɔ wä nhial'. Kä cu ram ëë lat ruac ɛmɔ wee, ''Kä cu jääk Kuɔth kɛ la̱r ŋɔak da̱ŋ ŋuaan kä cuɛ kɛ pën ŋɔak da̱ŋ ŋuaan''. Kä cu ram ëë lat ruac ɛmɔ ɛ nyɔk kɛ jiök i̱, ‘Ci jääk Kuɔth kɛ jiök i̱ ŋa̱thkɛ Kuoth kärɔa, cuɛ wee, ‘Ŋäc yɛn ɣöö ŋa̱th kä Kuoth ɛ ŋu? ' Cukɛ jɛ loc i̱, 'Allah kɛnɛ jääkdɛ ŋäc kɛn ɛ gɔaa'. Cuɛ wee: ''Nyuɔ̱thɛ jɛ ɛn ɣöö thiɛlɛ kuth mi̱ dɔ̱ŋ mi̱ /ciɛɛ Allah, kä ɛn Muɣammad ɛ jɛn jääk Allah, lätni pal piny, tho̱pni zakat, thöpni Ramadlan, kä tho̱pni kɛl kä dhie̱e̱c kä ghanimah, kä gaŋni ji̱ ad-Duba`, al-Hantam kɛnɛ al-Muzaffat'. Cu Syu'bah ɛ lar, 'dɔ̱ŋ cɛ lar i̱ 'an-Naqir' kä dɔ̱ŋ bɛ a 'al-Muqayyar', cuɛ wee: 'Guɛcɛ jɛ kä läri jɛ naath'. Abu Bakr cuɛ lat rɛy latdädɛ i̱, 'Ɛn ram min böth ji̱ jɔkdu' ɛ /thiɛlɛ 'al-Muqayyar''. Kä ca jɛ la̱r ɣä [Ubaidullah bin Mu’adz] cɛ jɛ la̱r kɔn [gua̱n]. -rɛy ruac dɔ̱diɛn ca lat- Kä jɛn cɛ kɔn la̱r [Nathr bin Ali al-Jahdlami] jɛn cuɛ wee, cɛ ɣä la̱r [gua̱n] kɛn da̱ŋ rɛw cu kɛnɛ lar, cɛ kɔn la̱r [Kurra bin Khalid] kä [Abu Jamrah] kä [Ibn Abbath] kä göök sallallalahu kɛ gua̱a̱th in cuɛ wä kä Ɣa̱yuthi̱dila mi̱ cäät kɛ jɛ. cuɛ wee: 'Ɣän pën ji̱ kä ɛni̱ duɔ̱ɔ̱r mi̱ ca lat rɛy ad-Duba`, an-Naki̱r, al-Ɣantam kɛnɛ al-Mudhaffat'. Kä [Ibn Mu'adz] cuɛ mat rɛy ɣadithdɛ min bä kä [gua̱n], jɛn cuɛ wee, 'Kä Rathullah thällallahu 'alaihi wasallam cuɛ lar kä al-Asyyaj Asyajj Abd al-Kai̱th: 'Ɛpuc rɛydu tekɛ ciɛŋ da̱ŋ rɛw ti̱ nhɔk Kuoth kɛ, ɛ la nhök kɛnɛ tiit''.
Hadith
Imam Muslim : 25
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ حَدَّثَنَا ابْنُ عُلَيَّةَ حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ أَبِي عَرُوبَةَ عَنْ قَتَادَةَ قَالَ حَدَّثَنَا مَنْ لَقِيَ الْوَفْدَ الَّذِينَ قَدِمُوا عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ عَبْدِ الْقَيْسِ قَالَ سَعِيدٌ وَذَكَرَ قَتَادَةُ أَبَا نَضْرَةَ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ فِي حَدِيثِهِ هَذَا أَنَّ أُنَاسًا مِنْ عَبْدِ الْقَيْسِ قَدِمُوا عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالُوا يَا نَبِيَّ اللَّهِ إِنَّا حَيٌّ مِنْ رَبِيعَةَ وَبَيْنَنَا وَبَيْنَكَ كُفَّارُ مُضَرَ وَلَا نَقْدِرُ عَلَيْكَ إِلَّا فِي أَشْهُرِ الْحُرُمِ فَمُرْنَا بِأَمْرٍ نَأْمُرُ بِهِ مَنْ وَرَاءَنَا وَنَدْخُلُ بِهِ الْجَنَّةَ إِذَا نَحْنُ أَخَذْنَا بِهِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ آمُرُكُمْ بِأَرْبَعٍ وَأَنْهَاكُمْ عَنْ أَرْبَعٍ اعْبُدُوا اللَّهَ وَلَا تُشْرِكُوا بِهِ شَيْئًا وَأَقِيمُوا الصَّلَاةَ وَآتُوا الزَّكَاةَ وَصُومُوا رَمَضَانَ وَأَعْطُوا الْخُمُسَ مِنْ الْغَنَائِمِ وَأَنْهَاكُمْ عَنْ أَرْبَعٍ عَنْ الدُّبَّاءِ وَالْحَنْتَمِ وَالْمُزَفَّتِ وَالنَّقِيرِ قَالُوا يَا نَبِيَّ اللَّهِ مَا عِلْمُكَ بِالنَّقِيرِ قَالَ بَلَى جِذْعٌ تَنْقُرُونَهُ فَتَقْذِفُونَ فِيهِ مِنْ الْقُطَيْعَاءِ قَالَ سَعِيدٌ أَوْ قَالَ مِنْ التَّمْرِ ثُمَّ تَصُبُّونَ فِيهِ مِنْ الْمَاءِ حَتَّى إِذَا سَكَنَ غَلَيَانُهُ شَرِبْتُمُوهُ حَتَّى إِنَّ أَحَدَكُمْ أَوْ إِنَّ أَحَدَهُمْ لَيَضْرِبُ ابْنَ عَمِّهِ بِالسَّيْفِ قَالَ وَفِي الْقَوْمِ رَجُلٌ أَصَابَتْهُ جِرَاحَةٌ كَذَلِكَ قَالَ وَكُنْتُ أَخْبَؤُهَا حَيَاءً مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقُلْتُ فَفِيمَ نَشْرَبُ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ فِي أَسْقِيَةِ الْأَدَمِ الَّتِي يُلَاثُ عَلَى أَفْوَاهِهَا قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ أَرْضَنَا كَثِيرَةُ الْجِرْذَانِ وَلَا تَبْقَى بِهَا أَسْقِيَةُ الْأَدَمِ فَقَالَ نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَإِنْ أَكَلَتْهَا الْجِرْذَانُ وَإِنْ أَكَلَتْهَا الْجِرْذَانُ وَإِنْ أَكَلَتْهَا الْجِرْذَانُ قَالَ وَقَالَ نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِأَشَجِّ عَبْدِ الْقَيْسِ إِنَّ فِيكَ لَخَصْلَتَيْنِ يُحِبُّهُمَا اللَّهُ الْحِلْمُ وَالْأَنَاةُ حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَابْنُ بَشَّارٍ قَالَا حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ عَنْ سَعِيدٍ عَنْ قَتَادَةَ قَالَ حَدَّثَنِي غَيْرُ وَاحِدٍ لَقِيَ ذَاكَ الْوَفْدَ وَذَكَرَ أَبَا نَضْرَةَ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ أَنَّ وَفْدَ عَبْدِ الْقَيْسِ لَمَّا قَدِمُوا عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِثْلِ حَدِيثِ ابْنِ عُلَيَّةَ غَيْرَ أَنَّ فِيهِ وَتَذِيفُونَ فِيهِ مِنْ الْقُطَيْعَاءِ أَوْ التَّمْرِ وَالْمَاءِ وَلَمْ يَقُلْ قَالَ سَعِيدٌ أَوْ قَالَ مِنْ التَّمْرِ
Cuɛ kɔn la̱r [Yahya bin Ayyub] cuɛ kɔn la̱r [Ibn Ulayyah] cuɛ kɔn la̱r [Tha̱id bin Abu Arubah] kä [Qatadah] cuɛ wee, ‘Ram ëë ci̱ röm kɛ jääk ëë bä kä thärkäl Abdul Qaith mëë bëë nhiam jääk Kuɔth min bä kä [Qatada] [Abu Tha'id al-Khudri] rɛy ɣadith ɛmɛ, ɛn ɣöö nɛy ti̱ bä rɛy Abdul Qais cukɛ thiëëk kɛ Rathulullah sallallaahu 'alaihi wasallam kä cuɛ wee, 'Ɣɔ̱ɔ̱n göök Allah, kɛ thuɔ̱k kɔn lapnɛ ji̱ ciëŋ ti̱ bä kä döör Rabi'ah, kä kɛ thuɔ̱k Mudlar -infidelt cukɛ cuɔ̱ŋ kamdan kɛnɛ ji̱n, kɛ ɣöö banɛ month- kɔn kɛ ɣöö banɛ ŋuɔ̱t la̱t kɛ ɣöö banɛ jɛ la̱r nɛy tin te jɔkdan kɛ ɣöö kɛ jɛ banɛ wä rɛy parɛday mi ci kɔn rɔ̱ kuëŋ thi̱n'. Cuɛ wee: ''Ɣän cä yɛ la̱r ŋɔak da̱ŋ ŋuaan kä pën yɛ yɛ kɛ ŋɔak da̱ŋ ŋuaan: min la, palɛ Kuoth, kä /cuarɛ jɛ moc kɛ duɔ̱ɔ̱r, lätni pal, tho̱pni zakat, thöpni mi̱eth rɛy Ramadan, kä thöpni kɛl kä dhie̱e̱c kä kök ghanimah, kä ɣän pën yɛ ɣöö bia kɔaŋ la̱t rɛy ad-Dubaantam al-, al-'. Cukɛ thiec i̱, ‘Ɣɔ̱ɔ̱n gök Kuɔth, ɛŋu mi ŋäci kɛ kui̱ an-Naqir? ' Cuɛ wee: 'Kä jiath jiaath ca ŋok - ca ŋok raar - kɛ kɔrɛ biɛ la̱th rɛydɛ'. Cu Sa'id ɛ jiök i̱, 'Kiɛ cuɛ wee: 'kä jiath date palm. Kä kɛ kɔrɛ bi pi̱w la̱th rɛydɛ amäni mi ci pi̱w tin ci kööt cuɔ̱ŋ, kɛ kɔrɛ biɛ math amäni mi ci ram kɛl kä yɛ - kiɛ ram kɛl kä kɛ - gua̱ndɔɔŋdɛ moc kɛ thɛp', cuɛ wee, 'Kä rɛy bunä ɛmɔ tëëkɛ wut mi ca moc riɛk bä'. Cuɛ nyɔk kɛ loc i̱, ‘Ɣän cä jɛ tɛ̱̈ɛ̱̈ kɛ ɣöö cä pöc kɛ jääk Kuɔth sallallaahu ‘alaihi wasallam, kɛ kɔrɛ cua̱ thiec i̱, ‘Kä ɛŋu mi dënɛ math thi̱n, ji̱n jääk Kuɔth? ' Cuɛ loc i̱, 'Rɛy thaak mi̱ ca la̱t kɛ guɔ̱p mi̱ ca thokdɛ gäk'. Cukɛ thiec i̱, ''Ɣɔ̱ɔ̱n, jääk Kuɔth, kɛ thuɔ̱k mundan cɛ thia̱a̱ŋ kɛ kuɔ̱ndhuɔ̱ɔ̱ri̱, kɛ ɣöö /thiɛlɛ mi̱ ca math mi̱ ci̱ duɔth rɛy thaakni̱ tin ca moc kɛ kuɔ̱ndhuɔ̱ɔ̱r,'' kɛ kɔrɛ cu gök sallallaahu 'alaihi wasallam ɛ jiök i̱: 'Kä cäŋ ca jɛ cam ɛ kuɔ̱ndhuɔ̱ɔ̱ri̱, kä cäŋ ni̱ min ca jɛ cam ɛ kuɔ̱ndhuɔ̱ɔ̱ri̱ ɛ jɛn, kä cäŋ ni̱ min ca cam ɛ kuɔ̱ndhuɔ̱ɔ̱ri̱ ɛ jɛn.' Kä cu ram ëë lat ruac ɛmɔ ɛ lar i̱, ‘Kä cu gök Kuɔth in la Kuoth ɛ jiök i̱ Asyajj Abdul Qais: ‘Ɛpuc rɛydu tëëkɛ ciɛŋ da̱ŋ rɛw ti̱ nhɔk Kuoth ɛ, kɛn; käpni rɔ kä tiit rɔ''. Cuɛ kɔn la̱r [Muɣammad bin al-Muthanna] kɛnɛ [Ibn Bathysyar] kɛn da̱ŋ rɛw cu kɛnɛ lar, cuɛ kɔn la̱r [Ibn Abu Adi] kä [Tha’id] kä [Qatadah] jɛn cuɛ lar, cuɛ kɔn la̱r ɣöö /ciɛ ram kɛl kärɔa min lat ruac ɛmɔ cuɛ röm kɛ jääk. Kä [Abu Nadlrah] cuɛ lat kä [Abu Thai̱d al-Khudri], ɛn ɣöö jääk Abdul Qai̱th mëë cɛ röm kɛ Rathulullah thallallaahu 'alaihi wasallam kɛ ɣadith mi̱ ce̱tkɛ [Ibn Ulayyah], kärɔa rɛydɛ cua lat i̱, 'Kä rɛydɛ ji̱n matdɛ ni̱ ni̱n, kiɛ ni̱n kɛnɛ pi̱w /cɛ lar i̱,' kɛnɛ, ni̱n''.
Hadith
Imam Muslim : 26
حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ بَكَّارٍ الْبَصْرِيُّ حَدَّثَنَا أَبُو عَاصِمٍ عَنْ ابْنِ جُرَيْجٍ ح و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ وَاللَّفْظُ لَهُ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ قَالَ أَخْبَرَنِي أَبُو قَزَعَةَ أَنَّ أَبَا نَضْرَةَ أَخْبَرَهُ وَحَسَنًا أَخْبَرَهُمَا أَنَّ أَبَا سَعِيدٍ الْخُدْرِيَّ أَخْبَرَهُ أَنَّ وَفْدَ عَبْدِ الْقَيْسِ لَمَّا أَتَوْا نَبِيَّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالُوا يَا نَبِيَّ اللَّهِ جَعَلَنَا اللَّهُ فِدَاءَكَ مَاذَا يَصْلُحُ لَنَا مِنْ الْأَشْرِبَةِ فَقَالَ لَا تَشْرَبُوا فِي النَّقِيرِ قَالُوا يَا نَبِيَّ اللَّهِ جَعَلَنَا اللَّهُ فِدَاءَكَ أَوَ تَدْرِي مَا النَّقِيرُ قَالَ نَعَمْ الْجِذْعُ يُنْقَرُ وَسَطُهُ وَلَا فِي الدُّبَّاءِ وَلَا فِي الْحَنْتَمَةِ وَعَلَيْكُمْ بِالْمُوكَى
Cuɛ ɣä la̱r [Muɣammad bin Bakkar al-Bathri̱] cuɛ kɔn la̱r [Abu Acim] kä [Ibn Juraij]. -rɛy ruac dɔ̱diɛn ca lat-, Kä cuɛ ɣä jiök [Muɣammad bin Rafi'] kä lafazh ɛ duŋdɛ. Cuɛ kɔn la̱r [Abdurrazzaq] cuɛ kɔn la̱r [Ibn Juraij] jɛn cuɛ wee, cuɛ kɔn la̱r [Abu Qaza’ah] ɛn ɣöö [Abu Nadlrah] cɛ jɛ lat, kä cu al-Ɣa̱than ɛ la̱r kɛn da̱ŋ rɛw, ɛn ɣöö [Abu Tha̱id al-Khudri] cuɛ jɛ la̱r jɛ, ɛn ɣöö ram ëë ja̱k Abdul Qadhai̱th kä Prɔa-la-laahume mëë cɛ ben. 'Ɣɔ̱ɔ̱n göök Kuɔth, a Kuoth kɔn jakä luɛldu, ɛŋu mi gɔaa kɛ kui̱dan?' Cuɛ loc i̱: '/Cu maath kä an-Naqir'. Cukɛ thiec i̱, ''Ɣɔ̱ɔ̱n göök Kuɔth, a Kuoth kɔn jakä luɛldu, ŋäci min la an-Naqir?'' Cuɛ loc i̱: 'Ɣɔ̱ɔ̱n, jiath jiaath tekɛ däärdɛ mi̱ ca ŋuɔ̱k, kä /cuɛ bi math rɛy ad-Duba` kiɛ rɛy al-Hantam, kä bi -math kɛ kɔaŋ mi̱ ca tɔ̱w rɛy thaakni̱ ti̱ ca wi̱cdiɛn kum'.
Hadith
Imam Muslim : 27
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَأَبُو كُرَيْبٍ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ جَمِيعًا عَنْ وَكِيعٍ قَالَ أَبُو بَكْرٍ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ زَكَرِيَّاءَ بْنِ إِسْحَقَ قَالَ حَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ صَيْفِيٍّ عَنْ أَبِي مَعْبَدٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ قَالَ أَبُو بَكْرٍ رُبَّمَا قَالَ وَكِيعٌ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ مُعَاذًا قَالَ بَعَثَنِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّكَ تَأْتِي قَوْمًا مِنْ أَهْلِ الْكِتَابِ فَادْعُهُمْ إِلَى شَهَادَةِ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنِّي رَسُولُ اللَّهِ فَإِنْ هُمْ أَطَاعُوا لِذَلِكَ فَأَعْلِمْهُمْ أَنَّ اللَّهَ افْتَرَضَ عَلَيْهِمْ خَمْسَ صَلَوَاتٍ فِي كُلِّ يَوْمٍ وَلَيْلَةٍ فَإِنْ هُمْ أَطَاعُوا لِذَلِكَ فَأَعْلِمْهُمْ أَنَّ اللَّهَ افْتَرَضَ عَلَيْهِمْ صَدَقَةً تُؤْخَذُ مِنْ أَغْنِيَائِهِمْ فَتُرَدُّ فِي فُقَرَائِهِمْ فَإِنْ هُمْ أَطَاعُوا لِذَلِكَ فَإِيَّاكَ وَكَرَائِمَ أَمْوَالِهِمْ وَاتَّقِ دَعْوَةَ الْمَظْلُومِ فَإِنَّهُ لَيْسَ بَيْنَهَا وَبَيْنَ اللَّهِ حِجَابٌ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ السَّرِيِّ حَدَّثَنَا زَكَرِيَّاءُ بْنُ إِسْحَقَ ح و حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ حَدَّثَنَا أَبُو عَاصِمٍ عَنْ زَكَرِيَّاءَ بْنِ إِسْحَقَ عَنْ يَحْيَى بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ صَيْفِيٍّ عَنْ أَبِي مَعْبَدٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَعَثَ مُعَاذًا إِلَى الْيَمَنِ فَقَالَ إِنَّكَ سَتَأْتِي قَوْمًا بِمِثْلِ حَدِيثِ وَكِيعٍ
Cuɛ kɔn la̱r [Abu Bakr bin Abu Thyaiba] kɛnɛ [Abu Kuraib], kɛnɛ [I̱thak bin Ibra̱him] kɛn diaal bäkɛ kä [Waki’], [Abu Bakr] cuɛ wee, cuɛ kɔn la̱r [Waki’] kä [Dhakariya bin Ithaak] jɛn cuɛ wee, cuɛ ɣä la̱r [Yahya bin Abdullah bin Ca’b] kä [Mu'adh bin Jabal], Abu Bakr cuɛ wee, 'Dɔ̱ŋ,' Waki' cuɛ wee, kä Ibn Abbath, ɛn Mu'adh cuɛ wee, 'Rathullah thällallahu 'alaihi wathallam cɛ ɣä ja̱k.' Cuɛ wee: ‘Ɛpuc, bi ben kä nɛy ti la ji̱ buɔkni, kɛ kui̱c ɛmɔ cɔl kɛ kɛ ɣöö ba ruacdɛ lat ɛn ɣöö thilɛ kuth mi dɔ̱ŋ - mi ro̱ŋ kɛ ɣöö ba pal - ɛ ni Allah, kä ɛ ɣän jääk Allah. Mi cikɛ ruacdu luɔ̱th rɛy ruac ɛmɛ, läri jɛ kɛ ɛn ɣöö ci Allah ɛ lar ɛn ɣöö bikɛ pal nikä dhieec kɛ cäŋ kɛnɛ wäär. Mi cikɛ ruacdu luɔ̱th rɛy ruac ɛmɛ, läri jɛ kɛ ɛn ɣöö ci Kuoth ɛ la̱th lät ɛn ɣöö ba muc tin ca ka̱m nɛy tin riäŋ riäŋ kä ba kɛ da̱a̱k kä nɛy tin can rɛydiɛn. Mi wäkɛ ji̱ luɔ̱th kɛ duɔ̱ɔ̱p ɛmɔ, kɛ kɔrɛ bi rɔ gaŋ kä kuakkiɛn tin gɔw. Bi dual kɛ pal nɛɛni tin ca duer, kɛ ɣöö thilɛ mi gaŋ kamdɛ kɛnɛ Allah''. Cuɛ kɔn la̱r [Ibn Abu Umar] cuɛ kɔn la̱r [Bi̱thi̱r bin ath-Thari] cuɛ kɔn la̱r [Dhakariya' bin I̱thɛk]. -rɛy ruac dɔ̱diɛn ca lat- Kä jɛn ca la̱r kɔn [Abd bin Ɣumaid] cuɛ kɔn la̱r [Abu Acim] kä [Dhakariya' bin I̱thak] kä [Yahya bin Abdullah bin Thaipi] kä [Abu Ma'bad] kä [Ibn Abbath], ɛn ɣöö ɛ 'Gök ëë ca lar ɛ 'Thothɛn-Ye-la-ɣa-la-ɣa-la', cuɛ wee: ‘Ɛpuc bi ben kä naath’. Ce̱tkɛ min te rɛy ɣadith duŋ Waki'.
Hadith
Imam Muslim : 28
حَدَّثَنَا أُمَيَّةُ بْنُ بِسْطَامَ الْعَيْشِيُّ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ حَدَّثَنَا رَوْحٌ وَهُوَ ابْنُ الْقَاسِمِ عَنْ إِسْمَعِيلَ بْنِ أُمَيَّةَ عَنْ يَحْيَى بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ صَيْفِيٍّ عَنْ أَبِي مَعْبَدٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَمَّا بَعَثَ مُعَاذًا إِلَى الْيَمَنِ قَالَ إِنَّكَ تَقْدَمُ عَلَى قَوْمٍ أَهْلِ كِتَابٍ فَلْيَكُنْ أَوَّلَ مَا تَدْعُوهُمْ إِلَيْهِ عِبَادَةُ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ فَإِذَا عَرَفُوا اللَّهَ فَأَخْبِرْهُمْ أَنَّ اللَّهَ فَرَضَ عَلَيْهِمْ خَمْسَ صَلَوَاتٍ فِي يَوْمِهِمْ وَلَيْلَتِهِمْ فَإِذَا فَعَلُوا فَأَخْبِرْهُمْ أَنَّ اللَّهَ قَدْ فَرَضَ عَلَيْهِمْ زَكَاةً تُؤْخَذُ مِنْ أَغْنِيَائِهِمْ فَتُرَدُّ عَلَى فُقَرَائِهِمْ فَإِذَا أَطَاعُوا بِهَا فَخُذْ مِنْهُمْ وَتَوَقَّ كَرَائِمَ أَمْوَالِهِمْ
Cuɛ kɔn la̱r [Umayyah bin Biththam al-Aithyi] cuɛ kɔn la̱r [Yadhid bin Zura'i`] cuɛ kɔn la̱r [Rauh] - min cɔali̱ Ibn al-Kathi̱m - kä [Ithmai̱ɛl bin Umayyah] kä [Yahya bin Abdulallah bin Thaipi] kä [Abu Ma'ɣallahäthul Thai̱yi̱] cuɛ ben kä [Ibn al-Kathim] kä [Ibn al-Kathi̱m] kä mëë cɛ Mu'adz ja̱k kä Yemen, cuɛ wee: 'Ɛpuc ji̱n ci rɔ lot kɛ nɛy ti la ji̱ buɔkni, kɛ kɔrɛ bi ruac in nhiam in bi ruac kɛ kɛ ɛ pal Allah azza wa jalla, mi ŋäc kɛn Allah, kɛ kɔrɛ läri jɛ kɛ ɛn ɣöö Allah cɛ jɛ la̱th lät ɛn ɣöö bikɛ pal ni kä dhieec kɛ cäŋ kɛnɛ wäär. Mi cikɛ ji̱ luɔ̱th kɛ duɔ̱ɔ̱p ɛmɛ, kämni zakat kä kɛ kä bi dual kɛ kuakkiɛn tin gɔw’.
Hadith
Imam Muslim : 29
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا لَيْثُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ عُقَيْلٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ قَالَ أَخْبَرَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ بْنِ مَسْعُودٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ لَمَّا تُوُفِّيَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَاسْتُخْلِفَ أَبُو بَكْرٍ بَعْدَهُ وَكَفَرَ مَنْ كَفَرَ مِنْ الْعَرَبِ قَالَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ لِأَبِي بَكْرٍ كَيْفَ تُقَاتِلُ النَّاسَ وَقَدْ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أُمِرْتُ أَنْ أُقَاتِلَ النَّاسَ حَتَّى يَقُولُوا لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ فَمَنْ قَالَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ فَقَدْ عَصَمَ مِنِّي مَالَهُ وَنَفْسَهُ إِلَّا بِحَقِّهِ وَحِسَابُهُ عَلَى اللَّهِ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ وَاللَّهِ لَأُقَاتِلَنَّ مَنْ فَرَّقَ بَيْنَ الصَّلَاةِ وَالزَّكَاةِ فَإِنَّ الزَّكَاةَ حَقُّ الْمَالِ وَاللَّهِ لَوْ مَنَعُونِي عِقَالًا كَانُوا يُؤَدُّونَهُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَقَاتَلْتُهُمْ عَلَى مَنْعِهِ فَقَالَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ فَوَاللَّهِ مَا هُوَ إِلَّا أَنْ رَأَيْتُ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ قَدْ شَرَحَ صَدْرَ أَبِي بَكْرٍ لِلْقِتَالِ فَعَرَفْتُ أَنَّهُ الْحَقُّ
Cuɛ kɔn la̱r [Kutaiba bin Tha̱id] cuɛ kɔn la̱r [Laitth bin Tha̱ad] kä [Uqail] kä [az-Zuhri̱] cuɛ wee, cuɛ kɔn la̱r [Ubaidullah bin Abdullah bin Utba bin Ma̱th'ud] kä [Abu Ɣurairah] cuɛ wee, 'Mëë cua Bathula̱hi-la-lah-a-ca-li-pay-d-pɔ̱ny. kɛ kɔrɛ, kä cu ji̱ ŋäthä tin bä rɛy ji̱ Arab /thiɛl ŋäthä la̱t, kɛ kɔrɛ cu [Umar bin al-Khaththab] Abu Bakr jiök i̱, 'Ji̱n deri naath ko̱r i̱di, mëë ci̱ jääk Kuɔth sallallaahu 'alaihi wasallam ɛ lar: 'Ca ɣä la̱r ɣöö bä ko̱r tɛr kɛ naath amäni mëë ci̱ kɛn ɛ lar i̱, - duŋni̱ ɣöö /thiɛlɛ ram mi pal Kuoth, - 'Thiɛlɛ kuth - mi̱ ro̱ŋ kɛ pal - duŋni̱ ɣöö Allah', kɛ kɔrɛ cuɛ kuakkɛ kɛnɛ yiëëdɛ gaŋ kä - ma̱k mi̱ bä kä ɣä - ɛ ni̱ mi̱ ɛ cuɔ̱ɔ̱ŋ. I̱thla̱m, kɛnɛ kuëndɛ cua päl kä Allah'. Kä ɛnɔ [Abu Bakr] cuɛ wee, 'Kɛ Allah, ɣän bä ko̱r tɛr kɛ thuɔ̱k kɛ nɛy tin dääk kam palä kɛnɛ zakat, kɛ ɣöö zakat ɛ -ɛ ŋak- ɛ cuɔ̱ɔ̱ŋ kɛ kui̱ kuakni̱. Kɛ Allah, mi̱ ci̱ kɛn ɣä gaŋ kɛ kui̱ kä ɣöö /ci̱ kɛn ɛ go̱o̱r cäŋ ni̱ mëë ci̱ kɛn ɛ thöp Ja̱k Allah (malä kɛnɛ puɔ̱th Kuɔth bɛ tekɛ jɛ), bä ŋot kɛ mi̱ ko̱r kɛ kɛ kɛ kui̱ kä ɣöö /ci̱ kɛn ɛ go̱o̱r.' Ɛ jɛn [Umar bin al-Khaththab] cuɛ wee, 'Kɛ Allah /ciɛɛ jɛn duŋni̱ ɣöö cä nɛn ɛn Allah cɛ thok Abu Bakr lɛp kɛ ɣöö bɛ ko̱r tɛr - kɛ - kɛ kɔrɛ cua̱ jɛ ŋa̱c ɛn ɣöö ɛ jɛn thuɔ̱k''.
Hadith
Imam Muslim : 30
و حَدَّثَنَا أَبُو الطَّاهِرِ وَحَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى وَأَحْمَدُ بْنُ عِيسَى قَالَ أَحْمَدُ حَدَّثَنَا و قَالَ الْآخَرَانِ أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ قَالَ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ حَدَّثَنِي سَعِيدُ بْنُ الْمُسَيَّبِ أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ أَخْبَرَهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أُمِرْتُ أَنْ أُقَاتِلَ النَّاسَ حَتَّى يَقُولُوا لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ فَمَنْ قَالَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ عَصَمَ مِنِّي مَالَهُ وَنَفْسَهُ إِلَّا بِحَقِّهِ وَحِسَابُهُ عَلَى اللَّهِ
Kä jɛn cɛ ɣä jiök [Abu ath-Tahir] kɛnɛ [Ɣarmalah bin Yaɣya] kɛnɛ [Aɣmad bin I̱thɛ], [Aɣmad] cuɛ wee, ‘Cɛ kɔn la̱r’. Kä cu nɛy da̱ŋ rɛw kɔ̱kiɛn ɛ lar i̱, 'Jɛn cuɛ kɔn jiök [Ibn Wahb] cuɛ wee, cuɛ ɣä jiök [Yunus] kä [Ibn Shihab] cuɛ wee, cuɛ ɣä jiök [Sa'id bin al-Musayyab] ɛn ɣöö [Abu Hurairah] cuɛ jɛ jiök i̱ Ja̱k Kuɔth (maal kɛnɛ puɔ̱th Kuɔth bɛ te wi̱i̱dɛ, kuth - mi ro̱ŋ kɛ pal - duŋni̱ ɣöö Allah', kɛ kɔrɛ ram mi wee i̱, 'Thiɛlɛ kuth - mi ro̱ŋ kɛ pal - duŋni̱ ɣöö Allah', kɛ kɔrɛ ɛ thuɔ̱k jɛn cɛ kuakdɛ kɛnɛ tëkdɛ gaŋ kä - ma̱kdä - ɛ ni̱ mi̱ ɛ cuɔ̱ɔ̱ŋ I̱thla̱m, kä kuëndɛ ca päl kä Allah'.
Hadith
Imam Muslim : 31
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَبْدَةَ الضَّبِّيُّ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ يَعْنِي الدَّرَاوَرْدِيَّ عَنْ الْعَلَاءِ ح و حَدَّثَنَا أُمَيَّةُ بْنُ بِسْطَامَ وَاللَّفْظُ لَهُ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ حَدَّثَنَا رَوْحٌ عَنْ الْعَلَاءِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ يَعْقُوبَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أُمِرْتُ أَنْ أُقَاتِلَ النَّاسَ حَتَّى يَشْهَدُوا أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَيُؤْمِنُوا بِي وَبِمَا جِئْتُ بِهِ فَإِذَا فَعَلُوا ذَلِكَ عَصَمُوا مِنِّي دِمَاءَهُمْ وَأَمْوَالَهُمْ إِلَّا بِحَقِّهَا وَحِسَابُهُمْ عَلَى اللَّهِ
Cuɛ kɔn la̱r [Aɣmad bin Abda̱ adl-Dlabbi] cuɛ kɔn la̱r [Abdul Ɣadhi̱dh] -ɛ ciötdɛ i̱ ad-Darawardi̱- mi̱ bä kä [al-Ala']. -rɛy ruac dɔ̱diɛn ca jɛ lat- Kä cɛ kɔn la̱r [Umayyah bin Biththam] kä lapazh ɛ duŋdɛ, cɛ kɔn la̱r [Yazid bin Zura’i] cɛ kɔn la̱r [Rauh] kä [al-Ala’ bin Abdurrahman bin Ya’qub] kä [gua̱n] kä [Abu Ɣuraillahäla Ɣɛɣulah cuɛ lar: 'Ɣän cua ɣä la̱r ɣöö bä ko̱r tɛr kɛ naath amäni mi̱ ci̱kɛ lat i̱ thiɛlɛ kuoth - tekɛ cuɔ̱ɔ̱ŋ kɛ ɣöö ba kɛ pal - duŋni̱ ɣöö Allah kɛnɛ ŋa̱thdiɛn kɛ ɣä kɛnɛ rɛy Koran min cä nööŋ, kɛ kɔrɛ mi̱ ci̱kɛ nɛmɛ lar, kɛ kɔrɛ kɛ thuɔ̱k ci̱kɛ kuakkiɛn kɛnɛ yiëëdiɛn gaŋ kä - ma̱kdä - ɛ ni̱ mi̱ ɛ kui̱ cuŋä ji̱ I̱thla̱m. Kä kuëndiɛn ca päl kä Allah'.
Hadith
Imam Muslim : 32
و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ غِيَاثٍ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي سُفْيَانَ عَنْ جَابِرٍ وَعَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أُمِرْتُ أَنْ أُقَاتِلَ النَّاسَ بِمِثْلِ حَدِيثِ ابْنِ الْمُسَيَّبِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ح و حَدَّثَنِي أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ ح و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ يَعْنِي ابْنَ مَهْدِيٍّ قَالَا جَمِيعًا حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ عَنْ جَابِرٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أُمِرْتُ أَنْ أُقَاتِلَ النَّاسَ حَتَّى يَقُولُوا لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ فَإِذَا قَالُوا لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ عَصَمُوا مِنِّي دِمَاءَهُمْ وَأَمْوَالَهُمْ إِلَّا بِحَقِّهَا وَحِسَابُهُمْ عَلَى اللَّهِ ثُمَّ قَرَأَ { إِنَّمَا أَنْتَ مُذَكِّرٌ لَسْتَ عَلَيْهِمْ بِمُسَيْطِرٍ }
Kä jɛn ca la̱r kɔn [Abu Bakr bin Abu Thyaibah] cɛ kɔn la̱r [Ɣa̱pth bin Ghiyats] kä [al-A'masy] kä [Abu Thufyan] kä [Jabir] kä [Abu Thali̱h] kä [Abu Ɣurairah] kɛn da̱ŋ rɛw cukɛ wee, 'Rathulullah tha̱llallaahu 'alaɣi̱ toIhi wathalla̱m cuɛ lar i̱: Ibn al-Muthayyab mi̱ bä kä Abu Ɣurairah. -rɛy ruac dɔ̱diɛn ca lat- Kä jɛn ca la̱r ɣä [Abu Bakr bin Abu Syaibah] cɛ kɔn la̱r [Waki']. -rɛy ruac dɔ̱diɛn jɛn ca lat- Kä jɛn cua la̱r ɣä [Muɣammad bin al-Mutsanna] cuɛ kɔn la̱r [Abdurrahman] -ɛ ciötdɛ bin Mahdi- kɛn da̱ŋ rɛw cukɛ wee, cukɛ kɔn la̱r [Sufyan] kä [Abu az-Zubair] kä [Jabir] jɛn cuɛ wee, 'Kä ja̱k cuɛ lar i̱ 'until /Thiɛlɛ kuth -mi tekɛ cuɔ̱ɔ̱ŋ kɛ ɣöö ba pal- duŋni̱ ɣöö ɛ Allah', kɛ kui̱c ɛmɔ cukɛ wee, 'Thiɛlɛ kuth -mi tekɛ cuɔ̱ɔ̱ŋ kɛ ɣöö ba pal- ɛ ni̱ Allah', kɛ kɔrɛ kɛ thuɔ̱k cukɛ kuakkiɛn kɛnɛ yiëëdiɛn gaŋ kä -kä ma̱kdä- ɛ ni̱ kɛ kui̱ cuŋä ji̱ I̱thla̱m. Kä kuëndiɛn ca päl kä Allah. Kä cuɛ kuɛn i̱: '-Ɛpuc ji̱n ɛ -kärɔa- ram mi la lär naath. Kä /thiɛlɛ ji̱ buɔ̱m mi̱ di̱i̱t wi̱i̱diɛn- ' -Qs. Al Ɣa̱thi̱yä: 21-22-.
Hadith
Imam Muslim : 33
حَدَّثَنَا أَبُو غَسَّانَ الْمِسْمَعِىُّ مَالِكُ بْنُ عَبْدِ الْوَاحِدِ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ الصَّبَّاحِ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ وَاقِدِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ زَيْدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أُمِرْتُ أَنْ أُقَاتِلَ النَّاسَ حَتَّى يَشْهَدُوا أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ وَيُقِيمُوا الصَّلَاةَ وَيُؤْتُوا الزَّكَاةَ فَإِذَا فَعَلُوا عَصَمُوا مِنِّي دِمَاءَهُمْ وَأَمْوَالَهُمْ إِلَّا بِحَقِّهَا وَحِسَابُهُمْ عَلَى اللَّهِ
Cuɛ kɔn la̱r lär [Abu Ghaththan al-Mithma'i Malik bin Abdul Wa̱hid] cuɛ kɔn la̱r lär [Abdul Malik bin ath-Thabbah] kä [Thyu'ba] kä [Waqid bin Muɣa̱mɛd bin Dhaid bin Abdullah bin Umar] kä [gua̱n] kä [Abdullah bin Umarti̱ cuɛ lar i̱ kɛn nɛy tëë ca la̱th lät i̱] /Thiɛlɛ kuth - mi̱ ro̱ŋ kɛ pal - duŋni̱ ɣöö Allah kɛnɛ ɛn Muhammad ɛ jɛn jääk Allah, cukɛ pal yiath piny, kä cukɛ zakat thöp. Kä mi ci kɛn nɛmɛ la̱t, kɛ kɔrɛ ci kɛn kuakkiɛn kɛnɛ yiëëdiɛn gaŋ kä -kä ma̱kdä-, ɛ ni kɛ kui̱ cuŋni ji̱ I̱thla̱m. Kä kuëndiɛn ca päl kä Allah'.
Hadith
Imam Muslim : 34
و حَدَّثَنَا سُوَيْدُ بْنُ سَعِيدٍ وَابْنُ أَبِي عُمَرَ قَالَا حَدَّثَنَا مَرْوَانُ يَعْنِيَانِ الْفَزَارِيَّ عَنْ أَبِي مَالِكٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ قَالَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَكَفَرَ بِمَا يُعْبَدُ مِنْ دُونِ اللَّهِ حَرُمَ مَالُهُ وَدَمُهُ وَحِسَابُهُ عَلَى اللَّهِ و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا أَبُو خَالِدٍ الْأَحْمَرُ ح وَحَدَّثَنِيهِ زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ كِلَاهُمَا عَنْ أَبِي مَالِكٍ عَنْ أَبِيهِ أَنَّهُ سَمِعَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ وَحَّدَ اللَّهَ ثُمَّ ذَكَرَ بِمِثْلِهِ
Kä jɛn ca la̱r kɔn [Suwaid bin Tha̱id] kɛnɛ [Ibn Abu Umar] kɛn da̱ŋ rɛw cu kɛnɛ lar, cu kɛn kɔn la̱r [Marwan] kɛn da̱ŋ rɛw luɔtkɛ ni̱ Marwan al-Fazari, kä [Abu Malik] kä [gua̱n] jɛn cuɛ wee, 'Ɣän cä jääk Kuɔth liŋ i̱ palkɛ- duŋni̱ ɣöö Allah, kä discredits ɛni̱ duɔ̱ɔ̱r mi̱ palkɛ mi̱ dɔ̱ŋ mi̱ /ciɛɛ Allah, kɛ kɔrɛ ria̱ŋdɛ kɛnɛ riɛmdɛ kɛ haram, kä mucdiɛn ɛ duŋ Allah'. Kä jɛn ca la̱r kɔn [Abu Bakr bin Abu Thai̱ba] cɛ kɔn la̱r [Abu Khalid al-Aɣmar]. -rɛy ruac dɔ̱diɛn ca lat- Kä jɛn cɛ ɣä la̱r kɛ kui̱dɛ [Zuhair bin Harb] cɛ kɔn la̱r [Yazid bin Harun] kɛn da̱ŋ rɛw [Abu Malik] kɛnɛ [gua̱n] ɛn ɣöö cɛ gök sallallaahu 'alaihi wasallam liŋ i̱ wëë i̱: 'Ram mi bi ŋa̱thdɛ la̱th kä Allah kɛ duɔ̱ɔ̱r mi̱ ce̱tkɛ nɔmɔ,' kɛ kɔrɛ bɛ lat.'
Hadith
Imam Muslim : 35
و حَدَّثَنِي حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى التُّجِيبِيُّ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ قَالَ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ أَخْبَرَنِي سَعِيدُ بْنُ الْمُسَيَّبِ عَنْ أَبِيهِ قَالَ لَمَّا حَضَرَتْ أَبَا طَالِبٍ الْوَفَاةُ جَاءَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَوَجَدَ عِنْدَهُ أَبَا جَهْلٍ وَعَبْدَ اللَّهِ بْنَ أَبِي أُمَيَّةَ بْنِ الْمُغِيرَةِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا عَمِّ قُلْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ كَلِمَةً أَشْهَدُ لَكَ بِهَا عِنْدَ اللَّهِ فَقَالَ أَبُو جَهْلٍ وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ أَبِي أُمَيَّةَ يَا أَبَا طَالِبٍ أَتَرْغَبُ عَنْ مِلَّةِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ فَلَمْ يَزَلْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَعْرِضُهَا عَلَيْهِ وَيُعِيدُ لَهُ تِلْكَ الْمَقَالَةَ حَتَّى قَالَ أَبُو طَالِبٍ آخِرَ مَا كَلَّمَهُمْ هُوَ عَلَى مِلَّةِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ وَأَبَى أَنْ يَقُولَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَمَا وَاللَّهِ لَأَسْتَغْفِرَنَّ لَكَ مَا لَمْ أُنْهَ عَنْكَ فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ { مَا كَانَ لِلنَّبِيِّ وَالَّذِينَ آمَنُوا أَنْ يَسْتَغْفِرُوا لِلْمُشْرِكِينَ وَلَوْ كَانُوا أُولِي قُرْبَى مِنْ بَعْدِ مَا تَبَيَّنَ لَهُمْ أَنَّهُمْ أَصْحَابُ الْجَحِيمِ } وَأَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى فِي أَبِي طَالِبٍ فَقَالَ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ { إِنَّكَ لَا تَهْدِي مَنْ أَحْبَبْتَ وَلَكِنَّ اللَّهَ يَهْدِي مَنْ يَشَاءُ وَهُوَ أَعْلَمُ بِالْمُهْتَدِينَ } و حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ قَالَا أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ ح و حَدَّثَنَا حَسَنٌ الْحُلْوَانِيُّ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ قَالَا حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ وَهُوَ ابْنُ إِبْرَاهِيمَ بْنِ سَعْدٍ قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ صَالِحٍ كِلَاهُمَا عَنْ الزُّهْرِيِّ بِهَذَا الْإِسْنَادِ مِثْلَهُ غَيْرَ أَنَّ حَدِيثَ صَالِحٍ انْتَهَى عِنْدَ قَوْلِهِ فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ فِيهِ وَلَمْ يَذْكُرْ الْآيَتَيْنِ وَقَالَ فِي حَدِيثِهِ وَيَعُودَانِ فِي تِلْكَ الْمَقَالَةِ وَفِي حَدِيثِ مَعْمَرٍ مَكَانَ هَذِهِ الْكَلِمَةِ فَلَمْ يَزَالَا بِهِ
Kä cuɛ ɣä jiök [Ɣarmalah bin Yahya at-Tujibi] cuɛ ɣä jiök [Abdullah bin Waɣb] cuɛ wee, cuɛ ɣä jiök [Yunuth] kä [Ibn Thi̱ɣab] cuɛ wee, cuɛ ɣä jiök [Thaid bin al-Muthayyab] kä [gua̱n] cuɛ wee i̱, ‘Rathullah cuɛ Tallallahu ‘alayi̱ciŋ gua̱a̱thdɛ gui̱l. Cuɛ Abu Jahl kɛnɛ Abdullah bin Abu Umayya bin al-Mugirah jek bä ɛn wa̱nɔ. Cu Rathulullah ɛ lar i̱: ‘Uncle! Laar rieet da̱ŋ rɛw kä Creed, ɣän bä la neendu nhiam Allah'. Kä cu Abu Jahl kɛnɛ Abdullah bin Abu Umayyah ɛ jiök i̱, ''Ɣɔ̱ɔ̱n Abu Ta̱li̱b, ji̱n deri ŋa̱th Abdul Muthtalib päl? ' Rathulullah sallallaahu 'alaihi wasallam /ke̱nɛ rɔ moc kɛ päl piny kä cuɛ ŋot kɛ mi̱ ŋi̱i̱cɛ jɛ kɛ kuën ruaacni Kalimah da̱ŋ rɛw kä cuɛ kɛ nyɔk kɛ loc kä ti̱ ŋuan. Kä ɛnɔ cu Abu Talib ɛ loc ɛ la ruacdɛ min jɔak kä kɛ, ɛn ɣöö cɛ duɔth kɛ kuth Abdul MuTalib, kä cuɛ lo̱k i̱ bɛ Kalimah Shahadat lat. Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam bä cuɛ wee: 'Kɛ Allah, bä pälikä thiec kä Allah kɛ kui̱du,' kɛ kui̱c ɛmɔ cu Allah rieet ti̱ti̱ lat: '-/Cɛ lot ni̱ ɣöö bi̱ gök kɛnɛ nɛy tin ŋa̱thkɛ pälikä thiec kɛ kui̱ nɛɛni̱ tin ci shirk, cäŋ ni̱ min kɛ ji̱ maarädiɛn kärɔ̱ kɛ kɔr kä mëë cɛ jɔɔc ɛ jɔc kä kɛ ɛn ɣöö -Qill-'. Kä Ta̱ba̱: 113-. Kä kɛ kɔrɛ cu Allah ruacdɛ ja̱k piny kɛ kui̱ kä mëë ci̱ tuɔɔk kä Abu Talib: 'Ɛpuc, ji̱n, O Muhammad, /thiɛlɛ ji̱ buɔ̱m mi̱ deri̱ bo̱th kä ram mi̱ nhɔki kɛ ɣöö bɛ I̱thla̱m nhɔk, duŋni̱ ɣöö Allah ɛ jɛn ram min tekɛ buɔ̱m mi̱ deri̱ bo̱th kä nɛy tin go̱o̱rɛ, kä ɛ jɛn ram in ŋäc embralling bo̱th kɛ nɛy tin la naath-'. -Qni̱. Al Kathac: 56-. Kä cɛ kɔn la̱r [I̱thak bin Ibra̱him] kɛnɛ [Abd bin Ɣumaid] kɛn da̱ŋ rɛw cu kɛnɛ lar, cɛ kɔn la̱r [Abdurradhak] cɛ kɔn la̱r [Ma’mar]. -rɛy ruac dɔ̱diɛn jɛn ca lat- Kä cɛ kɔn la̱r [Ɣa̱than al-Ɣulwani] kɛnɛ [Abd bin Ɣumaid] kɛn da̱ŋ rɛw cu kɛnɛ lar, cɛ kɔn la̱r [Ya'qub] -ɛ jɛn Ibn Ibrahim bin Tha'ad- jɛn cuɛ wee, cɛ kɔn la̱r [gua̱n] kä [Thalih] kɛn da̱ŋ rɛw kä [az-Zuhri nɛmɛ kɛ cäätdɛ kɛɛ]. Ɛ jɛn kärɔa ɛn ɣöö ɛn Salih hadith cɛ thuɔ̱k kɛ rieet ti̱ti̱, 'kɛ kɔrɛ cu Allah ruacdɛ ja̱k kɛ kui̱dɛ,' kä /ke̱nɛ rieet da̱ŋ rɛw ti̱ti̱ lat. Kä cuɛ lat rɛy ɣadithdɛ i̱, ‘Kä kɛn da̱ŋ rɛw cukɛ rieet ti̱ti̱ nyɔk kɛ loc,’ rɛy ɣadith Ma’mar ɛ mi̱ ca gɛr kɛ kui̱ rieet ti̱ti̱. Kä kɛn da̱ŋ rɛw cukɛ ŋot kɛ mi̱ böthkɛ kɛ jɛ'.
Hadith
Imam Muslim : 36
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبَّادٍ وَابْنُ أَبِي عُمَرَ قَالَا حَدَّثَنَا مَرْوَانُ عَنْ يَزِيدَ وَهُوَ ابْنُ كَيْسَانَ عَنْ أَبِي حَازِمٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِعَمِّهِ عِنْدَ الْمَوْتِ قُلْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ أَشْهَدُ لَكَ بِهَا يَوْمَ الْقِيَامَةِ فَأَبَى فَأَنْزَلَ اللَّهُ { إِنَّكَ لَا تَهْدِي مَنْ أَحْبَبْتَ } الْآيَةَ
Cuɛ kɔn la̱r [Muɣammad bin Abbad] kɛnɛ [Ibn Abu Umar] kɛn da̱ŋ rɛw cu kɛnɛ lar, cuɛ kɔn la̱r [Marwan] kä [Yazid] -ɛ jɛn Ibn Kaisan- kä [Abu Ɣa̱dhim] kä [Abu Ɣurairah] jɛn cuɛ wee, 'Kä jääk Kuɔth sallallaahu 'alaihi wasallam cuɛ lar kä Theyy di- mi ro̱ŋ kɛ ɣöö ba pal ɛ /ci mɔ a Allah' Ɣän bä ji̱ la̱r lär kɛ rieet ti̱ti̱ kɛ cäŋ jiëcä nath li̱th'. Duŋni̱ ɣöö cuɛ lo̱k, kɛ kɔrɛ cu Allah ɛ lar: '-Ɛpuc /ciɛ ji̱n bi luäŋ kɛ bo̱th nɛy tin nhɔki-' -Qs. Al Kathac: 56-.
Hadith
Imam Muslim : 37
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمِ بْنِ مَيْمُونٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ كَيْسَانَ عَنْ أَبِي حَازِمٍ الْأَشْجَعِيِّ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِعَمِّهِ قُلْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ أَشْهَدُ لَكَ بِهَا يَوْمَ الْقِيَامَةِ قَالَ لَوْلَا أَنْ تُعَيِّرَنِي قُرَيْشٌ يَقُولُونَ إِنَّمَا حَمَلَهُ عَلَى ذَلِكَ الْجَزَعُ لَأَقْرَرْتُ بِهَا عَيْنَكَ فَأَنْزَلَ اللَّهُ { إِنَّكَ لَا تَهْدِي مَنْ أَحْبَبْتَ وَلَكِنَّ اللَّهَ يَهْدِي مَنْ يَشَاءُ }
Cuɛ kɔn la̱r [Muɣammad bin Ɣa̱tim bin Maimun] cuɛ kɔn la̱r [Yahya bin Tha̱id] cuɛ kɔn la̱r [Yazid bin Kai̱than] kä [Abu Ɣa̱dhi̱m al-Asyja'i] kä [Abu Ɣurairah] jɛn cuɛ wee, 'Kä jääk Kuɔth sallallaahu 'alaihi wasallam cuɛ lar i̱ /thiɛlɛ go̱o̱nydɛ mëë cɛ: kä ɣöö ba ji̱ pal kɛ duɔ̱ɔ̱p mi̱ dɔ̱ŋ mi̱ /ciɛɛ Allah' Ɣän bä ji̱ la̱r lär kɛ rieet ti̱ti̱ kɛ cäŋ jiëcä nath li̱th'. Cuɛ loc i̱, 'Mi̱ /ciɛ jɛn Quraysh ëë ci̱ ɣä kuëth kɛ ruacdiɛn i̱, 'Jɛn cɛ nɛmɛ la̱t kɛ ɣöö cɛ diɛɛr', dëë ruac ɛmɔ mat kɛ wäŋku'. Kä cu Allah ɛ lar: '-Ɛpuc /ciɛ ji̱n bi luäŋ kɛ bo̱th nɛy tin nhɔki, duŋni̱ ɣöö bä nɛy tin go̱o̱rɛ bo̱th-' -Qs. Al Kathac: 56-.
Hadith
Imam Muslim : 38
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ كِلَاهُمَا عَنْ إِسْمَعِيلَ بْنِ إِبْرَاهِيمَ قَالَ أَبُو بَكْرٍ حَدَّثَنَا ابْنُ عُلَيَّةَ عَنْ خَالِدٍ قَالَ حَدَّثَنِي الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ عَنْ حُمْرَانَ عَنْ عُثْمَانَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ مَاتَ وَهُوَ يَعْلَمُ أَنَّهُ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ دَخَلَ الْجَنَّةَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي بَكْرٍ الْمُقَدَّمِيُّ حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ الْمُفَضَّلِ حَدَّثَنَا خَالِدٌ الْحَذَّاءُ عَنْ الْوَلِيدِ أَبِي بِشْرٍ قَالَ سَمِعْتُ حُمْرَانَ يَقُولُ سَمِعْتُ عُثْمَانَ يَقُولُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مِثْلَهُ سَوَاءً
Cuɛ kɔn la̱r [Abu Bakr bin Abu Thyai̱ba] kɛnɛ [Dhuɣair bin Ɣa̱rb] kɛn da̱ŋ rɛw bäkɛ kä [I̱thmai̱l bin Ibra̱him], [Abu Bakr] cuɛ wee, cuɛ kɔn la̱r [Ibn Ulayyah] kä [Khalid] jɛn cuɛ wee, cuɛ kɔn la̱r [al-Walid bin Muthlim] kä [Ɣummanla thäul] jɛn kä [Uɣullallah] cuɛ lar i̱, wasallam cuɛ wee: 'Ram mi ci li̱w kä ŋäcɛ jɛ ɛn ɣöö thilɛ kuth - mi ro̱ŋ kɛ pal - ɛ ni Allah, jɛn bɛ wä nhial kɛ thuɔ̱k'. Cuɛ kɔn jiök [Muɣammad bin Abu Bakr al-Mukaddami] cuɛ kɔn jiök [Bi̱thir bin al-Mupadldlal] cuɛ kɔn jiök [Khalid al-Ɣa̱ddha’] kä [al-Walid Abu Bithir] jɛn cuɛ wee, cä [Ɣumran] liŋ cuɛ wee, cä [Uthman] liŋ cuɛ wee i̱, cä liŋ i̱ cu Rathulɣala thayla̱mɛal cuɛ wee, cä jɛ liŋ duɔ̱ɔ̱r'.
Hadith
Imam Muslim : 39
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ النَّضْرِ بْنِ أَبِي النَّضْرِ قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو النَّضْرِ هَاشِمُ بْنُ الْقَاسِمِ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ الْأَشْجَعِيُّ عَنْ مَالِكِ بْنِ مِغْوَلٍ عَنْ طَلْحَةَ بْنِ مُصَرِّفٍ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ كُنَّا مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي مَسِيرٍ قَالَ فَنَفِدَتْ أَزْوَادُ الْقَوْمِ قَالَ حَتَّى هَمَّ بِنَحْرِ بَعْضِ حَمَائِلِهِمْ قَالَ فَقَالَ عُمَرُ يَا رَسُولَ اللَّهِ لَوْ جَمَعْتَ مَا بَقِيَ مِنْ أَزْوَادِ الْقَوْمِ فَدَعَوْتَ اللَّهَ عَلَيْهَا قَالَ فَفَعَلَ قَالَ فَجَاءَ ذُو الْبُرِّ بِبُرِّهِ وَذُو التَّمْرِ بِتَمْرِهِ قَالَ وَقَالَ مُجَاهِدٌ وَذُو النَّوَاةِ بِنَوَاهُ قُلْتُ وَمَا كَانُوا يَصْنَعُونَ بِالنَّوَى قَالَ كَانُوا يَمُصُّونَهُ وَيَشْرَبُونَ عَلَيْهِ الْمَاءَ قَالَ فَدَعَا عَلَيْهَا حَتَّى مَلَأَ الْقَوْمُ أَزْوِدَتَهُمْ قَالَ فَقَالَ عِنْدَ ذَلِكَ أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنِّي رَسُولُ اللَّهِ لَا يَلْقَى اللَّهَ بِهِمَا عَبْدٌ غَيْرَ شَاكٍّ فِيهِمَا إِلَّا دَخَلَ الْجَنَّةَ
Cuɛ kɔn jiök [Abu Bakr bin an-Nadlar bin Abu an-Nadlar] jɛn cuɛ wee, cuɛ kɔn jiök [Abu an-Nadlar Ɣathi̱im bin al-Kathi̱m] cuɛ kɔn jiök [Ubaidullah al-Athi̱ja'i] kä [Malik bin Mighwal] kɛn kɛ [Thalhah bin Musharrif jɛn] kä [A] kä göök sallallaahu 'alaihi wathallam kɛ ja̱l'. Cuɛ wee, 'kɛ kɔrɛ cu mi̱eth nɛɛni tɔ̱tɔ̱ thuɔ̱k'. Kä min dɔ̱ŋ cuɛ wee, ‘Amäni mi cikɛ tha̱a̱ŋ leeynikiɛn go̱r i̱ ba näk’. Cu ram ëë lat ruac ɛmɔ wee, 'Kä cu Umar ɛ jiök i̱, 'Ɣɔ̱ɔ̱n, jääk Kuɔth, mi̱ ci̱ tha̱a̱ŋ ŋɔaani̱ tin ca cam ɛ naath mat kɛɛl kä bi Kuoth pal kɛ kui̱dɛ - kɛ thuɔ̱k bɛ gɔaa -'. Cu ram ëë lat ruac ɛmɔ wee, 'Kɛ kɔrɛ cuɛ jɛ la̱t'. Cu ram min lat ruac ɛmɔ wee, 'Kɛ kɔrɛ cu gua̱n dɛyw ben kɛ dɛykɛ, cu gua̱n dɛyni ben kɛ dɛynikɛ'. Cu ram min lat ruac ɛmɔ wee, 'Kä cu Mujahid ɛ lar i̱, 'Kä ji̱ bɛl kɛ bɛlkiɛn'. Kä cua̱ wee i̱, ɛŋu mi la̱tkɛ kɛ bɛl ɔ? cuɛ jɛ loc i̱, 'Cikɛ jɛ moc pi̱w kä cukɛ jɛ math'. Cuɛ wee, 'Kä cu jääk Kuɔth kɛ cɔl amäni mëë ci̱kɛ thaakni̱kiɛn thiäŋ kɛ mi̱eth'. Kä ram ëë lat ruac ɛmɔ cuɛ wee, ''Kä ɛnɔ cu ja̱k Allah pal kɛ jɛn gua̱a̱th ɛmɔ: ''Ɣän latdä jɛ i̱ thiɛlɛ kuth - mi̱ ro̱ŋ kɛ pal - ɛ ni̱ Allah kɛnɛ ɣöö ɛ ɣän ja̱k Allah, thiɛlɛ läät mi̱ röm kɛ Allah kɛ rɔmdɛ thi̱n ɛ bum ɛ thiɛl diw, jɛn bɛ wä rɛy Paradi̱th kɛ thuɔ̱k''.
Hadith
Imam Muslim : 40
حَدَّثَنَا سَهْلُ بْنُ عُثْمَانَ وَأَبُو كُرَيْبٍ مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلَاءِ جَمِيعًا عَنْ أَبِي مُعَاوِيَةَ قَالَ أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَوْ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ شَكَّ الْأَعْمَشُ قَالَ لَمَّا كَانَ غَزْوَةُ تَبُوكَ أَصَابَ النَّاسَ مَجَاعَةٌ قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ لَوْ أَذِنْتَ لَنَا فَنَحَرْنَا نَوَاضِحَنَا فَأَكَلْنَا وَادَّهَنَّا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ افْعَلُوا قَالَ فَجَاءَ عُمَرُ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنْ فَعَلْتَ قَلَّ الظَّهْرُ وَلَكِنْ ادْعُهُمْ بِفَضْلِ أَزْوَادِهِمْ ثُمَّ ادْعُ اللَّهَ لَهُمْ عَلَيْهَا بِالْبَرَكَةِ لَعَلَّ اللَّهَ أَنْ يَجْعَلَ فِي ذَلِكَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَعَمْ قَالَ فَدَعَا بِنِطَعٍ فَبَسَطَهُ ثُمَّ دَعَا بِفَضْلِ أَزْوَادِهِمْ قَالَ فَجَعَلَ الرَّجُلُ يَجِيءُ بِكَفِّ ذُرَةٍ قَالَ وَيَجِيءُ الْآخَرُ بِكَفِّ تَمْرٍ قَالَ وَيَجِيءُ الْآخَرُ بِكَسْرَةٍ حَتَّى اجْتَمَعَ عَلَى النِّطَعِ مِنْ ذَلِكَ شَيْءٌ يَسِيرٌ قَالَ فَدَعَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَيْهِ بِالْبَرَكَةِ ثُمَّ قَالَ خُذُوا فِي أَوْعِيَتِكُمْ قَالَ فَأَخَذُوا فِي أَوْعِيَتِهِمْ حَتَّى مَا تَرَكُوا فِي الْعَسْكَرِ وِعَاءً إِلَّا مَلَئُوهُ قَالَ فَأَكَلُوا حَتَّى شَبِعُوا وَفَضَلَتْ فَضْلَةٌ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنِّي رَسُولُ اللَّهِ لَا يَلْقَى اللَّهَ بِهِمَا عَبْدٌ غَيْرَ شَاكٍّ فَيُحْجَبَ عَنْ الْجَنَّةِ
Cuɛ kɔn la̱r [Tha̱hl bin Uthman] kɛnɛ [Abu Kurai̱b Muɣammad bin al-Ala’] ŋɔak diaal tëë ca lar ɛ [Abu Muawiyah]. Cu ji̱ Muthlimni̱ buɔth ɛlɔ̱ŋ, cukɛ wee, 'Ɣɔ̱ɔ̱n, ji̱n Kuoth, deri kɔn nhɔk ɛn ɣöö bakɔ thɔ̱l ɛmɔ näk, kɛ ɣöö bakɔ ri̱ŋdɛ cam kä bakɔ ri̱ŋdɛ la̱th ɛ la mi̱th - kɛ ɣöö ba puɔ̱nydɛ kum, kɛ ɣöö ba jɛ gaŋ kä lëth in bɛc bɛc -? ' Rathulullah thallallaahu 'alai̱hi wathallam cuɛ loc i̱: 'La̱tdɛ jɛ'. Cu Abu Hurairah ɛ jiök i̱, 'Kä cu Umar ben kä cuɛ wee, 'Ɣɔ̱ɔ̱n, ji̱n Kuoth, mi̱ ci̱ ji̱n ɛ la̱t, ɛn gua̱a̱th ɛmɔ bi̱ thɔ̱l thɔ̱l thuɔ̱k - ɛn thurbil -! Duŋni̱ ɣöö bɛ gɔaa mi̱ ci̱ ji̱ thiec kɛ mi̱ethdiɛn in ci duɔth kä kɛ kɔrɛ biɛ pal, a Kuoth ɛ moc kɛ puɔ̱th." Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam cuɛ wee: 'Ɣɔ̱ɔ̱n'. Kä kɛ kɔrɛ cuɛ thiec kɛ thëm - mi̱ ca la̱t kɛ pɛ̈th -, kɛ kɔr kä mëë cɛ thëm, cuɛ thiec kɛ mi̱ethdiɛn in ci duɔth.' Cu Abu Hurairah ɛ ŋot kɛ mi̱ wëë i̱, ‘Kɛ kɔrɛ cuɛ tekɛ wut mi̱ cu ben kɛ tet mi̱ tɔt, cu ram dɔ̱diɛn ben kɛ tet mi̱ tɔt mi̱ tekɛ date, kä cuɛ tekɛ nɛy kɔ̱kiɛn ti̱ cu ben kɛ thɔ̱l mi̱ tɔt, ce̱tkɛ juray, kɛ ɣöö cu mi̱eth mi̱ tɔt rɔ dol wi̱i̱ thɔ̱l. Cu Abu Hurairah ɛ lar i̱, 'Kä kɛ kɔrɛ cu Rathullah tha̱llallaahu 'alaihi wasallam pal kɛ puɔ̱th kɛ kui̱ mi̱eth, kɛ kɔrɛ cuɛ wee: 'Naŋɛ kä thiäŋɛ tha̱a̱ŋ mi̱ethdu'. Abu Hurairah cuɛ ŋot kɛ mi̱ latdɛ i̱, ''Kɛ kɔrɛ cu kɛn gua̱th mi̱ethdiɛn thiäŋ, ɛ /thiɛlɛ lathkëëri̱ kɛl duŋni̱ ɣöö cu gua̱th mi̱ethdiɛn thiäŋ'. Abu Hurairah cuɛ ŋot kɛ mi̱ wëë i̱, ''Cukɛ mi̱th amäni mëë ci̱kɛ thia̱a̱ŋ, kä cuɛ ŋot kɛ mi̱ tekɛ mi̱eth mi̱ ci̱ duɔth''. Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam cuɛ wee: 'Ɣän cä jɛ lat ɛn ɣöö thiɛlɛ kuth mi ro̱ŋ kɛ pal ɛ ni Allah kä ɣän ɛ ɣän jääk Allah, thiɛlɛ läät mi ci röm kɛ Allah, jɛn /cɛ ruac ɛmɛ diw kä kɛ kɔrɛ ba jɛ gaŋ kä ɣöö bɛ wä nhial'.
