Imam Muslim (الامام مسلم) - 5362 Hadith
Hadith
Imam Muslim : 1
وَهُوَ الْأَثَرُ الْمَشْهُورُ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ حَدَّثَ عَنِّي بِحَدِيثٍ يُرَى أَنَّهُ كَذِبٌ فَهُوَ أَحَدُ الْكَاذِبِينَ حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ الْحَكَمِ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ سَمُرَةَ بْنِ جُنْدَبٍ ح و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ أَيْضًا حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ شُعْبَةَ وَسُفْيَانَ عَنْ حَبِيبٍ عَنْ مَيْمُونِ بْنِ أَبِي شَبِيبٍ عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ قَالَا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ذَلِكَ
Kä jɛn cua atsar ëë ŋa̱ckɛ ɛlɔ̱ŋ kä Göök sallallaahu 'alaihi wasallam, 'Ram mi lat ɣadith kä ɣä, min ca lar i̱ ɛ kac, kɛ kɔrɛ jɛn - ram min lat jɛ - ɛ ram kɛl kä nɛy tin kac'. Cuɛ kɔn la̱r [Abu Bakr bin Abu Thai̱ba] cuɛ kɔn la̱r [Waki'] kä [Thyu'ba] kä [al Ɣakam] kä [Abdurrahman bin Abu Laila] kä [Thamura bin Jundab]. -rɛy ruac dɔ̱diɛn ca lat- kä jɛn bä ca la̱r kɔn [Abu Bakr bin Abu Thyaibah] cɛ kɔn la̱r [Waki'] kä [Thyu'ba] kɛnɛ [Thu̱pyan] kä [Ɣa̱bib] kä [Maimun bin Abu Thya̱bib] kä [al-Mughirah bin Abu Thi̱ai̱ba] cu kɛn da̱ŋ rɛw ɛ lar i̱ kɛ kui̱diɛn nɛmɛ'.
Hadith
Imam Muslim : 2
و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا غُنْدَرٌ عَنْ شُعْبَةَ ح و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَابْنُ بَشَّارٍ قَالَا حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ رِبْعِيِّ بْنِ حِرَاشٍ أَنَّهُ سَمِعَ عَلِيًّا رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَخْطُبُ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا تَكْذِبُوا عَلَيَّ فَإِنَّهُ مَنْ يَكْذِبْ عَلَيَّ يَلِجْ النَّارَ
Kä cɛ kɔn la̱r [Abu Bakr bin Abu Thyaiba] cɛ kɔn la̱r [Ghundar] kä [Thyu'ba] -rɛy ruac dɔ̱diɛn ca lat- Kä cɛ kɔn la̱r [Muɣammad bin al Muthanna] kɛnɛ [Ibn Bathysyar] kɛn da̱ŋ rɛw cu kɛnɛ lar, cikɛ kɔn la̱r [Muɣammad bin us Ja'far] kä [Ru'ba] ɛ la] bin Hirasy] min cɛ liŋ [Ali] ruacɛ, cuɛ wee, ''Kä cu Kuoth ɛ lar i̱: '/Cuarɛ kac kɛ ciötdä, kɛ ɣöö ram mi kac kɛ ciötdä bɛ wä rɛy maac mi thil pek'.
Hadith
Imam Muslim : 3
و حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ يَعْنِي ابْنَ عُلَيَّةَ عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ صُهَيْبٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ أَنَّهُ قَالَ إِنَّهُ لَيَمْنَعُنِي أَنْ أُحَدِّثَكُمْ حَدِيثًا كَثِيرًا أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ تَعَمَّدَ عَلَيَّ كَذِبًا فَلْيَتَبَوَّأْ مَقْعَدَهُ مِنْ النَّارِ
Cuɛ kɔn la̱r [Zuɣair bin Ɣarb] cuɛ kɔn la̱r [Ith-mail] - min cɔali̱ Ibn 'Ulayyah - kä [Abdul Ɣa̱idh bin Thuɣaib] kä [Ana̱th bin Malik] ɛn ɣöö jɛn cuɛ wee, 'Ɛpuc, tëëkɛ mi gaŋ ɣä kä ɣöö bä ɣadithni̱ ti̱ ŋuan la̱r yɛ ɛ jɛn, ɛn ɣöö cu Jaak Kuɔth ' lätɛ kac kɛ ciötdä, a jɛ nyuur gua̱a̱th maac mi thil pek''.
Hadith
Imam Muslim : 4
و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عُبَيْدٍ الْغُبَرِيُّ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ أَبِي حَصِينٍ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ كَذَبَ عَلَيَّ مُتَعَمِّدًا فَلْيَتَبَوَّأْ مَقْعَدَهُ مِنْ النَّارِ
Cuɛ kɔn la̱r [Muɣammad bin Ubaid al-Ghubari] cuɛ kɔn la̱r [Abu Awanah] kä [Abu Ɣacin] kä [Abu Thalih] kä [Abu Ɣurairah] jɛn cuɛ wee, 'Kä ram min ci kac kɛ ciötdä, a jɛ käp gua̱a̱thdɛ.'
Hadith
Imam Muslim : 5
و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ عُبَيْدٍ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ رَبِيعَةَ قَالَ أَتَيْتُ الْمَسْجِدَ وَالْمُغِيرَةُ أَمِيرُ الْكُوفَةِ قَالَ فَقَالَ الْمُغِيرَةُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ كَذِبًا عَلَيَّ لَيْسَ كَكَذِبٍ عَلَى أَحَدٍ فَمَنْ كَذَبَ عَلَيَّ مُتَعَمِّدًا فَلْيَتَبَوَّأْ مَقْعَدَهُ مِنْ النَّارِ و حَدَّثَنِي عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ السَّعْدِيُّ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُسْهِرٍ أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ قَيْسٍ الْأَسْدِيُّ عَنْ عَلِيِّ بْنِ رَبِيعَةَ الْأَسَدِيِّ عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِثْلِهِ وَلَمْ يَذْكُرْ إِنَّ كَذِبًا عَلَيَّ لَيْسَ كَكَذِبٍ عَلَى أَحَدٍ
Cuɛ kɔn jiök [Muɣammad bin Abdullah bin Numair] cuɛ kɔn jiök [gua̱n] cuɛ kɔn jiök [Tha̱id bin Ubaid] cuɛ kɔn jiök [Ali bin Rabi’ah] jɛn cuɛ wee, ‘Ɣän cä wä kä määthki̱ kä al-Mughirah, ɛ kuäär Kupa. Cuɛ wee, 'Kɛ kɔrɛ [al-Mughirah] cuɛ wee, 'Cä jɛ liŋ ɛn ɣöö ci raan Kuɔth sallallaahu 'alaihi wasallam ɛ lar i̱: 'Ɛpuc, kac kɛ ciötdä /cɛ päär kɛ kac kɛ ciöt raam mi dɔ̱ŋ, ram mi kac kɛ ciötdä kɛ ca̱rɛ, a jɛ naŋ gua̱a̱thdɛ min te rɛy maac mi thil pek'. Kä jɛn ca la̱r ɣä [Ali bin Ɣujr cie Tha'di] cɛ kɔn la̱r [Ali bin Mucir] cɛ kɔn la̱r [Muɣammad bin Kaith al Athdi] kä [Ali bin Rabi̱'a al Athdi] kä [al-Mughirah bin Thi̱u'ba] kä göök sallallaahu 'alayihi 'handethdied kärɔa kɛ su, ciötdä /cɛ päär kɛ kac rɛy ciötdä raam mi dɔ̱ŋ'.
Hadith
Imam Muslim : 6
و حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ الْعَنْبَرِيُّ حَدَّثَنَا أَبِي ح و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ قَالَا حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ خُبَيْبِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ حَفْصِ بْنِ عَاصِمٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَفَى بِالْمَرْءِ كَذِبًا أَنْ يُحَدِّثَ بِكُلِّ مَا سَمِعَ و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حَفْصٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ خُبَيْبِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ حَفْصِ بْنِ عَاصِمٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِثْلِ ذَلِكَ
Kä cɛ kɔn la̱r [Ubaidullah bin Mu’adz al Anbari] cɛ kɔn la̱r [gua̱n] -rɛy ruac dɔ̱diɛn ca jɛ lat-, Kä cɛ kɔn la̱r [Muɣammad bin al Muthanna] cɛ kɔn la̱r [Abdurrahman bin Mahdi] kɛn da̱ŋ rɛw cukɛ lar, cɛ kɔn la̱r [Thyu’babahn bi] kä [Khu’barä bi] Ashim] cuɛ wee, 'Rathulullah shallallahu 'alaihi wasallam cuɛ wee: 'Cɛ ro̱ŋ ɛn ɣöö ba raan guic ɛ la kac mi̱ cɛ ŋɔak diaal tin cɛ liŋ lat'. Cuɛ kɔn la̱r lär [Abu Bakr bin Abu Thyaiba] cuɛ kɔn la̱r [Ali bin Ɣa̱pc] cuɛ kɔn la̱r [Thayba] kä [Khubaib bin Abdurrahman] kä [Ɣa̱pc bin 'Acim] kä [Abu Ɣurairah] kä göök sallallaahu 'alaihi wasallam kɛ ɣadith mi̱ cäät.
Hadith
Imam Muslim : 7
و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ قَالَا حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يَزِيدَ قَالَ حَدَّثَنِي سَعِيدُ بْنُ أَبِي أَيُّوبَ قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو هَانِئٍ عَنْ أَبِي عُثْمَانَ مُسْلِمِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ سَيَكُونُ فِي آخِرِ أُمَّتِي أُنَاسٌ يُحَدِّثُونَكُمْ مَا لَمْ تَسْمَعُوا أَنْتُمْ وَلَا آبَاؤُكُمْ فَإِيَّاكُمْ وَإِيَّاهُمْ
Kä cɛ kɔn la̱r [Muɣammad bin Abdullah bin Numair] kɛnɛ [Dhuɣair bin Ɣarb] kɛn da̱ŋ rɛw cu kɛnɛ lar, cɛ kɔn la̱r [Abdullah bin Yadhid] jɛn cuɛ wee, cɛ ɣä la̱r [Tha̱id bin Abu Ayyub] jɛn cuɛ wee, cɛ ɣä la̱r [Abu Ɣa̱ni̱’] kä [Abu Uthman bin Ɣutharla Muthlimdɛ min bä kä [Abu Uthman bin Yabutha̱r] wasallam, ɛn ɣöö cuɛ wee: 'Bɛ tekɛ nɛy ti te rɛy thukä ummahdä ti la̱r yɛ hadith mi /ken yɛn ɛ met liŋ kä /ken gua̱nikun ɛ liŋ bä. Kä ɛnɔ ji̱n bi cieŋ jɔ̱ɔ̱r kä bikɛ cieŋ jɔ̱ɔ̱r'.
Hadith
Imam Muslim : 8
و حَدَّثَنِي حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ حَرْمَلَةَ بْنِ عِمْرَانَ التُّجِيبِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو شُرَيْحٍ أَنَّهُ سَمِعَ شَرَاحِيلَ بْنَ يَزِيدَ يَقُولُ أَخْبَرَنِي مُسْلِمُ بْنُ يَسَارٍ أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا هُرَيْرَةَ يَقُولُا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَكُونُ فِي آخِرِ الزَّمَانِ دَجَّالُونَ كَذَّابُونَ يَأْتُونَكُمْ مِنْ الْأَحَادِيثِ بِمَا لَمْ تَسْمَعُوا أَنْتُمْ وَلَا آبَاؤُكُمْ فَإِيَّاكُمْ وَإِيَّاهُمْ لَا يُضِلُّونَكُمْ وَلَا يَفْتِنُونَكُمْ
Cuɛ ɣä jiök [Ɣarmalah bin Yaɣi̱a bin Abdullah bin Ɣa̱rmalah bin Imran at-Tujibi̱] jɛn cuɛ lar, cuɛ kɔn jiök [Ibn Wahb] cuɛ wee, cuɛ kɔn jiök [Abu Thyuraih] ɛn ɣöö cɛ [Thya̱rahil bin Yadhid] liŋ cuɛ lar, cuɛ ɣä jiök [Muthlim bin Yathɛthɛr] duŋ Allah i̱ jɛn cuɛ lar, kä puɔ̱th Allaah bɛ tekɛ jɛ) cuɛ wee: 'Biɛ tekɛ Kɛ guut gua̱thni, bi ji̱ kacä Dajjal nööŋ kä yɛ ɣadithni̱ tin /ken yɛn ɛ met liŋ kä /ken gua̱ndɔŋnikun ɛ met liŋ bä. Kɛ kui̱ ɛmɔ nɔ̱a̱nɛ rɔ̱ kä kɛ kä nɔ̱a̱nɛ rɔ̱ kä kɛ. /Cikɛ ji̱ dee mɛt kä /cikɛ ji̱ dee kuëth’.
Hadith
Imam Muslim : 9
حَدَّثَنِي أَبُو خَيْثَمَةَ زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ كَهْمَسٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ بُرَيْدَةَ عَنْ يَحْيَى بْنِ يَعْمَرَ ح و حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ الْعَنْبَرِيُّ وَهَذَا حَدِيثُهُ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا كَهْمَسٌ عَنْ ابْنِ بُرَيْدَةَ عَنْ يَحْيَى بْنِ يَعْمَرَ قَالَ كَانَ أَوَّلَ مَنْ قَالَ فِي الْقَدَرِ بِالْبَصْرَةِ مَعْبَدٌ الْجُهَنِيُّ فَانْطَلَقْتُ أَنَا وَحُمَيْدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْحِمْيَرِيُّ حَاجَّيْنِ أَوْ مُعْتَمِرَيْنِ فَقُلْنَا لَوْ لَقِينَا أَحَدًا مِنْ أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَسَأَلْنَاهُ عَمَّا يَقُولُ هَؤُلَاءِ فِي الْقَدَرِ فَوُفِّقَ لَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ دَاخِلًا الْمَسْجِدَ فَاكْتَنَفْتُهُ أَنَا وَصَاحِبِي أَحَدُنَا عَنْ يَمِينِهِ وَالْآخَرُ عَنْ شِمَالِهِ فَظَنَنْتُ أَنَّ صَاحِبِي سَيَكِلُ الْكَلَامَ إِلَيَّ فَقُلْتُ أَبَا عَبْدِ الرَّحْمَنِ إِنَّهُ قَدْ ظَهَرَ قِبَلَنَا نَاسٌ يَقْرَءُونَ الْقُرْآنَ وَيَتَقَفَّرُونَ الْعِلْمَ وَذَكَرَ مِنْ شَأْنِهِمْ وَأَنَّهُمْ يَزْعُمُونَ أَنْ لَا قَدَرَ وَأَنَّ الْأَمْرَ أُنُفٌ قَالَ فَإِذَا لَقِيتَ أُولَئِكَ فَأَخْبِرْهُمْ أَنِّي بَرِيءٌ مِنْهُمْ وَأَنَّهُمْ بُرَآءُ مِنِّي وَالَّذِي يَحْلِفُ بِهِ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ لَوْ أَنَّ لِأَحَدِهِمْ مِثْلَ أُحُدٍ ذَهَبًا فَأَنْفَقَهُ مَا قَبِلَ اللَّهُ مِنْهُ حَتَّى يُؤْمِنَ بِالْقَدَرِ ثُمَّ قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ قَالَ بَيْنَمَا نَحْنُ عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ذَاتَ يَوْمٍ إِذْ طَلَعَ عَلَيْنَا رَجُلٌ شَدِيدُ بَيَاضِ الثِّيَابِ شَدِيدُ سَوَادِ الشَّعَرِ لَا يُرَى عَلَيْهِ أَثَرُ السَّفَرِ وَلَا يَعْرِفُهُ مِنَّا أَحَدٌ حَتَّى جَلَسَ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَسْنَدَ رُكْبَتَيْهِ إِلَى رُكْبَتَيْهِ وَوَضَعَ كَفَّيْهِ عَلَى فَخِذَيْهِ وَقَالَ يَا مُحَمَّدُ أَخْبِرْنِي عَنْ الْإِسْلَامِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْإِسْلَامُ أَنْ تَشْهَدَ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَتُقِيمَ الصَّلَاةَ وَتُؤْتِيَ الزَّكَاةَ وَتَصُومَ رَمَضَانَ وَتَحُجَّ الْبَيْتَ إِنْ اسْتَطَعْتَ إِلَيْهِ سَبِيلًا قَالَ صَدَقْتَ قَالَ فَعَجِبْنَا لَهُ يَسْأَلُهُ وَيُصَدِّقُهُ قَالَ فَأَخْبِرْنِي عَنْ الْإِيمَانِ قَالَ أَنْ تُؤْمِنَ بِاللَّهِ وَمَلَائِكَتِهِ وَكُتُبِهِ وَرُسُلِهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ وَتُؤْمِنَ بِالْقَدَرِ خَيْرِهِ وَشَرِّهِ قَالَ صَدَقْتَ قَالَ فَأَخْبِرْنِي عَنْ الْإِحْسَانِ قَالَ أَنْ تَعْبُدَ اللَّهَ كَأَنَّكَ تَرَاهُ فَإِنْ لَمْ تَكُنْ تَرَاهُ فَإِنَّهُ يَرَاكَ قَالَ فَأَخْبِرْنِي عَنْ السَّاعَةِ قَالَ مَا الْمَسْئُولُ عَنْهَا بِأَعْلَمَ مِنْ السَّائِلِ قَالَ فَأَخْبِرْنِي عَنْ أَمَارَتِهَا قَالَ أَنْ تَلِدَ الْأَمَةُ رَبَّتَهَا وَأَنْ تَرَى الْحُفَاةَ الْعُرَاةَ الْعَالَةَ رِعَاءَ الشَّاءِ يَتَطَاوَلُونَ فِي الْبُنْيَانِ قَالَ ثُمَّ انْطَلَقَ فَلَبِثْتُ مَلِيًّا ثُمَّ قَالَ لِي يَا عُمَرُ أَتَدْرِي مَنْ السَّائِلُ قُلْتُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ فَإِنَّهُ جِبْرِيلُ أَتَاكُمْ يُعَلِّمُكُمْ دِينَكُمْ حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ عُبَيْدٍ الْغُبَرِيُّ وَأَبُو كَامِلٍ الْجَحْدَرِيُّ وَأَحْمَدُ بْنُ عَبْدَةَ قَالُوا حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ مَطَرٍ الْوَرَّاقِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ بُرَيْدَةَ عَنْ يَحْيَى بْنِ يَعْمَرَ قَالَ لَمَّا تَكَلَّمَ مَعْبَدٌ بِمَا تَكَلَّمَ بِهِ فِي شَأْنِ الْقَدَرِ أَنْكَرْنَا ذَلِكَ قَالَ فَحَجَجْتُ أَنَا وَحُمَيْدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْحِمْيَرِيُّ حَجَّةً وَسَاقُوا الْحَدِيثَ بِمَعْنَى حَدِيثِ كَهْمَسٍ وَإِسْنَادِهِ وَفِيهِ بَعْضُ زِيَادَةٍ وَنُقْصَانُ أَحْرُفٍ و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ الْقَطَّانُ حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ غِيَاثٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ بُرَيْدَةَ عَنْ يَحْيَى بْنِ يَعْمَرَ وَحُمَيْدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ قَالَا لَقِينَا عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ فَذَكَرْنَا الْقَدَرَ وَمَا يَقُولُونَ فِيهِ فَاقْتَصَّ الْحَدِيثَ كَنَحْوِ حَدِيثِهِمْ عَنْ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَفِيهِ شَيْءٌ مِنْ زِيَادَةٍ وَقَدْ نَقَصَ مِنْهُ شَيْئًا و حَدَّثَنِي حَجَّاجُ بْنُ الشَّاعِرِ حَدَّثَنَا يُونُسُ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا الْمُعْتَمِرُ عَنْ أَبِيهِ عَنْ يَحْيَى بْنِ يَعْمَرَ عَنْ ابْنِ عُمَرَ عَنْ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِنَحْوِ حَدِيثِهِمْ
Cuɛ ɣä la̱r lär [Abu Khaithamah Zuɣair bin Ɣarb] cuɛ kɔn la̱r [Waki'] kä [Kahmath] kä [Abdullah bin Buraidah] kä [Yahya bin Ya'mar]. -rɛy ruac dɔ̱diɛn jɛn ca lat- Kä cɛ kɔn la̱r [Ubaidullah bin Mu'adz al-'Anbari] kä nɛmɛ ɛ jɛn ɣadith, cɛ kɔn la̱r [gua̱n] cɛ kɔn la̱r [Kahmath] kä [Ibn Buraidah] kä [Yahya bin Ya'mar] jɛn cuɛ wee, 'Kä ram ëë nhiam mëë ruac kɛ kui̱ kä ɣöö bɛ tekɛ Ba-Ju-ɣaid rɛy runi̱ ti̱ ŋuan.' bin Abdurrahman al-Himyari cuɛ wä kä Hajj kiɛ Umrah, kɛ kɔrɛ cua kɔ wee, 'Mi wä kɔn röm kɛ ram kɛl kä mäthni jääkä Kuɔth nhial 'alaihi wasallam, kɛ kɔrɛ banɛ jɛ thiec kɛ kui̱ kä mi ci kɛn ɛ lar mi thiäk kɛ min bi tuɔk'. Kä ɛnɔ [Abdullah bin Umar] cua moc kɛ taupik -ɛ Allah- kɛ kui̱dan, gua̱a̱th ëë wëë rɛy muɔ̱thki̱. Kä cua kɔ kɛnɛ määthdä jɛ ŋak. Kä te ram kɛl cueecdɛ kä te min dɔ̱ŋ caamdɛ. Kä kɛ kɔrɛ cua̱ car i̱ määthdä bɛ ruac ɛmɔ ka̱m ɣä, kɛ kui̱c ɛmɔ cua̱ wee, 'Ɣɔ̱ɔ̱n Abu Abdurrahman, kɛ thuɔ̱k cuɛ jɔɔc nhiamdan ɛ la nɛy ti̱ kuɛnkɛ Koran kä görkɛ ŋäc ŋɔaani̱ kä kɛ kɔrɛ cukɛ wee i̱ thiɛlɛ mi̱ bi̱ tuɔɔk, kä ɛn ruac ɛmɔ ɛ mi̱ pay tuɔɔk - /cɛ nhiam ni̱ min bi̱ tuɔɔk kɛnɛ ŋäc Allah -'. Kä ɛnɔ cu [Abdullah bin Umar] ɛ loc i̱, ‘Mi ci nɛy ti̱ti̱ röm kɛ jɛ, kɛ kɔrɛ läri jɛ i̱ ɣän bä kɛ ba̱ny piny, kä bä kɛ ba̱ny piny. Kä kɛ kui̱ raam min ci läät Allah ɛ lar i̱, mi ci ram kɛl kä yɛ da̱a̱p naŋ ce̱tkɛ Päm Uhud, /ca mucdɛ bi nhɔk amäni mi cɛ ŋäth ni min gɔaa kɛnɛ min jiäk'. Cuɛ wee, 'Kɛ kɔrɛ cuɛ tok kɛ lat ɣadith kä cuɛ wee, ['Umar bin al-Khaththab] cuɛ wee, 'Kɛ cäŋ kɛl mëë te kɔn gekä Ja̱kä Kuɔth sallallaahu 'alaihi wasallam, kɛ kɔrɛ cu wut kɛl ben mi̱ cu bieyni̱kɛ bo̱o̱r ɛlɔ̱ŋ, cu mi̱emkɛ bo̱o̱r ɛlɔ̱ŋ, kä cuɛ thil ti̱ ca nɛn rɛy ja̱lɛ. /Thiɛlɛ ram kɛl kä kɔn mi̱ cu jɛ ŋa̱c, amäni̱ mëë cɛ ben kä gök ni Shallallahu 'Alaihi Wasalam kä cuɛ go̱o̱nydɛ la̱th wi̱i̱ göökni ni Shallallahu 'Alaihi Wathalam, kɛ kɔrɛ cuɛ wee i̱, 'Ɣɔ̱ɔ̱n Muɣammad, läri ɣä ruac I̱thla̱m? ' Rasulullah Sallallahu 'Alaihi Wasalam cuɛ loc: 'Läth jɛ ɛn ɣöö thiɛlɛ kuth -min tekɛ cuɔ̱ɔ̱ŋ kɛ ɣöö ba pal- ɛ ni̱ Allah kɛnɛ Muɣammad ɛ läätdɛ kɛnɛ jääkdɛ, lätni pal piny, thöpni zakat, kä thöpni mi̱eth Ramadan, kä amäni ɣöö lätni ja̱l kä jɛ kä Baitullah mi̱ ɛ ji̱n.' Cuɛ wee, 'Ɛ ji̱n ɛ thuɔ̱k'. Umar cuɛ wee, 'Kä cua kɔ ga̱a̱c kɛ jɛ kɛ ɣöö cɛ thiec kɛ kui̱dɛ kä cuɛ jɛ nyoth'. Cuɛ nyɔk kɛ thiec i̱, ‘Lari jɛ ɣä kɛ kui̱ ŋäthä ɛmɛ? ' Cuɛ jɛ loc: 'Ji̱n ŋäthi jɛ ɛn Allah, kɛ ja̱a̱kɛ, kɛ buɔknikɛ, kɛ ja̱a̱kɛ, kɛ cäŋ in jɔak, kɛnɛ tin gɔw kɛnɛ tin jiäk'. Cuɛ wee, 'Ɛ ji̱n ɛ thuɔ̱k'. Cuɛ thiec i̱, ‘Läri jɛ ɣä kɛ kui̱ ihsan? ' Cuɛ loc: 'Ji̱n pal yɛn Allah ce̱tkɛ mi guici jɛ, kɛ kɔrɛ mi /ci jɛ nɛn, kɛ kɔrɛ bɛ ji̱ nɛn kɛ thuɔ̱k'. Cuɛ lɛni thiec i̱, ‘Bi cäŋ guutdä ɣɔaa a nɛy? ’ Cuɛ jɛ loc i̱: ‘Ram in ca thiec /cɛ ŋäc ŋɔak leny ni ram in ca thiec.’ Cuɛ jɛ thiec i̱, ‘Kä läri ɣä nyuuthni? ’ Cuɛ jɛ loc i̱: ‘Mi ci kuany gat kua̱rɛ dap, kä guici wut mi thil ciök, mi thil bieyni, mi can, mi yieen deet, kä liakɛ rɔ kɛ ta̱th tiecni’. Kä cuɛ jiɛɛn. Kä ɛnɔ cua̱ ŋot kɛ mi̱ ga̱a̱cä kɛ kɔrɛ cuɛ wee; ''Ɣɔ̱ɔ̱n Umar, ŋäci ram min thiec?'' Cuä jɛ loc i̱, 'Allah kɛnɛ jääkdɛ ŋäc kɛn ɛ gɔaa'. Cuɛ wee: ''Ɛ jɛn Gab-ri-el, cɛ ben kä ji̱ kɛ ɣöö bɛ ji̱ ben ŋi̱eec kɛ ŋäc kuɔthdu''. Cuɛ kɔn la̱r [Muɣammad bin Ubaid al-Gubari̱] kɛnɛ [Abu Kamil al-Jaɣdari̱] kɛnɛ [Aɣmad bin Abda̱] laar kɛnɛ i̱, cuɛ kɔn la̱r [Ɣa̱mmad bin Yadhid] ni̱ kä [Mathar al Warraq] mi̱ bä kä [Abdullah bin Buraidah] mi̱ bä kä [Yahya bin Ya'mar] jɛn cuɛ wee, 'Mëë ci̱ Ma'bad ruac kɛ kui̱ kä min bi̱ tuɔɔk, kɛ kɔrɛ cua kɔ lo̱k'. Cuɛ nyɔk kɛ loc i̱, 'Kɛ kɔrɛ cua̱ Ɣa̱jj la̱t kɛɛl kɛnɛ Ɣumaid bin Abdurrahman al-Ɣi̱myari̱'. Kä kɛ kɔrɛ cukɛ ɣadith lat kɛ luɔt ɣadith Kahmas. Te rɛydɛ kɛ tha̱a̱ŋ warɛgakni ti ca mat thi̱n kɛnɛ warɛgakni ti ci bath. Kä cɛ kɔn la̱r [Muɣammad bin Ɣa̱tim] cɛ kɔn la̱r [Yahya bin Tha̱id al Kaththan] cɛ kɔn la̱r [Uthman bin Ghi̱yath] cɛ kɔn la̱r [Abdullah bin Buraidah] kä [Yahya bin Ya’mar] kɛnɛ [Ɣumaid bin Abdurrahman] kɛn da̱ŋ rɛw cukɛ wee, ‘Kɔn cua kɔ röm kɛ Udullah fa cärkiɛn kɛ kui̱dɛ, kɛ kɔrɛ cuɛ lat ni̱ ɣadith ce̱tkɛ min ci̱kɛ tekɛ kä [Umar] radialllahu 'anhuma kä Göök sallallaahu 'alaihi wasallam, kä rɛydɛ tekɛ mi̱ ca mat thi̱n kɛnɛ mi̱ ca woc'. Kä cɛ kɔn la̱r [Ɣa̱jjaj bin ath-Thya’ir] cɛ kɔn la̱r [Yunuth bin Muɣa̱mɛd] cɛ kɔn la̱r [al-Mu’tamir] kä [gua̱n] kä [Yahya bin Ya’mar] kä [Ibn Umar] kä [Umar] kä gök sallallaahu ‘alaihi wasallam kɛ cäätni̱kiɛn.
Hadith
Imam Muslim : 10
و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ جَمِيعًا عَنْ ابْنِ عُلَيَّةَ قَالَ زُهَيْرٌ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ عَنْ أَبِي حَيَّانَ عَنْ أَبِي زُرْعَةَ بْنِ عَمْرِو بْنِ جَرِيرٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَوْمًا بَارِزًا لِلنَّاسِ فَأَتَاهُ رَجُلٌ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا الْإِيمَانُ قَالَ أَنْ تُؤْمِنَ بِاللَّهِ وَمَلَائِكَتِهِ وَكِتَابِهِ وَلِقَائِهِ وَرُسُلِهِ وَتُؤْمِنَ بِالْبَعْثِ الْآخِرِ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا الْإِسْلَامُ قَالَ الْإِسْلَامُ أَنْ تَعْبُدَ اللَّهَ وَلَا تُشْرِكَ بِهِ شَيْئًا وَتُقِيمَ الصَّلَاةَ الْمَكْتُوبَةَ وَتُؤَدِّيَ الزَّكَاةَ الْمَفْرُوضَةَ وَتَصُومَ رَمَضَانَ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا الْإِحْسَانُ قَالَ أَنْ تَعْبُدَ اللَّهَ كَأَنَّكَ تَرَاهُ فَإِنَّكَ إِنْ لَا تَرَاهُ فَإِنَّهُ يَرَاكَ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَتَى السَّاعَةُ قَالَ مَا الْمَسْئُولُ عَنْهَا بِأَعْلَمَ مِنْ السَّائِلِ وَلَكِنْ سَأُحَدِّثُكَ عَنْ أَشْرَاطِهَا إِذَا وَلَدَتْ الْأَمَةُ رَبَّهَا فَذَاكَ مِنْ أَشْرَاطِهَا وَإِذَا كَانَتْ الْعُرَاةُ الْحُفَاةُ رُءُوسَ النَّاسِ فَذَاكَ مِنْ أَشْرَاطِهَا وَإِذَا تَطَاوَلَ رِعَاءُ الْبَهْمِ فِي الْبُنْيَانِ فَذَاكَ مِنْ أَشْرَاطِهَا فِي خَمْسٍ لَا يَعْلَمُهُنَّ إِلَّا اللَّهُ ثُمَّ تَلَا صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ { إِنَّ اللَّهَ عِنْدَهُ عِلْمُ السَّاعَةِ وَيُنَزِّلُ الْغَيْثَ وَيَعْلَمُ مَا فِي الْأَرْحَامِ وَمَا تَدْرِي نَفْسٌ مَاذَا تَكْسِبُ غَدًا وَمَا تَدْرِي نَفْسٌ بِأَيِّ أَرْضٍ تَمُوتُ إِنَّ اللَّهَ عَلِيمٌ خَبِيرٌ } قَالَ ثُمَّ أَدْبَرَ الرَّجُلُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رُدُّوا عَلَيَّ الرَّجُلَ فَأَخَذُوا لِيَرُدُّوهُ فَلَمْ يَرَوْا شَيْئًا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هَذَا جِبْرِيلُ جَاءَ لِيُعَلِّمَ النَّاسَ دِينَهُمْ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بِشْرٍ حَدَّثَنَا أَبُو حَيَّانَ التَّيْمِيُّ بِهَذَا الْإِسْنَادِ مِثْلَهُ غَيْرَ أَنَّ فِي رِوَايَتِهِ إِذَا وَلَدَتْ الْأَمَةُ بَعْلَهَا يَعْنِي السَّرَارِيَّ
Kä cɛ kɔn la̱r [Abu Bakr bin Abu Thyaibah] kɛnɛ [Dhuɣair bin Ɣa̱rb] ŋɔak diaal tin bä kä [Ibn Ulayyah], [Dhuɣair] cuɛ wee, cɛ kɔn la̱r [Ithmai̱l bin Ibra̱him] kä [Abu Ɣayyan] kä [Abu Zur’a bin Amru bin Jarir] kä jɛn cuɛ lar kä [Abu Ɣurailla tha̱yi̱lla] wasallam cuɛ tekɛ cäŋ kɛl rɛy nath, kɛ kɔrɛ cu wut ben kä jɛ kä cuɛ wee i̱, 'Ɣɔ̱ɔ̱n Jak Kuɔth, ŋa̱th ɛ ŋu? ' Cuɛ jɛ loc i̱, 'Ji̱n ŋäthi Allah, ja̱a̱kɛ, bokdɛ, ŋäthi min ci tuɔɔk mëë ci röm kɛ jɛ, ŋäthi ja̱a̱kɛ, kä ŋäthi cäŋ jiecä nath li̱th in jɔak'. Cuɛ thiec i̱, ‘Ɣɔ̱ɔ̱n, jääk Kuɔth, ɛŋu mi cɔali I̱thla̱m? ' Cuɛ loc i̱, 'I̱thla̱m ɛ ɣöö bi Kuoth pal kä /ciɛ duɔ̱ɔ̱r mi̱ mat kɛ jɛ, lätni pal in görkɛ, thöpni zakat min görkɛ, kä bi mi̱th kɛ gua̱a̱th Ramadan.' Cuɛ nyɔk kɛ thiec i̱, ‘Ɣɔ̱ɔ̱n, jääk Kuɔth, ɛŋu mi cɔali ihsan? ' Cuɛ jɛ loc i̱, 'Ji̱n pal yɛn Allah ce̱tkɛ mi̱ guici jɛ, kɛ kɔrɛ mi̱ /ciɛ jɛn nɛn kɛ kɔrɛ bɛ ji̱ nɛn'. Cuɛ nyɔk kɛ thiec i̱, ‘Ɣɔ̱ɔ̱n, jääk Kuɔth, bi cäŋ jiecä nath ben i̱di? ’ Cuɛ jɛ loc i̱, ‘Thilɛ ram mi ca thiec kɛ kui̱dɛ ŋäc luɔcdɛ agɔaa mi leny ram in thiec jɛ, duŋdɛ ɣöö bä ji̱ la̱r nyuuthni; ɛ ɣöö, mi ci läät mi ciek kuäärɛ dap. Ɛ jɛn kɛl kä nyuuthni̱. -Min rɛwdɛ- mi ci raan tekɛ bieyni, mi thil ciök bɛ la bo̱o̱th nath. Ɛ jɛn kɛl kä nyuuthni̱. -Min diɔ̱ɔ̱kdiɛn- mi̱ ci̱ ji̱ yieenä thɔ̱ɔ̱l kööŋ kamnikiɛn rɛy -ta̱th- tiecni̱. Ɛ jɛn kɛl kä nyuuthni̱ tin te rɛy nyuuthni̱ da̱ŋ dhie̱e̱c, thilɛ ram mi ŋäc jɛ ɛ ni Allah,’ kɛ kɔrɛ cuɛ sallallaahu ‘alaihi wasallam kuɛn: ‘-Ɛpuc Allah, ɛ jɛn kärɔa min tekɛ ŋäc kɛ cäŋ luɔ̱k; kä Ɛ jɛn ram min jak nhiaal kä piny, kä ŋäcɛ min te rɛy jiɛc. Kä thilɛ ram mi dee jɛ ŋa̱c - kɛ thuɔ̱k - min bɛ la̱t kɛ cäŋ i̱ bëë. Kä thilɛ ram mi dee gua̱a̱th in bɛ li̱w thi̱n ŋa̱c wi̱i̱ muɔ̱ɔ̱n. Ɛpuc, Allah ɛ ram mi ŋäc ŋɔak diaal, ŋäc ŋɔak diaal-' -Qs. Lukman: 34-. Kä cu wut ɛmɔ jiɛɛn nyɔk. Kä ɛnɔ cu gök ni Kuoth ɛ lar i̱: 'Cɔl wut ɛmɔ kä ɣä'. Kä ɛnɔ cukɛ rɔ̱ nyɔk kɛ cɔl, kä thilɛ mi cikɛ nɛn. Kä ɛnɔ cu Rathullah ɛ lar i̱: 'Nɛmɛ ɛ jɛn Jibril, cɛ ben kɛ ɣöö bɛ naath ŋi̱eec kɛ kui̱ kuthni̱kiɛn''. Cuɛ kɔn la̱r [Muɣammad bin Abdullah bin Numair] cuɛ kɔn la̱r [Muɣammad bin Bisyr] cuɛ kɔn la̱r [Abu Hayyan at-Taimi] kɛ tha̱nad ɛmɛ ɛ ɣadith mi̱ ce̱tkɛ nɔmɔ, kärɔa rɛy latdädɛ tekɛ riet mi̱, 'Mi̱ ci̱ läät mään dap cɔwdiɛn, min cɔali̱ concu'.
Hadith
Imam Muslim : 11
حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ عُمَارَةَ وَهُوَ ابْنُ الْقَعْقَاعِ عَنْ أَبِي زُرْعَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَلُونِي فَهَابُوهُ أَنْ يَسْأَلُوهُ فَجَاءَ رَجُلٌ فَجَلَسَ عِنْدَ رُكْبَتَيْهِ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا الْإِسْلَامُ قَالَ لَا تُشْرِكُ بِاللَّهِ شَيْئًا وَتُقِيمُ الصَّلَاةَ وَتُؤْتِي الزَّكَاةَ وَتَصُومُ رَمَضَانَ قَالَ صَدَقْتَ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا الْإِيمَانُ قَالَ أَنْ تُؤْمِنَ بِاللَّهِ وَمَلَائِكَتِهِ وَكِتَابِهِ وَلِقَائِهِ وَرُسُلِهِ وَتُؤْمِنَ بِالْبَعْثِ وَتُؤْمِنَ بِالْقَدَرِ كُلِّهِ قَالَ صَدَقْتَ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا الْإِحْسَانُ قَالَ أَنْ تَخْشَى اللَّهَ كَأَنَّكَ تَرَاهُ فَإِنَّكَ إِنْ لَا تَكُنْ تَرَاهُ فَإِنَّهُ يَرَاكَ قَالَ صَدَقْتَ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَتَى تَقُومُ السَّاعَةُ قَالَ مَا الْمَسْئُولُ عَنْهَا بِأَعْلَمَ مِنْ السَّائِلِ وَسَأُحَدِّثُكَ عَنْ أَشْرَاطِهَا إِذَا رَأَيْتَ الْمَرْأَةَ تَلِدُ رَبَّهَا فَذَاكَ مِنْ أَشْرَاطِهَا وَإِذَا رَأَيْتَ الْحُفَاةَ الْعُرَاةَ الصُّمَّ الْبُكْمَ مُلُوكَ الْأَرْضِ فَذَاكَ مِنْ أَشْرَاطِهَا وَإِذَا رَأَيْتَ رِعَاءَ الْبَهْمِ يَتَطَاوَلُونَ فِي الْبُنْيَانِ فَذَاكَ مِنْ أَشْرَاطِهَا فِي خَمْسٍ مِنْ الْغَيْبِ لَا يَعْلَمُهُنَّ إِلَّا اللَّهُ ثُمَّ قَرَأَ { إِنَّ اللَّهَ عِنْدَهُ عِلْمُ السَّاعَةِ وَيُنَزِّلُ الْغَيْثَ وَيَعْلَمُ مَا فِي الْأَرْحَامِ وَمَا تَدْرِي نَفْسٌ مَاذَا تَكْسِبُ غَدًا وَمَا تَدْرِي نَفْسٌ بِأَيِّ أَرْضٍ تَمُوتُ إِنَّ اللَّهَ عَلِيمٌ خَبِيرٌ } قَالَ ثُمَّ قَامَ الرَّجُلُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رُدُّوهُ عَلَيَّ فَالْتُمِسَ فَلَمْ يَجِدُوهُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هَذَا جِبْرِيلُ أَرَادَ أَنْ تَعَلَّمُوا إِذْ لَمْ تَسْأَلُوا
Cuɛ kɔn la̱r [Zuɣair bin Ɣarb] cuɛ kɔn la̱r [Jarir] kä [Umarah] - min cɔali̱ Ibn al-Ka'qa' - kä [Abu Zur'ah] kä [Abu Ɣurairah] jɛn cuɛ wee, 'Rathulullah thallallaahu 'alaihi wathallam cuɛ wee: 'Ji̱n thieci ɣä'. Kä cukɛ dual kä /cikɛ jɛ dee thiec. Kä ɛnɔ cu wut kɛl ben kä cuɛ nyuur nhiamdɛ, cu wut ɛmɔ ɛ thiec i̱, ‘Ɣɔ̱ɔ̱n, jääk Kuɔth, ɛŋu mi cɔali I̱thla̱m? ' Cuɛ loc i̱, 'I̱thla̱m ɛ ɣöö /ci̱ ji̱ mat kɛ Allah kɛ duɔ̱ɔ̱r, lätni pal, tho̱pni̱ zakat, kä /ci̱ ji̱ bi̱ cam kɛ gua̱a̱th Ramadan.' Cuɛ wee, 'Ɛ ji̱n ɛ thuɔ̱k'. Kä cuɛ nyɔk kɛ thiec i̱, ‘Ɣɔ̱ɔ̱n, ŋa̱th ɛ ŋu? ' Cuɛ jɛ loc i̱, 'Ji̱n ŋäthi jɛ Allah, ja̱a̱k nhialkɛ, bokdɛ, ŋäthɛ min ci tuɔɔk mëë ci röm kɛ jɛ, ŋäthɛ ja̱a̱kɛ, kä ŋäthɛ cäŋ jiecä nath li̱th kä ŋäthɛ min bi tuɔɔk kä nɛy diaal'. Cuɛ wee, 'Ɛ ji̱n ɛ thuɔ̱k'. Kä cuɛ nyɔk kɛ thiec i̱, ‘Ɣɔ̱ɔ̱n, jääk Kuɔth, ɛŋu mi cɔali ihsan? ' Cuɛ loc i̱, 'Ji̱n dual kɛ -khasyyah- Allah ce̱tkɛ mi̱ guici jɛ, kɛ kɔrɛ mi̱ /ciɛ jɛn nɛn kɛ kɔrɛ bɛ ji̱ nɛn'. Cuɛ wee, 'Ɛ ji̱n ɛ thuɔ̱k'. Kä cuɛ nyɔk kɛ thiec i̱, ‘Ɣɔ̱ɔ̱n, jääk Kuɔth, bi cäŋ luɔ̱k ben i̱di? ’ Cuɛ jɛ loc i̱, ‘Thilɛ ram mi ca thiec kɛ kui̱dɛ ŋäc luɔcdɛ agɔaa mi leny ram in thiec jɛ, duŋdɛ ɣöö bä ji̱ la̱r nyuuthni; ɛ ɣöö, mi ci kuaany mi ciek nɛn dapkɛ kuäärɛ. Ɛ jɛn kɛl kä nyuuthni̱. -Min rɛwdɛ- mi ci raan mi thil ciök, mi thil thok, mi thil thok nɛn bɛ ben ɛ la kuäär -nath- wi̱i̱ muɔ̱ɔ̱n. Ɛ jɛn kɛl kä nyuuthni̱. -Min diɔ̱ɔ̱kdiɛn- mi ci ji̱ yieenä thɔ̱ɔ̱l nɛn kööŋkɛ kamnikiɛn ɛ wä nhial rɛy -tiec- ti̱c. Ɛ jɛn kɛl kä nyuuthni̱ tin te rɛy nyuuthni̱ da̱ŋ dhie̱e̱c tin ca lat kɛ kui̱ tɛ̱̈ɛ̱̈, thilɛ ram mi ŋäc jɛ ɛ ni Allah,’ kɛ kɔrɛ cuɛ kuɛn: ‘-Ɛpuc Allah, ɛ jɛn kärɔa min tekɛ ŋäc kɛ cäŋ luɔ̱k; kä Ɛ jɛn ram min jak nhiaal kä piny, kä ŋäcɛ min te rɛy jiɛc. Kä thilɛ ram mi dee jɛ ŋa̱c - kɛ thuɔ̱k - min bɛ la̱t kɛ cäŋ i̱ bëë. Kä thilɛ ram mi dee gua̱a̱th in bɛ li̱w thi̱n ŋa̱c wi̱i̱ muɔ̱ɔ̱n. Ɛpuc, Allah ɛ ram mi ŋäc ŋɔak diaal, ŋäc ŋɔak diaal-' -Qs. Lukman: 34-. Kä cu wut ɛmɔ rɔ jiɛc - cuɛ rɔ woc -, kä cu gök ni Kuoth ɛ lar i̱: 'Cɔal jɛ kä ɣä! ’ Kä ɛnɔ cua jɛ go̱r, kä /ka̱n jɛ jek. Kä ɛnɔ cu Rathullah ɛ lar i̱: ''Wut ɛmɛ ɛ Jibril min go̱o̱r ɣöö bi ŋi̱i̱c -kuth- kɛ ɣöö /ciɛ thiec''.
Hadith
Imam Muslim : 12
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدِ بْنِ جَمِيلِ بْنِ طَرِيفِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الثَّقَفِيُّ عَنْ مَالِكِ بْنِ أَنَسٍ فِيمَا قُرِئَ عَلَيْهِ عَنْ أَبِي سُهَيْلٍ عَنْ أَبِيهِ أَنَّهُ سَمِعَ طَلْحَةَ بْنَ عُبَيْدِ اللَّهِ يَقُولُا جَاءَ رَجُلٌ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ أَهْلِ نَجْدٍ ثَائِرُ الرَّأْسِ نَسْمَعُ دَوِيَّ صَوْتِهِ وَلَا نَفْقَهُ مَا يَقُولُ حَتَّى دَنَا مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَإِذَا هُوَ يَسْأَلُ عَنْ الْإِسْلَامِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَمْسُ صَلَوَاتٍ فِي الْيَوْمِ وَاللَّيْلَةِ فَقَالَ هَلْ عَلَيَّ غَيْرُهُنَّ قَالَ لَا إِلَّا أَنْ تَطَّوَّعَ وَصِيَامُ شَهْرِ رَمَضَانَ فَقَالَ هَلْ عَلَيَّ غَيْرُهُ فَقَالَ لَا إِلَّا أَنْ تَطَّوَّعَ وَذَكَرَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الزَّكَاةَ فَقَالَ هَلْ عَلَيَّ غَيْرُهَا قَالَ لَا إِلَّا أَنْ تَطَّوَّعَ قَالَ فَأَدْبَرَ الرَّجُلُ وَهُوَ يَقُولُ وَاللَّهِ لَا أَزِيدُ عَلَى هَذَا وَلَا أَنْقُصُ مِنْهُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَفْلَحَ إِنْ صَدَقَ حَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ وَقُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ جَمِيعًا عَنْ إِسْمَعِيلَ بْنِ جَعْفَرٍ عَنْ أَبِي سُهَيْلٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ طَلْحَةَ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِهَذَا الْحَدِيثِ نَحْوَ حَدِيثِ مَالِكٍ غَيْرَ أَنَّهُ قَالَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَفْلَحَ وَأَبِيهِ إِنْ صَدَقَ أَوْ دَخَلَ الْجَنَّةَ وَأَبِيهِ إِنْ صَدَقَ
Cuɛ kɔn la̱r [Kutaiba bin Thai̱d bin Jamil bin Tharif bin Abdullah ats-Thaqapi] kä [Malik bin Anath] rɛy ruac ëë ca kuɛn wi̱i̱dɛ, kä [Abu Thuɣail] kä [gua̱n] ɛn ɣöö cuɛ [Thalhah bin Ubaidullah] liŋ cuɛ lar i̱, ‘Ɛn wut mi bä kä Rasulullah thallallaahu 'alaihi wasallam, cua kɔ jɔwdɛ liŋ kɛ pɛ̈th, duŋni̱ ɣöö /thiɛlɛ mi̱ cua ŋa̱c kä cuɛ lat. latdɛ jɛ amäni mëë cɛ thia̱k kɛ Rathul-ullah thallallaahu 'alaihi wasallam, cuɛ ben raar i̱ jɛn thiecɛ kɛ kui̱ I̱thla̱m. Kä ɛnɔ cu Rathullah thallallaahu 'alaihi wathallam ɛ loc i̱: 'Ithla̱m ɛ pal ni̱ kä dhie̱e̱c kɛ cäŋ kɛnɛ wäär'. Cuɛ nyɔk kɛ thiec i̱, ‘Ɣän ŋotdä tekɛ lät ti /ci tɔ̱a̱ Jɛn? ' Cuɛ loc: '/Ciɛ jɛn, ɛ ni̱ mi̱ lätdi pal sunna kä lätdi mi̱th kɛ gua̱a̱th Ramadan'. Cuɛ thiec i̱, ‘Ɣän ŋotdä tekɛ lät ti /ci tɔ̱a̱ Jɛn? ' Cuɛ loc: '/Ciɛ jɛn, ɛ ni̱ mi̱ ci̱ ji̱n mi̱eth mi̱ ca thɛm kɛ kui̱ mi̱eth (sunnath) la̱th lät, kä cu Ja̱k Kuɔth Nhial sallallaahu 'alaihi wasallam' lat i̱ ɛ ŋuɔ̱t zakat kä jɛ'. Cuɛ nyɔk kɛ thiec i̱, ‘Ɣän ŋotdä tekɛ lät ti /ci tɔ̱a̱ Jɛn? ' Cuɛ loc: '/Ciɛ jɛn, ɛ ni̱ mi̱ lätdi sunnah alms'. Kä ram ëë lat ruac ɛmɔ cuɛ wee, 'Kɛ kɔrɛ cu wut ɛmɔ gua̱a̱thdɛ woc kä cuɛ wee, 'Kɛ Allah, /cä bi mat thi̱n mi̱ läny nɛmɛ kiɛ /cä bi woc kä jɛ'. Kä ɛnɔ cu gök in ca lar i̱: 'Jɛn bɛ lɔcdɛ tɛɛth mi̱ cɛ thuɔ̱k -la̱tdɛ-''. Cuɛ kɔn [Yahya bin Ayyub] kɛnɛ [Kutaibah bin Thai̱d] la̱r ŋɔak diaal kä [I̱thmai̱l bin Ja'far] kä [Abu Thuɣai̱l] kä [gua̱n] kä [Thalhah bin Ubaidullah] kä göök sallallaahu 'alaihi wathallam kɛ ɣadith ɛmɛ ce̱tkɛ mëë ca lar ɛ Malik ɣɛdith 'Thealallaha'ra kärɔa, wasallam wee:'Jɛn bɛ tɛ̈th lɔac, -kɛ kui̠i̠yni̠ gua̱n- mi̠ tëë kɛ cuɔ̱ɔ̱ŋ', kiɛ bɛ wä nhial, -kɛ kui̠i̠y̠ni̠ guan- mi̠ tëëkɛ cuɔ̱ɔ̱ŋ''.
Hadith
Imam Muslim : 13
حَدَّثَنِي عَمْرُو بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ بُكَيْرٍ النَّاقِدُ حَدَّثَنَا هَاشِمُ بْنُ الْقَاسِمِ أَبُو النَّضْرِ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ الْمُغِيرَةِ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ نُهِينَا أَنْ نَسْأَلَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ شَيْءٍ فَكَانَ يُعْجِبُنَا أَنْ يَجِيءَ الرَّجُلُ مِنْ أَهْلِ الْبَادِيَةِ الْعَاقِلُ فَيَسْأَلَهُ وَنَحْنُ نَسْمَعُ فَجَاءَ رَجُلٌ مِنْ أَهْلِ الْبَادِيَةِ فَقَالَ يَا مُحَمَّدُ أَتَانَا رَسُولُكَ فَزَعَمَ لَنَا أَنَّكَ تَزْعُمُ أَنَّ اللَّهَ أَرْسَلَكَ قَالَ صَدَقَ قَالَ فَمَنْ خَلَقَ السَّمَاءَ قَالَ اللَّهُ قَالَ فَمَنْ خَلَقَ الْأَرْضَ قَالَ اللَّهُ قَالَ فَمَنْ نَصَبَ هَذِهِ الْجِبَالَ وَجَعَلَ فِيهَا مَا جَعَلَ قَالَ اللَّهُ قَالَ فَبِالَّذِي خَلَقَ السَّمَاءَ وَخَلَقَ الْأَرْضَ وَنَصَبَ هَذِهِ الْجِبَالَ آللَّهُ أَرْسَلَكَ قَالَ نَعَمْ قَالَ وَزَعَمَ رَسُولُكَ أَنَّ عَلَيْنَا خَمْسَ صَلَوَاتٍ فِي يَوْمِنَا وَلَيْلَتِنَا قَالَ صَدَقَ قَالَ فَبِالَّذِي أَرْسَلَكَ آللَّهُ أَمَرَكَ بِهَذَا قَالَ نَعَمْ قَالَ وَزَعَمَ رَسُولُكَ أَنَّ عَلَيْنَا زَكَاةً فِي أَمْوَالِنَا قَالَ صَدَقَ قَالَ فَبِالَّذِي أَرْسَلَكَ آللَّهُ أَمَرَكَ بِهَذَا قَالَ نَعَمْ قَالَ وَزَعَمَ رَسُولُكَ أَنَّ عَلَيْنَا صَوْمَ شَهْرِ رَمَضَانَ فِي سَنَتِنَا قَالَ صَدَقَ قَالَ فَبِالَّذِي أَرْسَلَكَ آللَّهُ أَمَرَكَ بِهَذَا قَالَ نَعَمْ قَالَ وَزَعَمَ رَسُولُكَ أَنَّ عَلَيْنَا حَجَّ الْبَيْتِ مَنْ اسْتَطَاعَ إِلَيْهِ سَبِيلًا قَالَ صَدَقَ قَالَ ثُمَّ وَلَّى قَالَ وَالَّذِي بَعَثَكَ بِالْحَقِّ لَا أَزِيدُ عَلَيْهِنَّ وَلَا أَنْقُصُ مِنْهُنَّ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَئِنْ صَدَقَ لَيَدْخُلَنَّ الْجَنَّةَ حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ هَاشِمٍ الْعَبْدِيُّ حَدَّثَنَا بَهْزٌ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ الْمُغِيرَةِ عَنْ ثَابِتٍ قَالَ قَالَ أَنَسٌ كُنَّا نُهِينَا فِي الْقُرْآنِ أَنْ نَسْأَلَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ شَيْءٍ وَسَاقَ الْحَدِيثَ بِمِثْلِهِ
Cuɛ kɔn jiök [Amru bin Muɣa̱mɛd bin Bukair an-Nakid] cuɛ kɔn jiök [Ɣathi̱im bin al-Kathi̱m Abu an-Nadlr] cuɛ kɔn jiök [Thulɛiman bin al-Muɣirah] kä [Thabit] kä [Ana̱th bin Malik] jɛn cuɛ wee, ‘Kɔn cua kɔn gaŋ kä ɣöö banɛ duɔ̱ɔ̱r thiec kä ‘Allahäla, kä ciötdɛ nhökdan kɛ ben wutdä mi bëë kä nɛy tin cieŋ rɛy dɔaar mi pɛl -pɛ̈l-, kɛ kɔrɛ cuɛ thiec, niɛ gua̱a̱ mɔ cua kɔ liŋ, kɛ kɔrɛ cu wut mi bëë kä nɛy tin cieŋ rɛy dɔaar ben kä cuɛ wee, 'Ɣɔ̱ɔ̱n Muɣammad, cu ja̱kdu ben kä kɔ, kɛ kɔrɛ cuɛ lar kɛ kui̱dan ɛn ɣöö ci lar i̱ Allah ɛ jɛn jäk ji̱'. Cu Rasulullah ɛ loc i̱: 'Ɛ jɛn thuɔ̱k'. Kä cuɛ thiec i̱, ‘Ɛŋa mi cak nhial ɔ? ' Cu Rathulullah ɛ loc i̱: 'Allah'. Kä cuɛ thiec i̱, ‘Ɛŋa mi cak wi̱c muɔ̱ɔ̱n? ' Cu Rathulullah ɛ loc i̱: 'Allah'. Cuɛ jɛ thiec i̱, ‘Ɛŋa mi ci pääm ti̱ti̱ yiath piny, kä ci ti diaal tin cɛ cak rɛydiɛn la̱t? ' Cuɛ loc i̱: ''Allah''. Cuɛ thiec i̱, ‘Kä kɛ ram ëë cak nhial, kä cuɛ wi̱c muɔ̱ɔ̱n cak, kä cuɛ pääm ti̱ti̱ yiath piny, ɛ jɛn Allah ëë jäk ji̱? ' Cuɛ jɛ loc i̱: 'Ɣɔ̱ɔ̱n'. Cuɛ thiec i̱, ‘Ci jääkdu jɛ lar ɛn ɣöö kɔn banɛ pal ni kä dhieec kɛ cäŋ kɛnɛ wäär, -ɛ thuɔ̱k ɛn nɛmɛ-? ' Cuɛ loc i̱: 'Ɛ jɛn'. Cuɛ thiec i̱, ‘Kɛ ram ëë jäk ji̱, ci Allah ji̱ la̱r ɣöö bi nɛmɛ la̱t? ' Cuɛ jɛ loc i̱: 'Ɣɔ̱ɔ̱n'. Cuɛ thiec i̱, 'Jääkdu cɛ jɛ lar ɛn ɣöö ɛ ŋuɔ̱t rɛy buɔk ɛn ɣöö ba mi̱eth Ramadlan cam kɛ ruɔ̱n kɛɛliw, - ɛ thuɔ̱k ɛn nɛmɛ -? ' Cuɛ jɛ loc i̱: 'Ɣɔ̱ɔ̱n'. Cuɛ thiec i̱, ‘Kɛ ram ëë jäk ji̱, ci Allah ji̱ la̱r ɣöö bi nɛmɛ la̱t? ' Cuɛ jɛ loc i̱: 'Ɣɔ̱ɔ̱n'. Cuɛ thiec i̱, ‘Ci jääkdu jɛ lar ɛn ɣöö kɔn banɛ tekɛ lua̱ŋ kɛ ɣöö banɛ Hajj la̱t kɛ kui̱ nɛɛni tin tekɛ lua̱ŋ kɛ guɔ̱ɔ̱r duɔ̱pdɛ, -ɛ thuɔ̱k ɛn nɛmɛ-? ' Cuɛ jɛ loc i̱, 'Ɣɔ̱ɔ̱n, ɛ jɛn'. Kä cuɛ rɔ ri̱t kä cuɛ wee, ‘Kɛ ram min ci ji̱ jäk kɛ thuɔ̱k, /cä bi mat kä ŋuɔ̱t ɛmɛ kä /cä bi woc kä jɛ’. Kä ɛnɔ cu gök in ca lar i̱ ɛ thuɔ̱k, jɛn bɛ wä nhial kɛ thuɔ̱k." Cuɛ kɔn la̱r lär [Abdullah bin Ɣa̱thi̱im al-Abdi] cuɛ kɔn la̱r [Bahdh] cuɛ kɔn la̱r [Thulaiman bin al-Mughirah] kä [Thabit] jɛn cuɛ wee, [Anath] cuɛ wee, 'Cakɔ gaŋ kɛ ɣöö banɛ thiec kɛ kui̱ duɔ̱ɔ̱rä mi̱ bä kä Kur'an ɛ wä kä ram in la ja̱k Allah'. Kä cuɛ ɣadith nööŋ nhial kɛ cäät.
Hadith
Imam Muslim : 14
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ عُثْمَانَ حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ طَلْحَةَ قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو أَيُّوبَ أَنَّ أَعْرَابِيًّا عَرَضَ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ فِي سَفَرٍ فَأَخَذَ بِخِطَامِ نَاقَتِهِ أَوْ بِزِمَامِهَا ثُمَّ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَوْ يَا مُحَمَّدُ أَخْبِرْنِي بِمَا يُقَرِّبُنِي مِنْ الْجَنَّةِ وَمَا يُبَاعِدُنِي مِنْ النَّارِ قَالَ فَكَفَّ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ نَظَرَ فِي أَصْحَابِهِ ثُمَّ قَالَ لَقَدْ وُفِّقَ أَوْ لَقَدْ هُدِيَ قَالَ كَيْفَ قُلْتَ قَالَ فَأَعَادَ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَعْبُدُ اللَّهَ لَا تُشْرِكُ بِهِ شَيْئًا وَتُقِيمُ الصَّلَاةَ وَتُؤْتِي الزَّكَاةَ وَتَصِلُ الرَّحِمَ دَعْ النَّاقَةَ و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمٍ وَعَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ بِشْرٍ قَالَا حَدَّثَنَا بَهْزٌ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عُثْمَانَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَوْهَبٍ وَأَبُوهُ عُثْمَانُ أَنَّهُمَا سَمِعَا مُوسَى بْنَ طَلْحَةَ يُحَدِّثُ عَنْ أَبِي أَيُّوبَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِثْلِ هَذَا الْحَدِيثِ
Cuɛ kɔn jiök [Muɣammad bin Abdullah bin Numair] cuɛ kɔn jiök [gua̱n] cuɛ kɔn jiök [Amru bin Uthman] cuɛ kɔn jiök [Mutha bin Talhah] cuɛ wee, cuɛ ɣä jiök [Abu Ayyub], ɛn ɣöö ɛ Bedouin cuɛ jääk Kuɔth pën wä kä jɛ camel kiɛ ri̱ŋdɛ, kɛ kɔrɛ cuɛ wee, ‘Ɣɔ̱ɔ̱n Rasulullah, kiɛ Ɣɔ̱ɔ̱n Muhammad, läri ɣä duɔ̱ɔ̱r mi jak ɣä kä thia̱k kɛ nhial kɛnɛ duɔ̱ɔ̱r mi jak ɣä kä na̱n kɛ gua̱a̱th maac mi thil pek? ' Kä cu ram ëë lat ruac ɛmɔ wee, 'Kä cu gök sallallaahu 'alaihi wasallam cuɔ̱ŋ kä cuɛ ji̱ maarädɛ guic, kä cuɛ wee: 'Jɛn ca jɛ moc kɛ taufik kiɛ ca jɛ moc kɛ dup'. Cuɛ jɛ thiec i, ci ji̱n ɛ lar i̱di? ' Cu ram min lat ruac ɛmɔ wee, 'Kɛ kɔrɛ cuɛ jɛ nyɔk kɛ loc'. Kä ɛnɔ cu gök sallallaahu 'alaihi wasallam ɛ lar: 'Ji̱n palɛ Allah, /cuɛ jɛ jakä jiäk lɔcdɛ kɛ duɔ̱ɔ̱r, lätni pal, tho̱pni zakat, kä matni määthdu, kɛ kɔrɛ bi thɔ̱l ba̱ny piny''. Cuɛ kɔn la̱r [Muɣammad bin Ɣa̱tim] kɛnɛ [Abdurrahman bin Bithi̱r] kɛn da̱ŋ rɛw cu kɛnɛ lar, cuɛ kɔn la̱r [Bahdh] cuɛ kɔn la̱r [Thyu’bah] cuɛ kɔn la̱r [Muɣammad bin Uthman bin Abdullah bin Ayuhab] kɛnɛ gua̱n [Uthman] ɛn ɣöö kɛn da̱ŋ rɛw cukɛ Ta̱yp liŋ kä [Muhɣab te] sallallaahu 'alai̱hi wathallam kɛ duɔ̱ɔ̱r mi̱ ce̱tkɛ ɣadith ɛmɛ'.
Hadith
Imam Muslim : 15
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى التَّمِيمِيُّ أَخْبَرَنَا أَبُو الْأَحْوَصِ ح و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا أَبُو الْأَحْوَصِ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ مُوسَى بْنِ طَلْحَةَ عَنْ أَبِي أَيُّوبَ قَالَ جَاءَ رَجُلٌ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ دُلَّنِي عَلَى عَمَلٍ أَعْمَلُهُ يُدْنِينِي مِنْ الْجَنَّةِ وَيُبَاعِدُنِي مِنْ النَّارِ قَالَ تَعْبُدُ اللَّهَ لَا تُشْرِكُ بِهِ شَيْئًا وَتُقِيمُ الصَّلَاةَ وَتُؤْتِي الزَّكَاةَ وَتَصِلُ ذَا رَحِمِكَ فَلَمَّا أَدْبَرَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنْ تَمَسَّكَ بِمَا أُمِرَ بِهِ دَخَلَ الْجَنَّةَ وَفِي رِوَايَةِ ابْنِ أَبِي شَيْبَةَ إِنْ تَمَسَّكَ بِهِ
Cuɛ kɔn la̱r [Yahya bin Yahya at-Tamimi] cuɛ kɔn la̱r [Abu al-Aɣwath]. -rɛy ruac dɔ̱diɛn ca jɛ lat- Kä jɛn ca la̱r kɔn [Abu Bakr bin Abu Thyaibah] cɛ kɔn la̱r [Abu al-Ahwac] kä [Abu I̱thak] kä [Mutha bin Talɣa] kä [Abu Ayyub] jɛn cuɛ wee, 'Cu wut kɛl ben kä gök sallallalam close 'alahid meth, kä nhial kä gaŋ ɣä kä maac mi thil pek? ' Cuɛ loc: 'Ji̱n pal Allah, /cuɛ jɛ moc kɛ riɛk kɛ duɔ̱ɔ̱r, lätni pal, tho̱pni zakat, titni maardu kɛ ji̱ dhɔaru'. Mëë cɛ ruac kɛ kui̱ gɔɔyädɛ, cu ram in la jakɛ Kuoth (call kɛnɛ puɔ̱th Kuɔth tekɛ jɛ) ɛ jiök: "Mi cɛ rɔ yuɔr piny kɛ min ca la̱r jɛ i̱ bɛ la̱t, bɛ wä nhial kɛ thuɔ̱k." Kä rɛy lɛ̈ɛ̈ŋni̱ [Ibn Abu Thai̱bah], 'Mi̱ jɛn cuɛ rɔ yiath piny kɛ jɛ'.
Hadith
Imam Muslim : 16
و حَدَّثَنِي أَبُو بَكْرِ بْنُ إِسْحَقَ حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ أَبِي زُرْعَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ أَعْرَابِيًّا جَاءَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ دُلَّنِي عَلَى عَمَلٍ إِذَا عَمِلْتُهُ دَخَلْتُ الْجَنَّةَ قَالَ تَعْبُدُ اللَّهَ لَا تُشْرِكُ بِهِ شَيْئًا وَتُقِيمُ الصَّلَاةَ الْمَكْتُوبَةَ وَتُؤَدِّي الزَّكَاةَ الْمَفْرُوضَةَ وَتَصُومُ رَمَضَانَ قَالَ وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لَا أَزِيدُ عَلَى هَذَا شَيْئًا أَبَدًا وَلَا أَنْقُصُ مِنْهُ فَلَمَّا وَلَّى قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ سَرَّهُ أَنْ يَنْظُرَ إِلَى رَجُلٍ مِنْ أَهْلِ الْجَنَّةِ فَلْيَنْظُرْ إِلَى هَذَا
Kä cuɛ ɣä jiök [Abu Bakr bin Ithaak] cɛ kɔn jiök [Affan] cɛ kɔn jiök [Wuhaib] cɛ kɔn jiök [Yahya bin Tha̱id] kä [Abu Zur’ah] kä [Abu Ɣurairah] ɛn ɣöö cu raan Bedouin ben kä jääk Kuɔth kä cuɛ wee, ‘O, mi cä kɛ la̱t. kä bä wä nhial? ' Cuɛ loc i̱: 'Ji̱n palɛ Allah, /cuarɛ jɛ päl kɛ duɔ̱ɔ̱r, lätni pal in lot rɔ, tho̱pɛ zakat in lot rɔ, kä /cuɛ mi̱th kɛ gua̱a̱th Ramadan.' Cuɛ wee, 'Kɛ ram min te yiëëdä rɛy tetdädɛ, /cä jɛ bi mat thi̱n amäni cäŋ kɛl kä /cä jɛ bi woc'. Mëë cɛ ruac kɛ kui̱ tɔ̱ɔ̱cä, cu Jak Kuɔth ɛ lar i̱: "Ram mi go̱o̱r ɣöö bɛ wut nɛn kä nɛy tin te nhial, a jɛ guic."
Hadith
Imam Muslim : 17
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَأَبُو كُرَيْبٍ وَاللَّفْظُ لِأَبِي كُرَيْبٍ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي سُفْيَانَ عَنْ جَابِرٍ قَالَ أَتَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ النُّعْمَانُ بْنُ قَوْقَلٍ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَرَأَيْتَ إِذَا صَلَّيْتُ الْمَكْتُوبَةَ وَحَرَّمْتُ الْحَرَامَ وَأَحْلَلْتُ الْحَلَالَ أَأَدْخُلُ الْجَنَّةَ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَعَمْ و حَدَّثَنِي حَجَّاجُ بْنُ الشَّاعِرِ وَالْقَاسِمُ بْنُ زَكَرِيَّاءَ قَالَا حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُوسَى عَنْ شَيْبَانَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي صَالِحٍ وَأَبِي سُفْيَانَ عَنْ جَابِرٍ قَالَ قَالَ النُّعْمَانُ بْنُ قَوْقَلٍ يَا رَسُولَ اللَّهِ بِمِثْلِهِ وَزَادَا فِيهِ وَلَمْ أَزِدْ عَلَى ذَلِكَ شَيْئًا
Cuɛ kɔn la̱r lär [Abu Bakr bin Abu Thyaiba] kɛnɛ [Abu Kuraib] kɛnɛ Abu Kuraib lapazhnya, kɛn da̱ŋ rɛw cukɛ wee, cuɛ kɔn la̱r [Abu Mu'awiyah] kä [al-A'masy] kä [Abu Thupiyan] kä [Jabir] jɛn cuɛ wee, 'An-Nuqaalla 'kaaɣalla caɣalla thaai̱ba the cuɛ thiec i̱, ‘Ɣɔ̱ɔ̱n, jääk Kuɔth, ɛŋu mi caar ji̱ mi cä pal i̱ obligatory, pën duɔ̱ɔ̱r mi̱ la haram kä nhɔk duɔ̱ɔ̱r mi̱ la halal, bä wä nhial? ' Cu gök in ca loc i̱: 'Ɣɔ̱ɔ̱n'. Kä cuɛ ɣä la̱r [Ɣa̱jjäj bin ath-Thya’ir] kɛnɛ [al-Kathim bin Dhakariya’] kɛn da̱ŋ rɛw cu kɛnɛ lar, cuɛ kɔn la̱r [Ubai̱dullah bin Mutha] kä [Thyaiban] kä [al-A’mathi] kä [Abu Thali̱h] kɛnɛ [Abu Thupiyan] kä [Jabir Kaththeɣɛr] jɛn cuɛ wee, ‘An, Allah', kɛ läär mi̱ ce̱tkɛ nɔ, ɛ jɛn kärɔa cuɛ re̱p i̱, 'Kä /cä iota kɛl bi̱ mat thi̱n'.
Hadith
Imam Muslim : 18
و حَدَّثَنِي سَلَمَةُ بْنُ شَبِيبٍ حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ أَعْيَنَ حَدَّثَنَا مَعْقِلٌ وَهُوَ ابْنُ عُبَيْدِ اللَّهِ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ عَنْ جَابِرٍ أَنَّ رَجُلًا سَأَلَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ أَرَأَيْتَ إِذَا صَلَّيْتُ الصَّلَوَاتِ الْمَكْتُوبَاتِ وَصُمْتُ رَمَضَانَ وَأَحْلَلْتُ الْحَلَالَ وَحَرَّمْتُ الْحَرَامَ وَلَمْ أَزِدْ عَلَى ذَلِكَ شَيْئًا أَأَدْخُلُ الْجَنَّةَ قَالَ نَعَمْ قَالَ وَاللَّهِ لَا أَزِيدُ عَلَى ذَلِكَ شَيْئًا
Cuɛ ɣä jiök i̱ [Thalamah bin Thyabib] cuɛ kɔn jiök i̱ [al-Ɣathan bin A'yan] cuɛ kɔn jiök i̱ [Ma'qil] - min cɔali̱ Ibn Ubaidullah - kä [Abu adh-Zubair] kä [Jabir] ɛn ɣöö cu wut ɛ thiec kä jääk Kuɔth rɛy ruac Kuɔth, ''What Ramadlan, lätni ŋɔak kɛ ŋuɔ̱t, kä lätni ŋɔak kä /thiɛl ŋuɔ̱t ɛ duɔ̱ɔ̱r mi̱ la haram, duŋni̱ ɣöö /cä lät ti̱ kɔ̱ŋ mat thi̱n, bä wä nhial?’ Cu Rathulullah ɛ loc i̱: 'Ɣɔ̱ɔ̱n'. Cuɛ wee, 'Kɛ Allah, /cä lät ti̱ti̱ bi mat thi̱n ɛ mi̱ tɔt'.
Hadith
Imam Muslim : 19
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ الْهَمْدَانِيُّ حَدَّثَنَا أَبُو خَالِدٍ يَعْنِي سُلَيْمَانَ بْنَ حَيَّانَ الْأَحْمَرَ عَنْ أَبِي مَالِكٍ الْأَشْجَعِيِّ عَنْ سَعْدِ بْنِ عُبَيْدَةَ عَنْ ابْنِ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ بُنِيَ الْإِسْلَامُ عَلَى خَمْسَةٍ عَلَى أَنْ يُوَحَّدَ اللَّهُ وَإِقَامِ الصَّلَاةِ وَإِيتَاءِ الزَّكَاةِ وَصِيَامِ رَمَضَانَ وَالْحَجِّ فَقَالَ رَجُلٌ الْحَجُّ وَصِيَامُ رَمَضَانَ قَالَ لَا صِيَامُ رَمَضَانَ وَالْحَجُّ هَكَذَا سَمِعْتُهُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Cuɛ kɔn la̱r [Muɣammad bin Abdullah bin Numair al-Ɣa̱mdani̱] cuɛ kɔn la̱r [Abu Khalid] - min cɔali̱ Thulaiman bin Ɣayyan al-Ɣa̱mar - kä [Abu Malik al-Athi̱ja'i] kä [Tha'ad bin Ubaidah] kä [Ibn Umar] kä 'Ila̱mahi̱la cuɛ lar i̱: ca̱pdɛ dhie̱e̱c: Ɛ jɛn ɣöö bi̱ Allah tekɛ mat, bɛ pal yiath piny, bɛ zakat thuk, bɛ Ramadlan fasting, kɛnɛ Hajj. Cu wut ɛ thiec i̱, 'Ɛŋu mi̱ cɔali̱ Hajj kɛnɛ -kɛ kɔrɛ- mi̱ la thëm Ramadan'. Cuɛ loc i̱: '/Ciɛ jɛn, mi̱th kɛ kui̱ Ramadan kɛnɛ -kɛ kɔrɛ- Hajj'. Kä ɛnɔ cua̱ jɛ liŋ kä jääk Kuɔth in la Jak Kuɔth.
Hadith
Imam Muslim : 20
و حَدَّثَنَا سَهْلُ بْنُ عُثْمَانَ الْعَسْكَرِيُّ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ زَكَرِيَّاءَ حَدَّثَنَا سَعْدُ بْنُ طَارِقٍ قَالَ حَدَّثَنِي سَعْدُ بْنُ عُبَيْدَةَ السُّلَمِيُّ عَنْ ابْنِ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ بُنِيَ الْإِسْلَامُ عَلَى خَمْسٍ عَلَى أَنْ يُعْبَدَ اللَّهُ وَيُكْفَرَ بِمَا دُونَهُ وَإِقَامِ الصَّلَاةِ وَإِيتَاءِ الزَّكَاةِ وَحَجِّ الْبَيْتِ وَصَوْمِ رَمَضَانَ
Cuɛ kɔn jiök [Thaɣl bin Uthman al-Athkari] cuɛ kɔn jiök i̱ [Yahya bin Dhakariya] cuɛ kɔn jiök [Thaad bin Thariq] jɛn cuɛ wee, cuɛ ɣä jiök [Thaad bin Ubaidah as-Thula̱mi] kä [Ibn Umar] kä göök tëë ca jiek kä Naali̱hi̱ fila̱mɛy wasallam, jɛn cuɛ wee: pal kɛnɛ ɣöö ba ŋɔak kɔ̱kiɛn lo̱k, yiɛth palä piny, thuɔ̱k zakat, pilgrimage kä Baitullah, kɛnɛ mi̱th kɛ gua̱a̱th Ramadan.
