Imam Muslim : 21
حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا عَاصِمٌ وَهُوَ ابْنُ مُحَمَّدِ بْنِ زَيْدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ أَبِيهِ قَالَ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بُنِيَ الْإِسْلَامُ عَلَى خَمْسٍ شَهَادَةِ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ وَإِقَامِ الصَّلَاةِ وَإِيتَاءِ الزَّكَاةِ وَحَجِّ الْبَيْتِ وَصَوْمِ رَمَضَانَ
Ayebisaki biso [Ubaidullah bin Mu’adz] ayebisi biso [tata na ngai] ayebisi biso [Ashim] - elingi koloba Ibnu Muhammad bin Zaid bin Abdullah bin Umar - uta na [tata na ye] alobaki; [Abdullah] alobaki, ‘Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam alobaki: ‘Islam etongami na miboko mitano: Elingi koloba litatoli ete ezali na nzambe moko te -oyo azali na lotomo ya kosambela- kasi Allah, ete Muhammad azali mosali mpe Ntoma na ye, azali kotya mabondeli, kofuta zakat, kosala mobembo na Baitullah, mpe kokila bilei na ntango ya Ramadan’.
Imam Muslim : 22
و حَدَّثَنِي ابْنُ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا حَنْظَلَةُ قَالَ سَمِعْتُ عِكْرِمَةَ بْنَ خَالِدٍ يُحَدِّثُ طَاوُسًا أَنَّ رَجُلًا قَالَ لِعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ أَلَا تَغْزُو فَقَالَ إِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ الْإِسْلَامَ بُنِيَ عَلَى خَمْسٍ شَهَادَةِ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَإِقَامِ الصَّلَاةِ وَإِيتَاءِ الزَّكَاةِ وَصِيَامِ رَمَضَانَ وَحَجِّ الْبَيْتِ
Mpe lokola ayebisaki ngai [Ibn Numair] ayebisaki biso [tata na ngai] ayebisaki biso [Hanzhalah] alobaki, ‘Nayokaki [Ikrimah bin Khalid] koyebisa hadith na Thawus ete moto moko alobaki na [Abdullah bin Umar], ‘Mpo na nini bobundaka te? ’ Ayanolaki ete, ‘Ya solo, nayokaki Ntoma ya Nzambe (kimia mpe mapamboli ya Allaah ezala likolo na ye) alobi: ‘Ya solo, Islam etongamaki na mibeko mitano: Litatoli ete ezali na nzambe moko te oyo abongi na losambo longola se Allah, kotia mabondeli, kofuta zakat, kokila bilei na Ramadan, mpe kosala mobembo na Ndako ya Allah''.
Imam Muslim : 23
حَدَّثَنَا خَلَفُ بْنُ هِشَامٍ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ أَبِي جَمْرَةَ قَالَ سَمِعْتُ ابْنَ عَبَّاسٍ ح و حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى وَاللَّفْظُ لَهُ أَخْبَرَنَا عَبَّادُ بْنُ عَبَّادٍ عَنْ أَبِي جَمْرَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ قَدِمَ وَفْدُ عَبْدِ الْقَيْسِ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّا هَذَا الْحَيَّ مِنْ رَبِيعَةَ وَقَدْ حَالَتْ بَيْنَنَا وَبَيْنَكَ كُفَّارُ مُضَرَ فَلَا نَخْلُصُ إِلَيْكَ إِلَّا فِي شَهْرِ الْحَرَامِ فَمُرْنَا بِأَمْرٍ نَعْمَلُ بِهِ وَنَدْعُو إِلَيْهِ مَنْ وَرَاءَنَا قَالَ آمُرُكُمْ بِأَرْبَعٍ وَأَنْهَاكُمْ عَنْ أَرْبَعٍ الْإِيمَانِ بِاللَّهِ ثُمَّ فَسَّرَهَا لَهُمْ فَقَالَ شَهَادَةِ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ وَإِقَامِ الصَّلَاةِ وَإِيتَاءِ الزَّكَاةِ وَأَنْ تُؤَدُّوا خُمُسَ مَا غَنِمْتُمْ وَأَنْهَاكُمْ عَنْ الدُّبَّاءِ وَالْحَنْتَمِ وَالنَّقِيرِ وَالْمُقَيَّرِ زَادَ خَلَفٌ فِي رِوَايَتِهِ شَهَادَةِ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَعَقَدَ وَاحِدَةً
Ayebisaki biso [Khalaf bin Hisham] ayebisi biso [Hammad bin Zaid] wuta [Abu Jamrah] alobaki, nayoki [Ibn Abbas]. -na lisolo mosusu elobami- Mpe ayebisi biso [Yahya bin Yahya] mpe lafazh oyo ezali ya ye, ayebisi biso [Abbad bin Abbad] uta na [Abu Jamrah] uta na [Ibn Abbas] alobaki, ‘Abdul Qais’ motindami akendaki epai ya Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam mpe balobaki, ‘Ee Rasulullah, ya solo mboka oyo ezali eteni ya Libota ya Rabi’ah, mpe ya solo ba infidèles ya Mudlar batelemi kati na biso na bino, yango wana Tokoki kozala na bokengi te na bino longola se na sanza ya Haram, yango wana tika biso tosala etinda moko mpe tokosakola yango na baye bazali sima na biso’. Alobaki: ‘Napesi bino mitindo na makambo minei mpe napekisi bino na makambo minei: Elingi koloba kondima na Nzambe (Allah),’ sima alimboli yango mpo na bango, alobi: ‘Botatola ete ezali na nzambe moko te - oyo abongi na losambo - longola se Allah mpe ete Muhammad azali momemi-nsango ya Nzambe (Allah), azali kotya mabondeli, kofuta zakat, mpe kofuta moko na mitano ya biloko oyo epunzami na bitumba. Mpe napekisi bino kosala vinyo oyo enyatami te na ad-Duba`, al-Hantam, Naqir mpe al-Muqayyar’. Khalaf abakisaki na lisolo na ye, ‘Litatoli ete nzambe moko te - oyo abongi na losambo - longola se Allah. Mpe kanga yango mbala moko'.
Imam Muslim : 24
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَمُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَمُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ وَأَلْفَاظُهُمْ مُتَقَارِبَةٌ قَالَ أَبُو بَكْرٍ حَدَّثَنَا غُنْدَرٌ عَنْ شُعْبَةَ و قَالَ الْآخَرَانِ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ أَبِي جَمْرَةَ قَالَ كُنْتُ أُتَرْجِمُ بَيْنَ يَدَيْ ابْنِ عَبَّاسٍ وَبَيْنَ النَّاسِ فَأَتَتْهُ امْرَأَةٌ تَسْأَلُهُ عَنْ نَبِيذِ الْجَرِّ فَقَالَ إِنَّ وَفْدَ عَبْدِ الْقَيْسِ أَتَوْا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ الْوَفْدُ أَوْ مَنْ الْقَوْمُ قَالُوا رَبِيعَةُ قَالَ مَرْحَبًا بِالْقَوْمِ أَوْ بِالْوَفْدِ غَيْرَ خَزَايَا وَلَا النَّدَامَى قَالَ فَقَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّا نَأْتِيكَ مِنْ شُقَّةٍ بَعِيدَةٍ وَإِنَّ بَيْنَنَا وَبَيْنَكَ هَذَا الْحَيَّ مِنْ كُفَّارِ مُضَرَ وَإِنَّا لَا نَسْتَطِيعُ أَنْ نَأْتِيَكَ إِلَّا فِي شَهْرِ الْحَرَامِ فَمُرْنَا بِأَمْرٍ فَصْلٍ نُخْبِرْ بِهِ مَنْ وَرَاءَنَا نَدْخُلُ بِهِ الْجَنَّةَ قَالَ فَأَمَرَهُمْ بِأَرْبَعٍ وَنَهَاهُمْ عَنْ أَرْبَعٍ قَالَ أَمَرَهُمْ بِالْإِيمَانِ بِاللَّهِ وَحْدَهُ وَقَالَ هَلْ تَدْرُونَ مَا الْإِيمَانُ بِاللَّهِ قَالُوا اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ شَهَادَةُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ وَإِقَامُ الصَّلَاةِ وَإِيتَاءُ الزَّكَاةِ وَصَوْمُ رَمَضَانَ وَأَنْ تُؤَدُّوا خُمُسًا مِنْ الْمَغْنَمِ وَنَهَاهُمْ عَنْ الدُّبَّاءِ وَالْحَنْتَمِ وَالْمُزَفَّتِ قَالَ شُعْبَةُ وَرُبَّمَا قَالَ النَّقِيرِ قَالَ شُعْبَةُ وَرُبَّمَا قَالَ الْمُقَيَّرِ وَقَالَ احْفَظُوهُ وَأَخْبِرُوا بِهِ مِنْ وَرَائِكُمْ و قَالَ أَبُو بَكْرٍ فِي رِوَايَتِهِ مَنْ وَرَاءَكُمْ وَلَيْسَ فِي رِوَايَتِهِ الْمُقَيَّرِ و حَدَّثَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ حَدَّثَنَا أَبِي ح و حَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ الْجَهْضَمِيُّ قَالَ أَخْبَرَنِي أَبِي قَالَا جَمِيعًا حَدَّثَنَا قُرَّةُ بْنُ خَالِدٍ عَنْ أَبِي جَمْرَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِهَذَا الْحَدِيثِ نَحْوَ حَدِيثِ شُعْبَةَ وَقَالَ أَنْهَاكُمْ عَمَّا يُنْبَذُ فِي الدُّبَّاءِ وَالنَّقِيرِ وَالْحَنْتَمِ وَالْمُزَفَّتِ وَزَادَ ابْنُ مُعَاذٍ فِي حَدِيثِهِ عَنْ أَبِيهِ قَالَ وَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِلْأَشَجِّ أَشَجِّ عَبْدِ الْقَيْسِ إِنَّ فِيكَ خَصْلَتَيْنِ يُحِبُّهُمَا اللَّهُ الْحِلْمُ وَالْأَنَاةُ
Ayebisaki biso [Abu Bakr bin Abu Syaibah] na [Muhammad bin al-Mutsanna] na [Muhammad bin Basysyar] na lafazh na bango bazali penepene moko na mosusu, [Abu Bakr] alobaki, ayebisi biso [Ghundar] uta na [Shu'bah] nzokande bato mibale mosusu balobaki, bayebisaki biso [Muhammad bin Ja'far] ayebisaki biso [Shu'bah] uta [Abu Jamrah] alobaki, ‘Nazalaki mobongoli kati na [Ibnu Abbas] na bato, sima mwasi moko ayaki pe atunaki na ntina ya jus ya Nabidz - lolenge moko ya vinyo - oyo ebombamaki na kati ya mbɛki ya mabele, yango wana ayanolaki, ‘Ya solo, motindami ya Abd al-Qais ayaki epai ya Ntoma ya Nzambe sallallaahu ‘alaihi wasallam, sima Ntoma ya Allah alobaki: 'Nani azali momemi-nsango wana - to nani azali bato wana? - bayanolaki ete, 'Rabi'ah'. Alobaki : 'Boyamba bato - to motindami - kozanga ntina ya kokakatana to ya mawa'. Moyekoli alobaki ete, ‘Balobaki ete, ‘Ee Ntoma ya Nzambe (Allah), ya solo toyei epai na yo uta na esika moko mosika. Kati na biso na yo ezali na ba infidèles Mudlar mpo ete tokoki koya epai na bino te longola se na basanza ya haram, yango wana mitindo biso tozwa mokano ya likambo oyo tokoki koyebisa bato oyo tozali kokamba oyo tokoki kokota na lola na nzela na yango’. Moyekoli alobaki ete, ‘Bongo Ntoma ya Allah apesaki bango mitindo ya makambo minei mpe apekisaki bango makambo minei’. Moyekoli alobaki lisusu ete, ‘Ntoma ya Nzambe (Allah) apesaki bango mitindo ete bándima kaka Allah, alobi: ‘Boyebi soki kondima na Nzambe (Allah) ezali nini? ' Bayanolaki ete, 'Allah na Ntoma na Ye bayebi malamu koleka'. Alobaki: ‘Tatola ete nzambe mosusu azali longola se Allah, mpe ete Muhammad azali momemi-nsango ya Allah, tyá mabondeli, futa zakat, kokila Ramadlan, mpe futa moko na mitano ya ghanimah, mpe pekisa bino ad-Duba`, al-Hantam mpe al-Muzaffat’. Syu’bah alobaki, ‘mbala mosusu alobaki ‘an-Naqir’ mpe ekoki kozala ‘al-Muqayyar’, alobaki: ‘Bokengela ye mpe boyebisa bato na bino’. Abu Bakr alobelaki na lisolo na ye, 'Moto oyo ozali kokamba sima na yo' kozanga kolobela 'al-Muqayyar''. Mpe eyebisami na ngai [Ubaidullah bin Mu’adz] ayebisaki yango na biso [tata na ngai]. -na lisolo mosusu elobami- Mpe ayebisi biso [Nashr bin Ali al-Jahdlami] alobi, ayebisi ngai [tata na ngai] bango mibale balobi, ayebisi biso [Qurrah bin Khalid] uta na [Abu Jamrah] uta na [Ibn Abbas] uta na Ntoma sallallaahu ‘alaihi wasallam na hadith oyo ekokani na hadith [Syu’bah], tango alobi: ‘I pekisa bino na eloko nionso oyo elobami na ad-Duba`, an-Naqir, al-Hantam na al-Muzaffat'. Mpe [Ibn Mu’adz] abakisaki na hadith na ye uta na [tata na ye], alobaki, ‘Mpe Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam alobaki na al-Asyyaj Asyajj Abd al-Qais: ‘Ya solo kati na yo ezali na bizaleli mibale oyo Allah asepeli na yango, elingi koloba motema molai mpe bokebi''.
Imam Muslim : 25
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ حَدَّثَنَا ابْنُ عُلَيَّةَ حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ أَبِي عَرُوبَةَ عَنْ قَتَادَةَ قَالَ حَدَّثَنَا مَنْ لَقِيَ الْوَفْدَ الَّذِينَ قَدِمُوا عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ عَبْدِ الْقَيْسِ قَالَ سَعِيدٌ وَذَكَرَ قَتَادَةُ أَبَا نَضْرَةَ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ فِي حَدِيثِهِ هَذَا أَنَّ أُنَاسًا مِنْ عَبْدِ الْقَيْسِ قَدِمُوا عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالُوا يَا نَبِيَّ اللَّهِ إِنَّا حَيٌّ مِنْ رَبِيعَةَ وَبَيْنَنَا وَبَيْنَكَ كُفَّارُ مُضَرَ وَلَا نَقْدِرُ عَلَيْكَ إِلَّا فِي أَشْهُرِ الْحُرُمِ فَمُرْنَا بِأَمْرٍ نَأْمُرُ بِهِ مَنْ وَرَاءَنَا وَنَدْخُلُ بِهِ الْجَنَّةَ إِذَا نَحْنُ أَخَذْنَا بِهِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ آمُرُكُمْ بِأَرْبَعٍ وَأَنْهَاكُمْ عَنْ أَرْبَعٍ اعْبُدُوا اللَّهَ وَلَا تُشْرِكُوا بِهِ شَيْئًا وَأَقِيمُوا الصَّلَاةَ وَآتُوا الزَّكَاةَ وَصُومُوا رَمَضَانَ وَأَعْطُوا الْخُمُسَ مِنْ الْغَنَائِمِ وَأَنْهَاكُمْ عَنْ أَرْبَعٍ عَنْ الدُّبَّاءِ وَالْحَنْتَمِ وَالْمُزَفَّتِ وَالنَّقِيرِ قَالُوا يَا نَبِيَّ اللَّهِ مَا عِلْمُكَ بِالنَّقِيرِ قَالَ بَلَى جِذْعٌ تَنْقُرُونَهُ فَتَقْذِفُونَ فِيهِ مِنْ الْقُطَيْعَاءِ قَالَ سَعِيدٌ أَوْ قَالَ مِنْ التَّمْرِ ثُمَّ تَصُبُّونَ فِيهِ مِنْ الْمَاءِ حَتَّى إِذَا سَكَنَ غَلَيَانُهُ شَرِبْتُمُوهُ حَتَّى إِنَّ أَحَدَكُمْ أَوْ إِنَّ أَحَدَهُمْ لَيَضْرِبُ ابْنَ عَمِّهِ بِالسَّيْفِ قَالَ وَفِي الْقَوْمِ رَجُلٌ أَصَابَتْهُ جِرَاحَةٌ كَذَلِكَ قَالَ وَكُنْتُ أَخْبَؤُهَا حَيَاءً مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقُلْتُ فَفِيمَ نَشْرَبُ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ فِي أَسْقِيَةِ الْأَدَمِ الَّتِي يُلَاثُ عَلَى أَفْوَاهِهَا قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ أَرْضَنَا كَثِيرَةُ الْجِرْذَانِ وَلَا تَبْقَى بِهَا أَسْقِيَةُ الْأَدَمِ فَقَالَ نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَإِنْ أَكَلَتْهَا الْجِرْذَانُ وَإِنْ أَكَلَتْهَا الْجِرْذَانُ وَإِنْ أَكَلَتْهَا الْجِرْذَانُ قَالَ وَقَالَ نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِأَشَجِّ عَبْدِ الْقَيْسِ إِنَّ فِيكَ لَخَصْلَتَيْنِ يُحِبُّهُمَا اللَّهُ الْحِلْمُ وَالْأَنَاةُ حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَابْنُ بَشَّارٍ قَالَا حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ عَنْ سَعِيدٍ عَنْ قَتَادَةَ قَالَ حَدَّثَنِي غَيْرُ وَاحِدٍ لَقِيَ ذَاكَ الْوَفْدَ وَذَكَرَ أَبَا نَضْرَةَ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ أَنَّ وَفْدَ عَبْدِ الْقَيْسِ لَمَّا قَدِمُوا عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِثْلِ حَدِيثِ ابْنِ عُلَيَّةَ غَيْرَ أَنَّ فِيهِ وَتَذِيفُونَ فِيهِ مِنْ الْقُطَيْعَاءِ أَوْ التَّمْرِ وَالْمَاءِ وَلَمْ يَقُلْ قَالَ سَعِيدٌ أَوْ قَالَ مِنْ التَّمْرِ
Ayebisaki biso [Yahya bin Ayyub] ayebisi biso [Ibn Ulayyah] ayebisi biso [Sa’id bin Abu Arubah] uta na [Qatadah] alobi, ‘Moto oyo akutanaki na motindami oyo awutaki na cercle ya Abdul Qais oyo ayaki liboso ya Ntoma ya Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam ayebisaki biso, [Sa’id] alobaki, [Qatadah] alobelaki [Abu Dlamrah]. uta na [Abu Sa’id al-Khudri] na hadith oyo, ete bato uta na kati ya Abdul Qais bapusanaki penepene na Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam mpe balobaki, ‘Ee Ntoma ya Allah, ya solo tozali bato ya mboka uta na libota ya Rabi’ah, mpe ya solo ba Mudlar -ba infidèles batelemi kati na biso na yo, mpo ete tokoki te -na bozangi likama- kopusana penepene na yo longola se na sanza ya Haram, yango wana topesa mitindo ete tópusana penepene na yo kokokisa etinda moko mpo tósakola yango epai ya bato oyo bazali nsima na biso mpo ete na yango tókɔta na paladiso soki tokangamaki na yango’. Alobaki: ‘Napesi bino mitindo na makambo minei mpe napekisi bino na makambo minei: elingi koloba, kosambela Allah, mpe kokima ye na eloko moko te, kosala mabondeli, kofuta zakat, kokila bilei na Ramadan, mpe kopesa moko na mitano ya ntalo ya ghanimah, mpe napekisi bino kosala ba masini ya konyata vinyo na ad-Duba`, al-Hantam, al-Muzaffat mpe an-Naqir’. Batunaki, ‘Ee Prophète ya Allah, boyebi na yo ya an-Naqir ezali nini? ' Alobaki: 'Mokuwa ya nzete eyemami - esalemi na mabulu - sima otie dati na kati'. Sa’id alobaki, ‘To alobaki: ‘uta na nzete ya mbila ya date. Sima otie mayi na kati tii tango mayi oyo ezali kotɔka ekokiti, sima omeli yango tii moko na bino - to moko na bango - akobeta vraiment yaya na ye ya mobali na mopanga’, alobaki, ‘Mpe na groupe wana ezali na mobali moko oyo mpe azoki’. Alobaki lisusu, ‘Nabombaki yango mpo nayokaki soni mpo na Ntoma ya Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam, sima natunaki, ‘Bongo na kati ya récipient nini tokoki komela, O Ntoma ya Allah? ’ Ayanolaki ete, ‘Na kati ya eloko moko ya mposo ya nyama oyo ekómi motane oyo ekangamaki monɔkɔ’. Batunaki, ‘Ee Ntoma ya Nzambe (Allah), ya solo mabele na biso etondi na ba soso, na boye ete masanga etikali te na kati ya ba mbɛki ya mposo ya nyama oyo esalemi na langi ya motane,’ nde Ntoma sallallaahu ‘alaihi wasallam alobaki: ‘Mpe ata soki elyami na ba soso, mpe ata soki elyami na ba soso, mpe ata soki eliami na ba soso’. Moyebisi alobaki, ‘Mpe Ntoma ya Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam alobaki na Asyajj Abdul Qais: ‘Ya solo kati na yo ezali na bizaleli mibale oyo Allah alingaka, elingi koloba; zala na motema molai mpe keba''. Ayebisaki biso [Muhammad bin al-Mutsanna] mpe [Ibn Basysiyar] bango mibale balobi, ayebisi biso [Ibn Abu Adi] uta na [Sa’id] uta na [Qatadah] alobaki, ayebisaki biso kaka moyekoli moko te akutanaki na motindami. Mpe [Abu Nadlrah] alobelaki uta na [Abu Sa’id al-Khudri], ete motindami Abdul Qais ntango akutanaki na Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam na hadith lokola [Ibn Ulayyah], kaka na kati na yango elobamaki ete, ‘Mpe kati na yango osangani na dati, to dati mpe mai,’ mpe alobaki te, ‘[Said] alobaki,’ to alobaki, ‘na badati''.
Imam Muslim : 26
حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ بَكَّارٍ الْبَصْرِيُّ حَدَّثَنَا أَبُو عَاصِمٍ عَنْ ابْنِ جُرَيْجٍ ح و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ وَاللَّفْظُ لَهُ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ قَالَ أَخْبَرَنِي أَبُو قَزَعَةَ أَنَّ أَبَا نَضْرَةَ أَخْبَرَهُ وَحَسَنًا أَخْبَرَهُمَا أَنَّ أَبَا سَعِيدٍ الْخُدْرِيَّ أَخْبَرَهُ أَنَّ وَفْدَ عَبْدِ الْقَيْسِ لَمَّا أَتَوْا نَبِيَّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالُوا يَا نَبِيَّ اللَّهِ جَعَلَنَا اللَّهُ فِدَاءَكَ مَاذَا يَصْلُحُ لَنَا مِنْ الْأَشْرِبَةِ فَقَالَ لَا تَشْرَبُوا فِي النَّقِيرِ قَالُوا يَا نَبِيَّ اللَّهِ جَعَلَنَا اللَّهُ فِدَاءَكَ أَوَ تَدْرِي مَا النَّقِيرُ قَالَ نَعَمْ الْجِذْعُ يُنْقَرُ وَسَطُهُ وَلَا فِي الدُّبَّاءِ وَلَا فِي الْحَنْتَمَةِ وَعَلَيْكُمْ بِالْمُوكَى
Ayebisaki ngai [Muhammad bin Bakkar al-Basri] ayebisi biso [Abu Ashim] uta na [Ibn Juraij]. -na lisolo mosusu elobami-, Mpe ayebisaki ngai [Muhammad bin Rafi’] mpe lafazh ezalaki ya ye. Ayebisaki biso [Abdurrazzaq] ayebisi biso [Ibn Juraij] alobi, ayebisi biso [Abu Qaza’ah] ete [Abu Nadlrah] ayebisaki yango, mpe al-Hasan ayebisaki bango mibale, ete [Abu Sa’id al-Khudri] ayebisaki ye, ete motindami Abdul Qais ntango ayaki epai ya Ntoma ya Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam alobaki, ‘O Prophète ya Allah, Allah asala biso lokola lisiko na yo, masanga nini ezali malamu pona biso?' Ayanolaki ete: ‘Komela na an-Naqir te’. Batunaki, ‘Ee Ntoma ya Nzambe (Allah), tika ete Nzambe (Allah) asala biso lisiko na yo, oyebi soki an-Naqir ezali nini?’. Ayanolaki ete: ‘Ee, mokuwa ya nzete ezali na katikati na yango oyo eyemami, mpe osengeli te komɛla na ad-Duba` to na al-Hantam, mpe osengeli -komela masanga oyo ebombami na kati ya bambɛki na mitó ezipami’.
Imam Muslim : 27
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَأَبُو كُرَيْبٍ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ جَمِيعًا عَنْ وَكِيعٍ قَالَ أَبُو بَكْرٍ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ زَكَرِيَّاءَ بْنِ إِسْحَقَ قَالَ حَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ صَيْفِيٍّ عَنْ أَبِي مَعْبَدٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ قَالَ أَبُو بَكْرٍ رُبَّمَا قَالَ وَكِيعٌ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ مُعَاذًا قَالَ بَعَثَنِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّكَ تَأْتِي قَوْمًا مِنْ أَهْلِ الْكِتَابِ فَادْعُهُمْ إِلَى شَهَادَةِ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنِّي رَسُولُ اللَّهِ فَإِنْ هُمْ أَطَاعُوا لِذَلِكَ فَأَعْلِمْهُمْ أَنَّ اللَّهَ افْتَرَضَ عَلَيْهِمْ خَمْسَ صَلَوَاتٍ فِي كُلِّ يَوْمٍ وَلَيْلَةٍ فَإِنْ هُمْ أَطَاعُوا لِذَلِكَ فَأَعْلِمْهُمْ أَنَّ اللَّهَ افْتَرَضَ عَلَيْهِمْ صَدَقَةً تُؤْخَذُ مِنْ أَغْنِيَائِهِمْ فَتُرَدُّ فِي فُقَرَائِهِمْ فَإِنْ هُمْ أَطَاعُوا لِذَلِكَ فَإِيَّاكَ وَكَرَائِمَ أَمْوَالِهِمْ وَاتَّقِ دَعْوَةَ الْمَظْلُومِ فَإِنَّهُ لَيْسَ بَيْنَهَا وَبَيْنَ اللَّهِ حِجَابٌ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ السَّرِيِّ حَدَّثَنَا زَكَرِيَّاءُ بْنُ إِسْحَقَ ح و حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ حَدَّثَنَا أَبُو عَاصِمٍ عَنْ زَكَرِيَّاءَ بْنِ إِسْحَقَ عَنْ يَحْيَى بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ صَيْفِيٍّ عَنْ أَبِي مَعْبَدٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَعَثَ مُعَاذًا إِلَى الْيَمَنِ فَقَالَ إِنَّكَ سَتَأْتِي قَوْمًا بِمِثْلِ حَدِيثِ وَكِيعٍ
Ayebisaki biso [Abu Bakr bin Abu Syaibah] na [Abu Kuraib], mpe [Ishaq bin Ibrahim] bango nyonso uta na [Waki’], [Abu Bakr] alobaki, ayebisi biso [Waki’] uta na [Zakariya bin Ishaq] alobaki, ayebisaki ngai [Yahya bin Abdullah bin Shaifi] uta na [Abu Ma’bad] uta na [Ibn Abbas] uta [Mu’adz bin Jabal], Abu Bakr alobaki, ‘Mbala mosusu,’ Waki’ alobaki, uta na Ibn Abbas, ete Mu’adz alobaki, ‘Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam atindaki ngai. Alobaki: ‘Ya solo, bokoya epai ya bato moko ya Bato ya Buku, yango wana benga bango mpo na kotatola ete nzambe moko te - oyo abongi na losambo - longola se Allah, mpe ete nazali motindami ya Nzambe (Allah). Soki batosi yo na likambo oyo, sima yebisa bango ete Allah asali obligatoire mpo na bango kosambela mbala mitano butu na butu. Soki batosi bino na likambo oyo, boye yebisa bango ete Allah asali obligatoire likolo na bango ba almes oyo bazuaki na ba riches mpe bakabolaki na babola kati na bango. Soki batosi yo na ndenge wana, boye okomibatela mosika na bomengo na bango ya lokumu. Bobanga mabondeli ya baye basali mabe, po epekiseli ezali te kati na ye na Allah''. Ayebisaki biso [Ibn Abu Umar] ayebisi biso [Bisyr bin as-Sari] ayebisi biso [Zakariya’ bin Ishaq]. -na lisolo mosusu elobami- Mpe elobami na biso [Abd bin Humaid] ayebisaki biso [Abu Ashim] uta na [Zakariya’ bin Ishaq] uta na [Yahya bin Abdullah bin Shaifi] uta na [Abu Ma’bad] uta na [Ibn Abbas], ete Ntoma sallallaahu ‘alaihi wasallam atindaki Mu’adz na Yemen, yango wana alobaki: ‘Indeed you will koya na bato moko’. Lokola na hadith ya Waki'.
Imam Muslim : 28
حَدَّثَنَا أُمَيَّةُ بْنُ بِسْطَامَ الْعَيْشِيُّ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ حَدَّثَنَا رَوْحٌ وَهُوَ ابْنُ الْقَاسِمِ عَنْ إِسْمَعِيلَ بْنِ أُمَيَّةَ عَنْ يَحْيَى بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ صَيْفِيٍّ عَنْ أَبِي مَعْبَدٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَمَّا بَعَثَ مُعَاذًا إِلَى الْيَمَنِ قَالَ إِنَّكَ تَقْدَمُ عَلَى قَوْمٍ أَهْلِ كِتَابٍ فَلْيَكُنْ أَوَّلَ مَا تَدْعُوهُمْ إِلَيْهِ عِبَادَةُ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ فَإِذَا عَرَفُوا اللَّهَ فَأَخْبِرْهُمْ أَنَّ اللَّهَ فَرَضَ عَلَيْهِمْ خَمْسَ صَلَوَاتٍ فِي يَوْمِهِمْ وَلَيْلَتِهِمْ فَإِذَا فَعَلُوا فَأَخْبِرْهُمْ أَنَّ اللَّهَ قَدْ فَرَضَ عَلَيْهِمْ زَكَاةً تُؤْخَذُ مِنْ أَغْنِيَائِهِمْ فَتُرَدُّ عَلَى فُقَرَائِهِمْ فَإِذَا أَطَاعُوا بِهَا فَخُذْ مِنْهُمْ وَتَوَقَّ كَرَائِمَ أَمْوَالِهِمْ
Ayebisaki biso [Umayyah bin Bistham al-Aisyi] ayebisi biso [Yazid bin Zura’i`] ayebisi biso [Rauh] - elingi koloba Ibn al-Qasim - uta na [Ismail bin Umayyah] uta na [Yahya bin Abdullah bin Shaifi] uta na [Abu Ma’bad] uta na [Ibn Abbas] ete Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam tango atindaki Mu’adz na Yemen, alobaki: ‘Ya solo bozali kokutana na bato moko ya Bato ya Buku, wana bolingi ya liboso ete bosakola epai na bango ezali losambo ya Allah azza wa jalla, soki bayebi Allah, na nsima yebisa bango ete Allah asali yango obligatoire mpo na bango kosambela mbala mitano na butu na moi. Soki batosi yo na ndenge wana, nde bozua zakat epayi na bango pe bobanga bomengo na bango ya lokumu'.
Imam Muslim : 29
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا لَيْثُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ عُقَيْلٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ قَالَ أَخْبَرَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ بْنِ مَسْعُودٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ لَمَّا تُوُفِّيَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَاسْتُخْلِفَ أَبُو بَكْرٍ بَعْدَهُ وَكَفَرَ مَنْ كَفَرَ مِنْ الْعَرَبِ قَالَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ لِأَبِي بَكْرٍ كَيْفَ تُقَاتِلُ النَّاسَ وَقَدْ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أُمِرْتُ أَنْ أُقَاتِلَ النَّاسَ حَتَّى يَقُولُوا لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ فَمَنْ قَالَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ فَقَدْ عَصَمَ مِنِّي مَالَهُ وَنَفْسَهُ إِلَّا بِحَقِّهِ وَحِسَابُهُ عَلَى اللَّهِ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ وَاللَّهِ لَأُقَاتِلَنَّ مَنْ فَرَّقَ بَيْنَ الصَّلَاةِ وَالزَّكَاةِ فَإِنَّ الزَّكَاةَ حَقُّ الْمَالِ وَاللَّهِ لَوْ مَنَعُونِي عِقَالًا كَانُوا يُؤَدُّونَهُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَقَاتَلْتُهُمْ عَلَى مَنْعِهِ فَقَالَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ فَوَاللَّهِ مَا هُوَ إِلَّا أَنْ رَأَيْتُ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ قَدْ شَرَحَ صَدْرَ أَبِي بَكْرٍ لِلْقِتَالِ فَعَرَفْتُ أَنَّهُ الْحَقُّ
Ayebisaki biso [Qutaibah bin Sa’ad] ayebisi biso [Laits bin Sa’ad] uta na [Uqail] uta na [az-Zuhri] alobaki, ayebisi biso [Ubaidullah bin Abdullah bin Utbah bin Mas’ud] uta na [Abu Hurairah] alobaki, ‘Ntango Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam akufaki, mpe Abu Bakr aponamaki caliphe sima na ye, pe ba kafinga oyo bawutaki na kati ya ba Arabes basalaki kozanga kondima, sima [Umar bin al-Khaththab] alobi na Abu Bakr, ‘Ndenge nini okoki kobundisa bato, tango Ntoma ya Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam alobi: ‘Napesaki mitindo ya kobunda na bato kino bakoloba, ‘Nzambe moko te - oyo abongi na losambo - kasi Allah’, yango wana oyo alobi, ‘Ezali nzambe moko te - oyo abongi na losambo - kasi Allah’, boye ya solo abateli biloko mpe molimo na ye na - kobundisa na ngai - longola se na lotomo. Islam, pe compte na yango etikali na Allah'. Yango wana [Abu Bakr] alobaki, ‘Na nzela ya Allah, nakobunda solo na baye bakesenisaka losambo na zakat, mpo zakat ezali -ezali koloba- lotomo ya kozala na biloko. Na nzela ya Allah, soki bapekisi ngai mpo na bozangi bolingi na bango atako bafutaki yango na Ntoma ya Nzambe (kimia mpe mapamboli ya Nzambe (Allah) ezala likolo na ye), nakobunda na bango kaka mpo na bozangi bolingi na bango.' Yango wana [Umar bin al-Khaththab] alobaki, 'Na Allah ezali ye te kasi ete namonaki Allah afungoli ntolo ya Abu Bakr mpo na kobunda - bango - nde nayebaki ete azalaki bosolo''.
Imam Muslim : 30
و حَدَّثَنَا أَبُو الطَّاهِرِ وَحَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى وَأَحْمَدُ بْنُ عِيسَى قَالَ أَحْمَدُ حَدَّثَنَا و قَالَ الْآخَرَانِ أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ قَالَ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ حَدَّثَنِي سَعِيدُ بْنُ الْمُسَيَّبِ أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ أَخْبَرَهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أُمِرْتُ أَنْ أُقَاتِلَ النَّاسَ حَتَّى يَقُولُوا لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ فَمَنْ قَالَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ عَصَمَ مِنِّي مَالَهُ وَنَفْسَهُ إِلَّا بِحَقِّهِ وَحِسَابُهُ عَلَى اللَّهِ
Mpe eyebisi ngai [Abu ath-Tahir] mpe [Harmalah bin Yahya] mpe [Ahmad bin Isa], [Ahmad] alobi, ‘Eyebisaki biso’. Tango bato mibale mosusu balobaki, ‘Alobaki na biso [Ibn Wahb] alobaki, ayebisaki ngai [Yunus] uta na [Ibn Shihab] alobaki, ayebisaki ngai [Sa’id bin al-Musayyab] ete [Abu Hurairah] ayebisaki ye ete Ntoma ya Allah (kimia mpe mapamboli ya Allaah ezala likolo na ye) alobaki: ‘Napesaki mitindo ya kobunda na bato kino bakoloba, ‘Ezali na nzela te - . abongi na losambo - kasi Allah', sima oyo alobi, 'Nzambe moko te - abongi na losambo - kasi Allah', wana ya solo abatelaki biloko na ye mpe bomoi na ye na - attaque na ngai - longola se na droit ya Islam, mpe compte na ye etikali na Allah'.
Imam Muslim : 31
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَبْدَةَ الضَّبِّيُّ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ يَعْنِي الدَّرَاوَرْدِيَّ عَنْ الْعَلَاءِ ح و حَدَّثَنَا أُمَيَّةُ بْنُ بِسْطَامَ وَاللَّفْظُ لَهُ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ حَدَّثَنَا رَوْحٌ عَنْ الْعَلَاءِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ يَعْقُوبَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أُمِرْتُ أَنْ أُقَاتِلَ النَّاسَ حَتَّى يَشْهَدُوا أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَيُؤْمِنُوا بِي وَبِمَا جِئْتُ بِهِ فَإِذَا فَعَلُوا ذَلِكَ عَصَمُوا مِنِّي دِمَاءَهُمْ وَأَمْوَالَهُمْ إِلَّا بِحَقِّهَا وَحِسَابُهُمْ عَلَى اللَّهِ
Ayebisaki biso [Ahmad bin Abdah adl-Dlabbi] ayebisi biso [Abdul Aziz] -elingi koloba ad-Darawardi- uta na [al-Ala’]. -na lisolo mosusu elobelami- Mpe ayebisi biso [Umayyah bin Bistham] mpe lafazh ezali ya ye, ayebisi biso [Yazid bin Zura’i] ayebisi biso [Rauh] uta na [al-Ala’ bin Abdurrahman bin Ya’qub] uta na [tata na ye] uta na [Abu Hurairah] uta na Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam, alobi: 'Bapesaki ngai mitindo ya kobunda na bato kino bakotatola ete nzambe moko te - azali na lotomo ya kosambela - kasi Allah mpe kondima ngai mpe na Coran oyo namemi, boye soki balobi boye, boye ya solo babatelaki biloko mpe molimo na bango na - attaque na ngai - longola se soki ezali mpo na makoki ya Islam.' Mpe botangi bwa bango botikali na Nzambe (Allah)'.
Imam Muslim : 32
و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ غِيَاثٍ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي سُفْيَانَ عَنْ جَابِرٍ وَعَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أُمِرْتُ أَنْ أُقَاتِلَ النَّاسَ بِمِثْلِ حَدِيثِ ابْنِ الْمُسَيَّبِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ح و حَدَّثَنِي أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ ح و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ يَعْنِي ابْنَ مَهْدِيٍّ قَالَا جَمِيعًا حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ عَنْ جَابِرٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أُمِرْتُ أَنْ أُقَاتِلَ النَّاسَ حَتَّى يَقُولُوا لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ فَإِذَا قَالُوا لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ عَصَمُوا مِنِّي دِمَاءَهُمْ وَأَمْوَالَهُمْ إِلَّا بِحَقِّهَا وَحِسَابُهُمْ عَلَى اللَّهِ ثُمَّ قَرَأَ { إِنَّمَا أَنْتَ مُذَكِّرٌ لَسْتَ عَلَيْهِمْ بِمُسَيْطِرٍ }
Mpe eyebisami na biso [Abu Bakr bin Abu Syaibah] ayebisi biso [Hafsh bin Ghiyats] uta na [al-A’masy] uta na [Abu Sufyan] uta na [Jabir] uta na [Abu Salih] uta na [Abu Hurairah] bango mibale balobaki, ‘Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam alobaki: ‘Napesamaki mitindo ya kobunda na bato’ engebene na hadith ya Iban al-Musayyab uta na Abu Hurairah. -na lisolo mosusu elobami- Mpe eyebisami na ngai [Abu Bakr bin Abu Syaibah] ayebisi biso [Waki’]. -na lisolo mosusu elobelami- Mpe elobami na ngai [Muhammad bin al-Mutsanna] ayebisaki biso [Abdurrahman] -elingi koloba bin Mahdi- bango mibale balobi, bayebisaki biso [Sufyan] uta na [Abu az-Zubair] uta na [Jabir] alobi, ‘Ntoma ya Nzambe (Allah] alobaki: ‘Napesamaki mitindo ya kobunda na bato kino bakoloba, ‘Nzambe ezali te -who azali na lotomo ya kosambela- kasi Allah’, yango wana balobaki, ‘Ezali na nzambe moko te -oyo azali na lotomo ya kosambela- kasi Allah’, sima ya solo babatelaki biloko mpe milimo na bango na -ba attaques na ngai- longola se mpo na makoki ya Islam. Mpe botangi na bango etikali na Nzambe (Allah). Na nsima atángaki boye: ‘-Ya solo ozali -bobele- mokebisi. Ozali ata na nguya moko te likolo na bango- ' -Qs. Al Ghaasyiyah: 21-22-. Ezali ndenge moko na.
Imam Muslim : 33
حَدَّثَنَا أَبُو غَسَّانَ الْمِسْمَعِىُّ مَالِكُ بْنُ عَبْدِ الْوَاحِدِ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ الصَّبَّاحِ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ وَاقِدِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ زَيْدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أُمِرْتُ أَنْ أُقَاتِلَ النَّاسَ حَتَّى يَشْهَدُوا أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ وَيُقِيمُوا الصَّلَاةَ وَيُؤْتُوا الزَّكَاةَ فَإِذَا فَعَلُوا عَصَمُوا مِنِّي دِمَاءَهُمْ وَأَمْوَالَهُمْ إِلَّا بِحَقِّهَا وَحِسَابُهُمْ عَلَى اللَّهِ
Ayebisaki biso [Abu Ghassan al-Misma’i Malik bin Abdul Wahid] ayebisaki biso [Abdul Malik bin ash-Shabbah] uta na [Syu’bah] uta na [Waqid bin Muhammad bin Zaid bin Abdullah bin Umar] uta na [tata na ye] uta na [Abdullah bin Umar] alobaki: ‘Bapesaki ngai mitindo ya kobunda na bato kino bakotatola ete nzambe azali te - ebongi na losambo - kasi Allah mpe ete Muhammad azali momemi-nsango ya Allah, bafandisaki kosambela, mpe kofuta zakat. Donc soki basali boye, alors ya solo babateli biloko na bango pe milimo na bango na -ba attaques na ngai-, sauf à cause ya ba droits islamiques. Mpe botangi bwa bango botikali na Nzambe (Allah)'.
Imam Muslim : 34
و حَدَّثَنَا سُوَيْدُ بْنُ سَعِيدٍ وَابْنُ أَبِي عُمَرَ قَالَا حَدَّثَنَا مَرْوَانُ يَعْنِيَانِ الْفَزَارِيَّ عَنْ أَبِي مَالِكٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ قَالَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَكَفَرَ بِمَا يُعْبَدُ مِنْ دُونِ اللَّهِ حَرُمَ مَالُهُ وَدَمُهُ وَحِسَابُهُ عَلَى اللَّهِ و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا أَبُو خَالِدٍ الْأَحْمَرُ ح وَحَدَّثَنِيهِ زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ كِلَاهُمَا عَنْ أَبِي مَالِكٍ عَنْ أَبِيهِ أَنَّهُ سَمِعَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ وَحَّدَ اللَّهَ ثُمَّ ذَكَرَ بِمِثْلِهِ
Mpe eyebisami na biso [Suwaid bin Sa’id] mpe [Ibn Abu Umar] bango mibale balobi, ayebisi biso [Marwan] bango mibale balingaki koloba Marwan al-Fazari, uta na [Abu Malik] uta na [tata na ye] alobaki, ‘Nayoki Ntoma ya Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam alobi: ‘Oyo alobi nzambe azali te -oyo azali na lotomo ya kosambela- kasi Allah, pe azali ko décréditer eloko nionso oyo esambelaka longola se Allah, wana bomengo na ye pe makila na ye ezali haram, pe mbano na bango ezali epayi ya Allah'. Mpe eyebisami na biso [Abu Bakr bin Abu Syaibah] ayebisi biso [Abu Khalid al-Ahmar]. -na lisolo mosusu elobami- Mpe ayebisi ngai na ntina na yango [Zuhair bin Harb] ayebisi biso [Yazid bin Harun] bango mibale ya [Abu Malik] mpe [tata na ye] ete ayokaki Ntoma sallallaahu ‘alaihi wasallam alobi: ‘Oyo atie elikia na ye na Allah,’ sima alobeli likambo ya boye’.
Imam Muslim : 35
و حَدَّثَنِي حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى التُّجِيبِيُّ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ قَالَ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ أَخْبَرَنِي سَعِيدُ بْنُ الْمُسَيَّبِ عَنْ أَبِيهِ قَالَ لَمَّا حَضَرَتْ أَبَا طَالِبٍ الْوَفَاةُ جَاءَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَوَجَدَ عِنْدَهُ أَبَا جَهْلٍ وَعَبْدَ اللَّهِ بْنَ أَبِي أُمَيَّةَ بْنِ الْمُغِيرَةِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا عَمِّ قُلْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ كَلِمَةً أَشْهَدُ لَكَ بِهَا عِنْدَ اللَّهِ فَقَالَ أَبُو جَهْلٍ وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ أَبِي أُمَيَّةَ يَا أَبَا طَالِبٍ أَتَرْغَبُ عَنْ مِلَّةِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ فَلَمْ يَزَلْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَعْرِضُهَا عَلَيْهِ وَيُعِيدُ لَهُ تِلْكَ الْمَقَالَةَ حَتَّى قَالَ أَبُو طَالِبٍ آخِرَ مَا كَلَّمَهُمْ هُوَ عَلَى مِلَّةِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ وَأَبَى أَنْ يَقُولَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَمَا وَاللَّهِ لَأَسْتَغْفِرَنَّ لَكَ مَا لَمْ أُنْهَ عَنْكَ فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ { مَا كَانَ لِلنَّبِيِّ وَالَّذِينَ آمَنُوا أَنْ يَسْتَغْفِرُوا لِلْمُشْرِكِينَ وَلَوْ كَانُوا أُولِي قُرْبَى مِنْ بَعْدِ مَا تَبَيَّنَ لَهُمْ أَنَّهُمْ أَصْحَابُ الْجَحِيمِ } وَأَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى فِي أَبِي طَالِبٍ فَقَالَ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ { إِنَّكَ لَا تَهْدِي مَنْ أَحْبَبْتَ وَلَكِنَّ اللَّهَ يَهْدِي مَنْ يَشَاءُ وَهُوَ أَعْلَمُ بِالْمُهْتَدِينَ } و حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ قَالَا أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ ح و حَدَّثَنَا حَسَنٌ الْحُلْوَانِيُّ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ قَالَا حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ وَهُوَ ابْنُ إِبْرَاهِيمَ بْنِ سَعْدٍ قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ صَالِحٍ كِلَاهُمَا عَنْ الزُّهْرِيِّ بِهَذَا الْإِسْنَادِ مِثْلَهُ غَيْرَ أَنَّ حَدِيثَ صَالِحٍ انْتَهَى عِنْدَ قَوْلِهِ فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ فِيهِ وَلَمْ يَذْكُرْ الْآيَتَيْنِ وَقَالَ فِي حَدِيثِهِ وَيَعُودَانِ فِي تِلْكَ الْمَقَالَةِ وَفِي حَدِيثِ مَعْمَرٍ مَكَانَ هَذِهِ الْكَلِمَةِ فَلَمْ يَزَالَا بِهِ
Pe ayebisaki ngai [Harmalah bin Yahya at-Tujibi] ayebisaki ngai [Abdullah bin Wahb] alobaki, ayebisaki ngai [Yunus] uta na [Ibn Shihab] alobaki, ayebisaki ngai [Said bin al-Musayyab] uta na [tata na ye] alobaki, ‘Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam akendaki kotala Abu Talib na tango oyo azalaki kokutana na liwa. Akuti Abu Jahl na Abdullah bin Abu Umaiyyah bin al-Mughirah pe kuna. Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam alobaki: ‘Yaya! Loba ba phrases mibale ya Creed, nakozala témoin na bino liboso ya Allah'. Na sima Abu Jahl na Abdullah bin Abu Umayyah balobi, ‘Ee Abu Talib, ozali na makoki ya kotika lingomba ya Abdul Muthtalib? ' Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam atikaki te mpe na esika na yango akobaki koteya ye kotanga ba Creeds Mibale ya Kalimah mpe azongelaki yango mbala mingi. Na yango Abu Talib ayanolaki lokola maloba na ye ya nsuka epai na bango, ete atikali na lingomba ya Abdul MuTalib, mpe azalaki koboya kobenga Kalimah Shahadat. Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam alobaki mpe ete: ‘Na nzela ya Allah, nakosenga bolimbisi epai ya Allah mpo na bino,’ yango wana Allah abimisi vɛrsɛ oyo: ‘-Ezali na nzela te mpo na Ntoma mpe baye bandimi kosenga bolimbisi mpo na baye bakimi, ata soki bazali bandeko na bango moko nsima ya kokoma polele epai na bango ete ba shirks bazali bato ya mayele na Lifelo-’ -Qs. Na Taubah: 113-. Na sima Allah atindaki maloba na ye na oyo etali likambo ya Abu Talib: ‘Ya solo, yo, O Muhammad, ozali na nguya te ya kopesa bokambi na moto nyonso oyo olingaka mpo ete andima Islam, kasi Allah azali moto oyo azali na nguya ya kopesa bokambi na baye alingi, mpe Ye nde ayebi malamu nani bazali bato oyo bazali -kolinga- kozwa bokambi mpo na koyamba Islam-’. -Qs. Al Qashash: 56-. Mpe ayebisi biso [Ishaq bin Ibrahim] na [Abd bin Humaid] bango mibale balobi, ayebisi biso [Abdurrazzaq] ayebisi biso [Ma'mar]. -na lisolo mosusu elobami- Mpe ayebisi biso [Hasan al-Hulwani] mpe [Abd bin Humaid] bango mibale balobi, ayebisi biso [Ya'qub] -elingi koloba Ibn Ibrahim bin Sa'ad- alobi, ayebisi biso [tata na ngai] uta na [Salih] bango mibale uta na [az-Zuhri] na sanad oyo ndakisa. Ezali kaka ete hadith ya Salih esukaka na maloba, ‘na nsima Allah atindaki liloba na Ye mpo na ye,’ mpe alobeli ba versets mibale oyo te. Mpe alobelaki na hadith na ye, ‘Mpe bango mibale bazongelaki maloba oyo,’ na hadith Ma’mar azali substitut ya phrase oyo. Mpe bango mibale batikali kotambwisama na yango’.
Imam Muslim : 36
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبَّادٍ وَابْنُ أَبِي عُمَرَ قَالَا حَدَّثَنَا مَرْوَانُ عَنْ يَزِيدَ وَهُوَ ابْنُ كَيْسَانَ عَنْ أَبِي حَازِمٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِعَمِّهِ عِنْدَ الْمَوْتِ قُلْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ أَشْهَدُ لَكَ بِهَا يَوْمَ الْقِيَامَةِ فَأَبَى فَأَنْزَلَ اللَّهُ { إِنَّكَ لَا تَهْدِي مَنْ أَحْبَبْتَ } الْآيَةَ
Ayebisaki biso [Muhammad bin Abbad] mpe [Ibn Abu Umar] bango mibale balobi, ayebisi biso [Marwan] uta na [Yazid] -elingi koloba Ibn Kaisan- uta na [Abu Hazim] uta na [Abu Hurairah] alobaki, ‘Ntoma ya Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam alobaki na yaya na ye ya mobali tango azalaki pene ya kokufa: ‘Loba, ‘Nzambe ezali te - ebongi kosambela mosusu longola se Allah' na ntembe te nakotatola mpo na bino na maloba oyo na mokolo ya lisekwa'. Kasi aboyaki, sima Allah abimisi: '-Ya solo okozala na makoki te ya kotambwisa baye olingaka-' -Qs. Al Qashash: 56-.
Imam Muslim : 37
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمِ بْنِ مَيْمُونٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ كَيْسَانَ عَنْ أَبِي حَازِمٍ الْأَشْجَعِيِّ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِعَمِّهِ قُلْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ أَشْهَدُ لَكَ بِهَا يَوْمَ الْقِيَامَةِ قَالَ لَوْلَا أَنْ تُعَيِّرَنِي قُرَيْشٌ يَقُولُونَ إِنَّمَا حَمَلَهُ عَلَى ذَلِكَ الْجَزَعُ لَأَقْرَرْتُ بِهَا عَيْنَكَ فَأَنْزَلَ اللَّهُ { إِنَّكَ لَا تَهْدِي مَنْ أَحْبَبْتَ وَلَكِنَّ اللَّهَ يَهْدِي مَنْ يَشَاءُ }
Ayebisaki biso [Muhammad bin Hatim bin Maimun] ayebisi biso [Yahya bin Sa’id] ayebisaki biso [Yazid bin Kaisan] uta na [Abu Hazim al-Asyja’i] uta na [Abu Hurairah] alobaki, ‘Ntoma ya Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam alobaki na yaya na ye ya mobali tango azalaki pene ya kokufa: ‘Loba, ‘Nzambe ezali te - ebongi kosambela mosusu longola se Allah' na ntembe te nakotatola mpo na bino na maloba oyo na mokolo ya lisekwa'. Ayanolaki ete, ‘Soki ezalaki te ete ba Quraysh bazalaki kofinga ngai na maloba na bango ete, ‘Asalaki boye mpo azalaki komitungisa’, nalingaki kondima fraze wana na miso na yo’. Na sima Allah abimisi: '-Ya solo bokozala na makoki te ya kotambwisa baye bolingi, kasi nakokamba baye ye alingi-' -Qs. Al Qashash: 56-.
Imam Muslim : 38
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ كِلَاهُمَا عَنْ إِسْمَعِيلَ بْنِ إِبْرَاهِيمَ قَالَ أَبُو بَكْرٍ حَدَّثَنَا ابْنُ عُلَيَّةَ عَنْ خَالِدٍ قَالَ حَدَّثَنِي الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ عَنْ حُمْرَانَ عَنْ عُثْمَانَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ مَاتَ وَهُوَ يَعْلَمُ أَنَّهُ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ دَخَلَ الْجَنَّةَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي بَكْرٍ الْمُقَدَّمِيُّ حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ الْمُفَضَّلِ حَدَّثَنَا خَالِدٌ الْحَذَّاءُ عَنْ الْوَلِيدِ أَبِي بِشْرٍ قَالَ سَمِعْتُ حُمْرَانَ يَقُولُ سَمِعْتُ عُثْمَانَ يَقُولُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مِثْلَهُ سَوَاءً
Ayebisaki biso [Abu Bakr bin Abu Syaibah] mpe [Zuhair bin Harb] bango mibale uta na [Ismail bin Ibrahim], [Abu Bakr] alobaki, ayebisaki biso [Ibn Ulayyah] uta na [Khalid] alobaki, ayebisaki biso [al-Walid bin Muslim] uta na [Humran] uta na [Uthman] alobaki, ‘Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam alobaki: 'Oyo akufi tango ayebi ete nzambe moko te - oyo abongi na losambo - longola se Allah, akokokota na lola ya solo'. Ayebisaki biso [Muhammad bin Abu Bakr al-Muqaddami] ayebisi biso [Bisyr bin al-Mufadldlal] ayebisi biso [Khalid al-Hadzdza’] uta na [al-Walid Abu Bisyr] alobi, nayoki [Humran] alobi, nayoki [Uthman] alobi, nayokaki Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam alobi ndenge moko likambo'.
Imam Muslim : 39
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ النَّضْرِ بْنِ أَبِي النَّضْرِ قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو النَّضْرِ هَاشِمُ بْنُ الْقَاسِمِ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ الْأَشْجَعِيُّ عَنْ مَالِكِ بْنِ مِغْوَلٍ عَنْ طَلْحَةَ بْنِ مُصَرِّفٍ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ كُنَّا مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي مَسِيرٍ قَالَ فَنَفِدَتْ أَزْوَادُ الْقَوْمِ قَالَ حَتَّى هَمَّ بِنَحْرِ بَعْضِ حَمَائِلِهِمْ قَالَ فَقَالَ عُمَرُ يَا رَسُولَ اللَّهِ لَوْ جَمَعْتَ مَا بَقِيَ مِنْ أَزْوَادِ الْقَوْمِ فَدَعَوْتَ اللَّهَ عَلَيْهَا قَالَ فَفَعَلَ قَالَ فَجَاءَ ذُو الْبُرِّ بِبُرِّهِ وَذُو التَّمْرِ بِتَمْرِهِ قَالَ وَقَالَ مُجَاهِدٌ وَذُو النَّوَاةِ بِنَوَاهُ قُلْتُ وَمَا كَانُوا يَصْنَعُونَ بِالنَّوَى قَالَ كَانُوا يَمُصُّونَهُ وَيَشْرَبُونَ عَلَيْهِ الْمَاءَ قَالَ فَدَعَا عَلَيْهَا حَتَّى مَلَأَ الْقَوْمُ أَزْوِدَتَهُمْ قَالَ فَقَالَ عِنْدَ ذَلِكَ أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنِّي رَسُولُ اللَّهِ لَا يَلْقَى اللَّهَ بِهِمَا عَبْدٌ غَيْرَ شَاكٍّ فِيهِمَا إِلَّا دَخَلَ الْجَنَّةَ
Ayebisaki biso [Abu Bakr bin an-Nadlar bin Abu an-Nadlar] alobaki, ayebisi biso [Abu an-Nadlar Hasyim bin al-Qasim] ayebisi biso [Ubaidullah al-Asyja’i] uta na [Malik bin Mighwal] uta na [Thalhah bin Musharrif] uta na [Abu Salih] uta na [Abu Hurairah] alobaki, ‘Tozali elongo na Ntoma sallallaahu 'alaihi wasallam na mobembo'. Na nsima alobaki ete, ‘bongo bilei ya bato wana esilaki’. Na nsima alobaki ete, ‘Kino bakolinga koboma mwa banyama na bango’. Moyekoli alobaki ete, ‘Bongo Umar alobaki, ‘Ee Ntoma ya Nzambe (Allah), soki osangisi mwa biloko ya bato mpe na nsima obondeli Allah mpo na yango - ya solo ekozala malamu -’. Moyekoli ya lisolo alobaki, ‘Bongo asalaki yango’. Moyebisi alobaki, 'Bongo nkolo blé ayaki na blé na ye, nkolo ya datte ayaki na ba dattes na ye'. Moyekoli alobaki ete, ‘Mpe Mujahid alobaki, ‘Mpe bankolo mbuma na mbuma na bango’. Nalobaki ete, ‘Bazali kosala nini na mbuma?’ ayanolaki ete, ‘Bamelaki ye mpe bamɛlaki mai’. Alobaki ete, ‘Bongo Ntoma ya Nzambe abengaki bango kino bakokaki kotondisa ba récipients na bango ya bilei’. Moyekoli alobaki ete, 'Bongo Ntoma ya Nzambe abondelaki na tango wana: 'Natatoli ete nzambe moko te - oyo abongi na losambo - longola se Allah mpe ete nazali ntoma ya Allah, mosali moko te akutanaka na Allah na kosimbaka ye makasi kozanga ntembe, na ntembe te akokota na Paradis''.
Imam Muslim : 40
حَدَّثَنَا سَهْلُ بْنُ عُثْمَانَ وَأَبُو كُرَيْبٍ مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلَاءِ جَمِيعًا عَنْ أَبِي مُعَاوِيَةَ قَالَ أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَوْ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ شَكَّ الْأَعْمَشُ قَالَ لَمَّا كَانَ غَزْوَةُ تَبُوكَ أَصَابَ النَّاسَ مَجَاعَةٌ قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ لَوْ أَذِنْتَ لَنَا فَنَحَرْنَا نَوَاضِحَنَا فَأَكَلْنَا وَادَّهَنَّا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ افْعَلُوا قَالَ فَجَاءَ عُمَرُ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنْ فَعَلْتَ قَلَّ الظَّهْرُ وَلَكِنْ ادْعُهُمْ بِفَضْلِ أَزْوَادِهِمْ ثُمَّ ادْعُ اللَّهَ لَهُمْ عَلَيْهَا بِالْبَرَكَةِ لَعَلَّ اللَّهَ أَنْ يَجْعَلَ فِي ذَلِكَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَعَمْ قَالَ فَدَعَا بِنِطَعٍ فَبَسَطَهُ ثُمَّ دَعَا بِفَضْلِ أَزْوَادِهِمْ قَالَ فَجَعَلَ الرَّجُلُ يَجِيءُ بِكَفِّ ذُرَةٍ قَالَ وَيَجِيءُ الْآخَرُ بِكَفِّ تَمْرٍ قَالَ وَيَجِيءُ الْآخَرُ بِكَسْرَةٍ حَتَّى اجْتَمَعَ عَلَى النِّطَعِ مِنْ ذَلِكَ شَيْءٌ يَسِيرٌ قَالَ فَدَعَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَيْهِ بِالْبَرَكَةِ ثُمَّ قَالَ خُذُوا فِي أَوْعِيَتِكُمْ قَالَ فَأَخَذُوا فِي أَوْعِيَتِهِمْ حَتَّى مَا تَرَكُوا فِي الْعَسْكَرِ وِعَاءً إِلَّا مَلَئُوهُ قَالَ فَأَكَلُوا حَتَّى شَبِعُوا وَفَضَلَتْ فَضْلَةٌ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنِّي رَسُولُ اللَّهِ لَا يَلْقَى اللَّهَ بِهِمَا عَبْدٌ غَيْرَ شَاكٍّ فَيُحْجَبَ عَنْ الْجَنَّةِ
Ayebisaki biso [Sahl bin Uthman] na [Abu Kuraib Muhammad bin al-Ala’] nionso ewutaki na [Abu Muawiyah] alobaki. Ba musulmans bayokaki nzala makasi, balobi, ‘Ee Ntoma ya Allah, okopesa biso nzela ya koboma kamela na biso, mpo tokoka kolia misuni na yango mpe kosalela mafuta na yango lokola mafuta - mpo na kozipa loposo, mpo na kobatela yango na molunge makasi -? ' Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam ayanolaki: 'Sala yango'. Abu Hurairah alobaki, ‘Bongo Umar ayaki mpe alobaki, ‘Ee Ntoma ya Allah, soki osali bongo, wana mokɔngɔ ya kamela ekosila - motuka -! Kasi ekozala malamu soki osengi bilei na bango oyo etikali mpe na nsima osambeli, tika ete Allah apesa ye mapamboli." Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam na nsima alobaki: 'Ezali malamu'. Na nsima asengaki kopalanganisa - oyo esalemi na mposo ya nyama -, nsima ya kopalanganisa yango, asengaki bitika ya bilei na bango oyo etikali.' Abu Hurairah akobaki, ‘Bongo ezalaki na mobali moko oyo ayaki na loboko ya masangu, mosusu ayaki na loboko ya dati, mpe ezalaki na basusu oyo bayaki na biteni ya bilei, lokola mampa, na boye ete mwa bilei esanganaki na libenga. Abu Hurairah alobaki, ‘Bongo Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam abondelaki mapamboli na bilei, sima na yango alobaki: ‘Bozua pe botondisa ba récipients na bino ya biloko ya kolia’. Abu Hurairah akobaki, ‘Na sima batondisaki bisika na bango ya bilei, na boye ete soda moko te kasi bisika na bango ya bilei etondaki’. Abu Hurairah akobaki, ‘Na sima baliaki kino bakotonda, mpe etikalaki naino mwa bilei’. Na sima Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam alobaki: ‘Nazali kotatola ete nzambe moko te oyo abongi na losambo longola se Allah mpe nazali momemi-nsango ya Allah, mosali moko te akutani na Allah, azali kotya ntembe te na etumbu oyo mpe na nsima bapekisami kokota na lola’.