Imam Muslim : 21
حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا عَاصِمٌ وَهُوَ ابْنُ مُحَمَّدِ بْنِ زَيْدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ أَبِيهِ قَالَ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بُنِيَ الْإِسْلَامُ عَلَى خَمْسٍ شَهَادَةِ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ وَإِقَامِ الصَّلَاةِ وَإِيتَاءِ الزَّكَاةِ وَحَجِّ الْبَيْتِ وَصَوْمِ رَمَضَانَ
Пире [Убайдулла бин Муадз] каласа пачӗ [манӑн атте] пире [Ашим] - урӑхла каласан, Ибну Мухаммад бин Заид бин Абдулла бин Умар - [хӑйӗн ашшӗнчен] каласа пачӗ, терӗ вӑл; [Абдулла] каланӑ: «Расулуллах саллаллаху алейхи васаллам каланӑ: «Ислам пилӗк никӗс ҫинче никӗсленет: урӑхла каласан, Аллахран пуҫне урӑх турӑ ҫуккине ҫирӗплетсе пани, Мухаммед Унӑн тарҫи тата Элчи пулни, вӑл кӗлӗсем йӗркелет, Закат тӳлет, Бауллах типӗ тытать, Рамадан'.
Imam Muslim : 22
و حَدَّثَنِي ابْنُ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا حَنْظَلَةُ قَالَ سَمِعْتُ عِكْرِمَةَ بْنَ خَالِدٍ يُحَدِّثُ طَاوُسًا أَنَّ رَجُلًا قَالَ لِعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ أَلَا تَغْزُو فَقَالَ إِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ الْإِسْلَامَ بُنِيَ عَلَى خَمْسٍ شَهَادَةِ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَإِقَامِ الصَّلَاةِ وَإِيتَاءِ الزَّكَاةِ وَصِيَامِ رَمَضَانَ وَحَجِّ الْبَيْتِ
Мана [Ибн Нумаир] пире [атте] пире [Ханжалах] каласа пани ҫинчен каласа панӑ хыҫҫӑн вӑл ҫапла каларӗ: «Эпӗ [Икрима бин Халид] Тавуса хадис каласа панине илтрӗм, унта пӗр ҫын [Абдулла бин Умара] ҫапла каланӑ: «Мӗншӗн эсир ҫапӑҫмастӑр? Вӑл ҫапла хуравларӗ: «Чӑнах та, эпӗ Аллахӑн Элчи (Аллахӑн канӑҫлӑхӗпе пиллӗхӗ ун ҫине пултӑр) ҫапла каланине илтрӗм: «Чӑнах та, ислам пилӗк принцип ҫинче никӗсленнӗ: Аллахсӑр пуҫне пуҫҫапма тивӗҫлӗ турӑ ҫуккине ҫирӗплетсе пани, кӗлӗсем йӗркелени, закат тӳлени, Рамадан вӑхӑтӗнче типӗ тытни тата Аллах Ҫуртне кӗлтуни».
Imam Muslim : 23
حَدَّثَنَا خَلَفُ بْنُ هِشَامٍ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ أَبِي جَمْرَةَ قَالَ سَمِعْتُ ابْنَ عَبَّاسٍ ح و حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى وَاللَّفْظُ لَهُ أَخْبَرَنَا عَبَّادُ بْنُ عَبَّادٍ عَنْ أَبِي جَمْرَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ قَدِمَ وَفْدُ عَبْدِ الْقَيْسِ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّا هَذَا الْحَيَّ مِنْ رَبِيعَةَ وَقَدْ حَالَتْ بَيْنَنَا وَبَيْنَكَ كُفَّارُ مُضَرَ فَلَا نَخْلُصُ إِلَيْكَ إِلَّا فِي شَهْرِ الْحَرَامِ فَمُرْنَا بِأَمْرٍ نَعْمَلُ بِهِ وَنَدْعُو إِلَيْهِ مَنْ وَرَاءَنَا قَالَ آمُرُكُمْ بِأَرْبَعٍ وَأَنْهَاكُمْ عَنْ أَرْبَعٍ الْإِيمَانِ بِاللَّهِ ثُمَّ فَسَّرَهَا لَهُمْ فَقَالَ شَهَادَةِ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ وَإِقَامِ الصَّلَاةِ وَإِيتَاءِ الزَّكَاةِ وَأَنْ تُؤَدُّوا خُمُسَ مَا غَنِمْتُمْ وَأَنْهَاكُمْ عَنْ الدُّبَّاءِ وَالْحَنْتَمِ وَالنَّقِيرِ وَالْمُقَيَّرِ زَادَ خَلَفٌ فِي رِوَايَتِهِ شَهَادَةِ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَعَقَدَ وَاحِدَةً
Пире каласа пачӗ [Халаф бин Хишам] пире [Хаммад бин Заид] [Абу Джамра] ҫинчен каласа пачӗ, вӑл ҫапла каларӗ: «Эпӗ [Ибн Аббас] илтрӗм. -тепӗр калавра ҫапла каланӑ- Пире [Яхья бин Яхья] тата ку лафаж унӑн пулнине пӗлтернӗ, пире [Аббад бин Аббад] [Абу Джамра] [Ибн Аббасран] пӗлтернӗ, вӑл каланӑ: «Абдул-Каис» элчи Расулуллах патне кайнӑ та, Расулуллах саллаллах, вӗсем ҫак ялӑн пӗр пайӗнче, терӗҫ. рабия йӑхӗ, чӑнах та, пирӗнпе сирӗн хушӑра мудлар кафирӗсем тӑнӑ, ҫавӑнпа та эпир сирӗнтен харам уйӑхӗнче кӑна хӑтӑлма пултараймастпӑр, ҫавӑнпа та пире хушӑва пурнӑҫлама хушӑр, эпир ӑна хамӑр хыҫрисене вӗрентӗпӗр». Вӑл каланӑ: «Эпӗ сире тӑватӑ япала тума хушатӑп, тӑватӑ япаларан чаратӑп: вӑл — Аллаха ӗненме», — тенӗ вӑл вӗсене ҫапла ӑнлантарса панӑ: «Аллахсӑр пуҫне пуҫҫапма тивӗҫлӗ турӑ ҫуккине тата Мухаммед Аллахӑн элчи пулнине, вӑл кӗлӗсем йӗркелет, закат тӳлет тата вӑрҫӑри тупӑшӑн пӗр пилӗк пайне тӳлет тесе ҫирӗплетӗр». Эпӗ сире ад-Дуба, аль-Хантам, ан Накир тата аль-Мукайяр эрехӗсем тума чаратӑп. Халаф хӑйӗн историйӗнче ҫапла хушса хунӑ: «Аллахсӑр пуҫне пуҫҫапма тивӗҫлӗ турӑ ҫуккине ҫирӗплетсе паратӑп». Пӗрре ҫых.
Imam Muslim : 24
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَمُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَمُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ وَأَلْفَاظُهُمْ مُتَقَارِبَةٌ قَالَ أَبُو بَكْرٍ حَدَّثَنَا غُنْدَرٌ عَنْ شُعْبَةَ و قَالَ الْآخَرَانِ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ أَبِي جَمْرَةَ قَالَ كُنْتُ أُتَرْجِمُ بَيْنَ يَدَيْ ابْنِ عَبَّاسٍ وَبَيْنَ النَّاسِ فَأَتَتْهُ امْرَأَةٌ تَسْأَلُهُ عَنْ نَبِيذِ الْجَرِّ فَقَالَ إِنَّ وَفْدَ عَبْدِ الْقَيْسِ أَتَوْا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ الْوَفْدُ أَوْ مَنْ الْقَوْمُ قَالُوا رَبِيعَةُ قَالَ مَرْحَبًا بِالْقَوْمِ أَوْ بِالْوَفْدِ غَيْرَ خَزَايَا وَلَا النَّدَامَى قَالَ فَقَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّا نَأْتِيكَ مِنْ شُقَّةٍ بَعِيدَةٍ وَإِنَّ بَيْنَنَا وَبَيْنَكَ هَذَا الْحَيَّ مِنْ كُفَّارِ مُضَرَ وَإِنَّا لَا نَسْتَطِيعُ أَنْ نَأْتِيَكَ إِلَّا فِي شَهْرِ الْحَرَامِ فَمُرْنَا بِأَمْرٍ فَصْلٍ نُخْبِرْ بِهِ مَنْ وَرَاءَنَا نَدْخُلُ بِهِ الْجَنَّةَ قَالَ فَأَمَرَهُمْ بِأَرْبَعٍ وَنَهَاهُمْ عَنْ أَرْبَعٍ قَالَ أَمَرَهُمْ بِالْإِيمَانِ بِاللَّهِ وَحْدَهُ وَقَالَ هَلْ تَدْرُونَ مَا الْإِيمَانُ بِاللَّهِ قَالُوا اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ شَهَادَةُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ وَإِقَامُ الصَّلَاةِ وَإِيتَاءُ الزَّكَاةِ وَصَوْمُ رَمَضَانَ وَأَنْ تُؤَدُّوا خُمُسًا مِنْ الْمَغْنَمِ وَنَهَاهُمْ عَنْ الدُّبَّاءِ وَالْحَنْتَمِ وَالْمُزَفَّتِ قَالَ شُعْبَةُ وَرُبَّمَا قَالَ النَّقِيرِ قَالَ شُعْبَةُ وَرُبَّمَا قَالَ الْمُقَيَّرِ وَقَالَ احْفَظُوهُ وَأَخْبِرُوا بِهِ مِنْ وَرَائِكُمْ و قَالَ أَبُو بَكْرٍ فِي رِوَايَتِهِ مَنْ وَرَاءَكُمْ وَلَيْسَ فِي رِوَايَتِهِ الْمُقَيَّرِ و حَدَّثَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ حَدَّثَنَا أَبِي ح و حَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ الْجَهْضَمِيُّ قَالَ أَخْبَرَنِي أَبِي قَالَا جَمِيعًا حَدَّثَنَا قُرَّةُ بْنُ خَالِدٍ عَنْ أَبِي جَمْرَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِهَذَا الْحَدِيثِ نَحْوَ حَدِيثِ شُعْبَةَ وَقَالَ أَنْهَاكُمْ عَمَّا يُنْبَذُ فِي الدُّبَّاءِ وَالنَّقِيرِ وَالْحَنْتَمِ وَالْمُزَفَّتِ وَزَادَ ابْنُ مُعَاذٍ فِي حَدِيثِهِ عَنْ أَبِيهِ قَالَ وَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِلْأَشَجِّ أَشَجِّ عَبْدِ الْقَيْسِ إِنَّ فِيكَ خَصْلَتَيْنِ يُحِبُّهُمَا اللَّهُ الْحِلْمُ وَالْأَنَاةُ
Пире [Абу Бакр бин Абу Сяиба] тата [Мухаммад бин аль-Мутсанна] тата [Мухаммад бин Басысяр] тата вӗсен лафажӗсем пӗр-пӗринпе ҫывӑх пулни ҫинчен каласа пачӗ, [Абу Бакр] каланӑ, пире [Гундар] [Шуба] ҫинчен каласа пачӗ, ытти икӗ ҫын вара пире [Мухаммад бин Джаба] пире [Абуба] ҫинчен каласа пачӗ Джамра] вӑл каланӑ: «Эпӗ [Ибну Аббаспа] халӑх хушшинче куҫаруҫӑ пулнӑ, унтан пӗр хӗрарӑм килчӗ те Набидз сӗткенӗ ҫинчен ыйтрӗ — эрех тӗсӗ — ӑна тӑм савӑтра упранӑ, ҫавӑнпа вӑл ҫапла хуравларӗ: «Чӑнах та, Абд аль-Каисӑн элчи Аллахӑн элчи патне килнӗ, ун чухне Аллахӑн элчи пулнӑ». каланӑ: «Кам вӑл хыпарҫӑ — е кам вӑл халӑх? - тесе хуравланӑ вӗсем: «Равия». Вӑл ҫапла каларӗ: «Халӑха — е хыпарҫӑна — нимӗн иккӗленмесӗр, ӳкӗнмесӗр кӗтсе илӗр». Калавҫӑ каланӑ: «Вӗсем ҫапла каланӑ: «Эй, Аллахӑн Элчи, чӑнах та, эпир сан патна инҫетрен килтӗмӗр». Пирӗнпе сирӗн хушӑра мудлар кафирӗсем пур, ҫавӑнпа та эпир сирӗн пата харам уйӑхӗсенче кӑна пыма пултараймастпӑр, ҫавӑнпа та пире хамӑр ертсе пыракан ҫынсене мӗн те пулин каласа пама хушӑр, ҫавна пула эпир пӗлӗте кӗме пултаратпӑр». Калавҫӑ каланӑ: «Ҫапла вара, Аллахӑн Элчи вӗсене тӑватӑ япала хушнӑ, тӑватӑ япала чарнӑ». Калавҫӑ каллех каланӑ: «Аллахӑн Элчи вӗсене пӗр Аллаха ҫеҫ ӗненме хушнӑ, ҫапла каланӑ: «Эсир Аллаха ӗненни мӗн иккенне пӗлетӗр-и? — Вӗсем ҫапла хуравларӗҫ: «Аллахпа Унӑн Элчӗ лайӑхрах пӗлеҫҫӗ». Вӑл каланӑ: «Аллахсӑр пуҫне урӑх турӑ ҫуккине, Мухаммед Аллахӑн элчи пулнине ҫирӗплетӗр, кӗлӗсем йӗркелӗр, закат тӳлӗр, Рамадлан типӗ тытӑр, газимӑн пиллӗкмӗш пайне тӳлӗр, сире ад-Дуба, аль-Хантам тата аль-Музаффат ҫиме чарӑр». Сюбах каланӑ: «тен, вӑл «ан-Накир» тенӗ, тен, вӑл «аль-Мукайяр» тенӗ, вӑл: «Ӑна сыхласа тӑрӑр, хӑвӑр халӑхӑра пӗлтерӗр», — тенӗ. Абу Бакр хӑйӗн калавӗнче ҫапла каланӑ: «Эсир хӑвӑр хыҫҫӑн ертсе пыракан ҫынна» «аль-Мукайяр» ҫинчен асӑнмасӑрах. Мана [Убайдуллах бин Муадз] пире [аттене] каласа панӑ. -тепӗр калавра ҫапла каланӑ- Вӑл пире [Нашр бин Али аль-Джахдлами] каласа пачӗ, вӑл мана [манӑн атте] вӗсем иккӗшӗ те каланӑ, пире [Курра бин Халид] [Абу Джамра] [Ибн Аббас] пророкран саллаллаху алейхи васалламран ҫак хадис евӗрлӗ хадиспа [Саюба] каласа панӑ: «Эпӗ сире ад-Дуба, ан-Накир, аль-Хантам тата аль-Музаффат ҫырӑвӗсенче мӗн каланине пурне те тума чаратӑп». [Ибн Муадз] хӑйӗн ашшӗнчен ҫырнӑ хадисра ҫапла хушса хунӑ: «Расулуллах саллаллаху алейхи васаллам аль-Асыядж Асьядж Абд аль-Кайса ҫапла каланӑ: «Сирӗнте Аллах ырӑ тунӑ икӗ сӑнар пур: чӑтӑмлӑхпа асӑрханулӑх».
Imam Muslim : 25
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ حَدَّثَنَا ابْنُ عُلَيَّةَ حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ أَبِي عَرُوبَةَ عَنْ قَتَادَةَ قَالَ حَدَّثَنَا مَنْ لَقِيَ الْوَفْدَ الَّذِينَ قَدِمُوا عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ عَبْدِ الْقَيْسِ قَالَ سَعِيدٌ وَذَكَرَ قَتَادَةُ أَبَا نَضْرَةَ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ فِي حَدِيثِهِ هَذَا أَنَّ أُنَاسًا مِنْ عَبْدِ الْقَيْسِ قَدِمُوا عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالُوا يَا نَبِيَّ اللَّهِ إِنَّا حَيٌّ مِنْ رَبِيعَةَ وَبَيْنَنَا وَبَيْنَكَ كُفَّارُ مُضَرَ وَلَا نَقْدِرُ عَلَيْكَ إِلَّا فِي أَشْهُرِ الْحُرُمِ فَمُرْنَا بِأَمْرٍ نَأْمُرُ بِهِ مَنْ وَرَاءَنَا وَنَدْخُلُ بِهِ الْجَنَّةَ إِذَا نَحْنُ أَخَذْنَا بِهِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ آمُرُكُمْ بِأَرْبَعٍ وَأَنْهَاكُمْ عَنْ أَرْبَعٍ اعْبُدُوا اللَّهَ وَلَا تُشْرِكُوا بِهِ شَيْئًا وَأَقِيمُوا الصَّلَاةَ وَآتُوا الزَّكَاةَ وَصُومُوا رَمَضَانَ وَأَعْطُوا الْخُمُسَ مِنْ الْغَنَائِمِ وَأَنْهَاكُمْ عَنْ أَرْبَعٍ عَنْ الدُّبَّاءِ وَالْحَنْتَمِ وَالْمُزَفَّتِ وَالنَّقِيرِ قَالُوا يَا نَبِيَّ اللَّهِ مَا عِلْمُكَ بِالنَّقِيرِ قَالَ بَلَى جِذْعٌ تَنْقُرُونَهُ فَتَقْذِفُونَ فِيهِ مِنْ الْقُطَيْعَاءِ قَالَ سَعِيدٌ أَوْ قَالَ مِنْ التَّمْرِ ثُمَّ تَصُبُّونَ فِيهِ مِنْ الْمَاءِ حَتَّى إِذَا سَكَنَ غَلَيَانُهُ شَرِبْتُمُوهُ حَتَّى إِنَّ أَحَدَكُمْ أَوْ إِنَّ أَحَدَهُمْ لَيَضْرِبُ ابْنَ عَمِّهِ بِالسَّيْفِ قَالَ وَفِي الْقَوْمِ رَجُلٌ أَصَابَتْهُ جِرَاحَةٌ كَذَلِكَ قَالَ وَكُنْتُ أَخْبَؤُهَا حَيَاءً مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقُلْتُ فَفِيمَ نَشْرَبُ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ فِي أَسْقِيَةِ الْأَدَمِ الَّتِي يُلَاثُ عَلَى أَفْوَاهِهَا قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ أَرْضَنَا كَثِيرَةُ الْجِرْذَانِ وَلَا تَبْقَى بِهَا أَسْقِيَةُ الْأَدَمِ فَقَالَ نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَإِنْ أَكَلَتْهَا الْجِرْذَانُ وَإِنْ أَكَلَتْهَا الْجِرْذَانُ وَإِنْ أَكَلَتْهَا الْجِرْذَانُ قَالَ وَقَالَ نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِأَشَجِّ عَبْدِ الْقَيْسِ إِنَّ فِيكَ لَخَصْلَتَيْنِ يُحِبُّهُمَا اللَّهُ الْحِلْمُ وَالْأَنَاةُ حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَابْنُ بَشَّارٍ قَالَا حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ عَنْ سَعِيدٍ عَنْ قَتَادَةَ قَالَ حَدَّثَنِي غَيْرُ وَاحِدٍ لَقِيَ ذَاكَ الْوَفْدَ وَذَكَرَ أَبَا نَضْرَةَ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ أَنَّ وَفْدَ عَبْدِ الْقَيْسِ لَمَّا قَدِمُوا عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِثْلِ حَدِيثِ ابْنِ عُلَيَّةَ غَيْرَ أَنَّ فِيهِ وَتَذِيفُونَ فِيهِ مِنْ الْقُطَيْعَاءِ أَوْ التَّمْرِ وَالْمَاءِ وَلَمْ يَقُلْ قَالَ سَعِيدٌ أَوْ قَالَ مِنْ التَّمْرِ
Пире [Яхья бин Айюб] каласа пачӗ [Ибн Улайя] пире [Саид бин Абу Арубах] [Катада] ҫинчен каласа пачӗ, вӑл ҫапла каланӑ: «Абдул Каис ҫаврашкинчен килнӗ ҫынна тӗл пулнӑ ҫын, вӑл Аллахӑн Элчи саллаллаху алейхи васаллам умне килнӗ, пире ҫапла каланӑ: Дламра] [Абу Саид аль-Худри] ҫак хадисра, Абдул Каис хушшинчен ҫынсем Расулуллах саллаллаху алейхи васаллам патне пырса каланӑ: «Эй, Аллах пророкӗ, эпир чӑнах та Рабиа йӑхӗнчи ял ҫыннисем, чӑнах та, мудларсем - кафирсем пирӗнпе сирӗн хушӑра тӑнӑ, ҫавӑнпа та эпир сирӗн пата ҫывхарма пултараймастпӑр. Харам уйӑхӗ, ҫавӑнпа та пире ҫак хушӑва пурнӑҫлама хушӑр, эпир ӑна хамӑр хыҫри ҫынсене вӗрентме пултаратпӑр, унпа эпир райа кӗме пултаратпӑр, енчен те эпир ӑна пӑхӑнсан». Вӑл каланӑ: «Эпӗ сире тӑватӑ япала тума хушатӑп, тӑватӑ япаларан чаратӑп: вӗсем: Аллаха пуҫҫапӑр, Унран нимӗнпе те ан пӑрӑнӑр, кӗлӗ тӑвӑр, закат тӳлӗр, Рамаданра типӗ тытӑр, тата Ганима хакӗн пиллӗкмӗш пайне парӑр, эпӗ сире ад-Дуба, аль-Хант, аль-Наффат тата ан-Наффатра эрех пресӗсем тума чаратӑп. Вӗсем ыйтнӑ: «Эй, Аллах пророкӗ, эсӗ ан-Накир ҫинчен мӗн пӗлетӗн? — Вӑл ҫапла каларӗ: — Йывӑҫ вуллине касса кӑлараҫҫӗ, унтан унта финик лартаҫҫӗ. Саид каланӑ: «Е вӑл ҫапла каланӑ: «Финима йывӑҫҫинчен». Унтан эсир унта вӗри шыв лӑпланиччен шыв яратӑр, унтан сирӗнтен пӗри — е вӗсенчен пӗри — хӑйӗн куккӑшне хӗҫпе ҫапичченех ӗҫетӗр, — терӗ вӑл, — ҫав ушкӑнра тата аманнӑ ҫын пур. Вӑл каллех каланӑ: «Эпӗ ӑна пытартӑм, мӗншӗн тесен эпӗ Аллахӑн Элчинчен вӑтантӑм, унтан эпӗ ыйтрӑм: «Эй, Аллахӑн Элчи, эпир мӗнле савӑтра ӗҫме пултаратпӑр?» — Вӑл ҫапла хуравларӗ: «Ҫӑварне хупнӑ хӗвелпе пиҫнӗ сӑран савӑтра». Вӗсем ыйтнӑ: «Эй, Аллахӑн Элчи, чӑнах та, пирӗн ҫӗр йӗкехӳресемпе тулнӑ, ҫавӑнпа та хӗвелпе пиҫнӗ сӑран савӑтсенче ӗҫмелли япала юлмасть», — вара пророк саллаллаху алейхи васаллам каланӑ: «Ҫавна йӗкехӳресем ҫисен те, йӗкехӳресем ҫисен те, йӗкехӳресем ҫисен те». Калавҫӑ каланӑ: «Аллахӑн пророкӗ Асьядж Абдул-Кайса каланӑ: «Чӑнах та, санра Аллах юратнӑ икӗ ен пур, вӗсем; чӑтӑмлӑ та асӑрхануллӑ пулӑр''. Вӑл пире [Мухаммад бин аль-Мутсанна] тата [Ибн Басисяр] иккӗшӗ те каласа пачӗ, пире [Ибн Абу Ади] [Саидран] [Катада] ҫинчен каласа пачӗ, вӑл пире пӗр калавҫӑ ҫеҫ хыпарҫӑпа тӗл пулманни ҫинчен каласа пачӗ. [Абу Надлра] [Абу Саид аль-Худри] асӑннӑ тӑрӑх, Абдул Каис хыпарҫӑ Расулулла саллаллаху алейхи васаллямпа [Ибн Улейя] пек хадиспа тӗл пулнӑ чухне унта ҫапла ҫырнӑ: «Эсир унта финикпа, финикпа тата шывпа хутӑштаратӑр, анчах вӑл ҫапла каламан: 'датӑсемпе''.
Imam Muslim : 26
حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ بَكَّارٍ الْبَصْرِيُّ حَدَّثَنَا أَبُو عَاصِمٍ عَنْ ابْنِ جُرَيْجٍ ح و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ وَاللَّفْظُ لَهُ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ قَالَ أَخْبَرَنِي أَبُو قَزَعَةَ أَنَّ أَبَا نَضْرَةَ أَخْبَرَهُ وَحَسَنًا أَخْبَرَهُمَا أَنَّ أَبَا سَعِيدٍ الْخُدْرِيَّ أَخْبَرَهُ أَنَّ وَفْدَ عَبْدِ الْقَيْسِ لَمَّا أَتَوْا نَبِيَّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالُوا يَا نَبِيَّ اللَّهِ جَعَلَنَا اللَّهُ فِدَاءَكَ مَاذَا يَصْلُحُ لَنَا مِنْ الْأَشْرِبَةِ فَقَالَ لَا تَشْرَبُوا فِي النَّقِيرِ قَالُوا يَا نَبِيَّ اللَّهِ جَعَلَنَا اللَّهُ فِدَاءَكَ أَوَ تَدْرِي مَا النَّقِيرُ قَالَ نَعَمْ الْجِذْعُ يُنْقَرُ وَسَطُهُ وَلَا فِي الدُّبَّاءِ وَلَا فِي الْحَنْتَمَةِ وَعَلَيْكُمْ بِالْمُوكَى
Мана [Мухаммад бин Баккар аль-Басри] пире [Абу Ашим] [Ибн Джураджран] каласа пачӗ. -тепӗр калавра ҫапла каланӑ-, Вӑл мана [Мухаммад бин Рафи'] тата лафаж унӑн пулни ҫинчен каласа пачӗ. Вӑл пире [Абдурраззак] каласа пачӗ [Ибн Джурадж] вӑл каланӑ, пире [Абу Казаа] [Абу Надлра] ҫакӑн ҫинчен пӗлтерни ҫинчен каласа пачӗ, аль-Хасан вара вӗсене иккӗшне те пӗлтерчӗ, [Абу Саид аль-Худри] ӑна пӗлтерчӗ, Аллах пророк патне килсен, Абдул Каис элчи пулнӑ каланӑ: «Эй, Аллах пророкӗ, Аллах пире хӑвӑн тӳлевӳ вырӑнне патӑр, пирӗншӗн мӗнле ӗҫмелли лайӑх?» Вӑл ҫапла хуравларӗ: «Ан-Накир патӗнче ан ӗҫӗр». Вӗсем ыйтнӑ: «Эй, Аллахӑн пророкӗ, Аллах пире санӑн тӳлевӳ патӑр, эсӗ ан-Накир мӗн иккенне пӗлетӗн-и?» Вӑл ҫапла хуравларӗ: «Ҫапла, йывӑҫ вуллин варрине касса кӑларнӑ, ҫавӑнпа та эсир ад-Дубӑра та, аль-Хантамра та ӗҫме юрамасть, пуҫӗсене хупласа савӑтсенче упранакан ӗҫмелли япаласене ӗҫмелле».
Imam Muslim : 27
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَأَبُو كُرَيْبٍ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ جَمِيعًا عَنْ وَكِيعٍ قَالَ أَبُو بَكْرٍ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ زَكَرِيَّاءَ بْنِ إِسْحَقَ قَالَ حَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ صَيْفِيٍّ عَنْ أَبِي مَعْبَدٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ قَالَ أَبُو بَكْرٍ رُبَّمَا قَالَ وَكِيعٌ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ مُعَاذًا قَالَ بَعَثَنِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّكَ تَأْتِي قَوْمًا مِنْ أَهْلِ الْكِتَابِ فَادْعُهُمْ إِلَى شَهَادَةِ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنِّي رَسُولُ اللَّهِ فَإِنْ هُمْ أَطَاعُوا لِذَلِكَ فَأَعْلِمْهُمْ أَنَّ اللَّهَ افْتَرَضَ عَلَيْهِمْ خَمْسَ صَلَوَاتٍ فِي كُلِّ يَوْمٍ وَلَيْلَةٍ فَإِنْ هُمْ أَطَاعُوا لِذَلِكَ فَأَعْلِمْهُمْ أَنَّ اللَّهَ افْتَرَضَ عَلَيْهِمْ صَدَقَةً تُؤْخَذُ مِنْ أَغْنِيَائِهِمْ فَتُرَدُّ فِي فُقَرَائِهِمْ فَإِنْ هُمْ أَطَاعُوا لِذَلِكَ فَإِيَّاكَ وَكَرَائِمَ أَمْوَالِهِمْ وَاتَّقِ دَعْوَةَ الْمَظْلُومِ فَإِنَّهُ لَيْسَ بَيْنَهَا وَبَيْنَ اللَّهِ حِجَابٌ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ السَّرِيِّ حَدَّثَنَا زَكَرِيَّاءُ بْنُ إِسْحَقَ ح و حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ حَدَّثَنَا أَبُو عَاصِمٍ عَنْ زَكَرِيَّاءَ بْنِ إِسْحَقَ عَنْ يَحْيَى بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ صَيْفِيٍّ عَنْ أَبِي مَعْبَدٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَعَثَ مُعَاذًا إِلَى الْيَمَنِ فَقَالَ إِنَّكَ سَتَأْتِي قَوْمًا بِمِثْلِ حَدِيثِ وَكِيعٍ
Пире [Абу Бакр бин Абу Сяиба] тата [Абу Кураиб], тата [Исхак бин Ибрагим] пурне те [Ваки] ҫинчен каласа пачӗ, [Абу Бакр] каланӑ, пире [Вакие] [Закария бин Исхак] ҫинчен каласа пачӗ, терӗ вӑл, мана [Яхья бин Абдулла бин Шайфи] [Абубабран] [Абу] ҫинчен каласа пачӗ [Муадз бин Джабал], Абу Бакр каланӑ: «Тен,», — тенӗ Ваки, Ибн Аббасран, Муадз каланӑ: «Расулуллах шаллаллаху алейхи васаллам мана янӑ». Вӑл каланӑ: «Чӑнах та, эсир кӗнеке ҫыннисем патне пырӑр, ҫавӑнпа та вӗсене Аллахсӑр пуҫне пуҫҫапма тивӗҫлӗ турӑ ҫуккине, эпӗ Аллахӑн элчи пулнине ҫирӗплетсе пама чӗнӗр». Енчен те вӗсем сире ҫак ӗҫре пӑхӑнаҫҫӗ пулсан, вӗсене ҫапла калӑр: Аллах вӗсене кашни кун та, ҫӗрле те пилӗк хутчен кӗлтума хушнӑ. Енчен те вӗсем сире ҫак ӗҫре итлеҫҫӗ пулсан, вӗсене ҫапла калӑр: Аллах вӗсем ҫине пуянсенчен илсе чухӑнсене валеҫсе пама хушнӑ. Вӗсем сире ҫапла итлесен, эсир вӗсен чаплӑ пуянлӑхӗнчен пӑрӑнӑр. Кӳрентерекенсен кӗллисенчен хӑрӑр, мӗншӗн тесен унпа Аллах хушшинче нимӗнле чӑрмав та ҫук. Пире [Ибн Абу Умар] каласа пачӗ [Бисыр бин ас-Сари] пире [Закария бин Исхак] каласа пачӗ. -тепӗр калавра ҫапла каланӑ- Пире [Абд бин Хумаид] [Абу Ашим] [Закария бин Исхакран] [Яхья бин Абдулла бин Шайфирен] [Абу Ма'бадран] [Ибн Аббасран] [Абу Ма'бадран] [Ибн Аббасран] каласа панӑ, пророк саллаллаху 'алейхил Музал Йемен патне янӑ, ҫапла вара вӑл ҫапла каланӑ: — Чӑнах та, эсӗ халӑх патне ҫитӗн. Ваки хадисӗнчи пекех.
Imam Muslim : 28
حَدَّثَنَا أُمَيَّةُ بْنُ بِسْطَامَ الْعَيْشِيُّ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ حَدَّثَنَا رَوْحٌ وَهُوَ ابْنُ الْقَاسِمِ عَنْ إِسْمَعِيلَ بْنِ أُمَيَّةَ عَنْ يَحْيَى بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ صَيْفِيٍّ عَنْ أَبِي مَعْبَدٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَمَّا بَعَثَ مُعَاذًا إِلَى الْيَمَنِ قَالَ إِنَّكَ تَقْدَمُ عَلَى قَوْمٍ أَهْلِ كِتَابٍ فَلْيَكُنْ أَوَّلَ مَا تَدْعُوهُمْ إِلَيْهِ عِبَادَةُ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ فَإِذَا عَرَفُوا اللَّهَ فَأَخْبِرْهُمْ أَنَّ اللَّهَ فَرَضَ عَلَيْهِمْ خَمْسَ صَلَوَاتٍ فِي يَوْمِهِمْ وَلَيْلَتِهِمْ فَإِذَا فَعَلُوا فَأَخْبِرْهُمْ أَنَّ اللَّهَ قَدْ فَرَضَ عَلَيْهِمْ زَكَاةً تُؤْخَذُ مِنْ أَغْنِيَائِهِمْ فَتُرَدُّ عَلَى فُقَرَائِهِمْ فَإِذَا أَطَاعُوا بِهَا فَخُذْ مِنْهُمْ وَتَوَقَّ كَرَائِمَ أَمْوَالِهِمْ
Пире [Умейя бин Бистхам аль-Айси] каласа пачӗ [Язид бин Зураи`] пире [Раух] - урӑхла каласан, Ибн аль-Касим - [Исмаил бин Умейя] [Яхья бин Абдулла бин Шайфи] [Абу Ма'бад] [Ибн Абдуллах бин Шайфи] [Ибн Абсуллаллах саллаллах хӑҫан] пулнине каласа пачӗ. Муадза Йемене янӑ чухне вӑл ҫапла каланӑ: «Чӑнах та, эсир кӗнеке ҫыннисемпе тӗл пулатӑр, ҫавӑнпа та эсир вӗсене чи малтанах Аллаха пуҫҫапма вӗрентетӗр, енчен те вӗсем Аллаха пӗлеҫҫӗ пулсан, вӗсене Аллах вӗсене кунне те, ҫӗрне те пилӗк хутчен кӗлтума хушни ҫинчен калӑр». Вӗсем сире ҫапла пӑхӑнсан, вӗсенчен закат илӗр те вӗсен чаплӑ пуянлӑхӗнчен хӑратӑр».
Imam Muslim : 29
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا لَيْثُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ عُقَيْلٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ قَالَ أَخْبَرَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ بْنِ مَسْعُودٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ لَمَّا تُوُفِّيَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَاسْتُخْلِفَ أَبُو بَكْرٍ بَعْدَهُ وَكَفَرَ مَنْ كَفَرَ مِنْ الْعَرَبِ قَالَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ لِأَبِي بَكْرٍ كَيْفَ تُقَاتِلُ النَّاسَ وَقَدْ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أُمِرْتُ أَنْ أُقَاتِلَ النَّاسَ حَتَّى يَقُولُوا لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ فَمَنْ قَالَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ فَقَدْ عَصَمَ مِنِّي مَالَهُ وَنَفْسَهُ إِلَّا بِحَقِّهِ وَحِسَابُهُ عَلَى اللَّهِ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ وَاللَّهِ لَأُقَاتِلَنَّ مَنْ فَرَّقَ بَيْنَ الصَّلَاةِ وَالزَّكَاةِ فَإِنَّ الزَّكَاةَ حَقُّ الْمَالِ وَاللَّهِ لَوْ مَنَعُونِي عِقَالًا كَانُوا يُؤَدُّونَهُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَقَاتَلْتُهُمْ عَلَى مَنْعِهِ فَقَالَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ فَوَاللَّهِ مَا هُوَ إِلَّا أَنْ رَأَيْتُ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ قَدْ شَرَحَ صَدْرَ أَبِي بَكْرٍ لِلْقِتَالِ فَعَرَفْتُ أَنَّهُ الْحَقُّ
Вӑл пире [Кутайба бин Саид] [Лейтс бин Саад] [Укаилран] [аз-Зухри] ҫинчен каласа пачӗ, вӑл пире [Убайдуллах бин Абдуллах бин Утбах бин Масуд] [Абу Хурайрӑран] каласа пачӗ, вӑл ҫапла каларӗ: «Расулуллах саллаллаху алей саллахила саллахила саллах саллахи хыҫҫӑн саллах саллахи лартнӑ чухне ӑна, арабсен хушшинчи кафирсем ӗненмен, унтан [Умар бин аль-Хатсаб] Абу Бакра каланӑ: «Эсӗ ҫынсемпе мӗнле ҫапӑҫма пултаратӑн, Аллахӑн Элчи саллаллаху алейхи васаллам каланӑ чухне: «Мана ҫынсемпе ҫапӑҫма хушнӑ, вӗсем: «Аллах пуҫҫапма тивӗҫлӗ турӑ ҫук - кам та пулин калать», — теҫҫӗ. — Аллахсӑр пуҫне пуҫҫапма тивӗҫлӗ турӑ ҫук, — терӗ вӑл, чӑнах та, вӑл хӑйӗн пурлӑхне тата чунне эпӗ тапӑнассинчен сыхланӑ, анчах та вӑл хӑйӗн ирӗкӗпе ҫеҫ сыхланӑ. Ислам, унӑн шутне Аллах ҫине хӑварнӑ». Ҫавӑнпа та [Абу Бакр] каланӑ: «Аллахпа тупа тӑватӑп, эпӗ кӗлӗпе закат хушшинче уйрӑмлӑх тӑвакансемпе чӑннипех те ҫапӑҫӑп, мӗншӗн тесен закат вӑл — пурлӑх илме ирӗк пани». Аллахпа тупа тӑватӑп, енчен те вӗсем мана хӑйсен ирӗксӗрлӗхӗшӗн чӑрмантараҫҫӗ пулсан, вӗсем ӑна Аллахӑн Элчине (Аллахӑн канӑҫлӑхӗпе пиллӗхӗ ун ҫине пултӑр) тӳленӗ пулин те, эпӗ вӗсемпе ҫаплах ҫапӑҫӑп, мӗншӗн тесен вӗсем ирӗксӗрлӗхшӗн». Ҫапла вара [Умар бин аль-Хаттаб] каланӑ: «Аллахпа тупа тӑватӑп, вӑл мар, анчах эпӗ Аллах Абу Бакрӑн арчине вӗсемпе ҫапӑҫма уҫнине куртӑм, вара эпӗ вӑл чӑнлӑх пулнине пӗлтӗм».
Imam Muslim : 30
و حَدَّثَنَا أَبُو الطَّاهِرِ وَحَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى وَأَحْمَدُ بْنُ عِيسَى قَالَ أَحْمَدُ حَدَّثَنَا و قَالَ الْآخَرَانِ أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ قَالَ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ حَدَّثَنِي سَعِيدُ بْنُ الْمُسَيَّبِ أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ أَخْبَرَهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أُمِرْتُ أَنْ أُقَاتِلَ النَّاسَ حَتَّى يَقُولُوا لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ فَمَنْ قَالَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ عَصَمَ مِنِّي مَالَهُ وَنَفْسَهُ إِلَّا بِحَقِّهِ وَحِسَابُهُ عَلَى اللَّهِ
Вӑл мана [Абу ат-Тахир] тата [Хармалах бин Яхья] тата [Ахмад бин Иса] [Ахмад]: «Вӑл пире каласа пачӗ», — терӗ. Ытти икӗ ҫын ҫапла каланӑ: «Вӑл пире [Ибн Вахб] каларӗ, вӑл мана [Юнуса] [Ибн Шихабран] каласа пачӗ, вӑл мана [Саид бин аль-Мусайяба] [Абу Хурайра] ӑна Аллахӑн Элчи (Аллахӑн канӑҫлӑхӗпе пиллӗхӗ ун ҫине пултӑр) каланӑ: нимӗнле турӑ та ҫук — пуҫҫапма тивӗҫлӗ — Аллахсӑр пуҫне’, вара кам та пулин: «Аллахсӑр пуҫне пуҫҫапма тивӗҫлӗ турӑ ҫук», — тет пулсан, вӑл чӑнах та хӑйӗн пурлӑхне тата пурнӑҫне манӑн тапӑнуран хӳтӗленӗ, ислам ирӗкӗпе кӑна, унӑн шутне Аллах ҫине хӑварнӑ».
Imam Muslim : 31
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَبْدَةَ الضَّبِّيُّ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ يَعْنِي الدَّرَاوَرْدِيَّ عَنْ الْعَلَاءِ ح و حَدَّثَنَا أُمَيَّةُ بْنُ بِسْطَامَ وَاللَّفْظُ لَهُ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ حَدَّثَنَا رَوْحٌ عَنْ الْعَلَاءِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ يَعْقُوبَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أُمِرْتُ أَنْ أُقَاتِلَ النَّاسَ حَتَّى يَشْهَدُوا أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَيُؤْمِنُوا بِي وَبِمَا جِئْتُ بِهِ فَإِذَا فَعَلُوا ذَلِكَ عَصَمُوا مِنِّي دِمَاءَهُمْ وَأَمْوَالَهُمْ إِلَّا بِحَقِّهَا وَحِسَابُهُمْ عَلَى اللَّهِ
Пире [Ахмад бин Абда адл-Длабби] [Абдул Азиз] - урӑхла каласан, ад-Дараварди - [аль-Ала] ҫинчен каласа пачӗ. -тепӗр калавра асӑннӑ- Пире [Умайя бин Бистхам] тата лафаж унӑн пулнине пӗлтернӗ, пире [Язид бин Зураи] пире [Раух] [аль-Ала' бин Абдуррахман бин Я'куб] [хӑйӗн ашшӗнчен] [Абу Хурайра] Расулулла саллахран Илахилала ҫапла каланӑ: ҫынсемпе ҫапӑҫма хушнӑ, вӗсем Турӑ ҫуккине ҫирӗплетсе париччен - вӗсене пуҫҫапма ирӗк пур - анчах Аллах тата мана тата эпӗ илсе килнӗ Корана ӗненни ҫинчен, вара вӗсем ҫапла калаҫҫӗ пулсан, вӗсем чӑнах та хӑйсен пурлӑхне тата чунне - манӑн тапӑнуран - хӳтӗленӗ - ку ислам прависене пула мар пулсан. Вӗсен шутне вара Аллах ҫине хӑварнӑ».
Imam Muslim : 32
و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ غِيَاثٍ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي سُفْيَانَ عَنْ جَابِرٍ وَعَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أُمِرْتُ أَنْ أُقَاتِلَ النَّاسَ بِمِثْلِ حَدِيثِ ابْنِ الْمُسَيَّبِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ح و حَدَّثَنِي أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ ح و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ يَعْنِي ابْنَ مَهْدِيٍّ قَالَا جَمِيعًا حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ عَنْ جَابِرٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أُمِرْتُ أَنْ أُقَاتِلَ النَّاسَ حَتَّى يَقُولُوا لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ فَإِذَا قَالُوا لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ عَصَمُوا مِنِّي دِمَاءَهُمْ وَأَمْوَالَهُمْ إِلَّا بِحَقِّهَا وَحِسَابُهُمْ عَلَى اللَّهِ ثُمَّ قَرَأَ { إِنَّمَا أَنْتَ مُذَكِّرٌ لَسْتَ عَلَيْهِمْ بِمُسَيْطِرٍ }
Пире каласа панӑ [Абу Бакр бин Абу Сяиба] пире [Хафш бин Гияц] [аль-Амасирен] [Абу Суфьянран] [Джабиртан] [Абу Салихран] [Абу Хурайраран] иккӗшӗ те ҫапла каланӑ: «Расулуллах саллаллаху алейхиал ҫапла каланӑ: Ибн аль-Мусайябӑн Абу Хурайрӑран. -тепӗр калавра ҫапла каланӑ- Мана каласа панӑ [Абу Бакр бин Абу Сяйба] пире [Вакие] каласа панӑ. -тепӗр калавра асӑннӑ- Мана каласа панӑ [Мухаммад бин аль-Мутсанна] пире [Абдуррахман] - бин Махди- иккӗшӗ те каланӑ, пире [Суфьяна] [Абу аз-Зубайран] [Джабирран] каласа панӑ, вӑл каланӑ: «Аллахӑн Элчи ҫапла каланӑ: «Эпӗ ҫынсене ҫапӑҫма хушрӑм, вӗсем «турӑ ҫук» тесе каличчен» -камӑн пуҫҫапма ирӗк пур- анчах Аллах», ҫавӑнпа вӗсем ҫапла каланӑ: «Аллахсӑр пуҫне урӑх турӑ ҫук -камӑн пуҫҫапма ирӗк пур-», вара чӑнах та вӗсем хӑйсен пурлӑхне тата чунне -манӑн тапӑнусенчен- ислам прависене пула ҫеҫ хӳтӗленӗ. Вӗсен шутне вара Аллах ҫине хӑварнӑ. Унтан вӑл ҫапла вуларӗ: «Эсӗ чӑнах та асӑрхаттаракан ҫеҫ. Эсир вӗсем ҫине пачах та влаҫ ҫук- ' -Qs. Аль-Гаасия: 21-22-.
Imam Muslim : 33
حَدَّثَنَا أَبُو غَسَّانَ الْمِسْمَعِىُّ مَالِكُ بْنُ عَبْدِ الْوَاحِدِ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ الصَّبَّاحِ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ وَاقِدِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ زَيْدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أُمِرْتُ أَنْ أُقَاتِلَ النَّاسَ حَتَّى يَشْهَدُوا أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ وَيُقِيمُوا الصَّلَاةَ وَيُؤْتُوا الزَّكَاةَ فَإِذَا فَعَلُوا عَصَمُوا مِنِّي دِمَاءَهُمْ وَأَمْوَالَهُمْ إِلَّا بِحَقِّهَا وَحِسَابُهُمْ عَلَى اللَّهِ
Пире каласа пачӗ [Абу Гассан аль-Мисмаи Малик бин Абдул Вахид] пире [Абдул Малик бин аш-Шабба] [Сю'ба] [Вакид бин Мухаммад бин Заид бин Абдулла бин Умар] [унӑн ашшӗнчен] [Абдулла бин Умар] ҫинчен каласа пачӗ, вӑл ҫапла каларӗ: «Эпӗ халӑха ҫапӑҫма хушнӑччӗ, вӗсем ҫуккине тӗрӗслесе пӑхиччен - пуҫҫапма тивӗҫлӗ - анчах Аллах тата Мухаммед Аллахӑн элчи пулни, вӗсем кӗлтума тата закат тӳлеме йӗркеленӗ. Ҫапла вара, вӗсем ҫакна тӑваҫҫӗ пулсан, чӑнах та, вӗсем хӑйсен пурлӑхне тата чунне -манӑн тапӑнусенчен- хӳтӗленӗ, ислам прависене шута илмесен. Вӗсен шутне вара Аллах ҫине хӑварнӑ».
Imam Muslim : 34
و حَدَّثَنَا سُوَيْدُ بْنُ سَعِيدٍ وَابْنُ أَبِي عُمَرَ قَالَا حَدَّثَنَا مَرْوَانُ يَعْنِيَانِ الْفَزَارِيَّ عَنْ أَبِي مَالِكٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ قَالَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَكَفَرَ بِمَا يُعْبَدُ مِنْ دُونِ اللَّهِ حَرُمَ مَالُهُ وَدَمُهُ وَحِسَابُهُ عَلَى اللَّهِ و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا أَبُو خَالِدٍ الْأَحْمَرُ ح وَحَدَّثَنِيهِ زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ كِلَاهُمَا عَنْ أَبِي مَالِكٍ عَنْ أَبِيهِ أَنَّهُ سَمِعَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ وَحَّدَ اللَّهَ ثُمَّ ذَكَرَ بِمِثْلِهِ
Пире [Суваид бин Саид] тата [Ибн Абу Умар] иккӗшӗ те каланӑ, пире [Марван] вӗсем иккӗшӗ те Марван аль-Фазари ҫинчен пӗлтернӗ, [Абу Маликран] [унӑн ашшӗнчен] вӑл ҫапла каланӑ: «Эпӗ Аллахӑн Элчи саллаллаху алейхи васаллам ҫапла каланине илтрӗм: «Кам Турӑ ҫук, ҫавӑ калама ирӗк ҫук пуҫҫапнӑ- анчах Аллаха, тата Аллахсӑр пуҫне пуҫҫапакан мӗнпур япалана намӑслантарнӑ чухне унӑн пуянлӑхӗпе юнӗ харам, вӗсен сӑвапӗ вара Аллах патӗнче». Ҫакна пире [Абу Бакр бин Абу Сяйба] [Абу Халид аль-Ахмар] каласа панӑ. -тепӗр калавра ҫапла каланӑ- Вӑл мана ҫакӑн ҫинчен каласа пачӗ [Зухайр бин Харб] пире [Язид бин Харуна] [Абу Малик] тата [унӑн ашшӗ] ҫинчен каласа пачӗ, вӑл пророк саллаллаху алейхи васаллам ҫапла каланине илтнӗ: «Кам та кам Аллах ҫине шанать», унтан ҫавӑн пек япалана асӑнать».
Imam Muslim : 35
و حَدَّثَنِي حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى التُّجِيبِيُّ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ قَالَ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ أَخْبَرَنِي سَعِيدُ بْنُ الْمُسَيَّبِ عَنْ أَبِيهِ قَالَ لَمَّا حَضَرَتْ أَبَا طَالِبٍ الْوَفَاةُ جَاءَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَوَجَدَ عِنْدَهُ أَبَا جَهْلٍ وَعَبْدَ اللَّهِ بْنَ أَبِي أُمَيَّةَ بْنِ الْمُغِيرَةِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا عَمِّ قُلْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ كَلِمَةً أَشْهَدُ لَكَ بِهَا عِنْدَ اللَّهِ فَقَالَ أَبُو جَهْلٍ وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ أَبِي أُمَيَّةَ يَا أَبَا طَالِبٍ أَتَرْغَبُ عَنْ مِلَّةِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ فَلَمْ يَزَلْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَعْرِضُهَا عَلَيْهِ وَيُعِيدُ لَهُ تِلْكَ الْمَقَالَةَ حَتَّى قَالَ أَبُو طَالِبٍ آخِرَ مَا كَلَّمَهُمْ هُوَ عَلَى مِلَّةِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ وَأَبَى أَنْ يَقُولَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَمَا وَاللَّهِ لَأَسْتَغْفِرَنَّ لَكَ مَا لَمْ أُنْهَ عَنْكَ فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ { مَا كَانَ لِلنَّبِيِّ وَالَّذِينَ آمَنُوا أَنْ يَسْتَغْفِرُوا لِلْمُشْرِكِينَ وَلَوْ كَانُوا أُولِي قُرْبَى مِنْ بَعْدِ مَا تَبَيَّنَ لَهُمْ أَنَّهُمْ أَصْحَابُ الْجَحِيمِ } وَأَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى فِي أَبِي طَالِبٍ فَقَالَ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ { إِنَّكَ لَا تَهْدِي مَنْ أَحْبَبْتَ وَلَكِنَّ اللَّهَ يَهْدِي مَنْ يَشَاءُ وَهُوَ أَعْلَمُ بِالْمُهْتَدِينَ } و حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ قَالَا أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ ح و حَدَّثَنَا حَسَنٌ الْحُلْوَانِيُّ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ قَالَا حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ وَهُوَ ابْنُ إِبْرَاهِيمَ بْنِ سَعْدٍ قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ صَالِحٍ كِلَاهُمَا عَنْ الزُّهْرِيِّ بِهَذَا الْإِسْنَادِ مِثْلَهُ غَيْرَ أَنَّ حَدِيثَ صَالِحٍ انْتَهَى عِنْدَ قَوْلِهِ فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ فِيهِ وَلَمْ يَذْكُرْ الْآيَتَيْنِ وَقَالَ فِي حَدِيثِهِ وَيَعُودَانِ فِي تِلْكَ الْمَقَالَةِ وَفِي حَدِيثِ مَعْمَرٍ مَكَانَ هَذِهِ الْكَلِمَةِ فَلَمْ يَزَالَا بِهِ
Вӑл мана [Хармала бин Яхья ат-Туджиби] каласа пачӗ [Абдулла бин Вахб] вӑл мана [Юнус] [Ибн Шихабран] каласа пачӗ, вӑл мана [Саид бин аль-Мусайяб] [хӑйӗн ашшӗнчен] каласа пачӗ, вӑл мана ҫапла каларӗ: «Расулуллах шаллаллаху алейхи Абулабулам патӗнче пулнӑ вӑхӑтра Табуллаб патӗнче пулнӑ. Унта вӑл Абу Джалпа Абдулла бин Абу Умайя бин аль-Мугирӑна та тупнӑ. Расулуллах алейхи васаллам каланӑ: «Пичче! Тӗнӗн икӗ предложенине калӑр, эпӗ сирӗн Аллах умӗнче свидетель пулӑп». Унтан Абу-Джахлпа Абдулла бин Абу-Умейя каланӑ: «Эй, Абу-Талиб, эсӗ Абдул-Мутталиб тӗнне пӑрахма пултаратӑн-и? Расулуллах саллаллаху алейхи васаллам парӑнман, ун вырӑнне ӑна икӗ халима тӗнне вулама вӗрентнӗ, вӗсене нумай хутчен тепӗр хут каланӑ. Ҫапла вара, Абу Талиб вӗсене юлашки сӑмахӗсем вырӑнне ҫапла хуравланӑ: вӑл Абдул-МуТалиб тӗнӗпе юлнӑ, Калима-Шахадат ҫинчен калама хирӗҫ пулнӑ. Расулуллах саллаллаху алейхи васаллам та каланӑ: «Аллахпа тупа тӑватӑп, эпӗ сирӗншӗн Аллахран каҫару ыйтӑп», ҫавӑнпа та Аллах ҫак сӑвва уҫса панӑ: «Пророкпа ӗненекенсемшӗн каҫару ыйтма юрамасть, вӗсем хӑйсен тӑванӗсем пулсан та, ширксем тамӑкра ӑста пулни паллӑ пулнӑ хыҫҫӑн. Тауба патӗнче: 113-. Унтан Аллах Абу Талибпа пулса тухнӑ ӗҫ пирки Хӑйӗн сӑмахӗсене янӑ: «Чӑнах та, эсӗ, Мухаммед, хӑв юратнӑ ҫынна ислам йышӑнма ҫул кӑтартма пултараймастӑн, анчах та Аллах хӑй ирӗк панӑ ҫынсене ҫул кӑтартма пултарать, ҫавӑн пекех вӑл ислам йышӑнма ҫул кӑтартма хатӗр ҫынсем камсем пулнине лайӑхрах пӗлет». -Ыйтусем. Аль-Кашаш: 56-. Вӑл пире [Исаак бин Ибрагим] тата [Абд бин Хумаид] иккӗшӗ те каланӑ, пире [Абдурраззак] пире [Ма'мар] каласа панӑ. -тепӗр калавра ҫапла каланӑ- тата пире [Хасан аль-Хулвани] тата [Абд бин Хумаид] иккӗшӗ те каланӑ, пире [Якуб] каласа панӑ - урӑхла каласан, Ибн Ибрагим бин Саад- вӑл каланӑ, пире [аттене] [Салихран] иккӗшне те [аз-Зухри] ҫак санадпа, сӑмахран, каласа панӑ. Салих хадисӗ ҫакӑн пек сӑмахсемпе вӗҫленет: «унтан Аллах ун ҫинчен Хӑйӗн сӑмахне янӑ», — тенӗ вӑл, ҫак икӗ сӑвва асӑнмасть. Вӑл хӑйӗн хадисӗнче ҫапла каланӑ: «Вӗсем иккӗшӗ те ҫак сӑмахсене тепӗр хут каланӑ», хадисра Мамар ҫак предложени вырӑнне пулать. Вӗсем иккӗшӗ те ҫав ҫулпа пыраҫҫӗ».
Imam Muslim : 36
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبَّادٍ وَابْنُ أَبِي عُمَرَ قَالَا حَدَّثَنَا مَرْوَانُ عَنْ يَزِيدَ وَهُوَ ابْنُ كَيْسَانَ عَنْ أَبِي حَازِمٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِعَمِّهِ عِنْدَ الْمَوْتِ قُلْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ أَشْهَدُ لَكَ بِهَا يَوْمَ الْقِيَامَةِ فَأَبَى فَأَنْزَلَ اللَّهُ { إِنَّكَ لَا تَهْدِي مَنْ أَحْبَبْتَ } الْآيَةَ
Пире [Мухаммад бин Аббад] тата [Ибн Абу Умар] иккӗшӗ те каланӑ, пире [Марван] [Язидран] - урӑхла каласан, Ибн Кайсанран - [Абу Хазимран] [Абу Хурайраран] вӑл каланӑ: «Аллахӑн Элчи саллаллаху алейхи васаллам хӑйӗн тетӗшне вилме хатӗрленнӗ чухне ҫапла каланӑ: турӑ - Аллахран урӑххине пуҫҫапма тивӗҫлӗ' эпӗ сирӗншӗн ҫак сӑмахсемпе чӗрӗлӳ кунӗнче ҫирӗплетсе парӑп'. Анчах вӑл килӗшмерӗ, унтан Аллах ҫапла пӗлтерчӗ: «Чӑнах та, эсӗ хӑв юратнӑ ҫынсене ертсе пыма пултараймастӑн-» -Qs. Аль-Кашаш: 56-.
Imam Muslim : 37
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمِ بْنِ مَيْمُونٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ كَيْسَانَ عَنْ أَبِي حَازِمٍ الْأَشْجَعِيِّ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِعَمِّهِ قُلْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ أَشْهَدُ لَكَ بِهَا يَوْمَ الْقِيَامَةِ قَالَ لَوْلَا أَنْ تُعَيِّرَنِي قُرَيْشٌ يَقُولُونَ إِنَّمَا حَمَلَهُ عَلَى ذَلِكَ الْجَزَعُ لَأَقْرَرْتُ بِهَا عَيْنَكَ فَأَنْزَلَ اللَّهُ { إِنَّكَ لَا تَهْدِي مَنْ أَحْبَبْتَ وَلَكِنَّ اللَّهَ يَهْدِي مَنْ يَشَاءُ }
Пире [Мухаммад бин Хатим бин Маймун] каласа пачӗ [Яхья бин Саид] пире [Язид бин Кайсан] [Абу Хазим аль-Асиджаи] [Абу Хурайра] ҫинчен каласа пачӗ, вӑл ҫапла каланӑ: «Аллахӑн Элчи саллаллаху алейхи васаллам вилме хатӗрленнӗ чухне хӑйӗн куккӑшне ҫапла каланӑ: «Турӑ ҫук» Аллахсӑр пуҫне урӑххисене пуҫҫапма тивӗҫлӗ' эпӗ сирӗншӗн ҫак сӑмахсемпе чӗрӗлӳ кунӗнче ҫирӗплетсе парӑп'. Вӑл ҫапла хуравларӗ: «Курайшсем мана: «Вӑл ҫакна хӑй пӑшӑрханнӑран турӗ», — тесе ӳпкелемен пулсан, эпӗ сирӗн куҫӑрпа ҫав сӑмахпа килӗшнӗ пулӑттӑм». Унтан Аллах ҫапла пӗлтернӗ: «Чӑнах та, эсир хӑвӑр юратнӑ ҫынсене ертсе пыма пултараймастӑр, анчах Эпӗ Вӑл кама ертсе пырас тет, ҫавна ертсе пырӑп-» -Qs. Аль-Кашаш: 56-.
Imam Muslim : 38
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ كِلَاهُمَا عَنْ إِسْمَعِيلَ بْنِ إِبْرَاهِيمَ قَالَ أَبُو بَكْرٍ حَدَّثَنَا ابْنُ عُلَيَّةَ عَنْ خَالِدٍ قَالَ حَدَّثَنِي الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ عَنْ حُمْرَانَ عَنْ عُثْمَانَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ مَاتَ وَهُوَ يَعْلَمُ أَنَّهُ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ دَخَلَ الْجَنَّةَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي بَكْرٍ الْمُقَدَّمِيُّ حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ الْمُفَضَّلِ حَدَّثَنَا خَالِدٌ الْحَذَّاءُ عَنْ الْوَلِيدِ أَبِي بِشْرٍ قَالَ سَمِعْتُ حُمْرَانَ يَقُولُ سَمِعْتُ عُثْمَانَ يَقُولُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مِثْلَهُ سَوَاءً
Пире [Абу Бакр бин Абу Сяиба] тата [Зухайр бин Харб] иккӗшне те [Исмаил бин Ибрагимран] каласа пачӗ, [Абу Бакр] каланӑ, пире [Ибн Улайя] [Халид] ҫинчен каласа пачӗ, вӑл пире [аль-Валид бин Муслим] [Хумранран] [Усманран] каласа пачӗ васаллам каланӑ: «Кам Аллахсӑр пуҫне пуҫҫапма тивӗҫлӗ турӑ ҫуккине пӗлсе вилсен, вӑл чӑнах та пӗлӗте кӗрет». Пире каласа пачӗ [Мухаммад бин Абу Бакр аль-Мукаддами] пире [Бисыр бин аль-Муфадлдлал] каласа пачӗ [Халид аль-Хадзза'] [аль-Валид Абу Бисиртан] вӑл каланӑ: эпӗ [Хумран] каланине илтрӗм, эпӗ [Усман] каланине илтрӗм, эпӗ илтрӗм Расулулла саллаллах ҫавӑн пекех каланӑ япала'.
Imam Muslim : 39
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ النَّضْرِ بْنِ أَبِي النَّضْرِ قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو النَّضْرِ هَاشِمُ بْنُ الْقَاسِمِ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ الْأَشْجَعِيُّ عَنْ مَالِكِ بْنِ مِغْوَلٍ عَنْ طَلْحَةَ بْنِ مُصَرِّفٍ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ كُنَّا مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي مَسِيرٍ قَالَ فَنَفِدَتْ أَزْوَادُ الْقَوْمِ قَالَ حَتَّى هَمَّ بِنَحْرِ بَعْضِ حَمَائِلِهِمْ قَالَ فَقَالَ عُمَرُ يَا رَسُولَ اللَّهِ لَوْ جَمَعْتَ مَا بَقِيَ مِنْ أَزْوَادِ الْقَوْمِ فَدَعَوْتَ اللَّهَ عَلَيْهَا قَالَ فَفَعَلَ قَالَ فَجَاءَ ذُو الْبُرِّ بِبُرِّهِ وَذُو التَّمْرِ بِتَمْرِهِ قَالَ وَقَالَ مُجَاهِدٌ وَذُو النَّوَاةِ بِنَوَاهُ قُلْتُ وَمَا كَانُوا يَصْنَعُونَ بِالنَّوَى قَالَ كَانُوا يَمُصُّونَهُ وَيَشْرَبُونَ عَلَيْهِ الْمَاءَ قَالَ فَدَعَا عَلَيْهَا حَتَّى مَلَأَ الْقَوْمُ أَزْوِدَتَهُمْ قَالَ فَقَالَ عِنْدَ ذَلِكَ أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنِّي رَسُولُ اللَّهِ لَا يَلْقَى اللَّهَ بِهِمَا عَبْدٌ غَيْرَ شَاكٍّ فِيهِمَا إِلَّا دَخَلَ الْجَنَّةَ
Вӑл пире [Абу Бакр бин ан-Надлар бин Абу ан-Надлар] каласа пачӗ, вӑл пире каласа пачӗ [Абу ан-Надлар Хасим бин аль-Касим] пире [Убайдуллах аль-Асиджаи] [Малик бин Мигвалран] [Талха бин Мушаррифран] [Абу Салихран] [Абу Хурайран] [Абу Хурайран] Пророкпа пӗрле, терӗ. саллаллаху 'алейхи васаллам на путешествии'. Унтан вӑл: «Ҫав халӑхӑн апат-ҫимӗҫӗ пӗтрӗ», — терӗ. Унтан вӑл: «Вӗсем хӑйсен выльӑхӗсене пусма шутлаиччен», — терӗ. Калавҫӑ каланӑ: «Вара Умар каланӑ: «Эй, Аллахӑн Элчи, эсӗ халӑхӑн хӑш-пӗр апат-ҫимӗҫне пуҫтарсан, унтан ун пирки Аллахран кӗлтусан — паллах, лайӑх пулать». Калавҫӑ: «Апла пулсан, вӑл ӑна турӗ», — терӗ. Калавҫӑ ҫапла каланӑ: «Вара тулӑ хуҫи хӑйӗн тулипе килчӗ, финик хуҫи хӑйӗн финикӗпе килчӗ». Калавҫӑ каланӑ: «Моджахид вара: «Тырӑ хуҫисем хӑйсен тыррипе», — тенӗ. Эпӗ: «Тырӑпа мӗн тӑваҫҫӗ?» — терӗм. вӑл ҫапла хуравларӗ: «Вӗсем ун ҫинче шыв ӗмсе ӗҫрӗҫ». Вӑл каланӑ: «Унтан Аллахӑн Элчи вӗсене апат-ҫимӗҫ савӑчӗсене тултаричченех чӗнсе илнӗ». Калавҫӑ ҫапла каланӑ: «Ҫапла вара ҫав вӑхӑтра Аллахӑн Элчи кӗлтунӑ: «Эпӗ ҫакна ҫирӗплетсе калатӑп: Аллахсӑр пуҫне пуҫҫапма тивӗҫлӗ турӑ ҫук, эпӗ Аллахӑн элчи пулнине, нимӗнле тарҫӑ та Аллахпа Ӑна ҫирӗп тытса тӗл пулмасть, вӑл чӑнах та райа кӗрет».
Imam Muslim : 40
حَدَّثَنَا سَهْلُ بْنُ عُثْمَانَ وَأَبُو كُرَيْبٍ مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلَاءِ جَمِيعًا عَنْ أَبِي مُعَاوِيَةَ قَالَ أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَوْ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ شَكَّ الْأَعْمَشُ قَالَ لَمَّا كَانَ غَزْوَةُ تَبُوكَ أَصَابَ النَّاسَ مَجَاعَةٌ قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ لَوْ أَذِنْتَ لَنَا فَنَحَرْنَا نَوَاضِحَنَا فَأَكَلْنَا وَادَّهَنَّا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ افْعَلُوا قَالَ فَجَاءَ عُمَرُ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنْ فَعَلْتَ قَلَّ الظَّهْرُ وَلَكِنْ ادْعُهُمْ بِفَضْلِ أَزْوَادِهِمْ ثُمَّ ادْعُ اللَّهَ لَهُمْ عَلَيْهَا بِالْبَرَكَةِ لَعَلَّ اللَّهَ أَنْ يَجْعَلَ فِي ذَلِكَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَعَمْ قَالَ فَدَعَا بِنِطَعٍ فَبَسَطَهُ ثُمَّ دَعَا بِفَضْلِ أَزْوَادِهِمْ قَالَ فَجَعَلَ الرَّجُلُ يَجِيءُ بِكَفِّ ذُرَةٍ قَالَ وَيَجِيءُ الْآخَرُ بِكَفِّ تَمْرٍ قَالَ وَيَجِيءُ الْآخَرُ بِكَسْرَةٍ حَتَّى اجْتَمَعَ عَلَى النِّطَعِ مِنْ ذَلِكَ شَيْءٌ يَسِيرٌ قَالَ فَدَعَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَيْهِ بِالْبَرَكَةِ ثُمَّ قَالَ خُذُوا فِي أَوْعِيَتِكُمْ قَالَ فَأَخَذُوا فِي أَوْعِيَتِهِمْ حَتَّى مَا تَرَكُوا فِي الْعَسْكَرِ وِعَاءً إِلَّا مَلَئُوهُ قَالَ فَأَكَلُوا حَتَّى شَبِعُوا وَفَضَلَتْ فَضْلَةٌ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنِّي رَسُولُ اللَّهِ لَا يَلْقَى اللَّهَ بِهِمَا عَبْدٌ غَيْرَ شَاكٍّ فَيُحْجَبَ عَنْ الْجَنَّةِ
Пире [Сахл бин Усман] тата [Абу Кураиб Мухаммад бин аль-Ала] [Абу Муавия] мӗн каланине пурне те каласа пачӗ. Мӑсӑльмансем питӗ выҫӑ пулнине туйрӗҫ, вӗсем ҫапла каланӑ: «Эй, Аллахӑн Элчи, эсӗ пире хамӑрӑн тӗве пусма ирӗк парӑн-и, эпир унӑн ашне ҫиме тата унӑн ҫӑвне ҫу вырӑнне усӑ курма пултаратпӑр — ӳтне витме, ӑна хӗртсе яракан шӑрӑхран хӳтӗлеме —? Расулуллах саллаллаху алейхи васаллам ҫапла хуравланӑ: «Тӑвӑр». Абу Хурайра каланӑ: «Вара Умар килнӗ те каланӑ: «Эй, Аллахӑн Элчи, эсӗ ҫапла тусан, вара тӗве ҫурӑмӗ пӗтет — транспорт хатӗрӗ —! Анчах та эсир вӗсен апатӗн ытти пайне ыйтсан авантарах пулӗччӗ, унтан кӗлтусан, Аллах ӑна пил патӑр». Абу Хурайра малалла каланӑ: «Унтан пӗр ҫын пӗр ывӑҫ кукуруза илсе килнӗ, тепри пӗр ывӑҫ финикпа килнӗ, тата ыттисем апат тӗпренчӗкӗсемпе, сӑмахран, ҫӑкӑрпа, килнӗ, ҫапла вара хуппи ҫине кӑштах апат пухӑннӑ. Абу Хурайра каланӑ: «Унтан Расулуллах саллаллаху алейхи васаллам апат-ҫимӗҫ ҫине пиллӗх ыйтса кӗлтунӑ, унтан ҫапла каланӑ: «Апат-ҫимӗҫ савӑчӗсене илӗр те тултарӑр». Абу Хурайра малалла каланӑ: «Вӗсем вара хӑйсен апат-ҫимӗҫ вырӑнӗсене тултарнӑ, ҫапла вара пӗр салтак та мар, вӗсен апат-ҫимӗҫ вырӑнӗсем тулнӑ». Абу Хурайра малалла каларӗ: «Вӗсем вара тӑраничченех ҫирӗҫ, апат-ҫимӗҫӗ вара юлчӗ-ха». Расулуллах саллаллаху алейхи васаллам вара ҫапла каланӑ: «Эпӗ ҫакна ҫирӗплетсе калатӑп: Аллахсӑр пуҫне пуҫҫапма тивӗҫлӗ турӑ ҫук, эпӗ Аллахӑн элчи, пӗр тарҫӑ та Аллахпа тӗл пулмасть, вӑл ҫак предложени пирки иккӗленмест, вара ӑна пӗлӗте кӗме чараҫҫӗ».