Imam Muslim : 21
حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا عَاصِمٌ وَهُوَ ابْنُ مُحَمَّدِ بْنِ زَيْدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ أَبِيهِ قَالَ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بُنِيَ الْإِسْلَامُ عَلَى خَمْسٍ شَهَادَةِ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ وَإِقَامِ الصَّلَاةِ وَإِيتَاءِ الزَّكَاةِ وَحَجِّ الْبَيْتِ وَصَوْمِ رَمَضَانَ
Һөйләне [Өбәйҙулла бин Мөғәҙ] беҙгә [атайым] һөйләне беҙгә [Әшим] - атап әйткәндә, Ибну Мөхәммәт бин Зәид бин Абдулла бин Ғүмәрҙән - [атаһынан] ул әйтте; [Ғабдуллаһ] әйтте: «Рәсүлуллаһ саллаллаһу ғәләйһи вәсәлләм әйтте: «Ислам биш нигеҙгә ҡоролған: Атап әйткәндә, Аллаһтан башҡа илаһ юҡлығына шаһитлыҡ итеү, Мөхәммәттең Уның ҡоло һәм Рәсүле булыуы, намаҙҙар уҡыу, бәйғримәгә зәкәт биреү, фәҡәт биреү. Рамаҙан'.
Imam Muslim : 22
و حَدَّثَنِي ابْنُ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا حَنْظَلَةُ قَالَ سَمِعْتُ عِكْرِمَةَ بْنَ خَالِدٍ يُحَدِّثُ طَاوُسًا أَنَّ رَجُلًا قَالَ لِعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ أَلَا تَغْزُو فَقَالَ إِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ الْإِسْلَامَ بُنِيَ عَلَى خَمْسٍ شَهَادَةِ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَإِقَامِ الصَّلَاةِ وَإِيتَاءِ الزَّكَاةِ وَصِيَامِ رَمَضَانَ وَحَجِّ الْبَيْتِ
Ә миңә [Ибн Нумайр] беҙгә [атайым] беҙгә [Хәнжәлә] һөйләгәнен әйткәс, ул: «Мин [Икримә бин Халидтың] Сәүскә хәҙис һөйләгәнен ишеттем, бер кеше [Ғабдулла бин Ғүмәргә]: «Ниңә һин һуғышмайһың? Ул яуап бирҙе: «Ысынлап та, мин Аллаһ Илсеһенең (салләллаһу ғәләйһи үә сәлләм) былай тигәнен ишеттем: «Ысынлап та, Ислам дине биш принципҡа нигеҙләнгән: Аллаһтан башҡа ғибәҙәт ҡылырға лайыҡлы илаһ юҡлығына шаһитлыҡ итеү, намаҙҙар уҡыу, зәкәт түләү, Рамаҙан айында ураҙа тотоу һәм Аллаһы Тәғәләнең ғибәҙәт ҡылыу».
Imam Muslim : 23
حَدَّثَنَا خَلَفُ بْنُ هِشَامٍ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ أَبِي جَمْرَةَ قَالَ سَمِعْتُ ابْنَ عَبَّاسٍ ح و حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى وَاللَّفْظُ لَهُ أَخْبَرَنَا عَبَّادُ بْنُ عَبَّادٍ عَنْ أَبِي جَمْرَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ قَدِمَ وَفْدُ عَبْدِ الْقَيْسِ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّا هَذَا الْحَيَّ مِنْ رَبِيعَةَ وَقَدْ حَالَتْ بَيْنَنَا وَبَيْنَكَ كُفَّارُ مُضَرَ فَلَا نَخْلُصُ إِلَيْكَ إِلَّا فِي شَهْرِ الْحَرَامِ فَمُرْنَا بِأَمْرٍ نَعْمَلُ بِهِ وَنَدْعُو إِلَيْهِ مَنْ وَرَاءَنَا قَالَ آمُرُكُمْ بِأَرْبَعٍ وَأَنْهَاكُمْ عَنْ أَرْبَعٍ الْإِيمَانِ بِاللَّهِ ثُمَّ فَسَّرَهَا لَهُمْ فَقَالَ شَهَادَةِ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ وَإِقَامِ الصَّلَاةِ وَإِيتَاءِ الزَّكَاةِ وَأَنْ تُؤَدُّوا خُمُسَ مَا غَنِمْتُمْ وَأَنْهَاكُمْ عَنْ الدُّبَّاءِ وَالْحَنْتَمِ وَالنَّقِيرِ وَالْمُقَيَّرِ زَادَ خَلَفٌ فِي رِوَايَتِهِ شَهَادَةِ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَعَقَدَ وَاحِدَةً
Беҙгә [Хәләф бин Хишам] [Хәммәд бин Зәйд] [Әбү Джәмрәнән] һөйләне, ул әйтте: «Мин [Ибн Ғаббасты] ишеттем]. -икенсе риүәйәттә әйтелгән- Һәм беҙгә [Яхъя бин Яхъя] һәм был лафаж уның, беҙгә [Әббәд бин Ғәббәд] [Әбү Джәмрә] [Ибн Аббастан] хәбәр итте, ул әйтте: «Ғабдул Ҡайстың илсеһе Рәсүлуллаһҡа китте һәм был улар ғәләйһиәһүҙ булды, Рабиға ҡәбиләһенең бер өлөшө, һәм ысынлап та, беҙҙең менән һеҙҙең арала мудлар кафырҙар торҙо, шуға күрә Беҙ һеҙҙән Хәрәм айында ғына имен була алмайбыҙ, шуға күрә беҙгә бер бойороҡто үтәргә ҡушығыҙ, беҙ уны артта ҡалғандарға вәғәз итербеҙ». Ул: «Мин һеҙгә дүрт нәмә менән бойорам һәм дүрт нәмәнән тыям: йәғни Аллаһҡа иман килтереүҙе», — тине, һуңынан улар өсөн был һүҙҙәрҙе аңлатты: «Шаһитлыҡ итегеҙ: Аллаһтан башҡа ғибәҙәт ҡылыуға лайыҡлы илаһ юҡ һәм Мөхәммәттең намаҙ уҡыған, зәкәт биргән һәм бер фифил биргән Аллаһ илсеһе икәнлегенә шаһитлыҡ бирегеҙ. Һеҙгә әд-Дүбә, әл-Хантам, нәҡир һәм әл-Мөкәйәрҙә пресланған шарап эшләмәүҙе тыям. Хәләф үҙенең тарихында: «Аллаһтан башҡа илаһ юҡлығына шаһитлыҡ итегеҙ», — тип өҫтәгән. Ә бер тапҡыр бәйләгеҙ'.
Imam Muslim : 24
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَمُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَمُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ وَأَلْفَاظُهُمْ مُتَقَارِبَةٌ قَالَ أَبُو بَكْرٍ حَدَّثَنَا غُنْدَرٌ عَنْ شُعْبَةَ و قَالَ الْآخَرَانِ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ أَبِي جَمْرَةَ قَالَ كُنْتُ أُتَرْجِمُ بَيْنَ يَدَيْ ابْنِ عَبَّاسٍ وَبَيْنَ النَّاسِ فَأَتَتْهُ امْرَأَةٌ تَسْأَلُهُ عَنْ نَبِيذِ الْجَرِّ فَقَالَ إِنَّ وَفْدَ عَبْدِ الْقَيْسِ أَتَوْا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ الْوَفْدُ أَوْ مَنْ الْقَوْمُ قَالُوا رَبِيعَةُ قَالَ مَرْحَبًا بِالْقَوْمِ أَوْ بِالْوَفْدِ غَيْرَ خَزَايَا وَلَا النَّدَامَى قَالَ فَقَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّا نَأْتِيكَ مِنْ شُقَّةٍ بَعِيدَةٍ وَإِنَّ بَيْنَنَا وَبَيْنَكَ هَذَا الْحَيَّ مِنْ كُفَّارِ مُضَرَ وَإِنَّا لَا نَسْتَطِيعُ أَنْ نَأْتِيَكَ إِلَّا فِي شَهْرِ الْحَرَامِ فَمُرْنَا بِأَمْرٍ فَصْلٍ نُخْبِرْ بِهِ مَنْ وَرَاءَنَا نَدْخُلُ بِهِ الْجَنَّةَ قَالَ فَأَمَرَهُمْ بِأَرْبَعٍ وَنَهَاهُمْ عَنْ أَرْبَعٍ قَالَ أَمَرَهُمْ بِالْإِيمَانِ بِاللَّهِ وَحْدَهُ وَقَالَ هَلْ تَدْرُونَ مَا الْإِيمَانُ بِاللَّهِ قَالُوا اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ شَهَادَةُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ وَإِقَامُ الصَّلَاةِ وَإِيتَاءُ الزَّكَاةِ وَصَوْمُ رَمَضَانَ وَأَنْ تُؤَدُّوا خُمُسًا مِنْ الْمَغْنَمِ وَنَهَاهُمْ عَنْ الدُّبَّاءِ وَالْحَنْتَمِ وَالْمُزَفَّتِ قَالَ شُعْبَةُ وَرُبَّمَا قَالَ النَّقِيرِ قَالَ شُعْبَةُ وَرُبَّمَا قَالَ الْمُقَيَّرِ وَقَالَ احْفَظُوهُ وَأَخْبِرُوا بِهِ مِنْ وَرَائِكُمْ و قَالَ أَبُو بَكْرٍ فِي رِوَايَتِهِ مَنْ وَرَاءَكُمْ وَلَيْسَ فِي رِوَايَتِهِ الْمُقَيَّرِ و حَدَّثَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ حَدَّثَنَا أَبِي ح و حَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ الْجَهْضَمِيُّ قَالَ أَخْبَرَنِي أَبِي قَالَا جَمِيعًا حَدَّثَنَا قُرَّةُ بْنُ خَالِدٍ عَنْ أَبِي جَمْرَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِهَذَا الْحَدِيثِ نَحْوَ حَدِيثِ شُعْبَةَ وَقَالَ أَنْهَاكُمْ عَمَّا يُنْبَذُ فِي الدُّبَّاءِ وَالنَّقِيرِ وَالْحَنْتَمِ وَالْمُزَفَّتِ وَزَادَ ابْنُ مُعَاذٍ فِي حَدِيثِهِ عَنْ أَبِيهِ قَالَ وَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِلْأَشَجِّ أَشَجِّ عَبْدِ الْقَيْسِ إِنَّ فِيكَ خَصْلَتَيْنِ يُحِبُّهُمَا اللَّهُ الْحِلْمُ وَالْأَنَاةُ
Беҙгә [Әбү Бәкер бин Әбү Сәйәбә] һәм [Мөхәммәт бин әл-Мөсәннә] һәм [Мөхәммәт бин Басысйәр] һәм уларҙы лафаж бер-береһенә яҡын тип әйтте, [Әбү Бәкр] әйтте, беҙгә [Ғүндәрҙе] [Шөғбәхтән] һөйләне, ә ҡалған ике кеше, беҙгә [Мөхәммәттән] [Мөхәммәттән] һөйләне. [Әбү Йәмрә] ул әйтте: «Мин [Ибнү Ғәббәс] һәм халыҡ араһында тәржемәсе булдым, шунан бер ҡатын килеп, балсыҡ һауытта һаҡланған Нәбиҙ һуты – шараптың бер төрө тураһында һораны, шуға күрә ул яуап бирҙе: «Ысынлап та, Ғабд әл-Ҡайстың рәсүле Аллаһы Тәғәләнең рәсүлегә килде. Аллаһ Тәғәлә әйтте: «Кем ул рәсүл - йәки кем ул халыҡ? - тип яуап бирҙеләр: «Рәбиғәт». Ул: «Халыҡты йәки илсене ҡаршы алығыҙ, икеләнергә лә, үкенергә лә кәрәкмәй», — тигән. Риүәйәтсе: «Улар: «Эй, Аллаһ илсеһе, ысынлап та, беҙ һиңә алыҫ ерҙән килдек», — тинеләр. Беҙҙең менән һеҙҙең арала мудлар кафырҙар бар, шуға күрә беҙ һеҙгә харам айҙарҙан башҡа килә алмайбыҙ, шуға күрә беҙгә үҙебеҙ етәкселек иткән кешеләргә ожмахҡа инә алырлыҡ нәмәне хәл итергә ҡушығыҙ». Рауисы: «Шулай итеп, Аллаһ Рәсүле уларға дүрт нәмәне бойорҙо һәм дүрт нәмәне тыйҙы», — тигән. Риүәйәтсе тағы: «Аллаһ Рәсүле уларға Аллаһҡа ғына иман килтерергә бойорҙо: «Һеҙ Аллаһҡа имандың нимә икәнен беләһегеҙме?» — Улар: «Аллаһ һәм Уның рәсүле яҡшыраҡ белә», — тип яуап бирҙеләр. Ул: «Аллаһтан башҡа илаһ юҡлығына, Мөхәммәттең Аллаһ илсеһе булыуына шаһитлыҡ итегеҙ, намаҙҙар уҡығыҙ, зәкәт бирегеҙ, Рамаҙлан ураҙаһын тотығыҙ, ғәнимәнең биштән бер өлөшөн түләгеҙ, һеҙҙе әд-Дуба, әл-Хантам һәм әл-Музаффаттан тыйығыҙ», — тине. Сөғбә: «Бәлки, ул «ән-Нәҡир» тигәндер, бәлки, «әл-Мөҡәййәр»ҙер, «Уны күҙәтеп тор һәм халҡыңа хәбәр ит», — тигән. Әбү Бәкер үҙенең риүәйәтендә «Әл-Мөҡәйәр»ҙе телгә алмайынса, «Һин үҙеңдең арттан етәкләгән кешене» тип әйткән. Һәм миңә [Өбәйҙуллаһ бин Мөғәҙ] беҙгә [атайыма] әйтте. -икенсе риүәйәттә әйтелгән- Һәм ул беҙгә [Нәшр бин Ғәли әл-Джахдләми] һөйләне, ул әйтте, миңә [атайым] улар икеһе лә әйтте, беҙгә [Ҡөрьән бин Халид] [Әбү Джәмрә] [Ибн Ғәббәс] пәйғәмбәребеҙҙән саллаллаһу менән был ғәләйһиһиәлдән һөйләне. тип: «Мин һеҙҙе әд-Дүбә, ән-Нәҡир, әл-Хантам һәм әл-Мөзәффәттә әйтелгән һәр нәмәнән тыям», — тип әйтте. Һәм [Ибн Мөғәҙ] үҙенең хәҙисендә [атаһынан] өҫтәне: «Рәсүлуллаһ ғәләйһис-сәләм әл-Асийәж Асядж Әбдел-Ҡаисҡа әйтте: «Ысынлап та, һиндә Аллаһ тарафынан рәхмәтле ике сифат бар: сабырлыҡ һәм һаҡлыҡ».
Imam Muslim : 25
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ حَدَّثَنَا ابْنُ عُلَيَّةَ حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ أَبِي عَرُوبَةَ عَنْ قَتَادَةَ قَالَ حَدَّثَنَا مَنْ لَقِيَ الْوَفْدَ الَّذِينَ قَدِمُوا عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ عَبْدِ الْقَيْسِ قَالَ سَعِيدٌ وَذَكَرَ قَتَادَةُ أَبَا نَضْرَةَ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ فِي حَدِيثِهِ هَذَا أَنَّ أُنَاسًا مِنْ عَبْدِ الْقَيْسِ قَدِمُوا عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالُوا يَا نَبِيَّ اللَّهِ إِنَّا حَيٌّ مِنْ رَبِيعَةَ وَبَيْنَنَا وَبَيْنَكَ كُفَّارُ مُضَرَ وَلَا نَقْدِرُ عَلَيْكَ إِلَّا فِي أَشْهُرِ الْحُرُمِ فَمُرْنَا بِأَمْرٍ نَأْمُرُ بِهِ مَنْ وَرَاءَنَا وَنَدْخُلُ بِهِ الْجَنَّةَ إِذَا نَحْنُ أَخَذْنَا بِهِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ آمُرُكُمْ بِأَرْبَعٍ وَأَنْهَاكُمْ عَنْ أَرْبَعٍ اعْبُدُوا اللَّهَ وَلَا تُشْرِكُوا بِهِ شَيْئًا وَأَقِيمُوا الصَّلَاةَ وَآتُوا الزَّكَاةَ وَصُومُوا رَمَضَانَ وَأَعْطُوا الْخُمُسَ مِنْ الْغَنَائِمِ وَأَنْهَاكُمْ عَنْ أَرْبَعٍ عَنْ الدُّبَّاءِ وَالْحَنْتَمِ وَالْمُزَفَّتِ وَالنَّقِيرِ قَالُوا يَا نَبِيَّ اللَّهِ مَا عِلْمُكَ بِالنَّقِيرِ قَالَ بَلَى جِذْعٌ تَنْقُرُونَهُ فَتَقْذِفُونَ فِيهِ مِنْ الْقُطَيْعَاءِ قَالَ سَعِيدٌ أَوْ قَالَ مِنْ التَّمْرِ ثُمَّ تَصُبُّونَ فِيهِ مِنْ الْمَاءِ حَتَّى إِذَا سَكَنَ غَلَيَانُهُ شَرِبْتُمُوهُ حَتَّى إِنَّ أَحَدَكُمْ أَوْ إِنَّ أَحَدَهُمْ لَيَضْرِبُ ابْنَ عَمِّهِ بِالسَّيْفِ قَالَ وَفِي الْقَوْمِ رَجُلٌ أَصَابَتْهُ جِرَاحَةٌ كَذَلِكَ قَالَ وَكُنْتُ أَخْبَؤُهَا حَيَاءً مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقُلْتُ فَفِيمَ نَشْرَبُ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ فِي أَسْقِيَةِ الْأَدَمِ الَّتِي يُلَاثُ عَلَى أَفْوَاهِهَا قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ أَرْضَنَا كَثِيرَةُ الْجِرْذَانِ وَلَا تَبْقَى بِهَا أَسْقِيَةُ الْأَدَمِ فَقَالَ نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَإِنْ أَكَلَتْهَا الْجِرْذَانُ وَإِنْ أَكَلَتْهَا الْجِرْذَانُ وَإِنْ أَكَلَتْهَا الْجِرْذَانُ قَالَ وَقَالَ نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِأَشَجِّ عَبْدِ الْقَيْسِ إِنَّ فِيكَ لَخَصْلَتَيْنِ يُحِبُّهُمَا اللَّهُ الْحِلْمُ وَالْأَنَاةُ حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَابْنُ بَشَّارٍ قَالَا حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ عَنْ سَعِيدٍ عَنْ قَتَادَةَ قَالَ حَدَّثَنِي غَيْرُ وَاحِدٍ لَقِيَ ذَاكَ الْوَفْدَ وَذَكَرَ أَبَا نَضْرَةَ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ أَنَّ وَفْدَ عَبْدِ الْقَيْسِ لَمَّا قَدِمُوا عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِثْلِ حَدِيثِ ابْنِ عُلَيَّةَ غَيْرَ أَنَّ فِيهِ وَتَذِيفُونَ فِيهِ مِنْ الْقُطَيْعَاءِ أَوْ التَّمْرِ وَالْمَاءِ وَلَمْ يَقُلْ قَالَ سَعِيدٌ أَوْ قَالَ مِنْ التَّمْرِ
Һөйләне беҙгә [Яхъя бин Әйүп] беҙгә һөйләне [Ибн Үләйә] беҙгә [Сәғит бин Әбү Әруба] [Ҡатада]нан һөйләне, ул әйтте: «Аллаһ Рәсүленән алда килгән Ғәбдел Ҡайс түңәрәгенән илсе менән осрашҡан кеше, Аллаһ Рәсүле саллаллаһу ғәләйһи үсалләм беҙгә әйтте], [Сәғит] [Әбү Сәғит әл-Худри] был хәҙистә, тип, кешеләр араһынан Абдул Ҡайс яҡынлашты Рәсүлуллаһ саллаллаһу ғәләйһи вәссәләм һәм әйтте: «Эй, Аллаһ пәйғәмбәре, ысынлап та, беҙ ауыл кешеләре ҡәбиләһенән Рабиға, һәм ысынлап та, Мудлар -кафырҙар беҙҙең арала яҡынлашып торҙо, шуға күрә һеҙҙе бойороҡ, шулай итеп, беҙ мөмкин- беҙгә бойороҡто үтәргә, беҙ уны беҙҙең арттағы кешеләргә вәғәзләй алабыҙ, уның менән беҙ ожмахҡа инә алабыҙ, әгәр беҙ уға йәбешһәк’. Ул әйтте: «Мин һеҙгә дүрт нәмә менән бойорам һәм дүрт нәмәнән тыям: йәғни Аллаһҡа ғибәҙәт ҡылығыҙ, Унан бер нәмә менән дә ширк итмәгеҙ, намаҙ уҡығыҙ, зәкәт түләгеҙ, Рамаҙан айында ураҙа тотоғоҙ, ғәнимә хаҡының биштән бер өлөшөн бирегеҙ, һәм мин һеҙгә әд-Дүбәтәм ән-Әл-'. Улар: «Эй, Аллаһ пәйғәмбәре, һинең ән-Нәҡир тураһында белемең ниндәй? — Ул: «Ағас олонон уйып сығаралар, тишеп сығаралар, шунан уға финик һалаһың», — тигән. Сәғит: «Йә ул: «Хөрмә ағасынан», — тине. Һуңынан ҡайнар һыу тынысланғансы һыу һалаһың, шунан һеҙҙең берегеҙ - йәки уларҙан береһе - ысынлап та абзыйына ҡылыс менән һуҡҡансы эсәһегеҙ», — тине ул: «Ә шул төркөмдә лә яраланған кеше бар». Ул тағы ла әйтте: «Мин уны Аллаһ Рәсүленән оялып йәшерҙем, шунан һораным: «Шулай булғас, беҙ ниндәй һауытта эсергә мөмкин, эй, Рәсүлуллаһ?» — Ул: — Ауыҙын япҡан күн һауытта, — тип яуап бирҙе. Улар: «Эй, Аллаһ Рәсүле, ысынлап та, беҙҙең ер сысҡандар менән тулы, шуға күрә тире һауыттарҙа эсемлек ҡалмаған», — тип һорағандар, шунан Пәйғәмбәребеҙ саллаллаһу ғәләйһи вәссәләм: «Әгәр ҙә сысҡандар ашаһа ла, сысҡандар ашаһа ла, сысҡандар ашаһа ла, хатта сысҡандар ашаһа ла», — тигән. Риүәйәтсе: «Ә Аллаһ пәйғәмбәре саллаллаһу ғәләйһис-сәләм Асядж Ғәбдел Ҡайсҡа былай тигән: «Ысынлап та, һиндә Аллаһ яратҡан ике сифат бар, улар:; сабыр һәм һаҡ булығыҙ''. Беҙгә [Мөхәммәт бин әл-Мөсәннә] һәм [Ибн Басыйәр] икеһе лә әйтте, беҙгә [Ибн Әбү Әди] [Сәғиттән] [Ҡатада]ҙан һөйләне, беҙгә бер генә риүәйәтсе рәсүл менән осрашмағанын һөйләне. Һәм [Әбү Надлра] [Әбү Сәғит әл-Худри] телгә ала, тип, рәсүл Ғәбдел Ҡаис, ҡасан ҡаршы Рәсүлуллаһ саллаллаһу ғәләйһи вәсалләм менән [Ибн Үләййә] кеүек хәҙис, тик унда ғына был әйтелгән: «Һәм унда һеҙ финиктар менән ҡатыштырып, йәки финик һәм һыу әйтмәгеҙ, тип әйтте, ', даталар''.
Imam Muslim : 26
حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ بَكَّارٍ الْبَصْرِيُّ حَدَّثَنَا أَبُو عَاصِمٍ عَنْ ابْنِ جُرَيْجٍ ح و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ وَاللَّفْظُ لَهُ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ قَالَ أَخْبَرَنِي أَبُو قَزَعَةَ أَنَّ أَبَا نَضْرَةَ أَخْبَرَهُ وَحَسَنًا أَخْبَرَهُمَا أَنَّ أَبَا سَعِيدٍ الْخُدْرِيَّ أَخْبَرَهُ أَنَّ وَفْدَ عَبْدِ الْقَيْسِ لَمَّا أَتَوْا نَبِيَّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالُوا يَا نَبِيَّ اللَّهِ جَعَلَنَا اللَّهُ فِدَاءَكَ مَاذَا يَصْلُحُ لَنَا مِنْ الْأَشْرِبَةِ فَقَالَ لَا تَشْرَبُوا فِي النَّقِيرِ قَالُوا يَا نَبِيَّ اللَّهِ جَعَلَنَا اللَّهُ فِدَاءَكَ أَوَ تَدْرِي مَا النَّقِيرُ قَالَ نَعَمْ الْجِذْعُ يُنْقَرُ وَسَطُهُ وَلَا فِي الدُّبَّاءِ وَلَا فِي الْحَنْتَمَةِ وَعَلَيْكُمْ بِالْمُوكَى
Миңә [Мөхәммәт бин Бәккәр әл-Басри] беҙгә [Әбү Әшимгә] [Ибн Джүрәйждән] һөйләне. -икенсе риүәйәттә әйтелә-, Һәм ул миңә [Мөхәммәт бин Рәфиғ] һәм лафаж уныҡы тип әйтте. Һөйләне беҙгә [Абдурраззаҡ] беҙгә һөйләне [Ибн Джурайж] ул әйтте, беҙгә һөйләне [Әбү Ҡазаға], тип [Әбү Надлра] хәбәр итте, һәм әл-Хәсән уларҙы икеһенә лә хәбәр итте, тип [Әбү Сәғит әл-Худри] хәбәр итте, тип, рәсүл Ғәбдел Ҡайсҡа, ҡасан ул ca — Эй, Аллаһ пәйғәмбәре, Аллаһ беҙҙе үҙеңдең фидимың итһен, ниндәй эсемлек беҙҙең өсөн файҙалы? Ул: «Ән-Наҡирҙа эсмәгеҙ», — тип яуап бирә. Улар: «Эй, Аллаһ пәйғәмбәре, Аллаһ беҙҙе һинең фидимың итһен, һин ән-Нәҡирҙең нимә икәнен беләһеңме?» Ул яуап бирҙе: «Эйе, ағас олононоң уртаһы уйылған, әд-Дүбәлә лә, әл-Хантамда ла эсергә ярамай, баштарын ҡаплап һаҡланған һауыттарҙа эсергә кәрәк».
Imam Muslim : 27
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَأَبُو كُرَيْبٍ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ جَمِيعًا عَنْ وَكِيعٍ قَالَ أَبُو بَكْرٍ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ زَكَرِيَّاءَ بْنِ إِسْحَقَ قَالَ حَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ صَيْفِيٍّ عَنْ أَبِي مَعْبَدٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ قَالَ أَبُو بَكْرٍ رُبَّمَا قَالَ وَكِيعٌ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ مُعَاذًا قَالَ بَعَثَنِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّكَ تَأْتِي قَوْمًا مِنْ أَهْلِ الْكِتَابِ فَادْعُهُمْ إِلَى شَهَادَةِ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنِّي رَسُولُ اللَّهِ فَإِنْ هُمْ أَطَاعُوا لِذَلِكَ فَأَعْلِمْهُمْ أَنَّ اللَّهَ افْتَرَضَ عَلَيْهِمْ خَمْسَ صَلَوَاتٍ فِي كُلِّ يَوْمٍ وَلَيْلَةٍ فَإِنْ هُمْ أَطَاعُوا لِذَلِكَ فَأَعْلِمْهُمْ أَنَّ اللَّهَ افْتَرَضَ عَلَيْهِمْ صَدَقَةً تُؤْخَذُ مِنْ أَغْنِيَائِهِمْ فَتُرَدُّ فِي فُقَرَائِهِمْ فَإِنْ هُمْ أَطَاعُوا لِذَلِكَ فَإِيَّاكَ وَكَرَائِمَ أَمْوَالِهِمْ وَاتَّقِ دَعْوَةَ الْمَظْلُومِ فَإِنَّهُ لَيْسَ بَيْنَهَا وَبَيْنَ اللَّهِ حِجَابٌ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ السَّرِيِّ حَدَّثَنَا زَكَرِيَّاءُ بْنُ إِسْحَقَ ح و حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ حَدَّثَنَا أَبُو عَاصِمٍ عَنْ زَكَرِيَّاءَ بْنِ إِسْحَقَ عَنْ يَحْيَى بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ صَيْفِيٍّ عَنْ أَبِي مَعْبَدٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَعَثَ مُعَاذًا إِلَى الْيَمَنِ فَقَالَ إِنَّكَ سَتَأْتِي قَوْمًا بِمِثْلِ حَدِيثِ وَكِيعٍ
Беҙгә [Әбү Бәкер бин Әбү Сәйибә] һәм [Әбү Ҡурайб], һәм [Исхаҡ бин Ибраһим] барыһы ла [Вакиғтан] һөйләне, [Әбү Бәкер] әйтте, беҙгә [Вәкиғ] [Зәкәриә бин Исхаҡтан] һөйләне, ул әйтте, миңә [Яхъя бин Мәфибә] Әбүбәбән] [Мөғәҙ бин Джабәл], Әбү Бәкер: «Бәлки, — тип әйткән Вәки, Ибн Ғәббәстән, Мөғәҙ: «Рәсүлуллаһ шәллаллаһу ғәләйһи вәсәллам мине ебәрҙе», — тигән. Ул әйтте: «Ысынлап та, һин китап әһелдәренең бер ҡәүеменә килерһең, шуға күрә уларҙы Аллаһтан башҡа илаһ юҡлығына һәм мин Аллаһтың илсеһе булыуыма шаһитлыҡ итергә саҡыр. Әгәр ҙә улар был мәсьәләлә һиңә буйһонһалар, Аллаһ Тәғәлә уларға көнө-төнө биш ваҡыт намаҙҙы фарыз иткәнен әйт. Әгәр ҙә улар был эштә һиңә буйһонһалар, уларға әйт: Аллаһ уларға байҙарҙан алынған һәм улар араһындағы фәҡирҙәргә таратылған саҙаҡаны фарыз итте. Әгәр улар һеҙгә шулай буйһонһалар, тимәк, һеҙ уларҙың аҫыл хазиналарынан алыҫ торасаҡһығыҙ. Золомға дусар булғандарҙың доғаһынан ҡурҡығыҙ, сөнки уның менән Аллаһ араһында бер ниндәй ҙә кәртә юҡ''. [Ибн Әбү Ғүмәр] беҙгә [Бисир бин әс-Сари] [Зәкәриә бин Исхаҡ] әйтте. -икенсе риүәйәттә әйтелә- Һәм беҙгә [Ғәбд бин Хөмәйд] беҙгә [Әбү Әшим] [Зәкәриә бин Исхаҡтан] [Яхъя бин Абдулла бин Шәйфиҙән] [Әбү Мәғбәдтән] [Ибн Ғәббәстән] [Әбү Мәғбәдтән] [Ибн Ғаббастан], пәйғәмбәребеҙ Мөдзәләһиәһүлләһ, тип һөйләне. — тине: «Һеҙ бер халыҡҡа килерһегеҙ». Вәкиғ хәҙисендәге кеүек.
Imam Muslim : 28
حَدَّثَنَا أُمَيَّةُ بْنُ بِسْطَامَ الْعَيْشِيُّ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ حَدَّثَنَا رَوْحٌ وَهُوَ ابْنُ الْقَاسِمِ عَنْ إِسْمَعِيلَ بْنِ أُمَيَّةَ عَنْ يَحْيَى بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ صَيْفِيٍّ عَنْ أَبِي مَعْبَدٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَمَّا بَعَثَ مُعَاذًا إِلَى الْيَمَنِ قَالَ إِنَّكَ تَقْدَمُ عَلَى قَوْمٍ أَهْلِ كِتَابٍ فَلْيَكُنْ أَوَّلَ مَا تَدْعُوهُمْ إِلَيْهِ عِبَادَةُ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ فَإِذَا عَرَفُوا اللَّهَ فَأَخْبِرْهُمْ أَنَّ اللَّهَ فَرَضَ عَلَيْهِمْ خَمْسَ صَلَوَاتٍ فِي يَوْمِهِمْ وَلَيْلَتِهِمْ فَإِذَا فَعَلُوا فَأَخْبِرْهُمْ أَنَّ اللَّهَ قَدْ فَرَضَ عَلَيْهِمْ زَكَاةً تُؤْخَذُ مِنْ أَغْنِيَائِهِمْ فَتُرَدُّ عَلَى فُقَرَائِهِمْ فَإِذَا أَطَاعُوا بِهَا فَخُذْ مِنْهُمْ وَتَوَقَّ كَرَائِمَ أَمْوَالِهِمْ
Һөйләне беҙгә [Үмәййә бин Бистәм әл-Айсийи] беҙгә [Йәзид бин Зүрәи`] һөйләне беҙгә [Раух] - атап әйткәндә, Ибн әл-Ҡасим - [Исмәғил бин Үмәйә]-нән [Яхъя бин Абдуллаһ бин Шәйфи]-нән [Әбү Мәғуллаһүлләһүлләх] Әбүуллаһуллаһтан [Иббуллаһүләһүлләх] [Иббуллаһүләһүл] булғанын. Мөғәҙҙе Йәмәнгә ебәргәндә, ул былай тигән: «Ысынлап та, һин китап әһелдәре ҡәүеме менән осрашаһың, тимәк, һин уларға вәғәзләгән тәүге васыят — Аллаһҡа ғибәҙәт ҡылыу, әгәр улар Аллаһты белһә, уларға әйт: Аллаһ уларға көнө-төнө биш ваҡыт намаҙ уҡыуҙы фарыз иткән». Әгәр ҙә улар һиңә шулай буйһонһалар, уларҙан зәҡәт ал һәм уларҙың изге малдарынан ҡурҡ».
Imam Muslim : 29
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا لَيْثُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ عُقَيْلٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ قَالَ أَخْبَرَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ بْنِ مَسْعُودٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ لَمَّا تُوُفِّيَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَاسْتُخْلِفَ أَبُو بَكْرٍ بَعْدَهُ وَكَفَرَ مَنْ كَفَرَ مِنْ الْعَرَبِ قَالَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ لِأَبِي بَكْرٍ كَيْفَ تُقَاتِلُ النَّاسَ وَقَدْ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أُمِرْتُ أَنْ أُقَاتِلَ النَّاسَ حَتَّى يَقُولُوا لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ فَمَنْ قَالَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ فَقَدْ عَصَمَ مِنِّي مَالَهُ وَنَفْسَهُ إِلَّا بِحَقِّهِ وَحِسَابُهُ عَلَى اللَّهِ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ وَاللَّهِ لَأُقَاتِلَنَّ مَنْ فَرَّقَ بَيْنَ الصَّلَاةِ وَالزَّكَاةِ فَإِنَّ الزَّكَاةَ حَقُّ الْمَالِ وَاللَّهِ لَوْ مَنَعُونِي عِقَالًا كَانُوا يُؤَدُّونَهُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَقَاتَلْتُهُمْ عَلَى مَنْعِهِ فَقَالَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ فَوَاللَّهِ مَا هُوَ إِلَّا أَنْ رَأَيْتُ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ قَدْ شَرَحَ صَدْرَ أَبِي بَكْرٍ لِلْقِتَالِ فَعَرَفْتُ أَنَّهُ الْحَقُّ
Һөйләне беҙгә [Ҡотәйбә бин Сәғит] беҙгә [Ләйетс бин Сәғәд] [Уҡайлдан] [әз-Зөһри]ҙән әйтте, беҙгә [Өбәйҙуллаһ бин Абдулла бин Үтбах бин Мәсғүд] [Әбү Һүрәйрә]ҙән [Әбү Һүрәйрә] әйтте: «Ҡасан Рәсүләһи ғәлиһүрәт, ә сәләлләһүрәт булды. Һуңынан [Ғүмәр бин әл-Хатсхаб] Әбү Бәкергә: «Һин кешеләр менән нисек ғибәҙәт ҡыла алаһың, ә Аллаһ Рәсүле саллаллаһу ғәләйһис-сәләм әйткән: «Миңә кешеләр менән көрәшергә бойоролдо, тик улар: «Аллаһтың ғибәҙәт ҡылыуы юҡ, - тип әйткәнсе», — тигән. «Ғибәҙәткә лайыҡлы илаһ юҡ», тимәк, ысынлап та, ул үҙенең мөлкәтен һәм йәнен минең тарафтан һөжүмдәрҙән һаҡлаған, тик хоҡуҡ менән генә. Ислам, һәм уның иҫәп-хисабы Аллаһҡа ҡалдырылған'. Шулай итеп, [Әбү Бәкер] әйтте: «Аллаһ менән ант итәм, мин ысынлап та намаҙ менән зәкәтте айырғандар менән көрәшәсәкмен, сөнки зәкәт - дәғүә- мөлкәткә хоҡуҡ. Аллаһ менән ант итәм, әгәр ҙә улар, Аллаһ Илсеһенә (салләллаһу ғәләйһи үә сәлләм) түләгән булһалар ҙа, теләмәүҙәре арҡаһында миңә ҡамасаулай икән, мин улар теләмәүе арҡаһында барыбер улар менән һуғышасаҡмын». Шулай итеп, [Ғүмәр бин әл-Хаттхаб] әйтте: «Аллаһ менән ант итәм, ул түгел, ә мин күрҙем, Аллаһ Әбү Бәкерҙең күкрәген асты, улар менән һуғышырға, шул саҡта мин уның хәҡиҡәт икәнен белдем».
Imam Muslim : 30
و حَدَّثَنَا أَبُو الطَّاهِرِ وَحَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى وَأَحْمَدُ بْنُ عِيسَى قَالَ أَحْمَدُ حَدَّثَنَا و قَالَ الْآخَرَانِ أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ قَالَ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ حَدَّثَنِي سَعِيدُ بْنُ الْمُسَيَّبِ أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ أَخْبَرَهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أُمِرْتُ أَنْ أُقَاتِلَ النَّاسَ حَتَّى يَقُولُوا لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ فَمَنْ قَالَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ عَصَمَ مِنِّي مَالَهُ وَنَفْسَهُ إِلَّا بِحَقِّهِ وَحِسَابُهُ عَلَى اللَّهِ
Һәм ул миңә [Әбү ат-Таһирға] һәм [Хармала бин Яхъяға] һәм [Әхмәт бин Исаға] һөйләне, [Әхмәт]: «Беҙгә һөйләне», — тине. Ә тағы ике кеше әйтте: «Ул беҙгә [Ибн Ваһб] әйтте, ул миңә [Юныс] [Ибн Шиһабтан] әйтте, ул миңә [Сәғит бин әл-Мусәййәб] әйтте, тип [Әбү Һүрәйрә] уға әйтте, тип, Аллаһ Рәсүле (салләллаһу ғәләйһи үә сәлләм булһын, юҡ, тип әйтте кешеләр уға) әйтте: илаһ - ғибәҙәткә лайыҡлы - тик Аллаһ', тимәк, кем: "Бер ниндәй ҙә илаһ юҡ - ғибәҙәткә лайыҡлы - Аллаһтан башҡа", - тиһә, ысынлап та, ул үҙенең мөлкәтен һәм ғүмерен - минең һөжүмдән - Ислам хоҡуғы менән генә һаҡлаған, һәм уның иҫәп-хисабы Аллаһҡа ҡалдырылған".
Imam Muslim : 31
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَبْدَةَ الضَّبِّيُّ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ يَعْنِي الدَّرَاوَرْدِيَّ عَنْ الْعَلَاءِ ح و حَدَّثَنَا أُمَيَّةُ بْنُ بِسْطَامَ وَاللَّفْظُ لَهُ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ حَدَّثَنَا رَوْحٌ عَنْ الْعَلَاءِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ يَعْقُوبَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أُمِرْتُ أَنْ أُقَاتِلَ النَّاسَ حَتَّى يَشْهَدُوا أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَيُؤْمِنُوا بِي وَبِمَا جِئْتُ بِهِ فَإِذَا فَعَلُوا ذَلِكَ عَصَمُوا مِنِّي دِمَاءَهُمْ وَأَمْوَالَهُمْ إِلَّا بِحَقِّهَا وَحِسَابُهُمْ عَلَى اللَّهِ
Беҙгә [Әхмәт бин Абдах әд-Длабби] беҙгә [Ғабдул Әзиз] -йәғни әд-Дәрәүәрди- [әл-Ғәләнән] һөйләне. -икенсе риүәйәттә телгә алына- Һәм беҙгә [Өмәййә бин Бистәм] һәм лафаж уныҡы, беҙгә [Йәзид бин Зүрәи] беҙгә [Раух] [әл-Ғәлә бин Абдуррахман бин Йәғҡүб] [атаһы] Рәүләллаһ сәйәһүләхтән [Әбү Һүрәйләһиһүләһ] тан булғанын әйтте: — Миңә кешеләр менән көрәшергә ҡушылды, улар илаһ юҡлығына шаһитлыҡ иткәнсе – ғибәҙәт ҡылырға хоҡуҡлы – тик Аллаһҡа һәм миңә һәм мин килтергән Ҡөрьәнгә ышанырға, әгәр улар быны әйтһә, тимәк, ысынлап та, улар үҙҙәренең мөлкәтен һәм йәнен һаҡлаған – минең һөжүмдән – әгәр был Ислам хоҡуҡтарына бәйле булмаһа. Уларҙың иҫәп-хисабы Аллаһҡа ҡалдырылған».
Imam Muslim : 32
و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ غِيَاثٍ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي سُفْيَانَ عَنْ جَابِرٍ وَعَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أُمِرْتُ أَنْ أُقَاتِلَ النَّاسَ بِمِثْلِ حَدِيثِ ابْنِ الْمُسَيَّبِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ح و حَدَّثَنِي أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ ح و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ يَعْنِي ابْنَ مَهْدِيٍّ قَالَا جَمِيعًا حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ عَنْ جَابِرٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أُمِرْتُ أَنْ أُقَاتِلَ النَّاسَ حَتَّى يَقُولُوا لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ فَإِذَا قَالُوا لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ عَصَمُوا مِنِّي دِمَاءَهُمْ وَأَمْوَالَهُمْ إِلَّا بِحَقِّهَا وَحِسَابُهُمْ عَلَى اللَّهِ ثُمَّ قَرَأَ { إِنَّمَا أَنْتَ مُذَكِّرٌ لَسْتَ عَلَيْهِمْ بِمُسَيْطِرٍ }
Һәм беҙгә әйтелгән [Әбү Бәкер бин Әбү Сәйибә] беҙгә [Хәфш бин Ғиятс] [әл-Әғмәсиҙән] [Әбү Суфьяндан] [Джәбирҙән] [Әбү Салихтан] [Әбү Һүрәйрәнән] улар икеһе лә әйтте: «Рәсүлуллаһ саллаллаһу ғәләйһи тоһүәҙиәт халыҡ әйтте: Әбү Һөрәйрәнән Ибн әл-Мусәййәб. -икенсе риүәйәттә әйтелгән- Һәм миңә [Әбү Бәкер бин Әбү Сәйәбә] беҙгә [Вакиға] әйтте. -икенсе риүәйәттә ул телгә алына- Һәм миңә әйтелгән [Мөхәммәт бин әл-Мөссәнә] беҙгә [Ғабдуррахман] -йәғни бин Мәхди- улар икеһе лә әйтте, беҙгә [Суфьян] [Әбү әз-Зөбәйрҙән] [Джәбирҙән] һөйләне, ул әйтте: «Улар әйтте: «Аллаһ Тәғәләнең бойороғо ине. ғибәҙәт ҡылыу хоҡуғы булған илаһ юҡ, ә Аллаһтан башҡа, тинеләр, шуға күрә улар: «Ғибәҙәт ҡылырға хоҡуҡлы илаһ юҡ, тик Аллаһ», тимәк, улар үҙҙәренең мөлкәтен һәм йәндәрен -минең һөжүмдәрҙән- Ислам хоҡуҡтары арҡаһында ғына һаҡлағандар. Һәм уларҙың иҫәп-хисабы Аллаһҡа ҡалдырылған. Шунан уҡыны: «Ысынлап та, һин -тик- иҫкәртеүсеһең. Һеҙҙең улар өҫтөндә һис бер ниндәй ҙә көсөгөҙ юҡ- ' -Qs. Әл Ғаасийә: 21-22-.
Imam Muslim : 33
حَدَّثَنَا أَبُو غَسَّانَ الْمِسْمَعِىُّ مَالِكُ بْنُ عَبْدِ الْوَاحِدِ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ الصَّبَّاحِ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ وَاقِدِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ زَيْدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أُمِرْتُ أَنْ أُقَاتِلَ النَّاسَ حَتَّى يَشْهَدُوا أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ وَيُقِيمُوا الصَّلَاةَ وَيُؤْتُوا الزَّكَاةَ فَإِذَا فَعَلُوا عَصَمُوا مِنِّي دِمَاءَهُمْ وَأَمْوَالَهُمْ إِلَّا بِحَقِّهَا وَحِسَابُهُمْ عَلَى اللَّهِ
Һөйләне беҙгә [Әбү Ғассан әл-Мисмәи Малик бин Абдул Вахид] беҙгә [Ғабдул Мәлик бин аш-Шабба] [Сөббә] [Ваҡид бин Мөхәммәт бин Зәид бин Абдулла бин Ғүмәр] [атаһы] [Ғабдуллаһ бин Үмәрти тип әйтте: илаһ юҡ - ғибәҙәт ҡылыуға лайыҡ - тик Аллаһ һәм Мөхәммәт илсеһе Аллаһ, улар нигеҙләнгән намаҙ уҡый, һәм зәҡәт түләй. Тимәк, әгәр улар быны эшләй икән, тимәк, ысынлап та, улар үҙҙәренең мөлкәтен һәм йәндәрен -минең һөжүмдәремдән- һаҡлаған, ислам хоҡуҡтары арҡаһында ғына. Уларҙың иҫәп-хисабы Аллаһҡа ҡалдырылған».
Imam Muslim : 34
و حَدَّثَنَا سُوَيْدُ بْنُ سَعِيدٍ وَابْنُ أَبِي عُمَرَ قَالَا حَدَّثَنَا مَرْوَانُ يَعْنِيَانِ الْفَزَارِيَّ عَنْ أَبِي مَالِكٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ قَالَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَكَفَرَ بِمَا يُعْبَدُ مِنْ دُونِ اللَّهِ حَرُمَ مَالُهُ وَدَمُهُ وَحِسَابُهُ عَلَى اللَّهِ و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا أَبُو خَالِدٍ الْأَحْمَرُ ح وَحَدَّثَنِيهِ زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ كِلَاهُمَا عَنْ أَبِي مَالِكٍ عَنْ أَبِيهِ أَنَّهُ سَمِعَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ وَحَّدَ اللَّهَ ثُمَّ ذَكَرَ بِمِثْلِهِ
Һәм беҙгә [Сүәйед бин Сәғит] һәм [Ибн Әбү Ғүмәр] икеһе лә әйтте, беҙгә әйтте [Мәрүән] улар икеһе лә Мәрүән әл-Фазариҙы аңлатты, [Әбү Мәликтән] [атаһынан] ул әйтте: «Мин ишеттем, Аллаһ Рәсүле саллаллаһу ғәләйһи ғәләйһиссәләм әйтә: ғибәҙәт ҡыла- әммә Аллаһ, һәм дискредитация нимә лә, тип ғибәҙәт ҡыла башҡа Аллаһ, тимәк, уның мал һәм ҡаны харам, һәм уларҙы әжер Аллаһ менән'. Һәм беҙгә [Әбү Бәкер бин Әбү Сәйиба] беҙгә [Әбү Халид әл-Әхмәргә] әйтте. -икенсе риүәйәттә әйтелгән- Һәм ул миңә был турала һөйләне [Зөһәйер бин Хәрб] беҙгә [Йәзид бин Харунға] [Әбү Мәлик] һәм [уның атаһы] тураһында һөйләне, ул пәйғәмбәребеҙҙең: «Кем Аллаһҡа шундай нәмәгә тәүәккәлләһә, шул саҡта телгә ала», — тип әйткән.
Imam Muslim : 35
و حَدَّثَنِي حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى التُّجِيبِيُّ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ قَالَ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ أَخْبَرَنِي سَعِيدُ بْنُ الْمُسَيَّبِ عَنْ أَبِيهِ قَالَ لَمَّا حَضَرَتْ أَبَا طَالِبٍ الْوَفَاةُ جَاءَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَوَجَدَ عِنْدَهُ أَبَا جَهْلٍ وَعَبْدَ اللَّهِ بْنَ أَبِي أُمَيَّةَ بْنِ الْمُغِيرَةِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا عَمِّ قُلْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ كَلِمَةً أَشْهَدُ لَكَ بِهَا عِنْدَ اللَّهِ فَقَالَ أَبُو جَهْلٍ وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ أَبِي أُمَيَّةَ يَا أَبَا طَالِبٍ أَتَرْغَبُ عَنْ مِلَّةِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ فَلَمْ يَزَلْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَعْرِضُهَا عَلَيْهِ وَيُعِيدُ لَهُ تِلْكَ الْمَقَالَةَ حَتَّى قَالَ أَبُو طَالِبٍ آخِرَ مَا كَلَّمَهُمْ هُوَ عَلَى مِلَّةِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ وَأَبَى أَنْ يَقُولَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَمَا وَاللَّهِ لَأَسْتَغْفِرَنَّ لَكَ مَا لَمْ أُنْهَ عَنْكَ فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ { مَا كَانَ لِلنَّبِيِّ وَالَّذِينَ آمَنُوا أَنْ يَسْتَغْفِرُوا لِلْمُشْرِكِينَ وَلَوْ كَانُوا أُولِي قُرْبَى مِنْ بَعْدِ مَا تَبَيَّنَ لَهُمْ أَنَّهُمْ أَصْحَابُ الْجَحِيمِ } وَأَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى فِي أَبِي طَالِبٍ فَقَالَ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ { إِنَّكَ لَا تَهْدِي مَنْ أَحْبَبْتَ وَلَكِنَّ اللَّهَ يَهْدِي مَنْ يَشَاءُ وَهُوَ أَعْلَمُ بِالْمُهْتَدِينَ } و حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ قَالَا أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ ح و حَدَّثَنَا حَسَنٌ الْحُلْوَانِيُّ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ قَالَا حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ وَهُوَ ابْنُ إِبْرَاهِيمَ بْنِ سَعْدٍ قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ صَالِحٍ كِلَاهُمَا عَنْ الزُّهْرِيِّ بِهَذَا الْإِسْنَادِ مِثْلَهُ غَيْرَ أَنَّ حَدِيثَ صَالِحٍ انْتَهَى عِنْدَ قَوْلِهِ فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ فِيهِ وَلَمْ يَذْكُرْ الْآيَتَيْنِ وَقَالَ فِي حَدِيثِهِ وَيَعُودَانِ فِي تِلْكَ الْمَقَالَةِ وَفِي حَدِيثِ مَعْمَرٍ مَكَانَ هَذِهِ الْكَلِمَةِ فَلَمْ يَزَالَا بِهِ
Һәм ул миңә [Хармала бин Яхъя ат-Тужиби] миңә [Ғабдуллаһ бин Ваһб] әйтте, ул миңә [Юныс] [Ибн Шиһабтан] әйтте, ул миңә [Сәғит бин әл-Мусәййәб] [атаһынан] әйтте, ул әйтте: «Рәсүлуллаһ шәллаллаһу ғәләйһис-сәләм ғәләйһиссәләм булды. Ул Әбү Джәһлде һәм Абдулла бин Әбү Өмәйә бин әл-Мөғирәне лә шунда таба. Рәсүлуллаһ шәллаллаһу ғәләйһи вәссәләм әйтте: «Дядя! Аҡиданың ике һөйләмен әйтегеҙ, мин һеҙҙең Аллаһ алдында шаһит булырмын». Шунан һуң Әбү Йәһл менән Абдулла бин Әбү Өмәйә: «Эй, Әбү Талиб, һин Ғәбдел Мөттәлибтең динен ташларға һәләтлеһеңме? ' Рәсүлуллаһ саллаллаһу ғәләйһи вәссәләм бирешмәй, уның урынына уны Ике Кәлимә Аҡиданы уҡырға өйрәтеүен дауам итә һәм уларҙы күп тапҡыр ҡабатлай. Шулай итеп, Әбү Талиб уларға һуңғы һүҙе булараҡ, Ғәбдел Муталибтың дине менән ҡалыуын, Кәлимә Шәһәҙәтте әйтергә теләмәүен яуап бирә. Рәсүлуллаһ шәллаллаһу ғәләйһис-сәләм шулай уҡ әйтте: «Аллаһ менән ант итәм, мин һеҙҙең өсөн Аллаһтан ғәфү үтенәм», шуға күрә Аллаһы Тәғәлә был аятты иңдерҙе: «Пәйғәмбәргә һәм иман килтергәндәргә ширк иткәндәр өсөн ғәфү үтенергә рөхсәт ителмәй, хатта улар үҙҙәренең туғандары булһа ла, уларға аңлашылғандан һуң, ширк итеүселәр -'s. Таубала: 113-. Һуңынан Аллаһы Тәғәлә Әбү Талиб ваҡиғаһына бәйле һүҙҙәрен иңдерҙе: «Ысынлап та, һин, эй Мөхәммәт, үҙең яратҡан кешеңде Ислам динен ҡабул итһен өсөн тура юл күрһәтергә ҡөҙрәтең юҡ, әммә Аллаһ Тәғәлә үҙе теләгән кешеләргә тура юл күрһәтергә ҡөҙрәткә эйә, һәм Ул кешеләрҙең Ислам динен ҡабул итеүен иң яҡшы белә». -Ҡс. Әл Ҡашаш: 56-. Һәм беҙгә [Исхаҡ бин Ибраһим] һәм [Ғабд бин Хөмәйд] икеһе лә әйтте, беҙгә [Ғабдурраззаҡ] беҙгә [Мәғмәргә] әйтте. -икенсе риүәйәттә был әйтелә- Һәм беҙгә [Хәсән әл-Хөлүәни] һәм [Ғәбд бин Хөмәйд] икеһе лә әйтте, беҙгә [Йәғҡүб] -йәғни Ибн Ибраһим бин Сәғәт- ул әйтте, беҙгә [атайымдан] [Сәлихтән] икеһенән дә [был сәнәд өсөн миҫал өсөн] һөйләне. Бары тик Сәлих хәҙисенең аҙағында «шунан һуң Аллаһы Тәғәлә уның тураһында һүҙен индерҙе» тип тамамлана, ә ул был ике аятты телгә алмай. Һәм ул үҙенең хәҙисендә: «Һәм улар икеһе лә был һүҙҙәрҙе ҡабатланы», — тип телгә алды, хәҙистә Мәғмәр был һөйләмде алмаштырыусы булып тора. Ә улар икеһе лә уның менән етәкселек итә ҡала».
Imam Muslim : 36
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبَّادٍ وَابْنُ أَبِي عُمَرَ قَالَا حَدَّثَنَا مَرْوَانُ عَنْ يَزِيدَ وَهُوَ ابْنُ كَيْسَانَ عَنْ أَبِي حَازِمٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِعَمِّهِ عِنْدَ الْمَوْتِ قُلْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ أَشْهَدُ لَكَ بِهَا يَوْمَ الْقِيَامَةِ فَأَبَى فَأَنْزَلَ اللَّهُ { إِنَّكَ لَا تَهْدِي مَنْ أَحْبَبْتَ } الْآيَةَ
Һөйләне беҙгә [Мөхәммәт бин Аббад] һәм [Ибн Әбү Ғүмәр] икеһе лә әйтте, беҙгә [Мәрүән] [Йәзид] -йәғни Ибн Ҡайсан- [Әбү Хәзим] [Әбү Һүрәйрә] ул әйтте: «Аллаһ Рәсүле саллаллаһу ғәләйһис-сәләм үҙенең абзыйына әйтте: Аллаһтан башҡа ғибәҙәт ҡылыуға лайыҡ» Ҡиәмәт көнөндә был һүҙҙәр менән һеҙҙең өсөн һис шикһеҙ шаһитлыҡ итәм». Әммә ул баш тартты, шунан һуң Аллаһы Тәғәлә үәхи итте: «-Һин үҙең яратҡан кешеләреңде тура юлға баҫтыра алмаясаҡһың-» -С. Әл Ҡашаш: 56-.
Imam Muslim : 37
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمِ بْنِ مَيْمُونٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ كَيْسَانَ عَنْ أَبِي حَازِمٍ الْأَشْجَعِيِّ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِعَمِّهِ قُلْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ أَشْهَدُ لَكَ بِهَا يَوْمَ الْقِيَامَةِ قَالَ لَوْلَا أَنْ تُعَيِّرَنِي قُرَيْشٌ يَقُولُونَ إِنَّمَا حَمَلَهُ عَلَى ذَلِكَ الْجَزَعُ لَأَقْرَرْتُ بِهَا عَيْنَكَ فَأَنْزَلَ اللَّهُ { إِنَّكَ لَا تَهْدِي مَنْ أَحْبَبْتَ وَلَكِنَّ اللَّهَ يَهْدِي مَنْ يَشَاءُ }
Һөйләне беҙгә [Мөхәммәт бин Хатим бин Мәймүн] беҙгә һөйләне [Яхъя бин Сәғид] һөйләне беҙгә [Йәзид бин Ҡәйсән] [Әбү Хәзим әл-Асыйиҙән] [Әбү Һүрәйрә]ҙән ул әйтте: «Аллаһ Рәсүле саллаллаһу ғәләйһи үсалләм үҙенең абзыйына әйтте, ҡасан ул: Ҡиәмәт көнөндә был һүҙҙәр менән һеҙҙең өсөн шаһитлыҡ итәм». Ул яуап бирҙе: «Әгәр ҙә ҡурайштар: «Быны борсолоуҙан эшләне», — тип, мине шелтәләмәһә, мин һинең күҙҙәрең менән шул һөйләм менән килешер инем», — тип яуап бирә. Шунан һуң Аллаһ Тәғәлә былай тип үәхи итте: «Һин үҙең яратҡан кешеләреңде тура юлға баҫтыра алмаясаҡһың, ә Мин Ул теләгән кешеләрҙе тура юлға баҫтырырмын-» -С. Әл Ҡашаш: 56-.
Imam Muslim : 38
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ كِلَاهُمَا عَنْ إِسْمَعِيلَ بْنِ إِبْرَاهِيمَ قَالَ أَبُو بَكْرٍ حَدَّثَنَا ابْنُ عُلَيَّةَ عَنْ خَالِدٍ قَالَ حَدَّثَنِي الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ عَنْ حُمْرَانَ عَنْ عُثْمَانَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ مَاتَ وَهُوَ يَعْلَمُ أَنَّهُ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ دَخَلَ الْجَنَّةَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي بَكْرٍ الْمُقَدَّمِيُّ حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ الْمُفَضَّلِ حَدَّثَنَا خَالِدٌ الْحَذَّاءُ عَنْ الْوَلِيدِ أَبِي بِشْرٍ قَالَ سَمِعْتُ حُمْرَانَ يَقُولُ سَمِعْتُ عُثْمَانَ يَقُولُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مِثْلَهُ سَوَاءً
Беҙгә [Әбү Бәкер бин Әбү Сәйибә] һәм [Зөһәйр бин Хәрб] икеһе лә [Исмәғил бин Ибраһимдан], [Әбү Бәкер] әйтте, беҙгә [Ибн Үләйә] [Хәлид]-тан һөйләне, беҙгә [әл-Вәлид бин Мөслим] [Рәһүлләһүллаһ]-дан [Һөммәнүллаһ] әйтте. валлам әйткән: «Кем Аллаһтан башҡа ғибәҙәт ҡылырға лайыҡлы илаһ юҡлығын белеп үлһә, ул һис шикһеҙ ожмахҡа инә». Һөйләне беҙгә [Мөхәммәт бин Әбү Бәкер әл-Мөҡаддами] беҙгә һөйләне [Бисир бин әл-Мөфәдлллал] беҙгә һөйләне [Хәлид әл-Хәҙзә] [әл-Вәлид Әбү Бисир] ул әйтте, мин ишеттем [Хөмран] әйтә, мин ишеттем [Усман] әйтә, мин ишеттем [Усман] әйтә, мин ишеттем, тип әйтә, мин ишеттем [Усман] әйтә, мин ишеттем, тип әйтә, мин ишеттем, тип һөйләне. әйбер'.
Imam Muslim : 39
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ النَّضْرِ بْنِ أَبِي النَّضْرِ قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو النَّضْرِ هَاشِمُ بْنُ الْقَاسِمِ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ الْأَشْجَعِيُّ عَنْ مَالِكِ بْنِ مِغْوَلٍ عَنْ طَلْحَةَ بْنِ مُصَرِّفٍ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ كُنَّا مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي مَسِيرٍ قَالَ فَنَفِدَتْ أَزْوَادُ الْقَوْمِ قَالَ حَتَّى هَمَّ بِنَحْرِ بَعْضِ حَمَائِلِهِمْ قَالَ فَقَالَ عُمَرُ يَا رَسُولَ اللَّهِ لَوْ جَمَعْتَ مَا بَقِيَ مِنْ أَزْوَادِ الْقَوْمِ فَدَعَوْتَ اللَّهَ عَلَيْهَا قَالَ فَفَعَلَ قَالَ فَجَاءَ ذُو الْبُرِّ بِبُرِّهِ وَذُو التَّمْرِ بِتَمْرِهِ قَالَ وَقَالَ مُجَاهِدٌ وَذُو النَّوَاةِ بِنَوَاهُ قُلْتُ وَمَا كَانُوا يَصْنَعُونَ بِالنَّوَى قَالَ كَانُوا يَمُصُّونَهُ وَيَشْرَبُونَ عَلَيْهِ الْمَاءَ قَالَ فَدَعَا عَلَيْهَا حَتَّى مَلَأَ الْقَوْمُ أَزْوِدَتَهُمْ قَالَ فَقَالَ عِنْدَ ذَلِكَ أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنِّي رَسُولُ اللَّهِ لَا يَلْقَى اللَّهَ بِهِمَا عَبْدٌ غَيْرَ شَاكٍّ فِيهِمَا إِلَّا دَخَلَ الْجَنَّةَ
Һөйләне беҙгә [Әбү Бәкер бин ән-Надлар бин Әбү ән-Надлар] ул әйтте, әйтте беҙгә [Әбү ән-Надлар Хәсим бин әл-Ҡасим] беҙгә һөйләне [Өбәйҙуллаһ әл-Асыджаи] [Мәлик бин Мигвал] [Тәлхаһ бин Мөшәрриф менән] [Ә. пәйғәмбәребеҙ саллаллаһу ғәләйһис-сәләм сәйәхәттә'. Шунан: «Шул саҡта шул халыҡтың ризығы бөттө», — тигән. Артабан: «Улар үҙҙәренең малдарының ҡайһы берҙәрен һуйырға теләгәнсе», — тигән. Һөйләүсе: «Шунан Ғүмәр: «Эй, Аллаһ Рәсүле, әгәр ҙә һин халыҡтың ризыҡтарынан бер өлөшөн йыйып, һуңынан был хаҡта Аллаһҡа доға ҡылһаң, һис шикһеҙ, яҡшы булыр», — тигән. Һөйләүсе: «Шунан һуң ул шулай эшләне», — тигән. Һөйләүсе: «Шунан бойҙай хужаһы бойҙайы менән килде, финик хужаһы финиктары менән килде», — тигән. Рауисы: «Мөжәһит: «Иген хужалары ла үҙҙәренең игендәре менән», — тине. Мин: «Иген менән нимә эшләйҙәр?» тип яуап биргән: «Улар уның өҫтөнән һыу имгән һәм эскән». Ул: «Шунан һуң Аллаһ Рәсүле уларҙы ризыҡ һауыттарын тултырғансы саҡырҙы», — тине. Һөйләүсе әйткән: «Шулай итеп, Аллаһ Илсеһе шул ваҡытта доға ҡылған: «Мин шаһитлыҡ итәм, Аллаһтан башҡа илаһ юҡ – ғибәҙәт ҡылырға лайыҡлы – һәм мин Аллаһтың илсеһе, бер ҡол да Аллаһҡа бер ниндәй ҙә шикһеҙ ныҡ тотоноп осраша алмай, ул һис шикһеҙ ожмахҡа инә».
Imam Muslim : 40
حَدَّثَنَا سَهْلُ بْنُ عُثْمَانَ وَأَبُو كُرَيْبٍ مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلَاءِ جَمِيعًا عَنْ أَبِي مُعَاوِيَةَ قَالَ أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَوْ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ شَكَّ الْأَعْمَشُ قَالَ لَمَّا كَانَ غَزْوَةُ تَبُوكَ أَصَابَ النَّاسَ مَجَاعَةٌ قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ لَوْ أَذِنْتَ لَنَا فَنَحَرْنَا نَوَاضِحَنَا فَأَكَلْنَا وَادَّهَنَّا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ افْعَلُوا قَالَ فَجَاءَ عُمَرُ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنْ فَعَلْتَ قَلَّ الظَّهْرُ وَلَكِنْ ادْعُهُمْ بِفَضْلِ أَزْوَادِهِمْ ثُمَّ ادْعُ اللَّهَ لَهُمْ عَلَيْهَا بِالْبَرَكَةِ لَعَلَّ اللَّهَ أَنْ يَجْعَلَ فِي ذَلِكَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَعَمْ قَالَ فَدَعَا بِنِطَعٍ فَبَسَطَهُ ثُمَّ دَعَا بِفَضْلِ أَزْوَادِهِمْ قَالَ فَجَعَلَ الرَّجُلُ يَجِيءُ بِكَفِّ ذُرَةٍ قَالَ وَيَجِيءُ الْآخَرُ بِكَفِّ تَمْرٍ قَالَ وَيَجِيءُ الْآخَرُ بِكَسْرَةٍ حَتَّى اجْتَمَعَ عَلَى النِّطَعِ مِنْ ذَلِكَ شَيْءٌ يَسِيرٌ قَالَ فَدَعَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَيْهِ بِالْبَرَكَةِ ثُمَّ قَالَ خُذُوا فِي أَوْعِيَتِكُمْ قَالَ فَأَخَذُوا فِي أَوْعِيَتِهِمْ حَتَّى مَا تَرَكُوا فِي الْعَسْكَرِ وِعَاءً إِلَّا مَلَئُوهُ قَالَ فَأَكَلُوا حَتَّى شَبِعُوا وَفَضَلَتْ فَضْلَةٌ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنِّي رَسُولُ اللَّهِ لَا يَلْقَى اللَّهَ بِهِمَا عَبْدٌ غَيْرَ شَاكٍّ فَيُحْجَبَ عَنْ الْجَنَّةِ
Беҙгә [Сәһл бин Усман] һәм [Әбү Ҡурайб Мөхәммәт бин әл-Ғәлә] [Әбү Мөәүиә] әйткәндең барыһын да һөйләне. Мосолмандар үҙҙәрен бик ас тойҙо, улар: «Эй, Аллаһ Рәсүле, дөйәбеҙҙе һуйырға рөхсәт итерһеңме, уның итен ашап, майын май итеп ҡулланыр өсөн - тиреһен ҡаплау өсөн, яндырғыс эҫелектән һаҡлау өсөн -? — Рәсүлуллаһ саллаллаһу ғәләйһис-сәләм яуап бирҙе: «Эшләгеҙ». Әбү Һөрәйрә: «Шунан Ғүмәр килеп: «Эй, Аллаһ Рәсүле, әгәр ҙә һин шулай эшләһәң, тимәк, дөйәнең арҡаһы бөтәсәк – транспорт сараһы –! Әммә уларҙан ҡалған ризыҡтарын һораһаң, унан һуң доға ҡылһаң, Аллаһ уға бәрәкәт бирһен, яҡшыраҡ булыр ине». Әбү Һүрәйрә дауам итте: «Шунан бер кеше бер ус сөгөлдөр тотоп килгән, икенсеһе бер ус финик тотоп килгән, башҡалар ҙа икмәк кеүек ризыҡ ваҡлыҡтары тотоп килгән, ҡабырсаҡ өҫтөндә бер аҙ ризыҡ йыйылған. Әбү Һүрәйрә: «Шунан һуң Рәсүлуллаһ саллаллаһу ғәләйһи вәссәләм ризыҡҡа бәрәкәт һорап доға ҡылды, шунан һуң: «Аҙыҡ һауыттарығыҙҙы алығыҙ һәм тултырығыҙ», — тине. Әбү Һөрәйрә артабан: «Улар шунан һуң ризыҡ урындарын тултырҙы, бер генә һалдат та түгел, ә ризыҡ урындары тулы булды». Әбү Һөрәйрә артабан: «Улар һуңынан туйғансы ашанылар, ә ризыҡ ҡалды». Рәсүлуллаһ ғәләйһис-сәләм шунан һуң: «Мин шаһитлыҡ итәм, Аллаһтан башҡа ғибәҙәт ҡылырға лайыҡлы илаһ юҡ һәм мин Аллаһтың илсеһе, бер ҡол да Аллаһ менән осрашмай, ул был һөйләмдә шикләнмәй һәм шунан һуң ожмахҡа инергә ҡамасаулай», — тигән.