Imam Muslim (الامام مسلم) - 5362 হাদিছ
হাদিছ
Imam Muslim : 21
حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا عَاصِمٌ وَهُوَ ابْنُ مُحَمَّدِ بْنِ زَيْدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ أَبِيهِ قَالَ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بُنِيَ الْإِسْلَامُ عَلَى خَمْسٍ شَهَادَةِ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ وَإِقَامِ الصَّلَاةِ وَإِيتَاءِ الزَّكَاةِ وَحَجِّ الْبَيْتِ وَصَوْمِ رَمَضَانَ
আমাক কৈছে [উবাইদুল্লাহ বিন মুআজ] আমাক কৈছে [মোৰ পিতৃয়ে] আমাক [আছিম] - অৰ্থাৎ ইবনু মহম্মদ বিন জাইদ বিন আব্দুল্লাহ বিন উমৰ - [তেওঁৰ পিতৃ]ৰ পৰা কৈছে তেওঁ কৈছিল; [আব্দুল্লাই] ক’লে, ‘ৰাছুলুল্লাহ চাল্লাল্লাহু আলাইহি ৱাছাল্লামে কৈছে, ‘ইছলাম পাঁচটা ভেটিৰ ওপৰত নিৰ্মিত: অৰ্থাৎ এই সাক্ষ্য যে আল্লাহৰ বাহিৰে আন কোনো দেৱতা নাই -যাৰ ইবাদত কৰাৰ অধিকাৰ আছে- যে মহম্মদ তেওঁৰ বান্দা আৰু ৰাছুল, তেওঁ নামাজ প্ৰতিষ্ঠা কৰে, জাকাত দিয়ে, বৈতুল্লাহৰ তীৰ্থ কৰে, আৰু ৰমজানৰ সময়ত ৰোজা কৰে’।
হাদিছ
Imam Muslim : 22
و حَدَّثَنِي ابْنُ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا حَنْظَلَةُ قَالَ سَمِعْتُ عِكْرِمَةَ بْنَ خَالِدٍ يُحَدِّثُ طَاوُسًا أَنَّ رَجُلًا قَالَ لِعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ أَلَا تَغْزُو فَقَالَ إِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ الْإِسْلَامَ بُنِيَ عَلَى خَمْسٍ شَهَادَةِ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَإِقَامِ الصَّلَاةِ وَإِيتَاءِ الزَّكَاةِ وَصِيَامِ رَمَضَانَ وَحَجِّ الْبَيْتِ
আৰু মোক কোৱাৰ পিছত [ইবনে নুমাইৰে] আমাক জনাইছিল [মোৰ পিতৃয়ে] আমাক [হানজালাহ] কৈছিল, ‘মই শুনিছো [ইক্ৰিমাহ বিন খালিদে] হাদীছটো থাউছক কোৱা যে এজন ব্যক্তিয়ে [আব্দুল্লাহ বিন উমৰ]ক কৈছিল, ‘আপুনি কিয় যুঁজ নকৰে? ' তেওঁ উত্তৰ দিলে, 'সঁচাকৈয়ে মই আল্লাহৰ ৰাছুলুল্লাহ চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামে কোৱা শুনিলোঁ: 'সঁচাকৈয়ে ইছলাম পাঁচটা নীতিৰ ওপৰত প্ৰতিষ্ঠিত আছিল: সাক্ষ্য যে আল্লাহৰ বাহিৰে আন কোনো ইবাদতৰ যোগ্য ঈশ্বৰ নাই, নামাজ প্ৰতিষ্ঠা কৰা, জাকাত দিয়া, ৰমজানৰ সময়ত ৰোজা কৰা, আৰু আল্লাহৰ ঘৰলৈ তীৰ্থ কৰা''।
হাদিছ
Imam Muslim : 23
حَدَّثَنَا خَلَفُ بْنُ هِشَامٍ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ أَبِي جَمْرَةَ قَالَ سَمِعْتُ ابْنَ عَبَّاسٍ ح و حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى وَاللَّفْظُ لَهُ أَخْبَرَنَا عَبَّادُ بْنُ عَبَّادٍ عَنْ أَبِي جَمْرَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ قَدِمَ وَفْدُ عَبْدِ الْقَيْسِ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّا هَذَا الْحَيَّ مِنْ رَبِيعَةَ وَقَدْ حَالَتْ بَيْنَنَا وَبَيْنَكَ كُفَّارُ مُضَرَ فَلَا نَخْلُصُ إِلَيْكَ إِلَّا فِي شَهْرِ الْحَرَامِ فَمُرْنَا بِأَمْرٍ نَعْمَلُ بِهِ وَنَدْعُو إِلَيْهِ مَنْ وَرَاءَنَا قَالَ آمُرُكُمْ بِأَرْبَعٍ وَأَنْهَاكُمْ عَنْ أَرْبَعٍ الْإِيمَانِ بِاللَّهِ ثُمَّ فَسَّرَهَا لَهُمْ فَقَالَ شَهَادَةِ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ وَإِقَامِ الصَّلَاةِ وَإِيتَاءِ الزَّكَاةِ وَأَنْ تُؤَدُّوا خُمُسَ مَا غَنِمْتُمْ وَأَنْهَاكُمْ عَنْ الدُّبَّاءِ وَالْحَنْتَمِ وَالنَّقِيرِ وَالْمُقَيَّرِ زَادَ خَلَفٌ فِي رِوَايَتِهِ شَهَادَةِ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَعَقَدَ وَاحِدَةً
আমাক কৈছে [খালাফ বিন হিছামে] আমাক [হাম্মাদ বিন জাইদ] [আবু জামৰাহ]ৰ পৰা কৈছে তেওঁ কৈছিল, মই [ইবনে আব্বাছ] শুনিছো। -আন এটা ৰিৱায়াতত কোৱা হৈছে- আৰু আমাক [ইয়াহ্যা বিন ইয়াহিয়া] আৰু এই লাফাজ তেওঁৰ, আমাক [আব্বাদ বিন আব্বাদ] [আবু জামৰাহ]ৰ পৰা [ইবনে আব্বাছ]ৰ পৰা ৰিপৰ্ট কৰিছে তেওঁ কৈছে, আব্দুল কাইছৰ ৰাছুল ৰাছুলুল্লাহ ছাল্লাল্লাহু আলাইহি ৱাছাল্লামৰ ওচৰলৈ গৈছিল আৰু তেওঁলোকে কৈছিল, ‘হে ৰাছুলুল্লাহ, সঁচাকৈয়ে এই গাঁওখন ৰ অংশ ৰবিয়া জনগোষ্ঠী, আৰু সঁচাকৈয়ে মুদলাৰ কাফিৰসকলে আমাৰ আৰু আপোনাৰ মাজত থিয় দিছে, গতিকে আমি হাৰাম মাহৰ বাহিৰে তোমালোকৰ পৰা নিৰাপদ হ’ব নোৱাৰো, গতিকে আমাক এটা আজ্ঞা পালন কৰিবলৈ আদেশ দিয়ক আৰু আমি আমাৰ পিছফালে থকাসকলক প্ৰচাৰ কৰিম’। তেওঁ ক’লে, ‘মই তোমালোকক চাৰিটা বস্তুৰে আজ্ঞা দিছো আৰু চাৰিটা কথাৰ পৰা তোমালোকক নিষেধ কৰিছো: অৰ্থাৎ আল্লাহৰ ওপৰত ইমান, তাৰ পিছত তেওঁলোকৰ বাবে ইয়াৰ ব্যাখ্যা কৰি ক’লে, ‘সাক্ষ্য দিয়ক যে আল্লাহৰ বাহিৰে আন কোনো দেৱতা - ইবাদতৰ যোগ্য - নাই আৰু মহম্মদ আল্লাহৰ ৰাছুল, নামাজ প্ৰতিষ্ঠা কৰা, জাকাত দিয়া আৰু যুদ্ধৰ লুটপাতৰ পঞ্চমাংশ আদায় দিয়া। আৰু মই তোমালোকক আদ-ডুবা`, আল-হান্তাম, এটা নাকিৰ আৰু আল-মুকাইয়াৰত চেপি লোৱা মদ বনাবলৈ নিষেধ কৰিছো। খলাফে তেওঁৰ ইতিহাসত আৰু কয়, ‘সাক্ষ্য যে আল্লাহৰ বাহিৰে আন কোনো ভগৱান - ইবাদতৰ যোগ্য - নাই। আৰু এবাৰ বান্ধি দিয়ক'।
হাদিছ
Imam Muslim : 24
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَمُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَمُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ وَأَلْفَاظُهُمْ مُتَقَارِبَةٌ قَالَ أَبُو بَكْرٍ حَدَّثَنَا غُنْدَرٌ عَنْ شُعْبَةَ و قَالَ الْآخَرَانِ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ أَبِي جَمْرَةَ قَالَ كُنْتُ أُتَرْجِمُ بَيْنَ يَدَيْ ابْنِ عَبَّاسٍ وَبَيْنَ النَّاسِ فَأَتَتْهُ امْرَأَةٌ تَسْأَلُهُ عَنْ نَبِيذِ الْجَرِّ فَقَالَ إِنَّ وَفْدَ عَبْدِ الْقَيْسِ أَتَوْا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ الْوَفْدُ أَوْ مَنْ الْقَوْمُ قَالُوا رَبِيعَةُ قَالَ مَرْحَبًا بِالْقَوْمِ أَوْ بِالْوَفْدِ غَيْرَ خَزَايَا وَلَا النَّدَامَى قَالَ فَقَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّا نَأْتِيكَ مِنْ شُقَّةٍ بَعِيدَةٍ وَإِنَّ بَيْنَنَا وَبَيْنَكَ هَذَا الْحَيَّ مِنْ كُفَّارِ مُضَرَ وَإِنَّا لَا نَسْتَطِيعُ أَنْ نَأْتِيَكَ إِلَّا فِي شَهْرِ الْحَرَامِ فَمُرْنَا بِأَمْرٍ فَصْلٍ نُخْبِرْ بِهِ مَنْ وَرَاءَنَا نَدْخُلُ بِهِ الْجَنَّةَ قَالَ فَأَمَرَهُمْ بِأَرْبَعٍ وَنَهَاهُمْ عَنْ أَرْبَعٍ قَالَ أَمَرَهُمْ بِالْإِيمَانِ بِاللَّهِ وَحْدَهُ وَقَالَ هَلْ تَدْرُونَ مَا الْإِيمَانُ بِاللَّهِ قَالُوا اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ شَهَادَةُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ وَإِقَامُ الصَّلَاةِ وَإِيتَاءُ الزَّكَاةِ وَصَوْمُ رَمَضَانَ وَأَنْ تُؤَدُّوا خُمُسًا مِنْ الْمَغْنَمِ وَنَهَاهُمْ عَنْ الدُّبَّاءِ وَالْحَنْتَمِ وَالْمُزَفَّتِ قَالَ شُعْبَةُ وَرُبَّمَا قَالَ النَّقِيرِ قَالَ شُعْبَةُ وَرُبَّمَا قَالَ الْمُقَيَّرِ وَقَالَ احْفَظُوهُ وَأَخْبِرُوا بِهِ مِنْ وَرَائِكُمْ و قَالَ أَبُو بَكْرٍ فِي رِوَايَتِهِ مَنْ وَرَاءَكُمْ وَلَيْسَ فِي رِوَايَتِهِ الْمُقَيَّرِ و حَدَّثَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ حَدَّثَنَا أَبِي ح و حَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ الْجَهْضَمِيُّ قَالَ أَخْبَرَنِي أَبِي قَالَا جَمِيعًا حَدَّثَنَا قُرَّةُ بْنُ خَالِدٍ عَنْ أَبِي جَمْرَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِهَذَا الْحَدِيثِ نَحْوَ حَدِيثِ شُعْبَةَ وَقَالَ أَنْهَاكُمْ عَمَّا يُنْبَذُ فِي الدُّبَّاءِ وَالنَّقِيرِ وَالْحَنْتَمِ وَالْمُزَفَّتِ وَزَادَ ابْنُ مُعَاذٍ فِي حَدِيثِهِ عَنْ أَبِيهِ قَالَ وَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِلْأَشَجِّ أَشَجِّ عَبْدِ الْقَيْسِ إِنَّ فِيكَ خَصْلَتَيْنِ يُحِبُّهُمَا اللَّهُ الْحِلْمُ وَالْأَنَاةُ
আমাক [আবু বকৰ বিন আবু ছায়াইবা] আৰু [মুহাম্মাদ বিন আল-মুছানা] আৰু [মুহাম্মাদ বিন বাছ্যাৰ] আৰু তেওঁলোকৰ লাফাজ ইজনে সিজনৰ ওচৰত বুলি কৈছে, [আবু বক্ৰে] ক’লে, আমাক [গুন্দাৰ] [শ্বুবাহ]ৰ পৰা কৈছে আনহাতে বাকী দুজন মানুহে কৈছিল, আমাক [মুহাম্মাদ বিন জা’ফাৰে] আমাক [শ্বু’বাহ]ৰ পৰা কৈছে [আবু জামৰাহ] তেওঁ ক’লে, ‘মই [ইবনু আব্বাছ] আৰু মানুহৰ মাজত অনুবাদক আছিলো, তাৰ পিছত এগৰাকী মহিলা আহি নাবিজৰ ৰসৰ বিষয়ে সুধিলে - এক প্ৰকাৰৰ মদৰ - যিটো মাটিৰ পাত্ৰত ৰখা হৈছিল, গতিকে তাই উত্তৰ দিলে, ‘সঁচাকৈয়ে আব্দুল কাইছৰ ৰাছুল আল্লাহৰ ৰাছুল ছাল্লাল্লাহু আলাইহি ৱাছল্লামৰ ওচৰলৈ আহিছিল, তাৰ পিছত আল্লাহৰ ৰাছুলে ক’লে: 'কোন সেই দূত - বা কোন সেই মানুহ? - তেওঁলোকে উত্তৰ দিলে, 'ৰবিয়া'। তেওঁ ক’লে: ‘কোনো ধৰণৰ সংকোচ বা অনুশোচনাৰ প্ৰয়োজন নোহোৱাকৈ জনসাধাৰণক - বা দূতক - আদৰণি জনোৱা’। ৰাবীজনে ক’লে, ‘তেওঁলোকে ক’লে, ‘হে আল্লাহৰ ৰাছুল, সঁচাকৈয়ে আমি দূৰৈৰ ঠাইৰ পৰা তোমাৰ ওচৰলৈ আহিছো। আমাৰ আৰু আপোনাৰ মাজত মুডলাৰ কাফিৰ আছে যাতে আমি হাৰামৰ মাহৰ বাহিৰে আপোনাৰ ওচৰলৈ আহিব নোৱাৰো, গতিকে আমাক এনেকুৱা এটা সিদ্ধান্ত ল’বলৈ আদেশ দিয়ক যিটো আমি নেতৃত্ব দিয়া মানুহক ক’ব পাৰো যাৰ দ্বাৰা আমি স্বৰ্গত প্ৰৱেশ কৰিব পাৰো’। ৰাবীজনে ক’লে, ‘গতিকে আল্লাহৰ ৰাছুলে তেওঁলোকক চাৰিটা বস্তুৰ আদেশ দিলে আৰু চাৰিটা কথা নিষেধ কৰিলে’। ৰাবীজনে পুনৰ ক’লে, ‘আল্লাহৰ ৰাছুলে তেওঁলোকক কেৱল আল্লাহক বিশ্বাস কৰিবলৈ আদেশ দিলে, ‘আপুনি জানেনে আল্লাহৰ ওপৰত বিশ্বাস কি? ' তেওঁলোকে উত্তৰ দিলে, 'আল্লাহ আৰু তেওঁৰ ৰাছুলে ভালকৈ জানে'। তেওঁ ক’লে, ‘সাক্ষ্য দিয়ক যে আল্লাহৰ বাহিৰে আন কোনো দেৱতা নাই, আৰু মহম্মদ আল্লাহৰ ৰাছুল, নামাজ স্থাপন কৰক, জাকাত কৰক, ৰমদলান ৰোজা কৰক, আৰু ঘনিমাৰ পঞ্চমাংশ দিয়ক, আৰু তোমালোকক আদ-ডুবা`, আল-হান্তাম আৰু আল-মুজাফত্তৰ পৰা নিষিদ্ধ কৰক’। ছ্যুবাহে ক’লে, ‘হয়তো তেওঁ ‘আন-নাকিৰ’ বুলি কৈছিল আৰু সেয়া ‘আল-মুকায়াৰ’ হ’ব পাৰে, তেওঁ ক’লে: ‘তেওঁক চোৱাচিতা কৰক আৰু আপোনাৰ লোকসকলক অৱগত কৰক’। আবু বকৰে তেওঁৰ বর্ণনাত ‘আল-মুকায়্যাৰ’ৰ কথা উল্লেখ নকৰাকৈয়ে ‘আপুনি যিজন ব্যক্তিক আপোনাৰ পিছফালে লৈ যায়’ বুলি উল্লেখ কৰিছে। আৰু মোক কোৱা হৈছে [উবাইদুল্লাহ বিন মু’আজে] আমাক [মোৰ দেউতাক] কৈছে। -আন এটা ৰিৱায়াতত কোৱা হৈছে- আৰু তেওঁ আমাক কৈছে [নাশ্বৰ বিন আলী আল-জাহদলামী] তেওঁ কৈছে, মোক কৈছে [মোৰ পিতৃ] দুয়োজনে কৈছে, আমাক [কুৰাহ বিন খালিদ] [আবু জামৰাহ]ৰ পৰা [ইবনে আব্বাছ]ৰ পৰা নবী ছাল্লাল্লাহু আলাইহি ৱাছাল্লামৰ পৰা এই হাদীছৰ সৈতে [ছিউবাহ] হাদীছৰ সৈতে মিল থকা এই হাদীছৰ সৈতে কৈছে, আনহাতে কৈছে: ‘মই আদ-ডুবা, আন-নাকিৰ, আল-হান্তাম আৰু আল-মুজাফতত উল্লেখ কৰা যিকোনো বস্তুৰ পৰা তোমালোকক নিষেধ কৰক। আৰু [ইবনে মুআজে] [তেওঁৰ পিতৃৰ পৰা] হাদীছত আৰু কয়, ‘আৰু ৰাছুলুল্লাহ চাল্লাল্লাহু আলাইহি ৱাছলামে আল-আছিয়াজ আছিয়াজ আব্দুল কাইছক ক’লে: ‘সঁচাকৈয়ে তোমালোকৰ মাজত দুটা চৰিত্ৰ আছে যিবোৰ আল্লাহৰ অনুকূল, যথা ধৈৰ্য্য আৰু সাৱধানতা''।
হাদিছ
Imam Muslim : 25
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ حَدَّثَنَا ابْنُ عُلَيَّةَ حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ أَبِي عَرُوبَةَ عَنْ قَتَادَةَ قَالَ حَدَّثَنَا مَنْ لَقِيَ الْوَفْدَ الَّذِينَ قَدِمُوا عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ عَبْدِ الْقَيْسِ قَالَ سَعِيدٌ وَذَكَرَ قَتَادَةُ أَبَا نَضْرَةَ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ فِي حَدِيثِهِ هَذَا أَنَّ أُنَاسًا مِنْ عَبْدِ الْقَيْسِ قَدِمُوا عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالُوا يَا نَبِيَّ اللَّهِ إِنَّا حَيٌّ مِنْ رَبِيعَةَ وَبَيْنَنَا وَبَيْنَكَ كُفَّارُ مُضَرَ وَلَا نَقْدِرُ عَلَيْكَ إِلَّا فِي أَشْهُرِ الْحُرُمِ فَمُرْنَا بِأَمْرٍ نَأْمُرُ بِهِ مَنْ وَرَاءَنَا وَنَدْخُلُ بِهِ الْجَنَّةَ إِذَا نَحْنُ أَخَذْنَا بِهِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ آمُرُكُمْ بِأَرْبَعٍ وَأَنْهَاكُمْ عَنْ أَرْبَعٍ اعْبُدُوا اللَّهَ وَلَا تُشْرِكُوا بِهِ شَيْئًا وَأَقِيمُوا الصَّلَاةَ وَآتُوا الزَّكَاةَ وَصُومُوا رَمَضَانَ وَأَعْطُوا الْخُمُسَ مِنْ الْغَنَائِمِ وَأَنْهَاكُمْ عَنْ أَرْبَعٍ عَنْ الدُّبَّاءِ وَالْحَنْتَمِ وَالْمُزَفَّتِ وَالنَّقِيرِ قَالُوا يَا نَبِيَّ اللَّهِ مَا عِلْمُكَ بِالنَّقِيرِ قَالَ بَلَى جِذْعٌ تَنْقُرُونَهُ فَتَقْذِفُونَ فِيهِ مِنْ الْقُطَيْعَاءِ قَالَ سَعِيدٌ أَوْ قَالَ مِنْ التَّمْرِ ثُمَّ تَصُبُّونَ فِيهِ مِنْ الْمَاءِ حَتَّى إِذَا سَكَنَ غَلَيَانُهُ شَرِبْتُمُوهُ حَتَّى إِنَّ أَحَدَكُمْ أَوْ إِنَّ أَحَدَهُمْ لَيَضْرِبُ ابْنَ عَمِّهِ بِالسَّيْفِ قَالَ وَفِي الْقَوْمِ رَجُلٌ أَصَابَتْهُ جِرَاحَةٌ كَذَلِكَ قَالَ وَكُنْتُ أَخْبَؤُهَا حَيَاءً مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقُلْتُ فَفِيمَ نَشْرَبُ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ فِي أَسْقِيَةِ الْأَدَمِ الَّتِي يُلَاثُ عَلَى أَفْوَاهِهَا قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ أَرْضَنَا كَثِيرَةُ الْجِرْذَانِ وَلَا تَبْقَى بِهَا أَسْقِيَةُ الْأَدَمِ فَقَالَ نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَإِنْ أَكَلَتْهَا الْجِرْذَانُ وَإِنْ أَكَلَتْهَا الْجِرْذَانُ وَإِنْ أَكَلَتْهَا الْجِرْذَانُ قَالَ وَقَالَ نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِأَشَجِّ عَبْدِ الْقَيْسِ إِنَّ فِيكَ لَخَصْلَتَيْنِ يُحِبُّهُمَا اللَّهُ الْحِلْمُ وَالْأَنَاةُ حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَابْنُ بَشَّارٍ قَالَا حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ عَنْ سَعِيدٍ عَنْ قَتَادَةَ قَالَ حَدَّثَنِي غَيْرُ وَاحِدٍ لَقِيَ ذَاكَ الْوَفْدَ وَذَكَرَ أَبَا نَضْرَةَ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ أَنَّ وَفْدَ عَبْدِ الْقَيْسِ لَمَّا قَدِمُوا عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِثْلِ حَدِيثِ ابْنِ عُلَيَّةَ غَيْرَ أَنَّ فِيهِ وَتَذِيفُونَ فِيهِ مِنْ الْقُطَيْعَاءِ أَوْ التَّمْرِ وَالْمَاءِ وَلَمْ يَقُلْ قَالَ سَعِيدٌ أَوْ قَالَ مِنْ التَّمْرِ
আমাক কৈছে [ইয়াহ্যা বিন আয়ুবে] আমাক কৈছে [ইবনে উলাইয়াহে] আমাক [ছাইদ বিন আবু আৰুবা] [কাতাদা]ৰ পৰা কৈছে তেওঁ কৈছে, ‘যি ব্যক্তিয়ে আল্লাহৰ ৰাছুলুল্লাহ চাল্লাল্লাহু আলাইহি ৱাছাল্লামৰ আগত অহা আব্দুল কাইছৰ বৃত্তৰ ৰাছুলজনক লগ পাইছিল, [ছাইদে] ক’লে, [কাতাদাহ] [আবু দলামাৰ]ৰ কথা উল্লেখ কৰিছে। এই হাদীছত [আবু ছাইদ আল-খুদ্ৰী]ৰ পৰা, যে আব্দুল কাইছৰ মাজৰ পৰা মানুহে ৰাছুলুল্লাহ চাল্লাল্লাহু আলাইহি ৱাছাল্লামৰ ওচৰলৈ গৈ ক’লে, ‘হে আল্লাহৰ নবী, সঁচাকৈয়ে আমি ৰবিয়াহ জনগোষ্ঠীৰ গাঁৱৰ মানুহ, আৰু সঁচাকৈয়ে মুদলাৰ -কাফিৰসকলে আমাৰ আৰু আপোনাৰ মাজত থিয় হৈ আছে, যাতে আমি -নিৰাপদে- হাৰাম মাহৰ বাহিৰে আপোনাৰ ওচৰলৈ যাব নোৱাৰো, গতিকে আমাক আদেশ দিব এটা আজ্ঞা পালন কৰক যাতে আমি আমাৰ পিছফালৰ মানুহবোৰক প্ৰচাৰ কৰিব পাৰো যাতে আমি তাৰ লগত আঁঠু ল’লে স্বৰ্গত প্ৰৱেশ কৰিব পাৰো’। তেওঁ ক’লে, ‘মই তোমালোকক চাৰিটা বস্তুৰে আজ্ঞা দিছো আৰু চাৰিটা বস্তুৰ পৰা তোমালোকক নিষেধ কৰিছো: অৰ্থাৎ আল্লাহৰ ইবাদত কৰা, আৰু তেওঁক কোনো বস্তুৰে শ্বিৰ্ক নকৰিবা, নামাজ আদায় কৰা, জাকাত কৰা, ৰমজানত ৰোজা কৰা, আৰু ঘনিমাহৰ দামৰ পঞ্চমাংশ দিয়া আৰু মই তোমালোকক আদ-ডুবা’, আল-হান্তাম, আল-মুজাফত আৰু আন-নাকিৰত ৱাইন প্ৰেছ বনোৱাত নিষেধাজ্ঞা আৰোপ কৰিছো’। তেওঁলোকে সুধিলে, ‘হে আল্লাহৰ নবী, আপোনাৰ আন-নাকিৰৰ বিষয়ে কি জ্ঞান? ' তেওঁ ক'লে: 'গছৰ ডাল খোদিত কৰা হয় - ফুটা কৰা হয় - তাৰ পিছত আপুনি তাত খেজুৰ লগায়'। ছাইদে ক’লে, ‘বা তেওঁ ক’লে: ‘এজোপা খেজুৰ গছৰ পৰা। তাৰ পিছত আপুনি তাত পানী ৰাখে যেতিয়ালৈকে উতলি থকা পানী শান্ত নহয়, তাৰ পিছত আপুনি পান কৰে যেতিয়ালৈকে আপোনালোকৰ কোনোবাই - বা তেওঁলোকৰ কোনোবাই - আচলতে ককাকক তৰোৱালেৰে আঘাত নকৰে’, তেওঁ ক’লে, ‘আৰু সেই গোটত এজন মানুহ আছে যিজনো আঘাতপ্ৰাপ্ত হৈছে’। তেওঁ আকৌ ক’লে, ‘মই ইয়াক লুকুৱাই ৰাখিলোঁ কাৰণ মই আল্লাহৰ ৰাছুলুল্লাহ চাল্লাল্লাহু আলাইহি ৱাছাল্লামৰ ওচৰত লাজ পাইছিলোঁ, তাৰ পিছত মই সুধিলোঁ, ‘তেন্তে হে আল্লাহৰ ৰাছুল আমি কি পাত্ৰত পান কৰিব পাৰো? ' তেওঁ উত্তৰ দিলে, 'এটা টেন কৰা চামৰাৰ পাত্ৰত যাৰ মুখ বন্ধ আছিল'। তেওঁলোকে সুধিলে, ‘হে আল্লাহৰ ৰাছুল, সঁচাকৈয়ে আমাৰ দেশ নিগনিৰে ভৰি আছে, যাতে টেন কৰা চামৰাৰ পাত্ৰবোৰত কোনো পানীয় নাথাকে,’ তেতিয়া হজৰত চল্লাল্লাহু আলাইহি ৱাছলামে ক’লে, ‘আৰু যদিও ইয়াক নিগনিয়ে খায়, আৰু নিগনিয়ে খালেও, আৰু নিগনিয়ে খালেও’। ৰাবীজনে ক’লে, ‘আৰু আল্লাহৰ নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি ৱাছলামে আছিয়াজ আব্দুল কাইছক ক’লে, ‘সঁচাকৈয়ে তোমালোকৰ মাজত আল্লাহৰ ভাল লগা দুটা গুণ আছে, সেয়া হ’ল; ধৈৰ্য্য আৰু সাৱধান হওক''। আমাক কৈছে [মুহাম্মাদ বিন আল-মুৎছানা] আৰু [ইবনে বাছিয়াৰে] দুয়োজনে কৈছে, আমাক [ইবনে আবু আদি] [ছাইদ]ৰ পৰা [কাতাদাহ]ৰ পৰা কৈছে, আমাক কৈছে যে কেৱল এজন ৰাবীয়েই ৰাছুলজনক লগ পোৱা নাছিল। আৰু [আবু নাদলৰাঃ] [আবু ছাইদ আল-খুদ্ৰী]ৰ পৰা উল্লেখ কৰিছে যে ৰাছুল আব্দুল কাইছে যেতিয়া ৰাছুলুল্লাহ চাল্লাল্লাহু আলাইহি ৱাছাল্লামৰ সন্মুখত [ইবনে উলাইয়াহ]ৰ দৰে হাদীছৰ সৈতে মুখামুখি হয়, তেতিয়া কেৱল ইয়াত লিখা আছিল, ‘আৰু ইয়াত আপুনি খেজুৰ, বা খেজুৰ আৰু পানীৰ সৈতে মিহলি কৰা,’ আৰু তেওঁ কোৱা নাছিল, ‘[ছৈদে] কৈছে,’ বা কোৱা নাছিল, ‘ৱিথ তাৰিখ''।
হাদিছ
Imam Muslim : 26
حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ بَكَّارٍ الْبَصْرِيُّ حَدَّثَنَا أَبُو عَاصِمٍ عَنْ ابْنِ جُرَيْجٍ ح و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ وَاللَّفْظُ لَهُ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ قَالَ أَخْبَرَنِي أَبُو قَزَعَةَ أَنَّ أَبَا نَضْرَةَ أَخْبَرَهُ وَحَسَنًا أَخْبَرَهُمَا أَنَّ أَبَا سَعِيدٍ الْخُدْرِيَّ أَخْبَرَهُ أَنَّ وَفْدَ عَبْدِ الْقَيْسِ لَمَّا أَتَوْا نَبِيَّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالُوا يَا نَبِيَّ اللَّهِ جَعَلَنَا اللَّهُ فِدَاءَكَ مَاذَا يَصْلُحُ لَنَا مِنْ الْأَشْرِبَةِ فَقَالَ لَا تَشْرَبُوا فِي النَّقِيرِ قَالُوا يَا نَبِيَّ اللَّهِ جَعَلَنَا اللَّهُ فِدَاءَكَ أَوَ تَدْرِي مَا النَّقِيرُ قَالَ نَعَمْ الْجِذْعُ يُنْقَرُ وَسَطُهُ وَلَا فِي الدُّبَّاءِ وَلَا فِي الْحَنْتَمَةِ وَعَلَيْكُمْ بِالْمُوكَى
মোক কৈছে [মুহাম্মাদ বিন বক্কাৰ আল-বাছৰীয়ে] আমাক [আবু আছিম] [ইবনে জুৰাইজৰ পৰা] কৈছে। -আন এটা ৰিৱায়াতত কোৱা হৈছে-, আৰু তেওঁ মোক [মুহাম্মাদ বিন ৰফি’] ক’লে আৰু লাফাজ তেওঁৰ আছিল। আমাক কৈছে [আব্দুৰাজ্জাকে] আমাক কৈছে [ইবনে জুৰাইজে] তেওঁ কৈছে, আমাক [আবু কাজাআত] কৈছে যে [আবু নাদলেহ] এই কথা ৰিপৰ্ট কৰিছে, আৰু আল-হাছানে তেওঁলোক দুয়োকে ৰিপৰ্ট কৰিছে, যে [আবু ছাইদ আল-খুদ্ৰী] তেওঁক ৰিপৰ্ট কৰিছে, যে ৰাছুল আব্দুল কাইছে যেতিয়া তেওঁ আল্লাহৰ ৰাছুলুল্লাহ চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামৰ ওচৰলৈ আহিছিল তেতিয়া তেওঁ কৈছিল, ‘অ’ আল্লাহৰ নবী, আল্লাহে আমাক আপোনাৰ মুক্তিপণ হিচাপে বনাওক, আমাৰ বাবে কি পানীয় ভাল?' তেওঁ উত্তৰ দিলে: ‘আন-নাকিৰত মদ নাখাব’। তেওঁলোকে সুধিলে, ‘হে আল্লাহৰ নবী, আল্লাহে আমাক আপোনাৰ মুক্তিপণ কৰক, আপুনি জানেনে আন-নাকিৰ কি?’ তেওঁ উত্তৰ দিলে: 'হয়, গছৰ ডালৰ মাজভাগ খোদিত কৰা থাকে, আৰু তোমালোকে আদ-ডুবা` বা আল-হান্তামত পান কৰিব নালাগে, আৰু মূৰ ঢাকি পাত্ৰত মজুত পানীয় খাব লাগে'।
হাদিছ
Imam Muslim : 27
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَأَبُو كُرَيْبٍ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ جَمِيعًا عَنْ وَكِيعٍ قَالَ أَبُو بَكْرٍ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ زَكَرِيَّاءَ بْنِ إِسْحَقَ قَالَ حَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ صَيْفِيٍّ عَنْ أَبِي مَعْبَدٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ قَالَ أَبُو بَكْرٍ رُبَّمَا قَالَ وَكِيعٌ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ مُعَاذًا قَالَ بَعَثَنِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّكَ تَأْتِي قَوْمًا مِنْ أَهْلِ الْكِتَابِ فَادْعُهُمْ إِلَى شَهَادَةِ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنِّي رَسُولُ اللَّهِ فَإِنْ هُمْ أَطَاعُوا لِذَلِكَ فَأَعْلِمْهُمْ أَنَّ اللَّهَ افْتَرَضَ عَلَيْهِمْ خَمْسَ صَلَوَاتٍ فِي كُلِّ يَوْمٍ وَلَيْلَةٍ فَإِنْ هُمْ أَطَاعُوا لِذَلِكَ فَأَعْلِمْهُمْ أَنَّ اللَّهَ افْتَرَضَ عَلَيْهِمْ صَدَقَةً تُؤْخَذُ مِنْ أَغْنِيَائِهِمْ فَتُرَدُّ فِي فُقَرَائِهِمْ فَإِنْ هُمْ أَطَاعُوا لِذَلِكَ فَإِيَّاكَ وَكَرَائِمَ أَمْوَالِهِمْ وَاتَّقِ دَعْوَةَ الْمَظْلُومِ فَإِنَّهُ لَيْسَ بَيْنَهَا وَبَيْنَ اللَّهِ حِجَابٌ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ السَّرِيِّ حَدَّثَنَا زَكَرِيَّاءُ بْنُ إِسْحَقَ ح و حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ حَدَّثَنَا أَبُو عَاصِمٍ عَنْ زَكَرِيَّاءَ بْنِ إِسْحَقَ عَنْ يَحْيَى بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ صَيْفِيٍّ عَنْ أَبِي مَعْبَدٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَعَثَ مُعَاذًا إِلَى الْيَمَنِ فَقَالَ إِنَّكَ سَتَأْتِي قَوْمًا بِمِثْلِ حَدِيثِ وَكِيعٍ
আমাক [আবু বকৰ বিন আবু ছায়াইবা] আৰু [আবু কুৰাইব] আৰু [ইছহাক বিন ইব্ৰাহিম] সকলোৱে [ৱাকি’]ৰ পৰা কৈছে, [আবু বক্ৰে] ক’লে, আমাক [ৱাকি’] [জাকাৰিয়া বিন ইছহাক]ৰ পৰা কৈছে তেওঁ ক’লে, মোক [ইয়াহ্যা বিন আব্দুল্লাহ বিন শ্বাইফী] [আবু মা’বাদ]ৰ পৰা [ইবন আব্বাছ]ৰ পৰা কৈছে [মু’আজ বিন জাবাল], আবু বক্ৰে ক’লে, ‘হয়তো,’ ৱাকি’ ইবনে আব্বাছৰ পৰা ক’লে যে মু’আজে কৈছিল, ‘ৰছুলুল্লাহ চাল্লাল্লাহু আলাইহি ৱাছলামে মোক পঠিয়াইছে। তেওঁ ক’লে, ‘সঁচাকৈয়ে তোমালোক কিতাবৰ লোকসকলৰ কোনোবা এটা লোকৰ ওচৰলৈ আহিবা, গতিকে তেওঁলোকক সাক্ষ্য দিবলৈ আমন্ত্ৰণ কৰক যে আল্লাহৰ বাহিৰে আন কোনো দেৱতা - ইবাদতৰ যোগ্য - নাই, আৰু মই আল্লাহৰ ৰাছুল। যদি তেওঁলোকে এই বিষয়ত আপোনাৰ আজ্ঞা পালন কৰে, তেন্তে তেওঁলোকক কওক যে আল্লাহে তেওঁলোকৰ বাবে প্ৰতিদিনে আৰু ৰাতি পাঁচবাৰ নামাজ কৰাটো বাধ্যতামূলক কৰিছে। যদি তেওঁলোকে এই বিষয়ত আপোনাৰ আজ্ঞা পালন কৰে তেন্তে তেওঁলোকক কওক যে আল্লাহে তেওঁলোকৰ ওপৰত ধনীসকলৰ পৰা লোৱা আৰু তেওঁলোকৰ মাজৰ দুখীয়াসকলক বিতৰণ কৰা দান-বৰঙণি তেওঁলোকৰ ওপৰত ফৰজ কৰিছে। যদি তেওঁলোকে এনেদৰে আপোনাৰ আজ্ঞা পালন কৰে, তেন্তে আপুনি তেওঁলোকৰ উচ্চ ধন-সম্পত্তিৰ পৰা আঁতৰি থাকিব। যিসকলৰ অন্যায় হয় তেওঁলোকৰ নামাজলৈ ভয় কৰা, কাৰণ তেওঁৰ আৰু আল্লাহৰ মাজত কোনো বাধা নাই''। আমাক কৈছে [ইবনে আবু উমৰে] আমাক কৈছে [বিছিৰ বিন আছ-ছাৰীয়ে] আমাক [জাকাৰিয়া’ বিন ইছহাক] কৈছে। -আন এটা ৰিৱায়াতত কোৱা হৈছে- আৰু আমাক কোৱা হৈছে যে [আব্দ বিন হুমাইদে] আমাক [আবু আছিম] [জাকাৰিয়া’ বিন ইছহাকৰ] পৰা [য়াহ্যা বিন আব্দুল্লাহ বিন শ্বাইফি]ৰ পৰা [আবু মা’বাদ]ৰ পৰা [ইবনে আব্বাছ]ৰ পৰা কৈছে, যে হজৰত ছাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামে মুদাজক য়েমেনলৈ পঠিয়াইছে, গতিকে তেওঁ ক’লে: ‘মই তোমালোকে কৰিবা এটা জনগোষ্ঠীৰ ওচৰলৈ আহক'। ৱাকি’ৰ হাদীছৰ দৰে।
হাদিছ
Imam Muslim : 28
حَدَّثَنَا أُمَيَّةُ بْنُ بِسْطَامَ الْعَيْشِيُّ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ حَدَّثَنَا رَوْحٌ وَهُوَ ابْنُ الْقَاسِمِ عَنْ إِسْمَعِيلَ بْنِ أُمَيَّةَ عَنْ يَحْيَى بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ صَيْفِيٍّ عَنْ أَبِي مَعْبَدٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَمَّا بَعَثَ مُعَاذًا إِلَى الْيَمَنِ قَالَ إِنَّكَ تَقْدَمُ عَلَى قَوْمٍ أَهْلِ كِتَابٍ فَلْيَكُنْ أَوَّلَ مَا تَدْعُوهُمْ إِلَيْهِ عِبَادَةُ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ فَإِذَا عَرَفُوا اللَّهَ فَأَخْبِرْهُمْ أَنَّ اللَّهَ فَرَضَ عَلَيْهِمْ خَمْسَ صَلَوَاتٍ فِي يَوْمِهِمْ وَلَيْلَتِهِمْ فَإِذَا فَعَلُوا فَأَخْبِرْهُمْ أَنَّ اللَّهَ قَدْ فَرَضَ عَلَيْهِمْ زَكَاةً تُؤْخَذُ مِنْ أَغْنِيَائِهِمْ فَتُرَدُّ عَلَى فُقَرَائِهِمْ فَإِذَا أَطَاعُوا بِهَا فَخُذْ مِنْهُمْ وَتَوَقَّ كَرَائِمَ أَمْوَالِهِمْ
আমাক কৈছে [উমাইয়া বিন বিস্তাম আল-আইছিয়ে] আমাক কৈছে [ইয়াজিদ বিন জুৰাঈ`] আমাক [ৰৌহ] - অৰ্থাৎ ইবনে আল-কাছিম - [ইছমাইল বিন উমাইয়াহ]ৰ পৰা [ইয়াহ্যা বিন আব্দুল্লাহ বিন শ্বাইফি]ৰ পৰা [আবু মা’বাদ]ৰ পৰা [ইবনে আব্বাছ]ৰ পৰা কৈছে যে ৰাছুলুল্লাহ চাল্লাল্লাহু আলাইহি ৱাল্লাম আছিল মুআদজক য়েমেনলৈ পঠিয়াওঁতে তেওঁ ক’লে, ‘সঁচাকৈয়ে তোমালোকে কিতাবৰ লোকৰ এটা জনগোষ্ঠীৰ সন্মুখীন হৈছা, তেন্তে প্ৰথম ইচ্ছা যে আপুনি তেওঁলোকক আল্লাহ আজ্জা ৱা জাল্লাৰ ইবাদত কৰা, যদি তেওঁলোকে আল্লাহক চিনি পায়, তেন্তে তেওঁলোকক ক’ব যে আল্লাহে তেওঁলোকৰ বাবে দিনে-ৰাতিত পাঁচবাৰ নামাজ পঢ়াটো বাধ্যতামূলক কৰিছে। যদি তেওঁলোকে আপোনাৰ এই ধৰণে আজ্ঞা পালন কৰে, তেন্তে তেওঁলোকৰ পৰা জাকাত লওক আৰু তেওঁলোকৰ উচ্চ ধন-সম্পত্তিৰ প্ৰতি ভয় কৰক’।
হাদিছ
Imam Muslim : 29
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا لَيْثُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ عُقَيْلٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ قَالَ أَخْبَرَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ بْنِ مَسْعُودٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ لَمَّا تُوُفِّيَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَاسْتُخْلِفَ أَبُو بَكْرٍ بَعْدَهُ وَكَفَرَ مَنْ كَفَرَ مِنْ الْعَرَبِ قَالَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ لِأَبِي بَكْرٍ كَيْفَ تُقَاتِلُ النَّاسَ وَقَدْ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أُمِرْتُ أَنْ أُقَاتِلَ النَّاسَ حَتَّى يَقُولُوا لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ فَمَنْ قَالَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ فَقَدْ عَصَمَ مِنِّي مَالَهُ وَنَفْسَهُ إِلَّا بِحَقِّهِ وَحِسَابُهُ عَلَى اللَّهِ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ وَاللَّهِ لَأُقَاتِلَنَّ مَنْ فَرَّقَ بَيْنَ الصَّلَاةِ وَالزَّكَاةِ فَإِنَّ الزَّكَاةَ حَقُّ الْمَالِ وَاللَّهِ لَوْ مَنَعُونِي عِقَالًا كَانُوا يُؤَدُّونَهُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَقَاتَلْتُهُمْ عَلَى مَنْعِهِ فَقَالَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ فَوَاللَّهِ مَا هُوَ إِلَّا أَنْ رَأَيْتُ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ قَدْ شَرَحَ صَدْرَ أَبِي بَكْرٍ لِلْقِتَالِ فَعَرَفْتُ أَنَّهُ الْحَقُّ
আমাক কৈছে [কুটাইবা বিন ছাইদে] আমাক [লাইতছ বিন ছা’দ] [উকাইলৰ] পৰা [আজ-জুহৰী]ৰ পৰা কৈছে তেওঁ কৈছিল, আমাক [উবাইদুল্লাহ বিন আব্দুল্লাহ বিন উতবাহ বিন মাছুদ] [আবু হুৰাইৰা]ৰ পৰা কৈছে তেওঁ কৈছিল, ‘যেতিয়া ৰাছুলুল্লাহ চাল্লাল্লাহু আলাইহি ৱাছাল্লামৰ মৃত্যু হৈছিল, আৰু আবু বকৰক নিযুক্তি দিয়া হৈছিল খলিফা তেওঁৰ পিছত, আৰু আৰবসকলৰ মাজৰ পৰা কাফিৰসকলে কাফিৰ কৰিলে, তাৰ পিছত [উমৰ বিন আল-খাথ্থাবে] আবু বকৰক ক’লে, ‘আপুনি কেনেকৈ মানুহৰ লগত যুঁজিব পাৰে, যেতিয়া আল্লাহৰ ৰাছুল ছাল্লাল্লাহু আলাইহি ৱাছাল্লামে কৈছে: ‘মোক মানুহৰ লগত যুঁজিবলৈ আদেশ দিয়া হৈছিল যেতিয়ালৈকে তেওঁলোকে কোৱা নাই, ‘কোনো ভগৱান নাই - ইবাদতৰ যোগ্য - কিন্তু আল্লাহ’, গতিকে যিয়ে কয়, ‘ইয়া আছে কোনো ভগৱান - ইবাদতৰ যোগ্য - কিন্তু আল্লাহ’, তেন্তে সঁচাকৈয়ে তেওঁ নিজৰ সম্পত্তি আৰু আত্মাক মোৰ দ্বাৰা - আক্ৰমণৰ পৰা ৰক্ষা কৰিছে - অধিকাৰৰ বাহিৰে। ইছলাম, আৰু ইয়াৰ হিচাপ আল্লাহৰ হাতত অৰ্পণ কৰা হয়’। গতিকে [আবু বকৰ] ক’লে, ‘আল্লাহৰ কচম, মই সঁচাকৈয়ে সেইসকলৰ বিৰুদ্ধে যুঁজিম যিসকলে নামাজ আৰু জাকাতৰ মাজত পাৰ্থক্য কৰে, কাৰণ জাকাত হৈছে -এটা দাবী- সম্পত্তিৰ অধিকাৰ। আল্লাহৰ কচম, যদি তেওঁলোকে আল্লাহৰ ৰাছুলুল্লাহ চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামৰ ওচৰত ধন দিও তেওঁলোকৰ অনিচ্ছাৰ বাবে মোক বাধা দিয়ে, তেন্তে মই তেওঁলোকৰ অনিচ্ছাৰ বাবে তেওঁলোকৰ বিৰুদ্ধে যুঁজিম।' গতিকে [উমৰ বিন আল-খাথথাবে] ক’লে, ‘আল্লাহৰ কচম তেওঁৰ নহয় কিন্তু মই দেখিলোঁ যে আল্লাহে আবু বকৰৰ বুকুখন মেলি দিছে - তেওঁলোকৰ সৈতে - তেতিয়া মই গম পালোঁ যে তেওঁ সত্য''।
হাদিছ
Imam Muslim : 30
و حَدَّثَنَا أَبُو الطَّاهِرِ وَحَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى وَأَحْمَدُ بْنُ عِيسَى قَالَ أَحْمَدُ حَدَّثَنَا و قَالَ الْآخَرَانِ أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ قَالَ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ حَدَّثَنِي سَعِيدُ بْنُ الْمُسَيَّبِ أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ أَخْبَرَهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أُمِرْتُ أَنْ أُقَاتِلَ النَّاسَ حَتَّى يَقُولُوا لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ فَمَنْ قَالَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ عَصَمَ مِنِّي مَالَهُ وَنَفْسَهُ إِلَّا بِحَقِّهِ وَحِسَابُهُ عَلَى اللَّهِ
আৰু ই মোক [আবু আথ-তাহিৰ] আৰু [হৰমালাহ বিন ইয়াহিয়া] আৰু [আহমদ বিন ইছা]ক কৈছে, [আহমদে] কৈছে, ‘ই আমাক কৈছে’। আনহাতে আন দুজন মানুহে ক’লে, ‘তেওঁ আমাক ক’লে [ইবনে ৱাহব] তেওঁ ক’লে, তেওঁ মোক [ইবনে শ্বিহাব]ৰ পৰা [ইউনুছ] ক’লে তেওঁ ক’লে, তেওঁ মোক [চাইদ বিন আল-মুছাইয়াব] ক’লে যে [আবু হুৰাইৰা] তেওঁক কৈছিল যে আল্লাহৰ ৰাছুলুল্লাহ চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামে ক’লে, ‘যেতিয়ালৈকে তেওঁলোকে কোৱা নাই, তেতিয়ালৈকে মোক মানুহৰ লগত যুঁজিবলৈ আদেশ দিয়া হ’ল, ‘যেতিয়ালৈকে কোনো যাতায়ত নাই- ইবাদতৰ যোগ্য - কিন্তু আল্লাহ’, তেতিয়া যিয়ে কয়, ‘আল্লাহৰ বাহিৰে আন কোনো দেৱতা নাই - ইবাদতৰ যোগ্য -, তেন্তে সঁচাকৈয়ে তেওঁ নিজৰ সম্পত্তি আৰু জীৱন - মোৰ আক্ৰমণৰ পৰা ৰক্ষা কৰিছে - ইছলামৰ অধিকাৰৰ বাহিৰে, আৰু তেওঁৰ হিচাপ আল্লাহৰ ওপৰত এৰি দিয়া হৈছে’।
হাদিছ
Imam Muslim : 31
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَبْدَةَ الضَّبِّيُّ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ يَعْنِي الدَّرَاوَرْدِيَّ عَنْ الْعَلَاءِ ح و حَدَّثَنَا أُمَيَّةُ بْنُ بِسْطَامَ وَاللَّفْظُ لَهُ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ حَدَّثَنَا رَوْحٌ عَنْ الْعَلَاءِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ يَعْقُوبَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أُمِرْتُ أَنْ أُقَاتِلَ النَّاسَ حَتَّى يَشْهَدُوا أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَيُؤْمِنُوا بِي وَبِمَا جِئْتُ بِهِ فَإِذَا فَعَلُوا ذَلِكَ عَصَمُوا مِنِّي دِمَاءَهُمْ وَأَمْوَالَهُمْ إِلَّا بِحَقِّهَا وَحِسَابُهُمْ عَلَى اللَّهِ
আমাক কৈছে [আহমদ বিন আব্দাহ আদল-দ্লব্বিয়ে] আমাক [আব্দুল আজিজ] -অৰ্থাৎ আদ-দৰাৱাৰ্ডি- [আল-আলা’]ৰ পৰা কৈছে। -আন এটা ৰিৱায়াতত ইয়াৰ কথা উল্লেখ কৰা হৈছে- আৰু আমাক [উমাইয়া বিন বিস্তাম] আৰু লাফাজ তেওঁৰ বুলি কৈছে, আমাক [ইয়াজিদ বিন জুৰা’ই] আমাক [ৰৌহ] [আল-আলা’ বিন আব্দুৰহমান বিন ইয়াকুব] [তেওঁৰ পিতৃ]ৰ পৰা [আবু হুৰাইৰা]ৰ পৰা ৰাছুলুল্লাহ চাল্লাল্লাহু আলাইহি ৱাছল্লামৰ পৰা কৈছে, তেওঁ ক’লে: 'মোক মানুহৰ লগত যুঁজিবলৈ নিৰ্দেশ দিয়া হৈছিল যেতিয়ালৈকে তেওঁলোকে সাক্ষ্য নিদিয়ে যে কোনো দেৱতা নাই - ইবাদত হোৱাৰ অধিকাৰ আছে - কিন্তু আল্লাহ আৰু মোক আৰু মই অনা কোৰাণক বিশ্বাস কৰক, তেন্তে যদি তেওঁলোকে এই কথা কয়, তেন্তে সঁচাকৈয়ে তেওঁলোকে নিজৰ সম্পত্তি আৰু আত্মাক ৰক্ষা কৰিছে - মোৰ আক্ৰমণৰ পৰা - যদিহে ই ইছলামৰ অধিকাৰৰ বাবে নহয়।' আৰু তেওঁলোকৰ হিচাপ আল্লাহৰ ওপৰত এৰি দিয়া হৈছে’।
হাদিছ
Imam Muslim : 32
و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ غِيَاثٍ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي سُفْيَانَ عَنْ جَابِرٍ وَعَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أُمِرْتُ أَنْ أُقَاتِلَ النَّاسَ بِمِثْلِ حَدِيثِ ابْنِ الْمُسَيَّبِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ح و حَدَّثَنِي أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ ح و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ يَعْنِي ابْنَ مَهْدِيٍّ قَالَا جَمِيعًا حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ عَنْ جَابِرٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أُمِرْتُ أَنْ أُقَاتِلَ النَّاسَ حَتَّى يَقُولُوا لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ فَإِذَا قَالُوا لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ عَصَمُوا مِنِّي دِمَاءَهُمْ وَأَمْوَالَهُمْ إِلَّا بِحَقِّهَا وَحِسَابُهُمْ عَلَى اللَّهِ ثُمَّ قَرَأَ { إِنَّمَا أَنْتَ مُذَكِّرٌ لَسْتَ عَلَيْهِمْ بِمُسَيْطِرٍ }
আৰু আমাক কোৱা হৈছে যে [আবু বকৰ বিন আবু ছায়াইবা] আমাক [হাফছ বিন গিয়াতছ] [আল-আমাছি]ৰ পৰা [আবু চুফিয়ান]ৰ পৰা [জাবিৰ]ৰ পৰা [আবু ছালিহ]ৰ পৰা [আবু হুৰাইৰা]ৰ পৰা কৈছে, দুয়োজনে কৈছে, ‘ৰাছুলুল্লাহ চাল্লাল্লাহু আলাইহি ৱাছলামে কৈছে, ‘মোক ইবানৰ হাদীছ অনুসৰি মানুহৰ লগত যুঁজিবলৈ আদেশ দিয়া হৈছিল আবু হুৰাইৰাৰ পৰা আল-মুছায়াব। -আন এটা ৰিৱায়াতত কোৱা হৈছে- আৰু মোক কোৱা হৈছে [আবু বকৰ বিন আবু ছায়াইবা] আমাক [ৱাকি’] কৈছে। -আন এটা ৰিৱায়াতত ইয়াৰ উল্লেখ আছে- আৰু মোক কোৱা হৈছে [মুহাম্মাদ বিন আল-মুছানাই] আমাক [আব্দুৰহমান] -অৰ্থাৎ বিন মাহদি- দুয়োজনে কৈছে, আমাক [চুফিয়ান] [আবু আজ-জুবাইৰ]ৰ পৰা [জাবিৰ]ৰ পৰা কৈছে তেওঁ ক’লে, ‘আল্লাহৰ ৰাছুলে ক’লে: ‘মোক মানুহৰ লগত যুঁজিবলৈ নিৰ্দেশ দিয়া হৈছিল যেতিয়ালৈকে তেওঁলোকে কোৱা নাই, ‘যাবীৰে নহয় -হ’ ইবাদত কৰাৰ অধিকাৰ আছে- কিন্তু আল্লাহ’, গতিকে তেওঁলোকে ক’লে, ‘আল্লাহৰ বাহিৰে আন কোনো ভগৱান নাই -যাৰ ইবাদত কৰাৰ অধিকাৰ আছে-, তেন্তে সঁচাকৈয়ে তেওঁলোকে ইছলামৰ অধিকাৰৰ বাহিৰে -মোৰ আক্ৰমণৰ পৰা- নিজৰ সম্পত্তি আৰু আত্মাক ৰক্ষা কৰিছে। আৰু তেওঁলোকৰ হিচাপ আল্লাহৰ ওপৰত এৰি দিয়া হৈছে। তেতিয়া তেওঁ পঢ়িলে: '-সঁচাকৈয়ে তুমি -কেৱল- সতৰ্কবাণী।' তেওঁলোকৰ ওপৰত আপোনাৰ একেবাৰেই কোনো ক্ষমতা নাই- ' -Qs. আল গাছিয়াহ: ২১-২২-।
হাদিছ
Imam Muslim : 33
حَدَّثَنَا أَبُو غَسَّانَ الْمِسْمَعِىُّ مَالِكُ بْنُ عَبْدِ الْوَاحِدِ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ الصَّبَّاحِ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ وَاقِدِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ زَيْدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أُمِرْتُ أَنْ أُقَاتِلَ النَّاسَ حَتَّى يَشْهَدُوا أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ وَيُقِيمُوا الصَّلَاةَ وَيُؤْتُوا الزَّكَاةَ فَإِذَا فَعَلُوا عَصَمُوا مِنِّي دِمَاءَهُمْ وَأَمْوَالَهُمْ إِلَّا بِحَقِّهَا وَحِسَابُهُمْ عَلَى اللَّهِ
আমাক কৈছে [আবু গাছান আল-মিছমাই মালিক বিন আব্দুল ৱাহিদে] আমাক [আব্দুল মালিক বিন আছ-শ্বাব্বা] [ছ্যু’বাহ]ৰ পৰা [ৱাকিদ বিন মহম্মদ বিন জাইদ বিন আব্দুল্লাহ বিন উমৰ]ৰ পৰা [তেওঁৰ পিতৃ] [আব্দুল্লাহ বিন উমৰ]ৰ পৰা কৈছে তেওঁ ক’লে: ‘মোক জনসাধাৰণৰ লগত যুঁজিবলৈ নিৰ্দেশ দিয়া হৈছিল যেতিয়ালৈকে তেওঁলোকে সাক্ষ্য নিদিয়ে যে কোনো ঈশ্বৰ নাই - ইবাদতৰ যোগ্য - কিন্তু আল্লাহ আৰু যে মহম্মদ আল্লাহৰ ৰাছুল, তেওঁলোকে প্ৰাৰ্থনা, আৰু জাকাত দিয়া প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল। গতিকে যদি তেওঁলোকে এই কাম কৰে, তেন্তে সঁচাকৈয়ে তেওঁলোকে নিজৰ সম্পত্তি আৰু আত্মাক -মোৰ আক্ৰমণ-ৰ পৰা ৰক্ষা কৰিছে, ইছলামিক অধিকাৰৰ বাহিৰে। আৰু তেওঁলোকৰ হিচাপ আল্লাহৰ ওপৰত এৰি দিয়া হৈছে’।
হাদিছ
Imam Muslim : 34
و حَدَّثَنَا سُوَيْدُ بْنُ سَعِيدٍ وَابْنُ أَبِي عُمَرَ قَالَا حَدَّثَنَا مَرْوَانُ يَعْنِيَانِ الْفَزَارِيَّ عَنْ أَبِي مَالِكٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ قَالَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَكَفَرَ بِمَا يُعْبَدُ مِنْ دُونِ اللَّهِ حَرُمَ مَالُهُ وَدَمُهُ وَحِسَابُهُ عَلَى اللَّهِ و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا أَبُو خَالِدٍ الْأَحْمَرُ ح وَحَدَّثَنِيهِ زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ كِلَاهُمَا عَنْ أَبِي مَالِكٍ عَنْ أَبِيهِ أَنَّهُ سَمِعَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ وَحَّدَ اللَّهَ ثُمَّ ذَكَرَ بِمِثْلِهِ
আৰু আমাক কোৱা হৈছে [ছুৱাইদ বিন ছাইদ] আৰু [ইবনে আবু উমৰ] দুয়োজনে কৈছে, আমাক কৈছে [মাৰৱান] দুয়োৰে অৰ্থ আছিল মাৰৱান আল-ফজাৰী, [আবু মালিকৰ] পৰা [তেওঁৰ পিতৃৰ পৰা] তেওঁ কৈছিল, ‘মই শুনিছো আল্লাহৰ ৰাছুল ছাল্লাল্লাহু আলাইহি ৱাছলামে কোৱা: ‘যিজনে কয় যে কোনো ঈশ্বৰ নাই -যাৰ ইবাদত কৰাৰ অধিকাৰ আছে- কিন্তু আল্লাহ, আৰু আল্লাহৰ বাহিৰে আন যিকোনো বস্তুক বদনাম কৰে, তেন্তে তেওঁৰ ধন আৰু তেজ হাৰাম, আৰু তেওঁলোকৰ পুৰস্কাৰ আল্লাহৰ ওচৰত’। আৰু আমাক কোৱা হৈছে [আবু বকৰ বিন আবু ছায়াইবা] আমাক [আবু খালিদ আল আহমৰে] কৈছে। -আন এটা ৰিৱায়াতত কোৱা হৈছে- আৰু তেওঁ মোক ইয়াৰ বিষয়ে কৈছে [জুহাইৰ বিন হাৰ্বে] আমাক [ইয়াজিদ বিন হাৰুণ] [আবু মালিক] আৰু [তেওঁৰ পিতৃ] দুয়োজনকে কৈছে যে তেওঁ হজৰত ছল্লাল্লাহু আলাইহি ৱাছলামে কোৱা শুনিছে: ‘যিজনে আল্লাহৰ ওপৰত আস্থা ৰাখে,’ তাৰ পিছত তেনেকুৱা কিবা এটা উল্লেখ কৰিছে’।
হাদিছ
Imam Muslim : 35
و حَدَّثَنِي حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى التُّجِيبِيُّ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ قَالَ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ أَخْبَرَنِي سَعِيدُ بْنُ الْمُسَيَّبِ عَنْ أَبِيهِ قَالَ لَمَّا حَضَرَتْ أَبَا طَالِبٍ الْوَفَاةُ جَاءَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَوَجَدَ عِنْدَهُ أَبَا جَهْلٍ وَعَبْدَ اللَّهِ بْنَ أَبِي أُمَيَّةَ بْنِ الْمُغِيرَةِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا عَمِّ قُلْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ كَلِمَةً أَشْهَدُ لَكَ بِهَا عِنْدَ اللَّهِ فَقَالَ أَبُو جَهْلٍ وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ أَبِي أُمَيَّةَ يَا أَبَا طَالِبٍ أَتَرْغَبُ عَنْ مِلَّةِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ فَلَمْ يَزَلْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَعْرِضُهَا عَلَيْهِ وَيُعِيدُ لَهُ تِلْكَ الْمَقَالَةَ حَتَّى قَالَ أَبُو طَالِبٍ آخِرَ مَا كَلَّمَهُمْ هُوَ عَلَى مِلَّةِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ وَأَبَى أَنْ يَقُولَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَمَا وَاللَّهِ لَأَسْتَغْفِرَنَّ لَكَ مَا لَمْ أُنْهَ عَنْكَ فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ { مَا كَانَ لِلنَّبِيِّ وَالَّذِينَ آمَنُوا أَنْ يَسْتَغْفِرُوا لِلْمُشْرِكِينَ وَلَوْ كَانُوا أُولِي قُرْبَى مِنْ بَعْدِ مَا تَبَيَّنَ لَهُمْ أَنَّهُمْ أَصْحَابُ الْجَحِيمِ } وَأَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى فِي أَبِي طَالِبٍ فَقَالَ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ { إِنَّكَ لَا تَهْدِي مَنْ أَحْبَبْتَ وَلَكِنَّ اللَّهَ يَهْدِي مَنْ يَشَاءُ وَهُوَ أَعْلَمُ بِالْمُهْتَدِينَ } و حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ قَالَا أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ ح و حَدَّثَنَا حَسَنٌ الْحُلْوَانِيُّ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ قَالَا حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ وَهُوَ ابْنُ إِبْرَاهِيمَ بْنِ سَعْدٍ قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ صَالِحٍ كِلَاهُمَا عَنْ الزُّهْرِيِّ بِهَذَا الْإِسْنَادِ مِثْلَهُ غَيْرَ أَنَّ حَدِيثَ صَالِحٍ انْتَهَى عِنْدَ قَوْلِهِ فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ فِيهِ وَلَمْ يَذْكُرْ الْآيَتَيْنِ وَقَالَ فِي حَدِيثِهِ وَيَعُودَانِ فِي تِلْكَ الْمَقَالَةِ وَفِي حَدِيثِ مَعْمَرٍ مَكَانَ هَذِهِ الْكَلِمَةِ فَلَمْ يَزَالَا بِهِ
আৰু তেওঁ মোক ক’লে [হাৰমালাহ বিন ইয়াহ্যা আত-তুজিবীয়ে] মোক ক’লে [আব্দুল্লাহ বিন ৱাহব] তেওঁ ক’লে, তেওঁ মোক [ইউনুছ] [ইবনে শ্বিহাব]ৰ পৰা ক’লে তেওঁ ক’লে, তেওঁ মোক ক’লে [ছাইদ বিন আল-মুছায়াব] [তেওঁৰ পিতৃৰ পৰা] তেওঁ ক’লে, ‘ৰাছুলুল্লাহ চাল্লাল্লাহু আলাইহি ৱাছলামে আবু তালিবৰ ওচৰলৈ গৈছিল সেই সময়ত যেতিয়া তেওঁ মৃত্যুৰ সন্মুখীন হৈছিল। তেওঁ আবু জাহল আৰু আব্দুল্লাহ বিন আবু উমাইয়া বিন আল মুগিৰাকো তাত পাইছিল। ৰাছুলুল্লাহ চাল্লাল্লাহু আলাইহি ৱাছাল্লামে ক’লে, ককা! বিশ্বাসৰ দুটা বাক্য কওক, মই আল্লাহৰ আগত তোমাৰ সাক্ষী হ’ম’। তেতিয়া আবু জাহল আৰু আব্দুল্লাহ বিন আবু উমাইয়াই ক’লে, ‘হে আবু তালিব, আপুনি আব্দুল মুথতালিবৰ ধৰ্ম পৰিত্যাগ কৰিবলৈ সক্ষম হৈছেনে? ' ৰাছুলুল্লাহ চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামে হাৰ নামানিলে আৰু তাৰ পৰিৱৰ্তে তেওঁক দুটা কলিমা ধৰ্ম আবৃত্তি কৰিবলৈ শিকাই থাকিল আৰু বহুবাৰ আওৰাই থাকিল। গতিকে আবু তালিবে তেওঁলোকৰ আগত তেওঁৰ শেষ কথা হিচাপে উত্তৰ দিলে যে তেওঁ আব্দুল মুতালিবৰ ধৰ্মৰ লগত থাকিব, আৰু কালিমা শ্বাহদাত উচ্চাৰণ কৰিবলৈ অনিচ্ছুক। ৰাছুলুল্লাহ চাল্লাল্লাহু আলাইহি ৱাছাল্লামেও কৈছে: ‘আল্লাহৰ কচম মই তোমালোকৰ বাবে আল্লাহৰ পৰা ক্ষমা বিচাৰিম,’ গতিকে আল্লাহে এই আয়াতটো অৱতীৰ্ণ কৰিলে: ‘-নবী আৰু বিশ্বাসীসকলৰ বাবে শ্বিৰ্ক কৰাসকলৰ বাবে ক্ষমা বিচৰা জায়েজ নহয়, যদিও তেওঁলোক নিজৰ আত্মীয় হয়, তাৰ পিছত তেওঁলোকৰ বাবে স্পষ্ট হৈ পৰাৰ পিছত যে শ্বিৰ্কসকল জাহান্নামত বিশেষজ্ঞ-’ -Qs. তৌবাত: ১১৩-। তাৰ পিছত আল্লাহে আবু তালিবৰ কাণ্ডৰ সন্দৰ্ভত নিজৰ বাক্য পঠিয়াই দিলে: ‘সঁচাকৈয়ে, হে মহম্মদ, আপোনাৰ প্ৰিয়জনক হিদায়ত দিয়াৰ ক্ষমতা নাই যাতে তেওঁ ইছলাম গ্ৰহণ কৰে, কিন্তু আল্লাহ সেইজনেই যিজনক তেওঁ ইচ্ছা কৰাসকলক হিদায়ত দিয়াৰ ক্ষমতা আছে, আৰু তেওঁৱেই সৰ্বোত্তমভাৱে জানে যিসকল লোক যিয়ে ইছলাম আকোৱালি ল’বলৈ হিদায়ত ল’বলৈ -ইচ্ছুক--’। -প্ৰশ্ন। আল কাছাছ: ৫৬-। আৰু আমাক কৈছে [ইছহাক বিন ইব্ৰাহিম] আৰু [আব্দ বিন হুমাইদে] দুয়োজনে কৈছে, আমাক কৈছে [আব্দুৰাজ্জাকে] আমাক [মা’মৰ] কৈছে। -আন এটা ৰিৱায়াতত কোৱা হৈছে- আৰু আমাক কৈছে [হাছান আল-হুলৱানী] আৰু [আব্দ বিন হুমাইদে] দুয়োজনে কৈছে, আমাক কৈছে [য়া'কুব] -অৰ্থাৎ ইবনে ইব্ৰাহিম বিন ছা'আদ- তেওঁ কৈছিল, আমাক [মোৰ পিতৃ] [ছালিহ]ৰ পৰা দুয়োকে [আজ-জুহৰী]ৰ পৰা এই ছানাদৰ সৈতে কৈছে উদাহৰণস্বৰূপে। কিন্তু ছালিহৰ হাদীছৰ শেষত এই শব্দৰে "তাৰ পিছত আল্লাহে তেওঁৰ বিষয়ে তেওঁৰ বাণী অৱতীৰ্ণ কৰিলে" আৰু তেওঁ এই দুটা আয়াতৰ কথা উল্লেখ কৰা নাই। তেওঁৰ হাদীছত "আৰু দুয়োজনে একেটা শব্দৰ আওৰাইছিল" বুলিও উল্লেখ কৰিছে মামমাৰৰ হাদীছত, যিটো এই বাক্যৰ বিকল্প। আৰু দুয়োজনে সেইটো মানি চলিল।"
হাদিছ
Imam Muslim : 36
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبَّادٍ وَابْنُ أَبِي عُمَرَ قَالَا حَدَّثَنَا مَرْوَانُ عَنْ يَزِيدَ وَهُوَ ابْنُ كَيْسَانَ عَنْ أَبِي حَازِمٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِعَمِّهِ عِنْدَ الْمَوْتِ قُلْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ أَشْهَدُ لَكَ بِهَا يَوْمَ الْقِيَامَةِ فَأَبَى فَأَنْزَلَ اللَّهُ { إِنَّكَ لَا تَهْدِي مَنْ أَحْبَبْتَ } الْآيَةَ
আমাক [মুহাম্মাদ বিন আব্বাদ] আৰু [ইবনে আবু উমৰ] দুয়োজনে কৈছে, আমাক [মাৰৱান] [ইয়াজিদ]ৰ পৰা কৈছে -অৰ্থাৎ ইবনে কাইছানক- [আবু হাজিম]ৰ পৰা [আবু হুৰাইৰা]ৰ পৰা তেওঁ কৈছিল, ‘আল্লাহৰ ৰাছুল ছাল্লাল্লাহু আলাইহি ৱাছাল্লামে তেওঁৰ ককাক ক’লে যেতিয়া তেওঁৰ মৃত্যু হ’বলৈ ওলাইছিল: ‘কওক, ‘যত্ন নাই - আল্লাহৰ বাহিৰে আন ইবাদত হোৱাৰ যোগ্য' মই নিশ্চয়কৈ তোমালোকৰ বাবে এই কথাৰে কিয়ামতৰ দিনত সাক্ষ্য দিম'। কিন্তু তেওঁ অস্বীকাৰ কৰিলে, তাৰ পিছত আল্লাহে অৱতীম কৰিলে: ‘-সঁচাকৈয়ে তোমালোকে ভালপোৱা সকলক পথ প্ৰদৰ্শন কৰিব নোৱাৰিবা-’ -Qs. আল কাছাছ: ৫৬-।
হাদিছ
Imam Muslim : 37
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمِ بْنِ مَيْمُونٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ كَيْسَانَ عَنْ أَبِي حَازِمٍ الْأَشْجَعِيِّ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِعَمِّهِ قُلْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ أَشْهَدُ لَكَ بِهَا يَوْمَ الْقِيَامَةِ قَالَ لَوْلَا أَنْ تُعَيِّرَنِي قُرَيْشٌ يَقُولُونَ إِنَّمَا حَمَلَهُ عَلَى ذَلِكَ الْجَزَعُ لَأَقْرَرْتُ بِهَا عَيْنَكَ فَأَنْزَلَ اللَّهُ { إِنَّكَ لَا تَهْدِي مَنْ أَحْبَبْتَ وَلَكِنَّ اللَّهَ يَهْدِي مَنْ يَشَاءُ }
আমাক কৈছে [মুহাম্মাদ বিন হাতিম বিন মাইমুনে] আমাক কৈছে [য়াহ্যা বিন ছাইদে] আমাক [ইয়াজিদ বিন কাইছান] [আবু হাজিম আল-আছিজাই]ৰ পৰা [আবু হুৰাইৰা]ৰ পৰা কৈছে তেওঁ কৈছিল, ‘আল্লাহৰ ৰাছুল ছাল্লাল্লাহু আলাইহি ৱাছাল্লামে তেওঁৰ ককাক ক’লে যেতিয়া তেওঁৰ মৃত্যু হ’বলৈ ওলাইছিল: ‘কওক, ‘যি কোনো ঈশ্বৰ নাই - আল্লাহৰ বাহিৰে আন ইবাদত হোৱাৰ যোগ্য' মই নিশ্চয়কৈ তোমালোকৰ বাবে এই কথাৰে কিয়ামতৰ দিনত সাক্ষ্য দিম'। তেওঁ উত্তৰ দিলে, ‘যদি কোৰেইচসকলে মোক তেওঁলোকৰ এই কথাৰে তিৰস্কাৰ নকৰা হ’লহেঁতেন, ‘তেওঁ উদ্বিগ্ন হোৱাৰ বাবেই এই কাম কৰিলে’, তেন্তে মই আপোনাৰ চকুৰে সেই বাক্যটোৰ সৈতে সন্মত হ’লোহেঁতেন’। তাৰ পিছত আল্লাহে অৱতীৰ্ণ কৰিলে: ‘-সঁচাকৈয়ে তোমালোকে ভালপোৱা সকলক পথ প্ৰদৰ্শন কৰিব নোৱাৰিবা, কিন্তু মই যিসকলক তেওঁ ইচ্ছা কৰে তেওঁলোকক পথ প্ৰদৰ্শন কৰিম-’ -Qs. আল কাছাছ: ৫৬-।
হাদিছ
Imam Muslim : 38
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ كِلَاهُمَا عَنْ إِسْمَعِيلَ بْنِ إِبْرَاهِيمَ قَالَ أَبُو بَكْرٍ حَدَّثَنَا ابْنُ عُلَيَّةَ عَنْ خَالِدٍ قَالَ حَدَّثَنِي الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ عَنْ حُمْرَانَ عَنْ عُثْمَانَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ مَاتَ وَهُوَ يَعْلَمُ أَنَّهُ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ دَخَلَ الْجَنَّةَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي بَكْرٍ الْمُقَدَّمِيُّ حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ الْمُفَضَّلِ حَدَّثَنَا خَالِدٌ الْحَذَّاءُ عَنْ الْوَلِيدِ أَبِي بِشْرٍ قَالَ سَمِعْتُ حُمْرَانَ يَقُولُ سَمِعْتُ عُثْمَانَ يَقُولُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مِثْلَهُ سَوَاءً
আমাক [আবু বকৰ বিন আবু ছায়াইবা] আৰু [জুহাইৰ বিন হৰ্ব] দুয়োজনেই [ইছমাইল বিন ইব্ৰাহিম]ৰ পৰা কৈছে, [আবু বকৰ] কৈছে, আমাক [ইবনে উলাইয়াহ] [খালিদ]ৰ পৰা কৈছে তেওঁ ক’লে, আমাক [আল-ৱালিদ বিন মুছলিম] [হুমৰাণৰ] পৰা [উছমান]ৰ পৰা কৈছে তেওঁ ক’লে, ‘ৰাছুলুল্লাহ চাল্লাল্লাহু আলাইহিৱে কৈছিল: 'যিজনে আল্লাহৰ বাহিৰে আন কোনো দেৱতা - ইবাদতৰ যোগ্য - নাই বুলি জানিও মৃত্যুবৰণ কৰে, তেওঁ নিশ্চয় স্বৰ্গত প্ৰৱেশ কৰিব'। আমাক কৈছে [মুহাম্মাদ বিন আবু বকৰ আল-মুকাদ্দামীয়ে] আমাক কৈছে [বিছিৰ বিন আল-মুফাদ্দলালে] আমাক [খালিদ আল-হাজজা’] [আল-ৱালিদ আবু বিছিৰ]ৰ পৰা কৈছে তেওঁ কৈছে, মই [হুমৰাণ] কোৱা শুনিছো, মই [উছমানে] কোৱা শুনিছো, মই ৰাছুলুল্লাহ চাল্লাল্লাহু আলাইহি ৱাছল্লামেও একে কথা কোৱা শুনিছো বস্তু'।
হাদিছ
Imam Muslim : 39
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ النَّضْرِ بْنِ أَبِي النَّضْرِ قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو النَّضْرِ هَاشِمُ بْنُ الْقَاسِمِ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ الْأَشْجَعِيُّ عَنْ مَالِكِ بْنِ مِغْوَلٍ عَنْ طَلْحَةَ بْنِ مُصَرِّفٍ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ كُنَّا مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي مَسِيرٍ قَالَ فَنَفِدَتْ أَزْوَادُ الْقَوْمِ قَالَ حَتَّى هَمَّ بِنَحْرِ بَعْضِ حَمَائِلِهِمْ قَالَ فَقَالَ عُمَرُ يَا رَسُولَ اللَّهِ لَوْ جَمَعْتَ مَا بَقِيَ مِنْ أَزْوَادِ الْقَوْمِ فَدَعَوْتَ اللَّهَ عَلَيْهَا قَالَ فَفَعَلَ قَالَ فَجَاءَ ذُو الْبُرِّ بِبُرِّهِ وَذُو التَّمْرِ بِتَمْرِهِ قَالَ وَقَالَ مُجَاهِدٌ وَذُو النَّوَاةِ بِنَوَاهُ قُلْتُ وَمَا كَانُوا يَصْنَعُونَ بِالنَّوَى قَالَ كَانُوا يَمُصُّونَهُ وَيَشْرَبُونَ عَلَيْهِ الْمَاءَ قَالَ فَدَعَا عَلَيْهَا حَتَّى مَلَأَ الْقَوْمُ أَزْوِدَتَهُمْ قَالَ فَقَالَ عِنْدَ ذَلِكَ أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنِّي رَسُولُ اللَّهِ لَا يَلْقَى اللَّهَ بِهِمَا عَبْدٌ غَيْرَ شَاكٍّ فِيهِمَا إِلَّا دَخَلَ الْجَنَّةَ
আমাক কৈছে [আবু বকৰ বিন আন-নাদলাৰ বিন আবু আন-নাদলাৰ] তেওঁ কৈছে, আমাক কৈছে [আবু আন-নাদলাৰ হাছিম বিন আল-কাছিমে] আমাক [উবাইদুল্লাহ আল-আছজাই] [মালিক বিন মিঘৱাল]ৰ পৰা [থালহা বিন মুশ্বৰীফ]ৰ পৰা [আবু ছালিহ]ৰ পৰা [আবু হুৰাইৰা]ৰ পৰা কৈছে তেওঁ কৈছিল, ‘আমি তাৰ লগত আছিলো ৰাছুলুল্লাহ চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামে এক যাত্ৰাত’। তাৰ পাছত তেওঁ ক’লে, ‘তেতিয়া মানুহৰ ৰচনা শেষ হ’ল’। তাৰ পাছত তেওঁ ক’লে, ‘যেতিয়ালৈকে তেওঁলোকে নিজৰ কিছুমান জীৱ-জন্তু বধ কৰিব নিবিচাৰে’। ৰাবীজনে ক’লে, ‘তাৰ পিছত উমৰে ক’লে, ‘হে আল্লাহৰ ৰাছুল, যদি আপুনি মানুহৰ কিছুমান ৰচনা সংগ্ৰহ কৰি তাৰ ওপৰত আল্লাহৰ ওচৰত প্ৰাৰ্থনা কৰিলেহেঁতেন - তেন্তে ভাল হ’লহেঁতেন -’। কথকে ক’লে, ‘তেতিয়া তেওঁ কৰিলে’। কথকে ক’লে, ‘তেতিয়া ঘেঁহুৰ মালিকে ঘেঁহু লৈ আহিল, খেজুৰৰ মালিকে খেজুৰ লৈ আহিল’। ৰাবীজনে ক’লে, ‘আৰু মুজাহিদে ক’লে, “আৰু শস্যৰ মালিকসকলে নিজৰ শস্যৰ সৈতে।” মই ক'লোঁ, "শস্যৰ লগত তেওঁলোকে কি কৰিলে?" তেওঁ উত্তৰ দিলে, "তেওঁলোকে ইয়াৰ পৰা পানী চুহি খাইছিল।" তেওঁ ক’লে, “তাৰ পিছত আল্লাহৰ ৰাছুলে তেওঁলোকক মাতিলে যেতিয়ালৈকে তেওঁলোকে নিজৰ ৰচনা পূৰণ কৰিব নোৱাৰে।” ৰাছুৱে ক’লে, “গতিকে আল্লাহৰ ৰাছুলে সেই সময়ত প্ৰাৰ্থনা কৰিলে: ‘মই সাক্ষ্য দিছো যে আল্লাহৰ বাহিৰে আন কোনো দেৱতা - ইবাদতৰ যোগ্য - নাই আৰু মই আল্লাহৰ ৰাছুল, কোনো বান্দাই আল্লাহক জোৰকৈ ধৰি ৰাখি কোনো সন্দেহ নোহোৱাকৈ জান্নাতত প্ৰৱেশ কৰিব।’”
হাদিছ
Imam Muslim : 40
حَدَّثَنَا سَهْلُ بْنُ عُثْمَانَ وَأَبُو كُرَيْبٍ مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلَاءِ جَمِيعًا عَنْ أَبِي مُعَاوِيَةَ قَالَ أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَوْ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ شَكَّ الْأَعْمَشُ قَالَ لَمَّا كَانَ غَزْوَةُ تَبُوكَ أَصَابَ النَّاسَ مَجَاعَةٌ قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ لَوْ أَذِنْتَ لَنَا فَنَحَرْنَا نَوَاضِحَنَا فَأَكَلْنَا وَادَّهَنَّا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ افْعَلُوا قَالَ فَجَاءَ عُمَرُ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنْ فَعَلْتَ قَلَّ الظَّهْرُ وَلَكِنْ ادْعُهُمْ بِفَضْلِ أَزْوَادِهِمْ ثُمَّ ادْعُ اللَّهَ لَهُمْ عَلَيْهَا بِالْبَرَكَةِ لَعَلَّ اللَّهَ أَنْ يَجْعَلَ فِي ذَلِكَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَعَمْ قَالَ فَدَعَا بِنِطَعٍ فَبَسَطَهُ ثُمَّ دَعَا بِفَضْلِ أَزْوَادِهِمْ قَالَ فَجَعَلَ الرَّجُلُ يَجِيءُ بِكَفِّ ذُرَةٍ قَالَ وَيَجِيءُ الْآخَرُ بِكَفِّ تَمْرٍ قَالَ وَيَجِيءُ الْآخَرُ بِكَسْرَةٍ حَتَّى اجْتَمَعَ عَلَى النِّطَعِ مِنْ ذَلِكَ شَيْءٌ يَسِيرٌ قَالَ فَدَعَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَيْهِ بِالْبَرَكَةِ ثُمَّ قَالَ خُذُوا فِي أَوْعِيَتِكُمْ قَالَ فَأَخَذُوا فِي أَوْعِيَتِهِمْ حَتَّى مَا تَرَكُوا فِي الْعَسْكَرِ وِعَاءً إِلَّا مَلَئُوهُ قَالَ فَأَكَلُوا حَتَّى شَبِعُوا وَفَضَلَتْ فَضْلَةٌ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنِّي رَسُولُ اللَّهِ لَا يَلْقَى اللَّهَ بِهِمَا عَبْدٌ غَيْرَ شَاكٍّ فَيُحْجَبَ عَنْ الْجَنَّةِ
আমাক [ছাহল বিন উছমান] আৰু [আবু কুৰাইব মহম্মদ বিন আল-আলা’] [আবু মুআৱিয়াহ]ৰ পৰা সকলো কথা কৈছে। মুছলমানসকলে বৰ ভোক অনুভৱ কৰিছিল, তেওঁলোকে ক’লে, ‘হে আল্লাহৰ ৰাছুল, আপুনি আমাক আমাৰ উটক বধ কৰিবলৈ অনুমতি দিবনে, যাতে আমি ইয়াৰ মাংস খাব পাৰো আৰু ইয়াৰ চৰ্বি তেল হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰিব পাৰো - ছালখন ঢাকিবলৈ, জুইকুৰাৰ পৰা ৰক্ষা কৰিবলৈ -? ' ৰাছুলুল্লাহ চাল্লাল্লাহু আলাইহি ৱাছাল্লামে উত্তৰ দিলে: 'কৰবা'। আবু হুৰাইৰায়ে ক’লে, তাৰ পাছত উমৰ আহি ক’লে, হে আল্লাহৰ ৰাছুল, যদি আপুনি তেনেকুৱা কৰে, তেন্তে উটৰ পিঠি শেষ হ’ব - বাহন -! কিন্তু আপুনি যদি তেওঁলোকৰ বাকী খাদ্য বিচাৰিব আৰু তাৰ পিছত প্ৰাৰ্থনা কৰে, আল্লাহ তা‘আলাই তেওঁক ৰহম দিয়ক তেন্তে ভাল হ’ব।" তাৰ পিছত ৰাছুলুল্লাহ চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামে ক'লে: 'ঠিক আছে'। তাৰ পিছত তেওঁ এটা বিস্তাৰ বিচাৰিলে - চামৰাৰে তৈয়াৰী -, বিস্তাৰ কৰাৰ পিছত তেওঁ তেওঁলোকৰ বাকী থকা খাদ্যৰ অৱশিষ্ট বিচাৰিলে।' আবু হুৰাইৰায়ে আৰু ক’লে, ‘তাৰ পিছত এজন মানুহ আহিছিল, তেওঁ এমুঠি কুঁহিয়াৰ লৈ আহিছিল, আন এজনে আহিছিল, এমুঠি খেজুৰ লৈ, আৰু আন কিছুমান আছিল যিসকলে খাদ্যৰ টুকুৰা, যেনে ৰুটি লৈ আহিছিল, যাৰ বাবে আবু হুৰাইৰায়ে ক’লে, ‘তাৰ পিছত ৰাছুলুল্লাহ চাল্লাল্লাহু আলাইহি ৱাছাল্লামে খাদ্যৰ ওপৰত ৰহমতৰ বাবে প্ৰাৰ্থনা কৰিলে, তাৰ পিছত তেওঁ ক’লে: ‘তাকে আৰু আবু হুৰাইৰায়ে আৰু ক’লে, ‘তেওঁলোকে তাৰ পিছত তেওঁলোকৰ খাদ্যৰ ঠাই ভৰাই দিলে, যাতে এজনো সৈনিক নহয় কিন্তু তেওঁলোকৰ খাদ্যৰ ঠাই ভৰি পৰিল’, ‘তেতিয়া তেওঁলোকে ভৰি পৰালৈকে খাইছিল, আৰু তেতিয়াও কিছু খাদ্য বাকী আছিল’ আল্লাহৰ ৰাছুল, কোনো বান্দাই আল্লাহক লগ নাপায়, তেওঁ এই বাক্যত সন্দেহ নকৰে আৰু তাৰ পিছত তেওঁক স্বৰ্গত প্ৰৱেশ কৰাত বাধা দিয়া হয়'।
