Revert to Islam, click here
ISLAM AL-HAQ: QURAN & HADITH
(The True Islam)
Free Download / Download

Imam Muslim (الامام مسلم) - 5362 Hadith

Hadith

Imam Muslim : 3821

و حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ حَبِيبٍ الْحَارِثِيُّ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ شَبِيبٍ قَالَ سَمِعْتُهُ مِنْ شَهْرِ بْنِ حَوْشَبٍ فَسَأَلْتُهُ فَقَالَ سَمِعْتُهُ مِنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ عُمَيْرٍ قَالَ فَلَقِيتُ عَبْدَ الْمَلِكِ فَحَدَّثَنِي عَنْ عَمْرِو بْنِ حُرَيْثٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ زَيْدٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْكَمْأَةُ مِنْ الْمَنِّ وَمَاؤُهَا شِفَاءٌ لِلْعَيْنِ

Kandi atugambiire [Yahya bin Hubib Al Haritsi] Atugambiire [Hammad bin Zaid], Atugambiire [Muhammad bin Syabib] ati; Nkakihurira ahari [Sahr bin Hausyab] reero namubuuza, yagarukamu ati; Nkakihurira kuruga ahari [Abdul Malik bin Umair] akagira ati; Nkabugana Abdul Malik yangira ati; kuruga ahari [Amru bin Huraits] kuruga ahari [Sa’id bin Zaid] akagira ati; Rasulullah akagira ati: ‘Al Kam-at - ekizimba - n’omuringo gwa manna - ekika ky’eby’okurya -, amaizi gaakyo garimu omubazi gw’endwara z’amaisho’.

Hadith

Imam Muslim : 3822

حَدَّثَنِي أَبُو الطَّاهِرِ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ عَنْ يُونُسَ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ كُنَّا مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمَرِّ الظَّهْرَانِ وَنَحْنُ نَجْنِي الْكَبَاثَ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَيْكُمْ بِالْأَسْوَدِ مِنْهُ قَالَ فَقُلْنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ كَأَنَّكَ رَعَيْتَ الْغَنَمَ قَالَ نَعَمْ وَهَلْ مِنْ نَبِيٍّ إِلَّا وَقَدْ رَعَاهَا أَوْ نَحْوَ هَذَا مِنْ الْقَوْلِ

Akangambira [Abu At Thahir], Akatugambira [Abdullah bin Wahab] kuruga ahari [Yunus] kuruga ahari [Ibn Shihab] kuruga ahari [Abu Salamah bin Abdurrahman] kuruga ahari [Jabir bin Abdullah] akagira ati; Obwire obumwe tukaba turi na nabi saw Marr Zhahran kandi tukaba nitutorotoora ebijuma ebihiire aha muti gwa arok obwire obwo - nabi akagira ati: 'Twara ebirahuri'. -Jabiri Bin Abdullah- akagira ati; Tukabuuza tuti: 'Iwe Mutumwa wa Allah, orariise embuzi?' akagira ati: ‘Eego, tihariho nabi owaabaire atarikuriisa embuzi!’ -Nari ekintu ekirikushushana n'enfumu egi.-

Hadith

Imam Muslim : 3823

حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الدَّارِمِيُّ أَخْبَرَنَا يَحْيَى بْنُ حَسَّانَ أَخْبَرَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ بِلَالٍ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ نِعْمَ الْأُدُمُ أَوْ الْإِدَامُ الْخَلُّ و حَدَّثَنَاه مُوسَى بْنُ قُرَيْشِ بْنِ نَافِعٍ التَّمِيمِيُّ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ صَالِحٍ الْوُحَاظِيُّ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ بِلَالٍ بِهَذَا الْإِسْنَادِ وَقَالَ نِعْمَ الْأُدُمُ وَلَمْ يَشُكَّ

Kikagambirwa nyowe [Abdullah bin Abdurrahman Ad Darimi], kikagambirwa nyowe [Yahya bin Hassan] kikagambirwa itwe [Sulaiman bin Bilal] kuruga ahari [Hisyam bin ‘Urwah] kuruga ahari [ishe] kuruga ahari [Aisyah] ngu omurangi saw. Kandi nakyo kitugambirwe [Musa bin Quraish bin Nafi’ At Tamimi], kitugambiire [Yahya bin Salih Al Wuhazhi], kitugambiire [Sulaiman bin Bilal] na sanad egi, kandi akagira ati; 'Eby'okurya by'aha rubaju ebirungi -hatariho kubangaanisa.-

Hadith

Imam Muslim : 3824

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى أَخْبَرَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ أَبِي بِشْرٍ عَنْ أَبِي سُفْيَانَ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَأَلَ أَهْلَهُ الْأُدُمَ فَقَالُوا مَا عِنْدَنَا إِلَّا خَلٌّ فَدَعَا بِهِ فَجَعَلَ يَأْكُلُ بِهِ وَيَقُولُ نِعْمَ الْأُدُمُ الْخَلُّ نِعْمَ الْأُدُمُ الْخَلُّ

Kitugambirwe [Yahya bin Yahya] akatugambira [Abu Awanah] kuruga ahari [Abu Bisyr] kuruga ahari [Abu Sufyan] kuruga ahari [Jabir bin Abdullah] ngu nabi akabuuza abakazi be aha by’okurya by’aha rubaju, reero bakagarukamu; 'Tituine ekindi kureka vinegar'. Akaragiira ngu bagitware reero yaarya n’omubazi, arikugira ati: ‘Ekirungo ky’aharubaju ekirungi n’omubazi, ekirungo ky’aharubaju ekirungi n’omubazi’.

Hadith

Imam Muslim : 3825

حَدَّثَنِي يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ الدَّوْرَقِيُّ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ يَعْنِي ابْنَ عُلَيَّةَ عَنْ الْمُثَنَّى بْنِ سَعِيدٍ حَدَّثَنِي طَلْحَةُ بْنُ نَافِعٍ أَنَّهُ سَمِعَ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ يَقُولُا أَخَذَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِيَدِي ذَاتَ يَوْمٍ إِلَى مَنْزِلِهِ فَأَخْرَجَ إِلَيْهِ فِلَقًا مِنْ خُبْزٍ فَقَالَ مَا مِنْ أُدُمٍ فَقَالُوا لَا إِلَّا شَيْءٌ مِنْ خَلٍّ قَالَ فَإِنَّ الْخَلَّ نِعْمَ الْأُدُمُ قَالَ جَابِرٌ فَمَا زِلْتُ أُحِبُّ الْخَلَّ مُنْذُ سَمِعْتُهَا مِنْ نَبِيِّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ و قَالَ طَلْحَةُ مَا زِلْتُ أُحِبُّ الْخَلَّ مُنْذُ سَمِعْتُهَا مِنْ جَابِرٍ حَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ الْجَهْضَمِيُّ حَدَّثَنِي أَبِي حَدَّثَنَا الْمُثَنَّى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ طَلْحَةَ بْنِ نَافِعٍ حَدَّثَنَا جَابِرُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَخَذَ بِيَدِهِ إِلَى مَنْزِلِهِ بِمِثْلِ حَدِيثِ ابْنِ عُلَيَّةَ إِلَى قَوْلِهِ فَنِعْمَ الْأُدُمُ الْخَلُّ وَلَمْ يَذْكُرْ مَا بَعْدَهُ

Akangambira [Ya’qub bin Ibrahim Ad Dauraqi], Akatugambira [Ismail] nikwo kugira ngu Ibn ‘Ulayyah kuruga [Al Mutsanna bin Sa’id], Akangambira [Thalhah bin Nafi’] ngu akahurira [Jabir bin Abdullah] arikugira ati; 'Eizooba rimwe nkeetwa Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam omuka ye, bwanyima yaihayo akacweka k'omugaati. Akabuuza abakazi be ati: ‘Hariho eby’okurya by’aha rubaju?’ Bakagarukamu bati; ‘Tihariho, okwihaho akacupa kakye. Bwanyima akagira ati: ‘Buzima vinegar niyo erikukirayo oburungi aha rubaju’. Jabiri akagira ati; 'Nkakunda munonga vinegar kuruga obu naahurira ahari nabi sallallaahu 'alaihi wasallam.' Taliha yaagira ati; Nkunda munonga vinegar kuruga obu naahurira kuruga ahari Jabir. Akatugambira [Nashr bin Ali Al Jahdlami] Akangira [taata], Akatugambira [Al Mutsanna bin Sa’id] kuruga [Thalhah bin Nafi’], Akatugambira [Jabir bin Abdullah] ngu Omutumwa wa Allah (obusingye n’emigisha ya Allah bibe ahariwe) akeeta abantu b’omu nju ye okuhitsya obu Hayah yaamweta. akagira ati: ‘Eky’okurya ky’aha rubaju ekirungi munonga ni vinegar’. Hatariho kugamba sentensi endiijo bwanyima y’ekyo.

Hadith

Imam Muslim : 3826

و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ أَخْبَرَنَا حَجَّاجُ بْنُ أَبِي زَيْنَبَ حَدَّثَنِي أَبُو سُفْيَانَ طَلْحَةُ بْنُ نَافِعٍ قَالَ سَمِعْتُ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ كُنْتُ جَالِسًا فِي دَارِي فَمَرَّ بِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَشَارَ إِلَيَّ فَقُمْتُ إِلَيْهِ فَأَخَذَ بِيَدِي فَانْطَلَقْنَا حَتَّى أَتَى بَعْضَ حُجَرِ نِسَائِهِ فَدَخَلَ ثُمَّ أَذِنَ لِي فَدَخَلْتُ الْحِجَابَ عَلَيْهَا فَقَالَ هَلْ مِنْ غَدَاءٍ فَقَالُوا نَعَمْ فَأُتِيَ بِثَلَاثَةِ أَقْرِصَةٍ فَوُضِعْنَ عَلَى نَبِيٍّ فَأَخَذَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قُرْصًا فَوَضَعَهُ بَيْنَ يَدَيْهِ وَأَخَذَ قُرْصًا آخَرَ فَوَضَعَهُ بَيْنَ يَدَيَّ ثُمَّ أَخَذَ الثَّالِثَ فَكَسَرَهُ بِاثْنَيْنِ فَجَعَلَ نِصْفَهُ بَيْنَ يَدَيْهِ وَنِصْفَهُ بَيْنَ يَدَيَّ ثُمَّ قَالَ هَلْ مِنْ أُدُمٍ قَالُوا لَا إِلَّا شَيْءٌ مِنْ خَلٍّ قَالَ هَاتُوهُ فَنِعْمَ الْأُدُمُ هُوَ

Kandi atugambiire [Abu Bakr bin Abu Syaibah], Atugambiire [Yazid bin Harun] Atugambiire [Hajjaj bin Abu Zainab], Akangira [Abu Sufyan Thalhah bin Nafi’] akagira ati; Nkahurira [Jabir bin ‘Abdullah] radiallahu ‘anhu arikugira ati: ‘Eizooba rimwe nkaba nshutami omu nju yangye, ahonaaho omutumwa wa Allah saw akahinguraho. Akampa akamanyiso kandi nyemerera kumubugana. Akakwata omukono gwangye -yanyeta kuza nawe-. Tukagyenda mpaka twahika omuka y'omwe aha bakazi be. Akataaha yanyeta ngu naanye ntaahe. Nikyo naataahire omu kishengye ky'omunda. Akabuuza omukazi we ati: ‘Oyeteekateekire eby’okurya? ’ Bakagarukamu bati; 'Hariho na! ’ N’ahabw’ekyo akareeta emigaati eshatu yaagiheereza omu maisho ga nabi sallallaahu ‘alaihi wasallam. Akakwataho emwe yaagita omu maisho ge, reero yakwata endiijo yaagita omu maisho gangye. Bwanyima y'ekyo ekya kashatu kyahenda, ekicweka kyakyo yaakitwara ekindi ekicweka yakita omu maisho gangye. Reero yaabuuza ati: ‘Hariho eby’okurya by’aha rubaju? ’ Bakagarukamu ngu; ‘Tihariho ekindi kureka viinyo’. Akagira ati: ‘Mugireete hanu! Ekirungi munonga aha rubaju ni vinegar'.

Hadith

Imam Muslim : 3827

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَابْنُ بَشَّارٍ وَاللَّفْظُ لِابْنِ الْمُثَنَّى قَالَا حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ سِمَاكِ بْنِ حَرْبٍ عَنْ جَابِرِ بْنِ سَمُرَةَ عَنْ أَبِي أَيُّوبَ الْأَنْصَارِيِّ قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا أُتِيَ بِطَعَامٍ أَكَلَ مِنْهُ وَبَعَثَ بِفَضْلِهِ إِلَيَّ وَإِنَّهُ بَعَثَ إِلَيَّ يَوْمًا بِفَضْلَةٍ لَمْ يَأْكُلْ مِنْهَا لِأَنَّ فِيهَا ثُومًا فَسَأَلْتُهُ أَحَرَامٌ هُوَ قَالَ لَا وَلَكِنِّي أَكْرَهُهُ مِنْ أَجْلِ رِيحِهِ قَالَ فَإِنِّي أَكْرَهُ مَا كَرِهْتَ و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ شُعْبَةَ فِي هَذَا الْإِسْنَادِ

Atugambiire [Muhammad bin Al Mutsanna] na [Ibn Basyar] lafazh egi eya Ibn Al Mutsanna bombi bakagira ngu; Atugambiire [Muhammad bin Ja’far], Atugambiire [Syu’bah] kuruga ahari [Simak bin Harb] kuruga ahari [Jabir bin Samura] kuruga ahari [Abu Ayyub Al Ansari] akagira ati; Omuntu ku yaabaire amuha eby’okurya, nabi sallallaahu ‘alaihi wasallam akabirya kandi akampaho bimwe aharibyo. Eizooba rimwe akampa ebyokurya ebitarya ahabwokuba bikaba birimu katunguru chumu. Bwanyima nkabuuza nti; ‘Mbwenu shi katunguru chumu ni haram? ’ Akagarukamu ati: ‘Ngaaha! Kwonka tindikukikunda ahabw'okunuuka'. Abu Ayyub akagira ati; 'Reero nyowe tindikukunda eki otarikukunda'. Kandi atugambiire [Muhammad bin Al Mutsanna], atugambiire [Yahya bin Sa’id] kuruga [Syu’bah] aha sanad egi.

Hadith

Imam Muslim : 3828

و حَدَّثَنِي حَجَّاجُ بْنُ الشَّاعِرِ وَأَحْمَدُ بْنُ سَعِيدِ بْنِ صَخْرٍ وَاللَّفْظُ مِنْهُمَا قَرِيبٌ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو النُّعْمَانِ حَدَّثَنَا ثَابِتٌ فِي رِوَايَةِ حَجَّاجِ بْنِ يَزِيدَ أَبُو زَيْدٍ الْأَحْوَلُ حَدَّثَنَا عَاصِمُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْحَارِثِ عَنْ أَفْلَحَ مَوْلَى أَبِي أَيُّوبَ عَنْ أَبِي أَيُّوبَ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَزَلَ عَلَيْهِ فَنَزَلَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي السُّفْلِ وَأَبُو أَيُّوبَ فِي الْعِلْوِ قَالَ فَانْتَبَهَ أَبُو أَيُّوبَ لَيْلَةً فَقَالَ نَمْشِي فَوْقَ رَأْسِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَتَنَحَّوْا فَبَاتُوا فِي جَانِبٍ ثُمَّ قَالَ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ السُّفْلُ أَرْفَقُ فَقَالَ لَا أَعْلُو سَقِيفَةً أَنْتَ تَحْتَهَا فَتَحَوَّلَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الْعُلُوِّ وَأَبُو أَيُّوبَ فِي السُّفْلِ فَكَانَ يَصْنَعُ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ طَعَامًا فَإِذَا جِيءَ بِهِ إِلَيْهِ سَأَلَ عَنْ مَوْضِعِ أَصَابِعِهِ فَيَتَتَبَّعُ مَوْضِعَ أَصَابِعِهِ فَصَنَعَ لَهُ طَعَامًا فِيهِ ثُومٌ فَلَمَّا رُدَّ إِلَيْهِ سَأَلَ عَنْ مَوْضِعِ أَصَابِعِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقِيلَ لَهُ لَمْ يَأْكُلْ فَفَزِعَ وَصَعِدَ إِلَيْهِ فَقَالَ أَحَرَامٌ هُوَ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا وَلَكِنِّي أَكْرَهُهُ قَالَ فَإِنِّي أَكْرَهُ مَا تَكْرَهُ أَوْ مَا كَرِهْتَ قَالَ وَكَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُؤْتَى

Kandi yangira ngu [Hajjaj bin As Syaa’ir] na [Ahmad bin Sa’id bin Shakhr] lafazh y’abo bombi ni haihi kushushana. Bombi bakagira ngu; Atugambiire [Abu An Nu’man], Atugambiire [Tsabit] omu byafaayo bya Hajjaj bin Yazid Abu Zaid Al Ahwal, Atugambiire [‘Ashim bin Abdullah bin Al Harith] kuruga [Aflah] -omuhuuku- Abu Ayyub kuruga [Abu Ayyub] ngu omu nju ye eya Nabi Salaihilla. Bwanyima akamara ekiro kyona yaaguma ahansi obwo Abu Ayyub Al Ansari ari ahaiguru. Ekiro kimwe Abu Ayyub Al Ansari akasisimuka, we -Abu Ayyub Al Ansari- akagira ati; Nitugyendera aha mutwe gwa nabi sallallaahu 'alaihi wa salam? Bwanyima akafuruka yaagwejegyera n’eka ye haihi nawe. Abu Ayyub Al Ansari akagamba ahari eki ahari nabi saww kandi bwanyima nabi yagira ati: ‘Ahanifo niho nikyo kirikukirayo kuba eky’omugasho ahariinye’. Abu Ayyub Al Ansari akagira ati: Tindikwija kutuura omu nju y’ahaiguru obwo ori ahansi yaayo’. Bwanyima Abu Ayyub Al Ansari akaza ahansi obwo nabi saww akaza ahaiguru. Abu Ayyub Al Ansari nawe akakora eby'okurya bya nabi saw. Ebyokurya ku byagarukire, Abu Ayyub Al Ansari akabuuza ahu enkumu za Nabi ziri, reero yaarya ahu enkumu za Nabi ziri, saw. Obwire bumwe akakora n’eby’okurya ebyabaire birimu katunguru chumu. Eshaani ye ku yaagarukiremu, yaashaba obubonero bw’enkumu za nabi, saw. 'Omutumwa wa Allah sallallaahu 'alaihi wa Salam tarariire'. Abu Ayyub Al Ansari akakwatwaho ahonaaho yaaza ahaiguru, yaabuuza ati: ‘Ebyokurya ebyo ni haram? Omurangi saww akagira ati: ‘Ngaaha, tindikukunda kwonka’. Abu Ayyub Al Ansari akagira ati; ‘Omu mazima, naanye ninyanga eki orikwanga. -Kandi nabi sallallaahu 'alaihi wa Salam omubwire obwo akaba akira kutaayaayirirwa baamaraika n'okushururwa-.

Hadith

Imam Muslim : 3829

حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا جَرِيرُ بْنُ عَبْدِ الْحَمِيدِ عَنْ فُضَيْلِ بْنِ غَزْوَانَ عَنْ أَبِي حَازِمٍ الْأَشْجَعِيِّ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ جَاءَ رَجُلٌ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ إِنِّي مَجْهُودٌ فَأَرْسَلَ إِلَى بَعْضِ نِسَائِهِ فَقَالَتْ وَالَّذِي بَعَثَكَ بِالْحَقِّ مَا عِنْدِي إِلَّا مَاءٌ ثُمَّ أَرْسَلَ إِلَى أُخْرَى فَقَالَتْ مِثْلَ ذَلِكَ حَتَّى قُلْنَ كُلُّهُنَّ مِثْلَ ذَلِكَ لَا وَالَّذِي بَعَثَكَ بِالْحَقِّ مَا عِنْدِي إِلَّا مَاءٌ فَقَالَ مَنْ يُضِيفُ هَذَا اللَّيْلَةَ رَحِمَهُ اللَّهُ فَقَامَ رَجُلٌ مِنْ الْأَنْصَارِ فَقَالَ أَنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ فَانْطَلَقَ بِهِ إِلَى رَحْلِهِ فَقَالَ لِامْرَأَتِهِ هَلْ عِنْدَكِ شَيْءٌ قَالَتْ لَا إِلَّا قُوتُ صِبْيَانِي قَالَ فَعَلِّلِيهِمْ بِشَيْءٍ فَإِذَا دَخَلَ ضَيْفُنَا فَأَطْفِئْ السِّرَاجَ وَأَرِيهِ أَنَّا نَأْكُلُ فَإِذَا أَهْوَى لِيَأْكُلَ فَقُومِي إِلَى السِّرَاجِ حَتَّى تُطْفِئِيهِ قَالَ فَقَعَدُوا وَأَكَلَ الضَّيْفُ فَلَمَّا أَصْبَحَ غَدَا عَلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ قَدْ عَجِبَ اللَّهُ مِنْ صَنِيعِكُمَا بِضَيْفِكُمَا اللَّيْلَةَ

Akangambira [Zuhair bin Harb], Agambire [Jarir bin Abdul Hamid] kuruga ahari [Fudhail bin Ghazawan] kuruga ahari [Abu Hazim Al Asyja’i] kuruga ahari [Abu Hurairah] akagira ati; 'Omushaija akaija aha Mutumwa wa Allah sallallaahu 'alaihi wasallam yagira ati: 'Ndi omu buzibu - n'okugumaho n'enjara -'. N’ahabw’ekyo akatwara omushaija ogwo omu ka ya bamwe aha bakazi be, arikumubuuza yaaba baine eby’okurya. Abakazi be baagarukamu bati; 'Na Allah owaakutumire n'amazima, tindikugira eki ndikutunga kureka amaizi'. Ebyo bikaba biri eby’okugarukamu byabo buri omwe kuhitsya obu abakazi be boona baagambire eky’okugarukamu kimwe. Bwanyima akagambira banywani be ati: ‘Omuntu weena orikwenda kutaayaayira abagyenyi ekiro eki buzima naija kuheebwa embabazi kuruga ahari Allah Ta’ala’. Nahabwekyo omushaija wa Ansar akeemerera yagira ati; ‘Nyowe, iwe Mutumwa wa Allah! ’ bwanyima yaatwara omushaija omu ka ye. Akabuuza omukazi we ati; ‘Oyeteekateekire eby’okurya? ’ Omukazi we akagarukamu ati; 'Tihariho, okwihaho eby'okurya by'abaana'. Akagira ati; ‘Bateganisa n’ekintu kyona. Kandi omugyenyi waitu ku araabe yaahika, ozime amatara omworekye ngu turya nawe. Omuringo gw’okukora eki n’obu yaatandika kurya, oyemerere haihi n’ekitaara okizime. Batyo baashutama, omugyenyi yaarya. Bwanyima y’omushekye, munywani ogwo akabugana nabi saw. Bwanyima akagira ati: ‘Ruhanga buzima natangaara oku mwembi mwaheereza abagyenyi baanyu ekiro kya nyomwebazyo’.

Hadith

Imam Muslim : 3830

حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلَاءِ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ فُضَيْلِ بْنِ غَزْوَانَ عَنْ أَبِي حَازِمٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ رَجُلًا مِنْ الْأَنْصَارِ بَاتَ بِهِ ضَيْفٌ فَلَمْ يَكُنْ عِنْدَهُ إِلَّا قُوتُهُ وَقُوتُ صِبْيَانِهِ فَقَالَ لِامْرَأَتِهِ نَوِّمِي الصِّبْيَةَ وَأَطْفِئْ السِّرَاجَ وَقَرِّبِي لِلضَّيْفِ مَا عِنْدَكِ قَالَ فَنَزَلَتْ هَذِهِ الْآيَةُ { وَيُؤْثِرُونَ عَلَى أَنْفُسِهِمْ وَلَوْ كَانَ بِهِمْ خَصَاصَةٌ } و حَدَّثَنَاه أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا ابْنُ فُضَيْلٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي حَازِمٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ جَاءَ رَجُلٌ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِيُضِيفَهُ فَلَمْ يَكُنْ عِنْدَهُ مَا يُضِيفُهُ فَقَالَ أَلَا رَجُلٌ يُضِيفُ هَذَا رَحِمَهُ اللَّهُ فَقَامَ رَجُلٌ مِنْ الْأَنْصَارِ يُقَالُ لَهُ أَبُو طَلْحَةَ فَانْطَلَقَ بِهِ إِلَى رَحْلِهِ وَسَاقَ الْحَدِيثَ بِنَحْوِ حَدِيثِ جَرِيرٍ وَذَكَرَ فِيهِ نُزُولَ الْآيَةِ كَمَا ذَكَرَهُ وَكِيعٌ

Atugambiire [Abu Kuraib Muhammad bin Al ‘Alla’i], Atugambiire [Waki’] kuruga ahari [Fudhail bin Ghazawan] kuruga ahari [Abu Hazim] kuruga ahari [Abu Hurairah]; ‘Omushaija w’Abaansar akaba aine abagyenyi kandi akagwejegyera omuka ye. N'obu araabe yaabaire ataine by'okurya ebindi kureka eby'abaana be. N’ahabw’ekyo akagambira omukazi we ati; ‘Mute abaana omu kitanda kandi muzime etaara. Bwanyima y'ekyo, giheereze abagyenyi baawe nk'oku kiri'. Abu Hurairah akagira ati; 'Ahabw'ekikorwa eki, orunyiriri rukashururwa: 'Kandi nibeebembeza abagyenyi baabo okukira bo, n'obu baraabe bari omu buremeezi............' -Al Hasyr 59: 9-'. Kandi akatugambira [Abu Kuraib], Akatugambira [Ibn Fudhail] kuruga ahari [ishe] kuruga ahari [Ibn Hazim] kuruga ahari [Abu Hurairah] akagira ati; Omushaija akaija omuka ya Rasulullah sallallahu 'alaihi wasallam kumutaayaayira, kwonka we Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam akaba ataine ky'okumushemeza. Bwanyima akagambira banywani be ati: ‘Omuntu weena orikwenda kutaayaayira abagyenyi ekiro eki buzima naija kuheebwa embabazi kuruga ahari Allah Ta’ala’. Nahabwekyo omushaija wa Ansar orikwetwa Abu Talhah akeemerera yagira ati; ‘Nyowe, iwe Mutumwa wa Allah! ’ bwanyima yaatwara omushaija omu ka ye. Bwanyima akagamba ahari Hadiisi eyaabaire neeshushana na Hadiisi ya Ibn Jarir. Kandi nikigamba aha kushururwa kw’orunyiriri nk’oku Waki’ yaagambire.

Hadith

Imam Muslim : 3831

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا شَبَابَةُ بْنُ سَوَّارٍ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ الْمُغِيرَةِ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ الْمِقْدَادِ قَالَ أَقْبَلْتُ أَنَا وَصَاحِبَانِ لِي وَقَدْ ذَهَبَتْ أَسْمَاعُنَا وَأَبْصَارُنَا مِنْ الْجَهْدِ فَجَعَلْنَا نَعْرِضُ أَنْفُسَنَا عَلَى أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَلَيْسَ أَحَدٌ مِنْهُمْ يَقْبَلُنَا فَأَتَيْنَا النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَانْطَلَقَ بِنَا إِلَى أَهْلِهِ فَإِذَا ثَلَاثَةُ أَعْنُزٍ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ احْتَلِبُوا هَذَا اللَّبَنَ بَيْنَنَا قَالَ فَكُنَّا نَحْتَلِبُ فَيَشْرَبُ كُلُّ إِنْسَانٍ مِنَّا نَصِيبَهُ وَنَرْفَعُ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَصِيبَهُ قَالَ فَيَجِيءُ مِنْ اللَّيْلِ فَيُسَلِّمُ تَسْلِيمًا لَا يُوقِظُ نَائِمًا وَيُسْمِعُ الْيَقْظَانَ قَالَ ثُمَّ يَأْتِي الْمَسْجِدَ فَيُصَلِّي ثُمَّ يَأْتِي شَرَابَهُ فَيَشْرَبُ فَأَتَانِي الشَّيْطَانُ ذَاتَ لَيْلَةٍ وَقَدْ شَرِبْتُ نَصِيبِي فَقَالَ مُحَمَّدٌ يَأْتِي الْأَنْصَارَ فَيُتْحِفُونَهُ وَيُصِيبُ عِنْدَهُمْ مَا بِهِ حَاجَةٌ إِلَى هَذِهِ الْجُرْعَةِ فَأَتَيْتُهَا فَشَرِبْتُهَا فَلَمَّا أَنْ وَغَلَتْ فِي بَطْنِي وَعَلِمْتُ أَنَّهُ لَيْسَ إِلَيْهَا سَبِيلٌ قَالَ نَدَّمَنِي الشَّيْطَانُ فَقَالَ وَيْحَكَ مَا صَنَعْتَ أَشَرِبْتَ شَرَابَ مُحَمَّدٍ فَيَجِيءُ فَلَا يَجِدُهُ فَيَدْعُو عَلَيْكَ فَتَهْلِكُ فَتَذْهَبُ دُنْيَاكَ وَآخِرَتُكَ وَعَلَيَّ شَمْلَةٌ إِذَا وَضَعْتُهَا عَلَى قَدَمَيَّ خَرَجَ رَأْسِي وَإِذَا وَضَعْتُهَا عَلَى رَأْسِي خَرَجَ قَدَمَايَ وَجَعَلَ لَا يَجِيئُنِي النَّوْمُ وَأَمَّا صَاحِبَايَ فَنَامَا وَلَمْ يَصْنَعَا مَا صَنَعْتُ قَالَ فَجَاءَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَسَلَّمَ كَمَا كَانَ يُسَلِّمُ ثُمَّ أَتَى الْمَسْجِدَ فَصَلَّى ثُمَّ أَتَى شَرَابَهُ فَكَشَفَ عَنْهُ فَلَمْ يَجِدْ فِيهِ شَيْئًا فَرَفَعَ رَأْسَهُ إِلَى السَّمَاءِ فَقُلْتُ الْآنَ يَدْعُو عَلَيَّ فَأَهْلِكُ فَقَالَ اللَّهُمَّ أَطْعِمْ مَنْ أَطْعَمَنِي وَأَسْقِ مَنْ أَسْقَانِي قَالَ فَعَمَدْتُ إِلَى الشَّمْلَةِ فَشَدَدْتُهَا عَلَيَّ وَأَخَذْتُ الشَّفْرَةَ فَانْطَلَقْتُ إِلَى الْأَعْنُزِ أَيُّهَا أَسْمَنُ فَأَذْبَحُهَا لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَإِذَا هِيَ حَافِلَةٌ وَإِذَا هُنَّ حُفَّلٌ كُلُّهُنَّ فَعَمَدْتُ إِلَى إِنَاءٍ لِآلِ مُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا كَانُوا يَطْمَعُونَ أَنْ يَحْتَلِبُوا فِيهِ قَالَ فَحَلَبْتُ فِيهِ حَتَّى عَلَتْهُ رَغْوَةٌ فَجِئْتُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ أَشَرِبْتُمْ شَرَابَكُمْ اللَّيْلَةَ قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ اشْرَبْ فَشَرِبَ ثُمَّ نَاوَلَنِي فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ اشْرَبْ فَشَرِبَ ثُمَّ نَاوَلَنِي فَلَمَّا عَرَفْتُ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَدْ رَوِيَ وَأَصَبْتُ دَعْوَتَهُ ضَحِكْتُ حَتَّى أُلْقِيتُ إِلَى الْأَرْضِ قَالَ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِحْدَى سَوْآتِكَ يَا مِقْدَادُ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ كَانَ مِنْ أَمْرِي كَذَا وَكَذَا وَفَعَلْتُ كَذَا فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا هَذِهِ إِلَّا رَحْمَةٌ مِنْ اللَّهِ أَفَلَا كُنْتَ آذَنْتَنِي فَنُوقِظَ صَاحِبَيْنَا فَيُصِيبَانِ مِنْهَا قَالَ فَقُلْتُ وَالَّذِي بَعَثَكَ بِالْحَقِّ مَا أُبَالِي إِذَا أَصَبْتَهَا وَأَصَبْتُهَا مَعَكَ مَنْ أَصَابَهَا مِنْ النَّاسِ و حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ أَخْبَرَنَا النَّضْرُ بْنُ شُمَيْلٍ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ الْمُغِيرَةِ بِهَذَا الْإِسْنَادِ

Atugambiire [Abu Bakri bin Abu Syaiba]; Atugambiire [Syababah bin Sawwar]; Atugambiire [Sulaiman bin Al Mughirah] kuruga [Tsabit] kuruga [‘Abdurrahman bin Abu Laila] kuruga [Al Miqdad] akagira ati; 'Nyowe na banywani bangye babiri tukaija - n'obu omu bwire obwo okuhurira n'okureeba byabaire bitakikora ahabw'endwara ei naabaire ntungire'. Al Miqdad akagira ati; 'Tukatandika kwehayo -turikushaba obuhwezi- ahari banywani ba nabi sallallaahu 'alaihi wasallam, kwonka tihaine n'omwe owaabaire naayenda kutwikiriza. Aha muheru, tukaza owa Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam kandi yatushaba kuza omuka ye. Kyashangwa ngu omunju ye hakaba harimu embuzi ishatu. Reero ati: 'Mukame amate g'embuzi tuganywere hamwe!' Al Miqdad akagira ati; ‘Bwanyima tukakama embuzi buri omwe yanywa omugabo gwe. Bwanyima y’ekyo, tukaguma n’omubaro gw’amate g’omurangi saw. Al Miqdad akagira ati; 'Ekicweka ky'ekiro kikaba kyahingwireho, obwo omutumwa wa Allah sallallaahu 'alaihi wasallam akagamba okuramutsya okutarikusisimura abantu abagwejegyeire, kureka okuhurirwa abo abagwejegyeire'. Al Miqdad akagira ati; 'Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam akaija omu muzigiti bwanyima yashaba. Bwanyima y’ekyo, akahika haihi n’eky’okunywa kye ngu akinywe.’ Ekiro ekyo, ku naaherize kunywa omugabo gwangye gw’okunywa, nkayohibwa ahonaaho ahabw’okuhwehura kwa Sitaane okwabaire nikuguma nikuhurirwa omu matu gangye; 'Muhammad akaza omu ba Ansar kandi bamushemeza. Bwanyima y’ekyo, we - Muhammad - akatunga eby’okurya omuribo, okuhitsya obu we - Muhammad - yaabaire atarikwetenga eky’okunywa kye ekisigaireho’. Reero nkahika haihi n’eky’okunywa kye ekyasigaireho, ahonaaho naakinywa. Bwanyima y’okunywa kw’omutumwa wa Allah kutaaha omu nda yangye, kandi buzima kikaba kitarikubaasika kugaruka kukiihayo, Sitaane akanhwehura okwefuuza omu mutima gwangye; Sitaane akagira ati: ‘Hei, ka ori akabi munonga. Iwe okozire ki? Ahabwenki mwanywa ekyokunywa kya Muhammad kyona? Niki ekiraabeho, Muhammad ku araizire atakitunga eky’okunywa, kuhitsya obu aha muheru araakushabire ngu otungye butandu kandi otungye obuhuta omu nsi egi n’omu magara g’enyima y’okufa?’ Coincidentally omubwire obwo nkaba njwaire ekijwaro, eki ku ndaabe nashwekire ebigyere byangye buzima kikaba nikiza kworeka omutwe gwangye. Aha rubaju orundi, ku ndaashwekye omutwe, buzima ebigyere byangye nibiija kureebeka. N’ahabw’ekyo, nkaba ntarikubaasa kubyama gye. Haza obwo, banywani bangye babiri, nikireebeka bombi nibabaasa kubyama gye ahabw'okugira ngu tibakozire eki naakozire. Al Miqdad akagira ati; 'Obwire bukye nabi sallallaahu 'alaihi wasallam akaija yamuramutsya nk'oku yaabaire akora buriijo. Bwanyima y'ekyo, akaza omu muzigiti kushaba. Ku yaaherize kushaba, ahonaaho akaza aha kyokunywa kye kukinywa. Kwonka, akashanga ekyokunywa ekyabaire kiri omu giraasi kyahwa. Aha muheru, akaimutsya amaisho ge yaareeba omu iguru. Ebiteekateeko byangye nibigira ngu; ‘Shana omutumwa wa Allah hati naija kunshabira butandu, nk’omuntu owaaheza kunywa’. Kwonka kikashangwa ngu buzima akashaba ati: ‘Ai Allah, riisa omuntu owampa eby’okurya kandi ohe omuntu owampa eby’okunywa’. Al Miqdad akagira ati; ‘Ahamuheru nkakurura ekijwaro kyangye, reero nakwata omusyo, naaza omu kiina kyangye ky’embuzi. Nkatoorana embuzi erikukirayo obushaju kugishara nk’eby’okurya bya nabi saw. Ku nabaire ninziteera, kikashangwa ngu embuzi zirimu amate maingi, n’ahabw’ekyo ahonaaho nkaguza ekikopo kuruga omu ka ya Rasulullah, ababaire batarikukira kukoresa ekikopo eki kukama embuzi. Ahamuheru nkakama amate g'embuzi mpaka gaijura ebidomora . t. Bwanyima y’ekyo, nkahika ahari nabi saw. Reero yaagira ati: ‘Okanywa eky’okunywa kyawe ekiro kya nyomwebazyo?’ Nkagira nti; 'Iwe Mutumwa wa Allah, ninkushaba reeba amate g'embuzi aga!' Bwanyima akaginywa ashemereirwe. Bwanyima y'ekyo yaashaba eky'okunywa ekindi. Bwanyima nkamweta kunywa amate. N’ahabw’ekyo akaginywa kandi bwanyima y’ekyo akaguma naashaba ebindi. Bwanyima y’okushanga ngu Omutumwa wa Allah akahurira yahuumura kandi ngu nkabaasa kuhikiiriza eki yaabaire naashaba, nkahurira nashemererwa kuhitsya obu naagwa ahansi. Rasulullah akabuuza ati; 'Hei Miqdad, hariho kimwe aha bikorwa byawe bibi?' Nkagarukamu nti; 'Eego, buzima ekiro kya nyomwebazyo nkakora eki n'ekyo, kuhitsya obu naahererukire kukora eki n'ekyo'. Nahabwekyo nabi sallallaahu ‘alaihi wasallam akagira ati: ‘Omu mazima, ogu n’omugisha kuruga ahari Allah. Ekibi, ahabwenki otangira ngu kuhitsya obu turabaase kusisimura banywani baitu babiri tukaija tukanywa naitwe?’ Al Miqdad akagira ati; 'Nahabw'Ogwo owaakutumire, tindikufayo waaba waagyezaho amate aga naanye, reero okagaruka nooyenda kuba na banywani baawe abandi'. Kandi atugambiire [Ishaq bin Ibrahim], atugambiire [An Nadhr bin Syumail] atugambiire [Sulaiman bin Al Mughirah] na sanad nk’egyo.

Hadith

Imam Muslim : 3832

و حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ الْعَنْبَرِيُّ وَحَامِدُ بْنُ عُمَرَ الْبَكْرَاوِيُّ وَمُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الْأَعْلَى جَمِيعًا عَنْ الْمُعْتَمِرِ بْنِ سُلَيْمَانَ وَاللَّفْظُ لِابْنِ مُعَاذٍ حَدَّثَنَا الْمُعْتَمِرُ حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ أَبِي عُثْمَانَ وَحَدَّثَ أَيْضًا عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي بَكْرٍ قَالَ كُنَّا مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثَلَاثِينَ وَمِائَةً فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هَلْ مَعَ أَحَدٍ مِنْكُمْ طَعَامٌ فَإِذَا مَعَ رَجُلٍ صَاعٌ مِنْ طَعَامٍ أَوْ نَحْوُهُ فَعُجِنَ ثُمَّ جَاءَ رَجُلٌ مُشْرِكٌ مُشْعَانٌّ طَوِيلٌ بِغَنَمٍ يَسُوقُهَا فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَبَيْعٌ أَمْ عَطِيَّةٌ أَوْ قَالَ أَمْ هِبَةٌ فَقَالَ لَا بَلْ بَيْعٌ فَاشْتَرَى مِنْهُ شَاةً فَصُنِعَتْ وَأَمَرَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِسَوَادِ الْبَطْنِ أَنْ يُشْوَى قَالَ وَايْمُ اللَّهِ مَا مِنْ الثَّلَاثِينَ وَمِائَةٍ إِلَّا حَزَّ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حُزَّةً حُزَّةً مِنْ سَوَادِ بَطْنِهَا إِنْ كَانَ شَاهِدًا أَعْطَاهُ وَإِنْ كَانَ غَائِبًا خَبَأَ لَهُ قَالَ وَجَعَلَ قَصْعَتَيْنِ فَأَكَلْنَا مِنْهُمَا أَجْمَعُونَ وَشَبِعْنَا وَفَضَلَ فِي الْقَصْعَتَيْنِ فَحَمَلْتُهُ عَلَى الْبَعِيرِ أَوْ كَمَا قَالَ

Kandi kikatugambirwa [Ubaidullah bin Mu’adz Al’Anbari] na [Hamid bin Al Bakrawi] na [Muhammad bin ‘Abdul A’la] boona kuruga ahari [Al Mutamir bin Sulaiman] kandi lafazh egi n’eya Ibn Mu’adz; Atugambiire [Al Mu’tamar]; Atugambiire [taata] kuruga ahari [Abu Uthman]; kandi kandi akatugambira [‘Abdurrahmani bin Abu Bakr] akagira ati; 'Tukaba turi igana na makumi ashatu hamwe na Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam. Bwanyima yaabuuza ati; ‘Hariho omuriimwe oine eby’okurya?’ Nikirugamu ngu hakaba hariho munywani wangye owaareetsire sha' emwe y'eby'okurya nari sha' emwe erikukiraho nari erikukye. Reero okore ensaano. Tihakyahingwireho obwire buraingwa, hakaba hariho omunyadiini owaabaire ari mureingwa, omukye, kandi aine obwoya obutaine rubaju arikwebembera embuzi. Mbwenu omutumwa wa Allah akamubuuza ati: ‘Embuzi egi neguzibwa nari neeheebwa nk’ekiconco? ’ Omushiriki akagarukamu ati; 'Embuzi egi neguzibwa'. Ahamuheru Nabi akamugurira embuzi, reero yaagiita kandi yaragiira ngu ekibunu ky’embuzi kiyokyebwe. Abdurrahman akagira ati; 'Na Allah, buri omwe ahari banywani igana na makumi ashatu akatunga omugabo gw'embuzi eyokize eya nabi sallallaahu 'alaihi wasallam.' Omuntu ku araabe yaabaire ariho omu bwire bw’omugisha, Omutumwa wa Allah akaba aguma aine omugabo gwe. Abdurrahman akagira ati; 'Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam akagabanisa enyama y'embuzi omu biyungu bibiri twena twagirya okuhisya obu twaijwire. Ekirikukira ahari ekyo, tukaba tutarikubaasa kukikozesa. Bwanyima ebisigaireho tukabitwara omu nyungu ibiri turikukoresa engamira. Nari ekyo nikyo yaagambire'.

Hadith

Imam Muslim : 3833

حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ الْعَنْبَرِيُّ وَحَامِدُ بْنُ عُمَرَ الْبَكْرَاوِيُّ وَمُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الْأَعْلَى الْقَيْسِيُّ كُلُّهُمْ عَنْ الْمُعْتَمِرِ وَاللَّفْظُ لِابْنِ مُعَاذٍ حَدَّثَنَا الْمُعْتَمِرُ بْنُ سُلَيْمَانَ قَالَ قَالَ أَبِي حَدَّثَنَا أَبُو عُثْمَانَ أَنَّهُ حَدَّثَهُ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ أَبِي بَكْرٍ أَنَّ أَصْحَابَ الصُّفَّةِ كَانُوا نَاسًا فُقَرَاءَ وَإِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَرَّةً مَنْ كَانَ عِنْدَهُ طَعَامُ اثْنَيْنِ فَلْيَذْهَبْ بِثَلَاثَةٍ وَمَنْ كَانَ عِنْدَهُ طَعَامُ أَرْبَعَةٍ فَلْيَذْهَبْ بِخَامِسٍ بِسَادِسٍ أَوْ كَمَا قَالَ وَإِنَّ أَبَا بَكْرٍ جَاءَ بِثَلَاثَةٍ وَانْطَلَقَ نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِعَشَرَةٍ وَأَبُو بَكْرٍ بِثَلَاثَةٍ قَالَ فَهُوَ وَأَنَا وَأَبِي وَأُمِّي وَلَا أَدْرِي هَلْ قَالَ وَامْرَأَتِي وَخَادِمٌ بَيْنَ بَيْتِنَا وَبَيْتِ أَبِي بَكْرٍ قَالَ وَإِنَّ أَبَا بَكْرٍ تَعَشَّى عِنْدَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ لَبِثَ حَتَّى صُلِّيَتْ الْعِشَاءُ ثُمَّ رَجَعَ فَلَبِثَ حَتَّى نَعَسَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَجَاءَ بَعْدَمَا مَضَى مِنْ اللَّيْلِ مَا شَاءَ اللَّهُ قَالَتْ لَهُ امْرَأَتُهُ مَا حَبَسَكَ عَنْ أَضْيَافِكَ أَوْ قَالَتْ ضَيْفِكَ قَالَ أَوَ مَا عَشَّيْتِهِمْ قَالَتْ أَبَوْا حَتَّى تَجِيءَ قَدْ عَرَضُوا عَلَيْهِمْ فَغَلَبُوهُمْ قَالَ فَذَهَبْتُ أَنَا فَاخْتَبَأْتُ وَقَالَ يَا غُنْثَرُ فَجَدَّعَ وَسَبَّ وَقَالَ كُلُوا لَا هَنِيئًا وَقَالَ وَاللَّهِ لَا أَطْعَمُهُ أَبَدًا قَالَ فَايْمُ اللَّهِ مَا كُنَّا نَأْخُذُ مِنْ لُقْمَةٍ إِلَّا رَبَا مِنْ أَسْفَلِهَا أَكْثَرَ مِنْهَا قَالَ حَتَّى شَبِعْنَا وَصَارَتْ أَكْثَرَ مِمَّا كَانَتْ قَبْلَ ذَلِكَ فَنَظَرَ إِلَيْهَا أَبُو بَكْرٍ فَإِذَا هِيَ كَمَا هِيَ أَوْ أَكْثَرُ قَالَ لِامْرَأَتِهِ يَا أُخْتَ بَنِي فِرَاسٍ مَا هَذَا قَالَتْ لَا وَقُرَّةِ عَيْنِي لَهِيَ الْآنَ أَكْثَرُ مِنْهَا قَبْلَ ذَلِكَ بِثَلَاثِ مِرَارٍ قَالَ فَأَكَلَ مِنْهَا أَبُو بَكْرٍ وَقَالَ إِنَّمَا كَانَ ذَلِكَ مِنْ الشَّيْطَانِ يَعْنِي يَمِينَهُ ثُمَّ أَكَلَ مِنْهَا لُقْمَةً ثُمَّ حَمَلَهَا إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَصْبَحَتْ عِنْدَهُ قَالَ وَكَانَ بَيْنَنَا وَبَيْنَ قَوْمٍ عَقْدٌ فَمَضَى الْأَجَلُ فَعَرَّفْنَا اثْنَا عَشَرَ رَجُلًا مَعَ كُلِّ رَجُلٍ مِنْهُمْ أُنَاسٌ اللَّهُ أَعْلَمُ كَمْ مَعَ كُلِّ رَجُلٍ إِلَّا أَنَّهُ بَعَثَ مَعَهُمْ فَأَكَلُوا مِنْهَا أَجْمَعُونَ أَوْ كَمَا قَالَ

Kitugambirwe ngu [Ubaidullah bin Mu’adz Al ‘Anbiri] na [Hamid bin ‘Umar Al Bakrawi] na [Muhammad bin Abdul A’la Al Qaisi] boona nibaruga [Al Mu’tamir] kandi lafazh egi n’eya Ibn Mu’adz; Atugambiire [Al Mu’tamar bin Sulaiman] ngu akagira ati; Akagira [Tata] ati; Atugambiire [Abu Usman]; akaba amugambiire [‘Abdurrahman bin Abu Bakr] ngu aba Shuffa, -abantu abaabaire nibatuura omu rusonda rw’omuzigiti gwa Nabawi-, bakaba bari abooro. Eizooba rimwe, nabi sallallaahu ‘alaihi wasallam akagira ati: ‘Oine eby’okurya by’abantu babiri, arye n’abantu bashatu. Oine eby'okurya by'abantu bana, obwo abantu bataano nari mukaaga nibo babirya'. Nari ekyo nikyo yaagambire. Abu Bakr rimwe akaija n’abantu bashatu, obwo nabi Muhammad saw. Omubwire obwo, abantu bashatu ababaire bari na Abu Bakar bakaba bari nyowe, taata na maama. -Tindikumanya yaaba yagira ati; omukazi wangye n’abaheereza omu nju yaitu n’omu nju ya Abu Bakr-. Abdurrahman akagira ati; Abu Bakr, Ruhanga amuhe ekitinisa, akarya kyakiro omu mwanya gwa Rasulullah sallallahu alayihi wasallam kandi taragarukire omuka okuhisya obu shaara ya Isha yaaheza. Kikaba nikireebeka ngu Rasulullah akaba yaaheza kugwejegyera, bwanyima Abu Bakr akagaruka omuka yaahika omuka bwanyima y’ekicweka ky’ekiro kuhinguraho. Bwanyima Abu Bakr akabuuzibwa omukazi we; ‘Iwe mushaija wangye, ahabwenki nooreka abagyenyi baawe bonka? ’ Abu Bakr omu mwanya gw’ekyo akabuuza omukazi we; ‘Tokabahaire kyakiro? ’ Omukazi we akagarukamu ati; ‘Tibarikwija kurya otakaizire. Omu mazima eby’okurya bikaba biheirweyo, kwonka bakaba batarikwenda kubirya.’ Abdurrahman akagira ati; 'Bwanyima nkashohora kweshereka'. Abu Bakr akagira ati; ‘Hai Guuntsar! ’ Nikireebeka Abu Bakr akagira ngu akaba atashemereirwe - ahabwokuba akaba nansherura - kandi akeeta abagyenyi be; ‘Ninkushaba shemererwa n’eby’okurya byaitu nk’oku biri! ’ Abu Bakr akagira ati; 'Na Allah, tindikwija kukigyezaho'. Abdurrahman akagira ati; 'Na Allah, buri kutwara akacweka k'eby'okurya, eby'okurya nibyeyongyera, kuhisya obu turikuhurira twijuire kandi eby'okurya bikaba bingi kukira oku byabaire biri'. Abu Bakr ku yaareebire ngu eby’okurya tibirikukyendeera na kakye nangwa n’okweyongyera omu bwingi, akagambira omukazi we ati; ‘Imwe banyaanyazi-itwe ba Bani Firas, eki n’eky’okutangaaza ki? ’ Omukazi we akagarukamu ati; 'N'omwana wangye, eby'okurya byeyongyeire emirundi eshatu kukira ira.' Abdurrahman akagira ati; ‘Abu Bakr akagyezaho eby’okurya bimwe byonka kandi yagira eki yagambira omukazi we ati, ‘Iwe mukazi wangye, buzima ekiragaano kyawe nikiruga ahari Sitaane’. Kikashangwa ngu Abu Bakar akashemererwaho akacweka kakye k’eby’okurya. Bwanyima y'ekyo, akareeta eby'okurya ahari nabi sallallaahu 'alaihi wasallam, kuhisya obu yaabaire ari aharubaju rwe. Abdurrahman akagira ati; 'Twine endagaano n'abantu obwo obwire obuteirweho bwahingwireho. Bwanyima tukeeta abantu ikumi na babiri kurya, buri omwe aine abakozi baingi abari ahansi ye. Allah wenka niwe arikumanya abaana abu buri omwe ahari abo ikumi na babiri yaabaire aine. ‘Abdurrahmani akagira ati; ‘Ekirikwetegyerezibwa gye n’okugira ngu buri muntu akaba aine abakozi baingi abaabaire bari ahansi ye. Bwanyima bakabirya byona'. -Ekyo nikyo kihango nari ekikye eki yagambire-.

Hadith

Imam Muslim : 3834

حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا سَالِمُ بْنُ نُوحٍ الْعَطَّارُ عَنْ الْجُرَيْرِيِّ عَنْ أَبِي عُثْمَانَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي بَكْرٍ قَالَ نَزَلَ عَلَيْنَا أَضْيَافٌ لَنَا قَالَ وَكَانَ أَبِي يَتَحَدَّثُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ اللَّيْلِ قَالَ فَانْطَلَقَ وَقَالَ يَا عَبْدَ الرَّحْمَنِ افْرُغْ مِنْ أَضْيَافِكَ قَالَ فَلَمَّا أَمْسَيْتُ جِئْنَا بِقِرَاهُمْ قَالَ فَأَبَوْا فَقَالُوا حَتَّى يَجِيءَ أَبُو مَنْزِلِنَا فَيَطْعَمَ مَعَنَا قَالَ فَقُلْتُ لَهُمْ إِنَّهُ رَجُلٌ حَدِيدٌ وَإِنَّكُمْ إِنْ لَمْ تَفْعَلُوا خِفْتُ أَنْ يُصِيبَنِي مِنْهُ أَذًى قَالَ فَأَبَوْا فَلَمَّا جَاءَ لَمْ يَبْدَأْ بِشَيْءٍ أَوَّلَ مِنْهُمْ فَقَالَ أَفَرَغْتُمْ مِنْ أَضْيَافِكُمْ قَالَ قَالُوا لَا وَاللَّهِ مَا فَرَغْنَا قَالَ أَلَمْ آمُرْ عَبْدَ الرَّحْمَنِ قَالَ وَتَنَحَّيْتُ عَنْهُ فَقَالَ يَا عَبْدَ الرَّحْمَنِ قَالَ فَتَنَحَّيْتُ قَالَ فَقَالَ يَا غُنْثَرُ أَقْسَمْتُ عَلَيْكَ إِنْ كُنْتَ تَسْمَعُ صَوْتِي إِلَّا جِئْتَ قَالَ فَجِئْتُ فَقُلْتُ وَاللَّهِ مَا لِي ذَنْبٌ هَؤُلَاءِ أَضْيَافُكَ فَسَلْهُمْ قَدْ أَتَيْتُهُمْ بِقِرَاهُمْ فَأَبَوْا أَنْ يَطْعَمُوا حَتَّى تَجِيءَ قَالَ فَقَالَ مَا لَكُمْ أَنْ لَا تَقْبَلُوا عَنَّا قِرَاكُمْ قَالَ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ فَوَاللَّهِ لَا أَطْعَمُهُ اللَّيْلَةَ قَالَ فَقَالُوا فَوَاللَّهِ لَا نَطْعَمُهُ حَتَّى تَطْعَمَهُ قَالَ فَمَا رَأَيْتُ كَالشَّرِّ كَاللَّيْلَةِ قَطُّ وَيْلَكُمْ مَا لَكُمْ أَنْ لَا تَقْبَلُوا عَنَّا قِرَاكُمْ قَالَ ثُمَّ قَالَ أَمَّا الْأُولَى فَمِنْ الشَّيْطَانِ هَلُمُّوا قِرَاكُمْ قَالَ فَجِيءَ بِالطَّعَامِ فَسَمَّى فَأَكَلَ وَأَكَلُوا قَالَ فَلَمَّا أَصْبَحَ غَدَا عَلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ بَرُّوا وَحَنِثْتُ قَالَ فَأَخْبَرَهُ فَقَالَ بَلْ أَنْتَ أَبَرُّهُمْ وَأَخْيَرُهُمْ قَالَ وَلَمْ تَبْلُغْنِي كَفَّارَةٌ

Atugambiire [Muhammad bin Al Mutsanna]; Atugambiire [Salim bin Nuh Al ‘Aththar] kuruga [Al Jurairi] kuruga [Abu Uthman] kuruga [Abdurrahman bin Abu Bakr] akagira ati; 'Abamwe aha bagenyi baitu bakeemerera omuka yaitu'. Abdurrahman akagira ati; 'Obwire obwo, ekiro ekyo taata akaba aine orukiiko rw'okugamba na nabi sallallaahu 'alaihi wasallam. N’ahabw’ekyo Abu Bakr akarugaho, arikugira ati; ‘Iwe Abdurrahman, heereza gye abagyenyi baawe! ’ Abdurrahmani akagira ati; 'Omu mwabazyo, nkaheereza abagyenyi ndikubaheereza eby'okurya, kwonka bakanga, bati; 'Rindaho, mukama w'enju egi araije, araarye naitwe'. Abdurrahman akagira ati; ‘N’ahabw’ekyo nkabagambira nti; 'N'omuntu ogumire, waaba otarya ebi ndikuheereza, nintiina ngu taata naija kuntonganira. Abdurrahman akagira ati; 'Kwonka bakaguma bayanga'. Abu Bakr ku yaizire, tihaine n’omwe owaabaire amukwatsireho na kakye. Abu Bakr akababuuza ati; ‘Waheza kushemererwa aha by’okurya byaitu? ’ Abdurrahmani akagira ati; nikwo baagarukamu; 'Na Allah, tikikabahoga'. Abu Bakr akagira ati; Tinyine obu naaragiire Abdurrahman? Abdurrahman akagira ati; ‘Nahabwekyo nkaruga ahari Abu Bakr, kwonka ahonaaho akanyeta; ‘Iwe Abdurrahmani! ’ Abdurrahmani akagira ati; 'kwonka nguma nimwetantara'. N’ahabw’ekyo Abu Bakr akanyeta; Eego Omugabe! -rebuke sentence- 'Ninkurahira ku orahurire eiraka ryangye, mbwenu oije! Abdurrahman akagira ati; Ntyo nkaija nagira nti; 'Na Allah, tindikugira rubanja, n'abagyenyi ba taata, mbwenu mubabuuze. Mbaheereza kandi mbataayaayira, kwonka bakanga kurya eby’okurya okuhitsya obu taata yaizire.’ Abdurrahman akagira ati; Nahabwekyo Abu Bakr akabuuza ati; ‘Ahabw’enki otarikwenda kurya eby’okurya ebi turikukuha? ’ Abdurrahmani akagira ati; Nahabwekyo Abu Bakr akagira ati; ‘Na Allah, tindikwija kurya ekiro eki! ’ Abdurrahmani akagira ati; bwanyima bakagira bati; 'Na Allah, titurikwija kukirya okuhisya obu muraabe murarya'. Abu Bakr akagira ati; 'Tinkareebaga ekintu kyona kibi nk'ekyabaho ekiro eki'. Iwe, iwe, ahabwenki otarikwikiriza ekiihuro kyaitu? Abdurrahman akagira ati; obwo Abu Bakr akagira ati; 'Ekiragaro kyawe ekyabandize kikaba nikiruga ahari Sitaane, ija, orye eby'okurya byawe'. N’ahabw’ekyo bakaba babaha eby’okurya. Abu Bakr akabanza yashaba bwanyima yarya, bwanyima nabo barya. Abdurrahman akagira ati; 'Omu kasheeshe Abu Bakr akabugana Rasulullah kandi yagira ati; ‘Iwe Mutumwa wa Allah, abagyenyi bangye bakozire gye barikuhikiiriza ekiraganiso kyabo. Omu bwire obwo, nhenda ekiraganiso kyangye. Abdurrahman akagira ati; Abu Bakr akagambira Rasulullah ebyabaireho ekiro kya nyomwebazyo, reero Rasulullah akagira ati: ‘Ngaaha, omu mazima iwe ori orikukirayo oburungi kandi orikukirayo obukuru aharibo. Abdurrahman akagira ati; ‘Tindahuriire kafarah -okucungurwa- ahabw’ekiragaano ekyo’.

Hadith

Imam Muslim : 3835

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى قَالَ قَرَأْتُ عَلَى مَالِكٍ عَنْ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ الْأَعْرَجِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّهُ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ طَعَامُ الِاثْنَيْنِ كَافِي الثَّلَاثَةِ وَطَعَامُ الثَّلَاثَةِ كَافِي الْأَرْبَعَةِ

Ku yaaherize kutugambira [Yahya bin Yahya] akagira ati; Nkashoma Hadiisi kuruga ahari [Malik] kuruga ahari [Abu Az Zinad] kuruga ahari [Al A’raj] kuruga ahari [Abu Hurairah] akagira ati; Omurangi sallallaahu ‘alaihi wasallam akagira ati: ‘Eby’okurya by’abantu babiri nibimara abantu bashatu kurya, kandi eby’okurya by’abantu bashatu nibimara abantu bana’.

Hadith

Imam Muslim : 3836

حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ أَخْبَرَنَا رَوْحُ بْنُ عُبَادَةَ ح و حَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ حَبِيبٍ حَدَّثَنَا رَوْحٌ حَدَّثَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ أَخْبَرَنِي أَبُو الزُّبَيْرِ أَنَّهُ سَمِعَ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ يَقُولُا سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ طَعَامُ الْوَاحِدِ يَكْفِي الِاثْنَيْنِ وَطَعَامُ الِاثْنَيْنِ يَكْفِي الْأَرْبَعَةَ وَطَعَامُ الْأَرْبَعَةِ يَكْفِي الثَّمَانِيَةَ وَفِي رِوَايَةِ إِسْحَقَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَمْ يَذْكُرْ سَمِعْتُ حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا سُفْيَانُ ح و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ عَنْ جَابِرٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِثْلِ حَدِيثِ ابْنِ جُرَيْجٍ

Atugambiire [Ishaq bin Ibrahimu]; Atubuuriire [Rauh ‘Ubadah]; Nikyo kimwe kigambirweho kuruga omu muhanda ogundi; Akangambira [Yahya Bin Habib] ngu; Atugambiire [Rauh]; Atugambiire [Ibn Juraij] ngu; Amanyiise [Abu Az Zubair]; Ngu akaba ahuriire [Jabir bin Abdullah] arikugira ati; 'Nkahurira nabi sallallaahu 'alaihi wasallam arikugira ati: 'Eby'okurya by'omuntu omwe nibimara abantu babiri, eby'okurya by'abantu babiri nibimara abantu bana, kandi eby'okurya by'abantu bana nibimara abantu munaana'. Kandi omu byafaayo bya Ishaq, Rasulullah akagira ati: ... -atagambire ekigambo ‘Nkahurira Rasulullah’..-. Atugambiire [Ibn Numair], atugambiire [taata], atugambiire [Sufyan]. Nikyo kimwe, nikigambwaho kuruga omu muhanda ogundi, kandi kikagambirwa nyowe [Muhammad bin Al Mutsanna], Kikagambirwa itwe [Abdurrahman] kuruga ahari [Sufyan] kuruga ahari [Abu Zubair] kuruga ahari [Jabir] kuruga ahari nabi sallallaahu ‘alaihi wasallam nk’oku Hadiisi eyagambirweho I.

Hadith

Imam Muslim : 3837

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى وَأَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَأَبُو كُرَيْبٍ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ قَالَ أَبُو بَكْرٍ وَأَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا و قَالَ الْآخَرَانِ أَخْبَرَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي سُفْيَانَ عَنْ جَابِرٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ طَعَامُ الْوَاحِدِ يَكْفِي الِاثْنَيْنِ وَطَعَامُ الِاثْنَيْنِ يَكْفِي الْأَرْبَعَةَ

Kitugambirwe [Yahya bin Yahya], [Abu Bakr bin Abu Syaiba], [Abu Kuraib], na [Ishaq bin Ibrahim]. [Abu Bakri] na [Abu Kuraibu] bakagira bati; 'Batugambiire'. Obwe abandi bagizire ngu; ‘Ku yaaherize kutumanyisa [Abu Mu’awiyah] kuruga [Al A’Masy] kuruga [Abu Sufyan] kuruga [Jabir] akagira ati; Omurangi sallallaahu ‘alaihi wasallam akagira ati: ‘Eby’okurya by’omuntu omwe nibimara abantu babiri kurya, kandi eby’okurya by’abantu babiri nibimara abantu bana’.

Hadith

Imam Muslim : 3838

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ وَعُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ قَالَا حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي سُفْيَانَ عَنْ جَابِرٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ طَعَامُ الرَّجُلِ يَكْفِي رَجُلَيْنِ وَطَعَامُ رَجُلَيْنِ يَكْفِي أَرْبَعَةً وَطَعَامُ أَرْبَعَةٍ يَكْفِي ثَمَانِيَةً

Kitugambirwe ngu [Qutaiba bin Sa’id] na [Usman bin Abu Syaiba] bombi bakagira ngu; Kitugambirwe [Jarir] kuruga ahari [Al A’masy] kuruga ahari [Abu Sufyan] kuruga ahari [Jabir] kuruga ahari nabi Shallallah ‘Alaihi Wa Sallam: ‘Eby’okurya by’omuntu omwe nibimara abantu babiri kurya, kandi eby’okurya by’abantu babiri nibimara abantu bana, kandi eby’okurya by’abantu bana nibimara eat abantu munaana’.

Hadith

Imam Muslim : 3839

حَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ وَمُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَعُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ سَعِيدٍ قَالُوا أَخْبَرَنَا يَحْيَى وَهُوَ الْقَطَّانُ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ أَخْبَرَنِي نَافِعٌ عَنْ ابْنِ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الْكَافِرُ يَأْكُلُ فِي سَبْعَةِ أَمْعَاءٍ وَالْمُؤْمِنُ يَأْكُلُ فِي مِعًى وَاحِدٍ و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا أَبِي ح و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ وَابْنُ نُمَيْرٍ قَالَا حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ ح و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ عَنْ عَبْدِ الرَّزَّاقِ قَالَ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ أَيُّوبَ كِلَاهُمَا عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِثْلِهِ

Kitugambirwe [Zuhair bin Harb], [Muhammad bin Al Mutsanna] na [Ubaidullah bin Sa’id] bakagira ngu; atumanyiise [Yahya] nikwo kugira ngu Al Qaththan kuruga ahari [Ubaidullah] akampa ripooti [Nafi’] kuruga ahari [Ibn Umar] kuruga ahari nabi sallalah ‘Alaihi Wa Sallam akagira ati: ‘Abakaafiri barya n’amara mushanju -enda-, kandi abaikiriza barya n’amara gamwe -enda-’. Kandi kitugambirwe [Muhammad bin Abdullah bin Numair], Kitugambirwe [Tata], nk’oku nakyo kyagambirwe kuruga omu muhanda ogundi, Kitugambirwe [Abu Bakr bin Abu Syaibah], Kitugambirwe [Abu Usamah] na [Ibnu Numair] bombi bakagira ngu; Kitugambirwe [Ubaidullah], Nikyo kimwe kigambirwe kuruga omu muhanda ogundi, kandi kikagambirwa nyowe [Muhammad bin Rafi’] na [Abad bin Humaid], kuruga ahari [Abdur Razak] akagira ati; akatugambira [Ma’mar] kuruga ahari [Ayyub] bombi kuruga ahari [Nafi’] kuruga ahari [Ibn Umar] kuruga ahari nabi saw na Hadiisi erikushushana.

Hadith

Imam Muslim : 3840

و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ خَلَّادٍ الْبَاهِلِيُّ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ وَاقِدِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ زَيْدٍ أَنَّهُ سَمِعَ نَافِعًا قَالَ رَأَى ابْنُ عُمَرَ مِسْكِينًا فَجَعَلَ يَضَعُ بَيْنَ يَدَيْهِ وَيَضَعُ بَيْنَ يَدَيْهِ قَالَ فَجَعَلَ يَأْكُلُ أَكْلًا كَثِيرًا قَالَ فَقَالَ لَا يُدْخَلَنَّ هَذَا عَلَيَّ فَإِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ الْكَافِرَ يَأْكُلُ فِي سَبْعَةِ أَمْعَاءٍ

Kandi atugambiire [Abu Bakri bin Khallad Al Bahili]; Atugambiire [Muhammad bin Jabir’far]; Atugambiire [Syu’bah] kuruga ahari [Waqid bin Muhammad bin Zaid] ngu akahurira [Nafi’] arikugira ati; ‘Ibn Umar akareeba omworo, reero yamuheereza eby’okurya, reero yaagaruka yamuheereza, omushaija ogwo arya munonga, reero [Ibn Umar] akagira ati; 'Omuntu ogu tashemerire kwija ahariinye ahabwokuba omutumwa wa Allah (saww) akagira ati: 'Buzima abakaafiire nibarya n'amara mushanju'.