امام مسلم : 3661
و حَدَّثَنِي أَبُو بَكْرِ بْنُ إِسْحَقَ أَخْبَرَنَا سَعِيدُ بْنُ كَثِيرِ بْنِ عُفَيْرٍ أَبُو عُثْمَانَ الْمِصْرِيُّ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ حَدَّثَنِي يُونُسُ بْنُ يَزِيدَ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ أَخْبَرَنِي عَلِيُّ بْنُ حُسَيْنِ بْنِ عَلِيٍّ أَنَّ حُسَيْنَ بْنَ عَلِيٍّ أَخْبَرَهُ أَنَّ عَلِيًّا قَالَ كَانَتْ لِي شَارِفٌ مِنْ نَصِيبِي مِنْ الْمَغْنَمِ يَوْمَ بَدْرٍ وَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَعْطَانِي شَارِفًا مِنْ الْخُمُسِ يَوْمَئِذٍ فَلَمَّا أَرَدْتُ أَنْ أَبْتَنِيَ بِفَاطِمَةَ بِنْتِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَاعَدْتُ رَجُلًا صَوَّاغًا مِنْ بَنِي قَيْنُقَاعَ يَرْتَحِلُ مَعِيَ فَنَأْتِي بِإِذْخِرٍ أَرَدْتُ أَنْ أَبِيعَهُ مِنْ الصَّوَّاغِينَ فَأَسْتَعِينَ بِهِ فِي وَلِيمَةِ عُرْسِي فَبَيْنَا أَنَا أَجْمَعُ لِشَارِفَيَّ مَتَاعًا مِنْ الْأَقْتَابِ وَالْغَرَائِرِ وَالْحِبَالِ وَشَارِفَايَ مُنَاخَانِ إِلَى جَنْبِ حُجْرَةِ رَجُلٍ مِنْ الْأَنْصَارِ وَجَمَعْتُ حِينَ جَمَعْتُ مَا جَمَعْتُ فَإِذَا شَارِفَايَ قَدْ اجْتُبَّتْ أَسْنِمَتُهُمَا وَبُقِرَتْ خَوَاصِرُهُمَا وَأُخِذَ مِنْ أَكْبَادِهِمَا فَلَمْ أَمْلِكْ عَيْنَيَّ حِينَ رَأَيْتُ ذَلِكَ الْمَنْظَرَ مِنْهُمَا قُلْتُ مَنْ فَعَلَ هَذَا قَالُوا فَعَلَهُ حَمْزَةُ بْنُ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ وَهُوَ فِي هَذَا الْبَيْتِ فِي شَرْبٍ مِنْ الْأَنْصَارِ غَنَّتْهُ قَيْنَةٌ وَأَصْحَابَهُ فَقَالَتْ فِي غِنَائِهَا أَلَا يَا حَمْزُ لِلشُّرُفِ النِّوَاءِ فَقَامَ حَمْزَةُ بِالسَّيْفِ فَاجْتَبَّ أَسْنِمَتَهُمَا وَبَقَرَ خَوَاصِرَهُمَا فَأَخَذَ مِنْ أَكْبَادِهِمَا فَقَالَ عَلِيٌّ فَانْطَلَقْتُ حَتَّى أَدْخُلَ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَعِنْدَهُ زَيْدُ بْنُ حَارِثَةَ قَالَ فَعَرَفَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي وَجْهِيَ الَّذِي لَقِيتُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا لَكَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ وَاللَّهِ مَا رَأَيْتُ كَالْيَوْمِ قَطُّ عَدَا حَمْزَةُ عَلَى نَاقَتَيَّ فَاجْتَبَّ أَسْنِمَتَهُمَا وَبَقَرَ خَوَاصِرَهُمَا وَهَا هُوَ ذَا فِي بَيْتٍ مَعَهُ شَرْبٌ قَالَ فَدَعَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِرِدَائِهِ فَارْتَدَاهُ ثُمَّ انْطَلَقَ يَمْشِي وَاتَّبَعْتُهُ أَنَا وَزَيْدُ بْنُ حَارِثَةَ حَتَّى جَاءَ الْبَابَ الَّذِي فِيهِ حَمْزَةُ فَاسْتَأْذَنَ فَأَذِنُوا لَهُ فَإِذَا هُمْ شَرْبٌ فَطَفِقَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَلُومُ حَمْزَةَ فِيمَا فَعَلَ فَإِذَا حَمْزَةُ مُحْمَرَّةٌ عَيْنَاهُ فَنَظَرَ حَمْزَةُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ صَعَّدَ النَّظَرَ إِلَى رُكْبَتَيْهِ ثُمَّ صَعَّدَ النَّظَرَ فَنَظَرَ إِلَى سُرَّتِهِ ثُمَّ صَعَّدَ النَّظَرَ فَنَظَرَ إِلَى وَجْهِهِ فَقَالَ حَمْزَةُ وَهَلْ أَنْتُمْ إِلَّا عَبِيدٌ لِأَبِي فَعَرَفَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ ثَمِلٌ فَنَكَصَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى عَقِبَيْهِ الْقَهْقَرَى وَخَرَجَ وَخَرَجْنَا مَعَهُ و حَدَّثَنِيهِ مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ قُهْزَاذَ حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُثْمَانَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْمُبَارَكِ عَنْ يُونُسَ عَنْ الزُّهْرِيِّ بِهَذَا الْإِسْنَادِ مِثْلَهُ
و به من گفته است [ابوبکر بن اسحاق]، به ما گفته است [سعید بن کثیر بن عفیر]، به ما گفته است [عبدالله بن وهب]، به من گفته است [یونس بن یزید]، به من گفته است [ابن شهاب]، به من گفته است [علی بن حسین بن علی] که [حسین بن علی] به او گفته است که [علی] گفته است: «زمانی که از تقسیم غنایم جنگ بدر، شتری داشتم، در همان روز رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم یک شتر از یک پنجم سهم را به من داد. وقتی میخواستم با فاطمه - دختر رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم - خانهای بسازم، با زرگری از بنی قینقاع عهد کرده بودم که با من بیاید و اذکر (نوعی گیاه) بیاورد که بفروشم و بتوانم از پول فروش آن برای برگزاری عروسیام هنگام تهیه وسایل مورد نیاز دو شتر، مانند زین، خورجین و ... استفاده کنم.» در آن زمان، دو شتر من در کنار خانه یکی از انصار بسته شده بودند و معلوم شد که دو شتر من - پس از تهیه وسایل لازم - کوهانهایشان بریده، شکمهایشان پاره و جگرهایشان برداشته شده است. چشمانم طاقت دیدن این منظره را نداشت، بنابراین پرسیدم: «چه کسی این کارها را کرده است؟» مردم پاسخ دادند: «حمزه بن عبدالمطلب، و او اکنون در این خانه همراه با انصار است که عاشق نوشیدن الکل هستند. او و دوستانش توسط یک خواننده زن سرگرم شدهاند که در یکی از آهنگهایش این کلمات را داشت: «ای حمزه، شترهای چاق را به خاطر بسپار.» پس حمزه با شمشیر کشیده برخاست. سپس کوهان دو شتر را برید و شکم هر دو را پاره کرد، سپس جگر هر دو را برداشت.» علی گفت: «سپس فوراً نزد رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) رفتم که در آن زمان با زید بن حارثه نشسته بود.» علی گفت: «با دیدن قیافهام، معلوم شد که پیامبر (صلی الله علیه و آله و سلم) از ماجرا خبر دارد.» پیامبر (صلی الله علیه و آله و سلم) پرسید: «چه اتفاقی برایت افتاده؟» پاسخ دادم: «ای رسول خدا، به خدا قسم، من در تمام عمرم چنین چیزی ندیدهام. حمزه به دو شتر من حمله کرده بود، کوهان آنها را بریده و احشاء آنها را پاره کرده بود. اکنون او در خانه با دوستانش است که عاشق نوشیدن مشروبات الکلی هستند.» علی گفت: «سپس رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) ردایش را برداشت. پس از پوشیدن آن، پیاده به خانهای که گفته بود رفت، در حالی که من و زید از پشت سر او را دنبال میکردیم. رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم به در خانهای که حمزه در آن بود رسیدند و اجازه ورود خواستند. ساکنان خانه نیز اجازه ورود دادند. معلوم شد که آنها شرابخوار هستند. سپس رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم شروع به انتقاد از حمزه به خاطر کاری که کرده بود، کرد. در آن لحظه، چشمان حمزه سرخ شد و او نیز از زانو تا ناف و سرانجام تا صورت پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم را مشاهده کرد. سپس حمزه گفت: «شما چیزی جز غلامان پدرم نیستید.» سرانجام رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم فهمید که حمزه بسیار مست است. سپس عقب رفت و بیرون آمد. چون ما به دنبالش رفتیم.» و او به من گفت که [محمد بن عبدالله قهذزه] این حدیث را با سندی مانند این برای من نقل کرده است.
امام مسلم : 3662
حَدَّثَنِي أَبُو الرَّبِيعِ سُلَيْمَانُ بْنُ دَاوُدَ الْعَتَكِيُّ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ يَعْنِي ابْنَ زَيْدٍ أَخْبَرَنَا ثَابِتٌ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ كُنْتُ سَاقِيَ الْقَوْمِ يَوْمَ حُرِّمَتْ الْخَمْرُ فِي بَيْتِ أَبِي طَلْحَةَ وَمَا شَرَابُهُمْ إِلَّا الْفَضِيخُ الْبُسْرُ وَالتَّمْرُ فَإِذَا مُنَادٍ يُنَادِي فَقَالَ اخْرُجْ فَانْظُرْ فَخَرَجْتُ فَإِذَا مُنَادٍ يُنَادِي أَلَا إِنَّ الْخَمْرَ قَدْ حُرِّمَتْ قَالَ فَجَرَتْ فِي سِكَكِ الْمَدِينَةِ فَقَالَ لِي أَبُو طَلْحَةَ اخْرُجْ فَاهْرِقْهَا فَهَرَقْتُهَا فَقَالُوا أَوْ قَالَ بَعْضُهُمْ قُتِلَ فُلَانٌ قُتِلَ فُلَانٌ وَهِيَ فِي بُطُونِهِمْ قَالَ فَلَا أَدْرِي هُوَ مِنْ حَدِيثِ أَنَسٍ فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ { لَيْسَ عَلَى الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ جُنَاحٌ فِيمَا طَعِمُوا إِذَا مَا اتَّقَوْا وَآمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ }
به من گفته شده است که [ابو ربیع سلیمان بن داود العتکی] به ما گفته است [حماد] - یعنی ابن زید - به ما گفته است [ثابت] از [انس بن مالک] که او گفته است: «من یک بار در خانه ابوثلهه، زمانی که خمر ممنوع بود، بر روی گروهی از مردم خمر ریختم و در آن زمان آنها جز از فضله (شراب ساخته شده از شیره خرما)، خرمای تازه و خرمای پخته نمینوشیدند. ناگهان کسی فریاد زد، سپس ابوثلهه گفت: «بیرون بیا و ببین چه اتفاقی افتاده است.» معلوم شد کسی فریاد زده است و گفته است: «مگر شراب حرام نیست؟» انس گفت: «سپس خبر در سراسر شهر مدینه پخش شد، سپس ابوثلهه به من گفت: «بیرون بیا و آن را بو کن.» پس من فوراً آن را ریختم. در آن زمان مردم گفتند، یا برخی از آنها گفتند: «کسی مرده است، در حالی که شراب هنوز در شکمش است.» ثابت گفت؛ «اما من نمیدانم که آیا این در حدیث انس آمده است یا خیر - پس خداوند عز و جل فرمود: «گناهی نیست بر کسانی که ایمان آورده و اعمال صالح انجام دادهاند، زیرا غذایی را که قبلاً خوردهاند، میخورند، اگر پرهیزگار باشند و ایمان داشته باشند و اعمال صالح انجام دهند...» (سوره مائده، آیه ۹۳).
امام مسلم : 3663
و حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ حَدَّثَنَا ابْنُ عُلَيَّةَ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ صُهَيْبٍ قَالَ سَأَلُوا أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ عَنْ الْفَضِيخِ فَقَالَ مَا كَانَتْ لَنَا خَمْرٌ غَيْرَ فَضِيخِكُمْ هَذَا الَّذِي تُسَمُّونَهُ الْفَضِيخَ إِنِّي لَقَائِمٌ أَسْقِيهَا أَبَا طَلْحَةَ وَأَبَا أَيُّوبَ وَرِجَالًا مِنْ أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي بَيْتِنَا إِذْ جَاءَ رَجُلٌ فَقَالَ هَلْ بَلَغَكُمْ الْخَبَرُ قُلْنَا لَا قَالَ فَإِنَّ الْخَمْرَ قَدْ حُرِّمَتْ فَقَالَ يَا أَنَسُ أَرِقْ هَذِهِ الْقِلَالَ قَالَ فَمَا رَاجَعُوهَا وَلَا سَأَلُوا عَنْهَا بَعْدَ خَبَرِ الرَّجُلِ
و پس از آنکه [یحیی بن ایوب] به ما گفت که [ابن علیا] به ما گفته است که [عبدالعزیز بن شعیب] به ما گفته است، گفت: «مردم از [انس بن مالک] درباره نوشیدنی مخلوط با خرمای تازه پرسیدند.» او پاسخ داد: «در آن زمان ما جز نوشیدنی مخلوط با خرما که شما آن را «فضیل» مینامید، خمری نداشتیم. هنگامی که من در خانهمان مخلوط خرما را برای ابوطلحه، ابوایوب و چند نفر از اصحاب پیامبر صلی الله علیه و آله میریختم، ناگهان مردی آمد و گفت: «آیا خبری به شما رسیده است؟» ما پاسخ دادیم: «هنوز نه.» او گفت: «در واقع خمر حرام شده است.» پس ابوطلحه گفت: «ای انس، این ظرف را بریز.» انس گفت: «پس از آنکه مردان خبر را رساندند، برگشتند و دیگر در مورد قانون سؤال نکردند.»
امام مسلم : 3664
و حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ حَدَّثَنَا ابْنُ عُلَيَّةَ قَالَ وَأَخْبَرَنَا سُلَيْمَانُ التَّيْمِيُّ حَدَّثَنَا أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ قَالَ إِنِّي لَقَائِمٌ عَلَى الْحَيِّ عَلَى عُمُومَتِي أَسْقِيهِمْ مِنْ فَضِيخٍ لَهُمْ وَأَنَا أَصْغَرُهُمْ سِنًّا فَجَاءَ رَجُلٌ فَقَالَ إِنَّهَا قَدْ حُرِّمَتْ الْخَمْرُ فَقَالُوا اكْفِئْهَا يَا أَنَسُ فَكَفَأْتُهَا قَالَ قُلْتُ لِأَنَسٍ مَا هُوَ قَالَ بُسْرٌ وَرُطَبٌ قَالَ فَقَالَ أَبُو بَكْرِ بْنُ أَنَسٍ كَانَتْ خَمْرَهُمْ يَوْمَئِذٍ قَالَ سُلَيْمَانُ وَحَدَّثَنِي رَجُلٌ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ أَنَّهُ قَالَ ذَلِكَ أَيْضًا حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الْأَعْلَى حَدَّثَنَا الْمُعْتَمِرُ عَنْ أَبِيهِ قَالَ قَالَ أَنَسٌ كُنْتُ قَائِمًا عَلَى الْحَيِّ أَسْقِيهِمْ بِمِثْلِ حَدِيثِ ابْنِ عُلَيَّةَ غَيْرَ أَنَّهُ قَالَ فَقَالَ أَبُو بَكْرِ بْنُ أَنَسٍ كَانَ خَمْرَهُمْ يَوْمَئِذٍ وَأَنَسٌ شَاهِدٌ فَلَمْ يُنْكِرْ أَنَسٌ ذَاكَ و قَالَ ابْنُ عَبْدِ الْأَعْلَى حَدَّثَنَا الْمُعْتَمِرُ عَنْ أَبِيهِ قَالَ حَدَّثَنِي بَعْضُ مَنْ كَانَ مَعِي أَنَّهُ سَمِعَ أَنَسًا يَقُولُا كَانَ خَمْرَهُمْ يَوْمَئِذٍ
و به ما گفت که [یحیی بن ایوب] به ما گفته است [ابن علیا] او گفت؛ و به ما گفته است [سلیمان تیمی] به ما گفته است [انس بن مالک] که گفته است: «من زمانی خدمتکار بودم و مسئول ریختن نوشیدنی برای عموهایم بودم، در آن زمان من فدلخ (آب خرمای نارس) را برایشان میریختم، در آن زمان من کوچکترین آنها بودم، ناگهان مردی آمد و گفت: «در واقع خمر حرام است.» سپس آنها گفتند: «ای انس، آن را دور بینداز!» سپس من آن را ریختم. سلیمان گفت: «از انس پرسیدم: «آن چه نوشیدنی است؟» انس پاسخ داد: «بصیر (خرمای نارس) و رثاب (خرمای رسیده).» راوی گفت: «سپس ابوبکر بن انس گفت: «در آن زمان خمر آنها فضله (نوشیدنی مخلوط با خرما) بود.» [سلیمان] گفت: «[مردی] از [انس بن مالک] به من خبر داد که او نیز همین را گفته است.» به من گفته شد که [محمد بن عبدالاعلی] از [پدرش] به من [معتمر] گفته است؛ [انس] گفت: «من زمانی خدمتکار قومی بودم که برایشان نوشیدنی میریختم... مانند حدیث ابن علیا، فقط او گفت: «ابوبکر بن انس گفت: «خمر آنها در آن زمان فضله (مخلوط خرما) بود.» انس کسی بود که در آن زمان شاهد آن بود، بنابراین آن را انکار نکرد.» [ابن عبدالاعلی] گفت؛ [معتمر] از [پدرش] به من خبر داده است که گفته است؛ [بعضی از افرادی که با من بودند] به من گفتند که از [انس] شنیدهاند که میگفت: «در آن زمان، خمر آنها «فضیل» بود.»
امام مسلم : 3665
و حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ حَدَّثَنَا ابْنُ عُلَيَّةَ قَالَ وَأَخْبَرَنَا سَعِيدُ بْنُ أَبِي عَرُوبَةَ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ كُنْتُ أَسْقِي أَبَا طَلْحَةَ وَأَبَا دُجَانَةَ وَمُعَاذَ بْنَ جَبَلٍ فِي رَهْطٍ مِنْ الْأَنْصَارِ فَدَخَلَ عَلَيْنَا دَاخِلٌ فَقَالَ حَدَثَ خَبَرٌ نَزَلَ تَحْرِيمُ الْخَمْرِ فَأَكْفَأْنَاهَا يَوْمَئِذٍ وَإِنَّهَا لَخَلِيطُ الْبُسْرِ وَالتَّمْرِ قَالَ قَتَادَةُ وَقَالَ أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ لَقَدْ حُرِّمَتْ الْخَمْرُ وَكَانَتْ عَامَّةُ خُمُورِهِمْ يَوْمَئِذٍ خَلِيطَ الْبُسْرِ وَالتَّمْرِ و حَدَّثَنَا أَبُو غَسَّانَ الْمِسْمَعِيُّ وَمُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَابْنُ بَشَّارٍ قَالُوا أَخْبَرَنَا مُعَاذُ بْنُ هِشَامٍ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ إِنِّي لَأَسْقِي أَبَا طَلْحَةَ وَأَبَا دُجَانَةَ وَسُهَيْلَ بْنَ بَيْضَاءَ مِنْ مَزَادَةٍ فِيهَا خَلِيطُ بُسْرٍ وَتَمْرٍ بِنَحْوِ حَدِيثِ سَعِيدٍ
[یحیی بن ایوب] به ما گفت، [ابن علیا] به ما گفت؛ و [سعید بن ابوعروبه] از [قتاده] از [انس بن مالک] برای ما نقل کرد که گفت: «من برای ابوطلحه، ابودجانه و معاذ بن جبل در گروهی از انصار شراب ریختم، ناگهان کسی به استقبال ما آمد و گفت: «خبر جدیدی دارید! خمر حرام شده است.» ما فوراً آن را ریختیم، در حالی که خمر در آن زمان از مخلوطی از بسر (خرمای جوان) و تمر (خرمای خشک) درست میشد.» [قتاده] گفت: «[انس بن مالک] گفت: «در واقع، خمر حرام شده است، در حالی که به طور کلی خمر در آن زمان از مخلوطی از بسر و تمر درست میشد.» و به ما [ابو غسان المسمعی] و [محمد بن مثنی] و [ابن بسیار] گفتهاند؛ به ما گفتهاند [معاذ بن هشام] به من [پدرم] از [قتاده] از [انس بن مالک] گفت که گفت: «به راستی، من یک بار مخلوطی از بسر و تمر را از یک جریبه بزرگ بر ابوطلحه، ابودجانه و سهیل بن بیدله ریختم... طبق حدیث سعید.»
امام مسلم : 3666
و حَدَّثَنِي أَبُو الطَّاهِرِ أَحْمَدُ بْنُ عَمْرِو بْنِ سَرْحٍ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي عَمْرُو بْنُ الْحَارِثِ أَنَّ قَتَادَةَ بْنَ دِعَامَةَ حَدَّثَهُ أَنَّهُ سَمِعَ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ يَقُولُا إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَهَى أَنْ يُخْلَطَ التَّمْرُ وَالزَّهْوُ ثُمَّ يُشْرَبَ وَإِنَّ ذَلِكَ كَانَ عَامَّةَ خُمُورِهِمْ يَوْمَ حُرِّمَتْ الْخَمْرُ
و به من [ابو طاهر احمد بن عمرو بن سرح] گفته شده است که [عبدالله بن وهب] به من گفته است که [عمرو بن حارث] به من گفته است که [قتاده بن دعامه] به او گفته است که از [انس بن مالک] شنیده است که میگفت: «رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم از نوشیدن شرابی که با خرمای رسیده مخلوط شده باشد، نهی فرمودهاند، زیرا این آغاز حرام بودن شراب است.»
امام مسلم : 3667
و حَدَّثَنِي أَبُو الطَّاهِرِ أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ عَنْ إِسْحَقَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ أَنَّهُ قَالَ كُنْتُ أَسْقِي أَبَا عُبَيْدَةَ بْنَ الْجَرَّاحِ وَأَبَا طَلْحَةَ وَأُبَيَّ بْنَ كَعْبٍ شَرَابًا مِنْ فَضِيخٍ وَتَمْرٍ فَأَتَاهُمْ آتٍ فَقَالَ إِنَّ الْخَمْرَ قَدْ حُرِّمَتْ فَقَالَ أَبُو طَلْحَةَ يَا أَنَسُ قُمْ إِلَى هَذِهِ الْجَرَّةِ فَاكْسِرْهَا فَقُمْتُ إِلَى مِهْرَاسٍ لَنَا فَضَرَبْتُهَا بِأَسْفَلِهِ حَتَّى تَكَسَّرَتْ
و به من گفته است [ابو طاهر] به ما گفته است [ابن وهب] به من گفته است [مالک بن انس] از [اسحاق بن عبدالله بن ابو طلحه] از [انس بن مالک] که او گفته است: «من یک بار نوشیدنی از فدلخ (نوشیدنی تهیه شده از مخلوط خرمای تازه) و تمر (نوشیدنی تهیه شده از خرما) را برای ابو عبیده بن جراح، ابو طلحه و ابی بن کعب ریختم، ناگهان کسی نزد آنها آمد و گفت: «در واقع، شراب حرام است.» سپس ابو طلحه گفت: «ای انس، برخیز! این ظرف (خمیر) را بردار و بشکن.» سپس من بشکه خود را برداشتم و به ته آن زدم تا شکست.»
امام مسلم : 3668
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرٍ يَعْنِي الْحَنَفِيَّ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْحَمِيدِ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنِي أَبِي أَنَّهُ سَمِعَ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ يَقُولُا لَقَدْ أَنْزَلَ اللَّهُ الْآيَةَ الَّتِي حَرَّمَ اللَّهُ فِيهَا الْخَمْرَ وَمَا بِالْمَدِينَةِ شَرَابٌ يُشْرَبُ إِلَّا مِنْ تَمْرٍ
به ما گفته است [محمد بن مثنی]، به ما گفته است [ابوبکر] - یعنی حنفی - به ما گفته است [عبدالحمید بن جعفر] به من [پدرم] گفته است که از [انس بن مالک] شنیده است که میگفت: «در واقع، خداوند آیهای در مورد تحریم شراب نازل کرده است، در آن زمان در مدینه شرابی نبود مگر اینکه از تمر (خرما) ساخته شده باشد.»
امام مسلم : 3669
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ ح و حَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ السُّدِّيِّ عَنْ يَحْيَى بْنِ عَبَّادٍ عَنْ أَنَسٍ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سُئِلَ عَنْ الْخَمْرِ تُتَّخَذُ خَلًّا فَقَالَ لَا
[یحیی بن یحیی] به ما خبر داده است، [عبدالرحمن بن مهدی] به ما خبر داده است (به طریق دیگری نیز ذکر شده است). [زهیر بن حرب] به ما خبر داده است، [عبدالرحمن] از [سفیان] از [سدی] از [یحیی بن عباد] از [انس] نقل کرده است که از پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم درباره شرابی که از سرکه درست شده باشد، پرسیده شد، ایشان فرمودند: «نکنید».
امام مسلم : 3670
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَمُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ وَاللَّفْظُ لِابْنِ الْمُثَنَّى قَالَا حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ سِمَاكِ بْنِ حَرْبٍ عَنْ عَلْقَمَةَ بْنِ وَائِلٍ عَنْ أَبِيهِ وَائِلٍ الْحَضْرَمِيِّ أَنَّ طَارِقَ بْنَ سُوَيْدٍ الْجُعْفِيَّ سَأَلَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ الْخَمْرِ فَنَهَاهُ أَوْ كَرِهَ أَنْ يَصْنَعَهَا فَقَالَ إِنَّمَا أَصْنَعُهَا لِلدَّوَاءِ فَقَالَ إِنَّهُ لَيْسَ بِدَوَاءٍ وَلَكِنَّهُ دَاءٌ
[محمد بن مثنی] و [محمد بن بسیار] برای ما نقل کردهاند و این لفظ بن مثنی است، هر دو گفتهاند؛ [محمد بن جعفر] برای ما نقل کرده است، [سیوبة] از [سیماک بن حرب] از [علقمة بن وائل] از پدرش [وائل الحضرمی] که طارق بن سوید جعفی روزی از پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم در مورد خمر پرسید، پس ایشان آن را ممنوع کردند یا از ساختن آن کراهت داشتند. سپس فرمودند: «من فقط آن را برای دارو میسازم.» پس ایشان فرمودند: «خمر درمان نیست، بلکه یک بیماری است.»
امام مسلم : 3671
حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ أَخْبَرَنَا الْحَجَّاجُ بْنُ أَبِي عُثْمَانَ حَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ أَبِي كَثِيرٍ أَنَّ أَبَا كَثِيرٍ حَدَّثَهُ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْخَمْرُ مِنْ هَاتَيْنِ الشَّجَرَتَيْنِ النَّخْلَةِ وَالْعِنَبَةِ
به من گفته است [زهیر بن حرب]، به ما گفته است [اسماعیل بن ابراهیم]، به ما گفته است [حجاج بن ابوعثمان]، به من گفته است [یحیی بن ابوکثیر] که [ابو کثیر] از [ابوهریره] برایش نقل کرده است که رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم فرمود: «خَمَر از این دو نوع درخت، خرما و انگور، ساخته میشود.»
امام مسلم : 3672
و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا الْأَوْزَاعِيُّ حَدَّثَنَا أَبُو كَثِيرٍ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا هُرَيْرَةَ يَقُولُا سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ الْخَمْرُ مِنْ هَاتَيْنِ الشَّجَرَتَيْنِ النَّخْلَةِ وَالْعِنَبَةِ
و به ما گفته است [محمد بن عبدالله بن نمیر]، به ما گفته است [پدرم]، به ما گفته است [الاوزاعی]، به ما گفته است [ابو کثیر]، او گفته است: «از ابوهریره شنیدم که میگفت: از رسول خدا صلی الله علیه و آله شنیدم که میفرمود: «از این دو نوع درخت، خرما و انگور، میتوان خمر درست کرد.»
امام مسلم : 3673
و حَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ وَأَبُو كُرَيْبٍ قَالَا حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ الْأَوْزَاعِيِّ وَعِكْرِمَةَ بْنِ عَمَّارٍ وَعُقْبَةَ بْنِ التَّوْأَمِ عَنْ أَبِي كَثِيرٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْخَمْرُ مِنْ هَاتَيْنِ الشَّجَرَتَيْنِ الْكَرْمَةِ وَالنَّخْلَةِ وَفِي رِوَايَةِ أَبِي كُرَيْبٍ الْكَرْمِ وَالنَّخْلِ
و به ما [زهیر بن حرب] و [ابو کریب] هر دو گفتهاند؛ [وکیع] از [الاوزاعی] و [عکرمه بن عمار] و [عقبه بن طعام] از [ابو کثیر] از [ابو هریره] نقل کردهاند که گفت: «رسول خدا صلی الله علیه و آله فرمود: از این دو نوع درخت، انگور و خرما، میتوان خمر درست کرد.» و در روایت خود، ابو کریب نیز «درخت مو و نخل خرما» را ذکر کرده است.
امام مسلم : 3674
حَدَّثَنَا شَيْبَانُ بْنُ فَرُّوخَ حَدَّثَنَا جَرِيرُ بْنُ حَازِمٍ سَمِعْتُ عَطَاءَ بْنَ أَبِي رَبَاحٍ حَدَّثَنَا جَابِرُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الْأَنْصَارِيُّ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَهَى أَنْ يُخْلَطَ الزَّبِيبُ وَالتَّمْرُ وَالْبُسْرُ وَالتَّمْرُ
«به ما [سیابن بن فروح] گفته شده است که از [جریر بن حازم] شنیدهام که از [عطا بن ابو رباح] شنیدهام که از [جابر بن عبدالله انصاری] نقل کرده است که پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم از مخلوط کردن شراب با خرمای رسیده و خرمای نارس با خرمای رسیده (برای تهیه آبمیوه) نهی فرموده است.»
امام مسلم : 3675
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا لَيْثٌ عَنْ عَطَاءِ بْنِ أَبِي رَبَاحٍ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الْأَنْصَارِيِّ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ نَهَى أَنْ يُنْبَذَ التَّمْرُ وَالزَّبِيبُ جَمِيعًا وَنَهَى أَنْ يُنْبَذَ الرُّطَبُ وَالْبُسْرُ جَمِيعًا
«برای ما [قتیبه بن سعید] از [عطا بن ابی رباح] از [جابر بن عبدالله انصاری] از رسول خدا صلی الله علیه و آله روایت شده است که ایشان از گرفتن شیره خرما با انگور و گرفتن شیره خرمای تازه با خرمای نارس نهی کردهاند.»
امام مسلم : 3676
و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ ابْنِ جُرَيْجٍ ح و حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَمُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ وَاللَّفْظُ لِابْنِ رَافِعٍ قَالَا حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ قَالَ قَالَ لِي عَطَاءٌ سَمِعْتُ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ يَقُولُا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا تَجْمَعُوا بَيْنَ الرُّطَبِ وَالْبُسْرِ وَبَيْنَ الزَّبِيبِ وَالتَّمْرِ نَبِيذًا
و به من گفته شده است که [محمد بن حاتم] از [ابن جریج] برای ما [یحیی بن سعید] روایت کرده است. (به طریق دیگری نیز ذکر شده است) برای ما [اسحاق بن ابراهیم] و [محمد بن رافع] روایت کرده است و این لفظ بن رافع است، هر دوی آنها گفتند؛ برای ما [عبدالرزاق] روایت کرده است، برای ما [ابن جریج] روایت کرده است؛ [عطا] گفت؛ من از [جابر بن عبدالله] شنیدم که میگفت: «پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم فرمود: «آب رثاب (خرمای تازه) را با خرمای نارس و آب انگور را با خرمای رسیده مخلوط نکنید.»
امام مسلم : 3677
و حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا لَيْثٌ ح و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رُمْحٍ أَخْبَرَنَا اللَّيْثُ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ الْمَكِّيِّ مَوْلَى حَكِيمِ بْنِ حِزَامٍ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الْأَنْصَارِيِّ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ نَهَى أَنْ يُنْبَذَ الزَّبِيبُ وَالتَّمْرُ جَمِيعًا وَنَهَى أَنْ يُنْبَذَ الْبُسْرُ وَالرُّطَبُ جَمِيعًا
و [قتیبه بن سعید] به ما [لیتس] خبر داده است (به طریق دیگری ذکر شده است) به ما گفته است [محمد بن روحم] از [ابو زبیر مکی مکی] غلام سابق حکیم بن حزام، از [جابر بن عبدالله انصاری] از رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم به ما خبر داده است که ایشان از مخلوط کردن آب انگور با خرمای رسیده و از مخلوط کردن آب خرمای تازه با رطب نهی کردهاند.
امام مسلم : 3678
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى أَخْبَرَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ عَنْ التَّيْمِيِّ عَنْ أَبِي نَضْرَةَ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَهَى عَنْ التَّمْرِ وَالزَّبِيبِ أَنْ يُخْلَطَ بَيْنَهُمَا وَعَنْ التَّمْرِ وَالْبُسْرِ أَنْ يُخْلَطَ بَيْنَهُمَا
«به ما [یحیی بن یحیی] و [یزید بن زریع] از [التیمی] و از [ابو نضیر] و از [ابوسعید] روایت شده است که پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم از مخلوط کردن خرما با شراب و از مخلوط کردن خرمای رسیده و خرمای نارس برای تهیه آبمیوه نهی فرموده است.»
امام مسلم : 3679
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ حَدَّثَنَا ابْنُ عُلَيَّةَ حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ يَزِيدَ أَبُو مَسْلَمَةَ عَنْ أَبِي نَضْرَةَ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ قَالَ نَهَانَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ نَخْلِطَ بَيْنَ الزَّبِيبِ وَالتَّمْرِ وَأَنْ نَخْلِطَ الْبُسْرَ وَالتَّمْرَ و حَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ الْجَهْضَمِيُّ حَدَّثَنَا بِشْرٌ يَعْنِي ابْنَ مُفَضَّلٍ عَنْ أَبِي مَسْلَمَةَ بِهَذَا الْإِسْنَادِ مِثْلَهُ
[یحیی بن ایوب] برای ما نقل کرده است. [ابن علیا] برای ما نقل کرده است. [سعید بن زید ابومسلمه] از [ابو نضیرة] از [ابو سعید] برای ما نقل کرده است که فرمود: «رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) ما را از مخلوط کردن انگور و خرما، خرمای نارس و خرمای رسیده، نهی فرمود.» [نشر بن علی الجدلمی] برای ما نقل کرده است. [بشیر] - یعنی ابن مفضل - از [ابو مسلمه] با سندی مانند این.
امام مسلم : 3680
و حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ إِسْمَعِيلَ بْنِ مُسْلِمٍ الْعَبْدِيِّ عَنْ أَبِي الْمُتَوَكِّلِ النَّاجِيِّ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ شَرِبَ النَّبِيذَ مِنْكُمْ فَلْيَشْرَبْهُ زَبِيبًا فَرْدًا أَوْ تَمْرًا فَرْدًا أَوْ بُسْرًا فَرْدًا و حَدَّثَنِيهِ أَبُو بَكْرِ بْنُ إِسْحَقَ حَدَّثَنَا رَوْحُ بْنُ عُبَادَةَ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ مُسْلِمٍ الْعَبْدِيُّ بِهَذَا الْإِسْنَادِ قَالَ نَهَانَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ نَخْلِطَ بُسْرًا بِتَمْرٍ أَوْ زَبِيبًا بِتَمْرٍ أَوْ زَبِيبًا بِبُسْرٍ وَقَالَ مَنْ شَرِبَهُ مِنْكُمْ فَذَكَرَ بِمِثْلِ حَدِيثِ وَكِيعٍ
[قتیبه بن سعید] از [اسماعیل بن مسلم عبدی] از [ابو متوکل نجی] از [ابو سعید خدری] برای ما نقل کرده است که گفته است: «رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم فرمود: هر کس از شما آب پیامبر را بنوشد، فقط باید آب انگور یا فقط خرمای رسیده یا فقط خرمای تازه بنوشد (هنگام آب گرفتن، آنها را با هم مخلوط نکنید).» و پس از آنکه [ابوبکر بن اسحاق] به من گفت که [روح بن عباده] با این سند به ما گفت که [اسماعیل بن مسلم عبدی] با این سند گفت: «رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم از مخلوط کردن خرمای تازه با خرمای رسیده یا شراب با خرمای رسیده یا شراب با خرمای تازه، آب گرفتن را نهی کرده است.» او گفت: «هر کس از شما... چنین حدیثی را «وکی» ذکر کند.»