Imam Muslim (الامام مسلم) - 5362 Hadith
Hadith
Imam Muslim : 341
و حَدَّثَنِي أَبُو الطَّاهِرِ وَيُونُسُ بْنُ عَبْدِ الْأَعْلَى قَالَا أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ الْحَارِثِ أَنَّ الْحُكَيْمَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ الْقُرَشِيَّ حَدَّثَهُ أَنَّ نَافِعَ بْنَ جُبَيْرٍ وَعَبْدَ اللَّهِ بْنَ أَبِي سَلَمَةَ حَدَّثَاهُ أَنَّ مُعَاذَ بْنَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ حَدَّثَهُمَا عَنْ حُمْرَانَ مَوْلَى عُثْمَانَ بْنِ عَفَّانَ عَنْ عُثْمَانَ بْنِ عَفَّانَ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ تَوَضَّأَ لِلصَّلَاةِ فَأَسْبَغَ الْوُضُوءَ ثُمَّ مَشَى إِلَى الصَّلَاةِ الْمَكْتُوبَةِ فَصَلَّاهَا مَعَ النَّاسِ أَوْ مَعَ الْجَمَاعَةِ أَوْ فِي الْمَسْجِدِ غَفَرَ اللَّهُ لَهُ ذُنُوبَهُ
އަދި [އަބޫޢަތު ޠާހިރު] އާއި [ޔޫނުސް ބިން ޢަބްދުލްޢަޢުލާ] އެދެބޭފުޅުންވެސް ވިދާޅުވިއެވެ އެދެމީހުންނަށް ވެސް ކިޔައިދިނީ ޢުޘްމާން ބިން އައްފާނުގެ ކުރީގެ އަޅާ [ހުމްރާން] ގެ އަރިހުން، [ޢުޘްމާން ބިން އައްފާން] ގެ އަރިހުން އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ އޭނާގެ ފާފަތައް ފުއްސަވާށެވެ.'
Hadith
Imam Muslim : 342
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ وَقُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ وَعَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ كُلُّهُمْ عَنْ إِسْمَعِيلَ قَالَ ابْنُ أَيُّوبَ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ جَعْفَرٍ أَخْبَرَنِي الْعَلَاءُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ يَعْقُوبَ مَوْلَى الْحُرَقَةِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الصَّلَاةُ الْخَمْسُ وَالْجُمْعَةُ إِلَى الْجُمْعَةِ كَفَّارَةٌ لِمَا بَيْنَهُنَّ مَا لَمْ تُغْشَ الْكَبَائِرُ
އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޔަޙްޔާ ބިން އައްޔޫބު] އަދި [ޤުޠައިބާ ބިން ސަޢީދު] އަދި [ޢަލީ ބިން ޙުޖުރު] މިހުރިހާ ކަމެއް [އިސްމާޢީލް] ގެ ކިބައިން، [އިބްނު އައްޔޫބު] ވިދާޅުވެފައިވަނީ، އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދީފައިވާ [އިސްމާޢީލް ބިން ޖަޢުފަރު] އަޅުގަނޑަށް [އަލްޢާލާ ބިން ޢަބްދުރަޙްމާން ބިން ޔަޢުޤޫބު] އަލްޙުރާޤުގެ ކުރީގެ އަޅު، [އޭނާގެ ބައްޕަ] [އަބޫ ހުރައިރާ] ގެ އަރިހުން އެވާހަކަ ކިޔައިދީފައިވެއެވެ ރަސޫލާ ރަސޫލާ، މާތްالله އޭނާއަށް ބަރަކާތް ލައްވައި ޞުލްޙަ ދެއްވާށި، ވިދާޅުވެފައިވަނީ: 'ދުވަހުގެ ފަސް ނަމާދާއި ހުކުރު ނަމާދު ޖެހިގެން އަންނަ ހުކުރު ދުވަހަކީ ބޮޑެތި ފާފަތައް ނުކުރާހާ ހިނދަކު އެދެމީހުންގެ މެދުގައި ކުރެވޭ ފާފަތަކުގެ ކައްފާރާއެކެވެ'.
Hadith
Imam Muslim : 343
حَدَّثَنِي نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ الْجَهْضَمِيُّ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الْأَعْلَى حَدَّثَنَا هِشَامٌ عَنْ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الصَّلَوَاتُ الْخَمْسُ وَالْجُمْعَةُ إِلَى الْجُمْعَةِ كَفَّارَاتٌ لِمَا بَيْنَهُنَّ
އަޅުގަނޑަށް [ނަޞްރު ބިން ޢަލީ އަލްޖަހުދުލާމީ] އަށް ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި [ޢަބްދުލްޢަޢްލާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް އަންގަވާފައިވާ ގޮތުގައި [ޙިޝާމް] [މުޙައްމަދު] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ޙުރައިރާ] ގެ އަރިހުން ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ އަރިހުން ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 344
حَدَّثَنِي أَبُو الطَّاهِرِ وَهَارُونُ بْنُ سَعِيدٍ الْأَيْلِيُّ قَالَا أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ عَنْ أَبِي صَخْرٍ أَنَّ عُمَرَ بْنَ إِسْحَقَ مَوْلَى زَائِدَةَ حَدَّثَهُ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَقُولُ الصَّلَوَاتُ الْخَمْسُ وَالْجُمْعَةُ إِلَى الْجُمْعَةِ وَرَمَضَانُ إِلَى رَمَضَانَ مُكَفِّرَاتٌ مَا بَيْنَهُنَّ إِذَا اجْتَنَبَ الْكَبَائِرَ
އަޅުގަނޑުމެން [އަބޫޢަތު ޠާހިރު] އާއި [ހާރޫން ބިން ސަޢީދުލް ޢައިލީ] އަށް ރިވާވެގެންވާއިރު، އެދެބޭފުޅުންވެސް ވިދާޅުވެފައިވަނީ، [އަބޫ ޝަޚްރު] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އިބްނު ވަޙޙާބު] އަށް ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި، ޒައިދާގެ ކުރީގެ އަޅާ [ޢުމަރު ބިން އިސްޙާޤު] އޭނާއަށް، [އެކަލޭގެފާނުގެ ބައްޕާފުޅުގެ އަރިހުން] [އަބޫ ޙުރައިރާ] ގެ އަރިހުން الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ގެ އަރިހުން ވިދާޅުވެއްޖެއެވެ الله ތަޢާލާ) ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 345
حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمِ بْنِ مَيْمُونٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ حَدَّثَنَا مُعَاوِيَةُ بْنُ صَالِحٍ عَنْ رَبِيعَةَ يَعْنِي ابْنَ يَزِيدَ عَنْ أَبِي إِدْرِيسَ الْخَوْلَانِيِّ عَنْ عُقْبَةَ بْنِ عَامِرٍ ح وَحَدَّثَنِي أَبُو عُثْمَانَ عَنْ جُبَيْرِ بْنِ نُفَيْرٍ عَنْ عُقْبَةَ بْنِ عَامِرٍ قَالَ كَانَتْ عَلَيْنَا رِعَايَةُ الْإِبِلِ فَجَاءَتْ نَوْبَتِي فَرَوَّحْتُهَا بِعَشِيٍّ فَأَدْرَكْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَائِمًا يُحَدِّثُ النَّاسَ فَأَدْرَكْتُ مِنْ قَوْلِهِ مَا مِنْ مُسْلِمٍ يَتَوَضَّأُ فَيُحْسِنُ وُضُوءَهُ ثُمَّ يَقُومُ فَيُصَلِّي رَكْعَتَيْنِ مُقْبِلٌ عَلَيْهِمَا بِقَلْبِهِ وَوَجْهِهِ إِلَّا وَجَبَتْ لَهُ الْجَنَّةُ قَالَ فَقُلْتُ مَا أَجْوَدَ هَذِهِ فَإِذَا قَائِلٌ بَيْنَ يَدَيَّ يَقُولُ الَّتِي قَبْلَهَا أَجْوَدُ فَنَظَرْتُ فَإِذَا عُمَرُ قَالَ إِنِّي قَدْ رَأَيْتُكَ جِئْتَ آنِفًا قَالَ مَا مِنْكُمْ مِنْ أَحَدٍ يَتَوَضَّأُ فَيُبْلِغُ أَوْ فَيُسْبِغُ الْوَضُوءَ ثُمَّ يَقُولُ أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُ اللَّهِ وَرَسُولُهُ إِلَّا فُتِحَتْ لَهُ أَبْوَابُ الْجَنَّةِ الثَّمَانِيَةُ يَدْخُلُ مِنْ أَيِّهَا شَاءَ و حَدَّثَنَاه أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا زَيْدُ بْنُ الْحُبَابِ حَدَّثَنَا مُعَاوِيَةُ بْنُ صَالِحٍ عَنْ رَبِيعَةَ بْنِ يَزِيدَ عَنْ أَبِي إِدْرِيسَ الْخَوْلَانِيِّ وَأَبِي عُثْمَانَ عَنْ جُبَيْرِ بْنِ نُفَيْرِ بْنِ مَالِكٍ الْحَضْرَمِيِّ عَنْ عُقْبَةَ بْنِ عَامِرٍ الْجُهَنِيِّ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فَذَكَرَ مِثْلَهُ غَيْرَ أَنَّهُ قَالَ مَنْ تَوَضَّأَ فَقَالَ أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ وَأَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ
[މުޙައްމަދު ބިން ހާތިމް ބިން މައިމޫން] އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދެއްވި [ޢަބްދުއްރަޙްމާން ބިން މަޙްދީ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި [މުޢާވިޔަތު ބިން ޞާލިޙް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ރަބީޢަތް] - އެއީ އިބްނު ޔަޒީދު- [އަބޫ އިދްރީސް އަލް ޚައުލާނީ] ގެ އަރިހުން [އުޤްބާ ބިން އަމީރު] ގެ އަރިހުން ކިޔައިދެއްވިއެވެ. -އަނެއްކާވެސް ރިވާޔަތެއްގައި ބަޔާންވެގެން- އަދި [އަބޫ ޢުޘްމާން] އަޅުގަނޑަށް [ޖުބައިރު ބިން ނޫފައިރު] [ޢުޤްބާ ބިން އަމީރު] ގެ އަރިހުން ވިދާޅުވީ، ‘އަހަރެމެން ކުރިން ޖަމަލު ގެންގުޅުނީ، ދެން ރޭގަނޑު އައިސް، ރޭގަނޑުގެ ކެއުން ދީގެން އަރާމުކޮށްލީމެވެ. ދެން އަޅުގަނޑަށް ފެނުނީ الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ކޮޅަށް ހުރެ މީސްތަކުންނާ ވާހަކަ ދައްކަވަމުންނެވެ. އަދި އެކަލޭގެފާނުގެ ބައެއް ބަސްފުޅުތަކުން އަޅުގަނޑަށް އިވުނު ގޮތުގައި: 'އެއްވެސް މުސްލިމަކު ވުޟޫކޮށް ވުޟޫ ފުރިހަމަ ނުކޮށް، ދެން ހިތާއި މޫނު ކުރިމަތިކޮށްގެން ދެރަކްޢަތް ނަމާދުކުރަނީ، ސުވަރުގެ ފަރުޟުވެގެން ނޫނީ’ އެވެ. އުޤްބާ ވިދާޅުވީ، 'އެހެންވެ އަޅުގަނޑު ބުނީމެވެ، މިއީ ކިހާ ރަނގަޅު ކަމެއް،' ކުއްލިއަކަށް އަހަރެންގެ ކުރިމަތީގައި ވާހަކަ ދެއްކި މީހަކު ބުނީ، 'ކުރިން ރަނގަޅު' ކަމަށެވެ. ބަލާލިއިރު އެނގުނީ އެއީ [އުމަރު]' އެވެ. އުޤްބާ ދެން ވިދާޅުވީ، ހަމަކަށަވަރުން އަޅުގަނޑަށް ފެނިއްޖެ ކަލޭ އަންނަތަން ހަމަ މިހާރު’ ކަމަށެވެ. އުމަރު ދެން ވިދާޅުވިއެވެ. އޭނާ ބޭނުން ކޮންމެ ދޮރަކުން ވަންނަނީ''. އަދި [އަބޫބަކުރު ބިން އަބޫ ޝައިބާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް އަންގަވާފައި [ޒައިދު ބިން އަލް ޙުބާބު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [މުޢާވިޔަތު ބިން ޞާލިޙް] [ރަބިޢަ ބިން ޔަޒީދު] ގެ އަރިހުން [އަބޫ އިދްރީސް އަލް ޚައުލާނީ] ގެ އަރިހުން އަދި [އަބޫ ޢުޘްމާން] [ޖުބައިރު ބިން ނޫފައިރު ބިން މާލިކް އަލްޙަދްލާމީ] ގެ އަރިހުން [އުޤްބާޙް ބިން އާމިރުލް ޖުހާނީ] ގެ އަރިހުން الله ގެ ރަސޫލާ ކަމަށް ވިދާޅުވެފައިވެއެވެ (ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ) ވިދާޅުވިއެވެ... ދެން މިފަދަ ޙަދީޘެއް ފާހަގަކުރެއްވިއެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 346
حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ الصَّبَّاحِ حَدَّثَنَا خَالِدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ عَمْرِو بْنِ يَحْيَى بْنِ عُمَارَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدِ بْنِ عَاصِمٍ الْأَنْصَارِيِّ وَكَانَتْ لَهُ صُحْبَةٌ قَالَ قِيلَ لَهُ تَوَضَّأْ لَنَا وُضُوءَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَدَعَا بِإِنَاءٍ فَأَكْفَأَ مِنْهَا عَلَى يَدَيْهِ فَغَسَلَهُمَا ثَلَاثًا ثُمَّ أَدْخَلَ يَدَهُ فَاسْتَخْرَجَهَا فَمَضْمَضَ وَاسْتَنْشَقَ مِنْ كَفٍّ وَاحِدَةٍ فَفَعَلَ ذَلِكَ ثَلَاثًا ثُمَّ أَدْخَلَ يَدَهُ فَاسْتَخْرَجَهَا فَغَسَلَ وَجْهَهُ ثَلَاثًا ثُمَّ أَدْخَلَ يَدَهُ فَاسْتَخْرَجَهَا فَغَسَلَ يَدَيْهِ إِلَى الْمِرْفَقَيْنِ مَرَّتَيْنِ مَرَّتَيْنِ ثُمَّ أَدْخَلَ يَدَهُ فَاسْتَخْرَجَهَا فَمَسَحَ بِرَأْسِهِ فَأَقْبَلَ بِيَدَيْهِ وَأَدْبَرَ ثُمَّ غَسَلَ رِجْلَيْهِ إِلَى الْكَعْبَيْنِ ثُمَّ قَالَ هَكَذَا كَانَ وُضُوءُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ و حَدَّثَنِي الْقَاسِمُ بْنُ زَكَرِيَّاءَ حَدَّثَنَا خَالِدُ بْنُ مَخْلَدٍ عَنْ سُلَيْمَانَ هُوَ ابْنُ بِلَالٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ يَحْيَى بِهَذَا الْإِسْنَادِ نَحْوَهُ وَلَمْ يَذْكُرْ الْكَعْبَيْنِ و حَدَّثَنِي إِسْحَقُ بْنُ مُوسَى الْأَنْصَارِيُّ حَدَّثَنَا مَعْنٌ حَدَّثَنَا مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ يَحْيَى بِهَذَا الْإِسْنَادِ وَقَالَ مَضْمَضَ وَاسْتَنْثَرَ ثَلَاثًا وَلَمْ يَقُلْ مِنْ كَفٍّ وَاحِدَةٍ وَزَادَ بَعْدَ قَوْلِهِ فَأَقْبَلَ بِهِمَا وَأَدْبَرَ بَدَأَ بِمُقَدَّمِ رَأْسِهِ ثُمَّ ذَهَبَ بِهِمَا إِلَى قَفَاهُ ثُمَّ رَدَّهُمَا حَتَّى رَجَعَ إِلَى الْمَكَانِ الَّذِي بَدَأَ مِنْهُ وَغَسَلَ رِجْلَيْهِ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ بِشْرٍ الْعَبْدِيُّ حَدَّثَنَا بَهْزٌ حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ يَحْيَى بِمِثْلِ إِسْنَادِهِمْ وَاقْتَصَّ الْحَدِيثَ وَقَالَ فِيهِ فَمَضْمَضَ وَاسْتَنْشَقَ وَاسْتَنْثَرَ مِنْ ثَلَاثِ غَرَفَاتٍ وَقَالَ أَيْضًا فَمَسَحَ بِرَأْسِهِ فَأَقْبَلَ بِهِ وَأَدْبَرَ مَرَّةً وَاحِدَةً قَالَ بَهْزٌ أَمْلَى عَلَيَّ وُهَيْبٌ هَذَا الْحَدِيثَ و قَالَ وُهَيْبٌ أَمْلَى عَلَيَّ عَمْرُو بْنُ يَحْيَى هَذَا الْحَدِيثَ مَرَّتَيْنِ
[މުޙައްމަދު ބިން އަޝްޝައްބާޙް] އަޅުގަނޑަށް [ޚާލިދު ބިން ޢަބްދުالله] ގެ އަރިހުން [ޢަމްރު ބިން ޔަޙްޔާ ބިން ޢުމަރާ] ގެ އަރިހުން [އޭނާގެ ބައްޕަ] ގެ އަރިހުން [ޢަބްދުالله ބިން ޒައިދު ބިން އާސިމް އަލް އަންސާރީ] ގެ އަރިހުން [ޢަބްދުالله ބިން ޒައިދު ބިން އާސިމް އަލް އަންސާރީ] ގެ އަރިހުން އެއް ޞަޙާބީންގެ ކިބައިން ވިދާޅުވި ކަމަށް ވިދާޅުވެ، އެކަލޭގެފާނުގެ އަރިހުން އެދުނީ، 'الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ވުޟޫ ކުރެއްވި ގޮތް ދައްކާށެވެ!' އަބްދުالله ދެން އެދުނީ ފެން ކޮންޓެއިނަރެއް ދިނުމަށްފަހު، ދެން އޭނާ ދެއަތްތިލައަށް ފެންކޮޅެއް އުނގުޅައިގެން ތިން ފަހަރު ދޮވެލިއެވެ. ދެން ފެން ސްކޯޕް ކުރަން ކޮންޓެއިނަރުގައި އަތް އަޅައިގެން - އަތުން - އަނގަ ދޮވެ، އެއް އަތްތިލައިން ތިން ފަހަރު ހަމަ އެ ފެނުން ނޭފަތަށް ފެން ޖައްސާލިއެވެ. ދެން އިތުރު ފަހަރަކު ފެން ފޮޅާލުމަށްފަހު ތިން ފަހަރު މޫނު ދޮވެލިއެވެ. އެއަށްފަހު އަނެއްކާވެސް އަތުން ފެން ފޮޅާލުމަށްފަހު ދެފަހަރު އުނަގަނޑާ ހަމައަށް އަތް ދޮވެލިއެވެ. ދެން އަނެއްކާވެސް ފެން ނަގައި ބޮލުގެ ކުރިމަތިން ފެށިގެން ފަހަތަށް އަތް ފޮޅާލައިގެން ބޯ ފޮހެލުމަށްފަހު ފައިގެ ކަކުލާއި ހަމައަށް ފައި ދޮވެލިއެވެ. އެއަށްފަހު އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ. އަދި އަޅުގަނޑަށް [އަލްޤާސިމް ބިން ޒަކަރިއްޔާ] ރިވާވެފައި އޮތީ، [ޚާލިދު ބިން މަޚްލާދު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ސުލައިމާނުގެ އަރިހުން] އޭނާއަކީ އިބްނު ބިލާލް، [ޢަމްރު ބިން ޔަޙްޔާ] ގެ އަރިހުން މި ރިވާޔަތުގެ ސިލްސިލާއާއެކު، ރިވާޔަތުގެ ސިލްސިލާ ފަދަ ޙަދީޘެއް ކަމުގައި ރިވާކުރެއްވިއެވެ. އަދި އަޅުގަނޑަށް [އިޝާޤު ބިން މޫސާ އަލް އަންސާރީ] އަށް ރިވާވެފައި އޮތީ، [މާޢުން] އަޅުގަނޑުމެން [މާލިކް ބިން އަނަސް] އަށް [ޢަމްރު ބިން ޔަޙްޔާ] ގެ އަރިހުން މި ރިވާޔަތުގެ ސިލްސިލާއިން ރިވާކުރައްވާފައިވާ ކަމަށާއި، ޢަބްދުالله އަނގަ ދޮވެ ތިން ފަހަރު އިސްތިންތާރު ކުރެއްވި ކަމަށް ވިދާޅުވެއެވެ. އަދި އެކަލޭގެފާނުގެ ބަސްފުޅަށްފަހު އިތުރަށް ވިދާޅުވީ، 'ދެން އެކަލޭގެފާނު އެ ފޮހެލީ ކުރިމަތިންނާއި ފަހަތުން، އަދި ބޮލުގެ ކުރިމަތިން ފެށިގެންނެވެ.' ދެން އެދެމީހުންނާއެކު ބޮލުގެ ތާޖާ ހަމައަށް ފެށީ، ދެން އެނބުރި ފަށައިގަތް ތަނަށް ދާންދެނެވެ. ދެން ފައި ދޮވެލިއެވެ.' [ޢަބްދުއްރަޙްމާން ބިން ބިޝްރުލްޢަބްދީ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިން [ބަޙްޒް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނީ [ވުހައިބް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޢަމްރު ބިން ޔަޙްޔާ] ކިޔައިދިނީ މިފަދަ ޗޭނުތަކެއްގެ ޓްރާންސްމިޝަންތަކާއެކު، ދެން އެކަލޭގެފާނު ޙަދީޘް ރިވާކުރެއްވިއެވެ. އަދި އޭގައި ފާހަގަކުރައްވާފައިވަނީ 'ދެން އަނގަ ދޮވެ ނޭފަތް ފޮޅާލީ - ދެން ނޭފަތް ފޮޅާލީ - ތިން ފަހަރު' ކަމަށެވެ. އަދި 'ދެން ބޯ ފޮހެލީ، ދެން ކުރިމަތިން ފަހަތަށް އެއްފަހަރު ފެށީ' ކަމަށް ވެސް ފާހަގަކުރެއްވި އެވެ. ބަހުޒް ވިދާޅުވީ، 'ވުހައިބު އަހަންނަށް މި ޙަދީޘް ޑިކްޓޭޓް ކުރެއްވި ކަމަށެވެ. އަދި ވުހައިބު ވިދާޅުވީ، ޢަމްރު ބިން ޔަޙްޔާ މި ޙަދީޘް އަހަންނަށް ދެފަހަރެއްގެ މަތިން ޑިކްޓޭޓް ކުރެއްވި’ ކަމަށެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 347
حَدَّثَنَا هَارُونُ بْنُ مَعْرُوفٍ ح و حَدَّثَنِي هَارُونُ بْنُ سَعِيدٍ الْأَيْلِيُّ وَأَبُو الطَّاهِرِ قَالُوا حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي عَمْرُو بْنُ الْحَارِثِ أَنَّ حَبَّانَ بْنَ وَاسِعٍ حَدَّثَهُ أَنَّ أَبَاهُ حَدَّثَهُ أَنَّهُ سَمِعَ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ زَيْدِ بْنِ عَاصِمٍ الْمَازِنِيَّ يَذْكُرُ أَنَّهُ رَأَى رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَوَضَّأَ فَمَضْمَضَ ثُمَّ اسْتَنْثَرَ ثُمَّ غَسَلَ وَجْهَهُ ثَلَاثًا وَيَدَهُ الْيُمْنَى ثَلَاثًا وَالْأُخْرَى ثَلَاثًا وَمَسَحَ بِرَأْسِهِ بِمَاءٍ غَيْرِ فَضْلِ يَدِهِ وَغَسَلَ رِجْلَيْهِ حَتَّى أَنْقَاهُمَا قَالَ أَبُو الطَّاهِرِ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ الْحَارِثِ
[ހާރޫން ބިން މަޢުރޫފް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް އަންގަވާފައި ވެއެވެ -އަނެއްކާ ރިވާޔަތެއްގައި އެކަން ބަޔާންކޮށްފައި ވެއެވެ- އަދި [ހާރޫން ބިން ސަޢީދުލް ޢައިލީ] އަޅުގަނޑުމެންނާއި [އަބޫ ޢަތު ޠާހިރު] އެއުރެން ވިދާޅުވެފައިވަނީ، [އިބްނު ވަޙާބު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޢަމްރު ބިން އަލްޙަރީޘް] އަށް ވިދާޅުވެފައިވަނީ [ޙައްބާން ބިން ވަސީޢު] އޭނާއަށް ވިދާޅުވެފައިވާ ވާހަކައެވެ ޒައިދު ބިން އާސިމް އަލްމަޒީނީ] ވިދާޅުވަނީ، ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމް ވުޟޫ ކުރައްވާތަން ފެނިވަޑައިގެންނެވި ކަމަށާއި، ދެން އަނގަ ދޮވެ ދެން އިސްތިންސާރު ކުރައްވާފައި - ނޭފަތަށް ފެން ލައްވާފައި - ދެން ތިން ފަހަރު މޫނު ދޮވެ، ކަނާތް ތިން ފަހަރު އަދި ކަނާތް ތިން ފަހަރު ދޮވެ، ދެން އަތުން ބާކީ ނުވާ ފެނުން ބޯ ފޮހެލާފައި، ފައި ސާފުވާންދެން ދޮވެލާށެވެ'. [އަބޫޢަތުތަހިރު] ވިދާޅުވެފައިވަނީ، [އިބްނު ވަޙާބު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޢަމްރު ބިން އަލްޙަރީޘް] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް އަންގަވާފައިވެއެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 348
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ وَعَمْرٌو النَّاقِدُ وَمُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ جَمِيعًا عَنْ ابْنِ عُيَيْنَةَ قَالَ قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ الْأَعْرَجِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ يَبْلُغُ بِهِ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا اسْتَجْمَرَ أَحَدُكُمْ فَلْيَسْتَجْمِرْ وِتْرًا وَإِذَا تَوَضَّأَ أَحَدُكُمْ فَلِيَجْعَلْ فِي أَنْفِهِ مَاءً ثُمَّ لِيَنْتَثِرْ
[ޤުޠައިބާ ބިން ސަޢީދު] އާއި [ޢަމްރޫ އަން-ނަޤީދު] އަދި [މުޙައްމަދު ބިން ޢަބްދުالله ބިން ނޫމައިރު] އެންމެންވެސް އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރައްވާފައިވަނީ [އިބްނު އުއްޔިނާ] ގެ އަރިހުން، [ޤުޠައިބާ] ވިދާޅުވެފައި ވެއެވެ، [ސުފްޔާން] [އަބޫ ޢަޒް-ޒިނާދު] ގެ އަރިހުން [އަލްއަޢްރާޖު] އިން [އަބޫ ޙުރައިރާ] އިން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވައި، އެކަލޭގެފާނު ރިވާކުރެއްވި - ރަސޫލުالله ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމައަށް ރިވާކުރެއްވިއެވެ ޢަލައިހި ވަޞަލަމް، އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ: ‘ތިޔަބައިމީހުންގެ ތެރެއިން މީހަކު ހިލަތަކުން ޠާހިރުވާއިރު، އެކަން ކުރަންވާނީ ތަފާތު އަދަދަކުން، އަދި ވުޟޫ ކުރާއިރު، ނޭފަތަށް ފެން އަޅައިގެން އޭގެ ފަހުން ވައި ފޮނުވާލާށެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 349
حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ بْنُ هَمَّامٍ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ هَمَّامِ بْنِ مُنَبِّهٍ قَالَ هَذَا مَا حَدَّثَنَا أَبُو هُرَيْرَةَ عَنْ مُحَمَّدٍ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَذَكَرَ أَحَادِيثَ مِنْهَا وَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا تَوَضَّأَ أَحَدُكُمْ فَلْيَسْتَنْشِقْ بِمَنْخِرَيْهِ مِنْ الْمَاءِ ثُمَّ لِيَنْتَثِرْ
[މުޙައްމަދު ބިން ރާފީޢު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި [ޢަބްދުއްރައްޒާޤު ބިން ޙައްމާމް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [މަޢުމަރު] [ޙައްމާމް ބިން މުނައްބިޙް] ގެ އަރިހުން ކިޔައިދެއްވީ އޭނާ ވިދާޅުވީ، މިއީ [އަބޫ ޙުރައިރާ] މުޙައްމަދު ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި އެއްޗެއް، ދެން އެކަލޭގެފާނުގެ އަރިހުން ޙަދީޘްތައް ޛިކުރުކުރެއްވި، الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ވިދާޅުވިއެވެ ވުޟޫ ކުރުމުން، ދެ ނޭފަތުން ފެން ނޭވާލުމަށްފަހު ނޭވާލާންވާނެއެވެ.'
Hadith
Imam Muslim : 350
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى قَالَ قَرَأْتُ عَلَى مَالِكٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ أَبِي إِدْرِيسَ الْخَوْلَانِيِّ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ تَوَضَّأَ فَلْيَسْتَنْثِرْ وَمَنْ اسْتَجْمَرَ فَلْيُوتِرْ حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ مَنْصُورٍ حَدَّثَنَا حَسَّانُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنَا يُونُسُ بْنُ يَزِيدَ ح و حَدَّثَنِي حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ أَخْبَرَنِي أَبُو إِدْرِيسَ الْخَوْلَانِيُّ أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا هُرَيْرَةَ وَأَبَا سَعِيدٍ الْخُدْرِيَّ يَقُولَانِ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِثْلِهِ
ޔަޙްޔާ ބިން ޔަޙްޔާ އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރެއްވި، އޭނާ ވިދާޅުވީ، އަޅުގަނޑު މާލިކުގެ ކުރިމަތީގައި ކިޔެވީމެވެ؛ އިބްނު ޝިހާބުގެ އަރިހުން އަހަރެންގެ ބައްޕަ އިދްރީސް އަލްޚައްލާނީގެ އަރިހުން އަބޫ ހުރައިރާގެ އަރިހުން ބުނާ ގޮތުގައި الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ޙަދީޘް ކުރައްވާފައިވެއެވެ. ސަޢީދު ބިން މަންސޫރު އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރެއްވި ހަސަން ބިން އިބްރާހީމް އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރެއްވި ޔޫނުސް ބިން ޔަޒީދު އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރެއްވިއެވެ. -އަނެއްކާވެސް ރިވާޔަތެއްގައި ބަޔާންވެގެންވާ- އަދި ޙަރްމަލާ ބިން ޔަޙްޔާ އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރައްވާފައިވަނީ އިބްނު ޝިހާބުގެ އަރިހުން ޔޫނުސް އަޅުގަނޑަށް ރިވާކުރެއްވި ގޮތުގައި، އަބޫ އިދްރީސްލް ޚައްލާނީ ބުނި އަޑު އިވިވަޑައިގަތީ، އަބޫ ހުރައިރާ އާއި އަބޫ ސަޢީދުލް ޚުދުރީ ދެމީހުންވެސް ވިދާޅުވާ ވާހަކައެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 351
حَدَّثَنِي بِشْرُ بْنُ الْحَكَمِ الْعَبْدِيُّ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ يَعْنِي الدَّرَاوَرْدِيَّ عَنْ ابْنِ الْهَادِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عِيسَى بْنِ طَلْحَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا اسْتَيْقَظَ أَحَدُكُمْ مِنْ مَنَامِهِ فَلْيَسْتَنْثِرْ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ فَإِنَّ الشَّيْطَانَ يَبِيتُ عَلَى خَيَاشِيمِهِ
އަޅުގަނޑަށް [ބިޝްރު ބިން އަލްޙަކަމް އަލްޢަބްދީ] ރިވާކުރައްވާފައިވާ ގޮތުގައި [ޢަބްދުލްޢަޒީޒް] - މާނައަކީ އައްދަރަވަރްދީ - [އިބްނުލް ޙަދު] ގެ އަރިހުން [މުޙައްމަދު ބިން އިބްރާހީމް] ގެ އަރިހުން [ޢީސާ ބިން ތަލްޙާ] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ޙުރައިރާ] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރައްވާފައިވާ ގޮތުގައި، ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ ނިދާފައި ތެދުވެ، ތިން ފަހަރު ނޭފަތް ޖަހަންވީ، ސަބަބަކީ ޝައިޠާނާ ރޭގަނޑު ހޭދަކުރަނީ އޭނާގެ ނޭފަތުގެ ބްރިޖްގައެވެ.'
Hadith
Imam Muslim : 352
حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَمُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ قَالَ ابْنُ رَافِعٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ أَخْبَرَنِي أَبُو الزُّبَيْرِ أَنَّهُ سَمِعَ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ يَقُولُا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا اسْتَجْمَرَ أَحَدُكُمْ فَلْيُوتِرْ
[އިޝާޤު ބިން އިބްރާހީމް] އާއި [މުޙައްމަދު ބިން ރަފީޢު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިން ގޮތުގައި އިބްނު ރަފީޢު އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިން ގޮތުގައި [ޢަބްދުރައްޒާޤް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިން ގޮތުގައި [އަބޫ އަޒް ޒުބައިރު] [ޖާބިރު ބިން ޢަބްދުﷲ] ބުނި އަޑު އިވިއްޖެއެވެ istijmar - ހިލަތަކުން އަމިއްލަ ނަފްސު ޠާހިރުވުން - ދެން އޭނާ އެ އަދަދު އެއްގޮތަކަށް ހަދަންވާނެއެވެ.'
Hadith
Imam Muslim : 353
حَدَّثَنَا هَارُونُ بْنُ سَعِيدٍ الْأَيْلِيُّ وَأَبُو الطَّاهِرِ وَأَحْمَدُ بْنُ عِيسَى قَالُوا أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ عَنْ مَخْرَمَةَ بْنِ بُكَيْرٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ سَالِمٍ مَوْلَى شَدَّادٍ قَالَ دَخَلْتُ عَلَى عَائِشَةَ زَوْجِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَوْمَ تُوُفِّيَ سَعْدُ بْنُ أَبِي وَقَّاصٍ فَدَخَلَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ أَبِي بَكْرٍ فَتَوَضَّأَ عِنْدَهَا فَقَالَتْ يَا عَبْدَ الرَّحْمَنِ أَسْبِغْ الْوُضُوءَ فَإِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ وَيْلٌ لِلْأَعْقَابِ مِنْ النَّارِ و حَدَّثَنِي حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي حَيْوَةُ أَخْبَرَنِي مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ أَنَّ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ مَوْلَى شَدَّادِ بْنِ الْهَادِ حَدَّثَهُ أَنَّهُ دَخَلَ عَلَى عَائِشَةَ فَذَكَرَ عَنْهَا عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِثْلِهِ حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمٍ وَأَبُو مَعْنٍ الرَّقَاشِيُّ قَالَا حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ يُونُسَ حَدَّثَنَا عِكْرِمَةُ بْنُ عَمَّارٍ حَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ أَبِي كَثِيرٍ قَالَ حَدَّثَنِي أَوْ حَدَّثَنَا أَبُو سَلَمَةَ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ حَدَّثَنِي سَالِمٌ مَوْلَى الْمَهْرِيِّ قَالَ خَرَجْتُ أَنَا وَعَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ أَبِي بَكْرٍ فِي جَنَازَةِ سَعْدِ بْنِ أَبِي وَقَّاصٍ فَمَرَرْنَا عَلَى بَابِ حُجْرَةِ عَائِشَةَ فَذَكَرَ عَنْهَا عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِثْلَهُ حَدَّثَنِي سَلَمَةُ بْنُ شَبِيبٍ حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ أَعْيَنَ حَدَّثَنَا فُلَيْحٌ حَدَّثَنِي نُعَيْمُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ سَالِمٍ مَوْلَى شَدَّادِ بْنِ الْهَادِ قَالَ كُنْتُ أَنَا مَعَ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا فَذَكَرَ عَنْهَا عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِثْلِهِ
އެއީ [ހާރޫން ބިން ސަޢީދުލް ޢައިލީ] އާއި [އަބޫޢަތު ޠާހިރު] އަދި [އަޙްމަދު ބިން ޢީސާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރައްވާފައިވާ ވާހަކައެއް، އެބޭކަލުން ވިދާޅުވި ގޮތުގައި، އެއީ [ޢަބްދުالله ބިން ވަޙްބު] [މަޚްރަމާ ބިން ބުކައިރު] ގެ އަރިހުން [އެކަލޭގެފާނުގެ ބައްޕާފުޅު] ޝައްދާދުގެ ކުރީގެ އަޅާ [ސަލީމް] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރައްވާފައިވާ ވާހަކައެކެވެ (ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ) ސަޢުދު ބިން އަބޫ ވަޤާސް އަވަހާރަވި ދުވަހުއެވެ. ދެން ޢަބްދުއްރަޙްމާން ބިން އަބޫބަކުރު ވަދެ އެކަމަނާގެ ކައިރީގައި ވުޟޫ ކުރެއްވުމުން ޢާއިޝާ ވިދާޅުވިއެވެ. އަދި [ޙަރްމަލާ ބިން ޔަޙްޔާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނީ [އިބްނު ވަޙްބު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނީ [ހައިވާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [މުޙައްމަދު ބިން ޢަބްދުއްރަޙްމާން] ކިޔައިދިން ގޮތުގައި [އަބޫ ޢަބްދުالله] ޝައްދާދު ބިން އަލްޙާދުގެ ކުރީގެ އަޅުވެތި، [އައިޝާގެ] ތަނުގައި މަޑުކޮށްލި ވާހަކަ ކިޔައިދިނީ... ދެން އޭނާގެ ކިބައިން ޙަދީޘެއް ފާހަގަކުރެއްވިއެވެ ޙަދީޘްފުޅެވެ. އެއީ އަޅުގަނޑުމެން [މުޙައްމަދު ބިން ޙާތިމް] އަދި [އަބޫމަޢުނަރު ރަޤާޝީ] އަށް ރިވާވެގެންވާ ދެމީހުންވެސް ވިދާޅުވިއެވެ، އެއީ އަޅުގަނޑުމެން [ޢުމަރު ބިން ޔޫނުސް] އަށް ރިވާވެގެންވާ އެއްޗެއް އަޅުގަނޑުމެން [އިކްރީމާ ބިން އައްމާރު] އަށް ރިވާވެގެންވާ [ޔަޙްޔާ ބިން އަބޫ ކާތިރު] އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ، އެއީ އަޅުގަނޑަށް ރިވާވެގެންވާ ކަމެއް، ނުވަތަ އަޅުގަނޑުމެން [އަބޫ ސަލާމާ ބިން ޢަބްދުއްރަޙްމާން] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާވެގެންދިޔަ އެއްޗެކެވެ [ސަލީމް] އަލްމަޙްރީގެ ކުރީގެ އަޅާ، އޭނާ ވިދާޅުވީ، ‘އަޅުގަނޑާއި ޢަބްދުއްރަޙްމާން ބިން އަބޫބަކުރު ސަޢުދު ބިން އަބޫ ވަޤާޝްގެ ހަށިގަނޑު އެސްކޯޓް ކުރަން ނުކުމެގެން ދިޔައީ، ދެން އަޅުގަނޑުމެން [ޢާއިޝާގެ] ކޮޓަރީގެ ދޮރުން ފާއިތުވެގެން ދިޔައީ... ދެން އެކަމަނާގެ އަރިހުން ނަބިއްޔާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ އަރިހުން ޙަދީޘެއް ފާހަގަކުރެއްވިއެވެ. އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޞަލަމާތު ބިން ޝާބިބު] އަށް ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި [އަލްޙަސަން ބިން ޢަޢްޔާން] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ފުލައިޙް] ގާތު [ނުޢަޢީމް ބިން ޢަބްދުالله] ޝައްދާދު ބިން އަލްޙާދުގެ ކުރީގެ އަޅު [ސަލީމް] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި ވާހަކަ، އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ ވަޞަލަމް، ޙަދީޘް ފަދައިން'.
Hadith
Imam Muslim : 354
و حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ ح و حَدَّثَنَا إِسْحَقُ أَخْبَرَنَا جَرِيرٌ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ هِلَالِ بْنِ يِسَافٍ عَنْ أَبِي يَحْيَى عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو قَالَ رَجَعْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ مَكَّةَ إِلَى الْمَدِينَةِ حَتَّى إِذَا كُنَّا بِمَاءٍ بِالطَّرِيقِ تَعَجَّلَ قَوْمٌ عِنْدَ الْعَصْرِ فَتَوَضَّئُوا وَهُمْ عِجَالٌ فَانْتَهَيْنَا إِلَيْهِمْ وَأَعْقَابُهُمْ تَلُوحُ لَمْ يَمَسَّهَا الْمَاءُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَيْلٌ لِلْأَعْقَابِ مِنْ النَّارِ أَسْبِغُوا الْوُضُوءَ و حَدَّثَنَاه أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ سُفْيَانَ ح و حَدَّثَنَا ابْنُ الْمُثَنَّى وَابْنُ بَشَّارٍ قَالَا حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ كِلَاهُمَا عَنْ مَنْصُورٍ بِهَذَا الْإِسْنَادِ وَلَيْسَ فِي حَدِيثِ شُعْبَةَ أَسْبِغُوا الْوُضُوءَ وَفِي حَدِيثِهِ عَنْ أَبِى يَحْيَى الْأَعْرَجِ
އަދި [ޒުހައިރު ބިން ޙަރްބް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނީ [ޖަރީރު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިން ވާހަކައެވެ. -އަނެއްކާވެސް ރިވާޔަތެއްގައި ބަޔާންވެގެންވާ- އަދި [އިޝާޤު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި ގޮތުގައި [ޖަރީރު] [މަންޝޫރު] އިން [ހިލާލް ބިން ޔިސާފް] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ޔަޙްޔާ] ގެ އަރިހުން [ޢަބްދުالله ބިން އަމްރޫ] ގެ އަރިހުން ކިޔައިދެއްވި ވާހަކައެވެ. މަގުގެ މެދުތެރެއިން ފެން ހުރި ތަނަކަށް އާދެވުމުން އަޞްރުގެ ވަގުތު ގާތްގަނޑަކަށް ނިމިފައި އޮތުމުން ވުޟޫ ކުރަން އަވަސްވެގަތް ބަޔަކު ފެނުނެވެ. އެމީހުންނާ ކައިރިވިއިރު އަހަރެމެންނަށް ފެނުނީ އެމީހުންގެ ހީލްސް ހިކިފައި ހުރިއިރު ފެނުން ތެމިފައި ނުވާތަނެވެ. ފަހެ، الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ. ވުޟޫ ރަނގަޅަށް ފުރިހަމަ ކުރައްވާށެވެ'. އަދި [އަބޫބަކުރު ބިން އަބޫ ޝައިބާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނީ [ވާކީޢު] [ސުފްޔާން] އިން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި ވާހަކައެވެ. -އަނެއްކާ ރިވާޔަތެއްގައި އެވާހަކަ އަންގަވާފައި- އަދި އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާވެގެންވާ [އިބްނުލްމުޘްނާ] އަދި [އިބްނު ބަޝްޔާރު] އެދެބޭކަލުންވެސް ވިދާޅުވިއެވެ، އަޅުގަނޑުމެން [މުޙައްމަދު ބިން ޖަޢުފަރު] އަށް ރިވާވެގެންދިޔައީ، އެއީ އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޝުޢޫބާ] ދެމީހުންނަށްވެސް [މަންޝޫރު] އިން މި ފަތުރާ ސިލްސިލާއާއެކު ރިވާވެގެންވާ، އަދި ޝުޢޫބާގެ ޙަދީޘްފުޅުގައި އެއްވެސް ބަހެއް ނެތް، 'ވުޟޫ ފުރިހަމަ ކުރައްވާ'. އަދި [އަބޫ ޔަޙްޔާ އަލްއަޢުރާޖް] ގެ އަރިހުން އެކަލޭގެފާނުގެ ޙަދީޘްފުޅުގައެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 355
حَدَّثَنَا شَيْبَانُ بْنُ فَرُّوخَ وَأَبُو كَامِلٍ الْجَحْدَرِيُّ جَمِيعًا عَنْ أَبِي عَوَانَةَ قَالَ أَبُو كَامِلٍ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ أَبِي بِشْرٍ عَنْ يُوسُفَ بْنِ مَاهَكَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو قَالَ تَخَلَّفَ عَنَّا النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي سَفَرٍ سَافَرْنَاهُ فَأَدْرَكَنَا وَقَدْ حَضَرَتْ صَلَاةُ الْعَصْرِ فَجَعَلْنَا نَمْسَحُ عَلَى أَرْجُلِنَا فَنَادَى وَيْلٌ لِلْأَعْقَابِ مِنْ النَّارِ
[ޝައިބާން ބިން ފަރުޚް] އާއި [އަބޫ ކާމިލް އަލްޖަހުދާރީ] އެންމެން ވެސް [އަބޫ ކަމިލް އަލްޖަހުދާރީ] ގެ ފަރާތުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި، [އަބޫ ކާމިލް] ވިދާޅުވި ގޮތުގައި، [އަބޫ ބިޝާރު] [ޔޫސުފް ބިން މަހާކް] ގެ އަރިހުން [އަބްދުالله ބިން އަމްރޫ] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ވިދާޅުވި އެވެ އެހެނީ ޢަޞްރު ނަމާދު އައިސްފައިވާތީ، އަހަރެމެން ފައި ދޮންނަން ފެށުމުން، ކުއްލިއަކަށް އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ. ވުޟޫ ރަނގަޅަށް ފުރިހަމަ ކުރާށެވެ''.
Hadith
Imam Muslim : 356
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ سَلَّامٍ الْجُمَحِيُّ حَدَّثَنَا الرَّبِيعُ يَعْنِي ابْنَ مُسْلِمٍ عَنْ مُحَمَّدٍ وَهُوَ ابْنُ زِيَادٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَأَى رَجُلًا لَمْ يَغْسِلْ عَقِبَيْهِ فَقَالَ وَيْلٌ لِلْأَعْقَابِ مِنْ النَّارِ
އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދީފި [ޢަބްދުއްރަޙްމާން ބިން ޞައްލަމް އަލްޖުމާހީ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދީފައި [އާރް-ރަބީޢު] -އެބަހީ. ބިން މުސްލިމް- [މުޙައްމަދު] ގެ އަރިހުން -އެބަހީ. އިބްނު ޒިޔާދު- [އަބޫ ޙުރައިރާ] ގެ އަރިހުން ބުނާ ގޮތުގައި ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމައަށް ފައިތިލަ ދޮވެފައި ނުވާ މީހަކު ފެނިވަޑައިގަތުމުން ވިދާޅުވިއެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 357
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ وَأَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَأَبُو كُرَيْبٍ قَالُوا حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ زِيَادٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّهُ رَأَى قَوْمًا يَتَوَضَّئُونَ مِنْ الْمَطْهَرَةِ فَقَالَ أَسْبِغُوا الْوُضُوءَ فَإِنِّي سَمِعْتُ أَبَا الْقَاسِمِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ وَيْلٌ لِلْعَرَاقِيبِ مِنْ النَّارِ
[ޤުޠައިބާ] އާއި [އަބޫބަކުރު ބިން އަބީ ޝައިބާ] އަދި [އަބޫ ކުރުއިބް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދީފައި، [ވާކީ] [ޝުޢޫބާ] އިން [މުޙައްމަދު ބިން ޒިޔާދު] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ޙުރައިރާ] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވީ، އޭނާއަށް ޠާހިރުވުމަށްޓަކައި ވުޟޫކުރާ ބަޔަކު ފެނުނު ކަމަށާއި، އެހެންކަމުން އޭނާ ވިދާޅުވީ، ވުޟޫ ފުރިހަމަ ކުރައްވާށެވެ އޭނާދެކެ ރުހިވޮޑިގަންނަވާށެވެ) ބުނާށެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 358
حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ سُهَيْلٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَيْلٌ لِلْأَعْقَابِ مِنْ النَّارِ
[ޒުހައިރު ބިން ހަރުބު] އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދެއްވި [ޖަރީރު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ސުހައިލް] [އޭނާގެ ބައްޕަ] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ޙުރައިރާ] ގެ އަރިހުން ކިޔައިދެއްވި ގޮތުގައި، 'الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 359
حَدَّثَنِي سَلَمَةُ بْنُ شَبِيبٍ حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ أَعْيَنَ حَدَّثَنَا مَعْقِلٌ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ عَنْ جَابِرٍ أَخْبَرَنِي عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ أَنَّ رَجُلًا تَوَضَّأَ فَتَرَكَ مَوْضِعَ ظُفُرٍ عَلَى قَدَمِهِ فَأَبْصَرَهُ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ ارْجِعْ فَأَحْسِنْ وُضُوءَكَ فَرَجَعَ ثُمَّ صَلَّى
އަޅުގަނޑަށް [ޞަލަމާތު ބިން ޝަބީބު] އަށް ރިވާވެފައި އޮތީ، [އަލްޙަސަން ބިން މުޙައްމަދު ބިން އަޢިން] އެ [މަޢުޤީލް] [ޖާބިރު] ގެ އަރިހުން [އަބޫ އަޒް ޒުބައިރު] ގެ އަރިހުން [ޢުމަރު ބިން އަލް ޚައްޠާބު] އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދިން ގޮތުގައި، މީހަކު ވުޟޫކޮށް ފައިގައި ހިކި ތަނެއް ދޫކޮށްލާފައިވާ ވާހަކައެވެ. ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އެކަލޭގެފާނު ފެނިވަޑައިގަތުމުން އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ. އެހެންކަމުން އެނބުރި އައިސް ނަމާދު ކުރިއެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 360
حَدَّثَنَا سُوَيْدُ بْنُ سَعِيدٍ عَنْ مَالِكِ بْنِ أَنَسٍ ح و حَدَّثَنَا أَبُو الطَّاهِرِ وَاللَّفْظُ لَهُ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ عَنْ مَالِكِ بْنِ أَنَسٍ عَنْ سُهَيْلِ بْنِ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا تَوَضَّأَ الْعَبْدُ الْمُسْلِمُ أَوْ الْمُؤْمِنُ فَغَسَلَ وَجْهَهُ خَرَجَ مِنْ وَجْهِهِ كُلُّ خَطِيئَةٍ نَظَرَ إِلَيْهَا بِعَيْنَيْهِ مَعَ الْمَاءِ أَوْ مَعَ آخِرِ قَطْرِ الْمَاءِ فَإِذَا غَسَلَ يَدَيْهِ خَرَجَ مِنْ يَدَيْهِ كُلُّ خَطِيئَةٍ كَانَ بَطَشَتْهَا يَدَاهُ مَعَ الْمَاءِ أَوْ مَعَ آخِرِ قَطْرِ الْمَاءِ فَإِذَا غَسَلَ رِجْلَيْهِ خَرَجَتْ كُلُّ خَطِيئَةٍ مَشَتْهَا رِجْلَاهُ مَعَ الْمَاءِ أَوْ مَعَ آخِرِ قَطْرِ الْمَاءِ حَتَّى يَخْرُجَ نَقِيًّا مِنْ الذُّنُوبِ
[ސުވައިދު ބިން ސަޢީދު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވީ [މާލިކް ބިން އަނަސް] ގެ އަރިހުންނެވެ. -އަނެއްކާވެސް ރިވާޔަތެއްގައި ބަޔާންވެގެންވާ- އަދި [އަބޫ ޢަތު ޠާހިރު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވައި އެ ބަސްފުޅަކީ އޭނާގެ ބަސްފުޅެއް ކަމުގައި ވިޔަސް، [ޢަބްދުالله ބިން ވަޙްޙަބް] ގެ އަރިހުން [މާލިކު ބިން އަނަސް] ގެ އަރިހުން [ސުހައިލް ބިން އަބޫ ޞާލިޙް] ގެ އަރިހުން [އެކަލޭގެފާނުގެ ބައްޕާފުޅު] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ޙުރައިރާ] ގެ އަރިހުން ވިދާޅުވީ، الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ވިދާޅުވިއެވެ މުއުމިނަކު ވުޟޫކޮށް މޫނު ދޮވެ، ދެން ލޮލުން ފެނުނު ހުރިހާ ފާފަތަކެއް އޭނާގެ މޫނުމަތިން ނުކުމެގެން ދަނީ ވުޟޫ ފެނުން، ނުވަތަ ފެންތިކިތައް ނިމުމުންނެވެ. އަތްދޮންނައިރު، ދެން އޭނާ އަތުން ކުރި ހުރިހާ ފާފަތަކެއް އޭނާގެ އަތުން ނުކުންނަނީ ފެން ވެއްޓިގެން ނުވަތަ ފެންތިކިތަކުގެ ނިމުމާއެކު ފާފައިން ސާފުވެގެން ނުކުންނަންދެންނެވެ.'
