Imam Muslim : 3441
حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ الْعَنْبَرِيُّ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا عَاصِمٌ وَهُوَ ابْنُ مُحَمَّدِ بْنِ زَيْدٍ عَنْ زَيْدِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ نَافِعٍ قَالَ جَاءَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ إِلَى عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُطِيعٍ حِينَ كَانَ مِنْ أَمْرِ الْحَرَّةِ مَا كَانَ زَمَنَ يَزِيدَ بْنِ مُعَاوِيَةَ فَقَالَ اطْرَحُوا لِأَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ وِسَادَةً فَقَالَ إِنِّي لَمْ آتِكَ لِأَجْلِسَ أَتَيْتُكَ لِأُحَدِّثَكَ حَدِيثًا سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُهُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ خَلَعَ يَدًا مِنْ طَاعَةٍ لَقِيَ اللَّهَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ لَا حُجَّةَ لَهُ وَمَنْ مَاتَ وَلَيْسَ فِي عُنُقِهِ بَيْعَةٌ مَاتَ مِيتَةً جَاهِلِيَّةً و حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ بُكَيْرٍ حَدَّثَنَا لَيْثٌ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي جَعْفَرٍ عَنْ بُكَيْرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْأَشَجِّ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ أَنَّهُ أَتَى ابْنَ مُطِيعٍ فَذَكَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَهُ حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ عَلِيٍّ حَدَّثَنَا ابْنُ مَهْدِيٍّ ح و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَمْرِو بْنِ جَبَلَةَ حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ عُمَرَ قَالَا جَمِيعًا حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ ابْنِ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمَعْنَى حَدِيثِ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ
Atugambiire [Ubaidullah bin Mu’adz Al ‘Anbari] atugambiire [taata] atugambiire [‘Ashim] - nikwo kugira ngu Ibn Muhammad bin Zaid - kuruga [Zaid bin Muhammad] kuruga [Nafi’] akagira ati, ‘[Abdullah bin Umar] obwire bumwe obu yaizire omutegyeki wa Harthih wa Abdullah’. omu bwire bwa Khalifaa ya Yazid bin Mu’awiyah. Abdullah bin Muthi’ akagira ati, ‘Ha Abu Abdurrahman omukyeeka’. Nahabwekyo Abu Abdurrahman akagira ati, tindaizire ahariiwe kushutama, nkaija ahariiwe kukugambira hadiisi ei nahuriire ira kuruga ahari nabi sallallaahu ‘alaihi wasallam. Nkahurira Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam arikugira ati: ‘Orikwihaho emikono ye omu kworoba, naija kubugana Allah aha kiro ky’okucwerwa orubanja ataine hujjah, kandi orikufa ataine ndagaano y’obwesigwa, obwo naija kufa nk’owaafa omu jahiliyyah’. Kandi atugambiire [Ibnu Numair] atugambiire [Yahya bin Abdullah bin Bukair] atugambiire [Laits] kuruga ahari Rasulullah [‘Ubaidullah bin Abu Ja’far] kuruga ahari [Bukair bin Abdullah bin Al Asyaj] kuruga ahari [Nafi’] kuruga ahari [Ibn Umar kuhika ahari Ibnthi the men’. Sallallaahu ‘alaahi waslam’ nk’oku kiri omu hadiisi eri aharuguru’. Kandi atugambiire [‘Amru Bin Ali] atugambiire [Ibn Mahdi]. -omu muringo ogundi nikigambwa- Atugambiire [Muhammad bin ‘Amru bin Jabalah] atugambiire [Bisyr bin Umar] buri kimwe ekigambirwe; akatugambira ahari [Hysyam bin Sa’d] kuruga ahari [Zaid bin Aslam] kuruga ahari [ishe] kuruga ahari [Ibn Umar] kuruga ahari nabi saw.
Imam Muslim : 3442
حَدَّثَنِي أَبُو بَكْرِ بْنُ نَافِعٍ وَمُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ قَالَ ابْنُ نَافِعٍ حَدَّثَنَا غُنْدَرٌ و قَالَ ابْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ زِيَادِ بْنِ عِلَاقَةَ قَالَ سَمِعْتُ عَرْفَجَةَ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّهُ سَتَكُونُ هَنَاتٌ وَهَنَاتٌ فَمَنْ أَرَادَ أَنْ يُفَرِّقَ أَمْرَ هَذِهِ الْأُمَّةِ وَهِيَ جَمِيعٌ فَاضْرِبُوهُ بِالسَّيْفِ كَائِنًا مَنْ كَانَ و حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ خِرَاشٍ حَدَّثَنَا حَبَّانُ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ ح و حَدَّثَنِي الْقَاسِمُ بْنُ زَكَرِيَّاءَ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُوسَى عَنْ شَيْبَانَ ح و حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ أَخْبَرَنَا الْمُصْعَبُ بْنُ الْمِقْدَامِ الْخَثْعَمِيُّ حَدَّثَنَا إِسْرَائِيلُ ح و حَدَّثَنِي حَجَّاجٌ حَدَّثَنَا عَارِمُ بْنُ الْفَضْلِ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُخْتَارِ وَرَجُلٌ سَمَّاهُ كُلُّهُمْ عَنْ زِيَادِ بْنِ عِلَاقَةَ عَنْ عَرْفَجَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِثْلِهِ غَيْرَ أَنَّ فِي حَدِيثِهِمْ جَمِيعًا فَاقْتُلُوهُ
Kigambirwe nyowe [Abu Bakr bin Nafi’ na [Muhammad bin Basyar], [Ibnu Nafi’] bakagira ngu; atugambiire [Ghundar], kandi [Ibn Basyar] akagira ati; atugambiire [Muhammad bin Ja’far] atugambiire [Syu’bah] kuruga ahari [Ziyad bin ‘Ilaqah] akagira ati; Nkahurira [‘Arfajah] arikugira ati, ‘Nkahurira Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam arikugira ati: ‘Eizooba rimwe nihaija kubaho akabi n’akavuyo, n’ahabw’ekyo buri omwe orikwenda kubaganisamu obumwe bwa ummah egi, atemirwe omutwe n’ekisyo kyawe, n’obu yaakuba ari oha’. Kandi atugambiire [Ahmad bin Khirasy] atugambiire [Habban] atugambiire [Abu ‘Awanah]. -omu muringo ogundi nikigambwa- Akangambira [Al Qasim bin Zakaria] atugambiire [‘Ubaidullah bin Musa] kuruga [Syaiban]. -omu muringo ogundi nikigambwa- Akangambira [Ishaq bin Ibrahim] atugambiire [Al Mush’ab bin Al Miqdam Al Khats’ami] atugambire [Isra’il] -omu muringo ogundi kigambirwe- Akangambira [Hajjan] atugambire [‘Arim bin Fadhld] atugambire [‘Arim bin Fadhld] atugambire] [‘Abdullah bin Al Mukhtar] n’omushaija, boona bakaba bari kuruga [Ziyad bin ‘Ilaqah] kuruga [‘Arfajah] kuruga ahari Nabi saw.
Imam Muslim : 3443
و حَدَّثَنِي عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا يُونُسُ بْنُ أَبِي يَعْفُورٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَرْفَجَةَ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ أَتَاكُمْ وَأَمْرُكُمْ جَمِيعٌ عَلَى رَجُلٍ وَاحِدٍ يُرِيدُ أَنْ يَشُقَّ عَصَاكُمْ أَوْ يُفَرِّقَ جَمَاعَتَكُمْ فَاقْتُلُوهُ
Kandi kikangambirwa ngu [Uthman bin Abu Syaibah] akatugambira [Yunus bin Abu Ya’fur] kuruga [ishe] kuruga [‘Arfajah] akagira ati, ‘Nkahurira omutumwa wa Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam arikugira ati: ‘Ku haraabe hariho orikwija ahariiwe orikwenda kuhenda ekigombe kyawe nari -ekigombe kyawe - we’.
Imam Muslim : 3444
و حَدَّثَنِي وَهْبُ بْنُ بَقِيَّةَ الْوَاسِطِيُّ حَدَّثَنَا خَالِدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ الْجُرَيْرِيِّ عَنْ أَبِي نَضْرَةَ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا بُويِعَ لِخَلِيفَتَيْنِ فَاقْتُلُوا الْآخَرَ مِنْهُمَا
Kandi kikagambirwa nyowe [Wahb bin Baqiyah Al Wasithi] atugambiire [Khalid bin Abdullah] kuruga [Al Jurairi] kuruga [Abu Nadlrah] kuruga [Abu Sa’id Al Khudri] akagira ati: ‘Ku haraabe hariho abakhalifa babiri, abakuru b’eihanga ababiri.
Imam Muslim : 3445
حَدَّثَنَا هَدَّابُ بْنُ خَالِدٍ الْأَزْدِيُّ حَدَّثَنَا هَمَّامُ بْنُ يَحْيَى حَدَّثَنَا قَتَادَةُ عَنْ الْحَسَنِ عَنْ ضَبَّةَ بْنِ مِحْصَنٍ عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ سَتَكُونُ أُمَرَاءُ فَتَعْرِفُونَ وَتُنْكِرُونَ فَمَنْ عَرَفَ بَرِئَ وَمَنْ أَنْكَرَ سَلِمَ وَلَكِنْ مَنْ رَضِيَ وَتَابَعَ قَالُوا أَفَلَا نُقَاتِلُهُمْ قَالَ لَا مَا صَلَّوْا
Atugambiire [Haddab bin Khalid Al Azdi] atugambiire [Hammam bin Yahya] atugambiire [Qatadah] kuruga ahari [Al Hasan] kuruga ahari [Dlabbah bin Mihshan] kuruga ahari [Ummu Salamah] ngu Omutumwa wa Ruhanga saw. ebikorwa bibi- reka self, kandi weena orikwehakana naajunwa. Kwonka ku baabaire bashemereirwe kandi barikukuratira, abanywani abo ahonaaho bakagira bati kandi shi twarwaana kwonka? akagarukamu ati: ‘Ngaaha! Kasita bakiriyo nibashaba'.
Imam Muslim : 3446
و حَدَّثَنِي أَبُو غَسَّانَ الْمِسْمَعِيُّ وَمُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ جَمِيعًا عَنْ مُعَاذٍ وَاللَّفْظُ لِأَبِي غَسَّانَ حَدَّثَنَا مُعَاذٌ وَهُوَ ابْنُ هِشَامٍ الدَّسْتَوَائِيُّ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ قَتَادَةَ حَدَّثَنَا الْحَسَنُ عَنْ ضَبَّةَ بْنِ مِحْصَنٍ الْعَنَزِيِّ عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ زَوْجِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ إِنَّهُ يُسْتَعْمَلُ عَلَيْكُمْ أُمَرَاءُ فَتَعْرِفُونَ وَتُنْكِرُونَ فَمَنْ كَرِهَ فَقَدْ بَرِئَ وَمَنْ أَنْكَرَ فَقَدْ سَلِمَ وَلَكِنْ مَنْ رَضِيَ وَتَابَعَ قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ أَلَا نُقَاتِلُهُمْ قَالَ لَا مَا صَلَّوْا أَيْ مَنْ كَرِهَ بِقَلْبِهِ وَأَنْكَرَ بِقَلْبِهِ و حَدَّثَنِي أَبُو الرَّبِيعِ الْعَتَكِيُّ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ يَعْنِي ابْنَ زَيْدٍ حَدَّثَنَا الْمُعَلَّى بْنُ زِيَادٍ وَهِشَامٌ عَنْ الْحَسَنِ عَنْ ضَبَّةَ بْنِ مِحْصَنٍ عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ قَالَتْ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِنَحْوِ ذَلِكَ غَيْرَ أَنَّهُ قَالَ فَمَنْ أَنْكَرَ فَقَدْ بَرِئَ وَمَنْ كَرِهَ فَقَدْ سَلِمَ و حَدَّثَنَاه حَسَنُ بْنُ الرَّبِيعِ الْبَجَلِيُّ حَدَّثَنَا ابْنُ الْمُبَارَكِ عَنْ هِشَامٍ عَنْ الْحَسَنِ عَنْ ضَبَّةَ بْنِ مِحْصَنٍ عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ قَالَتْ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَذَكَرَ مِثْلَهُ إِلَّا قَوْلَهُ وَلَكِنْ مَنْ رَضِيَ وَتَابَعَ لَمْ يَذْكُرْهُ
Kandi atugambiire [Abu Ghassan Al Misma’i] na [Muhammad bin Basyar] buri kimwe kuruga ahari [Mu’adz] obwo lafadz ari kuruga ahari Abu Ghassan, atugambiire Mu’adz kandi we Ibn Hisham Ad Dastawa`i angambiire [taata] kuruga [Al Hashalasan] atugambiire kuruga ahari [Al Hashala]] kuruga ahari [Ummu Salamah] omukazi wa nabi sallallaahu ‘alaihi wasallam, kuruga ahari nabi sallallaahu ‘alaihi wasallam ngu akagira ati: ‘Noija kwebemberwa abategyeki, nimubamanya kwonka noyehakana -ebikorwa byabo-, weena orikwanga obutaikiriza bwabo obwo aba ayehakaine we wenka. Kwonka abo abashemereirwe kandi bakakuratira, abashaija ahonaaho bakabuuza bati, 'Ei Mutumwa wa Allah, titushemerire kurwana kwonka?' akagarukamu ati: ‘Ngaaha! Kasita bakiriyo nibashaba'. -ekirikumanyisa ngu weena orikwanga kandi akahakanisa n’omutima gwe- Kandi angambiire [Abu Ar Rabi’ Al ‘Ataki] atugambiire [Hammad] -nikwo kugira ngu Ibn Zaid- atugambire [Al Mu’alli bin Ziyad] na [Hsyyam] kuruga ahari [Al Hasan] kuruga ahari [Dlabbah bin Uhulla Samusulla akagira ngu] 'alaihi wasallam akagira nka hadith eri ahaiguru, kwonka akagira ati, 'Orikukyehakana naija kujunwa, kandi orikukyenga naija kujunwa'. Kandi ku yaaherize kutugambira [Hasan bin Ar Rabi’ Al Bajali] akatugambira [Ibn Al Mubarrak] kuruga ahari [Hsyam] kuruga ahari [Al Hasan] kuruga ahari [Dlabbah bin Mihshan] kuruga ahari [Ummu Salamah] akagira ati, ‘Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam akagira... reero akagamba aha kiragiro nk’oku yaagambire, it,’ kwonka taragambire ekintu kyona nk’ekyo’.
Imam Muslim : 3447
حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ الْحَنْظَلِيُّ أَخْبَرَنَا عِيسَى بْنُ يُونُسَ حَدَّثَنَا الْأَوْزَاعِيُّ عَنْ يَزِيدَ بْنِ يَزِيدَ بْنِ جَابِرٍ عَنْ رُزَيْقِ بْنِ حَيَّانَ عَنْ مُسْلِمِ بْنِ قَرَظَةَ عَنْ عَوْفِ بْنِ مَالِكٍ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ خِيَارُ أَئِمَّتِكُمْ الَّذِينَ تُحِبُّونَهُمْ وَيُحِبُّونَكُمْ وَيُصَلُّونَ عَلَيْكُمْ وَتُصَلُّونَ عَلَيْهِمْ وَشِرَارُ أَئِمَّتِكُمْ الَّذِينَ تُبْغِضُونَهُمْ وَيُبْغِضُونَكُمْ وَتَلْعَنُونَهُمْ وَيَلْعَنُونَكُمْ قِيلَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَفَلَا نُنَابِذُهُمْ بِالسَّيْفِ فَقَالَ لَا مَا أَقَامُوا فِيكُمْ الصَّلَاةَ وَإِذَا رَأَيْتُمْ مِنْ وُلَاتِكُمْ شَيْئًا تَكْرَهُونَهُ فَاكْرَهُوا عَمَلَهُ وَلَا تَنْزِعُوا يَدًا مِنْ طَاعَةٍ
Atugambiire [Ishaq bin Ibrahim Al Handlali] atugambiire [Isa bin Yunus] atugambiire [Al Auza’i] kuruga [Yazid bin Yazid bin Jabir] kuruga [Ruzaiq bin Hayyan] kuruga [Omuslim bin Qaradlah] kuruga [‘Auf bin ’ Sahiullah Malik akagira ati: abebembezi baawe abarungi n'abo abarikukukunda kandi iwe okabakunda, nibakushabira kandi iwe obashabira. Kandi ababi munonga omu beebembezi baawe n'abo abarikukwanga iwe okabakyeena, nibakukyeena iwe obakyeena'. Akabuuzibwa ati: Iwe Mutumwa wa Allah, titurikwija kubarwanisa? bwanyima akagira ati: ‘Ngaaha, kasita baashaba naiwe. Ku oraabe nooreeba omu beebembezi baawe ekintu ekitari kirungi mbwenu oyangye ebikorwa byabo, kandi otareka okworobera kwawe aharibo’.
Imam Muslim : 3448
حَدَّثَنَا دَاوُدُ بْنُ رُشَيْدٍ حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ يَعْنِي ابْنَ مُسْلِمٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ يَزِيدَ بْنِ جَابِرٍ أَخْبَرَنِي مَوْلَى بَنِي فَزَارَةَ وَهُوَ رُزَيْقُ بْنُ حَيَّانَ أَنَّهُ سَمِعَ مُسْلِمَ بْنَ قَرَظَةَ ابْنَ عَمِّ عَوْفِ بْنِ مَالِكٍ الْأَشْجَعِيِّ يَقُولُ سَمِعْتُ عَوْفَ بْنَ مَالِكٍ الْأَشْجَعِيَّ يَقُولُا سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ خِيَارُ أَئِمَّتِكُمْ الَّذِينَ تُحِبُّونَهُمْ وَيُحِبُّونَكُمْ وَتُصَلُّونَ عَلَيْهِمْ وَيُصَلُّونَ عَلَيْكُمْ وَشِرَارُ أَئِمَّتِكُمْ الَّذِينَ تُبْغِضُونَهُمْ وَيُبْغِضُونَكُمْ وَتَلْعَنُونَهُمْ وَيَلْعَنُونَكُمْ قَالُوا قُلْنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ أَفَلَا نُنَابِذُهُمْ عِنْدَ ذَلِكَ قَالَ لَا مَا أَقَامُوا فِيكُمْ الصَّلَاةَ لَا مَا أَقَامُوا فِيكُمْ الصَّلَاةَ أَلَا مَنْ وَلِيَ عَلَيْهِ وَالٍ فَرَآهُ يَأْتِي شَيْئًا مِنْ مَعْصِيَةِ اللَّهِ فَلْيَكْرَهْ مَا يَأْتِي مِنْ مَعْصِيَةِ اللَّهِ وَلَا يَنْزِعَنَّ يَدًا مِنْ طَاعَةٍ قَالَ ابْنُ جَابِرٍ فَقُلْتُ يَعْنِي لِرُزَيْقٍ حِينَ حَدَّثَنِي بِهَذَا الْحَدِيثِ آللَّهِ يَا أَبَا الْمِقْدَامِ لَحَدَّثَكَ بِهَذَا أَوْ سَمِعْتَ هَذَا مِنْ مُسْلِمِ بْنِ قَرَظَةَ يَقُولُ سَمِعْتُ عَوْفًا يَقُولُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فَجَثَا عَلَى رُكْبَتَيْهِ وَاسْتَقْبَلَ الْقِبْلَةَ فَقَالَ إِي وَاللَّهِ الَّذِي لَا إِلَهَ إِلَّا هُوَ لَسَمِعْتُهُ مِنْ مُسْلِمِ بْنِ قَرَظَةَ يَقُولُ سَمِعْتُ عَوْفَ بْنَ مَالِكٍ يَقُولُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ و حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ مُوسَى الْأَنْصَارِيُّ حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ حَدَّثَنَا ابْنُ جَابِرٍ بِهَذَا الْإِسْنَادِ وَقَالَ رُزَيْقٌ مَوْلَى بَنِي فَزَارَةَ قَالَ مُسْلِم وَرَوَاهُ مُعَاوِيَةُ بْنُ صَالِحٍ عَنْ رَبِيعَةَ بْنِ يَزِيدَ عَنْ مُسْلِمِ بْنِ قَرَظَةَ عَنْ عَوْفِ بْنِ مَالِكٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِثْلِهِ
Atugambiire [Daud bin Rusyaid] atugambiire [Al Walid] - nikwo kugira ngu Ibn Muslim - atugambiire [Abdurrahman bin Yazid bin Jabir] akangambira owabaire ari omuhuuku wa Bani Fazarah [Ruzaiq bin Hayyan] ngu akahurira [Muslim bin Asy 'A majaif A he bin A Majaif] akagira ati; Nkahurira [‘Auf bin Malik Al Asyja’i] arikugira ati, ‘Nkahurira Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam arikugira ati: ‘Ekirungi omu beebembezi baawe n’okugira ngu nimubakunda kandi nabo nibakukunda, nimubashabira kandi nabo nibabashabira. Haza obwo, ekibi munonga aha beebembezi baawe n’okugira ngu nimubanga kandi nabo nimubakyeena, nimubakyeena kandi nabo nibakukyeena.’ Bagira bati: Reero twabuuza tuti, iwe omutumwa wa Allah, titukabarwaniise omu bwire obwo? Akagarukamu ati: ‘Ngaaha, baaba nibashaba naiwe, ti baaba nibashaba naiwe. Kandi omuntu weena orikwebemberwa omwebembezi, reero akareeba omwebembezi we arikugomera Allah, ashemerire kugira ekiniga aha bikorwa bye kandi arekye kumworobera’. Ibn Jabir akagira ati: Reero nkabuuza Ruzaiq, nikwo kugira ngu obu yangira hadiisi egi ati, 'Nashaba Allah, iwe Abu Miqdam, eki akakugambira? ’, Nari, Eki okakihurira kuruga ahari Muslim bin Qardlah, ngu akagira ati, ‘Nkahurira Auf arikugira ati, ‘Nkahurira Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam? ’ akagarukamu ati, ‘bwanyima yaashutama aha mavi ge yaareeba Qibla, yagira ati: ‘Na Allah, tihaine ruhanga oshemerire kuramibwa okwihaho we, buzimazima nkakihurira rimwe kuruga ahari Muslim bin Qardlah arikugira ati, ‘Nkahurira ‘Auf bin Malik arikugira ati, ‘Nkahurira omutumwa wa Allah sallallalamahu ‘alaihi akaba ari. Kandi atugambiire [Ishaq bin Musa Al Ansari] atugambiire [Al Walid bin Muslim] atugambiire [Ibnu Jabir] na isnad egi, Ruzaiq akaba ari omuhuuku wa Bani Fazarah. Abasiraamu nibagira ngu; kandi akagigambaho kuruga ahari [Mu’awiyah bin Salih] kuruga ahari [Rabi’ah bin Yazid] kuruga ahari [Musiraamu bin Qardlah] kuruga ahari [‘Auf bin Malik] kuruga ahari nabi saw.
Imam Muslim : 3449
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا لَيْثُ بْنُ سَعْدٍ ح و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رُمْحٍ أَخْبَرَنَا اللَّيْثُ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ عَنْ جَابِرٍ قَالَ كُنَّا يَوْمَ الْحُدَيْبِيَةِ أَلْفًا وَأَرْبَعَ مِائَةً فَبَايَعْنَاهُ وَعُمَرُ آخِذٌ بِيَدِهِ تَحْتَ الشَّجَرَةِ وَهِيَ سَمُرَةٌ وَقَالَ بَايَعْنَاهُ عَلَى أَنْ لَا نَفِرَّ وَلَمْ نُبَايِعْهُ عَلَى الْمَوْتِ
Atugambiire [Qutaibah bin Sa’id] atugambiire [Laits bin Sa’d]. -omu muringo ogundi nikigambwaho- Kitugambirwe ngu [Muhammad bin Rumh] atugambiire [Al Laits] kuruga ahari [Abu Az Zubair] kuruga ahari [Jabir] akagira ati, ‘Aha kiro kya Hudaibiyyah tukaba turi abantu magana ikumi na bana, tukamuraganisa obwesigwa ahariwe. Umar akakwata omukono gwe ahansi y’omuti gwa Samura yagira ati, ‘Nitumuraganisa obwesigwa ahariwe ngu titurikwija kuhunga - kuruga omu rutaro - kandi titurikuraganisa obwesigwa bw’okufa’.
Imam Muslim : 3450
و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا ابْنُ عُيَيْنَةَ ح و حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ عَنْ جَابِرٍ قَالَ لَمْ نُبَايِعْ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى الْمَوْتِ إِنَّمَا بَايَعْنَاهُ عَلَى أَنْ لَا نَفِرَّ
Kandi kitugambirwe [Abu Bakr bin Abu Syaibah] kitugambiire [Ibn ‘Uyainah]. Kitugambirwe [Ibnu Numair] atugambiire [Sufyan] kuruga ahari [Abu Az Zubair] kuruga ahari [Jabir] akagira ati, ‘Tituraganiise obwesigwa ahari Mutumwa wa Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam aha kufa, itwe kwonka tukaraganisa obwesigwa ahariwe ngu tutahunga -kuruga omu rutaro-’.
Imam Muslim : 3451
و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمٍ حَدَّثَنَا حَجَّاجٌ عَنْ ابْنِ جُرَيْجٍ أَخْبَرَنِي أَبُو الزُّبَيْرِ سَمِعَ جَابِرًا يَسْأَلُ كَمْ كَانُوا يَوْمَ الْحُدَيْبِيَةِ قَالَ كُنَّا أَرْبَعَ عَشْرَةَ مِائَةً فَبَايَعْنَاهُ وَعُمَرُ آخِذٌ بِيَدِهِ تَحْتَ الشَّجَرَةِ وَهِيَ سَمُرَةٌ فَبَايَعْنَاهُ غَيْرَ جَدِّ بْنِ قَيْسٍ الْأَنْصَارِيِّ اخْتَبَأَ تَحْتَ بَطْنِ بَعِيرِهِ
Kandi atugambiire [Muhammad bin Hatim] atugambiire [Hajjaj] kuruga [Ibn Juraij] angambire [Abu Az Zubair] ngu akahurira [Jabir] arikubuuza ati, ‘Abanywani bakaba bari bangahi omu bwire bw’ekikorwa kya Hudaibiyah?’. Akagarukamu ati: Tukaba turi igana na ikumi na bana, obwo twamuraganisa ngu nitwija kuba abeesigwa ahariwe. Umar akakwata omukono gwe ahansi y’omuti gwa Samura gwonka, bwanyima twena twamuraganisa obwesigwa ahariwe okwihaho Ja’d bin Qais Al Ansari, obwire obwo akeeshereka ahansi y’enda y’engamira ye.
Imam Muslim : 3452
و حَدَّثَنِي إِبْرَاهِيمُ بْنُ دِينَارٍ حَدَّثَنَا حَجَّاجُ بْنُ مُحَمَّدٍ الْأَعْوَرُ مَوْلَى سُلَيْمَانَ بْنِ مُجَالِدٍ قَالَ قَالَ ابْنُ جُرَيْجٍ وَأَخْبَرَنِي أَبُو الزُّبَيْرِ أَنَّهُ سَمِعَ جَابِرًا يَسْأَلُ هَلْ بَايَعَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِذِي الْحُلَيْفَةِ فَقَالَ لَا وَلَكِنْ صَلَّى بِهَا وَلَمْ يُبَايِعْ عِنْدَ شَجَرَةٍ إِلَّا الشَّجَرَةَ الَّتِي بِالْحُدَيْبِيَةِ قَالَ ابْنُ جُرَيْجٍ وَأَخْبَرَنِي أَبُو الزُّبَيْرِ أَنَّهُ سَمِعَ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ يَقُولُا دَعَا النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى بِئْرِ الْحُدَيْبِيَةِ
Kandi akangira ngu [Ibrahim bin Dinar] akatugambira [Hajjaj bin Muhammad Al A’war] owabaire ari omuhuuku wa Sulaiman bin Mujalid, akagira ati; [Ibn Juraij] akagira ati; kandi akaba anshabire [Abu Az Zubair] ngu akahurira [Jabir] rimwe arikubuuza ati, ‘Mbwenu shi nabi akaba natwara obwesigwa omuri Dhul Khulaifah?’. Akagarukamu ati, ‘Ngaaha, akashaba arikumureeba kwonka, kandi taratwaire Bai’at ahansi y’omuti okwihaho ogwo ogw’omuri Khudaibiah’. [Ibn Juraij] akagira ati; kandi akaba anmanyiise [Abu Az Zubair] ngu akahurira [Jabir bin Abdullah] arikugira ati, ‘Omurangi akashaba haihi n’eiziba rya Hudaibiyah’.
Imam Muslim : 3453
حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ عَمْرٍو الْأَشْعَثِيُّ وَسُوَيْدُ بْنُ سَعِيدٍ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَأَحْمَدُ بْنُ عَبْدَةَ وَاللَّفْظُ لِسَعِيدٍ قَالَ سَعِيدٌ وَإِسْحَقُ أَخْبَرَنَا و قَالَ الْآخَرَانِ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ عَمْرٍو عَنْ جَابِرٍ قَالَ كُنَّا يَوْمَ الْحُدَيْبِيَةِ أَلْفًا وَأَرْبَعَ مِائَةٍ فَقَالَ لَنَا النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْتُمْ الْيَوْمَ خَيْرُ أَهْلِ الْأَرْضِ و قَالَ جَابِرٌ لَوْ كُنْتُ أُبْصِرُ لَأَرَيْتُكُمْ مَوْضِعَ الشَّجَرَةِ
Kitugambirwe [Sa’id bin ‘Amru Al Asy’atsi] na [Suwaid bin Sa’id] na [Ishaq bin ‘Ibrahim] na [Ahmad bin ‘Abdah], kandi eki n’ekigambo kya Sa’id, Sa’id na Ishaq bakagira ngu; atumanyiise, obwo abandi babiri barikugira ngu; akatugambira [Sufyan] kuruga ahari [‘Amru] kuruga ahari [Jabir] akagira ati, ‘Obu ekyabaireho ahari Hudaibiyyah twaba turi abantu magana ikumi na bana, obwo nabi sallallaahu ‘alaihi wasallam akatugira ati: ‘Imwe erizooba muri ebihangirwe ebirungi munonga aha mutwe gw’ensi egi’. Kandi [Jabir] akagira ati, ‘Ku ndaabe naakireeba, nkaba ninza kukugambira ahu omuti guri’.
Imam Muslim : 3454
و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَابْنُ بَشَّارٍ قَالَا حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ عَمْرِو بْنِ مُرَّةَ عَنْ سَالِمِ بْنِ أَبِي الْجَعْدِ قَالَ سَأَلْتُ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ أَصْحَابِ الشَّجَرَةِ فَقَالَ لَوْ كُنَّا مِائَةَ أَلْفٍ لَكَفَانَا كُنَّا أَلْفًا وَخَمْسَ مِائَةٍ
Kitugambirwe ngu [Muhammad bin Al Mutsanna] na [Ibn Basyar] bombi bakagira ngu; atugambiire [Muhammad bin Ja’far] atugambiire [Syu’bah] kuruga ahari [‘Amru bin Murrah] kuruga ahari [Salim bin Abu Ja’d] akagira ati, ‘Obwire obumwe nkabuuza [Jabir bin Abdullah] aha banywani bangye abatwaire obwesigwa ahansi y’omuti, akagarukamu ati, ‘Ku haraabe hariho obuhumbi bwaitu kwonka hakaba hariho obuhumbi bwaitu. omubaro ni magana ikumi n’etaano gonka’.
Imam Muslim : 3455
و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَابْنُ نُمَيْرٍ قَالَا حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ إِدْرِيسَ ح و حَدَّثَنَا رِفَاعَةُ بْنُ الْهَيْثَمِ حَدَّثَنَا خَالِدٌ يَعْنِي الطَّحَّانَ كِلَاهُمَا يَقُولُ عَنْ حُصَيْنٍ عَنْ سَالِمِ بْنِ أَبِي الْجَعْدِ عَنْ جَابِرٍ قَالَ لَوْ كُنَّا مِائَةَ أَلْفٍ لَكَفَانَا كُنَّا خَمْسَ عَشْرَةَ مِائَةً
Kandi kitugambirwe [Abu Bakar bin Abu Syaiba] na [Ibn Numair] bombi bakagira ngu; akatugambira [Abdullah bin Idris]. -omu muringo ogundi nikigambwa- Atugambiire [Rifa’ah bin Al Haitsam] atugambiire [Khalid] -nikwo kugira ngu At Thahan- bombi bakagira ngu; kuruga ahari [Hushain] kuruga ahari [Salim bin Abu Al Ja’d] kuruga ahari [Jabir] akagira ati, ‘Ku oraabe omu bwire obwo twabaire nitubara abantu obukaikuru n’obukaikuru obwo ekyo kikaba nikiija kutumara, kwonka omubaro gwaitu gukaba guri magana ikumi n’etaano gonka’.
Imam Muslim : 3456
و حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ قَالَ إِسْحَقُ أَخْبَرَنَا و قَالَ عُثْمَانُ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ الْأَعْمَشِ حَدَّثَنِي سَالِمُ بْنُ أَبِي الْجَعْدِ قَالَ قُلْتُ لِجَابِرٍ كَمْ كُنْتُمْ يَوْمَئِذٍ قَالَ أَلْفًا وَأَرْبَعَ مِائَةٍ
Kandi kitugambirwe [Usman bin Abu Syaiba] na [Ishaq bin Ibrahimu], Ishaq akagira ati; atumanyiise, kandi Uthman akagira ati; atugambiire [Jarir] kuruga [Al A’masy] angambire [Salim bin Abu Al Ja’d] akagira ati, ‘Nkabuuza [Jabir] nti, ‘Mukaba muri bangahi omu bwire obwo?’ akagarukamu ati: ‘Abantu rukumi na magana ana’.
Imam Muslim : 3457
حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ عَمْرٍو يَعْنِي ابْنَ مُرَّةَ حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أَبِي أَوْفَى قَالَ كَانَ أَصْحَابُ الشَّجَرَةِ أَلْفًا وَثَلَاثَ مِائَةٍ وَكَانَتْ أَسْلَمُ ثُمْنَ الْمُهَاجِرِينَ و حَدَّثَنَا ابْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ ح و حَدَّثَنَاه إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ أَخْبَرَنَا النَّضْرُ بْنُ شُمَيْلٍ جَمِيعًا عَنْ شُعْبَةَ بِهَذَا الْإِسْنَادِ مِثْلَهُ
Atugambiire [‘Ubaidullah bin Mu’adz] atugambiire [taata] atugambiire [Syu’bah] kuruga [’Amru] - nikwo kugira ngu Ibn Murrah - akangambira [Abdullah bin Abu Aufa] akagira ati, ‘Abashahaaba abaareebire ekiragaano ahansi y’omuti omubaro gumwe n’abantu bashatu n’orukumi, omunaana omu Muhajirin’. Kandi atugambiire [Ibn Al Mutsanna] atugambiire [Abu Daud]. -omu muringo ogundi nikigambwa- Atugambiire [Ishaq bin Ibrahim] atugambiire [An Nadlr bin Syumail] buri kimwe kuruga ahari [Syu’bah] na isnad nk’egi’.
Imam Muslim : 3458
و حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى أَخْبَرَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ عَنْ خَالِدٍ عَنْ الْحَكَمِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْأَعْرَجِ عَنْ مَعْقِلِ بْنِ يَسَارٍ قَالَ لَقَدْ رَأَيْتُنِي يَوْمَ الشَّجَرَةِ وَالنَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُبَايِعُ النَّاسَ وَأَنَا رَافِعٌ غُصْنًا مِنْ أَغْصَانِهَا عَنْ رَأْسِهِ وَنَحْنُ أَرْبَعَ عَشْرَةَ مِائَةً قَالَ لَمْ نُبَايِعْهُ عَلَى الْمَوْتِ وَلَكِنْ بَايَعْنَاهُ عَلَى أَنْ لَا نَفِرَّ و حَدَّثَنَاه يَحْيَى بْنُ يَحْيَى أَخْبَرَنَا خَالِدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ يُونُسَ بِهَذَا الْإِسْنَادِ
Kandi kikatugambirwa [Yahya bin Yahya] atugambiire [Yazid bin Zurai’] kuruga ahari [Khalid] kuruga ahari [Al Hakam bin Abdullah bin Al A’raj] kuruga ahari [Ma’qil bin Yasar] akagira ati, ‘Omu bwire bw’okurahira kw’obwesigwa ahansi y’omuti, nkareeba omurangi taahillahial ow’abantu, . akaimutsya eitaagi kuruga aha itaagi ry’omuti ahaiguru y’omutwe gwe. Omu bwire obwo tukaba turi igana na ikumi na bana.’ Ma’qil akagira ati, ‘Titurikutwara obwesigwa aha kufa, kwonka omu bwire obwo tukatwara obwesigwa obutahunga -kuruga omu rutaro-’. Kandi atugambiire [Yahya bin Yahya] atumanyiise [Khalid bin Abdullah] kuruga [Yunus] n’isnad egi’.
Imam Muslim : 3459
و حَدَّثَنَاه حَامِدُ بْنُ عُمَرَ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ طَارِقٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ قَالَ كَانَ أَبِي مِمَّنْ بَايَعَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عِنْدَ الشَّجَرَةِ قَالَ فَانْطَلَقْنَا فِي قَابِلٍ حَاجِّينَ فَخَفِيَ عَلَيْنَا مَكَانُهَا فَإِنْ كَانَتْ تَبَيَّنَتْ لَكُمْ فَأَنْتُمْ أَعْلَمُ
Kandi kikatugambirwa [Hamid bin Umar] atugambiire [Abu ‘Awanah] kuruga ahari [Thariq] kuruga ahari [Sa’id bin Musayyab] akagira ati, ‘[Tata] akaba ari omwe ahari abo abaabaire baraganiise obwesigwa ahari Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam omu bwire bw’okurahira ahansi y’obwesigwa’. Akagira ati, ‘Reero tukaba nitwenda kutaayaayira -omuti- omu bwire bwa Hajj omwaka ogurikuza kwija, kyashangwa -omuti- tukaba tutakibaasa kugutunga, kuri gwabaire gukiriho, buzima okaba noija kumanya gye’.
Imam Muslim : 3460
و حَدَّثَنِيهِ مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ حَدَّثَنَا أَبُو أَحْمَدَ قَالَ وَقَرَأْتُهُ عَلَى نَصْرِ بْنِ عَلِيٍّ عَنْ أَبِي أَحْمَدَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ طَارِقِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ عَنْ أَبِيهِ أَنَّهُمْ كَانُوا عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَامَ الشَّجَرَةِ قَالَ فَنَسُوهَا مِنْ الْعَامِ الْمُقْبِلِ
Kandi ku yaaherize kungambira [Muhammad bin Rafi’] ngu akatugambira [Abu Ahmad] akagira ati; kandi nkakishoma omu maisho ga [Nashr bin Ali]; kuruga ahari [Abu Ahmad] atugambiire [Sufyan] kuruga ahari [Thariq bin Abdurrahman] kuruga ahari [Sa’id bin Musayyab] kuruga ahari [ishe], ngu abanywani bakaba bari aha rubaju rwa Rasulullah sallallahu ‘alaihi wasallam omu bwire bw’okurahira kw’obwesigwa ahansi y’omuti’. Akagira ati, ‘nikirugamu omuti gukaba gutakibaho omwaka ogwakuratsireho’.