Imam Muslim : 321
حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ بْنُ عَبْدِ الْوَارِثِ حَدَّثَنَا حَاجِبُ بْنُ عُمَرَ أَبُو خُشَيْنَةَ الثَّقَفِيُّ حَدَّثَنَا الْحَكَمُ بْنُ الْأَعْرَجِ عَنْ عِمْرَانَ بْنِ حُصَيْنٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ يَدْخُلُ الْجَنَّةَ مِنْ أُمَّتِي سَبْعُونَ أَلْفًا بِغَيْرِ حِسَابٍ قَالُوا مَنْ هُمْ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ هُمْ الَّذِينَ لَا يَسْتَرْقُونَ وَلَا يَتَطَيَّرُونَ وَلَا يَكْتَوُونَ وَعَلَى رَبِّهِمْ يَتَوَكَّلُونَ
Kikagambirwa nyowe [Zuhair bin Harb] atugambiire [Abdushshamad bin Abdul Warits] atugambiire [Hajib bin Umar Abu Husyainah ats-Tsaqafi] atugambiire [al-Hakam bin al-Aventraj] kuruga [Imran bin Hushain owa ‘Alaahi akagira ati: abantu enkumi kuruga omu bantu bangye nibaija kutaaha omu iguru bataine kubarwa’. Babuuza bati, 'N'oha, iwe Mutumwa wa Allah? ' Akagarukamu ati, 'N'abantu abatarikukora ruqyah, abatarikukora tathayyur, kandi abatarikutwara obujanjabi, kandi nibata obwesigye bwabo ahari Rabb waabo''.
Imam Muslim : 322
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ يَعْنِي ابْنَ أَبِي حَازِمٍ عَنْ أَبِي حَازِمٍ عَنْ سَهْلِ بْنِ سَعْدٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَيَدْخُلَنَّ الْجَنَّةَ مِنْ أُمَّتِي سَبْعُونَ أَلْفًا أَوْ سَبْعُ مِائَةِ أَلْفٍ لَا يَدْرِي أَبُو حَازِمٍ أَيَّهُمَا قَالَ مُتَمَاسِكُونَ آخِذٌ بَعْضُهُمْ بَعْضًا لَا يَدْخُلُ أَوَّلُهُمْ حَتَّى يَدْخُلَ آخِرُهُمْ وُجُوهُهُمْ عَلَى صُورَةِ الْقَمَرِ لَيْلَةَ الْبَدْرِ
Kitugambirwe [Qutaibah bin Sa’id] akatugambira [Abdul Aziz] - nikwo kugira ngu Ibn Abu Hazim - kuruga ahari [Abu Hazim] kuruga ahari [Sahl bin Sa’d] ngu Omutumwa wa Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam akagira ati: ‘Enkumi mushanju z’abantu bangye tibarikumanya obuhumbi mushanju bw’omuri Habuzind nari shi mushanju. eki yaagizire -, nibaija kutaaha omuri Paradiso bakwatsire, ngu omuntu ow’okubanza atarikwija kutaaha okuhitsya obu owahererukireyo aharibo araatahe. Amaisho gaabo gakaba gari nk’omushana gw’okwezi okuijwire’.
Imam Muslim : 323
حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ مَنْصُورٍ حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ أَخْبَرَنَا حُصَيْنُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ قَالَ كُنْتُ عِنْدَ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ فَقَالَ أَيُّكُمْ رَأَى الْكَوْكَبَ الَّذِي انْقَضَّ الْبَارِحَةَ قُلْتُ أَنَا ثُمَّ قُلْتُ أَمَا إِنِّي لَمْ أَكُنْ فِي صَلَاةٍ وَلَكِنِّي لُدِغْتُ قَالَ فَمَاذَا صَنَعْتَ قُلْتُ اسْتَرْقَيْتُ قَالَ فَمَا حَمَلَكَ عَلَى ذَلِكَ قُلْتُ حَدِيثٌ حَدَّثَنَاهُ الشَّعْبِيُّ فَقَالَ وَمَا حَدَّثَكُمْ الشَّعْبِيُّ قُلْتُ حَدَّثَنَا عَنْ بُرَيْدَةَ بْنِ حُصَيْبٍ الْأَسْلَمِيِّ أَنَّهُ قَالَ لَا رُقْيَةَ إِلَّا مِنْ عَيْنٍ أَوْ حُمَةٍ فَقَالَ قَدْ أَحْسَنَ مَنْ انْتَهَى إِلَى مَا سَمِعَ وَلَكِنْ حَدَّثَنَا ابْنُ عَبَّاسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ عُرِضَتْ عَلَيَّ الْأُمَمُ فَرَأَيْتُ النَّبِيَّ وَمَعَهُ الرُّهَيْطُ وَالنَّبِيَّ وَمَعَهُ الرَّجُلُ وَالرَّجُلَانِ وَالنَّبِيَّ لَيْسَ مَعَهُ أَحَدٌ إِذْ رُفِعَ لِي سَوَادٌ عَظِيمٌ فَظَنَنْتُ أَنَّهُمْ أُمَّتِي فَقِيلَ لِي هَذَا مُوسَى صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَوْمُهُ وَلَكِنْ انْظُرْ إِلَى الْأُفُقِ فَنَظَرْتُ فَإِذَا سَوَادٌ عَظِيمٌ فَقِيلَ لِي انْظُرْ إِلَى الْأُفُقِ الْآخَرِ فَإِذَا سَوَادٌ عَظِيمٌ فَقِيلَ لِي هَذِهِ أُمَّتُكَ وَمَعَهُمْ سَبْعُونَ أَلْفًا يَدْخُلُونَ الْجَنَّةَ بِغَيْرِ حِسَابٍ وَلَا عَذَابٍ ثُمَّ نَهَضَ فَدَخَلَ مَنْزِلَهُ فَخَاضَ النَّاسُ فِي أُولَئِكَ الَّذِينَ يَدْخُلُونَ الْجَنَّةَ بِغَيْرِ حِسَابٍ وَلَا عَذَابٍ فَقَالَ بَعْضُهُمْ فَلَعَلَّهُمْ الَّذِينَ صَحِبُوا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَالَ بَعْضُهُمْ فَلَعَلَّهُمْ الَّذِينَ وُلِدُوا فِي الْإِسْلَامِ وَلَمْ يُشْرِكُوا بِاللَّهِ وَذَكَرُوا أَشْيَاءَ فَخَرَجَ عَلَيْهِمْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ مَا الَّذِي تَخُوضُونَ فِيهِ فَأَخْبَرُوهُ فَقَالَ هُمْ الَّذِينَ لَا يَرْقُونَ وَلَا يَسْتَرْقُونَ وَلَا يَتَطَيَّرُونَ وَعَلَى رَبِّهِمْ يَتَوَكَّلُونَ فَقَامَ عُكَّاشَةُ بْنُ مِحْصَنٍ فَقَالَ ادْعُ اللَّهَ أَنْ يَجْعَلَنِي مِنْهُمْ فَقَالَ أَنْتَ مِنْهُمْ ثُمَّ قَامَ رَجُلٌ آخَرُ فَقَالَ ادْعُ اللَّهَ أَنْ يَجْعَلَنِي مِنْهُمْ فَقَالَ سَبَقَكَ بِهَا عُكَّاشَةُ حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ فُضَيْلٍ عَنْ حُصَيْنٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ حَدَّثَنَا ابْنُ عَبَّاسٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عُرِضَتْ عَلَيَّ الْأُمَمُ ثُمَّ ذَكَرَ بَاقِيَ الْحَدِيثِ نَحْوَ حَدِيثِ هُشَيْمٍ وَلَمْ يَذْكُرْ أَوَّلَ حَدِيثِهِ
Atugambiire [Said bin Mansur] atugambiire [Hushaim] atugambiire [Hushaim] akagira ati, ‘Nkaba ndi na [Said bin Jubair] reero akagira ati, ‘N’oha omuriimwe owareebire enyonyoozi erikuteera ekiro kya nyomwebazyo? ’ Nkagarukamu nti, ‘Ndi’. Bwanyima nkagira nti: Kwonka tindikwejumba omu kushaba, ahabw’okuba nkarumwa ekinyamaishwa. Sa'id yagira ati: 'Mbwenu shi nokora ki? ' Nkagarukamu nti, 'Ninshaba ruqyah'. Sa’id akabuuza ati n’enki ekyakureeteire kukora ekyo? ’ Nkagarukamu nti, ‘Hadiisi eyaagambirweho [ash-Sha’bi]’. Sa’id akagaruka yabuuza ati, ‘Ash-Sha’bi akakugambira ki’. Nkagarukamu nti, ‘Atugambiire kuruga ahari [Buraidah bin Hushaib al-Aslami], ngu akagira ati, ‘Tihariho Ruqyah okwihaho yaaba neereetwa ain n’okwotsya -obutwa-’. Nahabwekyo Sa’id akagarukamu ati: ‘Kibaire kirungi abantu kukora nk’oku bahuriire, kwonka [Ibn Abbas] atugambiire kuruga ahari nabi sallallaahu ‘alaihi wasallam, akagira ati: ‘Nyorekwa Allah guruupu z’abantu zitari zimwe na zimwe. Bwanyima nkareeba nabi aine ekibinja ky’abantu, hakaba hariho na nabi aine omushaija omwe nari babiri bonka, na nabi otaine bakuratsi boona. Ahonaaho nyorekwa ekibinja ky’abantu. Reero nkateekateeka ngu nibaruga omu bantu bangye. Kwonka bakangambira ngu, ‘Nibo nabi Musa Alaihissalam n’abantu be. Kwonka reeba aha rubaju’. Reero nareeba, kyashangwa hariho guruupu erimu abantu baingi. Reero bakagaruka bangira ngu, 'Reeba aha rubaju orundi'. Kikashangwa ngu hakaba hariho n’ekibiina ky’abantu baingi. Kikangira ngu 'Aba n'abantu baawe kandi nabo hariho abantu obukumi makumi mushanju abarikwija kutaaha omu Iguru batafubiirwe nari kubonabonesibwa''. Bwanyima Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam akaimuka yaaza omunju ye. Abantu batwire nibagaaniira aha barikwija kutaaha omu Iguru batacwereirwe orubanja n’okubonabonesibwa. Reero abamwe aharibo bakagira bati: Obundi n’abantu abaabaire baguma na nabi sallallaahu ‘alaihi wasallam’. Hariho n’abarikugira ngu, ‘Obundi n’abantu abazairwe omu Busiraamu kandi abatakakoraga shiriki ahari Allah. Bakagamba ebiteekateeko byabo. Omubwire obwo nabi sallallaahu ‘alaihi wasallam akarugayo kubabugana, bwanyima yaabuuza ati: ‘Mwagaaniira ahari ki?’ Kandi bakashoboorora n’embeera. Nahabwekyo nabi sallallaahu ‘alaihi wasallam akagira ati: ‘N’abantu abatarikukoresa ruqyah, abatarikushaba ruqyah, abatarikuragura ebintu bibi kandi omuri Allah wenka nibo barikwesiga’. Ukkasyah bin Mihshan akeemerera yagira ati: Shaba Allah ngu mbe omuribo. Omurangi saww akagira ati: 'Ori omuribo'. Reero ondiijo mushaija yayemerera yagira ati 'Shaba Allah ngu mbe omuribo'. Rasulullah akagira ati: ‘Ukkasyah akubandiize’. Atugambiire [Abu Bakr bin Abu Syaibah] atugambiire [Muhammad bin Fudlail] kuruga [Hushain] kuruga [Sa’id bin Jubair] atugambiire [Ibnu Abbas] akagira ati, ‘Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam akagira ati: ‘Nkayorekwa abantu nk’oku abamwe ha Husyaim, kandi taragambire aha kutandika kwa hadiisi’.
Imam Muslim : 324
حَدَّثَنَا هَنَّادُ بْنُ السَّرِيِّ حَدَّثَنَا أَبُو الْأَحْوَصِ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ عَمْرِو بْنِ مَيْمُونٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ قَالَ لَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَمَا تَرْضَوْنَ أَنْ تَكُونُوا رُبُعَ أَهْلِ الْجَنَّةِ قَالَ فَكَبَّرْنَا ثُمَّ قَالَ أَمَا تَرْضَوْنَ أَنْ تَكُونُوا ثُلُثَ أَهْلِ الْجَنَّةِ قَالَ فَكَبَّرْنَا ثُمَّ قَالَ إِنِّي لَأَرْجُو أَنْ تَكُونُوا شَطْرَ أَهْلِ الْجَنَّةِ وَسَأُخْبِرُكُمْ عَنْ ذَلِكَ مَا الْمُسْلِمُونَ فِي الْكُفَّارِ إِلَّا كَشَعْرَةٍ بَيْضَاءَ فِي ثَوْرٍ أَسْوَدَ أَوْ كَشَعْرَةٍ سَوْدَاءَ فِي ثَوْرٍ أَبْيَضَ
Atugambiire [Hannad bin as-Sari] atugambiire [Abu al-Ahwash] kuruga ahari [Abu Ishaq] kuruga ahari [Amru bin Maimun] kuruga ahari [Abdullah] akagira ati: ‘Timurikwenda kuba kimwe kya kana ky’abantu b’omu Iguru’. Abdullah akagira ati, ‘Naitwe tukashaba’. Akagaruka yagira ati: ‘Tiwaakukunda kuri nooba ori kimwe kya kashatu ky’abantu b’omu Iguru’. Abdullah akagira ati, ‘Naitwe tukashaba’. Bwanyima Yagira ati: Buzima, nyine amatsiko ngu nimwija kuba ekicweka ky’abatuuragye b’omu Iguru. Ndaza kukikugambira. Embeera y'abasiraamu teri ahagati y'abakafiri kureka eri nk'ekibunu ekirikwera aha nte erikwiragura nari nk'ekibunu ekirikwiragura aha nte erikwiragura''.
Imam Muslim : 325
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَمُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ وَاللَّفْظُ لِابْنِ الْمُثَنَّى قَالَا حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ عَمْرِو بْنِ مَيْمُونٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ كُنَّا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي قُبَّةٍ نَحْوًا مِنْ أَرْبَعِينَ رَجُلًا فَقَالَ أَتَرْضَوْنَ أَنْ تَكُونُوا رُبُعَ أَهْلِ الْجَنَّةِ قَالَ قُلْنَا نَعَمْ فَقَالَ أَتَرْضَوْنَ أَنْ تَكُونُوا ثُلُثَ أَهْلِ الْجَنَّةِ فَقُلْنَا نَعَمْ فَقَالَ وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ إِنِّي لَأَرْجُو أَنْ تَكُونُوا نِصْفَ أَهْلِ الْجَنَّةِ وَذَاكَ أَنَّ الْجَنَّةَ لَا يَدْخُلُهَا إِلَّا نَفْسٌ مُسْلِمَةٌ وَمَا أَنْتُمْ فِي أَهْلِ الشِّرْكِ إِلَّا كَالشَّعْرَةِ الْبَيْضَاءِ فِي جِلْدِ الثَّوْرِ الْأَسْوَدِ أَوْ كَالشَّعْرَةِ السَّوْدَاءِ فِي جِلْدِ الثَّوْرِ الْأَحْمَرِ
Atugambiire [Muhammad bin al-Mutsanna] na [Muhammad bin al-Mutsanna] na [Muhammad bin al-Mutsanna] na Ibn al-Mutsanna lafazh, bombi bakagira ngu, atugambiire [Muhammad bin Ja’far] atugambiire [Syu’bah] kuruga [Abu Ishaq] kuruga [Amru bin sideA akagira ngu bakaba bari] aba [] Omutumwa wa Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam omu dome y’abantu nka makumi ana, bwanyima akagira ati: ‘Noyenda kuba kimwe kya kana ky’abantu b’omu iguru? ’ Tukagira ngu, ‘Eego’. Reero yaagaruka yaabuuza ati: ‘Noyenda kuba kimwe kya kashatu ky’abari omu iguru? ’ Tukagira ngu, ‘Eego’. Nahabwekyo akagira ati: ‘N’ogwo ou omutima gwangye guri omu ngaro ze, buzimazima nyine amatsiko ngu muryaba ekicweka ky’abatuuragye b’omu iguru, eki n’ahabw’okuba eiguru tiririkwija kutaahamu kureka emyoyo y’abasiraamu. Kandi iwe tori omu bakugu omu kuramya ebintu bingi kureka nk'obwoya oburikwera aha ruhu rw'ente erikwiragura, nari nk'obwoya oburikwiragura aha ruhu rw'ente erikutukura''.
Imam Muslim : 326
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا مَالِكٌ وَهُوَ ابْنُ مِغْوَلٍ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ عَمْرِو بْنِ مَيْمُونٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ خَطَبَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَسْنَدَ ظَهْرَهُ إِلَى قُبَّةِ أَدَمٍ فَقَالَ أَلَا لَا يَدْخُلُ الْجَنَّةَ إِلَّا نَفْسٌ مُسْلِمَةٌ اللَّهُمَّ هَلْ بَلَّغْتُ اللَّهُمَّ اشْهَدْ أَتُحِبُّونَ أَنَّكُمْ رُبُعُ أَهْلِ الْجَنَّةِ فَقُلْنَا نَعَمْ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَقَالَ أَتُحِبُّونَ أَنْ تَكُونُوا ثُلُثَ أَهْلِ الْجَنَّةِ قَالُوا نَعَمْ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ إِنِّي لَأَرْجُو أَنْ تَكُونُوا شَطْرَ أَهْلِ الْجَنَّةِ مَا أَنْتُمْ فِي سِوَاكُمْ مِنْ الْأُمَمِ إِلَّا كَالشَّعْرَةِ السَّوْدَاءِ فِي الثَّوْرِ الْأَبْيَضِ أَوْ كَالشَّعْرَةِ الْبَيْضَاءِ فِي الثَّوْرِ الْأَسْوَدِ
Atugambiire [Muhammad bin Abdullah bin Numair] atugambiire [taata] atugambiire [Malik na we Ibn Mighwal] kuruga ahari [Abu Ishaq] kuruga ahari [Amru bin Maimun] kuruga ahari [Abdullah] akagira ati, ‘Omutumwa wa Allah akatuha omugongo gwe, kandi akatuha orubazo rw’omugongo gwe. akagira ati: ‘Mumanye ngu tihariho oraatahe omu paradiso kureka omwoyo ogwehaireyo. Ai Allah, nkahitsya, Ai Allah, kwata obujurizi. Noyenda kuba kimwe kya kana ky’abantu b’omu iguru? ’ Tukagira ngu, ‘Eego’. Reero yaagaruka yaabuuza ati: ‘Noyenda kuba kimwe kya kashatu ky’abari omu iguru? ’ Tukagira ngu, ‘Eego’. N’ahabw’ekyo akagira ati: ‘Buzima nyine amatsiko ngu nimwija kuba ekicweka kimwe kya kabiri ky’abari omu iguru. Kandi iwe tori omu bakugu omu kuramya ebintu bingi kureka nk'obwoya oburikwera aha ruhu rw'ente erikwiragura, nari nk'obwoya oburikwiragura aha ruhu rw'ente erikutukura''.
Imam Muslim : 327
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ الْعَبْسِيُّ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ يَا آدَمُ فَيَقُولُ لَبَّيْكَ وَسَعْدَيْكَ وَالْخَيْرُ فِي يَدَيْكَ قَالَ يَقُولُ أَخْرِجْ بَعْثَ النَّارِ قَالَ وَمَا بَعْثُ النَّارِ قَالَ مِنْ كُلِّ أَلْفٍ تِسْعَ مِائَةٍ وَتِسْعَةً وَتِسْعِينَ قَالَ فَذَاكَ حِينَ يَشِيبُ الصَّغِيرُ { وَتَضَعُ كُلُّ ذَاتِ حَمْلٍ حَمْلَهَا وَتَرَى النَّاسَ سُكَارَى وَمَا هُمْ بِسُكَارَى وَلَكِنَّ عَذَابَ اللَّهِ شَدِيدٌ } قَالَ فَاشْتَدَّ عَلَيْهِمْ قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ أَيُّنَا ذَلِكَ الرَّجُلُ فَقَالَ أَبْشِرُوا فَإِنَّ مِنْ يَأْجُوجَ وَمَأْجُوجَ أَلْفًا وَمِنْكُمْ رَجُلٌ قَالَ ثُمَّ قَالَ وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ إِنِّي لَأَطْمَعُ أَنْ تَكُونُوا رُبُعَ أَهْلِ الْجَنَّةِ فَحَمِدْنَا اللَّهَ وَكَبَّرْنَا ثُمَّ قَالَ وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ إِنِّي لَأَطْمَعُ أَنْ تَكُونُوا ثُلُثَ أَهْلِ الْجَنَّةِ فَحَمِدْنَا اللَّهَ وَكَبَّرْنَا ثُمَّ قَالَ وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ إِنِّي لَأَطْمَعُ أَنْ تَكُونُوا شَطْرَ أَهْلِ الْجَنَّةِ إِنَّ مَثَلَكُمْ فِي الْأُمَمِ كَمَثَلِ الشَّعْرَةِ الْبَيْضَاءِ فِي جِلْدِ الثَّوْرِ الْأَسْوَدِ أَوْ كَالرَّقْمَةِ فِي ذِرَاعِ الْحِمَارِ حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ ح و حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ كِلَاهُمَا عَنْ الْأَعْمَشِ بِهَذَا الْإِسْنَادِ غَيْرَ أَنَّهُمَا قَالَا مَا أَنْتُمْ يَوْمَئِذٍ فِي النَّاسِ إِلَّا كَالشَّعْرَةِ الْبَيْضَاءِ فِي الثَّوْرِ الْأَسْوَدِ أَوْ كَالشَّعْرَةِ السَّوْدَاءِ فِي الثَّوْرِ الْأَبْيَضِ وَلَمْ يَذْكُرَا أَوْ كَالرَّقْمَةِ فِي ذِرَاعِ الْحِمَارِ
Atugambiire [Uthman bin Abu syaibah al-’Absyi] akatugambira [Jarir] kuruga ahari [al-A’masy] kuruga ahari [Abu Salih] kuruga ahari [Abu Sa’id] akagira ati: ‘Omutumwa wa Allah akagira ati: ‘Allah akagira ati: ‘Ai Adamu! Adamu akagarukamu ati, ‘Ndyahikiiriza okweta kwawe n’okushemererwa, kandi oburungi buri omu mikono yaawe’. Allah nagira ati: ‘Muiheho abo abatumirwe omuri Gehena’. Adamu akabuuza ati 'Ni bangahi abayohereziibwe omuri Gehena?' Allah nagira ati: ‘Omuri buri rukumi rw’abantu, abantu magana mwenda na makumi mwenda na mwenda nibo barikurugamu’. Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam akagira ati: ‘Ebi byona nibibaho abaana baaba bahindukire enziga: ‘-Abakazi b’enda nibaija kutunga okuruga omu nda kandi abantu nibaija kuba bari omu mbeera y’okusinda, n’obu omu mazima baraabe batasinzire kwonka ekibonerezo kya Allah nikitiinisa munonga-’ -Ks. Hajja: 2-. Ebigambo ebi ebya nabi sallallaahu ‘alaihi wasallam bikabuzabuza aba sahaba. Nahabwekyo bakabuuza bati, ‘Ei Mutumwa wa Allah. Ogwo mushaija n’oha omuriitwe omu bantu rukumi?’ Rasulullah akagira ati: ‘Mushemererwe ahabwokuba omu rukumi harimu Yagjuj na Makjuj, obwo omuriimwe harimu omuntu omwe wenka’. Bwanyima akagira ati: ‘N’Ogwo ou omutima gwangye guri omu ngaro ze, buzimazima nyine amatsiko ngu muryaba kimwe kya kana ky’abatuuragye b’omu Iguru’. Nahabwekyo itwe - aba sahaba - nituhimbisa Allah kandi nitukora takbir. Akagaruka yagira ati: ‘N’ahabw’Ogwo ou omutima gwangye guri omu ngaro ze, buzimazima nyine amatsiko ngu muryaba kimwe kya kashatu ky’abatuuragye b’omu Iguru’. Nituhimbisa Allah kandi nitukora takbir. Bwanyima akagira ati: ‘Ninkushaba ngu mube ekicweka ky’abatuuragye b’omu Iguru, ahabw’Ogwo ou omutima gwangye guri omu ngaro ze. Eky’okureeberaho kyawe omu bantu abandi ni nk’ekibunu kyeru aha nte erikwiragura nari nk’akamanyiso aha mwana gw’endogoya. Atugambiire [Abu Bakri bin Abu Syaibah] atugambiire [Waki’]. -omu nshoboorora endiijo nikigambwa- Kandi kitugambirwe [Abu Kuraib] atugambiire [Abu Muawiyah] bombi bakashobororwaho kuruga ahari [al-A’masy] na sanad egi, bombi bonka bakagira ngu, ‘Okaba otari omu bantu omu bwire obwo kureka nk’ente z’erangi erikutukura aha nte z’erangi erikutukura nari black w hair’. Kandi tihaine n’omwe aharibo owaagambire ngu, ‘Nk’obubonero oburi aha mwana gw’endogoya’.
Imam Muslim : 328
حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ مَنْصُورٍ حَدَّثَنَا حَبَّانُ بْنُ هِلَالٍ حَدَّثَنَا أَبَانُ حَدَّثَنَا يَحْيَى أَنَّ زَيْدًا حَدَّثَهُ أَنَّ أَبَا سَلَّامٍ حَدَّثَهُ عَنْ أَبِي مَالِكٍ الْأَشْعَرِيِّ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الطُّهُورُ شَطْرُ الْإِيمَانِ وَالْحَمْدُ لِلَّهِ تَمْلَأُ الْمِيزَانَ وَسُبْحَانَ اللَّهِ وَالْحَمْدُ لِلَّهِ تَمْلَآَنِ أَوْ تَمْلَأُ مَا بَيْنَ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ وَالصَّلَاةُ نُورٌ وَالصَّدَقَةُ بُرْهَانٌ وَالصَّبْرُ ضِيَاءٌ وَالْقُرْآنُ حُجَّةٌ لَكَ أَوْ عَلَيْكَ كُلُّ النَّاسِ يَغْدُو فَبَايِعٌ نَفْسَهُ فَمُعْتِقُهَا أَوْ مُوبِقُهَا
Atugambiire [Ishaq bin Manshur] atugambiire [Habban bin Hilal] atugambiire [Aban] atugambiire [Yahya] ngu [Zaid] amugambire, ngu [Abu Sallam] amugambire kuruga ahari [Abu Malik al-Ash’ari] akagira ati, ‘Rasulullah sallalamlah akagira ngu: n’okuhikiiriza minzaani, subhanallah na alhamdulillah byombi nibihikiiriza, nari kimwe aharibyo nikihikiiriza ebiri ahagati y’eiguru n’ensi, okushaba n’omushana, sadaka n’okuhabura, okugumisiriza n’omushana, kandi Qur’an n’obuhame bw’ebikorwa byawe ebirungi n’obuhame bw’ebikorwa byawe bibi. Buri muntu nagyezaho, obwo hariho abantu abarikweguza kubacungura nari kubacwekyereza.’
Imam Muslim : 329
حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ مَنْصُورٍ وَقُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ وَأَبُو كَامِلٍ الْجَحْدَرِيُّ وَاللَّفْظُ لِسَعِيدٍ قَالُوا حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ سِمَاكِ بْنِ حَرْبٍ عَنْ مُصْعَبِ بْنِ سَعْدٍ قَالَ دَخَلَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ عَلَى ابْنِ عَامِرٍ يَعُودُهُ وَهُوَ مَرِيضٌ فَقَالَ أَلَا تَدْعُو اللَّهَ لِي يَا ابْنَ عُمَرَ قَالَ إِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَا تُقْبَلُ صَلَاةٌ بِغَيْرِ طُهُورٍ وَلَا صَدَقَةٌ مِنْ غُلُولٍ وَكُنْتَ عَلَى الْبَصْرَةِ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَابْنُ بَشَّارٍ قَالَا حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ ح و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا حُسَيْنُ بْنُ عَلِيٍّ عَنْ زَائِدَةَ ح قَالَ أَبُو بَكْرٍ وَوَكِيعٌ عَنْ إِسْرَائِيلَ كُلُّهُمْ عَنْ سِمَاكِ بْنِ حَرْبٍ بِهَذَا الْإِسْنَادِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِثْلِهِ
Akatugambira [Sa’id bin Manshur] na [Qutaibah bin Sa’id] na [Abu Kamil al-Jahdari] obwo lafazh ya Said, bakagira ngu akatugambira [Abu ‘Awanah] kuruga [Simak bin Harb] kuruga [Mush’ab bin Sa’d kutaayaayira we omu bwire obwo owaabaire ari Amar. Ibn Amir bwanyima akagira ati: ‘Otanshabira, iwe Ibn Umar’. Ibn Umar akagarukamu ati: ‘Buzima, nkahurira omutumwa wa Allah (saww) arikugira ati: ‘Tikirikwikirizibwa kushaba otashemeziibwe, kandi tikirikwikirizibwa kuhayo sadaka kuruga omu buhemu - obugaiga bwa ghanimah-’, kandi okaba ori omu bwire obwo omuri Basrah’. Atugambiire [Muhammad bin al-Mutsanna] na [Ibn Basyyar] bombi bakagira, atugambiire [Muhammad bin Ja’far] atugambiire [Syu’bah]. -omu nshoboorora endiijo nikigambwa- Kandi atugambiire [Abu Bakr bin Abu Syaibah] atugambiire [Husain bin Ali] kuruga [Zaidah]. -omu nshoboorora endiijo nikigambwa- [Abu Bakr] na [Waki’] bakagira ngu bakaba nibaruga [Israil], boona bakaruga [Simak bin Harb] n’isnad egi kuruga ahari nabi saw ‘alaihi wasallam n’ehadiisi erikushushana’.
Imam Muslim : 330
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ بْنُ هَمَّامٍ حَدَّثَنَا مَعْمَرُ بْنُ رَاشِدٍ عَنْ هَمَّامِ بْنِ مُنَبِّهٍ أَخِي وَهْبِ بْنِ مُنَبِّهٍ قَالَ هَذَا مَا حَدَّثَنَا أَبُو هُرَيْرَةَ عَنْ مُحَمَّدٍ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَذَكَرَ أَحَادِيثَ مِنْهَا وَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا تُقْبَلُ صَلَاةُ أَحَدِكُمْ إِذَا أَحْدَثَ حَتَّى يَتَوَضَّأَ
Atugambiire [Muhammad bin Rafi’] atugambiire [Abdurrazzaq bin Hammam] atugambiire [Ma’mar bin Rasyid] kuruga ahari [Hammam bin Munabbih] munyaanya Wahab bin Munabbih, akagira ati, ‘Eki n’ekintu eki [Abu Hurairah] yaatugambiire, kuruga ahari Mutumwa ‘Sallaihial akagira ngu ti: kwikirizibwa kushabira omuntu oine hadas ngu akore ablution’.
Imam Muslim : 331
حَدَّثَنِي أَبُو الطَّاهِرِ أَحْمَدُ بْنُ عَمْرِو بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرِو بْنِ سَرْحٍ وَحَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى التُّجِيبِيُّ قَالَا أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ عَنْ يُونُسَ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ أَنَّ عَطَاءَ بْنَ يَزِيدَ اللَّيْثِيَّ أَخْبَرَهُ أَنَّ حُمْرَانَ مَوْلَى عُثْمَانَ أَخْبَرَهُ أَنَّ عُثْمَانَ بْنَ عَفَّانَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ دَعَا بِوَضُوءٍ فَتَوَضَّأَ فَغَسَلَ كَفَّيْهِ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ ثُمَّ مَضْمَضَ وَاسْتَنْثَرَ ثُمَّ غَسَلَ وَجْهَهُ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ ثُمَّ غَسَلَ يَدَهُ الْيُمْنَى إِلَى الْمِرْفَقِ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ ثُمَّ غَسَلَ يَدَهُ الْيُسْرَى مِثْلَ ذَلِكَ ثُمَّ مَسَحَ رَأْسَهُ ثُمَّ غَسَلَ رِجْلَهُ الْيُمْنَى إِلَى الْكَعْبَيْنِ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ ثُمَّ غَسَلَ الْيُسْرَى مِثْلَ ذَلِكَ ثُمَّ قَالَ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَوَضَّأَ نَحْوَ وُضُوئِي هَذَا ثُمَّ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ تَوَضَّأَ نَحْوَ وُضُوئِي هَذَا ثُمَّ قَامَ فَرَكَعَ رَكْعَتَيْنِ لَا يُحَدِّثُ فِيهِمَا نَفْسَهُ غُفِرَ لَهُ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِهِ قَالَ ابْنُ شِهَابٍ وَكَانَ عُلَمَاؤُنَا يَقُولُونَ هَذَا الْوُضُوءُ أَسْبَغُ مَا يَتَوَضَّأُ بِهِ أَحَدٌ لِلصَّلَاةِ
Akangambira [Abu Ath Thahir Ahmad bin Amru bin Abdullah bin Amru bin Sarh] na [Harmalah bin Yahya At Tujibi] bombi bakagira ngu, batugambiire [Ibnu Wahb] kuruga ahari [Yunus] kuruga ahari [Ibnu Shihab s] ngu [‘Atha’ bin Yazid Al Laitsilamu we, ngu] amugambiire, ngu [Uthman bin Affan] akashaba amaizi g’okunaaba, reero ayozya engaro emirundi eshatu, reero ayozya akanwa kandi atwara amaizi omu nyindo n’okuruga omu nyindo. Bwanyima yaanaaba omu maisho emirundi eshatu kandi yaanaaba omukono gwa buryo kuhika aha kifuba emirundi eshatu. Bwanyima y’ekyo, akaba anaaba omukono gwe gwa bumosho nk’oku yaabaire anaaba omukono gwe gwa buryo, reero asiimura omutwe kandi anaaba ekigyere kye kya buryo kuhika aha nshonda zoona emirundi eshatu. Bwanyima y'ekyo, yaanaaba ekigyere kye kya bumosho, nk'okunaaba ekigyere kye kya buryo. Bwanyima Uthman akagira ati: Obwire obumwe nkareeba Rasulullah saw. Bwanyima akagaruka yagira ati, 'Nanye nkamuhurira sallallaahu 'alaihi wasallam nagira ati: 'Omuntu weena orikukora okunaaba omu muringo ogu ndikunaaba reero akakora rak'a ibiri z'okushaba kandi ataine kigambo kyona ahagati y'okunaaba n'okushaba, obwo Allah naija kumusaasira ebibi bye eby'enyima''. Ibn Shihab akagira ati, ‘Abanyabwengye baitu bakagira ngu ‘Okunaaba oku nikwo kurikukirayo oburungi oku omuntu arikubaasa kukora ahabw’okushaba’.
Imam Muslim : 332
و حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَزِيدَ اللَّيْثِيِّ عَنْ حُمْرَانَ مَوْلَى عُثْمَانَ أَنَّهُ رَأَى عُثْمَانَ دَعَا بِإِنَاءٍ فَأَفْرَغَ عَلَى كَفَّيْهِ ثَلَاثَ مِرَارٍ فَغَسَلَهُمَا ثُمَّ أَدْخَلَ يَمِينَهُ فِي الْإِنَاءِ فَمَضْمَضَ وَاسْتَنْثَرَ ثُمَّ غَسَلَ وَجْهَهُ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ وَيَدَيْهِ إِلَى الْمِرْفَقَيْنِ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ ثُمَّ مَسَحَ بِرَأْسِهِ ثُمَّ غَسَلَ رِجْلَيْهِ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ ثُمَّ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ تَوَضَّأَ نَحْوَ وُضُوئِي هَذَا ثُمَّ صَلَّى رَكْعَتَيْنِ لَا يُحَدِّثُ فِيهِمَا نَفْسَهُ غُفِرَ لَهُ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِهِ
Kandi angambiire [Zuhair bin Harb] atugambiire [Ya’qub bin Ibrahim] atugambiire [taata] kuruga ahari [Ibn Shihab] kuruga ahari [‘Atha’ bin Yazid al-Laitsi] kuruga ahari [Humran] omuhuuku wa Usman, ngu akareeba [Usman] arikushaba okunaaba aha nshaho ze ishatu. yaanaaba engaro ze. Reero akata omukono gwe gwa buryo omu kiibo ky'amaizi, reero yaasiimura akanwa, yaata amaizi omu nyindo yaagasheenya, reero yaanaaba omu maisho emirundi eshatu, reero yaanaaba emikono ye ebiri eya buryo kuhika aha bikumu emirundi eshatu, reero yasiimura omutwe, reero yaanaaba ebigyere bye bibiri kuhika aha bikumu emirundi eshatu kuhika aha bikumu. Bwanyima akagira ati: Omutumwa wa Allah sallallaahu 'alaihi wasallam akagira ati: 'Omuntu weena orikukora okunaaba nk'okunaaba oku, reero akakora rak'a ibiri z'okushaba, ezi atarikugambamu wenka - aha nshonga z'ensi -, ebibi bye ebyabandize buzima nibiija kusaasirwa.'
Imam Muslim : 333
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ وَعُثْمَانُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ أَبِي شَيْبَةَ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ الْحَنْظَلِيُّ وَاللَّفْظُ لِقُتَيْبَةَ قَالَ إِسْحَقُ أَخْبَرَنَا وَقَالَ الْآخَرَانِ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ حُمْرَانَ مَوْلَى عُثْمَانَ قَالَ سَمِعْتُ عُثْمَانَ بْنَ عَفَّانَ وَهُوَ بِفِنَاءِ الْمَسْجِدِ فَجَاءَهُ الْمُؤَذِّنُ عِنْدَ الْعَصْرِ فَدَعَا بِوَضُوءٍ فَتَوَضَّأَ ثُمَّ قَالَ وَاللَّهِ لَأُحَدِّثَنَّكُمْ حَدِيثًا لَوْلَا آيَةٌ فِي كِتَابِ اللَّهِ مَا حَدَّثْتُكُمْ إِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَا يَتَوَضَّأُ رَجُلٌ مُسْلِمٌ فَيُحْسِنُ الْوُضُوءَ فَيُصَلِّي صَلَاةً إِلَّا غَفَرَ اللَّهُ لَهُ مَا بَيْنَهُ وَبَيْنَ الصَّلَاةِ الَّتِي تَلِيهَا و حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ ح و حَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ وَأَبُو كُرَيْبٍ قَالَا حَدَّثَنَا وَكِيعٌ ح حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ جَمِيعًا عَنْ هِشَامٍ بِهَذَا الْإِسْنَادِ وَفِي حَدِيثِ أَبِي أُسَامَةَ فَيُحْسِنُ وُضُوءَهُ ثُمَّ يُصَلِّي الْمَكْتُوبَةَ
Atugambiire [Qutaibah bin Sa’id] na [Uthman bin Muhammad bin Abu Syaibah] na [Ishaq bin Ibrahim al-Hanzhali] obwo lafazh eri eya Qutaibah, Ishaq akagira ngu atugambiire, obwo abantu abandi babiri barikugira ngu, batugambiire [Urtherwah we] kuruga [biHnyar] kuruga [bi] [Humran] Omuhuuku wa Uthman, akagira ati, ‘Nkahurira [Uthman bin affan] -obu yaabaire ari aha dirisa y’omuzigiti-, reero muezdzin akaija ahariwe omu bwire bwa Asr, reero yaashaba amaizi g’okunaaba, reero yaakora okunaaba, reero yagira ati, ‘Byth te di Allah, noija kuba atari hall a Ekitabo kya Allah nkaba ntarikwija kukikugambira. Mazima nkahurira omutumwa wa Allah (saww) arikugira ati: 'Ti musiraamu orikukora okunaaba, reero akaboneza okunaaba kwe, reero akashaba, kwonka buzima Allah naija kumusaasira ebibi bye ahagati ye n'okushaba bwanyima''. Kandi atugambiire [Abu Kuraib] atugambiire [Abu Usamah]. -omu nshoboorora endiijo nikigambwa- Dani atugambiire [Zuhair bin Harb] na [Abu Kuraib] bombi bakagira ngu, batugambiire [Waki’]. -omu nshoboorora endiijo nikigambwa- atugambiire [Ibn Abu Umar] atugambiire [Sufyan] buri kimwe kuruga ahari [Hsyam] na sanad egi. Kandi omu hadiisi ya Abu Usamah, ‘Bwanyima akahikiiriza okunaaba kwe reero yashaba eshaara ya fardlu’.
Imam Muslim : 334
و حَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ صَالِحٍ قَالَ ابْنُ شِهَابٍ وَلَكِنْ عُرْوَةُ يُحَدِّثُ عَنْ حُمْرَانَ أَنَّهُ قَالَ فَلَمَّا تَوَضَّأَ عُثْمَانُ قَالَ وَاللَّهِ لَأُحَدِّثَنَّكُمْ حَدِيثًا وَاللَّهِ لَوْلَا آيَةٌ فِي كِتَابِ اللَّهِ مَا حَدَّثْتُكُمُوهُ إِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَا يَتَوَضَّأُ رَجُلٌ فَيُحْسِنُ وُضُوءَهُ ثُمَّ يُصَلِّي الصَّلَاةَ إِلَّا غُفِرَ لَهُ مَا بَيْنَهُ وَبَيْنَ الصَّلَاةِ الَّتِي تَلِيهَا قَالَ عُرْوَةُ الْآيَةُ { إِنَّ الَّذِينَ يَكْتُمُونَ مَا أَنْزَلْنَا مِنْ الْبَيِّنَاتِ وَالْهُدَى إِلَى قَوْلِهِ اللَّاعِنُونَ }
Kandi kikatugambirwa [Zuhair bin Harb] akatugambira [Ya’qub bin Ibrahim] akatugambira [taata] kuruga ahari [Salih], [Ibn Shihab] akagira ati, ‘Kwonka [Urwah] akagambirwa kuruga ahari [Humran] ngu akagira ati, ‘Obu [Uthman] yaakora a, hadiisi. Na Allah, kuri kitari runyiriri omu kitabo kya Allah, nkaba ntarikwija kukikugambira. Mazima nkahurira omutumwa wa Allah (saww) arikugira ati: 'Ti muntu orikukora okunaaba, reero akaboneza okunaaba kwe reero akashaba kwonka ebibi bye buzima nibiija kusaasirwa ahagati ye n'okushaba okurikukuratiraho''. Urwah akagira ati: '-Buzima, abo abarikushereka ebi twashuuma omu muringo gw'amakuru -agarikworekwa gye n'obuhabuzi, bwanyima y'okubishoboororera abantu omu kitabo, nibaija kukyeenwa Allah kandi nibaija kukyeenwa -n'ebihangirwe byona- ebirikubaasa kukyeenwa...' -Ekibuuzo. Omuri 159-.
Imam Muslim : 335
حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ وَحَجَّاجُ بْنُ الشَّاعِرِ كِلَاهُمَا عَنْ أَبِي الْوَلِيدِ قَالَ عَبْدٌ حَدَّثَنِي أَبُو الْوَلِيدِ حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ سَعِيدِ بْنِ عَمْرِو بْنِ سَعِيدِ بْنِ الْعَاصِ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ أَبِيهِ قَالَ كُنْتُ عِنْدَ عُثْمَانَ فَدَعَا بِطَهُورٍ فَقَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَا مِنْ امْرِئٍ مُسْلِمٍ تَحْضُرُهُ صَلَاةٌ مَكْتُوبَةٌ فَيُحْسِنُ وُضُوءَهَا وَخُشُوعَهَا وَرُكُوعَهَا إِلَّا كَانَتْ كَفَّارَةً لِمَا قَبْلَهَا مِنْ الذُّنُوبِ مَا لَمْ يُؤْتِ كَبِيرَةً وَذَلِكَ الدَّهْرَ كُلَّهُ
Atugambiire [Abd bin Humaid] na [Hajjaj bin ash-Syair] bombi bakagambwaho kuruga ahari [Abu al-Walid], [Abd] akagira, akangambira [Abu al-Walid] atugambiire [Ishaq bin Sa’id bin Amru bin Sa’id bin Sa’id bin Sa’id bin Sa’id bin al-Ash akagira ngu aine] kuruga [ishe]. [Uthman] orubaju, bwanyima akashaba amaizi g’okunaaba obwo arikugira ati, ‘Nkahurira Omutumwa wa Allah (saww) arikugira ati: ‘Tikiri ky’omusiraamu kuheebwayo okushaba kwa fardlu, obwo naija kuheza wudlu ye n’okushaba kwe, kwonka nikiija kuba pre comvi sin atonement ma has not his. Kandi ekyo -nikikwata- aha myaka yoona''.
Imam Muslim : 336
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ وَأَحْمَدُ بْنُ عَبْدَةَ الضَّبِّيُّ قَالَا حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ وَهُوَ الدَّرَاوَرْدِيُّ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ حُمْرَانَ مَوْلَى عُثْمَانَ قَالَ أَتَيْتُ عُثْمَانَ بْنَ عَفَّانَ بِوَضُوءٍ فَتَوَضَّأَ ثُمَّ قَالَ إِنَّ نَاسًا يَتَحَدَّثُونَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَحَادِيثَ لَا أَدْرِي مَا هِيَ إِلَّا أَنِّي رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَوَضَّأَ مِثْلَ وُضُوئِي هَذَا ثُمَّ قَالَ مَنْ تَوَضَّأَ هَكَذَا غُفِرَ لَهُ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِهِ وَكَانَتْ صَلَاتُهُ وَمَشْيُهُ إِلَى الْمَسْجِدِ نَافِلَةً وَفِي رِوَايَةِ ابْنِ عَبْدَةَ أَتَيْتُ عُثْمَانَ فَتَوَضَّأَ
Atugambiire [Qutaibah bin Sa’id] na [Ahmad bin ‘Abdahadl-Dlabbi] bombi bakagira ngu, atugambiire [Abdul Aziz] - nikwo kugira ngu ad-Darawardi - kuruga ahari [Zaid bin Aslam] kuruga ahari [Humran] omuhuuku wa Uthman, akagira ati, ‘Omuntu nkareeta amaizi bwanyima y’okuzaara [U] okunaaba, reero akagira ati, ‘Buzima, omuntu naashoboorora kuruga aha Mutumwa wa Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam hadiisi nyingi ezi ntarikumanya obukuru bwazo, kwonka ngu nkareeba Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam naakora okunaaba nk’okunaaba oku, reero akagira ati: ‘Omuntu weena oine ekibi kye buzima naija kukora ekibi kye. Omubwire obwo, okushaba n’okugyendera omu muzigiti ni sunnah. Kandi omu byafaayo bya Ibn Abdah, ‘Nkaza ahari Uthman, bwanyima yakora okunaaba’.
Imam Muslim : 337
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ وَأَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ وَاللَّفْظُ لِقُتَيْبَةَ وَأَبِي بَكْرٍ قَالُوا حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ أَبِي النَّضْرِ عَنْ أَبِي أَنَسٍ أَنَّ عُثْمَانَ تَوَضَّأَ بِالْمَقَاعِدِ فَقَالَ أَلَا أُرِيكُمْ وُضُوءَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ تَوَضَّأَ ثَلَاثًا ثَلَاثًا وَزَادَ قُتَيْبَةُ فِي رِوَايَتِهِ قَالَ سُفْيَانُ قَالَ أَبُو النَّضْرِ عَنْ أَبِي أَنَسٍ قَالَ وَعِنْدَهُ رِجَالٌ مِنْ أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Atugambiire [Qutaibah bin Sa’id] na [Abu Bakr bin Abu Syaibah] na [Zuhair bin Harb] obwo lafazh eri eya Qutaibah kandi Abu Bakr, bakagira ngu atugambiire [Waki’] kuruga ahari [Sufyan] kuruga ahari [Abu an-Nadlar] kuruga ahari [Abuuth Anas] akagira ati: Noyenda ngu nkworekye oku Rasulullah arikunaaba? ‘Akaheza anaaba emirundi eshatu emirundi eshatu’. Kandi [Qutaibah] akayongyeraho omu kushoboorora kwe, [Sufyan] akagira ati: ‘[Abu an-Nadlar] akagira ngu kuruga ahari [Abu Anas] akagira ati: ‘Kandi aha rubaju rwe hakaba hariho abashaija baingi kuruga omu banywani b’omutumwa wa Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam’.
Imam Muslim : 338
حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلَاءِ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ جَمِيعًا عَنْ وَكِيعٍ قَالَ أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ مِسْعَرٍ عَنْ جَامِعِ بْنِ شَدَّادٍ أَبِي صَخْرَةَ قَالَ سَمِعْتُ حُمْرَانَ بْنَ أَبَانَ قَالَ كُنْتُ أَضَعُ لِعُثْمَانَ طَهُورَهُ فَمَا أَتَى عَلَيْهِ يَوْمٌ إِلَّا وَهُوَ يُفِيضُ عَلَيْهِ نُطْفَةً وَقَالَ عُثْمَانُ حَدَّثَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عِنْدَ انْصِرَافِنَا مِنْ صَلَاتِنَا هَذِهِ قَالَ مِسْعَرٌ أُرَاهَا الْعَصْرَ فَقَالَ مَا أَدْرِي أُحَدِّثُكُمْ بِشَيْءٍ أَوْ أَسْكُتُ فَقُلْنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنْ كَانَ خَيْرًا فَحَدِّثْنَا وَإِنْ كَانَ غَيْرَ ذَلِكَ فَاللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ مَا مِنْ مُسْلِمٍ يَتَطَهَّرُ فَيُتِمُّ الطُّهُورَ الَّذِي كَتَبَ اللَّهُ عَلَيْهِ فَيُصَلِّي هَذِهِ الصَّلَوَاتِ الْخَمْسَ إِلَّا كَانَتْ كَفَّارَاتٍ لِمَا بَيْنَهَا
Atugambireho [Abu Kuraib Muhammad bin al-‘Ala] na [Ishaq bin Ibrahim] boona bakagambirwa kuruga ahari [Waki’], [Abu Kuraib] akagira ngu, atugambireho [Waki’] kuruga ahari [Mis’ar] kuruga ahari [Jami’ bin Syaddad Abu Shakhrah] akagira ati, ‘Nyowe akakozesa [Abaum] amaizi g’okunaaba [Uthman]. Tikyamuhikireho eizooba rimwe kureka akayongyera -okweshemeza- kwe n'amaizi makye'. Uthman akagira ati: Rasulullah akatugambira obu twagaruka kuruga omukushaba -Mis'ar akagira ati; Nkaba ninshaba eshaara ya Asr, ndikugira nti: ‘Tindikumanya yaaba nyine eki ndikukugambira nari okuhunama’. Mbwenu tukabuuza tuti, 'Ei Mutumwa wa Allah, kyaba kiri kirungi mbwenu otugambire. Kandi ku kiraabe kitari kirungi obwo Allah n’omutumwa we nibo barikumanya gye -omugasho gwakyo-’. Akagira ati: ‘Tikiri ky’omusiraamu kweshemeza reero akaheza okweshemeza kwe nk’oku Allah amuragiire kukora, reero akakora eshaara itaano eza buri izooba okwihaho kyaba eky’okucungura ebibi ebiri ahagati yaabo bombi’.
Imam Muslim : 339
حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ حَدَّثَنَا أَبِي ح و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَابْنُ بَشَّارٍ قَالَا حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ قَالَا جَمِيعًا حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ جَامِعِ بْنِ شَدَّادٍ قَالَ سَمِعْتُ حُمْرَانَ بْنَ أَبَانَ يُحَدِّثُ أَبَا بُرْدَةَ فِي هَذَا الْمَسْجِدِ فِي إِمَارَةِ بِشْرٍ أَنَّ عُثْمَانَ بْنَ عَفَّانَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ أَتَمَّ الْوُضُوءَ كَمَا أَمَرَهُ اللَّهُ تَعَالَى فَالصَّلَوَاتُ الْمَكْتُوبَاتُ كَفَّارَاتٌ لِمَا بَيْنَهُنَّ هَذَا حَدِيثُ ابْنِ مُعَاذٍ وَلَيْسَ فِي حَدِيثِ غُنْدَرٍ فِي إِمَارَةِ بِشْرٍ وَلَا ذِكْرُ الْمَكْتُوبَاتِ
Atugambiire [Ubaidullah bin Muadz] atugambiire [taata]. -omu nshoboorora endiijo neegambwaho- Kandi atugambiire [Muhammad bin al-Mutsanna] na [Ibn Basyyar] bombi bakagira, atugambiire [Muhammad bin Ja’far] buri kimwe ekigambirwe, atugambiire [Syu’bah] kuruga [Jami’ bin Syaddad] akagira ati, ‘Nkahurira eki [Humran bin] obutegyeki bwa Bisyr, ngu [Uthman bin Affan] akagira ati, "Omutumwa wa Allah (saww) akagira ati: "Orikuheza okunaaba kwe nk'oku Allah yamuragiire, reero akore okushaba kwa fard, obwo obwo n'okucungura ebibi ebiri ahagati yaabo bombi no handar na Ghudi niho handi." okugira ngu, ‘Omu bwire bw’obutegyeki bwa Bisyr’ Kandi tikirikugira ngu, ‘okushaba kwa Fardlu’.
Imam Muslim : 340
حَدَّثَنَا هَارُونُ بْنُ سَعِيدٍ الْأَيْلِيُّ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ قَالَ وَأَخْبَرَنِي مَخْرَمَةُ بْنُ بُكَيْرٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ حُمْرَانَ مَوْلَى عُثْمَانَ قَالَ تَوَضَّأَ عُثْمَانُ بْنُ عَفَّانَ يَوْمًا وُضُوءًا حَسَنًا ثُمَّ قَالَ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَوَضَّأَ فَأَحْسَنَ الْوُضُوءَ ثُمَّ قَالَ مَنْ تَوَضَّأَ هَكَذَا ثُمَّ خَرَجَ إِلَى الْمَسْجِدِ لَا يَنْهَزُهُ إِلَّا الصَّلَاةُ غُفِرَ لَهُ مَا خَلَا مِنْ ذَنْبِهِ
Atugambiire [Harun bin Sa’id al-Aili] atugambiire [Ibn Wahab] akagira ati, akangambira [Makhramah bin Bukari] kuruga ahari [ishe] kuruga ahari [Humran] owaabaire ari omuhuuku wa Usman, akagira ati, ‘Eizooba rimwe [Usman bin Affan] akakora okunaaba kwe n’okunaaba kurungi akagira ngu, 'alaihi wasallam okore okunaaba, reero okore okunaaba kurungi okunaaba, reero akagira ati: "Orikunaaba atyo, reero akashohora akaza omu muzigiti, tihaine ekirikumusimura okwihaho okushaba, ebibi bye ebisigaireho buzima nibiija kusaasirwa."