Revert to Islam, click here
ISLAM AL-HAQ: QURAN & HADITH
(The True Islam)
Free Download / Download

Imam Muslim (الامام مسلم) - 5362 Hadith

Hadith

Imam Muslim : 3361

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ حَدَّثَنَا ثَابِتٌ عَنْ أَنَسٍ قَالَ كُنْتُ رِدْفَ أَبِي طَلْحَةَ يَوْمَ خَيْبَرَ وَقَدَمِي تَمَسُّ قَدَمَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فَأَتَيْنَاهُمْ حِينَ بَزَغَتْ الشَّمْسُ وَقَدْ أَخْرَجُوا مَوَاشِيَهُمْ وَخَرَجُوا بِفُؤُوسِهِمْ وَمَكَاتِلِهِمْ وَمُرُورِهِمْ فَقَالُوا مُحَمَّدٌ وَالْخَمِيسَ قَالَ وَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَرِبَتْ خَيْبَرُ إِنَّا إِذَا نَزَلْنَا بِسَاحَةِ قَوْمٍ { فَسَاءَ صَبَاحُ الْمُنْذَرِينَ } قَالَ فَهَزَمَهُمْ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ

Atugambiire [Abu Bakr bin Abu Syaibah] atugambiire [‘Affan] atugambiire [Thabit] kuruga [Anas] akagira ati, ‘Obwire obumwe nkaba nteera Abu Talha omugongo aha izooba ry’okusingura Khaibar, obwo ebigyere byangye eby’omutegyeki wa Allah birikukwata aha fee’. Anas akagira ati: ‘Tukahikayo eizooba ritakareebekire. Abaturagye ku baarugireyo beekoreire kepaks n'ebiibo kuza ahu baabaire nibakora, bakateera akaari bati, 'Muhammad n'abaserukare be baizire...!' Anas akagira ati: ‘Bwanyima Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam akagira ati: ‘Musingure Khaibar, kandi twakwata eihanga,’ -obwo omu kasheeshe akarikurabwaho abo abaraburirwe nikaija kuba kabi munonga-’ ‘-Ekibuuzo. Omuri 177-. Anas akagira ati, ‘Reero Allah Azza Wa Jalla abasingire’.

Hadith

Imam Muslim : 3362

حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَإِسْحَقُ بْنُ مَنْصُورٍ قَالَا أَخْبَرَنَا النَّضْرُ بْنُ شُمَيْلٍ أَخْبَرَنَا شُعْبَةُ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ لَمَّا أَتَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَيْبَرَ قَالَ إِنَّا إِذَا نَزَلْنَا بِسَاحَةِ قَوْمٍ { فَسَاءَ صَبَاحُ الْمُنْذَرِينَ }

Kitugambirwe ngu [Ishaq bin Ibrahim] na [Ishaq bin Mansur] bombi bakagira ngu; atumanyiise [Omuntu Nadlr bin Syumail] atugambiire [Syu’bah] kuruga [Qatadah] kuruga [Anas bin Malik] akagira ati, ‘Omutumwa wa Allah ku yaahikire Khaibar, akagira ati: ‘Ku turaabe nitutwara ensi,’ - obwo abo abaabaire bari -Qne omu kasheeshe nibaija kuba babi munonga. 177-’.

Hadith

Imam Muslim : 3363

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ وَمُحَمَّدُ بْنُ عَبَّادٍ وَاللَّفْظُ لِابْنِ عَبَّادٍ قَالَا حَدَّثَنَا حَاتِمٌ وَهُوَ ابْنُ إِسْمَعِيلَ عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي عُبَيْدٍ مَوْلَى سَلَمَةَ بْنِ الْأَكْوَعِ عَنْ سَلَمَةَ بْنِ الْأَكْوَعِ قَالَ خَرَجْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى خَيْبَرَ فَتَسَيَّرْنَا لَيْلًا فَقَالَ رَجُلٌ مِنْ الْقَوْمِ لِعَامِرِ بْنِ الْأَكْوَعِ أَلَا تُسْمِعُنَا مِنْ هُنَيْهَاتِكَ وَكَانَ عَامِرٌ رَجُلًا شَاعِرًا فَنَزَلَ يَحْدُو بِالْقَوْمِ يَقُولُ اللَّهُمَّ لَوْلَا أَنْتَ مَا اهْتَدَيْنَا وَلَا تَصَدَّقْنَا وَلَا صَلَّيْنَا فَاغْفِرْ فِدَاءً لَكَ مَا اقْتَفَيْنَا وَثَبِّتْ الْأَقْدَامَ إِنْ لَاقَيْنَا وَأَلْقِيَنْ سَكِينَةً عَلَيْنَا إِنَّا إِذَا صِيحَ بِنَا أَتَيْنَا وَبِالصِّيَاحِ عَوَّلُوا عَلَيْنَا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ هَذَا السَّائِقُ قَالُوا عَامِرٌ قَالَ يَرْحَمُهُ اللَّهُ فَقَالَ رَجُلٌ مِنْ الْقَوْمِ وَجَبَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ لَوْلَا أَمْتَعْتَنَا بِهِ قَالَ فَأَتَيْنَا خَيْبَرَ فَحَاصَرْنَاهُمْ حَتَّى أَصَابَتْنَا مَخْمَصَةٌ شَدِيدَةٌ ثُمَّ قَالَ إِنَّ اللَّهَ فَتَحَهَا عَلَيْكُمْ قَالَ فَلَمَّا أَمْسَى النَّاسُ مَسَاءَ الْيَوْمِ الَّذِي فُتِحَتْ عَلَيْهِمْ أَوْقَدُوا نِيرَانًا كَثِيرَةً فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا هَذِهِ النِّيرَانُ عَلَى أَيِّ شَيْءٍ تُوقِدُونَ فَقَالُوا عَلَى لَحْمٍ قَالَ أَيُّ لَحْمٍ قَالُوا لَحْمُ حُمُرِ الْإِنْسِيَّةِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَهْرِيقُوهَا وَاكْسِرُوهَا فَقَالَ رَجُلٌ أَوْ يُهْرِيقُوهَا وَيَغْسِلُوهَا فَقَالَ أَوْ ذَاكَ قَالَ فَلَمَّا تَصَافَّ الْقَوْمُ كَانَ سَيْفُ عَامِرٍ فِيهِ قِصَرٌ فَتَنَاوَلَ بِهِ سَاقَ يَهُودِيٍّ لِيَضْرِبَهُ وَيَرْجِعُ ذُبَابُ سَيْفِهِ فَأَصَابَ رُكْبَةَ عَامِرٍ فَمَاتَ مِنْهُ قَالَ فَلَمَّا قَفَلُوا قَالَ سَلَمَةُ وَهُوَ آخِذٌ بِيَدِي قَالَ فَلَمَّا رَآنِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَاكِتًا قَالَ مَا لَكَ قُلْتُ لَهُ فَدَاكَ أَبِي وَأُمِّي زَعَمُوا أَنَّ عَامِرًا حَبِطَ عَمَلُهُ قَالَ مَنْ قَالَهُ قُلْتُ فُلَانٌ وَفُلَانٌ وَأُسَيْدُ بْنُ حُضَيْرٍ الْأَنْصَارِيُّ فَقَالَ كَذَبَ مَنْ قَالَهُ إِنَّ لَهُ لَأَجْرَيْنِ وَجَمَعَ بَيْنَ إِصْبَعَيْهِ إِنَّهُ لَجَاهِدٌ مُجَاهِدٌ قَلَّ عَرَبِيٌّ مَشَى بِهَا مِثْلَهُ وَخَالَفَ قُتَيْبَةُ مُحَمَّدًا فِي الْحَدِيثِ فِي حَرْفَيْنِ وَفِي رِوَايَةِ ابْنِ عَبَّادٍ وَأَلْقِ سَكِينَةً عَلَيْنَا

Kitugambirwe [Qutaibah bin Sa’id] na [Muhammad bin ‘Abbad] obwo lafadz erikuruga ahari Ibn ‘Abbad, bombi bakagira ngu; akatugambira [Hatim] - nikwo kugira ngu Ibn Isma’il - kuruga ahari [Yazid bin Abu ‘Ubaid] owaabaire ari omuhuuku wa Salamh bin Al Akwa’, kuruga ahari [Salamh bin Al Akwa’] akagira ati, ‘Tukaza omu rutaro Khaibar hamwe n’omutumwa wa Allah saw. Omwe omu mahe akagaruka yagambira ‘Amir bin Al Akwa’ ati, ‘Tushomere ebitontome byawe!’. -'Amir buzima n'omuhandiiki w'ebitebyo- reero akashuuma arikuvuga engamira yagira ati, 'Ai Allah, kuri hatariho -obuhabuzi bwawe- tukaba tutarikutunga obuhabuzi, tukaba tutarikuhayo, kandi tukaba tutarikushaba. N’ahabw’ekyo, otusaasire, nk’ekitambo kyawe ahabw’enshobi zaitu. Kandi tugumye emiteekateekyere yaitu twabugana omuzigu. Teka obusingye omu mitima yaitu, twateera orwaari nitwija kwija. Kandi n’okuteera akaari, nibaija kuturira’. Nahabwekyo Rasulullah akabuuza ati: 'Omuntu orikuvuga engamira obwo arikweshongora ebitontome n'oha?' bakagarukamu bati: ‘Amir’. Akagira ati: ‘Ruhanga amuhe embabazi’. Reero omwe aha b’ekibinja akabuuza ati, ‘Ekyo kihikire, Rasulullah? Nikiba kiri kirungi waamugira ngu agume atushemeize'. Ninteekateeka ngu omu bwire obwo tukaba twahikire Khaibar, reero twayehinguririza abantu, n’ahabw’ekyo enda zaitu zikahurira enjara nyingi, reero omutumwa wa Allah (saww) akagira ati: ‘Buzima Allah yasingura ensi egyo ahariimwe’. Salamah akagira ati: Bwanyima y’omwabazyo gwatandika aha izooba ry’okusingura Khaibar, bakatandika kwotsya omuriro, n’ahabw’ekyo omutumwa wa Allah (saww) akabuuza ati: ‘Ogwo n’omuriro ki? Kandi shi ahabw’enki baateire omuriro?’ bakagarukamu bati, ‘Okwotsya enyama’. Akabuuza ati: ‘Enyama ki?’ bakagarukamu bati, ‘Enyama y’endogoya ey’omu ka’. Nahabwekyo Rasulullah akagira ati: ‘Mukisheeshe kandi muhenda -ekiyungu-’. Reero omushaija akagira ati, 'Gisheeshekye ogyoze'. Akagarukamu ati: ‘Nari ekintu nk’ekyo’. Amahe gombi ku gaareebaine, kikashangwa ngu ‘Amir akaba aine ekisyo kigufu kyonka. Ekisyo, akakiteera omu ntaana y'omushaija Omuyudaaya, kwonka eky'obusaasi ahariwe, omutwe gw'ekisyo gukagumizamu nigusheesheka kuhitsya obu gwateera Amir omu kifuba, kandi Amir akagwa ahabw'ekyo. Salamah akagira ati: Ku bagarukire omuka, Rasulullah akakwata omukono gwangye, ku yaareebire ngu nshutami. Akambuuza ati: ‘Niki ekikuteganisa?’ Nkagarukamu nti, 'Tata na maama n'ecunguro yaawe, bakagira ngu 'ekihembo kya Amir kyasaasirwa''. Akabuuza ati: ‘N’oha owaakigambire?’ Nkagarukamu nti, ‘N’ogwo n’ogwo, n’ogwo n’ogwo kandi Usaid bin Hudlair Al Ansari’. Akagira ati: ‘Omuntu owaagambire eki abeihire, omu mazima atungire ekihembo kya kabiri -nk’oku yaayorekire n’enkumu ze- niwe murwaani buzima, kandi hariho Abaharabu bakye munonga abarikuza omu rutaro nk’ogwo’.

Hadith

Imam Muslim : 3364

و حَدَّثَنِي أَبُو الطَّاهِرِ أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ أَخْبَرَنِي عَبْدُ الرَّحْمَنِ وَنَسَبَهُ غَيْرُ ابْنِ وَهْبٍ فَقَالَ ابْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ كَعْبِ بْنِ مَالِكٍ أَنَّ سَلَمَةَ بْنَ الْأَكْوَعِ قَالَ لَمَّا كَانَ يَوْمُ خَيْبَرَ قَاتَلَ أَخِي قِتَالًا شَدِيدًا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَارْتَدَّ عَلَيْهِ سَيْفُهُ فَقَتَلَهُ فَقَالَ أَصْحَابُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي ذَلِكَ وَشَكُّوا فِيهِ رَجُلٌ مَاتَ فِي سِلَاحِهِ وَشَكُّوا فِي بَعْضِ أَمْرِهِ قَالَ سَلَمَةُ فَقَفَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ خَيْبَرَ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ ائْذَنْ لِي أَنْ أَرْجُزَ لَكَ فَأَذِنَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ أَعْلَمُ مَا تَقُولُ قَالَ فَقُلْتُ وَاللَّهِ لَوْلَا اللَّهُ مَا اهْتَدَيْنَا وَلَا تَصَدَّقْنَا وَلَا صَلَّيْنَا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَدَقْتَ وَأَنْزِلَنْ سَكِينَةً عَلَيْنَا وَثَبِّتْ الْأَقْدَامَ إِنْ لَاقَيْنَا وَالْمُشْرِكُونَ قَدْ بَغَوْا عَلَيْنَا قَالَ فَلَمَّا قَضَيْتُ رَجَزِي قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ قَالَ هَذَا قُلْتُ قَالَهُ أَخِي فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَرْحَمُهُ اللَّهُ قَالَ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ نَاسًا لَيَهَابُونَ الصَّلَاةَ عَلَيْهِ يَقُولُونَ رَجُلٌ مَاتَ بِسِلَاحِهِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَاتَ جَاهِدًا مُجَاهِدًا قَالَ ابْنُ شِهَابٍ ثُمَّ سَأَلْتُ

Kandi kikagambirwa nyowe [Abu At Thahir] akatugambira [Ibnu Wahb] yangira [Yunus] kuruga [Ibnu Shihab] yangira [Abdurrahman] - oyihireho Ibnu Wahb owaakihaire omuntu ondiijo, Ibnu Abdullah bin Ka’ab bin Malik akagira ati: kyabaho, murumuna wangye akarwana munonga hamwe n'omutumwa wa Allah sallallaahu 'alaihi wasallam, kwonka eky'obusaasi ahariwe, ekisyo eki yaabaire nakozesa kikahinduka kyamuteera kuhitsya obu yaafa. Nahabwekyo [banywani ba] Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam bakagamba aha kintu ekyo, ngu hakaba hariho omuntu owaafa ahabw’okuteerwa ekisyo kye’. Salamah akagira ati: Bwanyima ya Rasulullah kugaruka omuka kuruga Khaibar, nkamushaba nti: Iwe Mutumwa wa Allah, nikiriza nkushomere ayanyiriri nkye! Rasulullah akakiikiriza, bwanyima Umar bin Khattab akagira ati, ‘Ninkimanya gye eki oriyo nooza kugamba’. Salamah akagira ati, 'Bwanyima nkagira -nshoma ekitontome- nti, 'Na Allah, kuri hatariho Allah, tukaba tutarikutunga obuhabuzi, tukaba tutarikuhayo, kandi tukaba tutarikushaba'. Nahabwekyo nabi saww akagira ati: 'Ohikire'. -Salamah akagumizamu arikuhuuta-, 'Allah atutumire obusingye, kandi agumizemu enteekateeka yeitu twabugana omuzigu...salamah akagira ati, 'ku naherize kushoma enyuguta nyingi z'ekitontome eki, Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam akagira ati: 'Omu mazima, n'oha orikweshongora enyuguta ezi?' Nkagarukamu nti, 'Murumuna wangye'. Nahabwekyo nabi sallallaahu alayihi wasallam akagira ati: ‘Ruhanga amugirire embabazi’. Salamah ati, 'Nahabwekyo nkabuuza nti, 'Iwe Mutumwa wa Allah, buzima abantu nibatiina kumushabira, omu mwanya gw'ekyo nibagira ngu omushaija akafa ahabw'ekisyo kye'. Nahabwekyo omurangi akagira ati: ‘Aguzire nk’omumujahid’. [Ibn Shihab] akagira ati: ‘Bwanyima y’ekyo nkashaba’.

Hadith

Imam Muslim : 3365

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَابْنُ بَشَّارٍ وَاللَّفْظُ لِابْنِ الْمُثَنَّى قَالَا حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ قَالَ سَمِعْتُ الْبَرَاءَ قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَوْمَ الْأَحْزَابِ يَنْقُلُ مَعَنَا التُّرَابَ وَلَقَدْ وَارَى التُّرَابُ بَيَاضَ بَطْنِهِ وَهُوَ يَقُولُ وَاللَّهِ لَوْلَا أَنْتَ مَا اهْتَدَيْنَا وَلَا تَصَدَّقْنَا وَلَا صَلَّيْنَا فَأَنْزِلَنْ سَكِينَةً عَلَيْنَا إِنَّ الْأُلَى قَدْ أَبَوْا عَلَيْنَا قَالَ وَرُبَّمَا قَالَ إِنَّ الْمَلَا قَدْ أَبَوْا عَلَيْنَا إِذَا أَرَادُوا فِتْنَةً أَبَيْنَا وَيَرْفَعُ بِهَا صَوْتَهُ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ قَالَ سَمِعْتُ الْبَرَاءَ فَذَكَرَ مِثْلَهُ إِلَّا أَنَّهُ قَالَ إِنَّ الْأُلَى قَدْ بَغَوْا عَلَيْنَا

Kitugambirwe [Muhammad bin Mutsanna] na [Ibn Basyar] obwo lafadz eri kuruga ahari Ibn Mutsanna, bombi bakagira ngu; atugambiire [Muhammad bin Ja’far] atugambiire [Syu’bah] kuruga ahari [Abu Ishaq] akagira ati; Nkahurira [Al Barra`] arikugira ati, ‘Orutaro rwa Ahzab ku rwatandikire, Rasulullah akatwegaitaho omu kwimutsya ensi. Okuhitsya obu eibondo rye erikwera ryabaire ririmu oburofa n’obucupa, akahurira ati: ‘Ai Allah, kuri otari Iwe, tukaba tutarikutunga obuhabuzi, titukaabaire nituhayo, kandi titukaabaire nitushaba. Teeka obusingye omu mitima yaitu, ahabw'okuba buzima abeebembezi b'abantu tibarikutukunda'. Al Barra` akagira ati, 'Obundi nawe akagira ati: 'Buzima ab'obushoboorozi tibarikutukunda, kwonka baaba nibenda kukora firnah, obwo nibatwenga'. Obu arikugumizamu okushoma kwe’. Atugambiire [Muhammad bin Al Mutsanna] atugambiire [Abdurrahman bin Mahdi] atugambiire [Syu’bah] kuruga ahari [Abu Ishaq] akagira ati; Nkahurira [Al Barra`]... reero yagamba ekintu nk’ekyo, kwonka akagira ati, ‘Buzima, abakuru bakaba baine amashemererwa ahariitwe’.

Hadith

Imam Muslim : 3366

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ الْقَعْنَبِيُّ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ أَبِي حَازِمٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ سَهْلِ بْنِ سَعْدٍ قَالَ جَاءَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَنَحْنُ نَحْفِرُ الْخَنْدَقَ وَنَنْقُلُ التُّرَابَ عَلَى أَكْتَافِنَا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اللَّهُمَّ لَا عَيْشَ إِلَّا عَيْشُ الْآخِرَةِ فَاغْفِرْ لِلْمُهَاجِرِينَ وَالْأَنْصَارِ

Atugambiire [Abdullah bin Maslamah Al Qa’nabi] atugambiire [Abdul Aziz bin Abu Hazim] kuruga ahari [ishe] kuruga ahari [Sahl bin Sa’d] akagira ati; 'Rasulullah akaija ahariitwe obu twabaire nitufukura khandaq -emiferere- kandi turikwekorera eitaka aha mabega gaitu, Rasulullah bwanyima akagira ati: 'Ai Allah, tihariho magara gaabuzima okwihaho aha muheru, n'ahabw'ekyo sasira aba Muhajirin na Ansar'.

Hadith

Imam Muslim : 3367

و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَابْنُ بَشَّارٍ وَاللَّفْظُ لِابْنِ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ مُعَاوِيَةَ بْنِ قُرَّةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ اللَّهُمَّ لَا عَيْشَ إِلَّا عَيْشُ الْآخِرَهْ فَاغْفِرْ لِلْأَنْصَارِ وَالْمُهَاجِرَهْ

Kandi atugambiire [Muhammad bin Al Mutsanna] na [Ibn Basyar] obwo lafadz kuruga ahari Ibn Mutsanna, atugambiire [Muhammad bin Ja’far] atugambiire [Syu’bah] kuruga ahari [Mu’awiyah bin Qurrah] kuruga ahari [Anas bin Malik] kuruga ahari [Anas bin Malik] kuruga ahari nabi sallahihalaallah akagira ati: kwonka amagara g’aha muheru, obwo osaasire Ansar na Muhajirin’.

Hadith

Imam Muslim : 3368

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَابْنُ بَشَّارٍ قَالَ ابْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ أَخْبَرَنَا شُعْبَةُ عَنْ قَتَادَةَ حَدَّثَنَا أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَقُولُ اللَّهُمَّ إِنَّ الْعَيْشَ عَيْشُ الْآخِرَةِ قَالَ شُعْبَةُ أَوْ قَالَ اللَّهُمَّ لَا عَيْشَ إِلَّا عَيْشُ الْآخِرَهْ فَأَكْرِمْ الْأَنْصَارَ وَالْمُهَاجِرَهْ

Atugambiire [Muhammad bin Al Mutsanna] na [Ibn Basyar], [bnu Mutsanna] akagira ati, atugambiire [Muhammad bin Ja’far] atugambiire [Syu’bah] kuruga [Qatadah] atugambiire [Anas bin Malik], ngu nabi saw. amagara g’enyima y’okufa’. Syu’bah akagira ati: ‘Nari, akagira ati: ‘Ai Allah, tihariho magara gaabuzima kureka amagara g’enyima y’okufa, n’ahabw’ekyo himbisa Ansar na Muhajirin’.

Hadith

Imam Muslim : 3369

و حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى وَشَيْبَانُ بْنُ فَرُّوخَ قَالَ يَحْيَى أَخْبَرَنَا و قَالَ شَيْبَانُ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَارِثِ عَنْ أَبِي التَّيَّاحِ حَدَّثَنَا أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ قَالَ كَانُوا يَرْتَجِزُونَ وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَعَهُمْ وَهُمْ يَقُولُونَ اللَّهُمَّ لَا خَيْرَ إِلَّا خَيْرُ الْآخِرَهْ فَانْصُرْ الْأَنْصَارَ وَالْمُهَاجِرَهْ وَفِي حَدِيثِ شَيْبَانَ بَدَلَ فَانْصُرْ فَاغْفِرْ

Kandi ku yaaherize kutugambira [Yahya bin Yahya] na [Syaiban bin Farruh], Yahya akagira ati; atumanyiise, obwo Syaiban arikugira ngu; atugambiire [Abdul Warits] kuruga [Abu At Tayyah] atugambiire [Anas bin Malik] akagira ati, ‘Abashahaba bakaba nibahuuta obwo omutumwa wa Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam ari nabo, bakagira bati, ‘Ai Allah, tihaine kirungi ekitahwaho kureka oburungi bw’aha muheru, n’ahabw’ekyo hwera aba Muhajirin na’. Kandi omu hadiisi ya Shaiban sentensi ‘Nahabwekyo nyamba’, neehindurwa sentensi ‘Nahabwekyo sasira’.

Hadith

Imam Muslim : 3370

حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمٍ حَدَّثَنَا بَهْزٌ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ حَدَّثَنَا ثَابِتٌ عَنْ أَنَسٍ أَنَّ أَصْحَابَ مُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانُوا يَقُولُونَ يَوْمَ الْخَنْدَقِ نَحْنُ الَّذِينَ بَايَعُوا مُحَمَّدًا عَلَى الْإِسْلَامِ مَا بَقِينَا أَبَدًا أَوْ قَالَ عَلَى الْجِهَادِ شَكَّ حَمَّادٌ وَالنَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ اللَّهُمَّ إِنَّ الْخَيْرَ خَيْرُ الْآخِرَهْ فَاغْفِرْ لِلْأَنْصَارِ وَالمُهَاجِرَهْ

Kandi kikagambirwa nyowe [Muhammad bin Hatim] atugambiire [Bahz] atugambiire [Hammad bin Salamah] atugambiire [Tsabit] kuruga [Anas], ngu omu bwire bw’orutaro rwa Khandaq abanywani ba Muhammad sallallaahu ‘alaihi wasallam rimwe bakagira bati, ‘Nitwe abo abaine obusiraamu. n’obunaku obu kiri omu mubiri, -nari shi akagira ngu- ‘aha jihad,’ Hammad akagira okutiina. Omubwire obwo, nabi sallallaahu ‘alaihi wasallam akagira ati: ‘Ai Allah, buzima tihariho kirungi ekitahwaho kureka kirungi ky’aha muheru, n’ahabw’ekyo sasira aba Ansar n’aba Muhajirin’.

Hadith

Imam Muslim : 3371

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا حَاتِمٌ يَعْنِي ابْنَ إِسْمَعِيلَ عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي عُبَيْدٍ قَالَ سَمِعْتُ سَلَمَةَ بْنَ الْأَكْوَعِ يَقُولُا خَرَجْتُ قَبْلَ أَنْ يُؤَذَّنَ بِالْأُولَى وَكَانَتْ لِقَاحُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَرْعَى بِذِي قَرَدٍ قَالَ فَلَقِيَنِي غُلَامٌ لِعَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ فَقَالَ أُخِذَتْ لِقَاحُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقُلْتُ مَنْ أَخَذَهَا قَالَ غَطَفَانُ قَالَ فَصَرَخْتُ ثَلَاثَ صَرَخَاتٍ يَا صَبَاحَاهْ قَالَ فَأَسْمَعْتُ مَا بَيْنَ لَابَتَيِ الْمَدِينَةِ ثُمَّ انْدَفَعْتُ عَلَى وَجْهِي حَتَّى أَدْرَكْتُهُمْ بِذِي قَرَدٍ وَقَدْ أَخَذُوا يَسْقُونَ مِنْ الْمَاءِ فَجَعَلْتُ أَرْمِيهِمْ بِنَبْلِي وَكُنْتُ رَامِيًا وَأَقُولُ أَنَا ابْنُ الْأَكْوَعِ وَالْيَوْمُ يَوْمُ الرُّضَّعِ فَأَرْتَجِزُ حَتَّى اسْتَنْقَذْتُ اللِّقَاحَ مِنْهُمْ وَاسْتَلَبْتُ مِنْهُمْ ثَلَاثِينَ بُرْدَةً قَالَ وَجَاءَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالنَّاسُ فَقُلْتُ يَا نَبِيَّ اللَّهِ إِنِّي قَدْ حَمَيْتُ الْقَوْمَ الْمَاءَ وَهُمْ عِطَاشٌ فَابْعَثْ إِلَيْهِمْ السَّاعَةَ فَقَالَ يَا ابْنَ الْأَكْوَعِ مَلَكْتَ فَأَسْجِحْ قَالَ ثُمَّ رَجَعْنَا وَيُرْدِفُنِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى نَاقَتِهِ حَتَّى دَخَلْنَا الْمَدِينَةَ

Atugambiire [Qutaibah bin Sa’id] atugambiire [Hatim] - nikwo kugira ngu Ibn Isma’il - kuruga ahari [Yazid bin Abu Ubaid] akagira ati; Nkahurira [Salamah bin Al Akwa’] arikugira ati, ‘Nkaruga omu rurembo eshaara y’okubanza etakagambirwe, obwo engamira za Rasulullah saw. Salamah akagira ati: Ahonaaho omuhuuku wa Abdurrahman bin Auf akaija ahariinye yangira ati, engamira za Rasulullah zinyagirwe. N’ahabw’ekyo nkabuuza nti: N’oha owamwibire? akagarukamu ati, ‘Bani Ghatafani’. Salamah ati, 'Reero nkateera orwaari emirundi eshatu nti, 'Muhwere...!' Salamah akagira ati, ‘Okuhisya obu eiraka ryangye ryahurirwa omu nshonda zoona z’orurembo rwa Madina, bwanyima nkarugayo kubabugana ahari Dzu Qard, obwo baabaire baaheza kunywa kuruga omu nshozi y’amaizi, bwanyima nkabateera obusaasi obwo ndikuhuuta nti, ‘Ndi Ibn Al Akwa’, erizooba n’ekiro ky’okucwekyerezibwa’. Nkyahuuta okuhitsya obu ndibaase kugaruraho engamira ze, kandi n’okuzitwara n’ebijwaro bya burdah makumi ashatu’. Salamah akagira ati, 'Reero nabi sallallaahu 'alaihi wasallam akaija arikuhererukayo n'abantu batari bamwe na bamwe, nyowe bwanyima nagira nti, 'Ei nabi wa Allah, buzimazima mbabingire aha nshozi y'amaizi, n'obu baraabe baabaire baine eiriho ry'amaani, mbwenu batumire aharibo hati'. Nahabwekyo akagira ati: ‘Iwe Al Akwa, okozire ekintu ekihikire munonga’. Bwanyima tukagaruka omuka turikuvuga enyima ya nabi sallallaahu ‘alaihi wasallam aha ngamira ye, kuhitsya obu twataahire omu rurembo Madiina.

Hadith

Imam Muslim : 3372

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا هَاشِمُ بْنُ الْقَاسِمِ ح و حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ أَخْبَرَنَا أَبُو عَامِرٍ الْعَقَدِيُّ كِلَاهُمَا عَنْ عِكْرِمَةَ بْنِ عَمَّارٍ ح و حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الدَّارِمِيُّ وَهَذَا حَدِيثُهُ أَخْبَرَنَا أَبُو عَلِيٍّ الْحَنَفِيُّ عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الْمَجِيدِ حَدَّثَنَا عِكْرِمَةُ وَهُوَ ابْنُ عَمَّارٍ حَدَّثَنِي إِيَاسُ بْنُ سَلَمَةَ حَدَّثَنِي أَبِي قَالَ قَدِمْنَا الْحُدَيْبِيَةَ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَنَحْنُ أَرْبَعَ عَشْرَةَ مِائَةً وَعَلَيْهَا خَمْسُونَ شَاةً لَا تُرْوِيهَا قَالَ فَقَعَدَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى جَبَا الرَّكِيَّةِ فَإِمَّا دَعَا وَإِمَّا بَصَقَ فِيهَا قَالَ فَجَاشَتْ فَسَقَيْنَا وَاسْتَقَيْنَا قَالَ ثُمَّ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ دَعَانَا لِلْبَيْعَةِ فِي أَصْلِ الشَّجَرَةِ قَالَ فَبَايَعْتُهُ أَوَّلَ النَّاسِ ثُمَّ بَايَعَ وَبَايَعَ حَتَّى إِذَا كَانَ فِي وَسَطٍ مِنْ النَّاسِ قَالَ بَايِعْ يَا سَلَمَةُ قَالَ قُلْتُ قَدْ بَايَعْتُكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ فِي أَوَّلِ النَّاسِ قَالَ وَأَيْضًا قَالَ وَرَآنِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَزِلًا يَعْنِي لَيْسَ مَعَهُ سِلَاحٌ قَالَ فَأَعْطَانِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَجَفَةً أَوْ دَرَقَةً ثُمَّ بَايَعَ حَتَّى إِذَا كَانَ فِي آخِرِ النَّاسِ قَالَ أَلَا تُبَايِعُنِي يَا سَلَمَةُ قَالَ قُلْتُ قَدْ بَايَعْتُكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ فِي أَوَّلِ النَّاسِ وَفِي أَوْسَطِ النَّاسِ قَالَ وَأَيْضًا قَالَ فَبَايَعْتُهُ الثَّالِثَةَ ثُمَّ قَالَ لِي يَا سَلَمَةُ أَيْنَ حَجَفَتُكَ أَوْ دَرَقَتُكَ الَّتِي أَعْطَيْتُكَ قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ لَقِيَنِي عَمِّي عَامِرٌ عَزِلًا فَأَعْطَيْتُهُ إِيَّاهَا قَالَ فَضَحِكَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَالَ إِنَّكَ كَالَّذِي قَالَ الْأَوَّلُ اللَّهُمَّ أَبْغِنِي حَبِيبًا هُوَ أَحَبُّ إِلَيَّ مِنْ نَفْسِي ثُمَّ إِنَّ الْمُشْرِكِينَ رَاسَلُونَا الصُّلْحَ حَتَّى مَشَى بَعْضُنَا فِي بَعْضٍ وَاصْطَلَحْنَا قَالَ وَكُنْتُ تَبِيعًا لِطَلْحَةَ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ أَسْقِي فَرَسَهُ وَأَحُسُّهُ وَأَخْدِمُهُ وَآكُلُ مِنْ طَعَامِهِ وَتَرَكْتُ أَهْلِي وَمَالِي مُهَاجِرًا إِلَى اللَّهِ وَرَسُولِهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فَلَمَّا اصْطَلَحْنَا نَحْنُ وَأَهْلُ مَكَّةَ وَاخْتَلَطَ بَعْضُنَا بِبَعْضٍ أَتَيْتُ شَجَرَةً فَكَسَحْتُ شَوْكَهَا فَاضْطَجَعْتُ فِي أَصْلِهَا قَالَ فَأَتَانِي أَرْبَعَةٌ مِنْ الْمُشْرِكِينَ مِنْ أَهْلِ مَكَّةَ فَجَعَلُوا يَقَعُونَ فِي رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَبْغَضْتُهُمْ فَتَحَوَّلْتُ إِلَى شَجَرَةٍ أُخْرَى وَعَلَّقُوا سِلَاحَهُمْ وَاضْطَجَعُوا فَبَيْنَمَا هُمْ كَذَلِكَ إِذْ نَادَى مُنَادٍ مِنْ أَسْفَلِ الْوَادِي يَا لِلْمُهَاجِرِينَ قُتِلَ ابْنُ زُنَيْمٍ قَالَ فَاخْتَرَطْتُ سَيْفِي ثُمَّ شَدَدْتُ عَلَى أُولَئِكَ الْأَرْبَعَةِ وَهُمْ رُقُودٌ فَأَخَذْتُ سِلَاحَهُمْ فَجَعَلْتُهُ ضِغْثًا فِي يَدِي قَالَ ثُمَّ قُلْتُ وَالَّذِي كَرَّمَ وَجْهَ مُحَمَّدٍ لَا يَرْفَعُ أَحَدٌ مِنْكُمْ رَأْسَهُ إِلَّا ضَرَبْتُ الَّذِي فِيهِ عَيْنَاهُ قَالَ ثُمَّ جِئْتُ بِهِمْ أَسُوقُهُمْ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ وَجَاءَ عَمِّي عَامِرٌ بِرَجُلٍ مِنْ الْعَبَلَاتِ يُقَالُ لَهُ مِكْرَزٌ يَقُودُهُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى فَرَسٍ مُجَفَّفٍ فِي سَبْعِينَ مِنْ الْمُشْرِكِينَ فَنَظَرَ إِلَيْهِمْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ دَعُوهُمْ يَكُنْ لَهُمْ بَدْءُ الْفُجُورِ وَثِنَاهُ فَعَفَا عَنْهُمْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَنْزَلَ اللَّهُ { وَهُوَ الَّذِي كَفَّ أَيْدِيَهُمْ عَنْكُمْ وَأَيْدِيَكُمْ عَنْهُمْ بِبَطْنِ مَكَّةَ مِنْ بَعْدِ أَنْ أَظْفَرَكُمْ عَلَيْهِمْ } الْآيَةَ كُلَّهَا قَالَ ثُمَّ خَرَجْنَا رَاجِعِينَ إِلَى الْمَدِينَةِ فَنَزَلْنَا مَنْزِلًا بَيْنَنَا وَبَيْنَ بَنِي لَحْيَانَ جَبَلٌ وَهُمْ الْمُشْرِكُونَ فَاسْتَغْفَرَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِمَنْ رَقِيَ هَذَا الْجَبَلَ اللَّيْلَةَ كَأَنَّهُ طَلِيعَةٌ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَصْحَابِهِ قَالَ سَلَمَةُ فَرَقِيتُ تِلْكَ اللَّيْلَةَ مَرَّتَيْنِ أَوْ ثَلَاثًا ثُمَّ قَدِمْنَا الْمَدِينَةَ فَبَعَثَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِظَهْرِهِ مَعَ رَبَاحٍ غُلَامِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَنَا مَعَهُ وَخَرَجْتُ مَعَهُ بِفَرَسِ طَلْحَةَ أُنَدِّيهِ مَعَ الظَّهْرِ فَلَمَّا أَصْبَحْنَا إِذَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ الْفَزَارِيُّ قَدْ أَغَارَ عَلَى ظَهْرِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَاسْتَاقَهُ أَجْمَعَ وَقَتَلَ رَاعِيَهُ قَالَ فَقُلْتُ يَا رَبَاحُ خُذْ هَذَا الْفَرَسَ فَأَبْلِغْهُ طَلْحَةَ بْنَ عُبَيْدِ اللَّهِ وَأَخْبِرْ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّ الْمُشْرِكِينَ قَدْ أَغَارُوا عَلَى سَرْحِهِ قَالَ ثُمَّ قُمْتُ عَلَى أَكَمَةٍ فَاسْتَقْبَلْتُ الْمَدِينَةَ فَنَادَيْتُ ثَلَاثًا يَا صَبَاحَاهْ ثُمَّ خَرَجْتُ فِي آثَارِ الْقَوْمِ أَرْمِيهِمْ بِالنَّبْلِ وَأَرْتَجِزُ أَقُولُ أَنَا ابْنُ الْأَكْوَعِ وَالْيَوْمُ يَوْمُ الرُّضَّعِ فَأَلْحَقُ رَجُلًا مِنْهُمْ فَأَصُكُّ سَهْمًا فِي رَحْلِهِ حَتَّى خَلَصَ نَصْلُ السَّهْمِ إِلَى كَتِفِهِ قَالَ قُلْتُ خُذْهَا وَأَنَا ابْنُ الْأَكْوَعِ وَالْيَوْمُ يَوْمُ الرُّضَّعِ قَالَ فَوَاللَّهِ مَا زِلْتُ أَرْمِيهِمْ وَأَعْقِرُ بِهِمْ فَإِذَا رَجَعَ إِلَيَّ فَارِسٌ أَتَيْتُ شَجَرَةً فَجَلَسْتُ فِي أَصْلِهَا ثُمَّ رَمَيْتُهُ فَعَقَرْتُ بِهِ حَتَّى إِذَا تَضَايَقَ الْجَبَلُ فَدَخَلُوا فِي تَضَايُقِهِ عَلَوْتُ الْجَبَلَ فَجَعَلْتُ أُرَدِّيهِمْ بِالْحِجَارَةِ قَالَ فَمَا زِلْتُ كَذَلِكَ أَتْبَعُهُمْ حَتَّى مَا خَلَقَ اللَّهُ مِنْ بَعِيرٍ مِنْ ظَهْرِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَّا خَلَّفْتُهُ وَرَاءَ ظَهْرِي وَخَلَّوْا بَيْنِي وَبَيْنَهُ ثُمَّ اتَّبَعْتُهُمْ أَرْمِيهِمْ حَتَّى أَلْقَوْا أَكْثَرَ مِنْ ثَلَاثِينَ بُرْدَةً وَثَلَاثِينَ رُمْحًا يَسْتَخِفُّونَ وَلَا يَطْرَحُونَ شَيْئًا إِلَّا جَعَلْتُ عَلَيْهِ آرَامًا مِنْ الْحِجَارَةِ يَعْرِفُهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَصْحَابُهُ حَتَّى أَتَوْا مُتَضَايِقًا مِنْ ثَنِيَّةٍ فَإِذَا هُمْ قَدْ أَتَاهُمْ فُلَانُ بْنُ بَدْرٍ الْفَزَارِيُّ فَجَلَسُوا يَتَضَحَّوْنَ يَعْنِي يَتَغَدَّوْنَ وَجَلَسْتُ عَلَى رَأْسِ قَرْنٍ قَالَ الْفَزَارِيُّ مَا هَذَا الَّذِي أَرَى قَالُوا لَقِينَا مِنْ هَذَا الْبَرْحَ وَاللَّهِ مَا فَارَقَنَا مُنْذُ غَلَسٍ يَرْمِينَا حَتَّى انْتَزَعَ كُلَّ شَيْءٍ فِي أَيْدِينَا قَالَ فَلْيَقُمْ إِلَيْهِ نَفَرٌ مِنْكُمْ أَرْبَعَةٌ قَالَ فَصَعِدَ إِلَيَّ مِنْهُمْ أَرْبَعَةٌ فِي الْجَبَلِ قَالَ فَلَمَّا أَمْكَنُونِي مِنْ الْكَلَامِ قَالَ قُلْتُ هَلْ تَعْرِفُونِي قَالُوا لَا وَمَنْ أَنْتَ قَالَ قُلْتُ أَنَا سَلَمَةُ بْنُ الْأَكْوَعِ وَالَّذِي كَرَّمَ وَجْهَ مُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا أَطْلُبُ رَجُلًا مِنْكُمْ إِلَّا أَدْرَكْتُهُ وَلَا يَطْلُبُنِي رَجُلٌ مِنْكُمْ فَيُدْرِكَنِي قَالَ أَحَدُهُمْ أَنَا أَظُنُّ قَالَ فَرَجَعُوا فَمَا بَرِحْتُ مَكَانِي حَتَّى رَأَيْتُ فَوَارِسَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَتَخَلَّلُونَ الشَّجَرَ قَالَ فَإِذَا أَوَّلُهُمْ الْأَخْرَمُ الْأَسَدِيُّ عَلَى إِثْرِهِ أَبُو قَتَادَةَ الْأَنْصَارِيُّ وَعَلَى إِثْرِهِ الْمِقْدَادُ بْنُ الْأَسْوَدِ الْكِنْدِيُّ قَالَ فَأَخَذْتُ بِعِنَانِ الْأَخْرَمِ قَالَ فَوَلَّوْا مُدْبِرِينَ قُلْتُ يَا أَخْرَمُ احْذَرْهُمْ لَا يَقْتَطِعُوكَ حَتَّى يَلْحَقَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَصْحَابُهُ قَالَ يَا سَلَمَةُ إِنْ كُنْتَ تُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ وَتَعْلَمُ أَنَّ الْجَنَّةَ حَقٌّ وَالنَّارَ حَقٌّ فَلَا تَحُلْ بَيْنِي وَبَيْنَ الشَّهَادَةِ قَالَ فَخَلَّيْتُهُ فَالْتَقَى هُوَ وَعَبْدُ الرَّحْمَنِ قَالَ فَعَقَرَ بِعَبْدِ الرَّحْمَنِ فَرَسَهُ وَطَعَنَهُ عَبْدُ الرَّحْمَنِ فَقَتَلَهُ وَتَحَوَّلَ عَلَى فَرَسِهِ وَلَحِقَ أَبُو قَتَادَةَ فَارِسُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِعَبْدِ الرَّحْمَنِ فَطَعَنَهُ فَقَتَلَهُ فَوَالَّذِي كَرَّمَ وَجْهَ مُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَتَبِعْتُهُمْ أَعْدُو عَلَى رِجْلَيَّ حَتَّى مَا أَرَى وَرَائِي مِنْ أَصْحَابِ مُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَا غُبَارِهِمْ شَيْئًا حَتَّى يَعْدِلُوا قَبْلَ غُرُوبِ الشَّمْسِ إِلَى شِعْبٍ فِيهِ مَاءٌ يُقَالُ لَهُ ذَو قَرَدٍ لِيَشْرَبُوا مِنْهُ وَهُمْ عِطَاشٌ قَالَ فَنَظَرُوا إِلَيَّ أَعْدُو وَرَاءَهُمْ فَخَلَّيْتُهُمْ عَنْهُ يَعْنِي أَجْلَيْتُهُمْ عَنْهُ فَمَا ذَاقُوا مِنْهُ قَطْرَةً قَالَ وَيَخْرُجُونَ فَيَشْتَدُّونَ فِي ثَنِيَّةٍ قَالَ فَأَعْدُو فَأَلْحَقُ رَجُلًا مِنْهُمْ فَأَصُكُّهُ بِسَهْمٍ فِي نُغْضِ كَتِفِهِ قَالَ قُلْتُ خُذْهَا وَأَنَا ابْنُ الْأَكْوَعِ وَالْيَوْمُ يَوْمُ الرُّضَّعِ قَالَ يَا ثَكِلَتْهُ أُمُّهُ أَكْوَعُهُ بُكْرَةَ قَالَ قُلْتُ نَعَمْ يَا عَدُوَّ نَفْسِهِ أَكْوَعُكَ بُكْرَةَ قَالَ وَأَرْدَوْا فَرَسَيْنِ عَلَى ثَنِيَّةٍ قَالَ فَجِئْتُ بِهِمَا أَسُوقُهُمَا إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ وَلَحِقَنِي عَامِرٌ بِسَطِيحَةٍ فِيهَا مَذْقَةٌ مِنْ لَبَنٍ وَسَطِيحَةٍ فِيهَا مَاءٌ فَتَوَضَّأْتُ وَشَرِبْتُ ثُمَّ أَتَيْتُ رَسُولَ اللّ

Atugambiire [Abu Bakri bin Abu Syaibah] atugambiire [Hasyim Ibnul Qasim]. -omu muringo ogundi nikigambwa- Atugambiire [Ishaq bin Ibrahim] atugambiire [Abu Amir Al Aqadi] bombi kuruga [Ikrimah bin Ammar]. -omu muringo ogundi nikigambwa- Atugambiire [Abdullah bin Abdurrahman Ad Darimi] kandi egi niyo hadiisi. Kitugambirweho [Abu Ali Al Hanafi Ubaidullah bin Abdul Majid] atugambiire [Ikrimah] - nikwo kugira ngu Ibn Ammar - akangambira [Iyas bin Salamah] kuruga ahari [ishe] akagira ati, ‘Obwire obumwe tukarwaana n’omutumwa wa Ruhanga saw. twareeta embuzi makumi ataano zonka, n'ahabw'ekyo amate g'embuzi ago gakaba gatarikumara kunywa. Bwanyima y'ekyo, nabi sallallaahu 'alaihi wasallam akashutama haihi n'eiziba obwo arikushaba nari arikuricumita. Ahabw’okushaba oku nabi sallallaahu ‘alaihi wasallam yashomire aha mate g’embuzi, twena tukabaasa kunywa amate ago kuhika aha kushemererwa. Reero Rasulullah sallallahu ‘alaihi wasallam akatweta kumuha obwesigwa ahansi y’omuti. Nkaraganisa obwesigwa ahari Rasulullah omu guruupu y’okubanza. Bwanyima akagumizamu natunga okutendekwa kuruga ahari banywani be abaabaire bariho omu bwire obwo. Ku yaahikire omu guruupu eyabaire eri ahagati, Rasulullah yangira ati: ‘Okuhe omugisha, iwe Salamah’. Kandi nkamugira nti, ‘Nkuraganiise obwesigwa ahariiwe omu guruupu y’okubanza, iwe Mutumwa wa Allah’. Kwonka omu mwanya gw’ekyo akangira ati: ‘Garuka oyetwaze, iwe Salamah’. Aha muheru nkahikiiriza eki yaabaire naashaba. Ku yaareebire ngu tindikutwara eby’okurwanisa na kakye, nabi sallallaahu ‘alaihi wasallam yanha engabo. Bwanyima akatunga okutandika okundi kuruga omu guruupu eyahererukireyo. Omu bwire obwo, akagaruka yambuuza ati: ‘Ahabw’enki otarikumpa obwesigwa, iwe Salama?’ Nkagarukamu nti, ‘Nkuraganiise obwesigwa ahariiwe, iwe Mutumwa wa Allah, omu mazima nkuraganiise obwesigwa ahariiwe emirundi ebiri, nikwo kugira ngu guruupu y’okubanza n’ey’ahagati’. Bwanyima Rasulullah akagira ati: “Garuka obe omwesigwa, iwe Salamah!” Aha muheru nkamuha obwesigwa omurundi gwa kashatu. Bwanyima y’okurahiza, Rasulullah akambuuza ati: ‘Iwe Salamah, engabo n’engabo ezi naakuhaire ziri nkahi?’. Nkagyezaho kushoborora ekibuuzo kye nti, ‘Ei Mutumwa wa Allah, enyimaho nkabugana shwenkazi wangye, Amir, nikirugamu nawe taine by’okurwanisa na kakye, n’ahabw’ekyo nkamuha engabo’. Omurangi sallallaahu 'alaihi wasallam ku yaahuriire okushoborora oku, akamwenya kandi yagira ati: 'Buzimazima, iwe ori nk'ebi aba ira baagambire ngu 'Ai Allah, Ai Rabb wangye, mpa omukundwa ou ndikukunda okukira nyowe''. Bwanyima y’ebiro bikye, aba Mushrikin bakatweta ngu tugire obusingye turikubanza twayohereza omutumwa. Bwanyima y’okuraba omu nkora etarikutwara obwire buraingwa, aha muheru tukaikirizana kureetaho obusingye. Enyima, nkaba ndi omuheereza wa Talhah bin Ubaidillah, omurimo gwangye gukaba guri okuha embaraasi amaizi n’okuzinaaba. Nk’ekihembo ky’obuheereza bwe, nkatunga eby’okurya kuruga ahariwe. Nkaba nmariire kureka eka yangye n’obugaiga bwangye kuza omu mahanga agandi omu muhanda gwa Allah n’omutumwa we. Endagaano y’obusingye ahagati yeitu n’abantu ba Makkah ku yaaherize kuteebwaho, ngu tubaase kwejwanzya, obwo eizooba rimwe nkaza aha miti kuhuumura ahansi yaayo. Ku naabaire nshutami ahansi y’omuti, ahonaaho aba Mushrikin bana kuruga omu batuuzi b’omu rurembo Makkah bakaija kandi bakaba nibagamba orugambo ahari nabi sallallaahu ‘alaihi wasallam, ekyandeeteire kubagira ekiniga. Reero nkaza aha muti ogundi obwo ndikureeba . bakahanika eby’okurwanisa byabo bwanyima y’ekyo baagwejegyera. Omu kaanya ako, ahonaaho eiraka rikahurirwa ririkweta kuruga ahansi y’orukiri, ‘Iwe Muhajirin, Ibn Zunaim aitsirwe’. Ahonaaho nkarugayo naaza omu bashiriki bana ababaire bagwejegyeire, nkatwara eby’okurwanisa byabo.’ Salamah akagumizamu ati, ‘Bwanyima y’ekyo nkabagambira nti, ‘N’Ogwo owahimbiise amaisho ga Muhammad, weena omuriimwe oraagume aimutsya omutwe, ninyija kumusharaho enshaya’. Aha muheru, nkareeta abakaafiiri bana aba Qurasiy omu maisho ga nabi saw. Omu bwire nibwo bumwe nkareeba Amir, shwenkazi wangye. Kikashangwa ngu akaba nayebembera n'omushaija wa Quraysh orikwetwa Mikraz kureetwa omu maisho ga nabi sallallaahu 'alaihi wasallam. Omushaija wa Quraysh orikwetwa Mikraz akaikirizibwa kuvuga embaraasi eyashangirwemu okukuratirwa abashiriki nka makumi ashatu omu bashaija be. Okumara akaire kakye nabi sallallaahu ‘alaihi wasallam akabareeba yagira ati: ‘Mureke babeho, ahabwokuba nibaija kwemera obutari buringaaniza bwabo kuruga aha kutandika kuhika aha muheru’. Reero Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam yaabasaasira, reero Allah yaashuruura orunyiriri oru: '-Kandi niwe yaazibiire emikono yaabo -kubacwekyereza- kandi -akazibira- emikono yaanyu -kubacwekyereza- ahagati y'orurembo Makkah bwanyima ya Allah kubasingura aharibo-' -Ebibuuzo. Amakuru: 24-. Bwanyima y’ekyo ekyabaireho, tukagaruka hamwe omu rurembo Madiina n’obusinguzi. Kwonka tukabanza twayemerera ahu turikuza. Obu orugyendo rwaitu n’Abani Lihyan omu bwire obwo rwabaire rutaanisiibwe orushozi rwonka, kurugiirira aha makuru agu ndikumanya, Abani Lihyan nabo bakaba bari abantu ba Mushrik. Reero omurangi sallallaahu ‘alaihi wasallam akagira ngu naija kusaasira omuntu weena orabaase kutemba orushozi ekiro. Buzima, orushozi orwabaire ruri omu maisho gaabo rukaba nirushusha nk’orurikuhakanisa nabi sallallaahu ‘alaihi wasallam na ba sahaba be ababaire bariho omu bwire obwo. Ekiro ekyo kyonka, nkabaasa kutemba orushozi emirundi ebiri nari eshatu. Aha muheru tukahika omu rurembo Madina. Reero Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam akatuma Rabbah - omuheereza we - kuhereeza engamira eyabaire eyekoreire omugugu muhango munonga, obwo naanye nkahereeza Rabbah aha mbaraasi ya Talha. Ekiro ekyakuratsireho, nkahurira amakuru ngu Abdurrahman Al Fazari akaba naayenda kuteganisa ekibiina kyaitu. Kikashangwa ngu amakuru gakaba gahikire, Abdurrahman akabaasa kukwata engamira ya Rasulullah n’emigugu yaayo. Nangwa tukahurira ngu abaasize kwita omuntu owaabaire agyendeire engamira. Omu bwire obwo nkagambira Rabba nti, 'Iwe Rabba, twara embaraasi egi ogihe Talha bin Ubaidullah, otakyebwa, gambira omutumwa wa Allah saw. Bwanyima y’ekyo, nkatemba aha mutwe gw’orushozi, n’okureeba orurembo rwa Madiina, nkagamba n’eiraka rihango nti, ‘Imwe abatuuzi! ’ Emirundi eshatu omu murongooti. Reero nkaruga aha rushozi obwo ndikugumizamu ninteera obusaasi aha kigyendererwa ky’omuzigu, obwo okuhuumuriza omutima gwangye, nkahuuta nti, ‘Ndi mutabani wa Al Akwa’, erizooba n’ekiro ky’okucwekyerera! ‘Obu naabaire ninza kubinga omuzigu, nkabugana omushaija kuruga omu Mushrikini. Bwanyima nkatandika kumuteera obusaasi. Tihariho bwire buraingwa, nkabaasa kuteera omusyo omu ibega rye, kuruga hare nkamugira nti, "Hurira omusyo, ndi mutabani wa Al Akwa", erizooba n'ekiro ky'okucwekyerera." Salamah akagira ati, 'By Allah, ningumizamu ninteera obusaasi aha muzigu. enyima y’omuti muhango N’ahabw’ekyo omuzigu ariyo navuga embaraasi egyo. Ku yaahingwireho, ahonaaho nkarekura omusyo gwangye kuhitsya obu naabaasa kumuhutaaza. Tihakyahingwireho obwire buraingwa, amahe g’abazigu maingi gakahikaho. Kwonka nk’oku kyabaire kiri enyima, ahonaaho nkatemba orushozi. Kuruga ahaiguru y’orushozi nkagyezaho kuremesa okutunguuka kwabo ndikubateera amabaare, kandi kikashangwa ngu omuringo ogu gukakora. Bakaba bagaruka enyima butoosha kandi bakanreka ngu ngume nimbabinga. Ahabw’okuhakanisa omugugu ogu baabaire beekoreire, bakahendera bateire eby’okukoresa byabo ebingi kuruga omu ngamira ya nabi (saww) ei baabaire batwaire, ngu eyorobe kandi babaase kuhunga omu motoka yaabo. Nkagumizamu ninkuratira sipiidi yaabo obwo ndikuteera obusaasi. Kandi nkakora emihanda aha nguuto n’amabaare kugira ngu omutumwa wa Allah (okusaaww) na bagyenzi be bamanye eki nkozire abazigu aba. Abaserukare ba Mushrikin bakaba baijwire hamwe, bakagyezaho kuruga aha rushozi barikuraba omu muhanda mukye ogwabaire guri aha rushozi. Ekirungi, Fulan bin Badri Al Fazari akaba ayeteekateekire kurinda ahansi kubahwera. Bwanyima bakashutama bahuumura ahabw'okuba bakaba baruhire, nyowe nshutami aha rushozi. Kuruga ahaiguru y’orushozi, nkahurira Al Fazari arikubuuza banywani be abaabaire baaheza kuruga aha rushozi ati, ‘Eki n’enki? Niki ekibaireho ahariimwe banywani bangye? ’ bakagarukamu bati, ‘Tutungire okuruha, ahari Allah, titukahikire aha muheru gw’ekiro, kwonka tukaba tuguma nituteerwa obusaasi, n’ahabw’ekyo tukanaga eby’okurya byaitu ebingi’. Reero Al Fazari aragiira bana aharibo kunreeba, aha muheru abantu abo bana bairuka baaza aha rushozi kunreeba. Obwire oburi ahagati yangye nabo ku bwabaire nibweyongyera, ngu bahurire eiraka ryangye, nkeeta nti, ‘Hei imwe bana, nimumanya? ’ bakagarukamu bati, ‘Ngaaha, titurikukumanya, buzimazima ori oha? ’ Nkagarukamu nti, ‘Ndi Salamah bin Al Akwa’, ahabw’Ogwo orikuhimbisa amaisho ga Muhammad, tindikwija kukureka ohuriire, obundi naiwe torikuza kureka nyowe ohuriire’. Reero mpurira omwe aha bantu bana yaagarukamu nk’oku naagambire. Ntakafurukiire, ahonaaho nkareeba banywani ba Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam baingi barikuvuga embaraasi kuruga enyima y’ebishaka barikuza ahu naabaire ndi. Salamah akagira ati: 'Eki naabandize kureeba n'Akhram Al Asadi, bwanyima ya Abu Qatadah Al Ansari. Bwanyima y’ekyo, Miqdad bin Aswad Al Kindi’ akareebeka. Salamah akagumizamu ati, ‘Bwanyima nkakwata enkoni z’embaraasi ya Akhram, kyashangwa ngu bairuka omu maisho kunhwera. Ahonaaho nkagira nti, iwe Akhram, obayegyendesereze, otabaikiriza kukuhutaaza nari kukuhutaaza, kuhisya obu okugarurwamu amaani kuraije kuruga aha Mutumwa wa Allah sallallaahu 'alaihi wasallam na banywani be abandi'. Akagarukamu ati, ‘Iwe Salamah, ku oraabe buzima noikiriza Allah na Allah n’ekiro ky’okucwerwa orubanja, kandi orikuhamya ngu eiguru na gehena n’amazima, obwo otanzibira okuhikiiriza obujurizi’. Salamah ati, 'Bwanyima nkamureka yaaza omumaisho kurwana omwe ahari omwe, bwanyima Abdurrahman yaija omumaisho kureebana na Akhram, omukubanza akabaasa kuhutaaza embaraasi ya Abdurrahman, kwonka aha muheru Abdurrahman akabaasa kuteera Akhram eicumu kuhisya obu yagwa. Abdurrahman bwanyima akaza aha mbaraasi ye. Bwanyima y'ekyo, Abu Qatadah - omuserukare w'embaraasi wa nabi saww - akaza omu maisho kureebana na Abdurrahman. Bwanyima Abu Qatadah akabaasa kuteera Abdurrahman eicumu akamwita, ahabw’Ogwo owaahimbiise amaisho ga Muhammad, nkagumizamu mbakuratira n’ebigyere kuhitsya obu ntarareebire munywani wa Muhammad weena n’omucuucu gwabo. Eizooba ku ryabaire niriza kurenga, bakaza omu muhanda aha rushozi ahu haabaire hariho entuura erikwetwa Dzu . Qard, ngu banywe ahabwokuba baine eiriho'. Salamah ati, 'Bwanyima bakareeba ninza kubakuratira, nkabazibira kuruga omu nyanja ngu batanywa n'eitondo ry'amaizi'. Salamah akagira ati, ‘Bwanyima bakaruga omu mwanya ogwo, baarwaana aha rubaju rw’ensozi’. Salamah akagumizamu ati, ‘Bwanyima nkairuka nabugana omwe aharibo, bwanyima naamuteera omusyo aha mutwe gw’eigufa ry’eibega ryonka’. Salamah akagumizamu ati, ‘Reero nkagira omu iraka ry’okushekyerera nti, ‘Gyezaho kwihaho omusyo ogu naateire, ndi mutabani wa Al Akwa’, erizooba n’ekiro ky’okucwekyerera’. Omuzigu ati, 'Kasheeshe katari k'omugisha mubi, buzima ori Akwa'? ' Nkagarukamu nti, 'Ekyo kihikire, omuzigu wa Allah, ndi Akwa' orikukureetera omugisha mubi omu kasheeshe kare munonga.' Akwa’ akagumizamu ati, ‘Omuzigu akahutaaza embaraasi ze ibiri aha rubaju rw’orushozi. Nkabatwara bombi ahari nabi saw. Amir akankuratira ayekoreire geriba y’oruhu erimu enshaho ibiri, emwe eijwiire amate agataine rubaju kandi endiijo eijwire amaizi marungi. Nkanaaba naanywa, bwanyima nkabugana Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam owaabaire ari aha nshozi y’amaizi ei naabaire nzibira omuzigu kunywaho. Kikashangwa ngu omutumwa wa Allah akaba atwaire engamira zoona na buri kimwe eki naabaire nkizire kuruga omu mahe g’abashiriki, hamwe n’eicumu n’ekijwaro kya burdah. Omu bwire obwo, Bilal akaba aitsire engamira kuruga omu ngamira nyingi ezi naabaire ncungwire omu Bamushriki, bwanyima akatwara ekibumba kyayo n’ekibunu kyayo yaayotsya, bwanyima y’ekyo akagihayo omutumwa wa Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam’. Salamah akagumizamu ati, ‘Nkagira nti, ‘Iwe Mutumwa wa Allah, reka ntoorane abantu igana omu mahe g’omuzigu, reero nkabakuratira okuhitsya obu hatariho ondiijo owaatumanyiise omwanya gwaitu kureka nkabasharaho ebitsya’. Salamah akagira ati: N’ahabw’ekyo Rasulullah akamwenya ngu amaino ge gakareebeka gye omu ihangwe. Bwanyima akabuuza ati: ‘Iwe Salamah, oyeteekateekire eki oriyo nooza kukora?’ Nkagarukamu nti: Buzima, ahabw'Ogwo owaakuha ekitiinisa'. Ekindi akagira ati: ‘Manya, iwe Salamah, buzima hati bari omu kicweka ky’abantu ba Ghathafan’. Salamah ati, 'Bwanyima omushaija akaruga Ghathafan yagira ati, 'Fulani akaba abateire engamira, ku baabaire nibasharaho oruhu rw'enyamaishwa, ahonaaho bakareeba omucuucu nigutunguuka, n'ahabw'ekyo bakahunga omu bwangu'. Ekiro ekyakuratsireho nabi sallallaahu ‘alaihi wasallam akagira ati: ‘Omuserukare orikukirayo oburungi aha mbaraasi erizooba ni Abu Qatadah, kandi omuserukare orikukirayo oburungi aha bigyere ni Salamah’. Salamah akagumizamu ati, ‘Bwanyima Rasulullah akampa amacumu abiri, nigo; amacumu g'abavugi b'embaraasi n'amacumu g'abavugi b'ebigyere, obwo nibwo naagateeraine gahinduka kimwe. Bwanyima tukagaruka Madiina kandi nkavuga enyima ya Rasulullah aha Adzba`'. Salamah akagira ati, 'Ku twabaire turi ahagati y'omuhanda, -Salamah akagira ngu- hakaba hariho munywani wangye Ansar owatwetsire kwiruka omu mpaka z'okwiruka. Salamah ati, 'Reero munywani wa Ansar ati, 'Tihariho orikwenda kwiruka empaka z'okwiruka arikuza Madiina? ’ kandi akakigarukamu emirundi mingi’. Salamah akagumizamu ati, bwanyima y’okuhurira ebigambo bye, nkagira nti: Noyenda kuhimbisa omuntu ow’ekitiinisa, nari nooyenda kutunga obushoboorozi omu maisho g’omuntu orikuheebwa ekitiinisa? ' akagarukamu ati, 'Ngaaha, kureka ahabw'omutumwa wa Allah sallallaahu 'alaihi wasallam'. Salamah akagumizamu ati, 'Iwe Mutumwa wa Allah, ahabwa taata na maama, reka ntware okugyezibwa kw'okwiruka kw'abashaija!' Akagarukamu ati: ‘Ninkushaba waaba nooyenda’. Salamah akagira ati, 'Ka tutandikye'. Reero nairuka aha bigyere byangye, nkamureka omu buteeka kuhitsya obu yaatemba orushozi rumwe nari ibiri, ahabwokuba nkaba nshobeirwe ngu ninyija kuhwaho amaani, reero nairuka nahingura aha bigyere bye kandi nkaba nkibaasa . reka atembe orushozi rumwe nari ebiri. Bwanyima nkagaruka nairuka nk’oku naabaire nimbaasa kugira ngu mbone kumubugana.’ Salamah ati, 'Reero nkamuteera ahagati y'ebibega'. Salamah akagumizamu ati, 'Nkagira nti, 'Na Allah, obandize'. -Iyasy akagira ati; Ninteekateeka ngu Salamah akagira- ‘Nkamubanza kuza Madina’. Salamah akagumizamu ati, 'Na Ruhanga, itwe .

Hadith

Imam Muslim : 3373

حَدَّثَنِي عَمْرُو بْنُ مُحَمَّدٍ النَّاقِدُ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ أَخْبَرَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ أَنَّ ثَمَانِينَ رَجُلًا مِنْ أَهْلِ مَكَّةَ هَبَطُوا عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ جَبَلِ التَّنْعِيمِ مُتَسَلِّحِينَ يُرِيدُونَ غِرَّةَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَصْحَابِهِ فَأَخَذَهُمْ سِلْمًا فَاسْتَحْيَاهُمْ فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ { وَهُوَ الَّذِي كَفَّ أَيْدِيَهُمْ عَنْكُمْ وَأَيْدِيَكُمْ عَنْهُمْ بِبَطْنِ مَكَّةَ مِنْ بَعْدِ أَنْ أَظْفَرَكُمْ عَلَيْهِمْ }

Kikagambirwa nyowe [Amru bin Muhammad An Naqid] atugambiire [Yazid bin Harun] atugambiire [Hammad bin Salamah] kuruga [Thabit] kuruga [Anas bin Malik], ngu abantu makumi kinaana kuruga omu bantu ba Makkah bakashuuma kuruga aha rushozi Tan’im kuza ahari Rasulullah sallalahallah ‘. Bakaba nibenda kutaahirira nabi sallallaahu ‘alaihi wasallam na bagyenzi be ahabw’obuzigu obu baabaire bamuine ahariwe. Kwonka aha muheru bakarekyera aho kandi yaabareka bakagumaho, obwo Allah Azza Wa Jalla yaayoreka orunyiriri rwe ati: '-Kandi niwe yaazibira emikono yaabo -kubacwekyereza- kandi -akazibira- emikono yaanyu -kubacwekyereza- ahagati y'orurembo Mecca bwanyima ya Allah kubasingura aharibo-' -Ebibuuzo. Amakuru: 24-.

Hadith

Imam Muslim : 3374

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ أَخْبَرَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسٍ أَنَّ أُمَّ سُلَيْمٍ اتَّخَذَتْ يَوْمَ حُنَيْنٍ خِنْجَرًا فَكَانَ مَعَهَا فَرَآهَا أَبُو طَلْحَةَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ هَذِهِ أُمُّ سُلَيْمٍ مَعَهَا خِنْجَرٌ فَقَالَ لَهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا هَذَا الْخِنْجَرُ قَالَتْ اتَّخَذْتُهُ إِنْ دَنَا مِنِّي أَحَدٌ مِنْ الْمُشْرِكِينَ بَقَرْتُ بِهِ بَطْنَهُ فَجَعَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَضْحَكُ قَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ اقْتُلْ مَنْ بَعْدَنَا مِنْ الطُّلَقَاءِ انْهَزَمُوا بِكَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا أُمَّ سُلَيْمٍ إِنَّ اللَّهَ قَدْ كَفَى وَأَحْسَنَ و حَدَّثَنِيهِ مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمٍ حَدَّثَنَا بَهْزٌ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ أَخْبَرَنَا إِسْحَقُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ فِي قِصَّةِ أُمِّ سُلَيْمٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِثْلَ حَدِيثِ ثَابِتٍ

Kitugambirwe [Abu Bakr bin Abu Syaibah] atugambiire [Yazid bin Harun] atugambiire [Hammad bin Salamah] kuruga [Thabit] kuruga [Anas], ngu Ummu Sulaim butoosha akaba atwara omuhoro omu bwire bw’orutaro rwa Hunain, reero Abu Talhah akakireeba, Allah Messem butoosha akakireeba, n’ahabw’ekyo butoosha akaba ayetomboita. omuhoro'. Bwanyima akabuuza Umm Sulaim ati: ‘Buriijo nootwara omuhoro ahabw’enki?’. Umm Sulaim akagira ati, ‘Omushriki ku araanyehinguririze, ninyija kumusharaho enda’. Rasulullah akasheka eki. Umm Sulaim akagira ati, 'Iwe Mutumwa wa Allah, kwita abantu abu wacungwire aha izooba ry'okutwara orurembo Makkah, hati bakuhungire'. Nahabwekyo nabi saw akagira ati: ‘Iwe Ummu Sulaim, buzima Allah akahayo kandi yatereeza’. Kandi angambiire [Muhammad bin Hatim] atugambiire [Bahz] atugambiire [Hammad bin Salamah] atugambiire [Ishaq bin Abdullah bin Abu Thalhah] kuruga ahari [Anas bin Malik] aha byafaayo bya Umm Sulaim, kuruga ahari nabi sallallahu nk’omurangi wa Ruhanga.

Hadith

Imam Muslim : 3375

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى أَخْبَرَنَا جَعْفَرُ بْنُ سُلَيْمَانَ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَغْزُو بِأُمِّ سُلَيْمٍ وَنِسْوَةٍ مِنْ الْأَنْصَارِ مَعَهُ إِذَا غَزَا فَيَسْقِينَ الْمَاءَ وَيُدَاوِينَ الْجَرْحَى

Kitugambirwe [Yahya bin Yahya] atugambiire [Ja’far bin Sulaiman] kuruga [Thabit] kuruga [Anas bin Malik] akagira ati, ‘Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam rimwe akarwaana hamwe na Umm Sulaim n’abakazi b’Abaansar baingi, obu orutaro rwabaire nirujanjaara kandi bakajanjaba.

Hadith

Imam Muslim : 3376

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الدَّارِمِيُّ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَمْرٍو وَهُوَ أَبُو مَعْمَرٍ الْمِنْقَرِيُّ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَارِثِ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ وَهُوَ ابْنُ صُهَيْبٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ لَمَّا كَانَ يَوْمُ أُحُدٍ انْهَزَمَ نَاسٌ مِنْ النَّاسِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَبُو طَلْحَةَ بَيْنَ يَدَيْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُجَوِّبٌ عَلَيْهِ بِحَجَفَةٍ قَالَ وَكَانَ أَبُو طَلْحَةَ رَجُلًا رَامِيًا شَدِيدَ النَّزْعِ وَكَسَرَ يَوْمَئِذٍ قَوْسَيْنِ أَوْ ثَلَاثًا قَالَ فَكَانَ الرَّجُلُ يَمُرُّ مَعَهُ الْجَعْبَةُ مِنْ النَّبْلِ فَيَقُولُ انْثُرْهَا لِأَبِي طَلْحَةَ قَالَ وَيُشْرِفُ نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَنْظُرُ إِلَى الْقَوْمِ فَيَقُولُ أَبُو طَلْحَةَ يَا نَبِيَّ اللَّهِ بِأَبِي أَنْتَ وَأُمِّي لَا تُشْرِفْ لَا يُصِبْكَ سَهْمٌ مِنْ سِهَامِ الْقَوْمِ نَحْرِي دُونَ نَحْرِكَ قَالَ وَلَقَدْ رَأَيْتُ عَائِشَةَ بِنْتَ أَبِي بَكْرٍ وَأُمَّ سُلَيْمٍ وَإِنَّهُمَا لَمُشَمِّرَتَانِ أَرَى خَدَمَ سُوقِهِمَا تَنْقُلَانِ الْقِرَبَ عَلَى مُتُونِهِمَا ثُمَّ تُفْرِغَانِهِ فِي أَفْوَاهِهِمْ ثُمَّ تَرْجِعَانِ فَتَمْلَآَنِهَا ثُمَّ تَجِيئَانِ تُفْرِغَانِهِ فِي أَفْوَاهِ الْقَوْمِ وَلَقَدْ وَقَعَ السَّيْفُ مِنْ يَدَيْ أَبِي طَلْحَةَ إِمَّا مَرَّتَيْنِ وَإِمَّا ثَلَاثًا مِنْ النُّعَاسِ

Atugambiire [Abdullah bin Abdurrahman Ad Darimi] atugambiire [Abdullah bin ‘Amru] - nikwo kugira ngu Abu Ma’mar Al Minqari - atugambiire [Abdul Warits] atugambiire [Abdul Aziz] - nikwo kugira ngu Ibn Shuhaib - kuruga [Anas bin Rahunging baWhend owa] akagira ngu akaba ari abantu, amahe g’obusiraamu gakahunga, gasigaho nabi sallallaahu ‘alaihi wasallam, obwo Abu Talhah ari ishento oine obukugu. Eizooba eryo akahenda obuta bubiri nari bushatu. Anas akagira ati, 'Obwire obwo omuntu akahingura omu maisho ga munywani we ayekoreire omusyo, mbwenu munywani we akagira ati, 'Guhe Abu Talhah!' Anas akagumizamu ati, ‘Nabi sallallaahu ‘alaihi wasallam we wenka akeemerera omutima arikureeba eihe ryona. Bwanyima Abu Talhah akagira ati, ‘Iwe nabi wa Allah, ahabw’okucungura taata na maawe nk’ekitambo, ninkushaba otayemerera ohikire kugira ngu otateerwa obusaasi bw’omuzigu, reka enshaya yangye eteerwe kasita etari eyaawe’. Anas akagira ekindi ati, ‘Buzima, nkareeba ‘Aisyah bint Abu Bakr na Umm Sulaim, bombi bazingire emyenda yaabo ngu mbone kureeba ebigyere byabo, bombi bakaba baine ebibumbe aha migongo, reero bakabishuka omu kanwa k’abasiraamu. Bwanyima y'ekyo bakagaruka kwijuza ebiyungu byabo kandi baagaruka baabishuka omu kanwa k'amahe. Bwanyima y’orutaro, ekisyo kya Abu Talhah kikagwa emirundi ebiri nari eshatu ahabw’okugira ngu akaba agwejegyeire munonga.’

Hadith

Imam Muslim : 3377

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ بْنِ قَعْنَبٍ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ يَعْنِي ابْنَ بِلَالٍ عَنْ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ يَزِيدَ بْنِ هُرْمُزَ أَنَّ نَجْدَةَ كَتَبَ إِلَى ابْنِ عَبَّاسٍ يَسْأَلُهُ عَنْ خَمْسِ خِلَالٍ فَقَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ لَوْلَا أَنْ أَكْتُمَ عِلْمًا مَا كَتَبْتُ إِلَيْهِ كَتَبَ إِلَيْهِ نَجْدَةُ أَمَّا بَعْدُ فَأَخْبِرْنِي هَلْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَغْزُو بِالنِّسَاءِ وَهَلْ كَانَ يَضْرِبُ لَهُنَّ بِسَهْمٍ وَهَلْ كَانَ يَقْتُلُ الصِّبْيَانَ وَمَتَى يَنْقَضِي يُتْمُ الْيَتِيمِ وَعَنْ الْخُمْسِ لِمَنْ هُوَ فَكَتَبَ إِلَيْهِ ابْنُ عَبَّاسٍ كَتَبْتَ تَسْأَلُنِي هَلْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَغْزُو بِالنِّسَاءِ وَقَدْ كَانَ يَغْزُو بِهِنَّ فَيُدَاوِينَ الْجَرْحَى وَيُحْذَيْنَ مِنْ الْغَنِيمَةِ وَأَمَّا بِسَهْمٍ فَلَمْ يَضْرِبْ لَهُنَّ وَإِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَمْ يَكُنْ يَقْتُلُ الصِّبْيَانَ فَلَا تَقْتُلْ الصِّبْيَانَ وَكَتَبْتَ تَسْأَلُنِي مَتَى يَنْقَضِي يُتْمُ الْيَتِيمِ فَلَعَمْرِي إِنَّ الرَّجُلَ لَتَنْبُتُ لِحْيَتُهُ وَإِنَّهُ لَضَعِيفُ الْأَخْذِ لِنَفْسِهِ ضَعِيفُ الْعَطَاءِ مِنْهَا فَإِذَا أَخَذَ لِنَفْسِهِ مِنْ صَالِحِ مَا يَأْخُذُ النَّاسُ فَقَدْ ذَهَبَ عَنْهُ الْيُتْمُ وَكَتَبْتَ تَسْأَلُنِي عَنْ الْخُمْسِ لِمَنْ هُوَ وَإِنَّا كُنَّا نَقُولُ هُوَ لَنَا فَأَبَى عَلَيْنَا قَوْمُنَا ذَاكَ حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ كِلَاهُمَا عَنْ حَاتِمِ بْنِ إِسْمَعِيلَ عَنْ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ يَزِيدَ بْنِ هُرْمُزَ أَنَّ نَجْدَةَ كَتَبَ إِلَى ابْنِ عَبَّاسٍ يَسْأَلُهُ عَنْ خِلَالٍ بِمِثْلِ حَدِيثِ سُلَيْمَانَ بْنِ بِلَالٍ غَيْرَ أَنَّ فِي حَدِيثِ حَاتِمٍ وَإِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَمْ يَكُنْ يَقْتُلُ الصِّبْيَانَ فَلَا تَقْتُلْ الصِّبْيَانَ إِلَّا أَنْ تَكُونَ تَعْلَمُ مَا عَلِمَ الْخَضِرُ مِنْ الصَّبِيِّ الَّذِي قَتَلَ وَزَادَ إِسْحَقُ فِي حَدِيثِهِ عَنْ حَاتِمٍ وَتُمَيِّزَ الْمُؤْمِنَ فَتَقْتُلَ الْكَافِرَ وَتَدَعَ الْمُؤْمِنَ

Atugambiire [Abdullah bin Maslamah bin Qa’nab] atugambiire [Sulaiman] - nikwo kugira ngu Ibnu Bilal - kuruga ahari [Ja’far bin Muhammad] kuruga ahari [ishe] kuruga ahari [Yazid bin Hurmuz] ngu Najdah rimwe akahandiikira [Ibnu Abbas] ebaruha aha bizibu bya fike. Ibn Abbas akagira ati, ‘Kuri ntarikwerarikirira ngu ninza kureebwa nk’orikushereka okumanya, nkaba ntarikwija kugarukamu ebaruha’. -'Ebbaruha ya Abdah -ed-: 'Amma Ba'd, ninkushaba ongambire, hakaba hariho abakazi abagyenzire omu rutaro hamwe na nabi sallallaahu 'alaihi wasallam? Nabo nibaheebwa ghanimah? Mbwenu shi akaita abaana? Ni ryari obu omwana atarikugaruka kutwarwa nk’efuuzi? Kandi shi n’oha owaaheebwa kimwe kya kataano ky’eby’obugaiga bya Ghanimah?’ Ibn Abbas akagarukamu ebaruha ye ati: ‘Okanbuuza, abakazi bakaba barwana hamwe na nabi sallallaahu ‘alaihi wasallam? Ekyo kihikire, akaza omu rutaro hamwe n'abakazi. Bakaba baheebwa omurimo gw’okujanjaba abaserukare abahutaire, kandi bakaba baheebwa eby’obugaiga bikye, kwonka bakaba bataheebwa omuhendo gw’ebintu. Kandi buzima taraitsire baana, n’ahabw’ekyo, mwetantare kwita abaana. Okanbuuza ngu obufuuzi nibuhwaho ryari? Ahabw’Ogwo orikuyongyera aha myaka yangye, hariho abantu abaine ebireju ebikuzire, kwonka bakiri bakye omu kwereeberera, bakye omu kwetwara nari omu kweha. Mbwenu yaba nabasa kwereberera, atware ekirungi nkabandi bantu. N’ahabw’ekyo omu bwire obwo obwire bwe obw’okwikiriza bukahwaho. Kandi shi okabuuza aha kicweka kya kataano ky'obugaiga bwa Ghanimah n'ekya oha? Omu mazima, tukagira ngu, n'ahabwaitu - aba Bani Hashim -, kwonka eka yaitu ekatuhakanisa'. Kitugambirwe [Abu Bakr bin Abu Syaibah] na [Ishaq bin Ibrahim] bombi kuruga ahari [Hatim bin Isma’il] kuruga ahari [Ja’far bin Muhammad] kuruga ahari [ishe] kuruga ahari [Yazid bin Hurmuz] ngu Najdah rimwe akahandiika ebaruha ahari [Sulai bin Abbath nk’oku kiri ahari Bibn Abbas, ahari eki. kwonka omu hadiisi ya Hatim, Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam taraitsire baana, ahabwokuba "Otaita abaana, okwihaho waaba noomanya ngu omwana nayejumba omu rutaro." Kandi Ishaq akagamba omu hadiisi ye kuruga Hatim, ngu 'Nobaasa kutaanisa abaikiriza, reero oyite abatarikwikiriza orekye abaikiriza''.

Hadith

Imam Muslim : 3378

و حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ إِسْمَعِيلَ بْنِ أُمَيَّةَ عَنْ سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيِّ عَنْ يَزِيدَ بْنِ هُرْمُزَ قَالَ كَتَبَ نَجْدَةُ بْنُ عَامِرٍ الْحَرُورِيُّ إِلَى ابْنِ عَبَّاسٍ يَسْأَلُهُ عَنْ الْعَبْدِ وَالْمَرْأَةِ يَحْضُرَانِ الْمَغْنَمَ هَلْ يُقْسَمُ لَهُمَا وَعَنْ قَتْلِ الْوِلْدَانِ وَعَنْ الْيَتِيمِ مَتَى يَنْقَطِعُ عَنْهُ الْيُتْمُ وَعَنْ ذَوِي الْقُرْبَى مَنْ هُمْ فَقَالَ لِيَزِيدَ اكْتُبْ إِلَيْهِ فَلَوْلَا أَنْ يَقَعَ فِي أُحْمُوقَةٍ مَا كَتَبْتُ إِلَيْهِ اكْتُبْ إِنَّكَ كَتَبْتَ تَسْأَلُنِي عَنْ الْمَرْأَةِ وَالْعَبْدِ يَحْضُرَانِ الْمَغْنَمَ هَلْ يُقْسَمُ لَهُمَا شَيْءٌ وَإِنَّهُ لَيْسَ لَهُمَا شَيْءٌ إِلَّا أَنْ يُحْذَيَا وَكَتَبْتَ تَسْأَلُنِي عَنْ قَتْلِ الْوِلْدَانِ وَإِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَمْ يَقْتُلْهُمْ وَأَنْتَ فَلَا تَقْتُلْهُمْ إِلَّا أَنْ تَعْلَمَ مِنْهُمْ مَا عَلِمَ صَاحِبُ مُوسَى مِنْ الْغُلَامِ الَّذِي قَتَلَهُ وَكَتَبْتَ تَسْأَلُنِي عَنْ الْيَتِيمِ مَتَى يَنْقَطِعُ عَنْهُ اسْمُ الْيُتْمِ وَإِنَّهُ لَا يَنْقَطِعُ عَنْهُ اسْمُ الْيُتْمِ حَتَّى يَبْلُغَ وَيُؤْنَسَ مِنْهُ رُشْدٌ وَكَتَبْتَ تَسْأَلُنِي عَنْ ذَوِي الْقُرْبَى مَنْ هُمْ وَإِنَّا زَعَمْنَا أَنَّا هُمْ فَأَبَى ذَلِكَ عَلَيْنَا قَوْمُنَا و حَدَّثَنَاه عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ بِشْرٍ الْعَبْدِيُّ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ أُمَيَّةَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي سَعِيدٍ عَنْ يَزِيدَ بْنِ هُرْمُزَ قَالَ كَتَبَ نَجْدَةُ إِلَى ابْنِ عَبَّاسٍ وَسَاقَ الْحَدِيثَ بِمِثْلِهِ قَالَ أَبُو إِسْحَقَ حَدَّثَنِي عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ بِشْرٍ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بِهَذَا الْحَدِيثِ بِطُولِهِ

Kandi atugambiire [Ibn Abu Umar] atugambiire [Sufyan] kuruga ahari [Isma’il bin Umayyah] kuruga ahari [Sa’id Al Maqbiri] kuruga ahari [Yazid bin Hurmuz] akagira ati, ‘Najdah bin ‘Amir rimwe akahandiika ebaruha ahari [Ibn Abbas] ondiijo, kandi akabuuza aha kicweka ky’orutaro omu mwaka gwa 1990. emigabo y’omutaano? Kandi aha bikwatiraine n’okwita abaana, okuhwaho kw’okwikiriza kw’empumi kandi aha bikwatiraine na dzawil qurba, n’oha?’ obwo Ibn Abbas akagambira Yazid ati, 'Garukamu ebaruha ye, kuri ntarikwerarikirira ngu naija kuteekateeka ngu ninyeshushaniriza nk'omushema, nkaba ntarikwija kugarukamu ebaruha ye, handiika; ‘Buzima, wanbuuza aha mukazi n’omuhuuku abaayejumbire omu kushorooza ghanimah, akatunga omugabo gw’omutaano? Taratungire kicweka kimwe kureka bakamuha sente nkye. Kandi akabuzibwa aha kwita abaana, omu mazima Omutumwa wa Allah sallallaahu 'alaihi wasallam taraitsire abaana, n'ahabw'ekyo, otaita abaana, okwihaho nk'oku mwaba mwaheza kumanya ekyakozirwe munywani we Musa - Khidzir -ed- owaitsire omwana. Kandi okahandiika ebaruha ngu mbuuza aha nsharo z'efuuzi, okwikiriza kwabo nikuhwaho ryari? Okwikiriza okwo tikurikutaana n’empumi okuhitsya obu araahikye omu bukuru kandi obwengye bwe bukakura - akabaasa kwereeberera -. Okahandiika ebaruha ngu mbuuza aha dzawil qurba, n'oha buzima? Nkateekateeka ngu ndi omwe aharibo, kwonka abantu bangye bakatuhakanisa’. Kandi ku yaaherize kutugambira [Abdurrahman bin Bisyr Al ‘Abdi] atugambiire [Sufyan] atugambiire [Isma’il bin Umayyah] kuruga ahari [Sa’id bin Abu Sa’id] kuruga ahari [Yazid bin Hurmuz] akagira ati, ‘Najdah rimwe akahandiika ebaruha ahari [Ibn havedi the... Abu Ihsaq akagira ati; akangambira Abdurrahman bin Bisyr atugambiire Sufyan na hadiisi egi ndaingwa munonga’.

Hadith

Imam Muslim : 3379

حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ أَخْبَرَنَا وَهْبُ بْنُ جَرِيرِ بْنِ حَازِمٍ حَدَّثَنِي أَبِي قَالَ سَمِعْتُ قَيْسًا يُحَدِّثُ عَنْ يَزِيدَ بْنِ هُرْمُزَ ح و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمٍ وَاللَّفْظُ لَهُ قَالَ حَدَّثَنَا بَهْزٌ حَدَّثَنَا جَرِيرُ بْنُ حَازِمٍ حَدَّثَنِي قَيْسُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ يَزِيدَ بْنِ هُرْمُزَ قَالَ كَتَبَ نَجْدَةُ بْنُ عَامِرٍ إِلَى ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ فَشَهِدْتُ ابْنَ عَبَّاسٍ حِينَ قَرَأَ كِتَابَهُ وَحِينَ كَتَبَ جَوَابَهُ وَقَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ وَاللَّهِ لَوْلَا أَنْ أَرُدَّهُ عَنْ نَتْنٍ يَقَعُ فِيهِ مَا كَتَبْتُ إِلَيْهِ وَلَا نُعْمَةَ عَيْنٍ قَالَ فَكَتَبَ إِلَيْهِ إِنَّكَ سَأَلْتَ عَنْ سَهْمِ ذِي الْقُرْبَى الَّذِي ذَكَرَ اللَّهُ مَنْ هُمْ وَإِنَّا كُنَّا نَرَى أَنَّ قَرَابَةَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هُمْ نَحْنُ فَأَبَى ذَلِكَ عَلَيْنَا قَوْمُنَا وَسَأَلْتَ عَنْ الْيَتِيمِ مَتَى يَنْقَضِي يُتْمُهُ وَإِنَّهُ إِذَا بَلَغَ النِّكَاحَ وَأُونِسَ مِنْهُ رُشْدٌ وَدُفِعَ إِلَيْهِ مَالُهُ فَقَدْ انْقَضَى يُتْمُهُ وَسَأَلْتَ هَلْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقْتُلُ مِنْ صِبْيَانِ الْمُشْرِكِينَ أَحَدًا فَإِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَمْ يَكُنْ يَقْتُلُ مِنْهُمْ أَحَدًا وَأَنْتَ فَلَا تَقْتُلْ مِنْهُمْ أَحَدًا إِلَّا أَنْ تَكُونَ تَعْلَمُ مِنْهُمْ مَا عَلِمَ الْخَضِرُ مِنْ الْغُلَامِ حِينَ قَتَلَهُ وَسَأَلْتَ عَنْ الْمَرْأَةِ وَالْعَبْدِ هَلْ كَانَ لَهُمَا سَهْمٌ مَعْلُومٌ إِذَا حَضَرُوا الْبَأْسَ فَإِنَّهُمْ لَمْ يَكُنْ لَهُمْ سَهْمٌ مَعْلُومٌ إِلَّا أَنْ يُحْذَيَا مِنْ غَنَائِمِ الْقَوْمِ و حَدَّثَنِي أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ حَدَّثَنَا زَائِدَةُ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ الْأَعْمَشُ عَنْ الْمُخْتَارِ بْنِ صَيْفِيٍّ عَنْ يَزِيدَ بْنِ هُرْمُزَ قَالَ كَتَبَ نَجْدَةُ إِلَى ابْنِ عَبَّاسٍ فَذَكَرَ بَعْضَ الْحَدِيثِ وَلَمْ يُتِمَّ الْقِصَّةَ كَإِتْمَامِ مَنْ ذَكَرْنَا حَدِيثَهُمْ

Atugambiire [Ishaq bin Ibrahim] atugambiire [Wahb bin Jarir bin Hazim] akangambira [taata] akagira ati; Nkahurira [Qias] arikukigamba kuruga ahari [Yazid bin Hurmuz]. -omu muringo ogundi nikigambwa- Akangambira [Muhammad bin Hatim] obwo lafadz eri kuruga ahariwe, akagira ati; atugambiire [Bahz] atugambiire [Jarir bin Hazim] angambiire [Qais bin Sa’d] kuruga [Yazid bin Hurmuz] akagira ati, ‘Najdah bin ‘Amir rimwe akasindikira [Ibn Abbas] ebaruha’. Yazid bin Hurmuz akagira ati, ‘Nkareeba Ibn Abbas obu yaabaire naashoma ebaruha ye kandi ku yaagarukiremu ebaruha ye, Ibn Abbas akagira ati, ‘Na Allah, kuri ntarikwerarikirira ngu naija kunreeba kubi, nkaba ntarikwija kugarukamu ebaruha ye kandi n’okumuhimbisa’. Yazid akagira ati: Reero Ibn Abbas akagarukamu ebaruha ye ati, buzima, mwabuuza aha bya Dzawil Qurba nk’oku Allah yaagambire, buzimazima n’oha? Omu mazima, turi omu nteekateeka ngu abanyabuzaare ba nabi sallallaahu ‘alaihi wasallam nitwe, kwonka abantu baitu nibatuhakanisa. Nobuuza ngu okwikiriza nikwija kuhwaho ryari? Omu mazima, okusharaho okwikiriza n’okugira ngu omuntu yaaba aine obushwere kandi akuzire omu bwengye bwe - arikubaasa kwereeberera -ed-, kandi arikubaasa kukoresa gye eby’obugaiga bye, obwo okwikiriza kuba kumusharaho. Kandi nobuuza ngu nabi saw akaita abaana ba Mushriki? Buzima, Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam taraitsire abaana baabo na kakye, n’ahabw’ekyo otaita abaana okwihaho waaba noomanya kuruga aharibo nk’oku Khidzir yaabaire naamanya owaitsire omwana muto. Nobuuza aha muhuuku n’omukazi, bombi nibatunga omugabo gumwe bombi baaba nibeejumba omu rutaro? Omu mazima, tibarikutunga omugabo gumwe, kureka nibatunga omugabo mukye gw’obugaiga bwa Ghanimah’. Kandi kikagambirwa nyowe [Abu Kuraib] atugambiire [Abu Usamah] atugambiire [Za`idah] atugambiire [Sulaiman, Al A’masy] kuruga ahari [Al Mukhtar bin Shaifi] kuruga ahari [Yazid bin Hurmuz] akagira ati, ‘Najdah rimwe akatuma ebaruha ahari [Ibn the the Habbad] kwonka ti kicweka kya Habba. okuhikiirira, nk’oku hadiisi ei twagambaho kuruga omu hadiisi yaabo ehikire’.

Hadith

Imam Muslim : 3380

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحِيمِ بْنُ سُلَيْمَانَ عَنْ هِشَامٍ عَنْ حَفْصَةَ بِنْتِ سِيرِينَ عَنْ أُمِّ عَطِيَّةَ الْأَنْصَارِيَّةِ قَالَتْ غَزَوْتُ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَبْعَ غَزَوَاتٍ أَخْلُفُهُمْ فِي رِحَالِهِمْ فَأَصْنَعُ لَهُمْ الطَّعَامَ وَأُدَاوِي الْجَرْحَى وَأَقُومُ عَلَى الْمَرْضَى و حَدَّثَنَا عَمْرٌو النَّاقِدُ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ حَسَّانَ بِهَذَا الْإِسْنَادِ نَحْوَهُ

Atugambiire [Abu Bakr bin Abu Syaibah] atugambiire [Abdurrahim bin Sulaiman] kuruga [Hsyam] kuruga [Hafshah bint Sirin] kuruga [Ummu ‘Athiyah Al Anshariyah] akagira ati, ‘Obwire obumwe nkarwaana hamwe na nabi omu nyanja yaabo, nkabateera enkambi ahabw’enyanja yaabo. abahutaire n’okureeberera abarwaire’. Kandi atugambiire [‘Amru An Naqid] atugambiire [Yazid bin Harun] atugambiire [Hsyam bin Hasan] n’isnad nk’egi’.