Imam Muslim : 301
حَدَّثَنِي يُونُسُ بْنُ عَبْدِ الْأَعْلَى الصَّدَفِيُّ أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ قَالَ أَخْبَرَنِي عَمْرُو بْنُ الْحَارِثِ أَنَّ بَكْرَ بْنَ سَوَادَةَ حَدَّثَهُ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرِو بْنِ الْعَاصِ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَلَا قَوْلَ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ فِي إِبْرَاهِيمَ { رَبِّ إِنَّهُنَّ أَضْلَلْنَ كَثِيرًا مِنْ النَّاسِ فَمَنْ تَبِعَنِي فَإِنَّهُ مِنِّي } الْآيَةَ وَقَالَ عِيسَى عَلَيْهِ السَّلَام { إِنْ تُعَذِّبْهُمْ فَإِنَّهُمْ عِبَادُكَ وَإِنْ تَغْفِرْ لَهُمْ فَإِنَّكَ أَنْتَ الْعَزِيزُ الْحَكِيمُ } فَرَفَعَ يَدَيْهِ وَقَالَ اللَّهُمَّ أُمَّتِي أُمَّتِي وَبَكَى فَقَالَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ يَا جِبْرِيلُ اذْهَبْ إِلَى مُحَمَّدٍ وَرَبُّكَ أَعْلَمُ فَسَلْهُ مَا يُبْكِيكَ فَأَتَاهُ جِبْرِيلُ عَلَيْهِ السَّلَام فَسَأَلَهُ فَأَخْبَرَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمَا قَالَ وَهُوَ أَعْلَمُ فَقَالَ اللَّهُ يَا جِبْرِيلُ اذْهَبْ إِلَى مُحَمَّدٍ فَقُلْ إِنَّا سَنُرْضِيكَ فِي أُمَّتِكَ وَلَا نَسُوءُكَ
Atugambiire [Yunus bin Abdul A’la ash-Shadafi] atugambiire [Ibnu Wahb] akagira ngu, atugambiire [Amru bin al-Harits] ngu [Bakr bin Sawadah] amugambiire kuruga ahari [Abdurrahman bin Jubair] kuruga ahari [Abdullah bin ‘Amr bin’allahal sa’. omurundi gumwe akashoma ekigambo kya Allah ahari Ibrahim: '-Ai Mukama wangye, buzima Ebishushani ebi bihabisa abantu baingi, n'ahabw'ekyo weena orikunkuratira, obwo buzima omuntu ogwo ari omu guruupu yangye-' -Ks. Ibrahim: 36- kuhika aha muheru gw’orunyiriri. Kandi ahari Isa Alaihissalam: '-Ku oraabe noobabonabonesa, obwo buzima n'abaheereza baawe, kandi ku oraabe noobasaasira, obwo buzima ori ow'amaani, ow'obwengye-' -Ks. Al Maidah: 118-, bwanyima yaimutsya emikono yombi obwo arikushaba ati: ‘Ai Allah, juna abantu bangye, juna abantu bangye,’ aine amarira omu maisho. Bwanyima Allah 'azza wajalla akagambira maraika Gabriel ati: 'Gyenda owa Muhammad - kandi Rabb waawe niwe arikumanya gye - omubuuze oti 'Niki ekirikukureetera kurira? ’ N’ahabw’ekyo maraika Gaburieli akamubuuza, kandi we sallallaahu ‘alaihi wasallam yamugarukamu n’eki Allah yagambire - kandi Allah niwe arikukimanya gye -. Reero Allah akagira ati: 'Iwe Jibril, gyenda ahari Muhammad ogambire ngu Nitwija kukushemeza n'abantu baawe kandi titurikwija kukushaasha ahabw'ekyo -Nitwija kujuna abantu baawe boona-pent-''.
Imam Muslim : 302
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسٍ أَنَّ رَجُلًا قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَيْنَ أَبِي قَالَ فِي النَّارِ فَلَمَّا قَفَّى دَعَاهُ فَقَالَ إِنَّ أَبِي وَأَبَاكَ فِي النَّارِ
Atugambiire [Abu Bakr bin Abu Syaibah] atugambiire [Affan] atugambiire [Hammad bin Salamah] kuruga [Thabit] kuruga [Anas] ngu omushaija akabuuza ati, ‘Iwe Mutumwa wa Allah, taata ari nkahi?’. Akagarukamu ati, ‘Ari omuri gehena’. Omushaija ku yaarugireyo, yamweta, ati: Buzima, tata na sho bari omuri gehena.
Imam Muslim : 303
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ قَالَا حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ عُمَيْرٍ عَنْ مُوسَى بْنِ طَلْحَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ لَمَّا أُنْزِلَتْ هَذِهِ الْآيَةُ { وَأَنْذِرْ عَشِيرَتَكَ الْأَقْرَبِينَ } دَعَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قُرَيْشًا فَاجْتَمَعُوا فَعَمَّ وَخَصَّ فَقَالَ يَا بَنِي كَعْبِ بْنِ لُؤَيٍّ أَنْقِذُوا أَنْفُسَكُمْ مِنْ النَّارِ يَا بَنِي مُرَّةَ بنِ كَعْبٍ أَنْقِذُوا أَنْفُسَكُمْ مِنْ النَّارِ يَا بَنِي عَبْدِ شَمْسٍ أَنْقِذُوا أَنْفُسَكُمْ مِنْ النَّارِ يَا بَنِي عَبْدِ مَنَافٍ أَنْقِذُوا أَنْفُسَكُمْ مِنْ النَّارِ يَا بَنِي هَاشِمٍ أَنْقِذُوا أَنْفُسَكُمْ مِنْ النَّارِ يَا بَنِي عَبْدِ الْمُطَّلِبِ أَنْقِذُوا أَنْفُسَكُمْ مِنْ النَّارِ يَا فَاطِمَةُ أَنْقِذِي نَفْسَكِ مِنْ النَّارِ فَإِنِّي لَا أَمْلِكُ لَكُمْ مِنْ اللَّهِ شَيْئًا غَيْرَ أَنَّ لَكُمْ رَحِمًا سَأَبُلُّهَا بِبَلَالِهَا و حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ الْقَوَارِيرِيُّ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ عُمَيْرٍ بِهَذَا الْإِسْنَادِ وَحَدِيثُ جَرِيرٍ أَتَمُّ وَأَشْبَعُ
Atugambiire [Qutaibah bin Sa’id] na [Zuhair bin Harb] bombi bakagira, atugambiire [Jarir] kuruga ahari [Abdul Malik bin Umair] kuruga ahari [Musa bin Talhah] kuruga ahari [Abu Hurairah] akagira ati, ‘Orunyiriri ku rwashuuma: ‘-Ha okurabura abanyabuzaare baawe aba haihi -Q-’. 214-. Nahabwekyo Rasulullah akeeta aba Quraysh kuhisya obu boona bateeraine. Rasulullah sallallahu ‘alaihi wasallam, bwanyima akagamba omu bwijwire n’omu bwijwire. Akagaruka yagira ati: ‘Iwe Bani Ka’ab bin Luaiy, mwejune Gehena. Imwe Bani Murrah bin Ka'ab, mwejune omuri Gehena. Iwe Banu Abdul Shams, mwejune omuri Gehena. Iwe Bani Abdul Manaf, mwejune omuri Gehena. Imwe Bani Hashim, mwejune omuri Gehena. Iwe Bani Abdul Muttalib, mwejune omuri Gehena. Iwe Fatimah, oyejune kuruga omu Gehena. Mazima tindikugira amaani makye g’okuhakanisa okubonabonesibwa kwa Allah ahariiwe na kakye, okwihaho ngu muri abanyabuzaare bangye, n’ahabw’ekyo ninyija kukwatira hamwe enkoragana z’abanyabuzaare abo’. Kandi kikatugambirwa [Ubaidullah bin Umar Al Qawariri] akatugambira [Abu Awanah] kuruga ahari [Abdul Malik bin Umair] na sanad egi, kwonka hadiisi ya Jarir neekiraho kuhikiirira.
Imam Muslim : 304
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ وَيُونُسُ بْنُ بُكَيْرٍ قَالَا حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ لَمَّا نَزَلَتْ { وَأَنْذِرْ عَشِيرَتَكَ الْأَقْرَبِينَ } قَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى الصَّفَا فَقَالَ يَا فَاطِمَةُ بِنْتَ مُحَمَّدٍ يَا صَفِيَّةُ بِنْتَ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ يَا بَنِي عَبْدِ الْمُطَّلِبِ لَا أَمْلِكُ لَكُمْ مِنْ اللَّهِ شَيْئًا سَلُونِي مِنْ مَالِي مَا شِئْتُمْ
Atugambiire [Muhammad bin Abdullah bin Numair] atugambiire [Waki’] na [Yunus bin Bukair] bombi bakagira, atugambiire [Hysyam bin Urwah] kuruga [ishe] kuruga [Aisyah] akagira ati, ‘Orunyiriri ku rwashuuma, ‘-Kandi muhe okurabura kwa Allace ow’omu ka yanyu ey’ahamara- be upon him) akeemerera aha Shafa yagira ati: ‘Iwe Fatima bint Muhammad, iwe Shafiyah bint Abdul Muthtalib, iwe abaana ba Abdul Muthtalib, tindikugira amaani makye g’okuhakanisa ekifubiro kya Allah kuruga ahariimwe, n’ahabw’ekyo nimushaba omu by’obugaiga byangye nk’oku murikwenda.
Imam Muslim : 305
و حَدَّثَنِي حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ قَالَ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ أَخْبَرَنِي ابْنُ الْمُسَيَّبِ وَأَبُو سَلَمَةَ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حِينَ أُنْزِلَ عَلَيْهِ { وَأَنْذِرْ عَشِيرَتَكَ الْأَقْرَبِينَ } يَا مَعْشَرَ قُرَيْشٍ اشْتَرُوا أَنْفُسَكُمْ مِنْ اللَّهِ لَا أُغْنِي عَنْكُمْ مِنْ اللَّهِ شَيْئًا يَا بَنِي عَبْدِ الْمُطَّلِبِ لَا أُغْنِي عَنْكُمْ مِنْ اللَّهِ شَيْئًا يَا عَبَّاسَ بْنَ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ لَا أُغْنِي عَنْكَ مِنْ اللَّهِ شَيْئًا يَا صَفِيَّةُ عَمَّةَ رَسُولِ اللَّهِ لَا أُغْنِي عَنْكِ مِنْ اللَّهِ شَيْئًا يَا فَاطِمَةُ بِنْتَ رَسُولِ اللَّهِ سَلِينِي بِمَا شِئْتِ لَا أُغْنِي عَنْكِ مِنْ اللَّهِ شَيْئًا و حَدَّثَنِي عَمْرٌو النَّاقِدُ حَدَّثَنَا مُعَاوِيَةُ بْنُ عَمْرٍو حَدَّثَنَا زَائِدَةُ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ ذَكْوَانَ عَنْ الْأَعْرَجِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَ هَذَا
Kandi angambiire [Harmalah bin Yahya] atugambiire [Ibn Wahab] akagira ati, angambire [Yunus] kuruga ahari [Ibn Shihab] akagira ati, angambire [Ibn al-Musayyab] na [Abu Salamah bin Abdurrahman] ngu [Abu Salamah bin Abdurrahman] akagira ati, ‘Eki kikaba kigambire ngu Omutumwa wa Allah akagira ati. ahariwe: '-Kandi ohe okurabura ab'omu ka yaawe eya haihi- ' -Ebibuuzo. 214-. Akagira ati: ‘Imwe guruupu ya Quraysh, mwegure ahari Allah, tindikubaasa kubarinda ekifubiro kya Allah na kakye, imwe Bani Abd al-Muththalib, tindikubaasa kubarinda ekibonerezo kya Allah na kakye, imwe Abbas bin Abd al-Muththalib, tindikubaasa kubarinda ekifubiro kya Allah, imwe Shaunt of the Allah’. Omutumwa wa Allah, tindikubaasa kukurinda ekibonerezo kya Allah na kakye, iwe Fatimah bint Rasulullah, nshabe eki orikwenda kyona, tindikubaasa kukurinda ekibonerezo kya Allah na kakye’. Kandi kikangambirwa [Amru an-Naqid] yangira ngu [Muawiyah bin Amru] yangira [Zaidah] yangira [Abdullah bin Dzakwan] kuruga ahari [al-A’raj] kuruga ahari [Abu Hurairah] kuruga ahari nabi saw.
Imam Muslim : 306
حَدَّثَنَا أَبُو كَامِلٍ الْجَحْدَرِيُّ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ حَدَّثَنَا التَّيْمِيُّ عَنْ أَبِي عُثْمَانَ عَنْ قَبِيصَةَ بْنِ الْمُخَارِقِ وَزُهَيْرِ بْنِ عَمْرٍو قَالَا لَمَّا نَزَلَتْ { وَأَنْذِرْ عَشِيرَتَكَ الْأَقْرَبِينَ } قَالَ انْطَلَقَ نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى رَضْمَةٍ مِنْ جَبَلٍ فَعَلَا أَعْلَاهَا حَجَرًا ثُمَّ نَادَى يَا بَنِي عَبْدِ مَنَافَاهْ إِنِّي نَذِيرٌ إِنَّمَا مَثَلِي وَمَثَلُكُمْ كَمَثَلِ رَجُلٍ رَأَى الْعَدُوَّ فَانْطَلَقَ يَرْبَأُ أَهْلَهُ فَخَشِيَ أَنْ يَسْبِقُوهُ فَجَعَلَ يَهْتِفُ يَا صَبَاحَاهْ و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الْأَعْلَى حَدَّثَنَا الْمُعْتَمِرُ عَنْ أَبِيهِ حَدَّثَنَا أَبُو عُثْمَانَ عَنْ زُهَيْرِ بْنِ عَمْرٍو وَقَبِيصَةَ بْنِ مُخَارِقٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِنَحْوِهِ
Atugambiire [Abu Kamil al-Jahdari] atugambiire [Yazid bin Zurai’] atugambiire [at-Taimi] kuruga ahari [Abu Uthman] kuruga ahari [Qabishah bin al-Mukhariq] na [Zuhair bin Amru] bombi bakagira bati, ‘Orunyiriri ku rwashohoziibwe: ‘okukinga eka yaawe ku-’. 214-. Akagira ati: ‘Nabi sallallaahu ‘alaihi wasallam akaza aha rukiri aha rushozi, reero yaatemba orukiri orurikukirayo oburaingwa, reero yaagamba n’eiraka rihango ati: ‘Ei baana ba Abd Manaf, buzimazima ndi omurabura, buzima enfumu yangye n’eyaawe neeshushana n’enfumu y’omushaija owaareebire omuzigu bwanyima y’eka ye ekaba eri efraid ya we, reero yatandika kugamba n'eiraka rihango ati, 'Ei banywani bangye''. Kandi kikangambirwa [Muhammad bin Abd al-A’la] yangira [al-Mu’tamir] kuruga ahari [ishe] yangira [Abu Uthman] kuruga ahari [Zuhair bin Amru] na [Qabishah bin Mukhariq] kuruga ahari nabi n’ebirikushushana n’ebyo’.
Imam Muslim : 307
و حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلَاءِ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ عَمْرِو بْنِ مُرَّةَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ لَمَّا نَزَلَتْ هَذِهِ الْآيَةُ { وَأَنْذِرْ عَشِيرَتَكَ الْأَقْرَبِينَ } وَرَهْطَكَ مِنْهُمْ الْمُخْلَصِينَ خَرَجَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى صَعِدَ الصَّفَا فَهَتَفَ يَا صَبَاحَاهْ فَقَالُوا مَنْ هَذَا الَّذِي يَهْتِفُ قَالُوا مُحَمَّدٌ فَاجْتَمَعُوا إِلَيْهِ فَقَالَ يَا بَنِي فُلَانٍ يَا بَنِي فُلَانٍ يَا بَنِي فُلَانٍ يَا بَنِي عَبْدِ مَنَافٍ يَا بَنِي عَبْدِ الْمُطَّلِبِ فَاجْتَمَعُوا إِلَيْهِ فَقَالَ أَرَأَيْتَكُمْ لَوْ أَخْبَرْتُكُمْ أَنَّ خَيْلًا تَخْرُجُ بِسَفْحِ هَذَا الْجَبَلِ أَكُنْتُمْ مُصَدِّقِيَّ قَالُوا مَا جَرَّبْنَا عَلَيْكَ كَذِبًا قَالَ فَإِنِّي نَذِيرٌ لَكُمْ بَيْنَ يَدَيْ عَذَابٍ شَدِيدٍ قَالَ فَقَالَ أَبُو لَهَبٍ تَبًّا لَكَ أَمَا جَمَعْتَنَا إِلَّا لِهَذَا ثُمَّ قَامَ فَنَزَلَتْ هَذِهِ السُّورَةُ تَبَّتْ يَدَا أَبِي لَهَبٍ وَقَدْ تَبَّ كَذَا قَرَأَ الْأَعْمَشُ إِلَى آخِرِ السُّورَةِ و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَأَبُو كُرَيْبٍ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ بِهَذَا الْإِسْنَادِ قَالَ صَعِدَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ذَاتَ يَوْمٍ الصَّفَا فَقَالَ يَا صَبَاحَاهْ بِنَحْوِ حَدِيثِ أَبِي أُسَامَةَ وَلَمْ يَذْكُرْ نُزُولَ الْآيَةِ { وَأَنْذِرْ عَشِيرَتَكَ الْأَقْرَبِينَ }
Kandi kitugambirwe [Abu Kuraib Muhammad bin al-‘Ala] akatugambira [Abu Usamah] kuruga ahari [al-A’masy] kuruga ahari [Amru bin Murrah] kuruga ahari [Sa’id bin Jubair] kuruga ahari [Ibn Abbas] akagira ati, ‘Orunyiriri ku rwashohoziibwe haihi n’abanyabuzaare baawe abari haihi n’abanyabuzaare baawe, ’-Ha abanyabuzaare baawe abahikire. omutima gw’amazima-’ -Ebibuuzo. 214-. Nahabwekyo Rasulullah akarugayo yatemba orushozi Soffa yaagamba n’eiraka rihango nk’orikweta ati: ‘Ei banywani bangye’. Abamwe bakaba nibeebuuza ngu n’oha owaabaire naayomba. Abamwe aharibo bakagarukamu bati, ‘Muhammad’. N’ahabw’ekyo bakatandika kweteerana kumuhikaho. Bwanyima akagira ati: ‘Iwe Bani Fulan! Bani Fulan! Bani Fulan! Iwe Banu Abdul Manaf! Iwe Bani Abdul Mutaalib! ’ N’ahabw’ekyo boona bakamuhikaho. Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam bwanyima akagira ati: ‘Nooteekateeka ki ku ndaakugambire ngu ekibinja ky’abavugi b’embaraasi nikiija kurugayo kurabira ahansi y’orushozi oru kukutaahirira. Noija kunyikiriza? ’ Bagarukamu bati, ‘Titukashangireho orikubeihabeiha’. Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam akagaruka yagira ati: “Buzimazima, ninkureetera amakuru g’okutiinatiinisa ag’ekifubiro ky’obusaasi.” Ibn Abbas akagira ati, Abu Lahab akahana ati, 'Omubonabone! Notushaba kweteerana kuhurira enshonga egi yonka - nikwo kugira ngu tugambire amakuru g'okutiinatiinisa kw'okucwekyerezibwa -'. Bwanyima Abu Lahabu akagyenda. Nahabwekyo ebaruha ekashuuma: '-Emikono ya Abu Lahab ebiri neija kuhwaho, kandi buzima naija kutunga obuzibu-' Nikwo al-A'masy yashomire okuhitsya aha muheru gw'ebaruha'. Kandi akatugambira [Abu Bakr bin Abu Syaibah] na [Abu Kuraib], akagira ngu akatugambira [Abu Muawiyah] kuruga [al-A’masy] na sanad egi. Akagira ati, ‘Omutumwa wa Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam akatemba aha mutwe gwa Safa eizooba rimwe yagira ati, ‘Ei banywani bangye’, nk’oku hadiisi ya Abu Usamah eri, kandi taragambire aha kushururwa kw’ayayiti, ‘-Ha okurabura abanyabuzaare baawe aba haihi-’.
Imam Muslim : 308
و حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ الْقَوَارِيرِيُّ وَمُحَمَّدُ بْنُ أَبِي بَكْرٍ الْمُقَدَّمِيُّ وَمُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الْمَلِكِ الْأُمَوِيُّ قَالُوا حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ عُمَيْرٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْحَارِثِ بْنِ نَوْفَلٍ عَنْ الْعَبَّاسِ بْنِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ أَنَّهُ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ هَلْ نَفَعْتَ أَبَا طَالِبٍ بِشَيْءٍ فَإِنَّهُ كَانَ يَحُوطُكَ وَيَغْضَبُ لَكَ قَالَ نَعَمْ هُوَ فِي ضَحْضَاحٍ مِنْ نَارٍ وَلَوْلَا أَنَا لَكَانَ فِي الدَّرْكِ الْأَسْفَلِ مِنْ النَّارِ
Kandi kitugambiire [Ubaidullah bin Umar al-Qawariri] na [Muhammad bin Abu Bakr al-Muqaddami] na [Muhammad bin Abdul Malik al-Umawi] bakagira ngu, kitugambiire [Abu ‘Awanah] kuruga ahari [Abdul Malik bin-Umair] kuruga ahari [Abdullah bin-Na-Abdullah bin-A- Muththalib] ngu akagira ati, ‘Ei Mutumwa wa Allah! Noobaasa kuha Abu Talib ekintu kyona eky’omugasho? Mazima, naakurwanirira - nikwo kugira ngu, naahwera, naakuuma, naakuhikiiriza ebyetengo byawe byona - kandi aine ekiniga aha bazigu baawe ahabw’obukuumi bwawe? ’ Rasulullah akagarukamu n’ebigambo ebi: ‘Eego, ari omu Gehena erikukirayo kushenda. Kuri ntari nyowe, akaba naija kuba ari omu muriro ogutaraara oguri ahansi munonga.’
Imam Muslim : 309
حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ عُمَيْرٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْحَارِثِ قَالَ سَمِعْتُ الْعَبَّاسَ يَقُولُا قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ أَبَا طَالِبٍ كَانَ يَحُوطُكَ وَيَنْصُرُكَ فَهَلْ نَفَعَهُ ذَلِكَ قَالَ نَعَمْ وَجَدْتُهُ فِي غَمَرَاتٍ مِنْ النَّارِ فَأَخْرَجْتُهُ إِلَى ضَحْضَاحٍ و حَدَّثَنِيهِ مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ سُفْيَانَ قَالَ حَدَّثَنِي عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ عُمَيْرٍ قَالَ حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْحَارِثِ قَالَ أَخْبَرَنِي الْعَبَّاسُ بْنُ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ ح و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ سُفْيَانَ بِهَذَا الْإِسْنَادِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِنَحْوِ حَدِيثِ أَبِي عَوَانَةَ
Atugambiire [Ibn Abu Umar] atugambiire [Sufyan] kuruga ahari [Abdul Malik bin Umair] kuruga ahari [Abdullah bin al-Harits] akagira ati, ‘Nkahurira [al-Abbas] arikugira ati, ‘Nkagira nti, ‘Iwe Mutumwa wa Allah, Abu Talib akaba naakurinda kandi akakuhwera, eki kikabaho? ’ Akagarukamu ati: ‘Eego. Nkamushanga omu muriro gwa gehena reero bwanyima namunaga aheeru omu gehena erikukirayo obuhango." Kandi atugambiire [Muhammad bin Hatim] atugambiire [Yahya bin Sa’id] kuruga [Sufyan] akagira ati, atugambiire [Abdul Malik bin Umair] akagira ati, atugambiire [Abdullah bin-Balds akagira ngu] Abdul Muththalib]. -omu nshoboorora endiijo nikigambwa- Kandi atugambiire [Abu Bakr bin Abu Syaibah] atugambiire [Waki’] kuruga [Sufyan] na sanad egi, kuruga ahari Nabi saw.
Imam Muslim : 310
و حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا لَيْثٌ عَنْ ابْنِ الْهَادِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ خَبَّابٍ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ذُكِرَ عِنْدَهُ عَمُّهُ أَبُو طَالِبٍ فَقَالَ لَعَلَّهُ تَنْفَعُهُ شَفَاعَتِي يَوْمَ الْقِيَامَةِ فَيُجْعَلُ فِي ضَحْضَاحٍ مِنْ نَارٍ يَبْلُغُ كَعْبَيْهِ يَغْلِي مِنْهُ دِمَاغُهُ
Kandi kikatugambirwa [Qutaibah bin Sa’id] akatugambira [Laits] kuruga ahari [Ibn al-Had] kuruga ahari [Abdullah bin Khabbab] kuruga ahari [Abu Sa’id al-Khudri] ngu Rasulullah akagambaho rimwe aha rubaju rwe ahari ishento, Abu Talib. Nahabwekyo Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam akagira ati: ‘Okushaba kwangye kubaase kumuhwera aha kiro ky’okuzooka ngu bamute omu Gehena erikukirayo obuhango, omuriro guhikye aha bigyere bye kandi gureete obwongo bwe kufuka’.
Imam Muslim : 311
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَبِي بُكَيْرٍ حَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ سُهَيْلِ بْنِ أَبِي صَالِحٍ عَنْ النُّعْمَانِ بْنِ أَبِي عَيَّاشٍ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ أَدْنَى أَهْلِ النَّارِ عَذَابًا يَنْتَعِلُ بِنَعْلَيْنِ مِنْ نَارٍ يَغْلِي دِمَاغُهُ مِنْ حَرَارَةِ نَعْلَيْهِ
Atugambiire [Abu Bakr bin Abu Syaibah] atugambiire [Yahya bin Abu Bukari] atugambiire [Zuhair bin Muhammad] kuruga ahari [Suhail bin Abu Salih] kuruga ahari [an-Nu’man bin Abu Ayyasy] kuruga ahari [Abu Sa’id al-Khudri owa ‘Sahied’ akagira ati: abatuuragye ba gehena nibo barikukirayo kworoba omu kufubirwa, ajwaire enkaito ibiri kuruga omu muriro gwa gehena ogu obwongo bwe bwabaire nibufuka ahabw’okwotsya kw’enkaito ze.’
Imam Muslim : 312
و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ حَدَّثَنَا ثَابِتٌ عَنْ أَبِي عُثْمَانَ النَّهْدِيِّ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَهْوَنُ أَهْلِ النَّارِ عَذَابًا أَبُو طَالِبٍ وَهُوَ مُنْتَعِلٌ بِنَعْلَيْنِ يَغْلِي مِنْهُمَا دِمَاغُهُ
Atugambiire [Abu Bakr bin Abu Syaibah] atugambiire [Affan] atugambiire [Hammad bin Salamah] atugambiire [Tsabit] kuruga ahari [Abu Uthman an-Nahdi] kuruga ahari [Ibn Abbas] ngu Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam akagira ati: ‘Niwe orikutuura omu ihanga eri, ajwaire enkaito ezirimu enkaito ibiri kandi obwongo bwe nibufuka ahabw’okwotsya kwazo zombi’.
Imam Muslim : 313
و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَابْنُ بَشَّارٍ وَاللَّفْظُ لِابْنِ الْمُثَنَّى قَالَا حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا إِسْحَقَ يَقُولُ سَمِعْتُ النُّعْمَانَ بْنَ بَشِيرٍ يَخْطُبُ وَهُوَ يَقُولُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ أَهْوَنَ أَهْلِ النَّارِ عَذَابًا يَوْمَ الْقِيَامَةِ لَرَجُلٌ تُوضَعُ فِي أَخْمَصِ قَدَمَيْهِ جَمْرَتَانِ يَغْلِي مِنْهُمَا دِمَاغُهُ
Kandi atugambiire [Muhammad bin al-Mutsanna] na [Ibn Basyyar] kandi lafazh n’eya Ibn al-Mutsanna, bombi bakagira ngu, atugambiire [Muhammad bin Ja’far] atugambiire [Syu’bah] akagira ati, nkahurira [Abu Ishaq] arikubanza arikugira ati, akahurira [N-I] akahurira Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam akagira ati: 'Buzima, omuntu ou ekibonerezo kye kiraabe kikye munonga aha kiro ky'okuzooka naija kuba ari omuntu oine amabaare abiri agateirwe aha bigyere bye kuruga Gehena, obwo obwongo bwe nibufuka ahabw'okwotsya kwabo bombi''.
Imam Muslim : 314
و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ النُّعْمَانِ بْنِ بَشِيرٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ أَهْوَنَ أَهْلِ النَّارِ عَذَابًا مَنْ لَهُ نَعْلَانِ وَشِرَاكَانِ مِنْ نَارٍ يَغْلِي مِنْهُمَا دِمَاغُهُ كَمَا يَغْلِ الْمِرْجَلُ مَا يَرَى أَنَّ أَحَدًا أَشَدُّ مِنْهُ عَذَابًا وَإِنَّهُ لَأَهْوَنُهُمْ عَذَابًا
Kandi kikatugambirwa [Abu Bakr bin Abu Syaibah] atugambiire [Abu Usamah] kuruga ahari [al-A’masy] kuruga ahari [Abu Ishaq] kuruga ahari [an-Nu’man bin Basyir] akagira ati: ‘Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam akagira ati: ‘Buzima, abo abatuuragye ba gehena nibo babiri kandi abaine omushana gw’omuriro emirunga y’enkaito kuruga omu muriro gwa gehena, ahu obwongo bwabo burafukye ahabw’okwotsya kw’enkaito. Ni nk'ekiyungu erikwotsya. Omuntu ogwo naahurira ngu tihaine orikubonabonesibwa munonga kumukira, n’obu okubonabonesibwa kwe kuraabe kuri okukye omuribo’.
Imam Muslim : 315
حَدَّثَنِي أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ غِيَاثٍ عَنْ دَاوُدَ عَنْ الشَّعْبِيِّ عَنْ مَسْرُوقٍ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ ابْنُ جُدْعَانَ كَانَ فِي الْجَاهِلِيَّةِ يَصِلُ الرَّحِمَ وَيُطْعِمُ الْمِسْكِينَ فَهَلْ ذَاكَ نَافِعُهُ قَالَ لَا يَنْفَعُهُ إِنَّهُ لَمْ يَقُلْ يَوْمًا رَبِّ اغْفِرْ لِي خَطِيئَتِي يَوْمَ الدِّينِ
Kikagambirwa nyowe [Abu Bakr bin Abu Syaibah] atugambiire [Hafs bin Ghiyats] kuruga [Dawud] kuruga [ash-Sya’bi] kuruga [Masruq] kuruga [Aisyah] akagira ati, ‘Nkagira nti, ‘Iwe Mutumwa wa Allah, Ibn Jud’an -omunyabuzaare we akaguma omu touhiliyyaor- omu bwire bwa Jahilachor fe. Mbwenu shi nikimugasira? ’ Akagarukamu ati: ‘Ngaaha. Tikirikumugasira, ahabwokuba taragizire ati: Mukama wangye, nsasira ebibi byangye aha kiro ky'okucwerwa orubanja.
Imam Muslim : 316
حَدَّثَنِي أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ إِسْمَعِيلَ بْنِ أَبِي خَالِدٍ عَنْ قَيْسٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ الْعَاصِ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ جِهَارًا غَيْرَ سِرٍّ يَقُولُ أَلَا إِنَّ آلَ أَبِي يَعْنِي فُلَانًا لَيْسُوا لِي بِأَوْلِيَاءَ إِنَّمَا وَلِيِّيَ اللَّهُ وَصَالِحُ الْمُؤْمِنِينَ
Akangambira [Ahmad bin Hambal] atugambiire [Muhammad bin Ja’far] atugambiire [Syu’bah] kuruga [Ismail bin Abu Khalid] kuruga [Qais] kuruga [Amru bin al-’Ash] akagira ati, ‘Nkahurira omutumwa wa Allah, eka yangye: Fulan, ti murinzi wangye, abarinzi bangye ni Allah kandi abaikiriza abahikirire''.
Imam Muslim : 317
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ سَلَّامِ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ الْجُمَحِيُّ حَدَّثَنَا الرَّبِيعُ يَعْنِي ابْنَ مُسْلِمٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ زِيَادٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ يَدْخُلُ مِنْ أُمَّتِي الْجَنَّةَ سَبْعُونَ أَلْفًا بِغَيْرِ حِسَابٍ فَقَالَ رَجُلٌ يَا رَسُولَ اللَّهِ ادْعُ اللَّهَ أَنْ يَجْعَلَنِي مِنْهُمْ قَالَ اللَّهُمَّ اجْعَلْهُ مِنْهُمْ ثُمَّ قَامَ آخَرُ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ ادْعُ اللَّهَ أَنْ يَجْعَلَنِي مِنْهُمْ قَالَ سَبَقَكَ بِهَا عُكَّاشَةُ و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ سَمِعْتُ مُحَمَّدَ بْنَ زِيَادٍ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا هُرَيْرَةَ يَقُولُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ بِمِثْلِ حَدِيثِ الرَّبِيعِ
Kitugambirwe [Abdurrahman bin Sallam bin Ubaidullah al-Jumahi] akatugambira [ar-Rabi’] - nikwo kugira ngu Ibn Muslim - kuruga ahari [Muhammad bin Ziyad] kuruga ahari [Abu Hurairah] ngu nabi akagaruzaho abantu obukumi mushanju na mushanju kuruga omu bantu bangye. Reero omushaija akagira ati, 'Iwe Mutumwa wa Allah, shaba Allah ngu nshoboororwe omuribo'. Kandi akashaba ati: ‘Ai Allah, omute omu guruupu yaabo’. Reero omuntu kuruga omukigombe kya Ansar nawe akeemerera yagira ati, 'Ei Mutumwa wa Allah, shaba Allah ngu mbe omuribo'. Akagira ati: 'Ukkasyah akubandiize''. Kandi kikatugambirwa [Muhammad bin Basysyar] atugambiire [Muhammad bin Ja’far] atugambiire [Syu’bah] ati, nkahurira [Muhammad bin Ziyad] akagira ati, nkahurira [Abu Hurairah] arikugira ati, ‘Nkahurira Rasulullah sallallahu ‘alabihi wasallam’ arikugira ati.
Imam Muslim : 318
حَدَّثَنِي حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ قَالَ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ حَدَّثَنِي سَعِيدُ بْنُ الْمُسَيَّبِ أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ حَدَّثَهُ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ يَدْخُلُ مِنْ أُمَّتِي زُمْرَةٌ هُمْ سَبْعُونَ أَلْفًا تُضِيءُ وُجُوهُهُمْ إِضَاءَةَ الْقَمَرِ لَيْلَةَ الْبَدْرِ قَالَ أَبُو هُرَيْرَةَ فَقَامَ عُكَّاشَةُ بْنُ مِحْصَنٍ الْأَسَدِيُّ يَرْفَعُ نَمِرَةً عَلَيْهِ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ ادْعُ اللَّهَ أَنْ يَجْعَلَنِي مِنْهُمْ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اللَّهُمَّ اجْعَلْهُ مِنْهُمْ ثُمَّ قَامَ رَجُلٌ مِنْ الْأَنْصَارِ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ادْعُ اللَّهَ أَنْ يَجْعَلَنِي مِنْهُمْ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَبَقَكَ بِهَا عُكَّاشَةُ
Atugambiire [Harmalah bin Yahya] atugambiire [Ibn Wahb] akagira ati, agambiire nyowe [Yunus] kuruga [Ibn Shihab] akagira ati, atugambiire [Sa’id bin al-Musayyab] ngu [Abu hurairah] akamugambira, akagira ati: ‘Nkahurira omutumwa wa Ruhanga arikugira ati: rukumi rwa Ummah yangye niziija kutaaha omuri Paradiso -hatariho obu babarwa, amaisho gaabo gakaba nigajwara nk’omushana gw’okwezi okuijwire’. Abu Hurairah akagira ati, ‘Ukkasyah bin Mihshan al-Asadi akeemerera aimutsya ekijwaro kye eky’emirongooti erikwera kandi yagira ati ‘Iwe Mutumwa wa Allah, shaba Allah ngu anhindure omwe aha guruupu yaabo’. Nahabwekyo Rasulullah akashaba ati: ‘Ai Allah, muhindure omwe aha guruupu yaabo’. Bwanyima Rasulullah akagira ati: 'Obandizeho Ukkasyah''.
Imam Muslim : 319
و حَدَّثَنِي حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي حَيْوَةُ قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو يُونُسَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ يَدْخُلُ الْجَنَّةَ مِنْ أُمَّتِي سَبْعُونَ أَلْفًا زُمْرَةٌ وَاحِدَةٌ مِنْهُمْ عَلَى صُورَةِ الْقَمَرِ
Atugambiire [Harmalah bin Yahya] atugambiire [Abdullah bin Wahb] akangambira [Haiwah] akagira ati, akangambira [Abu Yunus] kuruga [Abu Hurairah] ngu Omutumwa wa Allah (obusingye n’emigisha ya Allah bibe ahariwe) akagira ati: ‘Enkumi mushanju niziija kuba nk’abantu baabo boona kuruga omu Paradi yangye.
Imam Muslim : 320
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ خَلَفٍ الْبَاهِلِيُّ حَدَّثَنَا الْمُعْتَمِرُ عَنْ هِشَامِ بْنِ حَسَّانَ عَنْ مُحَمَّدٍ يَعْنِي ابْنَ سِيرِينَ قَالَ حَدَّثَنِي عِمْرَانُ قَالَ قَالَ نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَدْخُلُ الْجَنَّةَ مِنْ أُمَّتِي سَبْعُونَ أَلْفًا بِغَيْرِ حِسَابٍ قَالُوا وَمَنْ هُمْ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ هُمْ الَّذِينَ لَا يَكْتَوُونَ وَلَا يَسْتَرْقُونَ وَعَلَى رَبِّهِمْ يَتَوَكَّلُونَ فَقَامَ عُكَّاشَةُ فَقَالَ ادْعُ اللَّهَ أَنْ يَجْعَلَنِي مِنْهُمْ قَالَ أَنْتَ مِنْهُمْ قَالَ فَقَامَ رَجُلٌ فَقَالَ يَا نَبِيَّ اللَّهِ ادْعُ اللَّهَ أَنْ يَجْعَلَنِي مِنْهُمْ قَالَ سَبَقَكَ بِهَا عُكَّاشَةُ
Kitugambirwe [Yahya bin Khalaf al-bahili] atugambiire [al-Mu’tamir] kuruga ahari [Hsyam bin Hassan] kuruga ahari [Muhammad] - nikwo kugira ngu Ibn Sirin - akagira ati, akangira [Imran] akagira ati, ‘Omurangi sallallaahu ‘alaihi wasallam ow’abantu baingi akagira ati: ‘A . hatariho kubara’. Babuuza bati, 'N'oha, iwe Mutumwa wa Allah? ’ Akagarukamu ati: ‘N’abantu abatarikukora obujanjabi, abatarikukora ruqyah, kandi nibata obwesigye bwabo ahari Rabb waabo’. Reero Ukkasyah yayemerera yagira ati 'Munshabire Allah ante omu guruupu yaabo'. Akagira ati: ‘Ori omwe aharibo’. Omugambi akagira ati: ‘Omushaija akagira ati, ‘Iwe nabi wa Allah, nshabire Allah anhindure omwe aha guruupu yaabo’. Akagira ati: 'Obandizeho Ukkasyah''.