Embrasser l'Islam, cliquez ici
ISLAM AL-HAQ: QURAN & HADITH
(The True Islam)
Free Download / Download

Imam Muslim (الامام مسلم) - 5362 Hadith

Hadith

Imam Muslim : 281

حَدَّثَنَا حَجَّاجُ بْنُ الشَّاعِرِ حَدَّثَنَا أَبُو أَحْمَدَ الزُّبَيْرِيُّ حَدَّثَنَا قَيْسُ بْنُ سُلَيْمٍ الْعَنْبَرِيُّ قَالَ حَدَّثَنِي يَزِيدُ الْفَقِيرُ حَدَّثَنَا جَابِرُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ قَوْمًا يُخْرَجُونَ مِنْ النَّارِ يَحْتَرِقُونَ فِيهَا إِلَّا دَارَاتِ وُجُوهِهِمْ حَتَّى يَدْخُلُونَ الْجَنَّةَ

Mu wax nu [Hajjaj bin Ash-Sya'ir] wax nu [Abu Ahmad az-Zubairi] wax nu [Qais bin Sulaim al-Anbari] mu wax, wax ma [Yazid al-Faqir] wax nu [Jabir bin Abdullah] mu wax: 'Yoonul Yàlla a: génne ci safara bu tàng ci biir, lu moy seen kanam, ba ñuy dugg ci asamaan si'.

Hadith

Imam Muslim : 282

و حَدَّثَنَا حَجَّاجُ بْنُ الشَّاعِرِ حَدَّثَنَا الْفَضْلُ بْنُ دُكَيْنٍ حَدَّثَنَا أَبُو عَاصِمٍ يَعْنِي مُحَمَّدَ بْنَ أَبِي أَيُّوبَ قَالَ حَدَّثَنِي يَزِيدُ الْفَقِيرُ قَالَ كُنْتُ قَدْ شَغَفَنِي رَأْيٌ مِنْ رَأْيِ الْخَوَارِجِ فَخَرَجْنَا فِي عِصَابَةٍ ذَوِي عَدَدٍ نُرِيدُ أَنْ نَحُجَّ ثُمَّ نَخْرُجَ عَلَى النَّاسِ قَالَ فَمَرَرْنَا عَلَى الْمَدِينَةِ فَإِذَا جَابِرُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ يُحَدِّثُ الْقَوْمَ جَالِسٌ إِلَى سَارِيَةٍ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فَإِذَا هُوَ قَدْ ذَكَرَ الْجَهَنَّمِيِّينَ قَالَ فَقُلْتُ لَهُ يَا صَاحِبَ رَسُولِ اللَّهِ مَا هَذَا الَّذِي تُحَدِّثُونَ وَاللَّهُ يَقُولُ { إِنَّكَ مَنْ تُدْخِلْ النَّارَ فَقَدْ أَخْزَيْتَهُ } وَ { كُلَّمَا أَرَادُوا أَنْ يَخْرُجُوا مِنْهَا أُعِيدُوا فِيهَا } فَمَا هَذَا الَّذِي تَقُولُونَ قَالَ فَقَالَ أَتَقْرَأُ الْقُرْآنَ قُلْتُ نَعَمْ قَالَ فَهَلْ سَمِعْتَ بِمَقَامِ مُحَمَّدٍ عَلَيْهِ السَّلَام يَعْنِي الَّذِي يَبْعَثُهُ اللَّهُ فِيهِ قُلْتُ نَعَمْ قَالَ فَإِنَّهُ مَقَامُ مُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْمَحْمُودُ الَّذِي يُخْرِجُ اللَّهُ بِهِ مَنْ يُخْرِجُ قَالَ ثُمَّ نَعَتَ وَضْعَ الصِّرَاطِ وَمَرَّ النَّاسِ عَلَيْهِ قَالَ وَأَخَافُ أَنْ لَا أَكُونَ أَحْفَظُ ذَاكَ قَالَ غَيْرَ أَنَّهُ قَدْ زَعَمَ أَنَّ قَوْمًا يَخْرُجُونَ مِنْ النَّارِ بَعْدَ أَنْ يَكُونُوا فِيهَا قَالَ يَعْنِي فَيَخْرُجُونَ كَأَنَّهُمْ عِيدَانُ السَّمَاسِمِ قَالَ فَيَدْخُلُونَ نَهَرًا مِنْ أَنْهَارِ الْجَنَّةِ فَيَغْتَسِلُونَ فِيهِ فَيَخْرُجُونَ كَأَنَّهُمْ الْقَرَاطِيسُ فَرَجَعْنَا قُلْنَا وَيْحَكُمْ أَتُرَوْنَ الشَّيْخَ يَكْذِبُ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَرَجَعْنَا فَلَا وَاللَّهِ مَا خَرَجَ مِنَّا غَيْرُ رَجُلٍ وَاحِدٍ أَوْ كَمَا قَالَ أَبُو نُعَيْمٍ

Hajjaj bin Ash-Syair neena ñu [al-Fadll bin Dukain] neena ñu [Abu 'Ashim] - maanaam Muhamed bin Abu Ayyub - mu ne, wax ma [Yazid al-Faqir] mu ne: def hajj màkka. Bi nu jogee romb Medina, nu gis ni [Jabir bin Abdullah] dafa doon nettali hadiisu Yonent bi sallallaahu aleyhi wasallam ci askan wi, fekk mu jéng ci benn bant. Yazil Faqir niko, ci saasi mu wax ci Al-Jahannamiyyin. Mani ko yaw xaritu Yonent bi looy wax! Waaye Yàlla dafa wax ni: '-Dëgg la, képp ku ngeen dugal ci safara, ngeen koy toroxal dëgg-' -Qs. Ali Imran: 192-, ak aaya: '-Saa yu ñu bëggee génn ci, dina ñu ci dellu ci-' -Qs. Asjada: 20-. Lu ngeen di wax sama gaa yi? Jabir tontu ko, 'Ndax dangay jàng Al Quran? ' Nuni, 'waaw'. Jabir laajaat ko, ndax dégg nga position bu Muhamed sallallaahu aleyhi wasallam, maanaam di ñaanal ko Yàlla yónnee ci? Ma tontu, 'Waaw'. Jbir niko: 'Kon loolu mooy position Muhamed sallallaahu aleyhi wasallam mi ñuy sargal, mooy position bi Yàlla di génne nit ki mu génne -ci jahannama-'. Yazid neena, 'Ci noonu la Jabir wane ni ñuy teg shirath, nit ñi daal di koy romb'. Yazid niko, 'Maa ngi jaaxle lool ndax duma mucc ci lii. Li am mooy Jabir dafa gëm ni dina am nit ñu bari ñuy génn ci safara ginaaw bi ñu dundu ab diir'. Jabir niko, 'Loolu dafay tekki ni dañu génne ni xeeti këriñ yu ñuul yu ñuul'. Jabir daal di wax ni, 'ñu dugg ci benn ci dex yi ci asamaan si, ñu sangu ci, ñu génn ci dex gi melni këyit bu weex, nu dellu seen kër.' Nuni ko: "Yaw nga torox, ndax yaakaar nga ni sëriñ bii dafay fen ci turu Rasulullah sallallaahu aleyhi wasallam!" Nu dellu wallaahi kenn génnul ci nun lu dul benn nit rekk wala ni ko Abu Na’im waxee.

Hadith

Imam Muslim : 283

حَدَّثَنَا هَدَّابُ بْنُ خَالِدٍ الْأَزْدِيُّ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ أَبِي عِمْرَانَ وَثَابِتٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ يَخْرُجُ مِنْ النَّارِ أَرْبَعَةٌ فَيُعْرَضُونَ عَلَى اللَّهِ فَيَلْتَفِتُ أَحَدُهُمْ فَيَقُولُ أَيْ رَبِّ إِذْ أَخْرَجْتَنِي مِنْهَا فَلَا تُعِدْنِي فِيهَا فَيُنْجِيهِ اللَّهُ مِنْهَا

Daf nu wax [Haddab bin Khalid al-Azdi] newoon na nu [Hammad bin Salamah] ci [Abu Imran] ak [Thabit] ci [Anas bin Malik] ni Yonent bi dafa wax: 'Amoon na ñeenti nit ñu génn ci jahannama, kon benn ci ñoom, génne ma ci safara, bul ma delloo ci biir'. Kon Yàlla muccal ko ci safara'.

Hadith

Imam Muslim : 284

حَدَّثَنَا أَبُو كَامِلٍ فُضَيْلُ بْنُ حُسَيْنٍ الْجَحْدَرِيُّ وَمُحَمَّدُ بْنُ عُبَيْدٍ الْغُبَرِيُّ وَاللَّفْظُ لِأَبِي كَامِلٍ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَجْمَعُ اللَّهُ النَّاسَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ فَيَهْتَمُّونَ لِذَلِكَ و قَالَ ابْنُ عُبَيْدٍ فَيُلْهَمُونَ لِذَلِكَ فَيَقُولُونَ لَوْ اسْتَشْفَعْنَا عَلَى رَبِّنَا حَتَّى يُرِيحَنَا مِنْ مَكَانِنَا هَذَا قَالَ فَيَأْتُونَ آدَمَ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَيَقُولُونَ أَنْتَ آدَمُ أَبُو الْخَلْقِ خَلَقَكَ اللَّهُ بِيَدِهِ وَنَفَخَ فِيكَ مِنْ رُوحِهِ وَأَمَرَ الْمَلَائِكَةَ فَسَجَدُوا لَكَ اشْفَعْ لَنَا عِنْدَ رَبِّكَ حَتَّى يُرِيحَنَا مِنْ مَكَانِنَا هَذَا فَيَقُولُ لَسْتُ هُنَاكُمْ فَيَذْكُرُ خَطِيئَتَهُ الَّتِي أَصَابَ فَيَسْتَحْيِي رَبَّهُ مِنْهَا وَلَكِنْ ائْتُوا نُوحًا أَوَّلَ رَسُولٍ بَعَثَهُ اللَّهُ قَالَ فَيَأْتُونَ نُوحًا صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَيَقُولُ لَسْتُ هُنَاكُمْ فَيَذْكُرُ خَطِيئَتَهُ الَّتِي أَصَابَ فَيَسْتَحْيِي رَبَّهُ مِنْهَا وَلَكِنْ ائْتُوا إِبْرَاهِيمَ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الَّذِي اتَّخَذَهُ اللَّهُ خَلِيلًا فَيَأْتُونَ إِبْرَاهِيمَ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَيَقُولُ لَسْتُ هُنَاكُمْ وَيَذْكُرُ خَطِيئَتَهُ الَّتِي أَصَابَ فَيَسْتَحْيِي رَبَّهُ مِنْهَا وَلَكِنْ ائْتُوا مُوسَى صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الَّذِي كَلَّمَهُ اللَّهُ وَأَعْطَاهُ التَّوْرَاةَ قَالَ فَيَأْتُونَ مُوسَى صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَيَقُولُ لَسْتُ هُنَاكُمْ وَيَذْكُرُ خَطِيئَتَهُ الَّتِي أَصَابَ فَيَسْتَحْيِي رَبَّهُ مِنْهَا وَلَكِنْ ائْتُوا عِيسَى رُوحَ اللَّهِ وَكَلِمَتَهُ فَيَأْتُونَ عِيسَى رُوحَ اللَّهِ وَكَلِمَتَهُ فَيَقُولُ لَسْتُ هُنَاكُمْ وَلَكِنْ ائْتُوا مُحَمَّدًا صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَبْدًا قَدْ غُفِرَ لَهُ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِهِ وَمَا تَأَخَّرَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَيَأْتُونِي فَأَسْتَأْذِنُ عَلَى رَبِّي فَيُؤْذَنُ لِي فَإِذَا أَنَا رَأَيْتُهُ وَقَعْتُ سَاجِدًا فَيَدَعُنِي مَا شَاءَ اللَّهُ فَيُقَالُ يَا مُحَمَّدُ ارْفَعْ رَأْسَكَ قُلْ تُسْمَعْ سَلْ تُعْطَهْ اشْفَعْ تُشَفَّعْ فَأَرْفَعُ رَأْسِي فَأَحْمَدُ رَبِّي بِتَحْمِيدٍ يُعَلِّمُنِيهِ رَبِّي ثُمَّ أَشْفَعُ فَيَحُدُّ لِي حَدًّا فَأُخْرِجُهُمْ مِنْ النَّارِ وَأُدْخِلُهُمْ الْجَنَّةَ ثُمَّ أَعُودُ فَأَقَعُ سَاجِدًا فَيَدَعُنِي مَا شَاءَ اللَّهُ أَنْ يَدَعَنِي ثُمَّ يُقَالُ ارْفَعْ رَأْسَكَ يَا مُحَمَّدُ قُلْ تُسْمَعْ سَلْ تُعْطَهْ اشْفَعْ تُشَفَّعْ فَأَرْفَعُ رَأْسِي فَأَحْمَدُ رَبِّي بِتَحْمِيدٍ يُعَلِّمُنِيهِ ثُمَّ أَشْفَعُ فَيَحُدُّ لِي حَدًّا فَأُخْرِجَهُمْ مِنْ النَّارِ وَأُدْخِلُهُمْ الْجَنَّةَ قَالَ فَلَا أَدْرِي فِي الثَّالِثَةِ أَوْ فِي الرَّابِعَةِ قَالَ فَأَقُولُ يَا رَبِّ مَا بَقِيَ فِي النَّارِ إِلَّا مَنْ حَبَسَهُ الْقُرْآنُ أَيْ وَجَبَ عَلَيْهِ الْخُلُودُ قَالَ ابْنُ عُبَيْدٍ فِي رِوَايَتِهِ قَالَ قَتَادَةُ أَيْ وَجَبَ عَلَيْهِ الْخُلُودُ و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَمُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ قَالَا حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ عَنْ سَعِيدٍ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَجْتَمِعُ الْمُؤْمِنُونَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ فَيَهْتَمُّونَ بِذَلِكَ أَوْ يُلْهَمُونَ ذَلِكَ بِمِثْلِ حَدِيثِ أَبِي عَوَانَةَ وَقَالَ فِي الْحَدِيثِ ثُمَّ آتِيهِ الرَّابِعَةَ أَوْ أَعُودُ الرَّابِعَةَ فَأَقُولُ يَا رَبِّ مَا بَقِيَ إِلَّا مَنْ حَبَسَهُ الْقُرْآنُ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا مُعَاذُ بْنُ هِشَامٍ قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ أَنَّ نَبِيَّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ يَجْمَعُ اللَّهُ الْمُؤْمِنِينَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ فَيُلْهَمُونَ لِذَلِكَ بِمِثْلِ حَدِيثِهِمَا وَذَكَرَ فِي الرَّابِعَةِ فَأَقُولُ يَا رَبِّ مَا بَقِيَ فِي النَّارِ إِلَّا مَنْ حَبَسَهُ الْقُرْآنُ أَيْ وَجَبَ عَلَيْهِ الْخُلُودُ

Mu wax nu [Abu Kamil Fudlail bin Husain al-Jahdari] ak [Muhamed bin Ubaid al-Ghubari] ak [Abu Kamil] lafazh mu wax, mu wax nu [Abu Awanah] ci [Qatadah] ci [Anas bin Malik] mu ne: Àtte. Ca jamono jooju, dañu jàppoon ni mbirum ñaanal Yàlla lu am solo la. Ibn Ubaid dafa wax ni, 'Dañu leen xiir ñu laaj loolu. Ñu ni ko bu nu mënoon a ñaan Yàlla mu may nu noppalu ci linu nekk. Ba noppi ñu dem ca Yonent Yàlla Aadama Alayhissalaam, ne ko: “Yaw Aadama! Yaay baayu doomi Aadama yépp. Yàlla moo la bind ak ay loxoom sofli nala ab ruu ci sa yaram digal na malaaka yi ñu sukk ci yaw. Ñaanal nu ci kanamu sa Boroom, nga bàyyi nu noppalu ci jafe-jafe yii'. Aadama tontu ko ne: “Awma sañ-sañu ñaanal- Aadama tudd ci noonu njuumte yi mu defoon, yu taxoon mu am rus ci Yàlla ndax njuumte yooyu-waaye ñëw na ci Nóoyin, muy Yonent bi Yàlla jëkka yónni”. Ba noppi ñu dem seeti Yonent Yàlla Nuuh Alaihissalam,waaye mu ne ma duma nit ku man a ñaan – kon wax leen njuumte yi mu def ba tax mu rus ci Yàlla ndax njuumte yooyu-,waaye ñëwleen dajeek Yonent bi Ibrahim Alaihissalam mi ñu jàppe ne soppey Yàlla la. Ñu dem seeti Yonent Yàlla Ibrahim Alaihissalam,mu wax it ne du man maay ki am sañ-sañu ñaan – ci la wax ci njuumte yi mu def, yu tax mu am rus ci Yàlla ndax njuumte yooyu-waaye ñëw seeti Yonent Yàlla Muusaa Alaihissalam, mi Yàlla waxoon ak moom, jox ko Tawreet. Ñu dem seeti Yonent Yàlla Muusaa Alaihissalam,waaye mu ne it du man ma am sañ-sañu ñaan – ci ganaw mu tudd njuumte yi mu def, yu ko tax mu rus ci Yàlla ndax njuumte yooyu-waaye dangay ñëw ngir daje ak Yonent Yàlla Isaa Alaihissalam, ruuhu Yàlla ak kàddoom. Ñu dem itam ngir jàkkaarlook Yonent Yàlla Isaa Alaihissalam, ruuhu Yàlla ak ay kàddoom. Waaye mu wax it ne du man maa am sañ-sañu ñaanal, waaye yéen ñépp demleen ci Muhammad shallallahu aleyhi wasallam jaamub Yàlla mi nga xam ne jéggal nañu ko ay bàkkaaram yu jiitu ak yi ci topp. Rasulullaahu àleyhi wasallam wéyal kàddoom yi ne: «Dañu ñëw ci man, ci ganaw ma ñaan Yàlla ndigal. Jox nañu ma ndigal. Bima ko gisee, ma daanu sujjud. Mu wooma, ba noppi nima: “Yékkati sa bopp, yaw Muhamed! Wax dara, dina ñu la dégg. Ñaanleen, dina ñu leen jox. Ñaanal, dinaa nangu ñaan gi nga ñaan. Ma siggil sama bopp di sant Yàlla ci ngërëm yi ma Yàlla jàngal. Ba noppi ma ñaanal ko. Yàlla daf ma jox critères - nit ñu am sañ-sañu ñaanal. Ba noppi ma génne nit ñu bari ci jahannama, yóbbu leen ci asamaan si. Ba noppi ma sujjuwaat. Yàlla wooma ci nimu ko bëggee, ba noppi nima: “Yékkal sa bopp, yaw Muhamed! Wax ko, dina ñu la dégg. Ñaanleen, dina ñu leen jox. Ñaanal, dinaa nangu ñaan gi nga ñaan'. Kiy nettali Xasida gi ne na: "Xamuma lu wóor bu baax ñatteel bi yoon walla ñeenteelu yoon bi. Mu ne : “Yaw sama Boroom ! Nit ñi ba leegi ci jahannama ñooy ñi Al Quran tëye, maanaam nit ñi ñu jàpp ni dina ñu des ci jahannama." Ibn Ubaid dafa wax ci riwaa bi ni, 'Qatadah dafa wax, 'dafay tekki ni danga wara des ci jahannama ba fàww'. ci nun [Muhamed bin al-Mutsanna] ak [Muhamed bin Basyyar] ñoom ñaar ñu ngi wax, ginaaw bi ñu nu waxee [Ibn Abu Adi] ci [Sa'id] ci [Qatadah] ci [Anas] mu ne: 'Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam dafa wax: 'Gëmkat yi dañuy dajaloo ci bis bi ñuy yewwu. ci hadith bu Abu Awanah. Mu wax ci hadiis bi ne: ''Ci noonu ma ñëw ci moom ñeenteelu yoon wala ma dellusi ñeenteelu yoon, ba noppi ma ne: "Yaw sama Rabb, amul lenn lu des ludul ñi Al Qur'an tëye". Mu wax nu [Muhamed bin al-Mutsanna] wax nu [Mu'adz bin Hisham] mu ne, wax nu [sama pàppa] ci [Qatadah] ci [Anas bin Malik] ni Yonent bi ci Yàlla sallallaahu 'alaihi wasallam dafa wax: 'Yalla dajale gëm yi ci bis bi ñuy yewwoo ci ñaareel bi. hadith'. Mu tontu ñeenteelu yoon ne ko: 'Yaw sama kilifa, amul lenn lu des ci jahannama ludul ñi Al Qur'an tëj. Maanaam mooy dafa wara nekk ci moom ba fàww".

Hadith

Imam Muslim : 285

و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مِنْهَالٍ الضَّرِيرُ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ أَبِي عَرُوبَةَ وَهِشَامٌ صَاحِبُ الدَّسْتَوَائِيِّ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ح و حَدَّثَنِي أَبُو غَسَّانَ الْمِسْمَعِيُّ وَمُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى قَالَا حَدَّثَنَا مُعَاذٌ وَهُوَ ابْنُ هِشَامٍ قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ قَتَادَةَ حَدَّثَنَا أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ يَخْرُجُ مِنْ النَّارِ مَنْ قَالَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَكَانَ فِي قَلْبِهِ مِنْ الْخَيْرِ مَا يَزِنُ شَعِيرَةً ثُمَّ يَخْرُجُ مِنْ النَّارِ مَنْ قَالَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَكَانَ فِي قَلْبِهِ مِنْ الْخَيْرِ مَا يَزِنُ بُرَّةً ثُمَّ يَخْرُجُ مِنْ النَّارِ مَنْ قَالَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَكَانَ فِي قَلْبِهِ مِنْ الْخَيْرِ مَا يَزِنُ ذَرَّةً زَادَ ابْنُ مِنْهَالٍ فِي رِوَايَتِهِ قَالَ يَزِيدُ فَلَقِيتُ شُعْبَةَ فَحَدَّثْتُهُ بِالْحَدِيثِ فَقَالَ شُعْبَةُ حَدَّثَنَا بِهِ قَتَادَةُ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِالْحَدِيثِ إِلَّا أَنَّ شُعْبَةَ جَعَلَ مَكَانَ الذَّرَّةِ ذُرَةً قَالَ يَزِيدُ صَحَّفَ فِيهَا أَبُو بِسْطَامَ

Mu wax nu [Muhamed bin Minhal adl-Dlarir] wax nu [Yazid bin Zuray] wax nu [Sa'id bin Abu 'Arubah] ak [Hsyyam] xarit Ad-Dastawai, ci [Qatadah] ci [Anas bin Malik] mu ne: 'Rasulullah sallallaahu's. -ci beneen riwaat dafa wax- Te wax nañu ma [Abu Ghassan al-Misma'i] ak [Muhamed bin al-Mutsanna] ñoom ñaar ñépp neena ñu, wax nañu ko [Muadz] te moom Ibn Hisham, mu ne, waxoon nañu ma [sama pàppa] ci [Qatadah] waxoon nañu ko [Ana] mu ne: “Dina ñu génn ci jahannama, ñuy wax: “Laa Ilaaha Illaahu -amul yàlla bu yelloo jaamu ludul Yàlla-”, te ci xolam dafa amoon mbaax gu diis ni blé. Bu ko defee nit ku wax ni Laa Ilaaha Ilaahu -Amul yàlla bu yelloo jaamu ludul Yàlla-', te ci xolam amna mbaax bu diis ni mboq. Ci noonu lay génne ci safara, nit ki naan: 'Laa Ilaaha Illaahu -Amul yàlla bu yelloo jaamu ludul Yàlla-', te ci xolam amna mbaax bu diis ni peppu mboq. Ibnul Minhal dafa yokk ci taarixam; [Yazid] ni, 'Daje naa ak Syu'bah, teg ci ma wax ko hadiis bi, ci la [Syu'bah] wax, '[Qatadah] daf nu wax ci [Anas bin Malik] ci Yonent bi sallallaahu aleyhi wasallam ak hadith bii, 'Syu'bah bi tuddee Dzarrah Dzurrah'. Yazid niko, 'Abu Bistham juum ci bindam'.

Hadith

Imam Muslim : 286

حَدَّثَنَا أَبُو الرَّبِيعِ الْعَتَكِيُّ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ حَدَّثَنَا مَعْبَدُ بْنُ هِلَالٍ الْعَنَزِيُّ ح و حَدَّثَنَاه سَعِيدُ بْنُ مَنْصُورٍ وَاللَّفْظُ لَهُ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ حَدَّثَنَا مَعْبَدُ بْنُ هِلَالٍ الْعَنَزِيُّ قَالَ انْطَلَقْنَا إِلَى أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ وَتَشَفَّعْنَا بِثَابِتٍ فَانْتَهَيْنَا إِلَيْهِ وَهُوَ يُصَلِّي الضُّحَى فَاسْتَأْذَنَ لَنَا ثَابِتٌ فَدَخَلْنَا عَلَيْهِ وَأَجْلَسَ ثَابِتًا مَعَهُ عَلَى سَرِيرِهِ فَقَالَ لَهُ يَا أَبَا حَمْزَةَ إِنَّ إِخْوَانَكَ مِنْ أَهْلِ الْبَصْرَةِ يَسْأَلُونَكَ أَنْ تُحَدِّثَهُمْ حَدِيثَ الشَّفَاعَةِ قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدٌ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا كَانَ يَوْمُ الْقِيَامَةِ مَاجَ النَّاسُ بَعْضُهُمْ إِلَى بَعْضٍ فَيَأْتُونَ آدَمَ فَيَقُولُونَ لَهُ اشْفَعْ لِذُرِّيَّتِكَ فَيَقُولُ لَسْتُ لَهَا وَلَكِنْ عَلَيْكُمْ بِإِبْرَاهِيمَ عَلَيْهِ السَّلَام فَإِنَّهُ خَلِيلُ اللَّهِ فَيَأْتُونَ إِبْرَاهِيمَ فَيَقُولُ لَسْتُ لَهَا وَلَكِنْ عَلَيْكُمْ بِمُوسَى عَلَيْهِ السَّلَام فَإِنَّهُ كَلِيمُ اللَّهِ فَيُؤْتَى مُوسَى فَيَقُولُ لَسْتُ لَهَا وَلَكِنْ عَلَيْكُمْ بِعِيسَى عَلَيْهِ السَّلَام فَإِنَّهُ رُوحُ اللَّهِ وَكَلِمَتُهُ فَيُؤتَى عِيسَى فَيَقُولُ لَسْتُ لَهَا وَلَكِنْ عَلَيْكُمْ بِمُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأُوتَى فَأَقُولُ أَنَا لَهَا فَأَنْطَلِقُ فَأَسْتَأْذِنُ عَلَى رَبِّي فَيُؤْذَنُ لِي فَأَقُومُ بَيْنَ يَدَيْهِ فَأَحْمَدُهُ بِمَحَامِدَ لَا أَقْدِرُ عَلَيْهِ الْآنَ يُلْهِمُنِيهِ اللَّهُ ثُمَّ أَخِرُّ لَهُ سَاجِدًا فَيُقَالُ لِي يَا مُحَمَّدُ ارْفَعْ رَأْسَكَ وَقُلْ يُسْمَعْ لَكَ وَسَلْ تُعْطَهْ وَاشْفَعْ تُشَفَّعْ فَأَقُولُ رَبِّ أُمَّتِي أُمَّتِي فَيُقَالُ انْطَلِقْ فَمَنْ كَانَ فِي قَلْبِهِ مِثْقَالُ حَبَّةٍ مِنْ بُرَّةٍ أَوْ شَعِيرَةٍ مِنْ إِيمَانٍ فَأَخْرِجْهُ مِنْهَا فَأَنْطَلِقُ فَأَفْعَلُ ثُمَّ أَرْجِعُ إِلَى رَبِّي فَأَحْمَدُهُ بِتِلْكَ الْمَحَامِدِ ثُمَّ أَخِرُّ لَهُ سَاجِدًا فَيُقَالُ لِي يَا مُحَمَّدُ ارْفَعْ رَأْسَكَ وَقُلْ يُسْمَعْ لَكَ وَسَلْ تُعْطَهْ وَاشْفَعْ تُشَفَّعْ فَأَقُولُ أُمَّتِي أُمَّتِي فَيُقَالُ لِي انْطَلِقْ فَمَنْ كَانَ فِي قَلْبِهِ مِثْقَالُ حَبَّةٍ مِنْ خَرْدَلٍ مِنْ إِيمَانٍ فَأَخْرِجْهُ مِنْهَا فَأَنْطَلِقُ فَأَفْعَلُ ثُمَّ أَعُودُ إِلَى رَبِّي فَأَحْمَدُهُ بِتِلْكَ الْمَحَامِدِ ثُمَّ أَخِرُّ لَهُ سَاجِدًا فَيُقَالُ لِي يَا مُحَمَّدُ ارْفَعْ رَأْسَكَ وَقُلْ يُسْمَعْ لَكَ وَسَلْ تُعْطَهْ وَاشْفَعْ تُشَفَّعْ فَأَقُولُ يَا رَبِّ أُمَّتِي أُمَّتِي فَيُقَالُ لِي انْطَلِقْ فَمَنْ كَانَ فِي قَلْبِهِ أَدْنَى أَدْنَى أَدْنَى مِنْ مِثْقَالِ حَبَّةٍ مِنْ خَرْدَلٍ مِنْ إِيمَانٍ فَأَخْرِجْهُ مِنْ النَّارِ فَأَنْطَلِقُ فَأَفْعَلُ هَذَا حَدِيثُ أَنَسٍ الَّذِي أَنْبَأَنَا بِهِ فَخَرَجْنَا مِنْ عِنْدِهِ فَلَمَّا كُنَّا بِظَهْرِ الْجَبَّانِ قُلْنَا لَوْ مِلْنَا إِلَى الْحَسَنِ فَسَلَّمْنَا عَلَيْهِ وَهُوَ مُسْتَخْفٍ فِي دَارِ أَبِي خَلِيفَةَ قَالَ فَدَخَلْنَا عَلَيْهِ فَسَلَّمْنَا عَلَيْهِ فَقُلْنَا يَا أَبَا سَعِيدٍ جِئْنَا مِنْ عِنْدِ أَخِيكَ أَبِي حَمْزَةَ فَلَمْ نَسْمَعْ مِثْلَ حَدِيثٍ حَدَّثَنَاهُ فِي الشَّفَاعَةِ قَالَ هِيَهِ فَحَدَّثْنَاهُ الْحَدِيثَ فَقَالَ هِيَهِ قُلْنَا مَا زَادَنَا قَالَ قَدْ حَدَّثَنَا بِهِ مُنْذُ عِشْرِينَ سَنَةً وَهُوَ يَوْمَئِذٍ جَمِيعٌ وَلَقَدْ تَرَكَ شَيْئًا مَا أَدْرِي أَنَسِيَ الشَّيْخُ أَوْ كَرِهَ أَنْ يُحَدِّثَكُمْ فَتَتَّكِلُوا قُلْنَا لَهُ حَدِّثْنَا فَضَحِكَ وَقَالَ { خُلِقَ الْإِنْسَانُ مِنْ عَجَلٍ } مَا ذَكَرْتُ لَكُمْ هَذَا إِلَّا وَأَنَا أُرِيدُ أَنْ أُحَدِّثَكُمُوهُ ثُمَّ أَرْجِعُ إِلَى رَبِّي فِي الرَّابِعَةِ فَأَحْمَدُهُ بِتِلْكَ الْمَحَامِدِ ثُمَّ أَخِرُّ لَهُ سَاجِدًا فَيُقَالُ لِي يَا مُحَمَّدُ ارْفَعْ رَأْسَكَ وَقُلْ يُسْمَعْ لَكَ وَسَلْ تُعْطَ وَاشْفَعْ تُشَفَّعْ فَأَقُولُ يَا رَبِّ ائْذَنْ لِي فِيمَنْ قَالَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ قَالَ لَيْسَ ذَاكَ لَكَ أَوْ قَالَ لَيْسَ ذَاكَ إِلَيْكَ وَلَكِنْ وَعِزَّتِي وَكِبْرِيَائِي وَعَظَمَتِي وَجِبْرِيَائِي لَأُخْرِجَنَّ مَنْ قَالَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ قَالَ فَأَشْهَدُ عَلَى الْحَسَنِ أَنَّهُ حَدَّثَنَا بِهِ أَنَّهُ سَمِعَ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ أُرَاهُ قَالَ قَبْلَ عِشْرِينَ سَنَةً وَهُوَ يَوْمِئِذٍ جَمِيعٌ

Neena ñu [Abu ar-Rabi' al-'Ataki] newoon nañu [Hammad bin Zaid] newoon nañu [Ma'bad bin Hilal al-'Anazi] -ci beneen yoon, newoon nañu [Said bin Manshur] lafad bi ci moom la joge, newoon nañu [Hammad bin Zaid] newoon nañu [Hammad bin Zaid] newoon nañu [Hammad bin Zaid] "Nun dem gise ak [Anas bin Malik], nu laaj Thabit ndimbal, bi nu yeggee foofu nu gis ni moo njëkka ñaan. Ginaaw loolu Thabit laaj nu ndigal nu dugg daje ak moom. Anas daal di wax Thabit mu toog fimu toogoon, ci noonu la Thabit wax Anas niko: 'Yaw Abu Hamzah, say mbokk yu bawoo ci waa Basrah dañu lay sàkku nga wax leen hadith ñaan'. Anas ni ko: 'Muhamed shallallahu 'alaihi wasallam nettali nañu nu benn hadith, mu ni: 'Su bis àtte jotee, nit ñi dina ñu xëccoo ñeneen ñi, ñu ñëw ci Adam niko: 'Nanga ñaanal say doom'. Muni ma, 'Duma man ma am sañ-sañu ñaanal, waaye danga wara dem ci Ibrahim Alaihissalam, ndax mooy bëgg-bëggu ar-Rahmaan'. Ñu ñëw ci Ibrahim, mu tontu leen ne: 'Duma man ma am sañ-sañu ñaanal, waaye danga wara dem ci Musa Alaihissalam, ndax mooy Kalimullah'. Ci noonu la ñu jegee Musaa, mu tontu leen ne du man maa am sañ-sañu ñaan, waaye danga wara dem ci Isaa Alaihissalam, ndax moom xelu Yàlla la ak kàddoom. Ci noonu lañu jegee Jesus, mu tontu leen ne: “Duma man ma am sañ-sañu ñaanal, waaye danga wara ñëw ci Muhamed sallallaahu ‘aleyhi wasallam’. Ginaaw loolu ñu dem seeti Muhamed. Ma tontu ko ni man maa am sañ-sañu ñaanal Yàlla, ma dem ñaan sama Rabb ndigal, ñu may ma feeñ. Ma taxaw ci kanamam, di ko sargal ak sargal yu ma mënul wax leegi. Yalla mooma jox royuwaay. Ba noppi ma sukku ci kanamam. Ba noppi ñu ne ma: 'Yaw Muhamed, yékkati sa bopp, wax ñu dégg la, ñaan ñu jox la, ñaan ñaan ñu jox la'. Mani ko: "Yaw sama Rabb, sama ummah-sama ummah". Mu ne ko: Demal. Képp ku am ci sa xol diisaayu benn peppu blé wala mboq ci ngëm, génne ko ci safara! ’ Kon ma dem def ndigëlam, daldi dellu ca sama Boroom. Ba noppi, ma tagg ko ci tagg yooyu, daldi daanu ci moom, daal di koy sujjóot. Ba noppi ñu ne ma: 'Yaw Muhamed, yékkati sa bopp, wax ñu dégg la, ñaan ñu jox la, ñaan ñaan ñu jox la'. Moo tax ma ne, 'Sama askan, sama askan'. Ñu ne ma: 'Demal, képp ku am ci sa xol lu melni benn atome ngëm, nga génne ko ci safara'. Ba noppi ma dem, def ay ndigalam, ba noppi ma dellu ci sama Rabb, ba noppi ma sargal ko ci gërëm yooyu, ba noppi ma daanu sujju ci kanamam. Moo tax ñu ne ma: 'Yaw Muhamed, yékkati sa bopp, wax ñu dégg la, ñaan ñu jox la, ñaan ñaan ñu jox la'. Ma ni, 'Yaw sama Rabb, musal sama askan, sama askan'. Ba noppi ñu ne ma: 'Demal. Képp ku am ci sa xol lu gëna ndaw ci ngëm, génne ko ci safara'. Ci noonu ma dem ngir def ndigalam." Lii mooy hadith bu Anas bimu nu nettali. Ci noonu lanu génnee ci wetam, bi nu nekkee ci bàmmeel bi, nu ni, "Su nu delloo, yaw rus ci xalaatu -al-Hasan -al-Bashri-, ginaaw ga nu nuyu ko bimu nëbbee ci kër Abu Khalifah - ci noonu la gënoon wóor-'. Mu dellu ne ko ba noppi nu seeti ko, ba noppi nu nuyu ko. Nuni ko 'Yaw Abu Sa'id, nu ngi bawoo ci wetu sa rak Abu Hamza, musu nu dégg lu mel ni hadith bimu nu waxoon ci ñaan'. Abu Sa'id niko: "Wax ma loolu lan la". Ba noppi nu wax ko xasida bi. Abu Sa'id niko: "Yokk ko". Nu ni, 'du nu yokk dara'. Abu Sa'id ni ko: "Daf nu ko nettali ñaar fukki at ci ginaaw, ba noppi mu dajale lépp lu mu nettali, ba noppi bàyyi na ci. Xamuma ndax sheikh bi -Anas/Abu Hamzah- fàtte na wala bañ na leen ko wax ngir ngeen mëna wéeru ci man'. Nu tontu, 'Wax nu.' Abu Sa'id dafa reetaan bimu jàngee: '-Nit ñi dañu leen sàkk -ci jikko- ci gaaw- -Qs. Al Anbiya: 37-. Tudduma la laa aaya wii waaye dama la ko bëggoon a xamal - xadiis bi mooy -: ‘ci ganaw ma dellu ca sama Boroom ñeenteel bi yoon, gërëm ko ci tagg yooyule, daldi sukk di sujjóot. Ba noppi ñu ne ma: 'Yaw Muhamed, yékkati sa bopp, wax ñu dégg la, ñaan ñu jox la, ñaan ñaan ñu jox la'. Mani ko, "Yaw sama Rabb, may ma ndigal -génne ci safara- nit ku wax: 'Laa Ilaaha Ilaahu -Amul yàlla -yelloo jaamu- ludul Yàlla-'. Yàlla tontu ko ne: «Loolu du sa yelleef, wala loolu du sa yelleef buñu la jox, waaye ci sama kàttan, sama màgg, sama màgg, ak sama kàttan, dinaa dàq ki wax «Laa Ilaaha Ilaahu -amul yàlla -ku yelloo ñu jaamu ko ludul Yàlla-». Nettalib bi dafa wax ne: «Maa ngi seede ci turu [al-Hasan], ni daf nu wax ni dégg na [Anas bin Malik]. Daa melni Abu Sa'id dafa wax ni, balaa ñaar fukki at, te ci jamono jooju la dajale ay riwaatam yépp.

Hadith

Imam Muslim : 287

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَمُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ وَاتَّفَقَا فِي سِيَاقِ الْحَدِيثِ إِلَّا مَا يَزِيدُ أَحَدُهُمَا مِنْ الْحَرْفِ بَعْدَ الْحَرْفِ قَالَا حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بِشْرٍ حَدَّثَنَا أَبُو حَيَّانَ عَنْ أَبِي زُرْعَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ أُتِيَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَوْمًا بِلَحْمٍ فَرُفِعَ إِلَيْهِ الذِّرَاعُ وَكَانَتْ تُعْجِبُهُ فَنَهَسَ مِنْهَا نَهْسَةً فَقَالَ أَنَا سَيِّدُ النَّاسِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَهَلْ تَدْرُونَ بِمَ ذَاكَ يَجْمَعُ اللَّهُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ الْأَوَّلِينَ وَالْآخِرِينَ فِي صَعِيدٍ وَاحِدٍ فَيُسْمِعُهُمْ الدَّاعِي وَيَنْفُذُهُمْ الْبَصَرُ وَتَدْنُو الشَّمْسُ فَيَبْلُغُ النَّاسَ مِنْ الْغَمِّ وَالْكَرْبِ مَا لَا يُطِيقُونَ وَمَا لَا يَحْتَمِلُونَ فَيَقُولُ بَعْضُ النَّاسِ لِبَعْضٍ أَلَا تَرَوْنَ مَا أَنْتُمْ فِيهِ أَلَا تَرَوْنَ مَا قَدْ بَلَغَكُمْ أَلَا تَنْظُرُونَ مَنْ يَشْفَعُ لَكُمْ إِلَى رَبِّكُمْ فَيَقُولُ بَعْضُ النَّاسِ لِبَعْضٍ ائْتُوا آدَمَ فَيَأْتُونَ آدَمَ فَيَقُولُونَ يَا آدَمُ أَنْتَ أَبُو الْبَشَرِ خَلَقَكَ اللَّهُ بِيَدِهِ وَنَفَخَ فِيكَ مِنْ رُوحِهِ وَأَمَرَ الْمَلَائِكَةَ فَسَجَدُوا لَكَ اشْفَعْ لَنَا إِلَى رَبِّكَ أَلَا تَرَى إِلَى مَا نَحْنُ فِيهِ أَلَا تَرَى إِلَى مَا قَدْ بَلَغَنَا فَيَقُولُ آدَمُ إِنَّ رَبِّي غَضِبَ الْيَوْمَ غَضَبًا لَمْ يَغْضَبْ قَبْلَهُ مِثْلَهُ وَلَنْ يَغْضَبَ بَعْدَهُ مِثْلَهُ وَإِنَّهُ نَهَانِي عَنْ الشَّجَرَةِ فَعَصَيْتُهُ نَفْسِي نَفْسِي اذْهَبُوا إِلَى غَيْرِي اذْهَبُوا إِلَى نُوحٍ فَيَأْتُونَ نُوحًا فَيَقُولُونَ يَا نُوحُ أَنْتَ أَوَّلُ الرُّسُلِ إِلَى الْأَرْضِ وَسَمَّاكَ اللَّهُ عَبْدًا شَكُورًا اشْفَعْ لَنَا إِلَى رَبِّكَ أَلَا تَرَى مَا نَحْنُ فِيهِ أَلَا تَرَى مَا قَدْ بَلَغَنَا فَيَقُولُ لَهُمْ إِنَّ رَبِّي قَدْ غَضِبَ الْيَوْمَ غَضَبًا لَمْ يَغْضَبْ قَبْلَهُ مِثْلَهُ وَلَنْ يَغْضَبَ بَعْدَهُ مِثْلَهُ وَإِنَّهُ قَدْ كَانَتْ لِي دَعْوَةٌ دَعَوْتُ بِهَا عَلَى قَوْمِي نَفْسِي نَفْسِي اذْهَبُوا إِلَى إِبْرَاهِيمَ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَيَأْتُونَ إِبْرَاهِيمَ فَيَقُولُونَ أَنْتَ نَبِيُّ اللَّهِ وَخَلِيلُهُ مِنْ أَهْلِ الْأَرْضِ اشْفَعْ لَنَا إِلَى رَبِّكَ أَلَا تَرَى إِلَى مَا نَحْنُ فِيهِ أَلَا تَرَى إِلَى مَا قَدْ بَلَغَنَا فَيَقُولُ لَهُمْ إِبْرَاهِيمُ إِنَّ رَبِّي قَدْ غَضِبَ الْيَوْمَ غَضَبًا لَمْ يَغْضَبْ قَبْلَهُ مِثْلَهُ وَلَا يَغْضَبُ بَعْدَهُ مِثْلَهُ وَذَكَرَ كَذَبَاتِهِ نَفْسِي نَفْسِي اذْهَبُوا إِلَى غَيْرِي اذْهَبُوا إِلَى مُوسَى فَيَأْتُونَ مُوسَى صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَيَقُولُونَ يَا مُوسَى أَنْتَ رَسُولُ اللَّهِ فَضَّلَكَ اللَّهُ بِرِسَالَاتِهِ وَبِتَكْلِيمِهِ عَلَى النَّاسِ اشْفَعْ لَنَا إِلَى رَبِّكَ أَلَا تَرَى إِلَى مَا نَحْنُ فِيهِ أَلَا تَرَى مَا قَدْ بَلَغَنَا فَيَقُولُ لَهُمْ مُوسَى صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ رَبِّي قَدْ غَضِبَ الْيَوْمَ غَضَبًا لَمْ يَغْضَبْ قَبْلَهُ مِثْلَهُ وَلَنْ يَغْضَبَ بَعْدَهُ مِثْلَهُ وَإِنِّي قَتَلْتُ نَفْسًا لَمْ أُومَرْ بِقَتْلِهَا نَفْسِي نَفْسِي اذْهَبُوا إِلَى عِيسَى صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَيَأْتُونَ عِيسَى فَيَقُولُونَ يَا عِيسَى أَنْتَ رَسُولُ اللَّهِ وَكَلَّمْتَ النَّاسَ فِي الْمَهْدِ وَكَلِمَةٌ مِنْهُ أَلْقَاهَا إِلَى مَرْيَمَ وَرُوحٌ مِنْهُ فَاشْفَعْ لَنَا إِلَى رَبِّكَ أَلَا تَرَى مَا نَحْنُ فِيهِ أَلَا تَرَى مَا قَدْ بَلَغَنَا فَيَقُولُ لَهُمْ عِيسَى صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ رَبِّي قَدْ غَضِبَ الْيَوْمَ غَضَبًا لَمْ يَغْضَبْ قَبْلَهُ مِثْلَهُ وَلَنْ يَغْضَبَ بَعْدَهُ مِثْلَهُ وَلَمْ يَذْكُرْ لَهُ ذَنْبًا نَفْسِي نَفْسِي اذْهَبُوا إِلَى غَيْرِي اذْهَبُوا إِلَى مُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَيَأْتُونِّي فَيَقُولُونَ يَا مُحَمَّدُ أَنْتَ رَسُولُ اللَّهِ وَخَاتَمُ الْأَنْبِيَاءِ وَغَفَرَ اللَّهُ لَكَ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِكَ وَمَا تَأَخَّرَ اشْفَعْ لَنَا إِلَى رَبِّكَ أَلَا تَرَى مَا نَحْنُ فِيهِ أَلَا تَرَى مَا قَدْ بَلَغَنَا فَأَنْطَلِقُ فَآتِي تَحْتَ الْعَرْشِ فَأَقَعُ سَاجِدًا لِرَبِّي ثُمَّ يَفْتَحُ اللَّهُ عَلَيَّ وَيُلْهِمُنِي مِنْ مَحَامِدِهِ وَحُسْنِ الثَّنَاءِ عَلَيْهِ شَيْئًا لَمْ يَفْتَحْهُ لِأَحَدٍ قَبْلِي ثُمَّ يُقَالُ يَا مُحَمَّدُ ارْفَعْ رَأْسَكَ سَلْ تُعْطَهْ اشْفَعْ تُشَفَّعْ فَأَرْفَعُ رَأْسِي فَأَقُولُ يَا رَبِّ أُمَّتِي أُمَّتِي فَيُقَالُ يَا مُحَمَّدُ أَدْخِلْ الْجَنَّةَ مِنْ أُمَّتِكَ مَنْ لَا حِسَابَ عَلَيْهِ مِنْ الْبَابِ الْأَيْمَنِ مِنْ أَبْوَابِ الْجَنَّةِ وَهُمْ شُرَكَاءُ النَّاسِ فِيمَا سِوَى ذَلِكَ مِنْ الْأَبْوَابِ وَالَّذِي نَفْسُ مُحَمَّدٍ بِيَدِهِ إِنَّ مَا بَيْنَ الْمِصْرَاعَيْنِ مِنْ مَصَارِيعِ الْجَنَّةِ لَكَمَا بَيْنَ مَكَّةَ وَهَجَرٍ أَوْ كَمَا بَيْنَ مَكَّةَ وَبُصْرَى و حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ عُمَارَةَ بْنِ الْقَعْقَاعِ عَنْ أَبِي زُرْعَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ وُضِعَتْ بَيْنَ يَدَيْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَصْعَةٌ مِنْ ثَرِيدٍ وَلَحْمٍ فَتَنَاوَلَ الذِّرَاعَ وَكَانَتْ أَحَبَّ الشَّاةِ إِلَيْهِ فَنَهَسَ نَهْسَةً فَقَالَ أَنَا سَيِّدُ النَّاسِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ ثُمَّ نَهَسَ أُخْرَى فَقَالَ أَنَا سَيِّدُ النَّاسِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ فَلَمَّا رَأَى أَصْحَابَهُ لَا يَسْأَلُونَهُ قَالَ أَلَا تَقُولُونَ كَيْفَهْ قَالُوا كَيْفَهْ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ يَقُومُ النَّاسُ لِرَبِّ الْعَالَمِينَ وَسَاقَ الْحَدِيثَ بِمَعْنَى حَدِيثِ أَبِي حَيَّانَ عَنْ أَبِي زُرْعَةَ وَزَادَ فِي قِصَّةِ إِبْرَاهِيمَ فَقَالَ وَذَكَرَ قَوْلَهُ فِي الْكَوْكَبِ { هَذَا رَبِّي } و قَوْله لِآلِهَتِهِمْ { بَلْ فَعَلَهُ كَبِيرُهُمْ هَذَا } و قَوْله { إِنِّي سَقِيمٌ } قَالَ وَالَّذِي نَفْسُ مُحَمَّدٍ بِيَدِهِ إِنَّ مَا بَيْنَ الْمِصْرَاعَيْنِ مِنْ مَصَارِيعِ الْجَنَّةِ إِلَى عِضَادَتَيْ الْبَابِ لَكَمَا بَيْنَ مَكَّةَ وَهَجَرٍ أَوْ هَجَرٍ وَمَكَّةَ قَالَ لَا أَدْرِي أَيَّ ذَلِكَ قَالَ

[Abu Bakr bin Abu Syaibah] ak [Muhamed bin Abdullah bin Numair] ñoo nu ko nettali, ñoom ñaar ñépp bokk nañu xalaat ci ni ñuy bindee santaane yi ci hadiis bi, lu moy kenn ci ñoom yokk lu melni ab araf ginaaw ab araf. Ñoom ñaar ñépp ñu ne, waxoon nañu nu [Muhamed bin Bisyr] waxoon nanu [Abu Hayyan] ci [Abu Zur'ah] ci [Abu Hurairah] mu ne, '- Nu ngi woon ak Yonent bi ci benn invitation - ci la ko jox yàpp loxo - bëy - - yàpp woowu dafa daan nekk lu siiw lool ci moom - di njiitu doomi aadama yépp ci bis bi ñuy génn àdduna, ndax xam nga lu tax mu mel noonu? Allah dajale nit ñi yépp ci kanam ak ci ginaaw ci benn tool bu sori, suko defee ki koy woo mën leen xamal baatoom ñépp, gis leen gis, jant bi jege leen. -Ci noonu la nit ñi yëg naqar ak tiitaange ba mënu ñu ko muñ, ba noppi ñenn ci ñoom ni ñeneen ñi, 'Ndax amul ngeen xalaat ci jafe-jafe yi ngeen di jànkoonteel ak li ngeen dal?! ' Ndax amoo benn xalaat, kan moo lay ñaanal ci sa Rabb? Ñeneen ñi dañu wax -ci ñeneen ñi-, 'Ñëw leen ci seen pàppa Aadama', ñu daal di ñëw ci moom ne: 'Yaw Aadama! Yaay baayu nit ñi yépp, Yàlla daf la sàkk ci loxoom, dugal la ci xolam, ba noppi wax malaaka yi ñu sukku ci yaw, Yàlla itam daf la def ci asamaan si, ndax mënoo - ñaan sa Rabb mu ñaanal nu? Xanaa gisoo sunu nekkin ak li nu dal ? Mu tontu ko ni, 'Dëgg la, benn bis sama Rabb mer ci mer gu mu musul mer nii, te ginaaw ga musul mer nii. Yàlla tere na ma garab, waaye dama ko jalgati. Man ci sama bopp dama soxla intercession, demal ci keneen ku dul man, demal daje ak Nuh'. Ba noppi ñu dajeek Nóoyin, ñu ne ko : « Yaw Nóoyin ! Yaw yaay ki jëkk yónnee ci waa suuf si, te Yàlla tudde na la jaam bu sant ngërëm. Ndax mënoo ñaan sa Boroom mu ñaanal nu ? Xanaa gisoo sunu nekkin ak li nu dal ? Mu tontu ko ni, 'Dëgg la, benn bis sama Rabb mer ci mer gu mu musul mer nii, te ginaaw ga musul mer nii. Dëgg la, dama daan am benn ñaan boo xam ne dama daan far sama askan. Man ci sama bopp dama soxla intercession, demal gise ak keneen ku dul man! Demal gise Ibraayma! ’ Ba noppi ñu dajeek Ibraahiima, ñu ne ko : « Yaw Ibraahiima! Yaay yonent Yalla ak khalilam ci waki aduna, laajal sa Rabb mu ñaanal ñu? Xanaa gisoo sunu nekkin ? Mu tontu ko ni, 'Dëgg la, benn bis sama Boroom mer ci mer bu musul mer bu mel nii, te musul mer bu mel nii ginaaw ga. Dama daan fen ak ñatti fen -mu wax loolu-, man ci sama bopp dama soxla ñaan. Demal ci keneen ludul man, demal ci Musa! ’ Ba noppi ñu dajeek Muusaa ne ko : “Yaw Muusaa! Yaay Yonent Yàlla, Yàlla daf la yéegal ci kaw nit ñi ak ndaw ak kàddu Yàlla, laajal sa Rabb mu ñaanal nu? Xanaa gisoo sunu nekkin ? Mu tontu ko ni, 'Dëgg la, benn bis sama Boroom mer ci mer bu musul mer bu mel nii, te musul mer bu mel nii ginaaw ga. Mus naa ray ruuh buñu ma sant ma ray, kon man ci sama bopp dama soxla ñaan, kon demal gis keneen ku dul man, demal gis Jesus! 'Ci kaw loolu ñu daje ak Yeesu' ñu ne, 'Yaw Yeesu! Yaay Yonnent Yalla ak N- sentence waaw, ak xel mi Yàlla jox Maryaama, te yaa ngi wax ak nit ñi, bi ñuy xale. Kon laajal sa Rabb mu ñaanal nu? Xanaa gisoo sunu nekkin ? Mu tontu ko ni, 'Dëgg la, benn bis sama Rabb mer ci mer bu mu musul mer bu mel nii, te merwul ​​noonu ci ganaw - te waxul benn bàkkaar - man ci sama bopp dama soxla ñaan bu gëna bari, kon demal gise ak keneen ku dul man, demal gise ak Mohamed! ’ Ñu ñëw ci man ne ma: “Yaw Muhammad! Yaay Yonent Yàlla ak mujjentalu yonent yi, Yàlla baal na say bàkkaar yépp yu weesu ak yu ëlëg, laajal sa Rabb mu ñaanal nu? Xanaa gisoo sunu nekkin ak li nu dal ? ' Ba noppi ma dem, nekk ci suufu Al-'Arsy, ba noppi ma sujjud ci sama Rabb ba noppi Yàlla jox ma may gu neex ak gërëm gu baax gu ma joxul kenn ci sama kanam. Ñu daldi yuuxu naan: “Yaw Muhammad! Yeewu, ñaan ko, dina ñu la jox, nga ñaan intercession, intercession dina ñu la jox'. Naka noonu, ma jóg ne: Sama askan wi, yaw sama Boroom! Sama Ummah, sama Rabb! ’ Mu tontu ne: “Yaw Muhammad! Dugalal ci sa askan ñi ñu tegwul ci buntu al-Aiman ​​- ci ndeyjoor - ci buntu asamaan si'. Te dañuy booloo ak ñeneen ñu dul buntu boobu'. Ba noppi mu ne: 'Maa ngi ci Ki sama ruuh nekk ci loxoom! Dëgg la, diggante ñaari buntu – yu am buntu ci seen kaw – ak buntu asamaan yi dafay nuru diggante Màkka ak Hajar, wala diggante Màkka ak Bushra. [Zuhair bin Harb] neena ñu [Jarir] ci [Umarah bin al-Qa'qa'] ci [Abu Zur'ah] ci [Abu Hurairah] mu ne: 'Dañu def ci kanamu Yonent bi benn xeetu Tsarid -pomme- ak yàpp, ci la argoat ci wàll wi - bëy bimu gëna bëgg, ba noppi mu màtt ko benn màtt. Bimu gisee ni xaritam yi laaju ñu ko, mu tontu leen: 'Lu tax doo laaj numu deme'. Ñu laaj ko, "Yaw Yonent Yàlla". Mu tontu, 'Nit ñi dañu taxaw di jàkkarloo ak Boroom àdduna bi'. Ginaaw loolu mu joxe xadiis bi dëppook lumuy tekki ci xadiisu Abu Hayyaan, bu jóge ci Abu Zurha. Ba noppi mu yokk ci nettalib Ibraayma. Muni, 'Ci noonu mu wax ci kàdduy Ibrahim ci planet bi '-lii mooy sama Rabb-', ak kàdduy Ibraayma ci yàlla bi musrik yi di jaamu - askanam - '-ba ci ki ko yàq mooy ki gëna mag -', ak kàdduy Ibrahim ci 'Dëgg la maa ngi feebar'. Muni ma: ''Maa ngi wax ci ki ruuhu Muhamed nekk ci loxoom, diggante ñaari buntu asamaan yi dafa melni diggante Makka ak Hajar wala Hajar ak Makka'. Nettalikat bi ni, 'Xamuma lumu wax dëgg'.

Hadith

Imam Muslim : 288

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ طَرِيفِ بْنِ خَلِيفَةَ الْبَجَلِيُّ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ فُضَيْلٍ حَدَّثَنَا أَبُو مَالِكٍ الْأَشْجَعِيُّ عَنْ أَبِي حَازِمٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَأَبُو مَالِكٍ عَنْ رِبْعِيٍّ عَنْ حُذَيْفَةَ قَالَا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَجْمَعُ اللَّهُ تَبَارَكَ وَتَعَالَى النَّاسَ فَيَقُومُ الْمُؤْمِنُونَ حَتَّى تُزْلَفَ لَهُمْ الْجَنَّةُ فَيَأْتُونَ آدَمَ فَيَقُولُونَ يَا أَبَانَا اسْتَفْتِحْ لَنَا الْجَنَّةَ فَيَقُولُ وَهَلْ أَخْرَجَكُمْ مِنْ الْجَنَّةِ إِلَّا خَطِيئَةُ أَبِيكُمْ آدَمَ لَسْتُ بِصَاحِبِ ذَلِكَ اذْهَبُوا إِلَى ابْنِي إِبْرَاهِيمَ خَلِيلِ اللَّهِ قَالَ فَيَقُولُ إِبْرَاهِيمُ لَسْتُ بِصَاحِبِ ذَلِكَ إِنَّمَا كُنْتُ خَلِيلًا مِنْ وَرَاءَ وَرَاءَ اعْمِدُوا إِلَى مُوسَى صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الَّذِي كَلَّمَهُ اللَّهُ تَكْلِيمًا فَيَأْتُونَ مُوسَى صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَيَقُولُ لَسْتُ بِصَاحِبِ ذَلِكَ اذْهَبُوا إِلَى عِيسَى كَلِمَةِ اللَّهِ وَرُوحِهِ فَيَقُولُ عِيسَى صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَسْتُ بِصَاحِبِ ذَلِكَ فَيَأْتُونَ مُحَمَّدًا صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَيَقُومُ فَيُؤْذَنُ لَهُ وَتُرْسَلُ الْأَمَانَةُ وَالرَّحِمُ فَتَقُومَانِ جَنَبَتَيْ الصِّرَاطِ يَمِينًا وَشِمَالًا فَيَمُرُّ أَوَّلُكُمْ كَالْبَرْقِ قَالَ قُلْتُ بِأَبِي أَنْتَ وَأُمِّي أَيُّ شَيْءٍ كَمَرِّ الْبَرْقِ قَالَ أَلَمْ تَرَوْا إِلَى الْبَرْقِ كَيْفَ يَمُرُّ وَيَرْجِعُ فِي طَرْفَةِ عَيْنٍ ثُمَّ كَمَرِّ الرِّيحِ ثُمَّ كَمَرِّ الطَّيْرِ وَشَدِّ الرِّجَالِ تَجْرِي بِهِمْ أَعْمَالُهُمْ وَنَبِيُّكُمْ قَائِمٌ عَلَى الصِّرَاطِ يَقُولُ رَبِّ سَلِّمْ سَلِّمْ حَتَّى تَعْجِزَ أَعْمَالُ الْعِبَادِ حَتَّى يَجِيءَ الرَّجُلُ فَلَا يَسْتَطِيعُ السَّيْرَ إِلَّا زَحْفًا قَالَ وَفِي حَافَتَيْ الصِّرَاطِ كَلَالِيبُ مُعَلَّقَةٌ مَأْمُورَةٌ بِأَخْذِ مَنْ أُمِرَتْ بِهِ فَمَخْدُوشٌ نَاجٍ وَمَكْدُوسٌ فِي النَّارِ وَالَّذِي نَفْسُ أَبِي هُرَيْرَةَ بِيَدِهِ إِنَّ قَعْرَ جَهَنَّمَ لَسَبْعُونَ خَرِيفًا

Neena ñu [Muhamed bin Tharif bin Khalifah al-Bajali] ne na nu [Muhamed bin Fudlail] ne nu [Abu Malik al-Asyja'i] ci [Abu Hazim] ci [Abu Hurairah] ak [Abu Malik] ci [Rib'i] ci [Huthullaahi Sahifah] wasallam nee na: biss peñc Yàlla Tabaraka wa Tahaala dina dajale doomi aadama yépp. Ci noonu gëm-gëm yi jóg, àjjana jege leen. Ñu daal di ñëw ci Yonent-Yàlla Adam niko, 'Yaw sunu baay, ñaanal ñu ubbil nu buntu asamaan si ci saasi'. Aadama tontu ko, '-yelloo wuma laaj lii ci yaw-, ndax du sa baay ci asamaan moo tax ñu dàq la? Demal laaj sama doom Ibraahima Xalilullaah. Yonent bi ne ko: «Ci noonu la Ibraahima tontu ko, yelloo ma laaj lii, man Khalil rek laa – bëgg-bëgg – ci kanamam ba leegi amna ay bëgg-bëgg yu bari. Laajteel Musaa sallallaahu aleyhi wasallam mi Yàlla masna waxtaan ak moom ci benn waxtaan. Ñu daal di ñëw ci Musaa, mu ne leen: « Yelloo ma laaj lii. Laajteel Yonent Yàlla Isaa mi ñu bindee ci Kàddug Yàlla te noyyi ci Moom'. Waaye Yonent-Yàlla Isa itam bañ, ni ko: 'Yelloo ma laaj lii'. Moo tax ñu dem ci Yonent bi Muhamed sallallaahu aleyhi wasallam. Ci noonu mu - Muhamed - taxaw, ñu ubbi ko buntu bi, ñu yónnee ko wóolu ak xaritoo ba ñu ñaar taxaw ci ñaari wetu Shirath -pont -, ndeyjoor ak cammoy. Kon ki gëna gaaw ci yeen suy jaar ci Shirath dafay melni bëréet'. Man - Abu Hurairah - ne ko, 'Sama pàppa ak sama yaay ñooy seen njub, gaaw ni bëréet, loo bëgga wax, sama boroom? ’ Mu tontu ko, 'Ndax gisoo ni bëréet bi rombee, ba noppi dellusi ci benn bët? ’ Ñaareel ba gaaw ni ngelaw, ginaaw ga gaaw ni picc buy naaw, ginaaw ga amna nit ñuy daw ci kaw ndax seen jëf yu baax. Bis boobu sa yonent dafa taxawoon ci wetu shirath, di ñaan saa yu nekk, 'Yaw sama Rabb, muccal ko, muccal ko'. Ba ci surga yi amul woon lu bari luñu koy jàngal, ba ci nit ku ñëw, te mënu ci yéeg ci shirath ludul ci raam, ci ñaari wetu yi am caden yu ñaw yu ñuy takk, ñuy jàpp képp ku ñu sant ñu jàpp ko, ba ci am nit ñu mucc waaye seen yaram dañu xottiku, am itam nit ñu mujjee sànni ci threll. Ak ki ruuhu Abu Hurairah nekk ci loxoom, mën nañu yegg ci suufu jahannama ci tukkib juróom ñatti fukki at.

Hadith

Imam Muslim : 289

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ قَالَ قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ الْمُخْتَارِ بْنِ فُلْفُلٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَا أَوَّلُ النَّاسِ يَشْفَعُ فِي الْجَنَّةِ وَأَنَا أَكْثَرُ الْأَنْبِيَاءِ تَبَعًا

Qutaibah bin Sa'id ne Ishaq bin Ibrahim neena Qutaibah wax nu Jarir ci [Al-Mukhtar bin Fulful] ci [Anas bin Malik] mu ne: 'Rasulullah sallallahu 'alaahi wasallam ne: 'Man maay ki njëkka nekk nit ci Yàlla toppkat yi.

Hadith

Imam Muslim : 290

و حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلَاءِ حَدَّثَنَا مُعَاوِيَةُ بْنُ هِشَامٍ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ مُخْتَارِ بْنِ فُلْفُلٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَا أَكْثَرُ الْأَنْبِيَاءِ تَبَعًا يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَأَنَا أَوَّلُ مَنْ يَقْرَعُ بَابَ الْجَنَّةِ

Mu wax nu [Abu Kurayb Muhamed bin al-'Ala] wax nu [Mu'awiyah bin Hisham] ci [Sufyan] ci [Mukhtar bin Fulful] ci [Anas bin Malik] mu ne: 'Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam neena: 'Man maay yonent bi gëna topp ci bis bi gëna mag ci Yàlla. ki njëkka fëgg buntu asamaan si'.

Hadith

Imam Muslim : 291

و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا حُسَيْنُ بْنُ عَلِيٍّ عَنْ زَائِدَةَ عَنْ الْمُخْتَارِ بْنِ فُلْفُلٍ قَالَ قَالَ أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَا أَوَّلُ شَفِيعٍ فِي الْجَنَّةِ لَمْ يُصَدَّقْ نَبِيٌّ مِنْ الْأَنْبِيَاءِ مَا صُدِّقْتُ وَإِنَّ مِنْ الْأَنْبِيَاءِ نَبِيًّا مَا يُصَدِّقُهُ مِنْ أُمَّتِهِ إِلَّا رَجُلٌ وَاحِدٌ

Bimu nu waxee ni [Abu Bakr bin Abu Syaibah] waxoon nanu [Husain bin Ali] ci [Zaida] ci [Al-Mukhtar bin Fulful] mu ne; [Anas ben Màalik] nee na: Yonent bi sallallaahu aleyhi wasallaam nee na: man maay ki jëkk a ñaan ci asamaan si. Amul benn yonent buñuy gëmloo nit ku jub, ni ñu gëmee man. Dëgg la, ci yonent yi, amoon na ci ñoom ñu seen askan nanguwul dara, ludul nit ñi kese'.

Hadith

Imam Muslim : 292

و حَدَّثَنِي عَمْرٌو النَّاقِدُ وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ قَالَا حَدَّثَنَا هَاشِمُ بْنُ الْقَاسِمِ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ الْمُغِيرَةِ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ آتِي بَابَ الْجَنَّةِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ فَأَسْتَفْتِحُ فَيَقُولُ الْخَازِنُ مَنْ أَنْتَ فَأَقُولُ مُحَمَّدٌ فَيَقُولُ بِكَ أُمِرْتُ لَا أَفْتَحُ لِأَحَدٍ قَبْلَكَ

Neenañu ma [Amru an-Naqid] ak [Zuhair bin Harb] ñoom ñaar ñépp neena ñu, wax nañu nu [Hasyim bin al-Qasim] waxoon nañu [Suleyman bin al-Mughirah] ci [Tsabit] ci [Anas bin Malik] mu ne: ci Dekki, ma ñaan ñu ubbi ko. Ci noonu la benn garde - malaaka - laaj ko, 'Yaw la kan? Ma tontu ko, 'Muhamed'. Muni ma, 'Yaw la, sant nañu ma bul ubbi buntu bi kenn, balaa ngay dugg'.

Hadith

Imam Muslim : 293

حَدَّثَنِي يُونُسُ بْنُ عَبْدِ الْأَعْلَى أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ قَالَ أَخْبَرَنِي مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لِكُلِّ نَبِيٍّ دَعْوَةٌ يَدْعُوهَا فَأُرِيدُ أَنْ أَخْتَبِئَ دَعْوَتِي شَفَاعَةً لِأُمَّتِي يَوْمَ الْقِيَامَةِ

Dafa wax ma [Yunus bin Abdul A'la] waxna nu [Abdullah bin Wahab] mu ne, waxna nu [Malik bin Anas] ci [Ibnu Shihab] ci [Abu Salamah bin Abdurrahman] ci [Abu Hurairah] ni Yonent bi sallallaahu aleyhi wahab ne: ngir topp sama ñaan ngir ñaanal sama askan'.

Hadith

Imam Muslim : 294

و حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ قَالَ زُهَيْرٌ حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنَا ابْنُ أَخِي ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عَمِّهِ أَخْبَرَنِي أَبُو سَلَمَةَ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِكُلِّ نَبِيٍّ دَعْوَةٌ وَأَرَدْتُ إِنْ شَاءَ اللَّهُ أَنْ أَخْتَبِئَ دَعْوَتِي شَفَاعَةً لِأُمَّتِي يَوْمَ الْقِيَامَةِ حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ قَالَ زُهَيْرٌ حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنَا ابْنُ أَخِي ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عَمِّهِ حَدَّثَنِي عَمْرُو بْنُ أَبِي سُفْيَانَ بْنِ أَسِيدِ بْنِ جَارِيَةَ الثَّقَفِيُّ مِثْلَ ذَلِكَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ

Mu wax ma [Zuhair bin Harb] ak [Abd bin Humaid], [Zuhair] neena, wax nu [Ya'qub bin Ibrahim] wax nu [Ibnu Akhi Ibn Shihab] ci [ndijaay] wax ma [Abu Salamah bin Abdurrahman] ne [Abu Salamah bin Abdurrahman] waxna ci [Abu Hurailla] wasallam neena: 'Yonent bu nekk amna ñaan, te man maa ngi bëgga - su Yàlla soobee - nëbb sama ñaan ngir nekk ñaanal sama askan ci bis àtte ba'. Zuhair bin Humaid, Zuhair neena, waxna nu Ibnu Akhi Ibn Shihab ci ndijaay daf ma wax Amru bin Abu Sufyan bin Humaid Asid bin Jarayah. from Rasulullah sallallaahu 'aleyhi wasallam'.

Hadith

Imam Muslim : 295

و حَدَّثَنِي حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ أَنَّ عَمْرَو بْنَ أَبِي سُفْيَانَ بْنِ أَسِيدِ بْنِ جَارِيَةَ الثَّقَفِيَّ أَخْبَرَهُ أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ قَالَ لِكَعْبِ الْأَحْبَارِ إِنَّ نَبِيَّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لِكُلِّ نَبِيٍّ دَعْوَةٌ يَدْعُوهَا فَأَنَا أُرِيدُ إِنْ شَاءَ اللَّهُ أَنْ أَخْتَبِئَ دَعْوَتِي شَفَاعَةً لِأُمَّتِي يَوْمَ الْقِيَامَةِ فَقَالَ كَعْبٌ لِأَبِي هُرَيْرَةَ أَنْتَ سَمِعْتَ هَذَا مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَبُو هُرَيْرَةَ نَعَمْ

Ibn Wahab neena ma Yunus ci Ibn Shihab ni Amru bin Abu Sufyan bin Asid bin Jariyah ats Tsaqafi wax nako ni Abu Hurairah ne ko: 'Yonent bu nekk amna ñaan bumuy ñaan, kon maa ngi bëgga - su Yàlla soobee - nëbb sama ñaan bi muy ñaanal sama askan ci bis àtte ba'. Kon Ka'ab ni Abu Hurayrah: Ndax dégg nga lii ci Yonent bi sallallaahu aleyhi wasallam? Abu Hurayrah tontu ko, "Waaw".

Hadith

Imam Muslim : 296

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَأَبُو كُرَيْبٍ وَاللَّفْظُ لِأَبِي كُرَيْبٍ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِكُلِّ نَبِيٍّ دَعْوَةٌ مُسْتَجَابَةٌ فَتَعَجَّلَ كُلُّ نَبِيٍّ دَعْوَتَهُ وَإِنِّي اخْتَبَأْتُ دَعْوَتِي شَفَاعَةً لِأُمَّتِي يَوْمَ الْقِيَامَةِ فَهِيَ نَائِلَةٌ إِنْ شَاءَ اللَّهُ مَنْ مَاتَ مِنْ أُمَّتِي لَا يُشْرِكُ بِاللَّهِ شَيْئًا

Mu wax nu [Abu Bakr bin Abu Syaibah] ak [Abu Kuraib] te lafazh bi Abu Kuraib moo ko moom, ñoom ñaar ñu ne, wax nu [Abu Mu'awiyah] ci [al-A'masy] ci [Abu Salih] ci [Abu Hurairah] mu ne: ñaan gu am njariñ, moo tax yonent bu nekk dafay gaawantu ñaanam, te dëgg la, maa ngi nëbb sama ñaan, muy ñaanal sama askan ci bis àtte ba. Te bu Yàlla soobee, sama ñaan dina muur néew ci sama Ummat te baña réccu Yàlla ci dara.

Hadith

Imam Muslim : 297

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ عُمَارَةَ وَهُوَ ابْنُ الْقَعْقَاعِ عَنْ أَبِي زُرْعَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِكُلِّ نَبِيٍّ دَعْوَةٌ مُسْتَجَابَةٌ يَدْعُو بِهَا فَيُسْتَجَابُ لَهُ فَيُؤْتَاهَا وَإِنِّي اخْتَبَأْتُ دَعْوَتِي شَفَاعَةً لِأُمَّتِي يَوْمَ الْقِيَامَةِ

Daf nu wax ni [Qutaibah bin Sa'id] neena nu [Jarir] ci [Umarah] - maanaam Ibn al-Qa'qa' - ci [Abu Zur'ah] ci [Abu Hurairah] mu ne: 'Rasulullah xamna ni: 'Bépp Yonent amna tontu bu baax ci ñaanam -ci Yàlla-, te dëgg laay nëbb sama ñaan ngir ñaanal sama askan ci bis àtte ba'.

Hadith

Imam Muslim : 298

حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ الْعَنْبَرِيُّ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ مُحَمَّدٍ وَهُوَ ابْنُ زِيَادٍ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا هُرَيْرَةَ يَقُولُا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِكُلِّ نَبِيٍّ دَعْوَةٌ دَعَا بِهَا فِي أُمَّتِهِ فَاسْتُجِيبَ لَهُ وَإِنِّي أُرِيدُ إِنْ شَاءَ اللَّهُ أَنْ أُؤَخِّرَ دَعْوَتِي شَفَاعَةً لِأُمَّتِي يَوْمَ الْقِيَامَةِ

Mu wax nu [Ubaidullah bin Mu'adz al-Anbari] wax nu [sama pàppa] wax nu [Syu'bah] ci [Muhamed] - maanaam Ibn Ziyad - mu ne, dégg naa [Abu Hurairah] wax: 'Rasulullah sallallaahu aleyhi wasallam neena; « Yonent bu nekk amna ñaan bumuy ñaanal askanam, ñu tontu ko, te dëgg la bëgg naa – su Yàlla soobee – jeexal sama ñaan bi may ñaanal sama askan ci bis àtte ba’.

Hadith

Imam Muslim : 299

حَدَّثَنِي أَبُو غَسَّانَ الْمِسْمَعِيُّ وَمُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَابْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَانَا وَاللَّفْظُ لِأَبِي غَسَّانَ قَالُوا حَدَّثَنَا مُعَاذٌ يَعْنُونَ ابْنَ هِشَامٍ قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ قَتَادَةَ حَدَّثَنَا أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ أَنَّ نَبِيَّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لِكُلِّ نَبِيٍّ دَعْوَةٌ دَعَاهَا لِأُمَّتِهِ وَإِنِّي اخْتَبَأْتُ دَعْوَتِي شَفَاعَةً لِأُمَّتِي يَوْمَ الْقِيَامَةِ و حَدَّثَنِيهِ زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ وَابْنُ أَبِي خَلَفٍ قَالَ حَدَّثَنَا رَوْحٌ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ قَتَادَةَ بِهَذَا الْإِسْنَادِ ح و حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ ح و حَدَّثَنِيهِ إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعِيدٍ الْجَوْهَرِيُّ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ جَمِيعًا عَنْ مِسْعَرٍ عَنْ قَتَادَةَ بِهَذَا الْإِسْنَادِ غَيْرَ أَنَّ فِي حَدِيثِ وَكِيعٍ قَالَ قَالَ أُعْطِيَ وَفِي حَدِيثِ أَبِي أُسَامَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الْأَعْلَى حَدَّثَنَا الْمُعْتَمِرُ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَنَسٍ أَنَّ نَبِيَّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فَذَكَرَ نَحْوَ حَدِيثِ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسٍ

Dafa wax ma [Abu Ghassan al-Misma'i] ak [Muhamed bin al-Mutsanna] ak [Ibn Basyyar] waxoon nañu nu, te lafazh Abu Ghassan moo ko moom, ñu ne, waxoon nañu ma [Mu'adz] - ñu bëgga wax Ibn Hisham - waxoon nañu ma ci [biQalds] Malik] ne Yonent bi sallallaahu 'alaihi wasallam dafa wax ni: 'Yonent bu nekk amna ñaan bumuy ñaanal askanam, te dëgg la ma bëgga nëbb sama ñaan ngir ñaanal sama askan ci bis àtte ba'. Mu wax ma ci loolu [Zuhair bin Harb] ak [Ibn Abu Khalaf] mu wax nu, [Rauh] wax nu [Syu'bah] ci [Qatadah] ak sanad bii. -ci beneen liiñ dafa wax- Te wax nu [Abu Kuraib] wax nu [Waki']. - ci beneen anam lañu ko wax- Te nettali nama ko [Ibrahim bin Sa'id al-Jauhari] nettali nu [Abu Usamah] lépp lu tàmbalee ci [Mis'ar] ba ci [Qatadah] ak sanad bii, waaye ci hadith Waki' bi la wax, 'Jox nañu ko'. Ci jamano jooju, ci hadith bu Abu Usamah bu jóge ci Yonent bi, Dan daf nu nettali [Muhamed bin Abdul A'la] daf nu wax [al-Mu'tamir] ci [pàppaam] ci [Anas] ni Yonent bi sallallahu 'alaihi wasallah wax, ci noonu mu wax. [Anas]'.

Hadith

Imam Muslim : 300

و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ أَحْمَدَ بْنِ أَبِي خَلَفٍ حَدَّثَنَا رَوْحٌ حَدَّثَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ قَالَ أَخْبَرَنِي أَبُو الزُّبَيْرِ أَنَّهُ سَمِعَ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ يَقُولُا عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِكُلِّ نَبِيٍّ دَعْوَةٌ قَدْ دَعَا بِهَا فِي أُمَّتِهِ وَخَبَأْتُ دَعْوَتِي شَفَاعَةً لِأُمَّتِي يَوْمَ الْقِيَامَةِ

Mu wax nu [Muhamed bin Ahmad bin Abu Khalaf] wax nu [Rauh] wax nu [Ibn Juraij] mu ne, wax nu [Abu az-Zubair] ni dégg na [Jabir bin Abdullah] wax ci Yonent bi sallallaahu 'alaihi wasallam: muy ñaanal sama askan ci bis àtte ba'.