Imam Muslim (الامام مسلم) - 5362 හදීස්
හදීස්
Imam Muslim : 261
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ يَزِيدَ بْنِ إِبْرَاهِيمَ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ شَقِيقٍ عَنْ أَبِي ذَرٍّ قَالَ سَأَلْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هَلْ رَأَيْتَ رَبَّكَ قَالَ نُورٌ أَنَّى أَرَاهُ
[අබු බකර් බින් අබු සයිබා] අපට [වාකි] [කටාදා සිට] [යාසිද් බින් ඉබ්‍රාහිම්] [අබ්දුල්ලාහ් බින් ෂකීක්] [අබු දර්] වෙතින් අපට [වාකි] අපට පවසා ඇති බව ඔහු අපට පැවසීය. ඔහු මෙසේ පැවසීය. 'මම අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෙනි, 'ඔබ ඔබේ රබ්(පරමාධිපතියා) දුටුවාද?' යනුවෙන් ඇසුවෙමි. ඔහු පිළිතුරු දුන්නේය. 'ආලෝකය පමණි, මම ඔහුව දකින්නේ කෙසේද?'
හදීස්
Imam Muslim : 262
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا مُعَاذُ بْنُ هِشَامٍ حَدَّثَنَا أَبِي ح و حَدَّثَنِي حَجَّاجُ بْنُ الشَّاعِرِ حَدَّثَنَا عَفَّانُ بْنُ مُسْلِمٍ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ كِلَاهُمَا عَنْ قَتَادَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ شَقِيقٍ قَالَ قُلْتُ لِأَبِي ذَرٍّ لَوْ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَسَأَلْتُهُ فَقَالَ عَنْ أَيِّ شَيْءٍ كُنْتَ تَسْأَلُهُ قَالَ كُنْتُ أَسْأَلُهُ هَلْ رَأَيْتَ رَبَّكَ قَالَ أَبُو ذَرٍّ قَدْ سَأَلْتُ فَقَالَ رَأَيْتُ نُورًا
[මුහම්මද් බින් බසිසියාර්] අපට [මුආද්ස් බින් හිස්යාම්] අපට [මගේ පියාට] පැවසූ බව අපට පැවසීය. - තවත් විස්තරයක මෙසේ සඳහන් වේ- [හජ්ජාජ් බින් අෂ්-සයිර්] අපට [අෆ්ෆාන් බින් මුස්ලිම්] අපට [කටාදා] සිට [හමාම්] දෙදෙනාටම [අබ්දුල්ලා බින් සයාකික්] සිට අපට පැවසූ බව ඔහු පැවසීය, 'මම [අබු දසාර්] ට කිව්වා, 'මම අල්ලාහ්ගේ දූතයා දුටුවහොත්, මම අනිවාර්යයෙන්ම ඔහුගෙන් ඒ ගැන අසමි'. අබු දාර්, 'ඔබ කුමක් ගැන අසන්නද?' මම පිළිතුරු දුන්නා, 'ඔබ ඔබේ රබ්බිවරයා දුටුවාද?' අබු දසාර්, 'මම එය ඇසුවා, ඔහු පිළිතුරු දුන්නා: 'මම ආලෝකය පමණක් දුටුවා''.
හදීස්
Imam Muslim : 263
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَأَبُو كُرَيْبٍ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ عَمْرِو بْنِ مُرَّةَ عَنْ أَبِي عُبَيْدَةَ عَنْ أَبِي مُوسَى قَالَ قَامَ فِينَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِخَمْسِ كَلِمَاتٍ فَقَالَ إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ لَا يَنَامُ وَلَا يَنْبَغِي لَهُ أَنْ يَنَامَ يَخْفِضُ الْقِسْطَ وَيَرْفَعُهُ يُرْفَعُ إِلَيْهِ عَمَلُ اللَّيْلِ قَبْلَ عَمَلِ النَّهَارِ وَعَمَلُ النَّهَارِ قَبْلَ عَمَلِ اللَّيْلِ حِجَابُهُ النُّورُ وَفِي رِوَايَةِ أَبِي بَكْرٍ النَّارُ لَوْ كَشَفَهُ لَأَحْرَقَتْ سُبُحَاتُ وَجْهِهِ مَا انْتَهَى إِلَيْهِ بَصَرُهُ مِنْ خَلْقِهِ وَفِي رِوَايَةِ أَبِي بَكْرٍ عَنْ الْأَعْمَشِ وَلَمْ يَقُلْ حَدَّثَنَا حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ أَخْبَرَنَا جَرِيرٌ عَنْ الْأَعْمَشِ بِهَذَا الْإِسْنَادِ قَالَ قَامَ فِينَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِأَرْبَعِ كَلِمَاتٍ ثُمَّ ذَكَرَ بِمِثْلِ حَدِيثِ أَبِي مُعَاوِيَةَ وَلَمْ يَذْكُرْ مِنْ خَلْقِهِ وَقَالَ حِجَابُهُ النُّورُ
[අබු බකර් බින් අබු සයිබා] සහ [අබු කුරෙයිබ්] යන දෙදෙනාම අපට පැවසූ බව අපට පවසා ඇත, [අබු මුආවියා] අපට [අල්-අමාසි] [අබු උබයිදා] [අබු මූසා] වෙතින් [අම්රු බින් මුරා] වෙතින් [අබු මූසා] වෙතින් ඔහු මෙසේ පැවසීය, 'අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෝ අපට කරුණු පහක් පැහැදිලි කරමින් සිටියහ: 'ඇත්ත වශයෙන්ම අල්ලාහ් කිසි විටෙකත් නිදා නොගන්නා අතර ඔහු නිදා නොගත යුතුය. ඔහුට දානමය තරාදිය පහත් කර ඒවා ඉහළ නැංවීමට බලය ඇත. එවිට රාත්‍රියේ සියලු ක්‍රියා ඔහු වෙත ගෙන එනු ලැබේ - එනම් ඒවා වාර්තා කරනු ලැබේ - පෙර රාත්‍රියේ සියලු ක්‍රියා - ඒවා ආරම්භ වේ - දිවා කාලයේ ක්‍රියා, එසේම දිවා කාලයේ ක්‍රියා ඔහු වෙත ගෙන එනු ලැබේ - ඒවා ආරම්භ වේ - රාත්‍රියේ ක්‍රියා. ඇගේ හිජාබ් ආලෝකයයි. - අබු බකර්ගේ ඉතිහාසයට අනුව, 'ගින්න'. ඔහු එය හෙළි කළහොත්, නිසැකවම ඔහුගේ මුහුණේ තේජස ඔහු බැලූ ජීවීන් පුළුස්සා දමනු ඇත'. තවද අල්-අමාසිගේ අබු බකර්ගේ වාර්තාවේ, ඔහු 'ඔහු අපට කිව්වා' කියා පවසා නැත. [ඉෂාක් බින් ඉබ්‍රාහිම්] අපට [අල්-අමාසි] වෙතින් [ජරීර්] මෙම සනද් සමඟ අපට පවසා ඇත. ඔහු පැවසුවේ, 'රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් අපට කරුණු හතරක් ගැන පැහැදිලි කිරීමට කැමැත්තෙන් සිටී' කියාය. ඉන්පසු ඔහු එය අබු මුආවියාගේ හදීස් මෙන් පැහැදිලි කළේය, නමුත් ඔහු 'සතුන්' ගැන සඳහන් කළේ නැත. ඔහු පැවසුවේ, 'හිජ්බා යනු ආලෝකය' කියාය.
හදීස්
Imam Muslim : 264
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَابْنُ بَشَّارٍ قَالَا حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ قَالَ حَدَّثَنِي شُعْبَةُ عَنْ عَمْرِو بْنِ مُرَّةَ عَنْ أَبِي عُبَيْدَةَ عَنْ أَبِي مُوسَى قَالَ قَامَ فِينَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِأَرْبَعٍ إِنَّ اللَّهَ لَا يَنَامُ وَلَا يَنْبَغِي لَهُ أَنْ يَنَامَ يَرْفَعُ الْقِسْطَ وَيَخْفِضُهُ وَيُرْفَعُ إِلَيْهِ عَمَلُ النَّهَارِ بِاللَّيْلِ وَعَمَلُ اللَّيْلِ بِالنَّهَارِ
[මුහම්මද් බින් අල්-මුට්සන්නා] සහ [ඉබ්නු බසිසියාර්] යන දෙදෙනාම අපට මෙසේ පැවසූහ, [මුහම්මද් බින් ජ'ෆාර්] අපට මෙසේ පැවසූහ, [අබු උබයිදා] [අබු මූසා] වෙතින් [අම්රු බින් මුර්රා] වෙතින් [සියුබා] අපට මෙසේ පැවසූහ, 'අල්ලාහ්ගේ දූතයා අප අතර දේශනා කරමින් සිටියේ කරුණු හතරක් මතක් කිරීමට ය: නියත වශයෙන්ම අල්ලාහ් නිදා නොගන්නා අතර ඔහුට නිදා ගැනීමට සුදුසු නැත. ඔහු මීසාන් තරාදිය ඉහළට පහත් කරයි, දිවා කාලයේ මිනිස් ක්‍රියාවන් රාත්‍රියේදී ඔහුටත්, රාත්‍රියේ මිනිස් ක්‍රියාවන් දිවා කාලයේදී ඔහුටත් ඔසවනු ලැබේ'.
හදීස්
Imam Muslim : 265
حَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ الْجَهْضَمِيُّ وَأَبُو غَسَّانَ الْمَسْمَعِيُّ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ جَمِيعًا عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ عَبْدِ الصَّمَدِ وَاللَّفْظُ لِأَبِي غَسَّانَ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو عَبْدِ الصَّمَدِ حَدَّثَنَا أَبُو عِمْرَانَ الْجَوْنِيُّ عَنْ أَبِي بَكْرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ قَيْسٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ جَنَّتَانِ مِنْ فِضَّةٍ آنِيَتُهُمَا وَمَا فِيهِمَا وَجَنَّتَانِ مِنْ ذَهَبٍ آنِيَتُهُمَا وَمَا فِيهِمَا وَمَا بَيْنَ الْقَوْمِ وَبَيْنَ أَنْ يَنْظُرُوا إِلَى رَبِّهِمْ إِلَّا رِدَاءُ الْكِبْرِيَاءِ عَلَى وَجْهِهِ فِي جَنَّةِ عَدْنٍ
[නෂ්ර් බින් අලි අල්-ජහද්ලාමි] සහ [අබු ගසාන් අල්-මස්මායි] සහ [ඉෂාක් බින් ඉබ්‍රාහිම්] යන සියල්ලෝම [අබ්දුල් අසීස් බින් අබ්දුල්ලා-ෂමාද්] ගෙන් බවත්, ලෆාජ් ගසාන්ට අයත් බවත් අපට පවසා ඇත. ඔහු පැවසුවේ, අබු අබ්දුල්ලා-ෂමාද් අපට [අබු ඉම්රාන් අල්-ජෞනි] [අබු බකර් බින් අබ්දුල්ලා බින් කයිස්] [ඔහුගේ පියා] නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගෙන් අපට පැවසූ බව ඔහු අපට පැවසූ බවයි, ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'රිදී වලින් සාදන ලද අහස් දෙකක් සහ ඒවායේ භාජන සහ ඒවායේ සියලු අන්තර්ගතයන් ඇත, රන් වලින් සාදන ලද අහස් දෙකක් සහ ඒවායේ භාජන සහ ඒවායේ සියලු අන්තර්ගතයන් ඇත. ස්වර්ගයේ විශේෂඥයින්ට ඔවුන්ගේ රබ් දෙස බැලීමෙන් ඇති බාධකය වන්නේ ස්වර්ගයේ ඔහුගේ මුහුණේ මහිමය පිළිබඳ වැස්ම පමණි.
හදීස්
Imam Muslim : 266
حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مَيْسَرَةَ قَالَ حَدَّثَنِي عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ ثَابِتٍ الْبُنَانِيِّ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ صُهَيْبٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا دَخَلَ أَهْلُ الْجَنَّةِ الْجَنَّةَ قَالَ يَقُولُ اللَّهُ تَبَارَكَ وَتَعَالَى تُرِيدُونَ شَيْئًا أَزِيدُكُمْ فَيَقُولُونَ أَلَمْ تُبَيِّضْ وُجُوهَنَا أَلَمْ تُدْخِلْنَا الْجَنَّةَ وَتُنَجِّنَا مِنْ النَّارِ قَالَ فَيَكْشِفُ الْحِجَابَ فَمَا أُعْطُوا شَيْئًا أَحَبَّ إِلَيْهِمْ مِنْ النَّظَرِ إِلَى رَبِّهِمْ عَزَّ وَجَلَّ حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ عَنْ حَمَّادِ بْنِ سَلَمَةَ بِهَذَا الْإِسْنَادِ وَزَادَ ثُمَّ تَلَا هَذِهِ الْآيَةَ { لِلَّذِينَ أَحْسَنُوا الْحُسْنَى وَزِيَادَةٌ }
[උබයිදුල්ලාහ් බින් මයිසරා] අපට පැවසූ බව ඔහු අපට පැවසීය, [අබ්දුර් රහ්මාන් බින් මහදි] අපට පවසා ඇත [හම්මාද් බින් සලාමා] [සබිත් අල්-බුනානි] [අබ්දුර් රහ්මාන් බින් අබු ලයිලා] [ෂුහයිබ්] වෙතින් නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගෙන්, ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'ස්වර්ගයේ ජනයා පාරාදීසයට ඇතුළු වූ විට, අල්ලාහ් මෙසේ අසනු ඇත: 'ඔබට මා ඔබට එකතු කිරීමට අවශ්‍ය යමක් අවශ්‍යද?' ඔවුන් පිළිතුරු දුන්නේ, 'ඔබ අපේ මුහුණු සුදු කළේ නැද්ද? ඔබ අපව ස්වර්ගයට ඇතුළු කර අපායෙන් බේරා ගත්තේ නැද්ද?' ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'එවිට අල්ලාහ් සීමාකාරී වැස්ම විවෘත කළේය, එවිට ඔවුන්ගේ රබ්බි දැකීමට හැකි වීමේ ත්‍යාගයට වඩා ආදරණීය කිසිවක් ඔවුන්ට ලබා දුන්නේ නැත.' [අබු බකර් බින් අබු සයිබා] අපට [හම්මාඩ් බින් සලාමා] වෙතින් [යාසිද් බින් හාරුන්] මෙම සනද් සමඟ අපට පවසා ඇති අතර, ඔහු තවදුරටත් මෙසේ පැවසීය, 'පසුව ඔහු අල්ලාහ්ගේ වචනය කියෙව්වා: '-යහපත් කරන අයට, හොඳම විපාකය -ස්වර්ගය- සහ ඊට අමතරව-' -ප්‍රශ්න.යූනුස්: 26-
හදීස්
Imam Muslim : 267
حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَزِيدَ اللَّيْثِيِّ أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ أَخْبَرَهُ أَنَّ نَاسًا قَالُوا لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا رَسُولَ اللَّهِ هَلْ نَرَى رَبَّنَا يَوْمَ الْقِيَامَةِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هَلْ تُضَارُّونَ فِي رُؤْيَةِ الْقَمَرِ لَيْلَةَ الْبَدْرِ قَالُوا لَا يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ هَلْ تُضَارُّونَ فِي الشَّمْسِ لَيْسَ دُونَهَا سَحَابٌ قَالُوا لَا يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ فَإِنَّكُمْ تَرَوْنَهُ كَذَلِكَ يَجْمَعُ اللَّهُ النَّاسَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ فَيَقُولُ مَنْ كَانَ يَعْبُدُ شَيْئًا فَلْيَتَّبِعْهُ فَيَتَّبِعُ مَنْ كَانَ يَعْبُدُ الشَّمْسَ الشَّمْسَ وَيَتَّبِعُ مَنْ كَانَ يَعْبُدُ الْقَمَرَ الْقَمَرَ وَيَتَّبِعُ مَنْ كَانَ يَعْبُدُ الطَّوَاغِيتَ الطَّوَاغِيتَ وَتَبْقَى هَذِهِ الْأُمَّةُ فِيهَا مُنَافِقُوهَا فَيَأْتِيهِمْ اللَّهُ تَبَارَكَ وَتَعَالَى فِي صُورَةٍ غَيْرِ صُورَتِهِ الَّتِي يَعْرِفُونَ فَيَقُولُ أَنَا رَبُّكُمْ فَيَقُولُونَ نَعُوذُ بِاللَّهِ مِنْكَ هَذَا مَكَانُنَا حَتَّى يَأْتِيَنَا رَبُّنَا فَإِذَا جَاءَ رَبُّنَا عَرَفْنَاهُ فَيَأْتِيهِمْ اللَّهُ تَعَالَى فِي صُورَتِهِ الَّتِي يَعْرِفُونَ فَيَقُولُ أَنَا رَبُّكُمْ فَيَقُولُونَ أَنْتَ رَبُّنَا فَيَتَّبِعُونَهُ وَيُضْرَبُ الصِّرَاطُ بَيْنَ ظَهْرَيْ جَهَنَّمَ فَأَكُونُ أَنَا وَأُمَّتِي أَوَّلَ مَنْ يُجِيزُ وَلَا يَتَكَلَّمُ يَوْمَئِذٍ إِلَّا الرُّسُلُ وَدَعْوَى الرُّسُلِ يَوْمَئِذٍ اللَّهُمَّ سَلِّمْ سَلِّمْ وَفِي جَهَنَّمَ كَلَالِيبُ مِثْلُ شَوْكِ السَّعْدَانِ هَلْ رَأَيْتُمْ السَّعْدَانَ قَالُوا نَعَمْ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ فَإِنَّهَا مِثْلُ شَوْكِ السَّعْدَانِ غَيْرَ أَنَّهُ لَا يَعْلَمُ مَا قَدْرُ عِظَمِهَا إِلَّا اللَّهُ تَخْطَفُ النَّاسَ بِأَعْمَالِهِمْ فَمِنْهُمْ الْمُؤْمِنُ بَقِيَ بِعَمَلِهِ وَمِنْهُمْ الْمُجَازَى حَتَّى يُنَجَّى حَتَّى إِذَا فَرَغَ اللَّهُ مِنْ الْقَضَاءِ بَيْنَ الْعِبَادِ وَأَرَادَ أَنْ يُخْرِجَ بِرَحْمَتِهِ مَنْ أَرَادَ مِنْ أَهْلِ النَّارِ أَمَرَ الْمَلَائِكَةَ أَنْ يُخْرِجُوا مِنْ النَّارِ مَنْ كَانَ لَا يُشْرِكُ بِاللَّهِ شَيْئًا مِمَّنْ أَرَادَ اللَّهُ تَعَالَى أَنْ يَرْحَمَهُ مِمَّنْ يَقُولُ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ فَيَعْرِفُونَهُمْ فِي النَّارِ يَعْرِفُونَهُمْ بِأَثَرِ السُّجُودِ تَأْكُلُ النَّارُ مِنْ ابْنِ آدَمَ إِلَّا أَثَرَ السُّجُودِ حَرَّمَ اللَّهُ عَلَى النَّارِ أَنْ تَأْكُلَ أَثَرَ السُّجُودِ فَيُخْرَجُونَ مِنْ النَّارِ وَقَدْ امْتَحَشُوا فَيُصَبُّ عَلَيْهِمْ مَاءُ الْحَيَاةِ فَيَنْبُتُونَ مِنْهُ كَمَا تَنْبُتُ الْحِبَّةُ فِي حَمِيلِ السَّيْلِ ثُمَّ يَفْرُغُ اللَّهُ تَعَالَى مِنْ الْقَضَاءِ بَيْنَ الْعِبَادِ وَيَبْقَى رَجُلٌ مُقْبِلٌ بِوَجْهِهِ عَلَى النَّارِ وَهُوَ آخِرُ أَهْلِ الْجَنَّةِ دُخُولًا الْجَنَّةَ فَيَقُولُ أَيْ رَبِّ اصْرِفْ وَجْهِي عَنْ النَّارِ فَإِنَّهُ قَدْ قَشَبَنِي رِيحُهَا وَأَحْرَقَنِي ذَكَاؤُهَا فَيَدْعُو اللَّهَ مَا شَاءَ اللَّهُ أَنْ يَدْعُوَهُ ثُمَّ يَقُولُ اللَّهُ تَبَارَكَ وَتَعَالَى هَلْ عَسَيْتَ إِنْ فَعَلْتُ ذَلِكَ بِكَ أَنْ تَسْأَلَ غَيْرَهُ فَيَقُولُ لَا أَسْأَلُكَ غَيْرَهُ وَيُعْطِي رَبَّهُ مِنْ عُهُودٍ وَمَوَاثِيقَ مَا شَاءَ اللَّهُ فَيَصْرِفُ اللَّهُ وَجْهَهُ عَنْ النَّارِ فَإِذَا أَقْبَلَ عَلَى الْجَنَّةِ وَرَآهَا سَكَتَ مَا شَاءَ اللَّهُ أَنْ يَسْكُتَ ثُمَّ يَقُولُ أَيْ رَبِّ قَدِّمْنِي إِلَى بَابِ الْجَنَّةِ فَيَقُولُ اللَّهُ لَهُ أَلَيْسَ قَدْ أَعْطَيْتَ عُهُودَكَ وَمَوَاثِيقَكَ لَا تَسْأَلُنِي غَيْرَ الَّذِي أَعْطَيْتُكَ وَيْلَكَ يَا ابْنَ آدَمَ مَا أَغْدَرَكَ فَيَقُولُ أَيْ رَبِّ وَيَدْعُو اللَّهَ حَتَّى يَقُولَ لَهُ فَهَلْ عَسَيْتَ إِنْ أَعْطَيْتُكَ ذَلِكَ أَنْ تَسْأَلَ غَيْرَهُ فَيَقُولُ لَا وَعِزَّتِكَ فَيُعْطِي رَبَّهُ مَا شَاءَ اللَّهُ مِنْ عُهُودٍ وَمَوَاثِيقَ فَيُقَدِّمُهُ إِلَى بَابِ الْجَنَّةِ فَإِذَا قَامَ عَلَى بَابِ الْجَنَّةِ انْفَهَقَتْ لَهُ الْجَنَّةُ فَرَأَى مَا فِيهَا مِنْ الْخَيْرِ وَالسُّرُورِ فَيَسْكُتُ مَا شَاءَ اللَّهُ أَنْ يَسْكُتَ ثُمَّ يَقُولُ أَيْ رَبِّ أَدْخِلْنِي الْجَنَّةَ فَيَقُولُ اللَّهُ تَبَارَكَ وَتَعَالَى لَهُ أَلَيْسَ قَدْ أَعْطَيْتَ عُهُودَكَ وَمَوَاثِيقَكَ أَنْ لَا تَسْأَلَ غَيْرَ مَا أُعْطِيتَ وَيْلَكَ يَا ابْنَ آدَمَ مَا أَغْدَرَكَ فَيَقُولُ أَيْ رَبِّ لَا أَكُونُ أَشْقَى خَلْقِكَ فَلَا يَزَالُ يَدْعُو اللَّهَ حَتَّى يَضْحَكَ اللَّهُ تَبَارَكَ وَتَعَالَى مِنْهُ فَإِذَا ضَحِكَ اللَّهُ مِنْهُ قَالَ ادْخُلْ الْجَنَّةَ فَإِذَا دَخَلَهَا قَالَ اللَّهُ لَهُ تَمَنَّهْ فَيَسْأَلُ رَبَّهُ وَيَتَمَنَّى حَتَّى إِنَّ اللَّهَ لَيُذَكِّرُهُ مِنْ كَذَا وَكَذَا حَتَّى إِذَا انْقَطَعَتْ بِهِ الْأَمَانِيُّ قَالَ اللَّهُ تَعَالَى ذَلِكَ لَكَ وَمِثْلُهُ مَعَهُ قَالَ عَطَاءُ بْنُ يَزِيدَ وَأَبُو سَعِيدٍ الْخُدْرِيُّ مَعَ أَبِي هُرَيْرَةَ لَا يَرُدُّ عَلَيْهِ مِنْ حَدِيثِهِ شَيْئًا حَتَّى إِذَا حَدَّثَ أَبُو هُرَيْرَةَ أَنَّ اللَّهَ قَالَ لِذَلِكَ الرَّجُلِ وَمِثْلُهُ مَعَهُ قَالَ أَبُو سَعِيدٍ وَعَشَرَةُ أَمْثَالِهِ مَعَهُ يَا أَبَا هُرَيْرَةَ قَالَ أَبُو هُرَيْرَةَ مَا حَفِظْتُ إِلَّا قَوْلَهُ ذَلِكَ لَكَ وَمِثْلُهُ مَعَهُ قَالَ أَبُو سَعِيدٍ أَشْهَدُ أَنِّي حَفِظْتُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَوْلَهُ ذَلِكَ لَكَ وَعَشَرَةُ أَمْثَالِهِ قَالَ أَبُو هُرَيْرَةَ وَذَلِكَ الرَّجُلُ آخِرُ أَهْلِ الْجَنَّةِ دُخُولًا الْجَنَّةَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الدَّارِمِيُّ أَخْبَرَنَا أَبُو الْيَمَانِ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ قَالَ أَخْبَرَنِي سَعِيدُ بْنُ الْمُسَيَّبِ وَعَطَاءُ بْنُ يَزِيدَ اللَّيْثِيُّ أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ أَخْبَرَهُمَا أَنَّ النَّاسَ قَالُوا لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا رَسُولَ اللَّهِ هَلْ نَرَى رَبَّنَا يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَسَاقَ الْحَدِيثَ بِمِثْلِ مَعْنَى حَدِيثِ إِبْرَاهِيمَ بْنِ سَعْدٍ
[සුහයිර් බින් හාර්බ්] අපට [යා'කුබ් බින් ඉබ්‍රාහිම්] අපට [මගේ පියා] [ඉබ්නු ෂිහාබ්] [අටා' බින් යසිද් අල්-ලයිට්සි] වෙතින් [අබු හුරෙයිරා] ඔහුට වාර්තා කළ බව [අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෙනි! අපට නැවත නැඟිටීමේ දිනයේදී අපගේ ස්වාමියා දැක ගත හැකිද?' යනුවෙන් මිනිසුන් පැවසූ බව ඔහු ඔහුට වාර්තා කළේය. ඉන්පසු ඔහු මෙසේ ඇසුවේය: 'වලාකුළක් නොමැති සම්පූර්ණ රාත්‍රියක සඳ දෙස බැලීමෙන් ඔබට හානියක් සිදුවේද?' ඔවුන් මෙසේ කීහ: 'නැහැ, අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෙනි.' ඔහු නැවතත් ඇසුවේය: 'වලාකුළක් නොමැතිව පැහැදිලි වන දිවා කාලයේදී සූර්යයා දෙස බැලීමෙන් ඔබට හානියක් සිදුවේද?' ඔවුන් මෙසේ කීහ: 'නැහැ, අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෙනි'. එවිට ඔහු මෙසේ කීවේය: 'ඇත්ත වශයෙන්ම, ඔබටත් ඒ ආකාරයෙන් ඔහුව දැකගත හැකි වනු ඇත. අල්ලාහ් නැවත නැඟිටීමේ දිනයේදී මිනිසුන් එක්රැස් කර මෙසේ කියනු ඇත. 'යමක් වන්දනා කරන ඕනෑම කෙනෙකුට, ඔහු ඒ දේ අනුගමනය කිරීමට ඉඩ දෙන්න, සූර්යයාට නමස්කාර කරන ඕනෑම කෙනෙකුට, ඔහු සූර්යයා අනුගමනය කිරීමට ඉඩ දෙන්න, සඳට නමස්කාර කරන ඕනෑම කෙනෙකුට, ඔහු සඳට නමස්කාර කිරීමට ඉඩ දෙන්න, තාගුත්ට නමස්කාර කරන ඕනෑම කෙනෙකුට, ඔහු තාගුත්ට අනුගමනය කිරීමට ඉඩ දෙන්න, මෙම උම්මා තවමත් කුහකයින් සිටින අතර පවතී. එවිට අල්ලාහ් තබාරකා ව තාලා ඔවුන් හඳුනා නොගත් ස්වරූපයෙන් ඔවුන්ව මුණගැසුණි, පසුව ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'මම ඔබේ රබ්'. නමුත් ඔවුන් පිළිතුරු දුන්නේ: 'මම ඔබෙන් අල්ලාහ්ගෙන් රැකවරණය පතමි, අපගේ රබ් අපව හමුවන්නේ නම්, අපි ඔහුව හඳුනා ගන්නෙමු'. ඉන්පසු අල්ලාහ් තලා ඔවුන් හඳුනාගත් ස්වරූපයෙන් ඔවුන්ව මුණගැසුණු බව අල්ලාහ් පැවසීය; 'මම ඔබේ රබ්'. ඔවුන් පිළිතුරු දුන්නේ: 'ඔව්, ඔබ අපගේ රබ්'. එබැවින් ඔවුන් ඔහුව අනුගමනය කළහ. ෂිරාත් - පාලම් - ජහන්නම්හි දෙපස දිගු කර තිබුණි, මම සහ මගේ උම්මා එය තරණය කළ පළමු අය වූ අතර, අපොස්තුළුවරුන්ගෙන් වෙන්ව කිසිවෙකු කතා කළේ නැත, නමුත් එකල අපොස්තුළුවරුන්ගේ යාච්ඤාව වූයේ 'ඕ අල්ලාහ්, සුරකින්න, සුරකින්න' යන්නයි. නිරයේ සඃදාන් ගසේ කටු වැනි යකඩ කොකු තිබේ. ඔබ සඃදාන් ගස ගැන දැන සිටියාද? මිතුරන් පිළිතුරු දුන්හ; 'ඔව්, අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෙනි'. ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'ඇත්තෙන්ම මෙම කොකු සඃදාන් ගස හා සමානයි, නමුත් අල්ලාහ් හැර වෙන කිසිවෙකු එහි ප්‍රමාණය දන්නේ නැත. ඔහු ඕනෑම කෙනෙකුව ඔවුන්ගේ ක්‍රියාවන්ට අනුව අල්ලා ගනු ඇත, ඔවුන් අතර විශ්වාස කරන්නන් සහ ඔවුන්ගේ ක්‍රියාවන් නිසා ගැලවීම ලැබූ අය සිටිති, ඔවුන් අතර තමන්ව ගලවා ගන්නා ඔවුන්ගේ ක්‍රියාවන්ගේ සීමාවන් ඉක්මවා යන අය සිටිති. එබැවින් අල්ලාහ් තම සේවකයින්ගේ ඉරණම තීරණය කර ඔහුගේ දයාවෙන් නිරයේ වැසියන් නිරයෙන් ඉවත් කිරීමට අවශ්‍ය වූ විට, අල්ලාහ් සමඟ හවුල්කරුවන් නොවන ඕනෑම කෙනෙකුව, එනම් අල්ලාහ් තආලා ඔහුට අනුකම්පා කිරීමට කැමති අයව, 'අල්ලාහ් හැර වෙනත් සුදුසු දෙවියෙකු නැත' යැයි පවසන අයගෙන් නෙරපා හැරීමට ඔහු දේවදූතයන්ට අණ කරනු ඇත. නිරයේ සිටින අයව සුජූද් කිරීමේ සලකුණු වලින් දේවදූතයන් හඳුනා ගනු ඇත, මන්ද නිරය ආදම්ගේ දරුවන් සුජූද් කිරීමේ සලකුණු හැර ගිල දමනු ඇත. අල්ලාහ් නිරයට සුජූද් කිරීමේ සලකුණු ගිල දැමීම තහනම් කළේය, එවිට ඔවුන් පිළිස්සුණු සිරුරු සමඟ නිරයෙන් පිටතට පැමිණේ, පසුව ඔවුන්ට නහ්රුල් හයියා - ජීවන ජලය - වලින් වතුර දමනු ලැබේ, ඒවා ගඟක ධාන්‍ය වැඩෙන ආකාරයට වැඩෙන තුරු. අල්ලාහ් තම සේවකයන් අතර කටයුතු තීරණය කිරීම අවසන් කළ පසු, ඔවුන් අතර නිරය දෙසට මුහුණ හරවා ගත් එක් අයෙකු ඉතිරි වූ පසු, ස්වර්ගයට ඇතුළු වූ අවසාන පදිංචිකරු ඔහු විය, ඔහු යාච්ඤා කළේය; 'අනේ ස්වාමීනි, මගේ මුහුණ නිරයෙන් ඉවතට හරවන්න, මන්ද එහි සුවඳ මට කරදර කර ඇති අතර එහි ගිනිදැල් මාව පුළුස්සා දමා ඇත'. ඉන්පසු ඔහු අල්ලාහ්ගෙන් ඔහුට අවශ්‍ය දේ ඉල්ලා සිටියේය, එවිට අල්ලාහ් මෙසේ පැවසීය; 'මම ඔබේ ඉල්ලීම ඉටු කළහොත් ඔබ වෙනත් දෙයක් ඉල්ලනවාද?' ඔහු පිළිතුරු දුන්නේය; 'නැත, ඔබේ මහිමයෙන්, මම වෙනත් කිසිවක් ඉල්ලන්නේ නැත'. ඔහුගේ රබ් ඔහු කැමති පරිදි පොරොන්දු සහ භාරයන් ලබා ගත්තේය, පසුව ඔහු තම මුහුණ නිරයෙන් ඉවතට හරවා ගත්තේය. ඔහු ස්වර්ගයට මුහුණ ලා එහි අලංකාරය දුටු විට, ඔහු ටික වේලාවක් නිහඬව සිට අයැද සිටියේය; 'අනේ අල්ලාහ්, මාව ස්වර්ගයේ දොරටුව අසල තබන්න'. අල්ලාහ් අසයි; 'මා දුන් දෙය හැර වෙන කිසිවක් මගෙන් ඉල්ලා නොසිටින බවට ඔබ දුන් පොරොන්දුව සහ භාරය ඔබ අත්හැරියේ නැද්ද? ආදම්ගේ පුත්‍රය, ඔබ පාවා දීම කොතරම් සතුටුදායකද? සේවකයා මෙසේ පැවසීය; 'අනේ මගේ ස්වාමීනි...!' අල්ලාහ් ඔහුගෙන් මෙසේ අසන තුරු ඔහු තවමත් අයැද සිටියේය: 'මම ඔබේ ඉල්ලීම ලබා දුන්නොත් ඔබ වෙනත් දෙයක් ඉල්ලනවාද?' ඔහු පිළිතුරු දුන්නේය; 'නැහැ, ඔබේ මහිමය වෙනුවෙන්, මම ඔබෙන් තවත් ඉල්ලීමක් ඉල්ලන්නේ නැහැ'. එවිට පුද්ගලයා තම පොරොන්දු සහ භාරයන් අත්හැර දැමූ අතර එමඟින් අල්ලාහ් ඒවා ස්වර්ගයේ දොරටුවේ තැබීය. සේවකයා ස්වර්ගයේ දොරටුව අසල සිටගෙන සිටි විට, ස්වර්ගය ඔහුට විවෘත වූ අතර එමඟින් ඔහු ජීවිතයේ සතුට සහ එහි ප්‍රීතිය දුටුවේය, පසුව ඔහු මොහොතකට නිහඬව සිට අයැද සිටියේය; 'අනේ මගේ ස්වාමීනි, මාව ස්වර්ගයට ඇතුළු කරන්න'. අල්ලාහ් මෙසේ පවසයි; 'මා දුන් දෙය හැර වෙනත් කිසිවක් ඉල්ලා නොසිටින බවට ඔබ දුන් පොරොන්දුව ඔබ අත්හැරියේ නැද්ද?, ආදම්ගේ පුත්‍රය, ඔබ කෙතරම් ඉක්මනින් පාවා දුන්නාද?' සේවකයා මෙසේ පැවසීය: 'අනේ මගේ රබ්, මාව ඔබේ දුක්ඛිතම සේවකයන්ගෙන් කෙනෙකු බවට පත් නොකරන්න'. අල්ලාහ් තබාරකා ව තආලා ඔහු නිසා සිනාසෙන තුරු ඔහු අල්ලාහ්ගෙන් අයැදීම නතර කළේ නැත. අල්ලාහ් සේවකයෙකුට සිනාසුණේ නම්, අල්ලාහ් ඔහුට මෙසේ කියනු ඇත: 'ඔබ ස්වර්ගයට ඇතුළු වන්න'. සේවකයෙකු එයට ඇතුළු වී ඇත්නම්, අල්ලාහ් ඔහුට මෙසේ කියයි: 'මනඃකල්පිත'. එබැවින් සේවකයෙකු තම ස්වාමියාගෙන් විමසා සිහින දකිනු ඇත, අල්ලාහ් ඔහුට මෙසේ සහ එසේ කියමින් මතක් කරන තුරු, සේවකයාගේ සිහිනය එහි උච්චතම අවස්ථාවට පැමිණෙන තෙක්, අල්ලාහ් ඔහුට මෙසේ කියයි: 'එය ඔබට සහ ඔබට සහ ඔබට සමාන වේ'. ['අතා` බින් යාසිඩ්] පැවසීය; [අබු සායිද් අල් කුද්රි] සහ අබු හුරයිරා ඔහුගේ හදීසය සුළු වශයෙන්වත් ප්‍රතික්ෂේප කළේ නැත, අබු හුරයිරා අල්ලාහ් සේවකයෙකුට පැවසූ හදීසය 'ඔබට සමාන' යැයි ප්‍රකාශ කළ තෙක්, අබු සායිද් මෙසේ පැවසීය: 'එසේම දස වතාවක්, ඕ අබු හුරයිරා.' අබු හුරෙයිරා මෙසේ පැවසීය: 'මම එවැනි වචන හැර වෙනත් කිසිවක් කටපාඩම් කර නැත, එනම්: 'ඔබට එවැනි දේ', අබු සඊද් මෙසේ පැවසීය: 'මම අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෙනි, සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගේ එම වාක්‍යය කටපාඩම් කළ බවට මම සාක්ෂි දෙමි, එනම් ඔහුගේ ප්‍රකාශය: 'එසේම දස වතාවක්, ඕ අබු හුරෙයිරා'. අබු හුරෙයිරා මෙසේ පැවසීය: 'ඒ සේවකයා පාරාදීසයට ඇතුළු වන අවසාන ජනතාවයි.' [අබු අල් යමාන්] අපට පවසා ඇති බව [අස් සුහ්රි] වෙතින් [සයුඅයිබ්] අපට පවසා ඇති බව ඔහු පැවසීය; [සයිද් බින් අල් මුසයියාබ්] සහ [අතා` බින් යසිද් අල් ලයිට්සි] අපට දන්වා ඇති බව [අබු හුරෙයිරා] ඔවුන් දෙදෙනාටම දැනුම් දී ඇති බව අපට දන්වා ඇත, සහචරයින් නබි (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන්ගෙන් ඇසූ බව; 'අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෙනි, නැවත නැඟිටීමේ දිනයේදී අපගේ රබ්(පරමාධිපතියා) අපට හමුවිය හැකිද?'. ඉන්පසු කථකයා ඉබ්‍රාහිම් බින් සාද්ගේ හදීසයේ ඇති පරිදි හදීසය දිගටම කරගෙන යයි.
හදීස්
Imam Muslim : 268
و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ هَمَّامِ بْنِ مُنَبِّهٍ قَالَ هَذَا مَا حَدَّثَنَا أَبُو هُرَيْرَةَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَذَكَرَ أَحَادِيثَ مِنْهَا وَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ أَدْنَى مَقْعَدِ أَحَدِكُمْ مِنْ الْجَنَّةِ أَنْ يَقُولَ لَهُ تَمَنَّ فَيَتَمَنَّى وَيَتَمَنَّى فَيَقُولُ لَهُ هَلْ تَمَنَّيْتَ فَيَقُولُ نَعَمْ فَيَقُولُ لَهُ فَإِنَّ لَكَ مَا تَمَنَّيْتَ وَمِثْلَهُ مَعَهُ
[මුහම්මද් බින් රාෆි] අපට [අබ්දුර්රසාක්] [හම්මාම් බින් මුනබ්බිහ්] ගෙන් [මමර්] අපට පැවසූ බව අපට පැවසූ පසු, ඔහු මෙසේ පැවසීය, 'මෙය [අබු හුරෙයිරා] අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෝ (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණෝ අපට පැවසූ දෙයක්' යැයි පැවසීය, පසුව ඔහු මෙම හදීස් කිහිපයක් සඳහන් කළේය. රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් මෙසේ පැවසීය: 'ඇත්ත වශයෙන්ම, ඔබගෙන් කෙනෙකුගේ ස්වර්ගයේ පහළම මට්ටම වන්නේ අල්ලාහ් ඔහුට 'සිහින දකින්න' යැයි පැවසූ මට්ටමයි, පසුව ඔහු සිහින මැව්වේය. එවිට අල්ලාහ් ඔහුගෙන් ඇසුවේය, 'ඔබ සිහින මැව්වාද?' ඔහු 'ඔව්' යැයි පිළිතුරු දුන්නේය. එවිට අල්ලාහ් ඔහුට මෙසේ පැවසීය, 'ඔබ සිහින මැවූ දෙයක් සහ ඒ හා සමාන දෙයක් ඔබට ලැබී ඇත'.
හදීස්
Imam Muslim : 269
و حَدَّثَنِي سُوَيْدُ بْنُ سَعِيدٍ قَالَ حَدَّثَنِي حَفْصُ بْنُ مَيْسَرَةَ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ أَنَّ نَاسًا فِي زَمَنِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ هَلْ نَرَى رَبَّنَا يَوْمَ الْقِيَامَةِ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَعَمْ قَالَ هَلْ تُضَارُّونَ فِي رُؤْيَةِ الشَّمْسِ بِالظَّهِيرَةِ صَحْوًا لَيْسَ مَعَهَا سَحَابٌ وَهَلْ تُضَارُّونَ فِي رُؤْيَةِ الْقَمَرِ لَيْلَةَ الْبَدْرِ صَحْوًا لَيْسَ فِيهَا سَحَابٌ قَالُوا لَا يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ مَا تُضَارُّونَ فِي رُؤْيَةِ اللَّهِ تَبَارَكَ وَتَعَالَى يَوْمَ الْقِيَامَةِ إِلَّا كَمَا تُضَارُّونَ فِي رُؤْيَةِ أَحَدِهِمَا إِذَا كَانَ يَوْمُ الْقِيَامَةِ أَذَّنَ مُؤَذِّنٌ لِيَتَّبِعْ كُلُّ أُمَّةٍ مَا كَانَتْ تَعْبُدُ فَلَا يَبْقَى أَحَدٌ كَانَ يَعْبُدُ غَيْرَ اللَّهِ سُبْحَانَهُ مِنْ الْأَصْنَامِ وَالْأَنْصَابِ إِلَّا يَتَسَاقَطُونَ فِي النَّارِ حَتَّى إِذَا لَمْ يَبْقَ إِلَّا مَنْ كَانَ يَعْبُدُ اللَّهَ مِنْ بَرٍّ وَفَاجِرٍ وَغُبَّرِ أَهْلِ الْكِتَابِ فَيُدْعَى الْيَهُودُ فَيُقَالُ لَهُمْ مَا كُنْتُمْ تَعْبُدُونَ قَالُوا كُنَّا نَعْبُدُ عُزَيْرَ ابْنَ اللَّهِ فَيُقَالُ كَذَبْتُمْ مَا اتَّخَذَ اللَّهُ مِنْ صَاحِبَةٍ وَلَا وَلَدٍ فَمَاذَا تَبْغُونَ قَالُوا عَطِشْنَا يَا رَبَّنَا فَاسْقِنَا فَيُشَارُ إِلَيْهِمْ أَلَا تَرِدُونَ فَيُحْشَرُونَ إِلَى النَّارِ كَأَنَّهَا سَرَابٌ يَحْطِمُ بَعْضُهَا بَعْضًا فَيَتَسَاقَطُونَ فِي النَّارِ ثُمَّ يُدْعَى النَّصَارَى فَيُقَالُ لَهُمْ مَا كُنْتُمْ تَعْبُدُونَ قَالُوا كُنَّا نَعْبُدُ الْمَسِيحَ ابْنَ اللَّهِ فَيُقَالُ لَهُمْ كَذَبْتُمْ مَا اتَّخَذَ اللَّهُ مِنْ صَاحِبَةٍ وَلَا وَلَدٍ فَيُقَالُ لَهُمْ مَاذَا تَبْغُونَ فَيَقُولُونَ عَطِشْنَا يَا رَبَّنَا فَاسْقِنَا قَالَ فَيُشَارُ إِلَيْهِمْ أَلَا تَرِدُونَ فَيُحْشَرُونَ إِلَى جَهَنَّمَ كَأَنَّهَا سَرَابٌ يَحْطِمُ بَعْضُهَا بَعْضًا فَيَتَسَاقَطُونَ فِي النَّارِ حَتَّى إِذَا لَمْ يَبْقَ إِلَّا مَنْ كَانَ يَعْبُدُ اللَّهَ تَعَالَى مِنْ بَرٍّ وَفَاجِرٍ أَتَاهُمْ رَبُّ الْعَالَمِينَ سُبْحَانَهُ وَتَعَالَى فِي أَدْنَى صُورَةٍ مِنْ الَّتِي رَأَوْهُ فِيهَا قَالَ فَمَا تَنْتَظِرُونَ تَتْبَعُ كُلُّ أُمَّةٍ مَا كَانَتْ تَعْبُدُ قَالُوا يَا رَبَّنَا فَارَقْنَا النَّاسَ فِي الدُّنْيَا أَفْقَرَ مَا كُنَّا إِلَيْهِمْ وَلَمْ نُصَاحِبْهُمْ فَيَقُولُ أَنَا رَبُّكُمْ فَيَقُولُونَ نَعُوذُ بِاللَّهِ مِنْكَ لَا نُشْرِكُ بِاللَّهِ شَيْئًا مَرَّتَيْنِ أَوْ ثَلَاثًا حَتَّى إِنَّ بَعْضَهُمْ لَيَكَادُ أَنْ يَنْقَلِبَ فَيَقُولُ هَلْ بَيْنَكُمْ وَبَيْنَهُ آيَةٌ فَتَعْرِفُونَهُ بِهَا فَيَقُولُونَ نَعَمْ فَيُكْشَفُ عَنْ سَاقٍ فَلَا يَبْقَى مَنْ كَانَ يَسْجُدُ لِلَّهِ مِنْ تِلْقَاءِ نَفْسِهِ إِلَّا أَذِنَ اللَّهُ لَهُ بِالسُّجُودِ وَلَا يَبْقَى مَنْ كَانَ يَسْجُدُ اتِّقَاءً وَرِيَاءً إِلَّا جَعَلَ اللَّهُ ظَهْرَهُ طَبَقَةً وَاحِدَةً كُلَّمَا أَرَادَ أَنْ يَسْجُدَ خَرَّ عَلَى قَفَاهُ ثُمَّ يَرْفَعُونَ رُءُوسَهُمْ وَقَدْ تَحَوَّلَ فِي صُورَتِهِ الَّتِي رَأَوْهُ فِيهَا أَوَّلَ مَرَّةٍ فَقَالَ أَنَا رَبُّكُمْ فَيَقُولُونَ أَنْتَ رَبُّنَا ثُمَّ يُضْرَبُ الْجِسْرُ عَلَى جَهَنَّمَ وَتَحِلُّ الشَّفَاعَةُ وَيَقُولُونَ اللَّهُمَّ سَلِّمْ سَلِّمْ قِيلَ يَا رَسُولَ اللَّهِ وَمَا الْجِسْرُ قَالَ دَحْضٌ مَزِلَّةٌ فِيهِ خَطَاطِيفُ وَكَلَالِيبُ وَحَسَكٌ تَكُونُ بِنَجْدٍ فِيهَا شُوَيْكَةٌ يُقَالُ لَهَا السَّعْدَانُ فَيَمُرُّ الْمُؤْمِنُونَ كَطَرْفِ الْعَيْنِ وَكَالْبَرْقِ وَكَالرِّيحِ وَكَالطَّيْرِ وَكَأَجَاوِيدِ الْخَيْلِ وَالرِّكَابِ فَنَاجٍ مُسَلَّمٌ وَمَخْدُوشٌ مُرْسَلٌ وَمَكْدُوسٌ فِي نَارِ جَهَنَّمَ حَتَّى إِذَا خَلَصَ الْمُؤْمِنُونَ مِنْ النَّارِ فَوَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ مَا مِنْكُمْ مِنْ أَحَدٍ بِأَشَدَّ مُنَاشَدَةً لِلَّهِ فِي اسْتِقْصَاءِ الْحَقِّ مِنْ الْمُؤْمِنِينَ لِلَّهِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ لِإِخْوَانِهِمْ الَّذِينَ فِي النَّارِ يَقُولُونَ رَبَّنَا كَانُوا يَصُومُونَ مَعَنَا وَيُصَلُّونَ وَيَحُجُّونَ فَيُقَالُ لَهُمْ أَخْرِجُوا مَنْ عَرَفْتُمْ فَتُحَرَّمُ صُوَرُهُمْ عَلَى النَّارِ فَيُخْرِجُونَ خَلْقًا كَثِيرًا قَدْ أَخَذَتْ النَّارُ إِلَى نِصْفِ سَاقَيْهِ وَإِلَى رُكْبَتَيْهِ ثُمَّ يَقُولُونَ رَبَّنَا مَا بَقِيَ فِيهَا أَحَدٌ مِمَّنْ أَمَرْتَنَا بِهِ فَيَقُولُ ارْجِعُوا فَمَنْ وَجَدْتُمْ فِي قَلْبِهِ مِثْقَالَ دِينَارٍ مِنْ خَيْرٍ فَأَخْرِجُوهُ فَيُخْرِجُونَ خَلْقًا كَثِيرًا ثُمَّ يَقُولُونَ رَبَّنَا لَمْ نَذَرْ فِيهَا أَحَدًا مِمَّنْ أَمَرْتَنَا ثُمَّ يَقُولُ ارْجِعُوا فَمَنْ وَجَدْتُمْ فِي قَلْبِهِ مِثْقَالَ نِصْفِ دِينَارٍ مِنْ خَيْرٍ فَأَخْرِجُوهُ فَيُخْرِجُونَ خَلْقًا كَثِيرًا ثُمَّ يَقُولُونَ رَبَّنَا لَمْ نَذَرْ فِيهَا مِمَّنْ أَمَرْتَنَا أَحَدًا ثُمَّ يَقُولُ ارْجِعُوا فَمَنْ وَجَدْتُمْ فِي قَلْبِهِ مِثْقَالَ ذَرَّةٍ مِنْ خَيْرٍ فَأَخْرِجُوهُ فَيُخْرِجُونَ خَلْقًا كَثِيرًا ثُمَّ يَقُولُونَ رَبَّنَا لَمْ نَذَرْ فِيهَا خَيْرًا وَكَانَ أَبُو سَعِيدٍ الْخُدْرِيُّ يَقُولُ إِنْ لَمْ تُصَدِّقُونِي بِهَذَا الْحَدِيثِ فَاقْرَءُوا إِنْ شِئْتُمْ { إِنَّ اللَّهَ لَا يَظْلِمُ مِثْقَالَ ذَرَّةٍ وَإِنْ تَكُ حَسَنَةً يُضَاعِفْهَا وَيُؤْتِ مِنْ لَدُنْهُ أَجْرًا عَظِيمًا } فَيَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ شَفَعَتْ الْمَلَائِكَةُ وَشَفَعَ النَّبِيُّونَ وَشَفَعَ الْمُؤْمِنُونَ وَلَمْ يَبْقَ إِلَّا أَرْحَمُ الرَّاحِمِينَ فَيَقْبِضُ قَبْضَةً مِنْ النَّارِ فَيُخْرِجُ مِنْهَا قَوْمًا لَمْ يَعْمَلُوا خَيْرًا قَطُّ قَدْ عَادُوا حُمَمًا فَيُلْقِيهِمْ فِي نَهَرٍ فِي أَفْوَاهِ الْجَنَّةِ يُقَالُ لَهُ نَهَرُ الْحَيَاةِ فَيَخْرُجُونَ كَمَا تَخْرُجُ الْحِبَّةُ فِي حَمِيلِ السَّيْلِ أَلَا تَرَوْنَهَا تَكُونُ إِلَى الْحَجَرِ أَوْ إِلَى الشَّجَرِ مَا يَكُونُ إِلَى الشَّمْسِ أُصَيْفِرُ وَأُخَيْضِرُ وَمَا يَكُونُ مِنْهَا إِلَى الظِّلِّ يَكُونُ أَبْيَضَ فَقَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ كَأَنَّكَ كُنْتَ تَرْعَى بِالْبَادِيَةِ قَالَ فَيَخْرُجُونَ كَاللُّؤْلُؤِ فِي رِقَابِهِمْ الْخَوَاتِمُ يَعْرِفُهُمْ أَهْلُ الْجَنَّةِ هَؤُلَاءِ عُتَقَاءُ اللَّهِ الَّذِينَ أَدْخَلَهُمْ اللَّهُ الْجَنَّةَ بِغَيْرِ عَمَلٍ عَمِلُوهُ وَلَا خَيْرٍ قَدَّمُوهُ ثُمَّ يَقُولُ ادْخُلُوا الْجَنَّةَ فَمَا رَأَيْتُمُوهُ فَهُوَ لَكُمْ فَيَقُولُونَ رَبَّنَا أَعْطَيْتَنَا مَا لَمْ تُعْطِ أَحَدًا مِنْ الْعَالَمِينَ فَيَقُولُ لَكُمْ عِنْدِي أَفْضَلُ مِنْ هَذَا فَيَقُولُونَ يَا رَبَّنَا أَيُّ شَيْءٍ أَفْضَلُ مِنْ هَذَا فَيَقُولُ رِضَايَ فَلَا أَسْخَطُ عَلَيْكُمْ بَعْدَهُ أَبَدًا قَالَ مُسْلِم قَرَأْتُ عَلَى عِيسَى بْنِ حَمَّادٍ زُغْبَةَ الْمِصْرِيِّ هَذَا الْحَدِيثَ فِي الشَّفَاعَةِ وَقُلْتُ لَهُ أُحَدِّثُ بِهَذَا الْحَدِيثِ عَنْكَ أَنَّكَ سَمِعْتَ مِنَ اللَّيْثِ بْنِ سَعْدٍ فَقَالَ نَعَمْ قُلْتُ لِعِيسَى بْنِ حَمَّادٍ أَخْبَرَكُمُ اللَّيْثُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ خَالِدِ بْنِ يَزِيدَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي هِلَالٍ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ أَنَّهُ قَالَ قُلْنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ أَنَرَى رَبَّنَا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هَلْ تُضَارُّونَ فِي رُؤْيَةِ الشَّمْسِ إِذَا كَانَ يَوْمٌ صَحْوٌ قُلْنَا لَا وَسُقْتُ الْحَدِيثَ حَتَّى انْقَضَى آخِرُهُ وَهُوَ نَحْوُ حَدِيثِ حَفْصِ بْنِ مَيْسَرَةَ وَزَادَ بَعْدَ قَوْلِهِ بِغَيْرِ عَمَلٍ عَمِلُوهُ وَلَا قَدَمٍ قَدَّمُوهُ فَيُقَالُ لَهُمْ لَكُمْ مَا رَأَيْتُمْ وَمِثْلُهُ مَعَهُ قَالَ أَبُو سَعِيدٍ بَلَغَنِي أَنَّ الْجِسْرَ أَدَقُّ مِنْ الشَّعْرَةِ وَأَحَدُّ مِنْ السَّيْفِ وَلَيْسَ فِي حَدِيثِ اللَّيْثِ فَيَقُولُونَ رَبَّنَا أَعْطَيْتَنَا مَا لَمْ تُعْطِ أَحَدًا مِنْ الْعَالَمِينَ وَمَا بَعْدَهُ فَأَقَرَّ بِهِ عِيسَى بْنُ حَمَّادٍ و حَدَّثَنَاه أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ عَوْنٍ حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ سَعْدٍ حَدَّثَنَا زَيْدُ بْنُ أَسْلَمَ بِإِسْنَادِهِمَا نَحْوَ حَدِيثِ حَفْصِ بْنِ مَيْسَرَةَ إِلَى آخِرِهِ وَقَدْ زَادَ وَنَقَصَ شَيْئًا
[සුවයිද් බින් සඊද්] මට මෙසේ පැවසීය, ඔහු මෙසේ පැවසීය, [හෆ්ස් බින් මයිසාරා] [සයිද් බින් අස්ලම්] [අටා' බින් යසාර්] [අබු සඊද් අල් කුද්රි] ගෙන් [අල් සායිද් අල් කුද්රි] ගෙන් මට මෙසේ පැවසීය: අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෙනි (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන්ගේ කාලයේ සිටි පිරිසක් 'අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෙනි! නැවත නැඟිටීමේ දිනයේදී අපි අපගේ ස්වාමියා දකින්නෙමුද?' ඔහු පිළිතුරු දුන්නේය, 'වලාකුළු නොමැති පැහැදිලි දිනයක හිරු දැකීමට ඔබ දුවනවාද?' ඔවුන් පිළිතුරු දුන්නේය, 'නැහැ, අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෙනි'. එවිට ඔහු ඇසුවේ, 'වලාකුළු නොමැති පුර පසළොස්වක රාත්‍රියක සඳ දැකීමට ඔබ දුවනවාද?' ඔවුන් පිළිතුරු දුන්නේ, 'නැත'. එවිට ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'ඔබ ඔබේ ස්වාමියා දැකීමට දුවන්නේ නැත, නමුත් ඔබ දෙදෙනාගෙන් කෙනෙකු දැකීමට දුවන්නේ නැත.' නැවත නැඟිටීමේ දිනයේදී, ඇමතුමක් දෙන්නෙකු "සෑම ජනතාවක්ම තමන් පෙර නමස්කාර කළ දේ අනුගමනය කළ යුතුයි" යනුවෙන් කෑගසනු ඇත, පිළිම සහ පිළිම ස්වරූපයෙන් අල්ලාහ් හැර වෙනත් කිසිවෙකු නමස්කාර නොකරන තෙක් ඔවුන් නිරයට වැටෙනු ඇත, අල්ලාහ්ට නමස්කාර කරන අය හැර වෙනත් කිසිවෙකු ඉතිරි නොවන තුරු; හොඳ සහ නරක යන දෙපිරිසම සහ ග්‍රන්ථයේ ඉතිරි අය, පසුව යුදෙව්වන් කැඳවා ඔවුන්ගෙන් විමසන ලදී, "ඔබ කුමක් නමස්කාර කළාද?" ඔවුන් පිළිතුරු දුන්හ, "අපි අල්ලාහ්ගේ පුත්‍රයා වන උසයිර්ට නමස්කාර කළා". එවිට "ඔබ බොරු කිව්වා, අල්ලාහ් භාර්යාවන් සහ දරුවන් නිර්මාණය කළේ නැහැ. එහෙනම් ඔබට අවශ්‍ය කුමක්ද?" ඔවුන් පිළිතුරු දුන්නේ, "අපේ ස්වාමීනි, අපට පිපාසයෙන් සිටිනවා, එබැවින් අපට පානයක් දෙන්න" යනුවෙනි. ඉන්පසු ඔවුන්ට ඔවුන්ගේ පිපාසය සංසිඳුවන දෙයකට සංඥා කරන ලදී, පසුව ඔවුන්ව මිරිඟුවකින් මෙන් නිරයට ගෙන යන ලදී, සමහරු අනෙක් අයට පහර දුන්හ, පසුව ඔවුන් නිරයට වැටුණි". පසුව කිතුනුවන් කැඳවනු ලැබූ අතර, "ඔබ කුමක් නමස්කාර කළාද?" ඔවුන් පිළිතුරු දුන්නේ, "අපි අල්ලාහ්ගේ පුත්‍රයා වන මෙසියස්ව නමස්කාර කළා" යනුවෙනි. එවිට ඔවුන්ට කියනු ලැබේ, 'ඔබ බොරු කීවෙහිය. අල්ලාහ් භාර්යාවන් සහ දරුවන් ගන්නේ නැත.' ඔවුන්ට කියනු ලැබේ, 'ඔබට අවශ්‍ය කුමක්ද?' ඔවුන් කියනු ඇත, 'අපගේ ස්වාමීනි, අපට පිපාසයෙන් සිටිමු! අපට පානය දෙන්න'. ඔහු කියනු ඇත, 'එවිට ඔවුන්ට ඉඟි කරනු ලැබේ, 'ඔබ බොන්නේ නැද්ද?' ඔවුන් මිරිඟුවක් මෙන් නිරයට රැස් කරනු ලැබේ, ඔවුන්ගෙන් සමහරක් අනෙක් අයට පහර දී, පසුව එයට වැටෙනු ඇත, ධර්මිෂ්ඨයන් සහ දුප්පතුන් අතරින් අල්ලාහ්ට නමස්කාර කරන අය හැර වෙනත් කිසිවෙකු ඉතිරි නොවන තුරු. එවිට අල්ලාහ් ඔවුන්ට පෙනෙන සැහැල්ලු ස්වරූපයෙන් ඔවුන් වෙත පැමිණෙනු ඇත. අල්ලාහ් මෙසේ කියනු ඇත, 'සෑම ජාතියක්ම ඔවුන් නමස්කාර කරන දේ අනුගමනය කරන විට ඔබ බලා සිටින්නේ කුමක් සඳහාද?' ඔවුන් කියනු ඇත, 'අපගේ ස්වාමීනි! අපට ඔවුන්ගෙන් අවශ්‍ය දේ අපට අවශ්‍ය වූ විට අපි මේ ලෝකයේ මිනිසුන්ගෙන් වෙන් වූ නමුත් අපි ඔවුන් සමඟ මිත්‍ර නොවූවෙමු.' එවිට අල්ලාහ් මෙසේ කියනු ඇත, 'මම ඔබේ ස්වාමියා'. එබැවින් ඔවුන් කියනු ඇත, 'මම ඔබෙන් අල්ලාහ්ගෙන් ආරක්ෂාව පතමි; අපි අල්ලාහ්ට කිසිවක් සම්බන්ධ නොකරමු'. ඔවුන් එය දෙවරක් හෝ තුන් වතාවක් පැවසූ අතර, ඔවුන්ගෙන් සමහරක් හැරී යාමට ආසන්න විය, එවිට අල්ලාහ් ඇසුවේය; "ඔබ සහ ඔහු අතර ඔබට ඒවා හඳුනාගත හැකි සංඥා තිබේද?" ඔවුන් පිළිතුරු දුන්හ; "ඔව්" එවිට ඔහුගේ වසු පැටවා එළිදරව් විය, එවිට අල්ලාහ් ඔහුට සුජූද් කිරීමට අවසර දුන් තෙක් ඔහු තුළ සිටම - අවංකව - අල්ලාහ්ට පෙර සුජූද් කළ කිසිවෙකු ඉතිරි නොවීය. අල්ලාහ් ඔහුගේ පිටුපස එක රැලකට සාදා නොගත් තුරු, ඔහු සුජූද් කිරීමට කැමති වූ සෑම අවස්ථාවකම ඔහු ඔහුගේ බෙල්ලේ පිටුපසට වැටුණේ නම්, ආත්මාර්ථකාමිත්වය සහ රියා නිසා පෙර සුජූද් කළ කිසිවෙකු ඉතිරිව නැත. පසුව ඔවුන් හිස ඔසවා ගත් අතර අල්ලාහ් ඔවුන්ට පළමු වරට දැකිය හැකි ස්වරූපයකට වෙනස් වී ඇති බව අල්ලාහ් පැවසීය: v "මම ඔබේ රබ්." එබැවින් ඔවුන් මෙසේ පැවසූහ; "ඔබ අපගේ රබ්." එවිට ජහන්නම් මත පාලමක් දිගු කරන ලද අතර, එම අවස්ථාවේදී මැදිහත් වීමක් සිදු විය, ඔවුන් මැසිවිලි නැඟූහ; "අල්ලාහ්, බේරා ගන්න, බේරා ගන්න." යමෙක් ඇසුවේය; "අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෙනි, ඒ පාලම කුමක්ද?" ඔහු පිළිතුරු දුන්නේය; "ලිස්සා යා හැකි ලිස්සන සුළු ස්ථානයක්, යකඩ සීරීම්, යකඩ කොකු සහ කටු සහිත ගස් වලින් සාදන ලද යකඩ කටු ඇත. එවිට ඇදහිලිවන්තයන් ඇසිපිය හෙළන සැණින් මෙන්, අකුණු සැර මෙන්, සුළඟ මෙන්, කුරුල්ලන් මෙන්, දුවන අශ්වයන් මෙන් සහ අශ්වාරෝහක සතුන් මෙන් ඒ හරහා ගමන් කරනු ඇත. එවිට ගැලවීම ලබන මුස්ලිම්වරු සිටිනු ඇත, සමහරු ඉරා දමා ප්‍රමාද වී සිටින අතර සමහරු නිරයට දමනු ලැබේ. එබැවින් ඇදහිලිවන්තයන් නිරයෙන් නිදහස් වූ විට, එබැවින් මගේ ආත්මය කාගේ අතේ ඇත්ද යන්න, නිරයේ සිටින තම සහෝදරයන් වෙනුවෙන් විනිශ්චය දිනයේදී අල්-හක් ඉල්ලා අල්ලාහ්ට අයැදීමේදී ඔබගෙන් කිසිවෙකු එතරම් නොපසුබටව සිටින්නේ නැත. අපගේ රබ්, ඔවුන් සැමවිටම අප සමඟ උපවාස කරති, අප සමඟ යාච්ඤා කරති, අප සමඟ හජ් ඉටු කරති." එබැවින් ඔවුන්ට කියනු ලැබුවේ: "ඔබ දන්නා අයව පිටතට ගන්න." එබැවින් ඔවුන් නිරයේ ගින්නෙන් පුළුස්සා දැමූ නිසා ඔවුන්ගේ ස්වරූපයන් කළු විය, පසුව ඔවුන් නිරයෙන් අනුභව කරන ලද බොහෝ මිනිසුන් ඔවුන්ගේ පැටවුන් මැදට සහ දණහිස දක්වා පිටතට ගෙන ආහ. එවිට ඔවුන් මෙසේ පැවසූහ: "අනේ ස්වාමීනි, ඔබ අපට අණ කළ කිසිවෙකු සමඟ අපට තවදුරටත් ඉතිරි නොවේ." එවිට අල්ලාහ් පැවසීය; "ආපසු යන්න, එහෙනම් ඔහුගේ හදවතේ ඩිනාර් එකක් තරම් බර යහපත් ක්‍රියාවන් ඔබ සොයා ගන්නේ නම්, පසුව ඔහුව පිටතට ගන්න." ඔවුන් එතරම් විශාල ප්‍රමාණයක් පිටතට ගත් අතර, පසුව ඔවුන් මෙසේ පැවසූහ; "අපගේ රබ්බි, ඔබ අපට අණ කළ කිසිවෙකු අපි එහි ඉතිරි කර නැත." එවිට අල්ලාහ් මෙසේ පැවසීය; "ආපසු යන්න, එවිට ඔබ ඔහුගේ හදවතේ ඩිනාර් භාගයක යහපත්කමක් සොයා ගන්නේ නම්, පසුව ඔහුව පිටතට ගන්න." එබැවින් ඔවුන් විශාල මුදලක් වියදම් කළහ. ඉන්පසු ඔවුන් නැවතත් මෙසේ පැවසූහ; "අපගේ රබ්බි, ඔබ අපට අණ කළ කිසිවෙකු අපි එහි ඉතිරි කර නැත." එවිට අල්ලාහ් මෙසේ පැවසීය; "ආපසු යන්න, එවිට ඔබ ඔහුගේ හදවතේ ධාන්‍ය ඇටයක් තරම් හොඳ දෙයක් සොයා ගන්නේ නම්, එය පිටතට ගන්න." එබැවින් ඔවුන් නැවතත් ඉතා විශාල මුදලක් පිටතට ගත්හ. ඉන්පසු ඔවුන් මෙසේ පැවසූහ: "අහෝ අපගේ ස්වාමීනි, අපි එහි කිසිදු යහපතක් ඉතිරි කර නැත." අබු සඊද් අල් කුද්රි මෙසේ පැවසීය, 'ඔබ මෙම හදීසය විශ්වාස නොකරන්නේ නම්, කරුණාකර මෙම පදය කියවන්න: -ඇත්ත වශයෙන්ම, අල්ලාහ් සර්රා තරම්වත් කිසිවෙකුට වරදක් නොකරන අතර, සර්රා තරම් උතුම් ගුණයක් තිබේ නම්, නියත වශයෙන්ම අල්ලාහ් එය ගුණ කර ඔහුගෙන් විශාල විපාකයක් ලබා දෙනු ඇත.- -ප්‍රශ්න. අන් නිසා: 40-. එවිට අල්ලාහ් මෙසේ පැවසීය: 'දේවදූතයන්, අනාගතවක්තෘවරුන් සහ ඇදහිලිවන්තයන් මැදිහත් වී ඇත, දැන් මැදිහත් නොවූ අය දයානුකම්පිත ය.' එවිට අල්ලාහ් නිරයේ ගැඹුරින් අතක් අල්ලා ගත්තේය, අල්ලාහ් කිසිඳු යහපතක් නොකළ ජනතාවක් පිටතට ගෙන ආ අතර, ඔවුන් දැනටමත් කළු අඟුරු මෙන් හැඩගස්වා තිබුණි. ඉන්පසු අල්ලාහ් ඔවුන්ව ස්වර්ගය ඉදිරිපිට ගඟට විසි කළේය, එය ජීවන ගංගාව ලෙස හැඳින්වේ. ඉන්පසු ඔවුන් ගඟෙන් පිටතට පැමිණෙන්නේ ගංගා ප්‍රවාහයේ වැඩෙන බීජ මෙන්, හිරු එළිය පසුපස හඹා යන ගල් මත හෝ ගස් මත බඩගා යන ආකාරය ඔබට පෙනෙන්නේ නැද්ද? එවිට බීජ මෙන් වැඩෙන ඒවා කහ සහ කොළ පැහැයෙන් යුක්ත වන අතර සෙවණෙහි සිටින ඒවා සුදු වනු ඇත. එවිට සහචරයින් ඇසුවේ, "ඔබ බෙඩොයින් ප්‍රදේශයක එඬේරෙකු මෙන්ද?" ඔහු තවදුරටත් මෙසේ පැවසීය: "ඔවුන් මුතු මෙන් පිටතට පැමිණියහ, ඔවුන්ගේ දණහිස් මත ස්වර්ගයේ මිනිසුන්ට හඳුනාගත හැකි මුදු තිබුණි. තවද ඔවුන් අල්ලාහ් නිදහස් කර ස්වර්ගයට දැමූ මිනිසුන් ය. එවිට අල්ලාහ් මෙසේ පැවසීය: 'ඔබව ස්වර්ගයට ඇතුළු කරන්න. ඔබ දකින දේ, ඔබට ලැබෙනු ඇත'. ඔවුන් පිළිතුරු දුන්නේ, 'අපගේ රබ්බි, ඇත්ත වශයෙන්ම ඔබ පෘථිවියේ වැසියන්ගෙන් කිසිවෙකුට කිසිදා ලබා නොදුන් දෙයක් අපට ලබා දී ඇත'. එවිට අල්ලාහ් මෙසේ පැවසීය: '-ඇත්ත වශයෙන්ම- අපි ඔබ වෙනුවෙන් සූදානම් කර ඇති දේ මේ සියල්ලට වඩා හොඳය'. ඔවුන් නැවතත් මෙසේ පැවසීය, 'ඕ රබ්බි, මේ සියල්ලට වඩා හොඳ කුමක්ද!' අල්ලාහ් පිළිතුරු දුන්නේය: 'මගේ සතුට, මම ඔබ සමඟ කිසිදා කෝප නොවෙමි'. මුස්ලිම් පැවසුවේ, 'මම මෙම හදීසය [ඊසා බින් හම්මද් සුග්බා අල් මිෂ්රි] ඉදිරියේ මැදිහත් වීම සම්බන්ධයෙන් කියෙව්වා. මම ඔහුට කිව්වා, 'මම ඔබෙන් මේ හදීසය ගෙන එනවා, ඔබ [ලයිට්ස් බින් සාද්] ගෙන් [කාලිඩ් බින් යාසිද්] ගෙන් [සයිද් බින් අබු හිලාල්] ගෙන් [සයිද් බින් අස්ලම්] ගෙන් [අතා බින් යසාර්] ගෙන් [අබු සායිද් අල් කුද්රි] ගෙන් අසා ඇති බව. ඔහු 'අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෙනි, අපි අපගේ රබ්(රබ්)ව දකින්නෙමුද?' යනුවෙන් ඇසූ බව රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් පිළිතුරු දුන්නේය: 'ඔබ පැහැදිලි දිනයක හිරු දෙස බැලීමෙන් කිසියම් අනතුරක් අත්විඳිනවාද?' අපි පිළිතුරු දෙමු; 'නැත'. ඉන්පසු මම හදීසය අවසන් වන තුරු දිගටම කරගෙන ගියෙමි. මෙම හදීසය හෆ්ෂ් බින් මයිසරාගේ හදීසය හා සමානයි'. ඔහු ඔහුගේ වචනවලින් පසුව, 'කිසිදු ක්‍රියාවක් හෝ යහපතක් නොමැතිව' එකතු කළේය. එවිට ඔවුන්ට, 'ඔබ දුටු දේ සහ ඔහු සමඟ එය මෙන් වූ දේ ඔබට' යැයි කියනු ලැබීය. අබු සායිද් පැවසුවේ, 'පාලම් හිසකෙස් වලට වඩා කුඩා බවත් කඩු වලට වඩා තියුණු බවත් මට පැමිණ තිබේ' යනුවෙනි. තවද ලයිත් හදීසයේ කිසිදු සංස්කරණයක් නොමැත: 'ඔවුන් මෙසේ පැවසූහ, 'අපගේ රබ්බි, ඔබ අපට ලෝකයේ කිසිවෙකුට ලබා නොදුන් දෙයක් ලබා දී ඇත'. ඊට පසු වාක්‍යය. ඊසා බින් හම්මද් එකඟ විය'. [අබු බකර් බින් අබු සයිබා] අපට පවසා ඇත්තේ [ජාෆර් බින් අවුන්] අපට පවසා ඇති බවයි [හිස්යාම් බින් සාද්] අපට පවසා ඇත්තේ [සයිද් බින් අස්ලම්] හෆ්ෂ් බින් මයිසාරාගේ හදීසය මෙන් දෙවන ඉස්නාද් හා සමාන බවත්, අවසාන වාක්‍යය දක්වා එකතු කිරීම් සහ අඩු කිරීම් ඇති බවත්ය.
හදීස්
Imam Muslim : 270
و حَدَّثَنِي هَارُونُ بْنُ سَعِيدٍ الْأَيْلِيُّ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ قَالَ أَخْبَرَنِي مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ يَحْيَى بْنِ عُمَارَةَ قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ يُدْخِلُ اللَّهُ أَهْلَ الْجَنَّةِ الْجَنَّةَ يُدْخِلُ مَنْ يَشَاءُ بِرَحْمَتِهِ وَيُدْخِلُ أَهْلَ النَّارِ النَّارَ ثُمَّ يَقُولُ انْظُرُوا مَنْ وَجَدْتُمْ فِي قَلْبِهِ مِثْقَالَ حَبَّةٍ مِنْ خَرْدَلٍ مِنْ إِيمَانٍ فَأَخْرِجُوهُ فَيُخْرَجُونَ مِنْهَا حُمَمًا قَدْ امْتَحَشُوا فَيُلْقَوْنَ فِي نَهَرِ الْحَيَاةِ أَوْ الْحَيَا فَيَنْبُتُونَ فِيهِ كَمَا تَنْبُتُ الْحِبَّةُ إِلَى جَانِبِ السَّيْلِ أَلَمْ تَرَوْهَا كَيْفَ تَخْرُجُ صَفْرَاءَ مُلْتَوِيَةً و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ ح و حَدَّثَنَا حَجَّاجُ بْنُ الشَّاعِرِ حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ عَوْنٍ أَخْبَرَنَا خَالِدٌ كِلَاهُمَا عَنْ عَمْرِو بْنِ يَحْيَى بِهَذَا الْإِسْنَادِ وَقَالَا فَيُلْقَوْنَ فِي نَهَرٍ يُقَالَ لَهُ الْحَيَاةُ وَلَمْ يَشُكَّا وَفِي حَدِيثِ خَالِدٍ كَمَا تَنْبُتُ الْغُثَاءَةُ فِي جَانِبِ السَّيْلِ وَفِي حَدِيثِ وُهَيْبٍ كَمَا تَنْبُتُ الْحِبَّةُ فِي حَمِئَةٍ أَوْ حَمِيلَةِ السَّيْلِ
තවද ඔහු [හාරුන් බින් සයිද් අල්-අයිලි] අපට [ඉබ්නු වහබ්] ගැන පැවසූ බව ඔහු මට පැවසීය, ඔහු අපට [මලික් බින් අනස්] [අම්රු බින් යායා බින් උමාරා] ගෙන් ඔහු අපට [මගේ පියා] [අබු සයිද් අල්-කුද්රි] ගෙන් මට පැවසීය, අල්ලාහ්ගේ දූතයා (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන් මෙසේ පැවසූ බව පැවසීය: 'අල්ලාහ් ස්වර්ගයේ ජනතාව පාරාදීසයට ඇතුළත් කරයි, ඔහු කැමති ඕනෑම අයෙකු ඔහුගේ දයාවෙන් ඇතුළත් කරයි, නිරයේ ජනතාව නිරයට යවයි. එවිට අල්ලාහ් මෙසේ පැවසීය: 'බලන්න, ඔබ ඔවුන් අතර සිටින ඕනෑම කෙනෙකුගේ හදවතේ ඇදහිල්ලේ අබ ඇටයක් තිබේ නම්, එය පිටතට ගන්න'. පසුව ඔවුන් නිරයෙන් පිළිස්සුණු තත්වයකින් නෙරපා හරින ලදී. ඔවුන් පුළුස්සා දමනු ලැබ, පසුව ජීවන ගංගාවට හෝ ජීවන ගංගාවට විසි කර ඇත. ඉන්පසු ඒවා පෙන පැත්තේ බීජයක් වැඩෙන ආකාරයට වර්ධනය වේ. ඔහු වක්‍ර කහ පැහැයෙන් පිටතට පැමිණි ආකාරය ඔබ දුටුවේ නැද්ද'. [අබු බකර් බින් අබු සයිබා] අපට [අෆ්ෆාන්] අපට [වුහයිබ්] ගැන පැවසූ බව අපට පවසා ඇත. - තවත් විස්තරයක එය සඳහන් වේ- [හජ්ජාජ් බින් අෂ්-සයයර්] අපට [අම්ර් බින් අවුන්] අපට [කාලිඩ්] දෙදෙනාම [අම්රු බින් යාහ්යා] ගෙන් මෙම ඉස්නාද් සමඟ වාර්තා කර ඇති අතර දෙදෙනාම මෙසේ පැවසූහ, 'පසුව ඔවුන් ජීවන ගංගාව ලෙස හැඳින්වෙන ගඟට විසි කරන ලදී'. ඔවුන් දෙදෙනාම පසුබට වූයේ නැත. කාලිඩ්ගේ හදීසයේ, 'බීජය පෙන අසල වැඩෙන විට'. සහ වුහයිබ් හදීසයේ, 'ගංවතුරේ පෙන වල බීජ වැඩෙන විට'.
හදීස්
Imam Muslim : 271
و حَدَّثَنِي نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ الْجَهْضَمِيُّ حَدَّثَنَا بِشْرٌ يَعْنِي ابْنَ الْمُفَضَّلِ عَنْ أَبِي مَسْلَمَةَ عَنْ أَبِي نَضْرَةَ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَمَّا أَهْلُ النَّارِ الَّذِينَ هُمْ أَهْلُهَا فَإِنَّهُمْ لَا يَمُوتُونَ فِيهَا وَلَا يَحْيَوْنَ وَلَكِنْ نَاسٌ أَصَابَتْهُمْ النَّارُ بِذُنُوبِهِمْ أَوْ قَالَ بِخَطَايَاهُمْ فَأَمَاتَهُمْ إِمَاتَةً حَتَّى إِذَا كَانُوا فَحْمًا أُذِنَ بِالشَّفَاعَةِ فَجِيءَ بِهِمْ ضَبَائِرَ ضَبَائِرَ فَبُثُّوا عَلَى أَنْهَارِ الْجَنَّةِ ثُمَّ قِيلَ يَا أَهْلَ الْجَنَّةِ أَفِيضُوا عَلَيْهِمْ فَيَنْبُتُونَ نَبَاتَ الْحِبَّةِ تَكُونُ فِي حَمِيلِ السَّيْلِ فَقَالَ رَجُلٌ مِنْ الْقَوْمِ كَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَدْ كَانَ بِالْبَادِيَةِ و حَدَّثَنَاه مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَابْنُ بَشَّارٍ قَالَا حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ أَبِي مَسْلَمَةَ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا نَضْرَةَ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِثْلِهِ إِلَى قَوْلِهِ فِي حَمِيلِ السَّيْلِ وَلَمْ يَذْكُرْ مَا بَعْدَهُ
තවද [නෂ්ර් බින් අලි අල්-ජහද්ලාමි] මට [බිසීර්] - එනම් ඉබ්නු අල්-මුෆද්ලාල් - [අබු මස්ලාමා] [අබු නද්ලාරා] [අබු සඊද්] ගෙන් අපට මෙසේ පවසා ඇත, ඔහු මෙසේ පැවසීය, 'අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෝ මෙසේ පැවසූහ: 'නිරයේ වැසියන් වන තැන ඔවුන් එහි මිය යන්නේවත් ජීවත් වන්නේවත් නැත. නමුත් ඔවුන්ගේ පාප හෝ වැරදි නිසා නිරයෙන් පීඩා විඳින අය, ඔවුන් පුළුස්සා දමන තුරු අල්ලාහ් ඔවුන්ව මරණයට පත් කරයි, පසුව මැදිහත් වීමට අවසර දෙනු ලැබේ, පසුව ඔවුන් කණ්ඩායම් වශයෙන් රැගෙන යනු ලැබේ, පසුව ඔවුන් පාරාදීස ගඟේ විසිරී යනු ඇත, පසුව ඔවුන්ට මෙසේ කියනු ලැබේ, 'ඕ පාරාදීසයේ ජනතාවනි. ඔවුන් වෙත ජලය විසි කරන්න. එවිට ඔවුන් ධාන්‍ය වැඩෙන විට වර්ධනය වී ගංවතුරේ පෙණ මෙන් විය'. එවිට එක් ජනතාවක මිනිසෙකු මෙසේ පැවසීය, 'අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෝ සැබවින්ම සහරා කාන්තාරයේ සිටියාක් මෙන් විය'. තවද එය අපට [මුහම්මද් බින් අල්-මුට්සන්නා] සහ [ඉබ්නු බසිසියාර්] යන දෙදෙනාම පැවසූහ, එය අපට [මුහම්මද් බින් ජ'ෆර්] [අබු මස්ලාමා] ගෙන් [සියුබා] අපට [අබු නද්ල්රා] අපට [අබු සායිද් අල්-කුද්රි] ගෙන් නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගෙන් 'ගංවතුරේ පෙණෙහි' වැනි හදීස් ඇති බව මම අසා ඇත්තෙමි. ඉන්පසු ඔහු වාක්‍යය සඳහන් කළේ නැත.
හදීස්
Imam Muslim : 272
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ الْحَنْظَلِيُّ كِلَاهُمَا عَنْ جَرِيرٍ قَالَ عُثْمَانُ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَبِيدَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنِّي لَأَعْلَمُ آخِرَ أَهْلِ النَّارِ خُرُوجًا مِنْهَا وَآخِرَ أَهْلِ الْجَنَّةِ دُخُولًا الْجَنَّةَ رَجُلٌ يَخْرُجُ مِنْ النَّارِ حَبْوًا فَيَقُولُ اللَّهُ تَبَارَكَ وَتَعَالَى لَهُ اذْهَبْ فَادْخُلْ الْجَنَّةَ فَيَأْتِيهَا فَيُخَيَّلُ إِلَيْهِ أَنَّهَا مَلْأَى فَيَرْجِعُ فَيَقُولُ يَا رَبِّ وَجَدْتُهَا مَلْأَى فَيَقُولُ اللَّهُ تَبَارَكَ وَتَعَالَى لَهُ اذْهَبْ فَادْخُلْ الْجَنَّةَ قَالَ فَيَأْتِيهَا فَيُخَيَّلُ إِلَيْهِ أَنَّهَا مَلْأَى فَيَرْجِعُ فَيَقُولُ يَا رَبِّ وَجَدْتُهَا مَلْأَى فَيَقُولُ اللَّهُ لَهُ اذْهَبْ فَادْخُلْ الْجَنَّةَ فَإِنَّ لَكَ مِثْلَ الدُّنْيَا وَعَشَرَةَ أَمْثَالِهَا أَوْ إِنَّ لَكَ عَشَرَةَ أَمْثَالِ الدُّنْيَا قَالَ فَيَقُولُ أَتَسْخَرُ بِي أَوْ أَتَضْحَكُ بِي وَأَنْتَ الْمَلِكُ قَالَ لَقَدْ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ضَحِكَ حَتَّى بَدَتْ نَوَاجِذُهُ قَالَ فَكَانَ يُقَالُ ذَاكَ أَدْنَى أَهْلِ الْجَنَّةِ مَنْزِلَةً
[උස්මාන් බින් අබු සයිබා] සහ [ඉෂාක් බින් ඉබ්‍රාහිම් අල්-හන්සාලි] යන දෙදෙනාම [ජරීර්] ගෙන් අපට පැවසූ බව [උස්මාන්] අපට පැවසූ බව [මන්සූර්] ගෙන් [ඉබ්‍රාහිම්] ගෙන් [අබිදා] ගෙන් [අබ්දුල්ලා බින් මස්'උද්] ගෙන් [ජරීර්] අපට පැවසූ බව ඔහු පැවසීය, 'රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් මෙසේ පැවසීය: 'ඇත්ත වශයෙන්ම මම නිරයේ වැසියන් දනිමි, ඔහු ස්වර්ගයට ඇතුළු වූ අවසාන පදිංචිකරු බවට පත් විය, එනම් නිරයෙන් බඩගාගෙන පැමිණි මිනිසෙක්, එවිට අල්ලාහ් ඔහුට මෙසේ කීවේය, 'යන්න, ස්වර්ගයට ඇතුළු වන්න. පසුව ඔහු ඔහු වෙත පැමිණ, ස්වර්ගය පිරී ඇති බව ඔහුට සිතින් මවා ගත්තේය. පසුව ඔහු ආපසු පැමිණ, 'අනේ මගේ ස්වාමීනි, මම එය පිරී ඇති බව දුටුවෙමි' යනුවෙන් පැවසීය. එබැවින් අල්ලාහ් ඔහුට මෙසේ කීවේය. පසුව ඔහු ඔහු වෙත පැමිණ, ඔහු පිරී ඇති බව ඔහුට සිතින් මවා ගත්තේය. පසුව ඔහු ඔහු වෙත පැමිණ, ඔහු පිරී ඇති බව ඔහුට සිතින් මවා ගත්තේය. පසුව ඔහු ආපසු පැමිණ, 'අනේ මගේ ස්වාමීනි, මම එය පිරී ඇති බව දුටුවෙමි' යනුවෙන් පැවසීය. ඉතින් අල්ලාහ් ඔහුට කිව්වා, 'යන්න, එහෙනම් ස්වර්ගයට ඇතුළු වෙන්න, මොකද ඔයා ලෝකය වගේ දස ගුණයක් ලැබෙයි, නැත්නම් ඔයාට ලෝකය වගේ දස ගුණයක් ලැබෙයි' කියලා. ඔහු කිව්වා, "ඔයා මට විහිළු කරනවද නැත්නම් ඔයා රජද?" කථකයා කිව්වා, 'ඇත්තෙන්ම මම අල්ලාහ්ගේ දූතයා (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාගේ දත් පෙනෙන තුරු සිනාසෙනවා දැක්කා' කියලා. කථකයා තවදුරටත් මෙසේ පවසයි: 'තවද ඔහු ස්වර්ගයේ වැසියන්ගෙන් පහළම තැනැත්තා යැයි කියනු ලැබේ'.
හදීස්
Imam Muslim : 273
و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَأَبُو كُرَيْبٍ وَاللَّفْظُ لِأَبِي كُرَيْبٍ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَبِيدَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنِّي لَأَعْرِفُ آخَرُ أَهْلِ النَّارِ خُرُوجًا مِنْ النَّارِ رَجُلٌ يَخْرُجُ مِنْهَا زَحْفًا فَيُقَالُ لَهُ انْطَلِقْ فَادْخُلْ الْجَنَّةَ قَالَ فَيَذْهَبُ فَيَدْخُلُ الْجَنَّةَ فَيَجِدُ النَّاسَ قَدْ أَخَذُوا الْمَنَازِلَ فَيُقَالُ لَهُ أَتَذْكُرُ الزَّمَانَ الَّذِي كُنْتَ فِيهِ فَيَقُولُ نَعَمْ فَيُقَالُ لَهُ تَمَنَّ فَيَتَمَنَّى فَيُقَالُ لَهُ لَكَ الَّذِي تَمَنَّيْتَ وَعَشَرَةَ أَضْعَافِ الدُّنْيَا قَالَ فَيَقُولُ أَتَسْخَرُ بِي وَأَنْتَ الْمَلِكُ قَالَ فَلَقَدْ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ضَحِكَ حَتَّى بَدَتْ نَوَاجِذُهُ
තවද [අබු බකර් බින් අබු සයිබා] සහ [අබු කුරෙයිබ්] සහ අබු කුරෙයිබ්ගේ ලෆ්ෂ්නියා යන දෙදෙනාම අපට පැවසූහ, [අල්-අ'මාසි] [ඉබ්‍රාහිම්] [අබිදා] [අබ්දුල්ලාහ්] වෙතින් [අබු මුආවියා] අපට පැවසූහ, ඔහු මෙසේ පැවසීය, 'අල්ලාහ්ගේ දූතයා (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණෝ මෙසේ පැවසූහ: 'ඇත්ත වශයෙන්ම නිරයේ වැසියන් එයින් පිටතට පැමිණි අවසාන අය මම දනිමි. නිරය, එනම් බඩගා යාමෙන් එයින් පිටතට පැමිණි මිනිසෙකි. එවිට ඔහුට, 'යන්න, පසුව ස්වර්ගයට ඇතුළු වන්න' යනුවෙන් කියන ලදී. ඔහු නැවතත්, 'ඊට පසු ඔහු ගොස්, පසුව ස්වර්ගයට ඇතුළු විය, මිනිසුන් ඔහුගේ ස්ථානය ලබාගෙන ඇති බව ඔහුට පෙනෙන තුරු. එවිට ඔහුගෙන්, 'ඔබ කුමන යුගයක සිටියාදැයි ඔබට මතකද?' ඔහු පිළිතුරු දුන්නේය, 'ඔව්'. එවිට ඔහුට, 'සිහිනය!' යනුවෙන් කියන ලදී, එබැවින් ඔහු සිහින මැව්වේය. එවිට ඔහුට, 'ඔබ සිහින මැවූ දේ සහ ලෝකය මෙන් දස ගුණයක් ඔබට ලැබී ඇත' යනුවෙන් කියන ලදී. ඔහු මෙසේ පැවසීය, 'ඊට පස්සේ ඔහු මෙසේ ඇසුවේය, 'ඔබ රජෙකු වුවද, ඔබ මට විහිළු කරනවාද'. කථකයා මෙසේ පැවසීය, 'ඇත්තෙන්ම මම අල්ලාහ්ගේ දූතයා (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන්ගේ දත් පෙනෙන තෙක් සිනාසෙමින් සිටිනු දුටුවෙමි'.
හදීස්
Imam Muslim : 274
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا عَفَّانُ بْنُ مُسْلِمٍ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ حَدَّثَنَا ثَابِتٌ عَنْ أَنَسٍ عَنْ ابْنِ مَسْعُودٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ آخِرُ مَنْ يَدْخُلُ الْجَنَّةَ رَجُلٌ فَهْوَ يَمْشِي مَرَّةً وَيَكْبُو مَرَّةً وَتَسْفَعُهُ النَّارُ مَرَّةً فَإِذَا مَا جَاوَزَهَا الْتَفَتَ إِلَيْهَا فَقَالَ تَبَارَكَ الَّذِي نَجَّانِي مِنْكِ لَقَدْ أَعْطَانِي اللَّهُ شَيْئًا مَا أَعْطَاهُ أَحَدًا مِنْ الْأَوَّلِينَ وَالْآخِرِينَ فَتُرْفَعُ لَهُ شَجَرَةٌ فَيَقُولُ أَيْ رَبِّ أَدْنِنِي مِنْ هَذِهِ الشَّجَرَةِ فَلِأَسْتَظِلَّ بِظِلِّهَا وَأَشْرَبَ مِنْ مَائِهَا فَيَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ يَا ابْنَ آدَمَ لَعَلِّي إِنَّ أَعْطَيْتُكَهَا سَأَلْتَنِي غَيْرَهَا فَيَقُولُ لَا يَا رَبِّ وَيُعَاهِدُهُ أَنْ لَا يَسْأَلَهُ غَيْرَهَا وَرَبُّهُ يَعْذِرُهُ لِأَنَّهُ يَرَى مَا لَا صَبْرَ لَهُ عَلَيْهِ فَيُدْنِيهِ مِنْهَا فَيَسْتَظِلُّ بِظِلِّهَا وَيَشْرَبُ مِنْ مَائِهَا ثُمَّ تُرْفَعُ لَهُ شَجَرَةٌ هِيَ أَحْسَنُ مِنْ الْأُولَى فَيَقُولُ أَيْ رَبِّ أَدْنِنِي مِنْ هَذِهِ لِأَشْرَبَ مِنْ مَائِهَا وَأَسْتَظِلَّ بِظِلِّهَا لَا أَسْأَلُكَ غَيْرَهَا فَيَقُولُ يَا ابْنَ آدَمَ أَلَمْ تُعَاهِدْنِي أَنْ لَا تَسْأَلَنِي غَيْرَهَا فَيَقُولُ لَعَلِّي إِنْ أَدْنَيْتُكَ مِنْهَا تَسْأَلُنِي غَيْرَهَا فَيُعَاهِدُهُ أَنْ لَا يَسْأَلَهُ غَيْرَهَا وَرَبُّهُ يَعْذِرُهُ لِأَنَّهُ يَرَى مَا لَا صَبْرَ لَهُ عَلَيْهِ فَيُدْنِيهِ مِنْهَا فَيَسْتَظِلُّ بِظِلِّهَا وَيَشْرَبُ مِنْ مَائِهَا ثُمَّ تُرْفَعُ لَهُ شَجَرَةٌ عِنْدَ بَابِ الْجَنَّةِ هِيَ أَحْسَنُ مِنْ الْأُولَيَيْنِ فَيَقُولُ أَيْ رَبِّ أَدْنِنِي مِنْ هَذِهِ لِأَسْتَظِلَّ بِظِلِّهَا وَأَشْرَبَ مِنْ مَائِهَا لَا أَسْأَلُكَ غَيْرَهَا فَيَقُولُ يَا ابْنَ آدَمَ أَلَمْ تُعَاهِدْنِي أَنْ لَا تَسْأَلَنِي غَيْرَهَا قَالَ بَلَى يَا رَبِّ هَذِهِ لَا أَسْأَلُكَ غَيْرَهَا وَرَبُّهُ يَعْذِرُهُ لِأَنَّهُ يَرَى مَا لَا صَبْرَ لَهُ عَلَيْهَا فَيُدْنِيهِ مِنْهَا فَإِذَا أَدْنَاهُ مِنْهَا فَيَسْمَعُ أَصْوَاتَ أَهْلِ الْجَنَّةِ فَيَقُولُ أَيْ رَبِّ أَدْخِلْنِيهَا فَيَقُولُ يَا ابْنَ آدَمَ مَا يَصْرِينِي مِنْكَ أَيُرْضِيكَ أَنْ أُعْطِيَكَ الدُّنْيَا وَمِثْلَهَا مَعَهَا قَالَ يَا رَبِّ أَتَسْتَهْزِئُ مِنِّي وَأَنْتَ رَبُّ الْعَالَمِينَ فَضَحِكَ ابْنُ مَسْعُودٍ فَقَالَ أَلَا تَسْأَلُونِي مِمَّ أَضْحَكُ فَقَالُوا مِمَّ تَضْحَكُ قَالَ هَكَذَا ضَحِكَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالُوا مِمَّ تَضْحَكُ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ مِنْ ضِحْكِ رَبِّ الْعَالَمِينَ حِينَ قَالَ أَتَسْتَهْزِئُ مِنِّي وَأَنْتَ رَبُّ الْعَالَمِينَ فَيَقُولُ إِنِّي لَا أَسْتَهْزِئُ مِنْكَ وَلَكِنِّي عَلَى مَا أَشَاءُ قَادِرٌ
[අබු බකර් බින් අබු සයිබා] අපට [අෆ්ෆාන් බින් මුස්ලිම්] අපට [හම්මාද් බින් සලාමා] අපට [සබිත්] [අනාස්] [ඉබ්නු මස්'උද්] ගෙන් [සබ්දුල්] අපට [හම්මාද් බින් සලාමා] අපට [සබ්දුල්] ගෙන් [අනාස්] ගෙන් [අලාහ්ගේ දූතයාණෝ [අලෛහිවසල්ලම්] තුමා මෙසේ පැවසූ බව අපට [අබූ බකර් බින් අබු සයිබා] අපට පවසා ඇත. අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෝ (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමා මෙසේ පැවසූහ: 'ස්වර්ගයට ඇතුළු වූ අවසාන පුද්ගලයා මිනිසෙකි, ඔහු සමහර විට ඇවිද ගියේය, සමහර විට සුජූද් කළේය, සමහර විට නිරයේ ගින්න ඔහුව ලෙවකෑවේය. ඔහු ඒ හරහා ගිය පසු, ඔහු ගින්න දෙසට හැරී, 'ඔබෙන් මාව බේරාගත් අල්ලාහ්ට මහිමය වේවා. අල්ලාහ් මට කිසිදා පළමු හා අවසාන අයට ලබා නොදුන් දෙයක් ලබා දී ඇත' යනුවෙන් පැවසීය. පසුව ඔහු වෙත ගසක් ඔසවා, පසුව ඔහු, 'මගේ රබ්, මට එහි සෙවණෙහි නවාතැන් ගැනීමට සහ එහි ජලය පානය කිරීමට හැකි වන පරිදි මෙම ගස මා අසලට ගෙනෙන්න' යනුවෙන් පැවසීය. එවිට අල්ලාහ් මෙසේ පැවසීය: 'ආදම්ගේ පුත්‍රය, සමහර විට මම එය ඔබට දුන්නොත්, ඔබ නිසැකවම මගෙන් වෙනත් දෙයක් ඉල්ලා සිටිනු ඇත'. එබැවින් ඔහු පිළිතුරු දුන්නේය, 'නැත, මගේ ස්වාමීනි'. ඉන්පසු ඔහු අල්ලාහ්ට ඒ හැර වෙනත් කිසිවක් ඉල්ලා නොසිටින බවට පොරොන්දු විය. මේ අතර, ඔහුගේ රබ්(පරමාධිපති) ඔහුට නිදහසට කරුණක් ලබා දුන්නේය, මන්ද ඔහුට නියත වශයෙන්ම දරාගත නොහැකි දෙයක් ඔහු දුටු බැවිනි. පසුව ගස ඔහු අසලට ගෙන එන ලද අතර, ඔහු එහි සෙවණෙහි රැකවරණය ලබා එහි ජලය පානය කළේය. ඉන්පසු පළමු ගසට වඩා හොඳ තවත් ගසක් සිටුවන ලදී. එබැවින් ඔහු මෙසේ පැවසීය, 'අනේ මගේ ස්වාමීනි, මෙම ගස මා අසලට ගෙනෙන්න, එවිට මට එහි ජලය පානය කර එහි සෙවණෙහි රැකවරණය ලබා ගත හැකිය, මම ඔබෙන් වෙනත් කිසිවක් ඉල්ලන්නේ නැත'. එබැවින් අල්ලාහ් මෙසේ පැවසීය, 'ඕ ආදම්ගේ පුත්‍රය, ඔබ මට වෙනත් කිසිවක් ඉල්ලන්නේ නැති බවට පොරොන්දු වූයේ නැද්ද'. එවිට අල්ලාහ් නැවතත් මෙසේ පැවසීය, 'සමහර විට මම එය ඔබට සමීප කළහොත්, ඔබ වෙනත් දෙයක් ඉල්ලනු ඇත'. ඉන්පසු ඔහු අල්ලාහ්ගෙන් ඒ හැර වෙනත් දෙයක් ඉල්ලන්නේ නැති බවට පොරොන්දු විය. මේ අතර, ඔහුගේ ස්වාමියා ඔහුට නිදහසට කරුණක් ලබා දුන්නේ ඔහුට තමාවම වළක්වා ගත නොහැකි දෙයක් දුටු බැවිනි. එවිට අල්ලාහ් ගස ඔහු අසලට ගෙන ආවේය, එවිට ඔහුට එහි සෙවණෙහි රැකවරණය ලබා එහි ජලය පානය කළ හැකි විය. ඉන්පසු ස්වර්ගයේ දොරටුව අසල තවත් ගසක් සිටුවන ලදී. ගස දෙකටම වඩා ලස්සනයි. එවිට ඔහු, 'අනේ මගේ දෙවියනේ, මේ ගස මා ළඟට ගෙනෙන්න, එවිට මට එහි සෙවණෙහි රැකවරණය ලබා ගත හැකි අතර එහි ජලය පානය කළ හැකිය. මම ඔබෙන් වෙන කිසිවක් ඉල්ලන්නේ නැත. එවිට අල්ලාහ්, 'ආදම්ගේ පුත්‍රය, ඔබ මගෙන් වෙන කිසිවක් ඉල්ලන්නේ නැති බවට පොරොන්දු වුණේ නැද්ද' යැයි කීවේය. ඔහු පිළිතුරු දුන්නේය, 'ඔව්, එය ඇත්ත, මගේ දෙවියනේ.' මේ වතාවේ මම ඔබෙන් වෙන කිසිවක් ඉල්ලන්නේ නැහැ." මේ අතර, ඔබේ රබ්(පරමාධිපතියා) ඔහුට නිදහසට කරුණක් ලබා දුන්නේ ඔහු තුළ ඔහුට වළක්වා ගත නොහැකි දෙයක් දුටු බැවිනි. පසුව අල්ලාහ් එය ඔහුට සමීප කළේය. අල්ලාහ් ඔහුව ඔහුට සමීප කළ විට, ඔහුට ස්වර්ගයේ මිනිසුන්ගේ හඬ ඇසුණි. ඉන්පසු ඔහු, 'ඕ මගේ රබ්(පරමාධිපතියා), මාව ඔහුට ඇතුළත් කරන්න' යනුවෙන් පැවසීය. එබැවින් අල්ලාහ් මෙසේ පැවසීය, 'ඕ ආදම්ගේ පුත්‍රයා, නැවත මගෙන් ඉල්ලීමෙන් ඔබව වළක්වන්නේ කුමක්ද? මම ඔබට ලෝකය සහ ඒ සමඟ ඒ හා සමාන දේ ලබා දුන්නොත් ඔබ කැමතිද' යනුවෙන් පැවසීය. ඔහු පිළිතුරු දුන්නේය, 'ඕ මගේ රබ්(පරමාධිපතියා), ඔබ විශ්වයේ රබ්(පරමාධිපති) වුවද, ඔබ මට විහිළු කරනවාද?' යනුවෙන් පැවසීය. එවිට ඉබ්නු මස්'උද් සිනාසෙමින්, 'මා සිනාසුණු දෙයක් ගැන ඔබ මගෙන් ඇසුවේ නැද්ද?' ඔවුන් අසයි, 'ඔබ සිනාසෙන්නේ කුමක් ද?' ඉබ්නු මස්'උද්, 'අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෙනි, ඔබ සිනාසුණේ කුමක් ද?' ඔහු පිළිතුරු දුන්නේය: '- මම සිනාසුණා- මන්ද යමක් විශ්වයේ ස්වාමියා සිනාසුණේය. "ඔබ විශ්වයේ ස්වාමියා වුවද, ඔබ මට විහිළු කරනවාද?" සේවකයා ඇසුවේය. අල්ලාහ් පිළිතුරු දුන්නේය, "ඇත්තෙන්ම මම ඔබට විහිළු කරන්නේ නැහැ, නමුත් මට අවශ්‍ය ඕනෑම දෙයක් කිරීමට මට හැකියාව තිබෙනවා".
හදීස්
Imam Muslim : 275
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَبِي بُكَيْرٍ حَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ سُهَيْلِ بْنِ أَبِي صَالِحٍ عَنْ النُّعْمَانِ بْنِ أَبِي عَيَّاشٍ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ أَدْنَى أَهْلِ الْجَنَّةِ مَنْزِلَةً رَجُلٌ صَرَفَ اللَّهُ وَجْهَهُ عَنْ النَّارِ قِبَلَ الْجَنَّةِ وَمَثَّلَ لَهُ شَجَرَةً ذَاتَ ظِلٍّ فَقَالَ أَيْ رَبِّ قَدِّمْنِي إِلَى هَذِهِ الشَّجَرَةِ أَكُونُ فِي ظِلِّهَا وَسَاقَ الْحَدِيثَ بِنَحْوِ حَدِيثِ ابْنِ مَسْعُودٍ وَلَمْ يَذْكُرْ فَيَقُولُ يَا ابْنَ آدَمَ مَا يَصْرِينِي مِنْكَ إِلَى آخِرِ الْحَدِيثِ وَزَادَ فِيهِ وَيُذَكِّرُهُ اللَّهُ سَلْ كَذَا وَكَذَا فَإِذَا انْقَطَعَتْ بِهِ الْأَمَانِيُّ قَالَ اللَّهُ هُوَ لَكَ وَعَشَرَةُ أَمْثَالِهِ قَالَ ثُمَّ يَدْخُلُ بَيْتَهُ فَتَدْخُلُ عَلَيْهِ زَوْجَتَاهُ مِنْ الْحُورِ الْعِينِ فَتَقُولَانِ الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي أَحْيَاكَ لَنَا وَأَحْيَانَا لَكَ قَالَ فَيَقُولُ مَا أُعْطِيَ أَحَدٌ مِثْلَ مَا أُعْطِيتُ
අල්ලාහ්ගේ දූතයා (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන් මෙසේ පැවසූ බව [අබු බකර් බින් අබු සයිබා] අපට [යාහ්යා බින් අබු බුකයිර්] අපට [සුහයිල් බින් අබු සාලිහ්] [අන්-නු'මාන් බින් අබු 'අයියාසි] [අබු සායිද් අල්-කුද්රි] තුමාණන් අපට [සුහයිල් බින් අබු සාලිහ්] [සුහයිර් බින් මුහම්මද්] අපට [අබු සායිද් අල්-කුද්රි] තුමාණන් අපට [සුහයිර් බින් මුහම්මද්] අපට පැවසූ බව අපට පවසා ඇත. අල්ලාහ්ගේ දූතයා (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන් මෙසේ පැවසූහ: 'ඇත්ත වශයෙන්ම, පාරාදීසයේ වැසියන්ගෙන් පහළම ශ්‍රේණියේ අය නිරයෙන් ස්වර්ගය දෙසට හැරී ඇති අය වන අතර, අල්ලාහ් සෙවන සහිත ගසක පැවැත්ම ඔහුට විස්තර කළේය. එවිට පුද්ගලයා, 'මගේ ස්වාමීනි, මට එහි සෙවණෙහි සිටීමට හැකි වන පරිදි මාව ගසට සමීප කරන්න' යනුවෙන් පැවසීය. ඉන්පසු ඔහු ස්වර්ගයට ඇතුළුවීම සහ ඔහුගේ ආශාවන් පිළිබඳ මෙම හදීසය සඳහන් කළේය, අවසානයේ ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'ඔහුට තවදුරටත් ආශාවන් නොමැති විට, අල්ලාහ් ඔහුට මෙසේ කියයි, 'මෙය ඔබට සහ මෙම දස වාර සඳහා'. අල්ලාහ්ගේ දූතයා (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණෝ තවදුරටත් මෙසේ පැවසූහ: "පසුව මිනිසා ස්වර්ගයේ ඔහුගේ නිවසට ඇතුළු වූ අතර, පසුව ඔහුගේ භාර්යාවන් දෙදෙනා අතර සිටි හෝරිවරුන් දෙදෙනා ඔහුව හමුවීමට ඇතුළු වූහ. ඔවුන් දෙදෙනාම, 'අප වෙනුවෙන් ඔබට ජීවිතය ලබා දුන් සහ ඔබ වෙනුවෙන් අපට ජීවිතය ලබා දුන් අල්ලාහ්ට ප්‍රශංසා වේවා' යනුවෙන් පැවසූහ. අල්ලාහ්ගේ දූතයා (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණෝ මෙසේ පැවසූහ: 'මිනිසා පැවසුවේ, 'අල්ලාහ් මට ලබා දුන් තරම් කිසිවෙකුට ලබා දී නැත' යනුවෙනි."
හදීස්
Imam Muslim : 276
حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ عَمْرٍو الْأَشْعَثِيُّ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ مُطَرِّفٍ وَابْنِ أَبْجَرَ عَنْ الشَّعْبِيِّ قَالَ سَمِعْتُ الْمُغِيرَةَ بْنَ شُعْبَةَ رِوَايَةً إِنْ شَاءَ اللَّهُ ح و حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ حَدَّثَنَا مُطَرِّفُ بْنُ طَرِيفٍ وَعَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ سَعِيدٍ سَمِعَا الشَّعْبِيَّ يُخْبِرُ عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ قَالَ سَمِعْتُهُ عَلَى الْمِنْبَرِ يَرْفَعُهُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ و حَدَّثَنِي بِشْرُ بْنُ الْحَكَمِ وَاللَّفْظُ لَهُ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ حَدَّثَنَا مُطَرِّفٌ وَابْنُ أَبْجَرَ سَمِعَا الشَّعْبِيَّ يَقُولُ سَمِعْتُ الْمُغِيرَةَ بْنَ شُعْبَةَ يُخْبِرُ بِهِ النَّاسَ عَلَى الْمِنْبَرِ قَالَ سُفْيَانُ رَفَعَهُ أَحَدُهُمَا أُرَاهُ ابْنَ أَبْجَرَ قَالَ سَأَلَ مُوسَى رَبَّهُ مَا أَدْنَى أَهْلِ الْجَنَّةِ مَنْزِلَةً قَالَ هُوَ رَجُلٌ يَجِيءُ بَعْدَ مَا أُدْخِلَ أَهْلُ الْجَنَّةِ الْجَنَّةَ فَيُقَالُ لَهُ ادْخُلْ الْجَنَّةَ فَيَقُولُ أَيْ رَبِّ كَيْفَ وَقَدْ نَزَلَ النَّاسُ مَنَازِلَهُمْ وَأَخَذُوا أَخَذَاتِهِمْ فَيُقَالُ لَهُ أَتَرْضَى أَنْ يَكُونَ لَكَ مِثْلُ مُلْكِ مَلِكٍ مِنْ مُلُوكِ الدُّنْيَا فَيَقُولُ رَضِيتُ رَبِّ فَيَقُولُ لَكَ ذَلِكَ وَمِثْلُهُ وَمِثْلُهُ وَمِثْلُهُ وَمِثْلُهُ فَقَالَ فِي الْخَامِسَةِ رَضِيتُ رَبِّ فَيَقُولُ هَذَا لَكَ وَعَشَرَةُ أَمْثَالِهِ وَلَكَ مَا اشْتَهَتْ نَفْسُكَ وَلَذَّتْ عَيْنُكَ فَيَقُولُ رَضِيتُ رَبِّ قَالَ رَبِّ فَأَعْلَاهُمْ مَنْزِلَةً قَالَ أُولَئِكَ الَّذِينَ أَرَدْتُ غَرَسْتُ كَرَامَتَهُمْ بِيَدِي وَخَتَمْتُ عَلَيْهَا فَلَمْ تَرَ عَيْنٌ وَلَمْ تَسْمَعْ أُذُنٌ وَلَمْ يَخْطُرْ عَلَى قَلْبِ بَشَرٍ قَالَ وَمِصْدَاقُهُ فِي كِتَابِ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ { فَلَا تَعْلَمُ نَفْسٌ مَا أُخْفِيَ لَهُمْ مِنْ قُرَّةِ أَعْيُنٍ } الْآيَةَ حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ الْأَشْجَعِيُّ عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ أَبْجَرَ قَالَ سَمِعْتُ الشَّعْبِيَّ يَقُولُ سَمِعْتُ الْمُغِيرَةَ بْنَ شُعْبَةَ يَقُولُا عَلَى الْمِنْبَرِ إِنَّ مُوسَى عَلَيْهِ السَّلَام سَأَلَ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ عَنْ أَخَسِّ أَهْلِ الْجَنَّةِ مِنْهَا حَظًّا وَسَاقَ الْحَدِيثَ بِنَحْوِهِ
[සයිද් බින් අම්රු අල් අස්යාත්සි] අපට [සුෆ්යාන් බින් උයෙයිනා] [මුතාරිෆ්] ගෙන් සහ [ඉබ්නු අබ්ජාර්] [අෂ් සියාබි] ගෙන් අපට මෙසේ පැවසීය; මම [අල් මුගිරා බින් සියාබි] ගෙන් දෙවියන්ගේ කැමැත්තෙන් අසා ඇත්තෙමි. - තවත් ආකාරයකින් එය සඳහන් වේ- තවද [ඉබ්නු අබු උමර්] අපට [සුෆ්යාන්] අපට [මුතාරිෆ් බින් තාරිෆ්] සහ [අබ්දුල් මලික් බින් සියාබි] යන දෙදෙනාම [අල් මුගිරා බින් සියාබි] ගෙන් [අෂ් සියාබි] ගෙන් වාර්තා අසා ඇති බව අපට පවසා ඇත. ඔහු මෙසේ පැවසීය, 'මම ධර්මාසනයේදී ඔහු රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් වෙත හදීස් පවසන බව මට ඇසුණි, ඔහු මෙසේ පැවසීය; ඔහු [බිසීර් බින් අල් හකාම්] සහ ඔහුගේ ලෆඩ්ස් මට කිව්වා, [සුෆ්යාන් බින් උයෙයිනා] අපට කිව්වා [මුතාරිෆ්] සහ [ඉබ්නු අබ්ජාර්] දෙදෙනාම [අෂ් සියාබි] පවසන බව අසා ඇති බව; මම [අල් මුගිරා බින් සයූඅයිබ්] මෙම හදීසය දේශනා කරන ආකාරය අසා ඇති බව - සුෆ්යාන් පැවසීය; මම හිතන්නේ දෙදෙනාගෙන් එක් අයෙක්, එනම් ඉබ්නු අබ්ජාර් එය නබිතුමාට ලබා දුන්නා - ඔහු මෙසේ පැවසීය, 'මෝසෙස් තම ස්වාමියාගෙන් ඇසුවේය, 'ස්වර්ගයේ වැසියන්ගේ ලක්ෂණ මොනවාද, ඔවුන් පහළම තරාතිරමේ අයද?' අල්ලාහ් පිළිතුරු දුන්නේය, 'ස්වර්ගයේ වැසියන් පාරාදීසයට ඇතුළු වූ පසු පැමිණෙන පුද්ගලයා එයයි, එවිට මෙම පුද්ගලයාට 'ස්වර්ගයට ඇතුළු වන්න!' මෙම පුද්ගලයා පිළිතුරු දුන්නේය, 'මගේ රබ්, ඔවුන් දැනටමත් ඔවුන්ගේ ස්ථාන ලබාගෙන ඔවුන්ගේ කොටස ලබාගෙන තිබියදී මට ඇතුළු විය හැක්කේ කෙසේද?' එවිට මෙම මිනිසාට, 'ලෝකයේ රජවරුන් අතර රජෙකු මෙන් රාජ්‍යය උරුම කර ගැනීමට ඔබ කැමතිද?' පුද්ගලයා පිළිතුරු දුන්නේය, 'මම කැමැත්තෙමි, මගේ ස්වාමීනි'. රබ් පැවසුවේ, 'ඒ ඔබේ කොටස plus ඒ වගේ, plus ඒ වගේ, plus ඒ වගේ, -plus ඒ වගේ-'. පස්වන වතාවේදී, පුද්ගලයා, 'මම කැමැත්තෙන් සිටිමි, ඕ මගේ ස්වාමීනි' යැයි පැවසීය. රබ් පැවසුවේ, 'මේ ඔබේ කොටස plus දස ගුණයක්. ඔබට අවශ්‍ය ඕනෑම දෙයක් ඔබට ලැබෙන අතර ඔබේ ඇස් එයට කැමතියි'. පුද්ගලයා, 'මම කැමැත්තෙන් සිටිමි, ඕ මගේ ස්වාමීනි' යැයි පැවසීය. මූසා පැවසුවේ, '-ඉහළම ස්ථානයේ සිටින පුද්ගලයාගේ ඉරණම ගැන කුමක් කිව හැකිද?' රබ් පිළිතුරු දුන්නේ, 'මා තෝරාගත් අය, ඔවුන්ගේ මහිමය මගේ අතේ ඇත, මම - ඒ මහිමය- වසා දමමි, එය කිසි විටෙකත් ඇසින් දැක නැත, කනෙන් අසා නැත, හදවතින් ස්පර්ශ කර නැත'. කථකයා පැවසුවේ, 'සාක්ෂි අල්ලාහ්ගේ වචනයෙන් සොයාගත හැකිය: '-කිසිවෙකු බලා සිටින විවිධ ආශිර්වාද දන්නේ නැත, ඒවා ඔවුන්ට විපාකයක් ලෙස දැකීමට ලස්සනයි-' -ප්‍රශ්න. අස්-සජ්දා: 17-'. [අබු කුරෙයිබ්] අපට [උබයිදුල්ලාහ් බින් අල් අෂ්ජායි] [අබ්දුල් මලික් බින් අබ්ජාර්] ගෙන් මෙසේ පැවසූ බව අපට දන්වා ඇත, ඔහු මෙසේ පැවසීය, [අෂ් සියාබි] ඔහු පවසනු මම අසා ඇත්තෙමි, [අල් මුගිරා බින් සයූබා] ඔහු ධර්මාසනයේදී මෙසේ පවසනු මම අසා ඇත්තෙමි, 'ඇත්ත වශයෙන්ම, මෝසෙස් වරක් අල්ලාහ්ගෙන් අවම ආශිර්වාද ප්‍රමාණයක් ඇති ස්වර්ගයේ වැසියන් ගැන ඇසුවේය.... තවද ඔහු මෙවැනි හදීසයක් ද සඳහන් කළේය'.
හදීස්
Imam Muslim : 277
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ الْمَعْرُورِ بْنِ سُوَيْدٍ عَنْ أَبِي ذَرٍّ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنِّي لَأَعْلَمُ آخِرَ أَهْلِ الْجَنَّةِ دُخُولًا الْجَنَّةَ وَآخِرَ أَهْلِ النَّارِ خُرُوجًا مِنْهَا رَجُلٌ يُؤْتَى بِهِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ فَيُقَالُ اعْرِضُوا عَلَيْهِ صِغَارَ ذُنُوبِهِ وَارْفَعُوا عَنْهُ كِبَارَهَا فَتُعْرَضُ عَلَيْهِ صِغَارُ ذُنُوبِهِ فَيُقَالُ عَمِلْتَ يَوْمَ كَذَا وَكَذَا كَذَا وَكَذَا وَعَمِلْتَ يَوْمَ كَذَا وَكَذَا كَذَا وَكَذَا فَيَقُولُ نَعَمْ لَا يَسْتَطِيعُ أَنْ يُنْكِرَ وَهُوَ مُشْفِقٌ مِنْ كِبَارِ ذُنُوبِهِ أَنْ تُعْرَضَ عَلَيْهِ فَيُقَالُ لَهُ فَإِنَّ لَكَ مَكَانَ كُلِّ سَيِّئَةٍ حَسَنَةً فَيَقُولُ رَبِّ قَدْ عَمِلْتُ أَشْيَاءَ لَا أَرَاهَا هَا هُنَا فَلَقَدْ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ضَحِكَ حَتَّى بَدَتْ نَوَاجِذُهُ و حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ وَوَكِيعٌ ح و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ ح و حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ كِلَاهُمَا عَنْ الْأَعْمَشِ بِهَذَا الْإِسْنَادِ
[මුහම්මද් බින් අබ්දුල්ලාහ් බින් නුමෙයාර්] අපට [මගේ පියා] අපට [අල්-අමාසි] [අබු දර්] වෙතින් [අල්-ම'රුර් බින් සුවයිඩ්] වෙතින් අපට මෙසේ පැවසීය, 'රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් මෙසේ පැවසීය: 'ඇත්ත වශයෙන්ම, ස්වර්ගයට ඇතුළු වන අවසාන වැසියන් සහ නිරයේ වැසියන් එයින් පිටතට එන අවසාන අය මම දනිමි, එනම් නැවත නැඟිටීමේ දිනයේදී අනාගතයට ගෙන එනු ලබන මිනිසෙක්. රබ්-, එවිට ඔහුට කියනු ලැබුවේ, 'ඔහුගේ කුඩා පාප ඔහුට පෙන්වා ඔහුගේ විශාල පාප මකා දමන්න' යනුවෙනි. එවිට ඔහුගේ කුඩා පාප හෙළි විය. එවිට ඔහුට කියනු ලැබුවේ, 'ඔබ එසේ, එසේ සහ එසේ කළා. ඔබ එක් දිනක් එසේ, එසේ සහ එසේ කළා' යනුවෙනි. එවිට ඔහු පිළිතුරු දුන්නේය, 'ඔව්'. ඔහුට එය ප්‍රතික්ෂේප කළ නොහැකි වූ අතර, ඔහුගේ මහා පාප ඔහු කෙරෙහි හෙළි කිරීම සඳහා ඔහු අනුකම්පාව ඉල්ලා සිටියේය. එවිට ඔහුට කියනු ලැබුවේ, 'ඇත්ත වශයෙන්ම ඔබ නපුර යහපත කරන ස්ථානයක් සොයාගෙන ඇත' යනුවෙනි. ඉන්පසු ඔහු මෙසේ පැවසීය, 'අහෝ මාගේ රබ්බි, මෙහි දානමය වාර්තාවල මා නොදකින දෙයක් මම කර ඇත්තෙමි'. කථකයා මෙසේ පැවසීය, "ඇත්ත වශයෙන්ම, අල්ලාහ්ගේ දූතයා ඔහුගේ හකු දත් පෙනෙන තෙක් සිනාසෙන බව මම දුටුවෙමි." තවද [ඉබ්නු නුමෙයාර්] අපට [අබු මුආවියා] සහ [වාකි'] අපට පවසා ඇත - තවත් කථනයක එය සඳහන් වේ - තවද [අබු බකර් බින් අබු සයිබා] අපට [වාකි'] අපට පවසා ඇත. - තවත් කථනයක එය සඳහන් වේ - තවද [අබු කුරෙයිබ්] අපට [අබු මුආවියා] යන දෙදෙනාම [අල්-අමාසි] වෙතින් මෙම ඉස්නාද් සමඟ විස්තර කර ඇති බව අපට පවසා ඇත.
හදීස්
Imam Muslim : 278
حَدَّثَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ سَعِيدٍ وَإِسْحَقُ بْنُ مَنْصُورٍ كِلَاهُمَا عَنْ رَوْحٍ قَالَ عُبَيْدُ اللَّهِ حَدَّثَنَا رَوْحُ بْنُ عُبَادَةَ الْقَيْسِيُّ حَدَّثَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ قَالَ أَخْبَرَنِي أَبُو الزُّبَيْرِ أَنَّهُ سَمِعَ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ يُسْأَلُ عَنْ الْوُرُودِ فَقَالَ نَجِيءُ نَحْنُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ عَنْ كَذَا وَكَذَا انْظُرْ أَيْ ذَلِكَ فَوْقَ النَّاسِ قَالَ فَتُدْعَى الْأُمَمُ بِأَوْثَانِهَا وَمَا كَانَتْ تَعْبُدُ الْأَوَّلُ فَالْأَوَّلُ ثُمَّ يَأْتِينَا رَبُّنَا بَعْدَ ذَلِكَ فَيَقُولُ مَنْ تَنْظُرُونَ فَيَقُولُونَ نَنْظُرُ رَبَّنَا فَيَقُولُ أَنَا رَبُّكُمْ فَيَقُولُونَ حَتَّى نَنْظُرَ إِلَيْكَ فَيَتَجَلَّى لَهُمْ يَضْحَكُ قَالَ فَيَنْطَلِقُ بِهِمْ وَيَتَّبِعُونَهُ وَيُعْطَى كُلُّ إِنْسَانٍ مِنْهُمْ مُنَافِقٍ أَوْ مُؤْمِنٍ نُورًا ثُمَّ يَتَّبِعُونَهُ وَعَلَى جِسْرِ جَهَنَّمَ كَلَالِيبُ وَحَسَكٌ تَأْخُذُ مَنْ شَاءَ اللَّهُ ثُمَّ يُطْفَأُ نُورُ الْمُنَافِقِينَ ثُمَّ يَنْجُو الْمُؤْمِنُونَ فَتَنْجُو أَوَّلُ زُمْرَةٍ وُجُوهُهُمْ كَالْقَمَرِ لَيْلَةَ الْبَدْرِ سَبْعُونَ أَلْفًا لَا يُحَاسَبُونَ ثُمَّ الَّذِينَ يَلُونَهُمْ كَأَضْوَإِ نَجْمٍ فِي السَّمَاءِ ثُمَّ كَذَلِكَ ثُمَّ تَحِلُّ الشَّفَاعَةُ وَيَشْفَعُونَ حَتَّى يَخْرُجَ مِنْ النَّارِ مَنْ قَالَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَكَانَ فِي قَلْبِهِ مِنْ الْخَيْرِ مَا يَزِنُ شَعِيرَةً فَيُجْعَلُونَ بِفِنَاءِ الْجَنَّةِ وَيَجْعَلُ أَهْلُ الْجَنَّةِ يَرُشُّونَ عَلَيْهِمْ الْمَاءَ حَتَّى يَنْبُتُوا نَبَاتَ الشَّيْءِ فِي السَّيْلِ وَيَذْهَبُ حُرَاقُهُ ثُمَّ يَسْأَلُ حَتَّى تُجْعَلَ لَهُ الدُّنْيَا وَعَشَرَةُ أَمْثَالِهَا مَعَهَا
[උබයිදුලා බින් සායිද්] සහ [ඉෂාක් බින් මන්ෂුර්] යන දෙදෙනාම [රවුහ්] [උබයිදුල්ලාහ්] ගෙන් විස්තර කර ඇති බව මට පැවසූ අතර, [රවුහ් බින් උබදා අල්-කයිසි] අපට [ඉබ්නු ජුරයිජ්] ඔහු අපට [ජබීර් බින් අබ්දුල්ලා] මරණින් මතු ජීවිතයේ නැවත නැඟිටීම ගැන අසන බව මට පැවසූ බව මට පැවසීය. එබැවින් ඔහු පිළිතුරු දුන්නේ, 'අපි විනිශ්චය දිනයේදී මේ ආකාරයෙන් සහ මේ ආකාරයෙන් නැවත නැඟිටුවනු ලැබේ. බලන්න! මිනිසුන්ට වඩා ඉහළින් ඇත්තේ කුමක්ද? එවිට මිනිසුන් ඔවුන්ගේ පිළිම සහ ඔවුන් කලින් නමස්කාර කළ දේවල් සමඟ අනුපිළිවෙලින් කැඳවන ලදී. ඉන්පසු, අපගේ රබ් අප වෙත පැමිණ, 'ඔබ බලා සිටින්නේ කාවද?' එවිට ඔවුන් පිළිතුරු දුන්නේ, 'අපි අපගේ රබ් එනතුරු බලා සිටිමු' යනුවෙනි. අල්ලාහ් පවසයි, 'මම ඔබේ රබ්' යනුවෙනි. ඔවුන් පිළිතුරු දුන්නේ, 'අපි ඔබව මුලින්ම දකින තුරු' යනුවෙනි. රබ් සිනාසෙමින් සිටින බව ඔවුන්ට පෙනුනි'. ජාබිර් තවදුරටත් මෙසේ පැවසීය, 'එවිට අල්ලාහ් ඔවුන් රැගෙන ගිය අතර ඔවුන් ඔහු පසුපස ගියහ.' ඔවුන් සෑම කෙනෙකුටම, කුහකයෙකු හෝ ඇදහිලිවන්තයෙකු වේවා, ආලෝකය ලබා දෙනු ලැබේ. ඉන්පසු ඔවුන් නිරයේ පාලම හරහා ආලෝකය අනුගමනය කළහ. ඒ මත දෙවියන් වහන්සේට අවශ්‍ය ඕනෑම අයෙකු අල්ලා ගන්නා යකඩ කොකු සහ කටු ඇත. එවිට කුහකයින්ගේ ආලෝකය නිවී ගිය අතර, ඇදහිලිවන්තයන් බේරුණි. පුර පසළොස්වක පොහොය මෙන් මුහුණු බැබළුණු පළමු කණ්ඩායමට සුබ පැතුම්, ගණන් නොගත් හැත්තෑ දහසක් මිනිසුන්. ඉන්පසු ඊළඟ පුද්ගලයින් අහසේ තරු වල දීප්තිය මෙන් වූහ. එවිට මැදිහත්වීමට අවසර ඇත. ඔවුන් නිරයෙන් මිදීමට මැදිහත් වීමක් ද ඉල්ලා සිටිති, එනම් 'ලා ඉලාහ ඉල්ලාහවු - අල්ලාහ් හැර නමස්කාර කිරීමට සුදුසු දෙවියෙකු නැත - ' යැයි පවසන අය, සහ මීට පෙර ඔහුගේ හදවතේ තිරිඟු ඇටයක් තරම් බර යහපත්කමක් තිබුණි. ඔවුන් ස්වර්ගයේ මළුවෙහි තබනු ඇත, එවිට ස්වර්ගයේ විශේෂඥයින් ඔවුන්ට ජලය ඉසිය යුතු අතර එමඟින් ඔවුන්ගේ මස් ගංවතුරකින් පසු ශාකයක වර්ධනය මෙන් වැඩෙන අතර, දැවිල්ල අතුරුදහන් වේ. එවිට ඔහු - අවසාන පුද්ගලයා ඉල්ලා සිටියේය - එවිට ලෝකය සහ දස ගුණයක් ඔහුට ලබා දෙන ලදී'.
හදීස්
Imam Muslim : 279
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ عَمْرٍو سَمِعَ جَابِرًا يَقُولُا سَمِعَهُ مِنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِأُذُنِهِ يَقُولُ إِنَّ اللَّهَ يُخْرِجُ نَاسًا مِنْ النَّارِ فَيُدْخِلَهُمْ الْجَنَّةَ
[අබු බකර් බින් අබු සයිබා] අපට [සුෆ්යාන් බින් උයෙයිනා] [අම්රු] ගෙන් අපට [ජාබීර්] නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගෙන් ඇසූ දේ ඔහුගේ කන්වලින් පවසනු ඇසූ බව අපට පවසා ඇති අතර, ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'ඇත්ත වශයෙන්ම, අල්ලාහ් බොහෝ දෙනෙකු නිරයෙන් පිටතට ගෙනැවිත්, පසුව අල්ලාහ් ඔවුන්ව ස්වර්ගයට ඇතුළත් කළේය'.
හදීස්
Imam Muslim : 280
حَدَّثَنَا أَبُو الرَّبِيعِ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ قَالَ قُلْتُ لِعَمْرِو بْنِ دِينَارٍ أَسَمِعْتَ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ يُحَدِّثُ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ اللَّهَ يُخْرِجُ قَوْمًا مِنْ النَّارِ بِالشَّفَاعَةِ قَالَ نَعَمْ
[අබු අර්-රබි] අපට [හම්මාද් බින් සයිද්] අපට විස්තර කළ විට ඔහු මෙසේ පැවසීය, මම [අම්රු බින් දිනාර්] ට මෙසේ කීවෙමි, '[ජාබීර් බින් අබ්දුල්ලාහ්] අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෝ (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන්ගෙන් හදීස් පවසන බව ඔබ අසා තිබේද: 'ඇත්ත වශයෙන්ම, අල්ලාහ් මැදිහත් වීමෙන් නිරයෙන් ජනතාවක් පිටතට ගෙන ආවේද?' අම්රු, 'ඔව්' යැයි පිළිතුරු දුන්නේය.
