Imam Muslim : 261
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ يَزِيدَ بْنِ إِبْرَاهِيمَ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ شَقِيقٍ عَنْ أَبِي ذَرٍّ قَالَ سَأَلْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هَلْ رَأَيْتَ رَبَّكَ قَالَ نُورٌ أَنَّى أَرَاهُ
Onyisowa ni [Abu Bakr bin Abu Syaibah] osenyisowa [Waki’] kowuok kuom [Yazid bin Ibrahim] kowuok kuom [Qatadah] kowuok kuom [Abu Dharr] nowacho ni, ‘Ne apenjo Jaote mar Nyasaye, ‘Be ne uneno Rabb mari? ’ Ne odwoko ni, ‘Kende ler, ere kaka anyalo nene.
Imam Muslim : 262
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا مُعَاذُ بْنُ هِشَامٍ حَدَّثَنَا أَبِي ح و حَدَّثَنِي حَجَّاجُ بْنُ الشَّاعِرِ حَدَّثَنَا عَفَّانُ بْنُ مُسْلِمٍ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ كِلَاهُمَا عَنْ قَتَادَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ شَقِيقٍ قَالَ قُلْتُ لِأَبِي ذَرٍّ لَوْ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَسَأَلْتُهُ فَقَالَ عَنْ أَيِّ شَيْءٍ كُنْتَ تَسْأَلُهُ قَالَ كُنْتُ أَسْأَلُهُ هَلْ رَأَيْتَ رَبَّكَ قَالَ أَبُو ذَرٍّ قَدْ سَأَلْتُ فَقَالَ رَأَيْتُ نُورًا
Ne onyisowa ni [Muhammad bin Basyyar] ne onyisowa ni [Mu’adz bin Hisyam] ne onyisowa [wuonwa]. -e wach machielo owacho ni- Kendo bang’ nyisowa ni [Hajaj bin Ash-Sya’ir] osenyisowa [Affan bin Muslim] osenyisowa [Hammam] duto kowuok kuom [Qatadah] kowuok kuom [Abdullah bin Syaqiq] nowacho ni, ‘Ne awacho ne [Abu Dzar] ni, ‘Ka abiro neno Nyasaye kaka en, abiro neno Nyasaye. Abu Dharr nowacho kama: ‘Ibiro penjo ang’o? ’ Ne adwoko ni, ‘Abiro penjo ni, ‘Be iseneno Rabb mari? ’ Abu Dzar nowacho ni, ‘Asepenjo wachno, ne odwoko kama: ‘Ne aneno mana ler’’.
Imam Muslim : 263
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَأَبُو كُرَيْبٍ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ عَمْرِو بْنِ مُرَّةَ عَنْ أَبِي عُبَيْدَةَ عَنْ أَبِي مُوسَى قَالَ قَامَ فِينَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِخَمْسِ كَلِمَاتٍ فَقَالَ إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ لَا يَنَامُ وَلَا يَنْبَغِي لَهُ أَنْ يَنَامَ يَخْفِضُ الْقِسْطَ وَيَرْفَعُهُ يُرْفَعُ إِلَيْهِ عَمَلُ اللَّيْلِ قَبْلَ عَمَلِ النَّهَارِ وَعَمَلُ النَّهَارِ قَبْلَ عَمَلِ اللَّيْلِ حِجَابُهُ النُّورُ وَفِي رِوَايَةِ أَبِي بَكْرٍ النَّارُ لَوْ كَشَفَهُ لَأَحْرَقَتْ سُبُحَاتُ وَجْهِهِ مَا انْتَهَى إِلَيْهِ بَصَرُهُ مِنْ خَلْقِهِ وَفِي رِوَايَةِ أَبِي بَكْرٍ عَنْ الْأَعْمَشِ وَلَمْ يَقُلْ حَدَّثَنَا حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ أَخْبَرَنَا جَرِيرٌ عَنْ الْأَعْمَشِ بِهَذَا الْإِسْنَادِ قَالَ قَامَ فِينَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِأَرْبَعِ كَلِمَاتٍ ثُمَّ ذَكَرَ بِمِثْلِ حَدِيثِ أَبِي مُعَاوِيَةَ وَلَمْ يَذْكُرْ مِنْ خَلْقِهِ وَقَالَ حِجَابُهُ النُّورُ
Onyisowa [Abu Bakr bin Abu Syaibah] kendo [Abu Kuraib] duto ne owacho ni, onyisowa ni [Al-Amasy] kowuok kuom [Amru bin Murrah] kowuok kuom [Abu Ubaidah] kowuok kuom [Abu Musa] ne owacho ni, ‘Jaote mar Nyasaye ne olero gik moko ne wan. ‘Adier, Allah ok nindo kata matin kendo ok onego onindo. En gi teko mar duoko piny rang’iny mar ng’wono kendo ting’ogi malo. Eka tije duto mag otieno ibiro kelo ire - tiende en ni ibiro ng’ere - tije duto mag otieno kapok - gichako - tije mag odiechieng’, kendo kamano bende tije mag odiechieng’ ibiro kelo ire kapok - gichako - tije mag otieno. Hijab mare en Lero. -Kaluwore gi historia mar Abu Bakr, ‘Mach’. Ka ne oyango, adier duong’ mar Wang’e ne dhi wang’o gik ma ne ochwe ma ne oneno’. Kendo e sigana mar Abu Bakr ma owuok kuom al-Amasy, ne ok owacho ni, ‘Osenyisowa’. Onyisowa ni [Ishaq bin Ibrahim] osenyisowa [Jarir] kowuok kuom [al-Amasy] gi wachni. Ne owacho ni, ‘Ruso mar Nyasaye oyie mondo olernwa weche ang’wen’. Bang’e ne olero wachno kaka hadith mar Abu Muawiyah, kendo ne ok owacho ni, ‘chuech’. Kendo nowacho ni, ‘Hijba en Lero’.
Imam Muslim : 264
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَابْنُ بَشَّارٍ قَالَا حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ قَالَ حَدَّثَنِي شُعْبَةُ عَنْ عَمْرِو بْنِ مُرَّةَ عَنْ أَبِي عُبَيْدَةَ عَنْ أَبِي مُوسَى قَالَ قَامَ فِينَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِأَرْبَعٍ إِنَّ اللَّهَ لَا يَنَامُ وَلَا يَنْبَغِي لَهُ أَنْ يَنَامَ يَرْفَعُ الْقِسْطَ وَيَخْفِضُهُ وَيُرْفَعُ إِلَيْهِ عَمَلُ النَّهَارِ بِاللَّيْلِ وَعَمَلُ اللَّيْلِ بِالنَّهَارِ
Onyisowa [Muhammad bin al-Mutsanna] kendo [Ibn Basyyar] duto nowacho ni, osenyisowa [Muhammad bin Ja’far] nowacho ni, osenyisowa [Syu’bah] kowuok kuom [Amru bin Murrah] kowuok kuom [Abu Ubaidah] kowuok kuom [Abu Musa] ne owacho ni, ‘Oketo gik moko e kindwa. adier, Allah ok nindo, kendo ok owinjore ni onindo. Oting’o kendo odwoko piny ng’injo mag mizan, kendo timbe mag dhano e odiechieng’ iting’ore ire e otieno, to timbe mag dhano e otieno iting’ore ire e odiechieng’’.
Imam Muslim : 265
حَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ الْجَهْضَمِيُّ وَأَبُو غَسَّانَ الْمَسْمَعِيُّ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ جَمِيعًا عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ عَبْدِ الصَّمَدِ وَاللَّفْظُ لِأَبِي غَسَّانَ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو عَبْدِ الصَّمَدِ حَدَّثَنَا أَبُو عِمْرَانَ الْجَوْنِيُّ عَنْ أَبِي بَكْرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ قَيْسٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ جَنَّتَانِ مِنْ فِضَّةٍ آنِيَتُهُمَا وَمَا فِيهِمَا وَجَنَّتَانِ مِنْ ذَهَبٍ آنِيَتُهُمَا وَمَا فِيهِمَا وَمَا بَيْنَ الْقَوْمِ وَبَيْنَ أَنْ يَنْظُرُوا إِلَى رَبِّهِمْ إِلَّا رِدَاءُ الْكِبْرِيَاءِ عَلَى وَجْهِهِ فِي جَنَّةِ عَدْنٍ
Ne owachnwa ni [Nashr bin Ali al-Jahdlami] kod [Abu Ghassan al-Masma'i] kod [Ishaq bin Ibrahim] duto gin mag [Abdul Aziz bin Abd Ash-Shamad] kendo lafazh en mar Ghassan. Ne owacho ni, ne onyisowa ni Abu Abd ash-Shamad ne onyisowa ni [Abu Imran al-Jauni] kowuok kuom [wuon-gi] kowuok kuom Jaote, ne owacho ni: ‘Nitie polo ariyo ma olosi gi silva kod gik ma iye kod gik moko duto ma gin-go. kendo gik moko duto ma ni e iye. Obadho ne joma ong’eyo weche mag Polo mondo kik gin Rabb margi en mana ng’ut Duong’ ma ni e Wang’e e Polo Adn’.
Imam Muslim : 266
حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مَيْسَرَةَ قَالَ حَدَّثَنِي عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ ثَابِتٍ الْبُنَانِيِّ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ صُهَيْبٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا دَخَلَ أَهْلُ الْجَنَّةِ الْجَنَّةَ قَالَ يَقُولُ اللَّهُ تَبَارَكَ وَتَعَالَى تُرِيدُونَ شَيْئًا أَزِيدُكُمْ فَيَقُولُونَ أَلَمْ تُبَيِّضْ وُجُوهَنَا أَلَمْ تُدْخِلْنَا الْجَنَّةَ وَتُنَجِّنَا مِنْ النَّارِ قَالَ فَيَكْشِفُ الْحِجَابَ فَمَا أُعْطُوا شَيْئًا أَحَبَّ إِلَيْهِمْ مِنْ النَّظَرِ إِلَى رَبِّهِمْ عَزَّ وَجَلَّ حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ عَنْ حَمَّادِ بْنِ سَلَمَةَ بِهَذَا الْإِسْنَادِ وَزَادَ ثُمَّ تَلَا هَذِهِ الْآيَةَ { لِلَّذِينَ أَحْسَنُوا الْحُسْنَى وَزِيَادَةٌ }
Owachonwa [Ubaidullah bin Maisarah] nowacho ni, owachonwa [Abdurrahman bin Mahdi] osewachonwa [Hammad bin Salamah] kowuok kuom [Tsabit al-Bunani] kowuok kuom [Abdurrahman bin Abu Laila] kowuok kuom [Shuhaib] kowuok kuom Jaote, to Allah biro wacho ni: ‘Be udwaro gimoro ma dwarore ni amednu un jowetena? ’ Ne gidwoko ni, ‘Be ok isemiyo wang’wa obedo marachar? Be ok idonjonwa e polo kendo ireswa kuom mach ma ok tho? ’ Ne owacho kama: ‘Eka Allah noyawo ng’injo ma ne oketo giko, bang’e onge gima ne omiyegi ma ne gihero moloyo mich mar bedo gi nyalo mar neno Rabb margi.’ Onyisowa ni [Abu Bakr bin Abu Syaibah] osenyisowa [Yazid bin Harun] kowuok kuom [Hammad bin Salamah] gi sanad ni, kendo nomedo ni, ‘Kae to ne osomo Wach Nyasaye: ‘-Ne jogo ma timo gik mabeyo, nitie duoko maberie moloyo -polo- kendo ka omedore-’ -Yunus-6.
Imam Muslim : 267
حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَزِيدَ اللَّيْثِيِّ أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ أَخْبَرَهُ أَنَّ نَاسًا قَالُوا لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا رَسُولَ اللَّهِ هَلْ نَرَى رَبَّنَا يَوْمَ الْقِيَامَةِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هَلْ تُضَارُّونَ فِي رُؤْيَةِ الْقَمَرِ لَيْلَةَ الْبَدْرِ قَالُوا لَا يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ هَلْ تُضَارُّونَ فِي الشَّمْسِ لَيْسَ دُونَهَا سَحَابٌ قَالُوا لَا يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ فَإِنَّكُمْ تَرَوْنَهُ كَذَلِكَ يَجْمَعُ اللَّهُ النَّاسَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ فَيَقُولُ مَنْ كَانَ يَعْبُدُ شَيْئًا فَلْيَتَّبِعْهُ فَيَتَّبِعُ مَنْ كَانَ يَعْبُدُ الشَّمْسَ الشَّمْسَ وَيَتَّبِعُ مَنْ كَانَ يَعْبُدُ الْقَمَرَ الْقَمَرَ وَيَتَّبِعُ مَنْ كَانَ يَعْبُدُ الطَّوَاغِيتَ الطَّوَاغِيتَ وَتَبْقَى هَذِهِ الْأُمَّةُ فِيهَا مُنَافِقُوهَا فَيَأْتِيهِمْ اللَّهُ تَبَارَكَ وَتَعَالَى فِي صُورَةٍ غَيْرِ صُورَتِهِ الَّتِي يَعْرِفُونَ فَيَقُولُ أَنَا رَبُّكُمْ فَيَقُولُونَ نَعُوذُ بِاللَّهِ مِنْكَ هَذَا مَكَانُنَا حَتَّى يَأْتِيَنَا رَبُّنَا فَإِذَا جَاءَ رَبُّنَا عَرَفْنَاهُ فَيَأْتِيهِمْ اللَّهُ تَعَالَى فِي صُورَتِهِ الَّتِي يَعْرِفُونَ فَيَقُولُ أَنَا رَبُّكُمْ فَيَقُولُونَ أَنْتَ رَبُّنَا فَيَتَّبِعُونَهُ وَيُضْرَبُ الصِّرَاطُ بَيْنَ ظَهْرَيْ جَهَنَّمَ فَأَكُونُ أَنَا وَأُمَّتِي أَوَّلَ مَنْ يُجِيزُ وَلَا يَتَكَلَّمُ يَوْمَئِذٍ إِلَّا الرُّسُلُ وَدَعْوَى الرُّسُلِ يَوْمَئِذٍ اللَّهُمَّ سَلِّمْ سَلِّمْ وَفِي جَهَنَّمَ كَلَالِيبُ مِثْلُ شَوْكِ السَّعْدَانِ هَلْ رَأَيْتُمْ السَّعْدَانَ قَالُوا نَعَمْ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ فَإِنَّهَا مِثْلُ شَوْكِ السَّعْدَانِ غَيْرَ أَنَّهُ لَا يَعْلَمُ مَا قَدْرُ عِظَمِهَا إِلَّا اللَّهُ تَخْطَفُ النَّاسَ بِأَعْمَالِهِمْ فَمِنْهُمْ الْمُؤْمِنُ بَقِيَ بِعَمَلِهِ وَمِنْهُمْ الْمُجَازَى حَتَّى يُنَجَّى حَتَّى إِذَا فَرَغَ اللَّهُ مِنْ الْقَضَاءِ بَيْنَ الْعِبَادِ وَأَرَادَ أَنْ يُخْرِجَ بِرَحْمَتِهِ مَنْ أَرَادَ مِنْ أَهْلِ النَّارِ أَمَرَ الْمَلَائِكَةَ أَنْ يُخْرِجُوا مِنْ النَّارِ مَنْ كَانَ لَا يُشْرِكُ بِاللَّهِ شَيْئًا مِمَّنْ أَرَادَ اللَّهُ تَعَالَى أَنْ يَرْحَمَهُ مِمَّنْ يَقُولُ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ فَيَعْرِفُونَهُمْ فِي النَّارِ يَعْرِفُونَهُمْ بِأَثَرِ السُّجُودِ تَأْكُلُ النَّارُ مِنْ ابْنِ آدَمَ إِلَّا أَثَرَ السُّجُودِ حَرَّمَ اللَّهُ عَلَى النَّارِ أَنْ تَأْكُلَ أَثَرَ السُّجُودِ فَيُخْرَجُونَ مِنْ النَّارِ وَقَدْ امْتَحَشُوا فَيُصَبُّ عَلَيْهِمْ مَاءُ الْحَيَاةِ فَيَنْبُتُونَ مِنْهُ كَمَا تَنْبُتُ الْحِبَّةُ فِي حَمِيلِ السَّيْلِ ثُمَّ يَفْرُغُ اللَّهُ تَعَالَى مِنْ الْقَضَاءِ بَيْنَ الْعِبَادِ وَيَبْقَى رَجُلٌ مُقْبِلٌ بِوَجْهِهِ عَلَى النَّارِ وَهُوَ آخِرُ أَهْلِ الْجَنَّةِ دُخُولًا الْجَنَّةَ فَيَقُولُ أَيْ رَبِّ اصْرِفْ وَجْهِي عَنْ النَّارِ فَإِنَّهُ قَدْ قَشَبَنِي رِيحُهَا وَأَحْرَقَنِي ذَكَاؤُهَا فَيَدْعُو اللَّهَ مَا شَاءَ اللَّهُ أَنْ يَدْعُوَهُ ثُمَّ يَقُولُ اللَّهُ تَبَارَكَ وَتَعَالَى هَلْ عَسَيْتَ إِنْ فَعَلْتُ ذَلِكَ بِكَ أَنْ تَسْأَلَ غَيْرَهُ فَيَقُولُ لَا أَسْأَلُكَ غَيْرَهُ وَيُعْطِي رَبَّهُ مِنْ عُهُودٍ وَمَوَاثِيقَ مَا شَاءَ اللَّهُ فَيَصْرِفُ اللَّهُ وَجْهَهُ عَنْ النَّارِ فَإِذَا أَقْبَلَ عَلَى الْجَنَّةِ وَرَآهَا سَكَتَ مَا شَاءَ اللَّهُ أَنْ يَسْكُتَ ثُمَّ يَقُولُ أَيْ رَبِّ قَدِّمْنِي إِلَى بَابِ الْجَنَّةِ فَيَقُولُ اللَّهُ لَهُ أَلَيْسَ قَدْ أَعْطَيْتَ عُهُودَكَ وَمَوَاثِيقَكَ لَا تَسْأَلُنِي غَيْرَ الَّذِي أَعْطَيْتُكَ وَيْلَكَ يَا ابْنَ آدَمَ مَا أَغْدَرَكَ فَيَقُولُ أَيْ رَبِّ وَيَدْعُو اللَّهَ حَتَّى يَقُولَ لَهُ فَهَلْ عَسَيْتَ إِنْ أَعْطَيْتُكَ ذَلِكَ أَنْ تَسْأَلَ غَيْرَهُ فَيَقُولُ لَا وَعِزَّتِكَ فَيُعْطِي رَبَّهُ مَا شَاءَ اللَّهُ مِنْ عُهُودٍ وَمَوَاثِيقَ فَيُقَدِّمُهُ إِلَى بَابِ الْجَنَّةِ فَإِذَا قَامَ عَلَى بَابِ الْجَنَّةِ انْفَهَقَتْ لَهُ الْجَنَّةُ فَرَأَى مَا فِيهَا مِنْ الْخَيْرِ وَالسُّرُورِ فَيَسْكُتُ مَا شَاءَ اللَّهُ أَنْ يَسْكُتَ ثُمَّ يَقُولُ أَيْ رَبِّ أَدْخِلْنِي الْجَنَّةَ فَيَقُولُ اللَّهُ تَبَارَكَ وَتَعَالَى لَهُ أَلَيْسَ قَدْ أَعْطَيْتَ عُهُودَكَ وَمَوَاثِيقَكَ أَنْ لَا تَسْأَلَ غَيْرَ مَا أُعْطِيتَ وَيْلَكَ يَا ابْنَ آدَمَ مَا أَغْدَرَكَ فَيَقُولُ أَيْ رَبِّ لَا أَكُونُ أَشْقَى خَلْقِكَ فَلَا يَزَالُ يَدْعُو اللَّهَ حَتَّى يَضْحَكَ اللَّهُ تَبَارَكَ وَتَعَالَى مِنْهُ فَإِذَا ضَحِكَ اللَّهُ مِنْهُ قَالَ ادْخُلْ الْجَنَّةَ فَإِذَا دَخَلَهَا قَالَ اللَّهُ لَهُ تَمَنَّهْ فَيَسْأَلُ رَبَّهُ وَيَتَمَنَّى حَتَّى إِنَّ اللَّهَ لَيُذَكِّرُهُ مِنْ كَذَا وَكَذَا حَتَّى إِذَا انْقَطَعَتْ بِهِ الْأَمَانِيُّ قَالَ اللَّهُ تَعَالَى ذَلِكَ لَكَ وَمِثْلُهُ مَعَهُ قَالَ عَطَاءُ بْنُ يَزِيدَ وَأَبُو سَعِيدٍ الْخُدْرِيُّ مَعَ أَبِي هُرَيْرَةَ لَا يَرُدُّ عَلَيْهِ مِنْ حَدِيثِهِ شَيْئًا حَتَّى إِذَا حَدَّثَ أَبُو هُرَيْرَةَ أَنَّ اللَّهَ قَالَ لِذَلِكَ الرَّجُلِ وَمِثْلُهُ مَعَهُ قَالَ أَبُو سَعِيدٍ وَعَشَرَةُ أَمْثَالِهِ مَعَهُ يَا أَبَا هُرَيْرَةَ قَالَ أَبُو هُرَيْرَةَ مَا حَفِظْتُ إِلَّا قَوْلَهُ ذَلِكَ لَكَ وَمِثْلُهُ مَعَهُ قَالَ أَبُو سَعِيدٍ أَشْهَدُ أَنِّي حَفِظْتُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَوْلَهُ ذَلِكَ لَكَ وَعَشَرَةُ أَمْثَالِهِ قَالَ أَبُو هُرَيْرَةَ وَذَلِكَ الرَّجُلُ آخِرُ أَهْلِ الْجَنَّةِ دُخُولًا الْجَنَّةَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الدَّارِمِيُّ أَخْبَرَنَا أَبُو الْيَمَانِ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ قَالَ أَخْبَرَنِي سَعِيدُ بْنُ الْمُسَيَّبِ وَعَطَاءُ بْنُ يَزِيدَ اللَّيْثِيُّ أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ أَخْبَرَهُمَا أَنَّ النَّاسَ قَالُوا لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا رَسُولَ اللَّهِ هَلْ نَرَى رَبَّنَا يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَسَاقَ الْحَدِيثَ بِمِثْلِ مَعْنَى حَدِيثِ إِبْرَاهِيمَ بْنِ سَعْدٍ
Onyisowa ni [Zuhair bin Harb] osenyisowa [Ya’qub bin Ibrahim] osenyisowa [wuonwa] kowuok kuom [Ibn Shihab] kowuok kuom [Atha’ bin Yazid al-Laitsi] ni [Abu Hurairah] nonyisowa, ni ji nowacho ni, ‘O Jaote mar Allah! Be wabiro -nyalo- neno Rabb marwa e Odiechieng’ mar Chier?’ Bang’e ne openjo kama: ‘Be ibiro bedo e arita sama ineno dwe e otieno ma opong’ ma onge boche?’ Ne gidwoko ni, ‘Ooyo, O Jaote mar Allah’. Ne openjo kendo kama: ‘Be ibiro bedo e arita sama ineno chieng’ e odiechieng’ maler ma onge boche e bwoye?’ Ne gidwoko ni, ‘Ooyo, O Jaote mar Allah’. Bang’e nowacho niya: ‘Adier, inyalo neno En kamano bende. Allah biro choko ji e odiechieng’ mar chier kendo owacho ni; 'Ng'at ma lamo gimoro, mondo oluw gino ma, ng'at ma lamo chieng', mondo oluw chieng', ng'at ma lamo dwe, mondo oluw dwe kendo ng'at ma lamo taghut, mondo oluw taghut, kendo ummah ni odong' ma pod nitie jowuoro.' Kae to Allah ne oromo kodgi e kit ma ne ok ging’eyo, bang’e ne owacho ni; ‘An e Rabb mari’. To ne gidwoko ni; 'Adwaro geng'ruok kuom Allah kuomi, mae e karwa nyaka Rabb marwa oromowa gadier, ka Rabb marwa oromowa, to wabiro ng'eye'. Bang’ mano, Allah Ta’ala noromo kodgi gi kido ma ne ging’eyo, Allah nowacho ni; ‘An e Rabb mari’. Ne gidwoko ni; ‘Eyo, in Rabb marwa’. Omiyo, ne giluwo bang’e. Kendo shirath - ng’wech - ne oting’o e bathe ariyo mag Jahannam, ka an kod umma mara ne wan joma okwongo ng’adoe, onge ng’at ma ne wuoyo mopogore gi joote, to lamo mar joote e kindeno ne en ‘O Allah, res, res’. Kendo e mach ma ok tho nitie ng’injo mag chuma ma chal gi kuthe mag yien mar Sa’dan. Be ing’eyo yien mar Sa’dan? Osiepego nodwoko ni; ‘Eyo, O Jaote mar Nyasaye’. Ne owacho kama: ‘Adier, ng’injogi chalo gi yien mar Sa’dan, to onge ng’at ma ong’eyo duong’ne mak mana Allah. Obiro mako ng’ato ang’ata kaluwore gi tijegi, e kindgi nitie joma oyie kendo ma osewar nikech tijegi, kendo e kindgi nitie joma okadho giko mar tijegi ma biro resogi giwegi, mondo ka Allah osetieko ng’ado bura kuom gik mabiro timore ne jotichne kendo odwaro golo malaike kuom jodak mag pinyno, golo jodak mag mach ma ok tho ng’ato ang’ata ma ok oriw johera gi Allah gi gimoro amora, ma gin jogo ma Allah Ta’ala dwaro ni obed gi ng’uono kuome, kuom jogo ma wacho ni; ‘Onge nyasaye ma owinjore mak mana Allah’. Malaike biro ng’eyo jogo ma ni e mach ma ok tho kuom ranyisi mag rwakruok, nikech mach ma ok tho biro chamo nyithind Adam mak mana ranyisi mag rwakruok. Allah ne ogeng’o mach ma ok tho mondo kik ocham ranyisi mag rudo, mondo giwuok e mach ma ok tho gi ringregi ma owang’, bang’e gipidho gi nahrul hayyah - pi mar ngima -, nyaka gidong’ kaka cham dongo e aora. Bang’ ka Allah osetieko ng’ado bura e kind jotichne, kendo ne odong’ ng’at achiel kuomgi ma ne oloko wang’e odhi e mach ma ok mak, en e ma ne odak e polo mogik ma ne odonjo e polo, ne olamo; ‘O Ruoth, lok wang’a oko mar mach ma ok tho, nikech muya mare osewuondora kendo mach mare osewang’a’. Ne okwayo Allah gima ne odwaro, bang’e Allah nowacho ni; ‘Be ibiro penjo gimoro machielo ka atimo gik ma ikwayo?,’ Ne odwoko kama; ‘Ooyo, kuom duong’ mari, ok abi penjo ng’at machielo’. Kendo Rabb mare ne okawo sing’o kod sing’o kaka ne odwaro, bang’e ne oloko wang’e oko mar mach ma ok tho. Ka ne oneno polo kendo oneno berne, ne la . Bang’e ne oling’ kuom thuolo matin kendo ne okwayo; ‘O Allah, keta e dhoot mar polo’. Nyasaye penjo ni; ‘Be pok iweyo singruok mari kod singruok mari mar ok ikwaya nyaka chieng’ ma ok en gima asechiwo?, O Wuod Adam, ere kaka ibiro bedo mamor ka iweyo. Jatichno nowacho niya; ’ Jatichno nowacho niya; 'Oh Ruodha...!' Kendo ne pod okwayo, nyaka Allah nopenje niya: ‘Be ibiro kwayo gimoro machielo, ka ayie gi kwayo mari? Ne odwoko ni; ‘Ooyo, nikech duong’ mari, ok abi kwayi kendo gi kwayo machielo’. Bang’e, ng’atno noweyo sing’o kod sing’o mage mondo Allah oketgi e dhoot mar polo. Ka jatichno osechung’ e dhoot mar polo, polo ne oyabere mondo onene mor mag ngima kod mor ma ne ni e iye, bang’e ne oling’ kuom thuolo matin, kendo nokwayo; ‘O Ruodha, donka e polo’. Nyasaye wacho ni; ‘Be ne ok iweyo singruok mari ni ok ibi kwayo gimoro machielo mak mana gima asechiwo?, O Wuod Adam, kaka ne itimo ng’anjo mapiyo.’ Jatichno nowacho niya; ‘O Rabb mara, kik iket abedo achiel kuom jotichni ma nigi lit ahinya’. Kendo ne ok oweyo kwayo Nyasaye nyaka Nyasaye Tabaraka wa Ta’ala nonyiero nikech en. To ka Allah ne onyiero gi jatich moro, to Allah ne dhi nyise ni; ‘Idonji e polo’. Ka jatich osedonjo e iye, Allah wacho ni; 'Gik ma ipare'. Omiyo jatich biro penjo Ruoth mare kendo lek, nyaka Allah opare kuom wacho weche ma kamago nyaka lek mag jatich ochopo e giko, Allah wachone ni; 'Mano en mar in kendo mar in kata mar in kaka ranyisi kendo'. [‘Atha’ bin Yazid] nowacho ni; [Abu Sa’id Al Khudri] kaachiel gi Abu Hurairah ne ok okwedo hadithno kata matin, omiyo ka Abu Hurairah nooro hadith ma Allah nowacho ne jatich moro ni ‘Kendo kuomi kamano,’ to Abu Sa’id nowacho ni; ‘Kendo kinde apar kaka kamano, O Abu Hurairah’. Abu Huraira nowacho ni; ‘Ok ang’eyo weche ma kamago e wiya mak mana weche ma kamago, ma gin ni ‘Ni in bende ihero kamano,’ Abu Sa’id nowacho; 'Achiwo neno ni ne akawo wechego e wiya kuom Jaote mar Nyasaye, ma en weche ma ne owacho; ‘Kendo kinde apar kaka kamano, O Abu Hurairah’. Abu Huraira nowacho ni; ‘Kendo jatichno e jadak mogik mar polo ma donjo e polo’. Onyisowa ni [Abu Al Yaman] osenyisowa ni [Syu’aib] kowuok e [Az Zuhri] nowacho ni; osenyisowa [Sa’id bin Al Musayyab] kod [‘Atha’ bin Yazid Al Laitsi] ni [Abu Hurairah] osenyisogi ariyo duto, ni sahaba nopenjo Jaote ng’ato; 'O Jaote mar Allah, bende wabiro neno Rabb marwa e odiechieng' chier?'. Bang'e to jalony dhi nyime gi hadith kaka en e hadith mar Ibrahim bin Sa'd.
Imam Muslim : 268
و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ هَمَّامِ بْنِ مُنَبِّهٍ قَالَ هَذَا مَا حَدَّثَنَا أَبُو هُرَيْرَةَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَذَكَرَ أَحَادِيثَ مِنْهَا وَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ أَدْنَى مَقْعَدِ أَحَدِكُمْ مِنْ الْجَنَّةِ أَنْ يَقُولَ لَهُ تَمَنَّ فَيَتَمَنَّى وَيَتَمَنَّى فَيَقُولُ لَهُ هَلْ تَمَنَّيْتَ فَيَقُولُ نَعَمْ فَيَقُولُ لَهُ فَإِنَّ لَكَ مَا تَمَنَّيْتَ وَمِثْلَهُ مَعَهُ
Kendo bang’ nyisowa ni [Muhammad bin Rafi’] nonyisowa ni [Abdurrazzaq] nonyisowa [Ma’mar] kowuok kuom [Hammam bin Munabbih], nowacho ni, ‘Ma en gima [Abu Hurairah] nonyisowa kowuok kuom Jaote mar Nyasaye,’ bang’e, kuom wechegi duto, nowuoyo kuom wechegi duto. Rasulullah nowacho kama: ‘Adier, rang’iny ma piny moloyo mar ng’ato kuomu e polo en rang’iny ma -Allah- nowachone ni, ‘Lek’, bang’e ne oloko. Kae to Allah nopenje ni, ‘Be isebedo ka ineno lek? ’ Ne odwoko ni, ‘Eyo’. Kae Allah nowachone ni, 'Iyudo adier gimoro ma ne igombo, kendo gimoro machalo gi mano''.
Imam Muslim : 269
و حَدَّثَنِي سُوَيْدُ بْنُ سَعِيدٍ قَالَ حَدَّثَنِي حَفْصُ بْنُ مَيْسَرَةَ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ أَنَّ نَاسًا فِي زَمَنِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ هَلْ نَرَى رَبَّنَا يَوْمَ الْقِيَامَةِ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَعَمْ قَالَ هَلْ تُضَارُّونَ فِي رُؤْيَةِ الشَّمْسِ بِالظَّهِيرَةِ صَحْوًا لَيْسَ مَعَهَا سَحَابٌ وَهَلْ تُضَارُّونَ فِي رُؤْيَةِ الْقَمَرِ لَيْلَةَ الْبَدْرِ صَحْوًا لَيْسَ فِيهَا سَحَابٌ قَالُوا لَا يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ مَا تُضَارُّونَ فِي رُؤْيَةِ اللَّهِ تَبَارَكَ وَتَعَالَى يَوْمَ الْقِيَامَةِ إِلَّا كَمَا تُضَارُّونَ فِي رُؤْيَةِ أَحَدِهِمَا إِذَا كَانَ يَوْمُ الْقِيَامَةِ أَذَّنَ مُؤَذِّنٌ لِيَتَّبِعْ كُلُّ أُمَّةٍ مَا كَانَتْ تَعْبُدُ فَلَا يَبْقَى أَحَدٌ كَانَ يَعْبُدُ غَيْرَ اللَّهِ سُبْحَانَهُ مِنْ الْأَصْنَامِ وَالْأَنْصَابِ إِلَّا يَتَسَاقَطُونَ فِي النَّارِ حَتَّى إِذَا لَمْ يَبْقَ إِلَّا مَنْ كَانَ يَعْبُدُ اللَّهَ مِنْ بَرٍّ وَفَاجِرٍ وَغُبَّرِ أَهْلِ الْكِتَابِ فَيُدْعَى الْيَهُودُ فَيُقَالُ لَهُمْ مَا كُنْتُمْ تَعْبُدُونَ قَالُوا كُنَّا نَعْبُدُ عُزَيْرَ ابْنَ اللَّهِ فَيُقَالُ كَذَبْتُمْ مَا اتَّخَذَ اللَّهُ مِنْ صَاحِبَةٍ وَلَا وَلَدٍ فَمَاذَا تَبْغُونَ قَالُوا عَطِشْنَا يَا رَبَّنَا فَاسْقِنَا فَيُشَارُ إِلَيْهِمْ أَلَا تَرِدُونَ فَيُحْشَرُونَ إِلَى النَّارِ كَأَنَّهَا سَرَابٌ يَحْطِمُ بَعْضُهَا بَعْضًا فَيَتَسَاقَطُونَ فِي النَّارِ ثُمَّ يُدْعَى النَّصَارَى فَيُقَالُ لَهُمْ مَا كُنْتُمْ تَعْبُدُونَ قَالُوا كُنَّا نَعْبُدُ الْمَسِيحَ ابْنَ اللَّهِ فَيُقَالُ لَهُمْ كَذَبْتُمْ مَا اتَّخَذَ اللَّهُ مِنْ صَاحِبَةٍ وَلَا وَلَدٍ فَيُقَالُ لَهُمْ مَاذَا تَبْغُونَ فَيَقُولُونَ عَطِشْنَا يَا رَبَّنَا فَاسْقِنَا قَالَ فَيُشَارُ إِلَيْهِمْ أَلَا تَرِدُونَ فَيُحْشَرُونَ إِلَى جَهَنَّمَ كَأَنَّهَا سَرَابٌ يَحْطِمُ بَعْضُهَا بَعْضًا فَيَتَسَاقَطُونَ فِي النَّارِ حَتَّى إِذَا لَمْ يَبْقَ إِلَّا مَنْ كَانَ يَعْبُدُ اللَّهَ تَعَالَى مِنْ بَرٍّ وَفَاجِرٍ أَتَاهُمْ رَبُّ الْعَالَمِينَ سُبْحَانَهُ وَتَعَالَى فِي أَدْنَى صُورَةٍ مِنْ الَّتِي رَأَوْهُ فِيهَا قَالَ فَمَا تَنْتَظِرُونَ تَتْبَعُ كُلُّ أُمَّةٍ مَا كَانَتْ تَعْبُدُ قَالُوا يَا رَبَّنَا فَارَقْنَا النَّاسَ فِي الدُّنْيَا أَفْقَرَ مَا كُنَّا إِلَيْهِمْ وَلَمْ نُصَاحِبْهُمْ فَيَقُولُ أَنَا رَبُّكُمْ فَيَقُولُونَ نَعُوذُ بِاللَّهِ مِنْكَ لَا نُشْرِكُ بِاللَّهِ شَيْئًا مَرَّتَيْنِ أَوْ ثَلَاثًا حَتَّى إِنَّ بَعْضَهُمْ لَيَكَادُ أَنْ يَنْقَلِبَ فَيَقُولُ هَلْ بَيْنَكُمْ وَبَيْنَهُ آيَةٌ فَتَعْرِفُونَهُ بِهَا فَيَقُولُونَ نَعَمْ فَيُكْشَفُ عَنْ سَاقٍ فَلَا يَبْقَى مَنْ كَانَ يَسْجُدُ لِلَّهِ مِنْ تِلْقَاءِ نَفْسِهِ إِلَّا أَذِنَ اللَّهُ لَهُ بِالسُّجُودِ وَلَا يَبْقَى مَنْ كَانَ يَسْجُدُ اتِّقَاءً وَرِيَاءً إِلَّا جَعَلَ اللَّهُ ظَهْرَهُ طَبَقَةً وَاحِدَةً كُلَّمَا أَرَادَ أَنْ يَسْجُدَ خَرَّ عَلَى قَفَاهُ ثُمَّ يَرْفَعُونَ رُءُوسَهُمْ وَقَدْ تَحَوَّلَ فِي صُورَتِهِ الَّتِي رَأَوْهُ فِيهَا أَوَّلَ مَرَّةٍ فَقَالَ أَنَا رَبُّكُمْ فَيَقُولُونَ أَنْتَ رَبُّنَا ثُمَّ يُضْرَبُ الْجِسْرُ عَلَى جَهَنَّمَ وَتَحِلُّ الشَّفَاعَةُ وَيَقُولُونَ اللَّهُمَّ سَلِّمْ سَلِّمْ قِيلَ يَا رَسُولَ اللَّهِ وَمَا الْجِسْرُ قَالَ دَحْضٌ مَزِلَّةٌ فِيهِ خَطَاطِيفُ وَكَلَالِيبُ وَحَسَكٌ تَكُونُ بِنَجْدٍ فِيهَا شُوَيْكَةٌ يُقَالُ لَهَا السَّعْدَانُ فَيَمُرُّ الْمُؤْمِنُونَ كَطَرْفِ الْعَيْنِ وَكَالْبَرْقِ وَكَالرِّيحِ وَكَالطَّيْرِ وَكَأَجَاوِيدِ الْخَيْلِ وَالرِّكَابِ فَنَاجٍ مُسَلَّمٌ وَمَخْدُوشٌ مُرْسَلٌ وَمَكْدُوسٌ فِي نَارِ جَهَنَّمَ حَتَّى إِذَا خَلَصَ الْمُؤْمِنُونَ مِنْ النَّارِ فَوَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ مَا مِنْكُمْ مِنْ أَحَدٍ بِأَشَدَّ مُنَاشَدَةً لِلَّهِ فِي اسْتِقْصَاءِ الْحَقِّ مِنْ الْمُؤْمِنِينَ لِلَّهِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ لِإِخْوَانِهِمْ الَّذِينَ فِي النَّارِ يَقُولُونَ رَبَّنَا كَانُوا يَصُومُونَ مَعَنَا وَيُصَلُّونَ وَيَحُجُّونَ فَيُقَالُ لَهُمْ أَخْرِجُوا مَنْ عَرَفْتُمْ فَتُحَرَّمُ صُوَرُهُمْ عَلَى النَّارِ فَيُخْرِجُونَ خَلْقًا كَثِيرًا قَدْ أَخَذَتْ النَّارُ إِلَى نِصْفِ سَاقَيْهِ وَإِلَى رُكْبَتَيْهِ ثُمَّ يَقُولُونَ رَبَّنَا مَا بَقِيَ فِيهَا أَحَدٌ مِمَّنْ أَمَرْتَنَا بِهِ فَيَقُولُ ارْجِعُوا فَمَنْ وَجَدْتُمْ فِي قَلْبِهِ مِثْقَالَ دِينَارٍ مِنْ خَيْرٍ فَأَخْرِجُوهُ فَيُخْرِجُونَ خَلْقًا كَثِيرًا ثُمَّ يَقُولُونَ رَبَّنَا لَمْ نَذَرْ فِيهَا أَحَدًا مِمَّنْ أَمَرْتَنَا ثُمَّ يَقُولُ ارْجِعُوا فَمَنْ وَجَدْتُمْ فِي قَلْبِهِ مِثْقَالَ نِصْفِ دِينَارٍ مِنْ خَيْرٍ فَأَخْرِجُوهُ فَيُخْرِجُونَ خَلْقًا كَثِيرًا ثُمَّ يَقُولُونَ رَبَّنَا لَمْ نَذَرْ فِيهَا مِمَّنْ أَمَرْتَنَا أَحَدًا ثُمَّ يَقُولُ ارْجِعُوا فَمَنْ وَجَدْتُمْ فِي قَلْبِهِ مِثْقَالَ ذَرَّةٍ مِنْ خَيْرٍ فَأَخْرِجُوهُ فَيُخْرِجُونَ خَلْقًا كَثِيرًا ثُمَّ يَقُولُونَ رَبَّنَا لَمْ نَذَرْ فِيهَا خَيْرًا وَكَانَ أَبُو سَعِيدٍ الْخُدْرِيُّ يَقُولُ إِنْ لَمْ تُصَدِّقُونِي بِهَذَا الْحَدِيثِ فَاقْرَءُوا إِنْ شِئْتُمْ { إِنَّ اللَّهَ لَا يَظْلِمُ مِثْقَالَ ذَرَّةٍ وَإِنْ تَكُ حَسَنَةً يُضَاعِفْهَا وَيُؤْتِ مِنْ لَدُنْهُ أَجْرًا عَظِيمًا } فَيَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ شَفَعَتْ الْمَلَائِكَةُ وَشَفَعَ النَّبِيُّونَ وَشَفَعَ الْمُؤْمِنُونَ وَلَمْ يَبْقَ إِلَّا أَرْحَمُ الرَّاحِمِينَ فَيَقْبِضُ قَبْضَةً مِنْ النَّارِ فَيُخْرِجُ مِنْهَا قَوْمًا لَمْ يَعْمَلُوا خَيْرًا قَطُّ قَدْ عَادُوا حُمَمًا فَيُلْقِيهِمْ فِي نَهَرٍ فِي أَفْوَاهِ الْجَنَّةِ يُقَالُ لَهُ نَهَرُ الْحَيَاةِ فَيَخْرُجُونَ كَمَا تَخْرُجُ الْحِبَّةُ فِي حَمِيلِ السَّيْلِ أَلَا تَرَوْنَهَا تَكُونُ إِلَى الْحَجَرِ أَوْ إِلَى الشَّجَرِ مَا يَكُونُ إِلَى الشَّمْسِ أُصَيْفِرُ وَأُخَيْضِرُ وَمَا يَكُونُ مِنْهَا إِلَى الظِّلِّ يَكُونُ أَبْيَضَ فَقَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ كَأَنَّكَ كُنْتَ تَرْعَى بِالْبَادِيَةِ قَالَ فَيَخْرُجُونَ كَاللُّؤْلُؤِ فِي رِقَابِهِمْ الْخَوَاتِمُ يَعْرِفُهُمْ أَهْلُ الْجَنَّةِ هَؤُلَاءِ عُتَقَاءُ اللَّهِ الَّذِينَ أَدْخَلَهُمْ اللَّهُ الْجَنَّةَ بِغَيْرِ عَمَلٍ عَمِلُوهُ وَلَا خَيْرٍ قَدَّمُوهُ ثُمَّ يَقُولُ ادْخُلُوا الْجَنَّةَ فَمَا رَأَيْتُمُوهُ فَهُوَ لَكُمْ فَيَقُولُونَ رَبَّنَا أَعْطَيْتَنَا مَا لَمْ تُعْطِ أَحَدًا مِنْ الْعَالَمِينَ فَيَقُولُ لَكُمْ عِنْدِي أَفْضَلُ مِنْ هَذَا فَيَقُولُونَ يَا رَبَّنَا أَيُّ شَيْءٍ أَفْضَلُ مِنْ هَذَا فَيَقُولُ رِضَايَ فَلَا أَسْخَطُ عَلَيْكُمْ بَعْدَهُ أَبَدًا قَالَ مُسْلِم قَرَأْتُ عَلَى عِيسَى بْنِ حَمَّادٍ زُغْبَةَ الْمِصْرِيِّ هَذَا الْحَدِيثَ فِي الشَّفَاعَةِ وَقُلْتُ لَهُ أُحَدِّثُ بِهَذَا الْحَدِيثِ عَنْكَ أَنَّكَ سَمِعْتَ مِنَ اللَّيْثِ بْنِ سَعْدٍ فَقَالَ نَعَمْ قُلْتُ لِعِيسَى بْنِ حَمَّادٍ أَخْبَرَكُمُ اللَّيْثُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ خَالِدِ بْنِ يَزِيدَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي هِلَالٍ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ أَنَّهُ قَالَ قُلْنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ أَنَرَى رَبَّنَا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هَلْ تُضَارُّونَ فِي رُؤْيَةِ الشَّمْسِ إِذَا كَانَ يَوْمٌ صَحْوٌ قُلْنَا لَا وَسُقْتُ الْحَدِيثَ حَتَّى انْقَضَى آخِرُهُ وَهُوَ نَحْوُ حَدِيثِ حَفْصِ بْنِ مَيْسَرَةَ وَزَادَ بَعْدَ قَوْلِهِ بِغَيْرِ عَمَلٍ عَمِلُوهُ وَلَا قَدَمٍ قَدَّمُوهُ فَيُقَالُ لَهُمْ لَكُمْ مَا رَأَيْتُمْ وَمِثْلُهُ مَعَهُ قَالَ أَبُو سَعِيدٍ بَلَغَنِي أَنَّ الْجِسْرَ أَدَقُّ مِنْ الشَّعْرَةِ وَأَحَدُّ مِنْ السَّيْفِ وَلَيْسَ فِي حَدِيثِ اللَّيْثِ فَيَقُولُونَ رَبَّنَا أَعْطَيْتَنَا مَا لَمْ تُعْطِ أَحَدًا مِنْ الْعَالَمِينَ وَمَا بَعْدَهُ فَأَقَرَّ بِهِ عِيسَى بْنُ حَمَّادٍ و حَدَّثَنَاه أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ عَوْنٍ حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ سَعْدٍ حَدَّثَنَا زَيْدُ بْنُ أَسْلَمَ بِإِسْنَادِهِمَا نَحْوَ حَدِيثِ حَفْصِ بْنِ مَيْسَرَةَ إِلَى آخِرِهِ وَقَدْ زَادَ وَنَقَصَ شَيْئًا
Kendo ne owachona [Suwaid bin Sa’id] nowacho ni, ne owachona [Hafsh bin Maisarah] kowuok kuom [Zaid bin Aslam] kowuok kuom [‘Atha’ bin Yasar] kowuok kuom [Abu Sa’id Al Khudri] ni grup mar ji e kinde Rasulullah sallallahu ‘alaihi wasallam nopenjo ni, ‘O Rasulullah! Be wabiro neno Rabb marwa e Odiechieng’ mar Chier?’ Ne odwoko ni, ‘Be idwaro neno chieng’ e odiechieng’ ma ler ma onge boche?’ Ne gidwoko ni, ‘Ooyo, O Jaote mar Allah’. Ne owachona niya, ‘Be itemo matek mondo ine dwe e otieno ma dwe opong’ ma onge boche?’ Ne gidwoko ni, ‘Ooyo’. Bang’e nowacho niya: ‘Ok ubed gi ng’iyo mar neno Rabb mari, to kaka -ok- ubed gi ng’iyo mar neno achiel kuom ariyogo. E odiechieng’ mar chier, ng’at ma luongo biro goyo nduru ni ‘Wek ji duto oluw gima ne gilamo chon’, nyaka chop kama onge ng’at ma biro lamo ng’at machielo mak mana Allah e kit tipo ma ok ler kod tipo ma ok gin mach ma ok tho, nyaka ma onge ng’at ma biro dong’ mak mana jogo ma lamo Allah; ji mabeyo kod ma richo, kod Jomamoko ma ni e Buk, bang’e ne iluongo Jo-Yahudi kendo ne ipenjogi niya, ‘Ne ulamo ang’o chon? ’ Ne gidwoko ni, ‘Ne wabedo ka walamo Uzair, wuod Nyasaye’. Kae to ne owacho ni, ‘Usewuondore, Allah ne ok oloso mon kod nyithindo. To ang’o ma idwaro? ’ Ne gidwoko ni, ‘Wan gi riyo kaachiel, Ruoth marwa, omiyo, miwa gimoro ma wanyalo madho’. Bang’e ne gimiyogi ranyisi mar gimoro ma ne miyo giweyo riyo mar ng’ich, bang’e ne giterogi e mach ma ok tho, mana kaka gi ng’iyo, moko ne ogoyo jomoko, bang’e ne gipodho e mach ma ok tho’. Bang’e ne oluong Jokristo, kendo ne openjgi ni, ‘Ne utimo ang’o chon? ’ ne gidwoko ni, ‘Ne wabedo ka walamo Masia, wuod Allah’. Bang’e ne owachonegi ni, ‘Uwuondore. Allah ok kawo mon kod nyithindo’. Omiyo ne owachonegi ni, ‘Udwaro ang’o? ’ Ne gidwoko ni, ‘Wan gi riyo kaachiel, O Ruoth marwa, miwa gimoro ma wanyalo madho’. Ne owacho kama: ‘Kae to ne omiye ranyisi. ‘Kik un jogo ma madh’. kendo ne gichokore e mach ma ok tho mar Jahannam, mana kaka mach ma ok tho en gik ma moko kuomgi goyo jomoko, bang’e ne gipodho e mach ma ok tho, nyaka ne onge ng’at ma nodong’ mak mana jogo ma ne lamo Allah kowuok e kind ji mabeyo kod jodhier. Allah bang’e nobiro irgi e kit ler ma ne ginyalo neno. Nyasaye wacho ni; “Irito ang’o, kata obedo ni kanyakla ka kanyakla luwo gima gilamo?” Ne giwacho ni; “O Rabb marwa, wapogore gi ji mag piny sama wadwaro gik ma wadwaro kuomgi, to ok wan osiepegi.” Omiyo Allah nowacho ni; “An e Japuonj mari.” Omiyo ne giwacho ni; “Adwaro geng’ruok kuom Nyasaye kuomi, ok wabi keto gimoro amora gi Nyasaye.” Ne giwacho kamano nyadi riyo kata adek, ma omiyo moko kuomgi ne chiegni lokore, bang’e Allah nopenjo; “Be nitie ranyisi moko e kind in kod En, ma inyalo ng’eyogigo?” ne gidwoko ni; "Eyo" bang'e nyathi nyaroya mare ne ofwenyre, omiyo onge ng'at ma nodong' ma ne osegoyo rwakruok ne Allah motelo kowuok e iye owuon -gi chuny mowinjore- mak mana ka Allah oyiene mondo ogoyo abadruok e nyim Nyasaye. Kendo onge ng’at ma odong’ ma ne orumre chon nikech ego kod riya` mak mana ka Allah nomiyo ng’ute obed ng’ut achiel, kinde ka kinde ma ne odwaro rwakruok ne olwar e wi ng’ute. Kae to ne giting’o wigi malo kendo Allah ne oselokore obedo gi kido ma ne ginyalo neno e okang’ mokwongo, Allah nowacho kama: v “An Rabb mari.” Omiyo ne giwacho ni; “In e Japuonj marwa.” Kae to ne oketo mtoka e wi Jahannam, kendo lamo ne otimore e kindeno, ne giwuoro; “O Nyasaye, res, res.” Ng’at moro nopenjo ni; 'O Jaote mar Nyasaye, ng’atno en ang’o?” ne odwoko ni; "Kama modruok manyalo slithre, nitiere gi chumbi ma ng'ado chumbi, ng'ado chumbi kod kuthe mag chumbi olosi kowuok kuom yien moting'o tho. Eka joyie biro kalo kaka ng’wech mar wang’, kaka mil polo, kaka yamo, kaka winy, kaka farese ma ng’wech, kod le ma riembo. Omiyo Jo-Muslim moko biro yudo warruok, moko biro ng’injo kendo moko ibiro bolo e mach ma ok tho. Mondo ka joyie ogol oko mar mach ma ok tho, to kuom Ng’at ma chunya ni e lwete, onge ng’ato kuomu ma biro bedo gi chir ma kamano e kwayo Allah mondo okwaye al-right e odiechieng’ bura ne owete gi nyimine ma ni e mach ma ok tho, gibiro goyo nduru; O Rabb marwa, kinde duto giketo chiemo kanyachiel gi wan, gilamo kanyachiel gi wan, kendo gitimo Hajj kanyachiel gi wan.” Omiyo ne owachnegi ni; “Gel oko ji ma ing’eyo.” Omiyo kitgi ne gin makwar nikech ne giwang’ gi mach mar liel, bang’e ne gigolo oko ji mang’eny ma ne osechamo gi liel nyaka e diere mar ng’utgi kendo nyaka e ng’utgi. Bang’e ne giwacho ni; “O Ruoth, ok wadong’ kendo gi ng’ato ang’ata ma isechikowa.” Kae Allah nowacho ni; “Dwog chien, to ng’ato ang’ata ma iyudo e chunye mar timbe mabeyo ma pekne romo dinar, to itere oko.” Ne gigolo pesa mang’eny kamano, bang’e ne giwacho ni; “O Rabb marwa, pok waweyo e iye ng’ato ang’ata ma isechikowa.” Kae Allah nowacho ni; “Dwog chien, to ng’ato ang’ata ma iyudo e chunye gi ber ma romo nus mar dinar, to itere oko.” Omiyo, ne gitiyo gi pesa mang’eny ahinya. Bang’e ne giwacho kendo niya; “O Rabb marwa, ok waseweyo ng’ato ang’ata ma isechikowa.” Kae Allah nowacho ni; “Dwog chien, to ng’ato ang’ata ma iyudo e chunye ni ber mana kaka ng’injo mar ngano, golo oko.” Omiyo, ne gitiyo gi pesa mang’eny kendo. Bang’e ne giwacho ni; “O Rabb marwa, ok waseweyo gimoro maber e iye kata matin.” Abu Sa’id al Khudri nowacho kama: “Ka ok uyie gi hadith ni, agoyo mos mondo uso ayat ma wacho ni: -Adier, Allah ok tim ng’ato ang’ata marach kata kaka zarra, kendo ka nitie tim maber marom gi zarrah, adier ni Allah biro medo kendo miyo kowuok kuome duoko maduong’. Nisa: 40-. Allah bang’e nowacho niya: ‘Malaike, Jonabi kod joyie osekwayo, sani jogo ma ok okwayo gin Joma nigi ng’uono moloyo.’ Kae Allah ne omako lwet moro kowuok e bwo mach ma ok tho, kowuok e iye ma Allah nogolo oko oganda ma ne ok otimo gimoro maber, kendo ne gisebedo ka gichalo gi makaa marateng’. Allah noketogi e aora ma ne ni e nyim polo ma iluongo ni aora mar ngima. Bang’e giwuok e aora kaka kodhi ma dongo e aora ma ng’we ng’ar, ok uneno ka gidongo -giwuotho- e wi kite kata yien ka giluwo -ler mar chieng’. Kae to jogo - ma dongo kaka kodhi - bedo gi rangi ma ratong’ kendo ma ralum, to jogo ma ni e tipo biro bedo ma rachar’. Bang’e, jowetego nopenjogi niya, ‘Ka be in kaka jokwath e alwora ma Jo-Bedouin odak e iye?’ Ne odhi nyime wacho kama: ‘Eka ne giwuok oko kaka ng’injo, to e wigi ne nitie ring’o ma ne nyalo ng’ere gi jo polo. Kendo gin ji ma Allah nogonyo kendo oketo e polo maonge gi timbe mabeyo kata ng’wono moro amora. Allah bang’e nowacho kama: ‘Donji e paradiso. Gima uneno, en gima ibiro bedogo’. Ne gidwoko ni, ‘O Japuonj marwa, adier, isemiyowa gimoro ma pok imiwa nyaka chop sani . rech ne ng’ato ang’ata kuom jodak mag piny’. Allah bang’e nowacho niya: ‘-E adier- gima waseloso ne un ber moloyo gik moko duto’. Ne giwacho kendo ni, ‘O Japuonj, ang’o ma ber moloyo gik moko duto!’ Allah nodwoko kama: ‘Mamorna, ok abi bedo gi mirima gi in nyaka chieng’’. Ja-Muslim nowacho ni, ‘Ne asomo hadith ni e nyim [Isa bin Hammad Zughba al Mishri] kuom wach mar lamo. Ne awachone niya, ‘Achiwo hadith ni kuomi, ni isewinjo kuom [Laits bin Sa’d] kuom [Khalid bin Yazid] kuom [Sa’id bin Abu Hilal] kuom [Zaid bin Aslam] kuom [Atha bin Yasar] kuom [Abu Sa’id Al Khudri] ni nowacho ni, ‘O Rabb, Jaote marwa? Rasulullah nopenjo e duoko niya: ‘Be iyudo gimoro amora ma nyalo kelo hinyruok ka ineno chieng’ e odiechieng’ ma piny ler?’ wadwoko ni; 'Ooyo'. Bang’e ne adhi nyime gi somo hadith nyaka ne atieko. Kendo hadith ni chalo gi hadith mar Hafsh bin Maisarah. Kendo nomedo bang’ wechene ni, ‘onge tim kata ber kata matin’. Kae to ne owachnegi ni, ‘Ne un gima ne uneno kendo ne en kamano kode’. Abu Sa’id nowacho ni, ‘osebiro ira ni ng’injo tin moloyo yier kendo gin mager moloyo ligangla’. Kendo e hadith mar Laith onge ng’at ma ondiko ni: ‘Ne giwacho ni, ‘O Rabb marwa, isemiwa gimoro ma ok omi ng’ato ang’ata e piny’. Kendo sentens bang’e. Kendo Isa Bin Hamad ne oyie’. Ne owachnwa [Abu Bakar bin Abu Syaibah] osewachonwa [Ja’far bin Aun] osewachonwa [Hsyyam bin Sa’d] osewachonwa [Zaid bin Sa’d] osewachonwa [Zaid bin Aslam] en mana achiel gi isnad mar ariyo kaka hadith mar Hafsh bin Maisarah, nyaka e sentens mogik mar medo, kendo nitie weche ma medore mogik.
Imam Muslim : 270
و حَدَّثَنِي هَارُونُ بْنُ سَعِيدٍ الْأَيْلِيُّ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ قَالَ أَخْبَرَنِي مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ يَحْيَى بْنِ عُمَارَةَ قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ يُدْخِلُ اللَّهُ أَهْلَ الْجَنَّةِ الْجَنَّةَ يُدْخِلُ مَنْ يَشَاءُ بِرَحْمَتِهِ وَيُدْخِلُ أَهْلَ النَّارِ النَّارَ ثُمَّ يَقُولُ انْظُرُوا مَنْ وَجَدْتُمْ فِي قَلْبِهِ مِثْقَالَ حَبَّةٍ مِنْ خَرْدَلٍ مِنْ إِيمَانٍ فَأَخْرِجُوهُ فَيُخْرَجُونَ مِنْهَا حُمَمًا قَدْ امْتَحَشُوا فَيُلْقَوْنَ فِي نَهَرِ الْحَيَاةِ أَوْ الْحَيَا فَيَنْبُتُونَ فِيهِ كَمَا تَنْبُتُ الْحِبَّةُ إِلَى جَانِبِ السَّيْلِ أَلَمْ تَرَوْهَا كَيْفَ تَخْرُجُ صَفْرَاءَ مُلْتَوِيَةً و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ ح و حَدَّثَنَا حَجَّاجُ بْنُ الشَّاعِرِ حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ عَوْنٍ أَخْبَرَنَا خَالِدٌ كِلَاهُمَا عَنْ عَمْرِو بْنِ يَحْيَى بِهَذَا الْإِسْنَادِ وَقَالَا فَيُلْقَوْنَ فِي نَهَرٍ يُقَالَ لَهُ الْحَيَاةُ وَلَمْ يَشُكَّا وَفِي حَدِيثِ خَالِدٍ كَمَا تَنْبُتُ الْغُثَاءَةُ فِي جَانِبِ السَّيْلِ وَفِي حَدِيثِ وُهَيْبٍ كَمَا تَنْبُتُ الْحِبَّةُ فِي حَمِئَةٍ أَوْ حَمِيلَةِ السَّيْلِ
Kendo osenyisowa [Harun bin Sa’id al-Aili] osenyisowa [Ibnu Wahb] nowacho ni, osenyisowa [Malik bin Anas] kowuok kuom [Amru bin Yahya bin Umarah] nowacho ni, osenyisowa [wuonwa] kowuok kuom [Abu Sa’id al-Khudri] ni Jaote mar Nyasaye ne en ji mane owacho ni: paradiso, Oting’o ng’ato ang’ata ma odwaro gi ng’uono mare, kendo ooro jo mach ma ok tho e mach ma ok tho. Kae Allah nowacho kama: ‘Neu, ng’ato ang’ata ma uyudo kuomgi nigi kodhi mar yie e chunye, to ugole oko’. Bang’e ne gologi oko mar mach ma ok mak. Ne owang’gi, kae to obologi e aora mar ngima, kata ngima. Bang’e, gidongo kaka kodhi dongo e bath foam. Be ne ok uneno kaka ne owuok ka en ng’at ma ng’ich’. Kendo osenyisowa ni [Abu Bakr] osenyisowa ni [‘Affan] osenyisowa [Wuhaib]. -e wach machielo owacho ni- Kendo osenyisowa [Hajaj bin Ash-Syair] osenyisowa ni [Amru bin ‘Aun] osenyisowa ni [Khalid] duto ne owacho ni [Amru bin Yahya] gi isnad ni, kendo duto ne giwacho ni, ‘Kae to ne gibologi e aora ma iluongo ni life’. Kendo onge kata achiel kuomgi ma ne oling’. Kendo e hadith mar Khalid, ‘Kaka kodhi dongo e bath lum’. Kendo e hadith mar Wuhaib, ‘Kaka kodhi dongo e lum mar pi ma pong’o piny’.
Imam Muslim : 271
و حَدَّثَنِي نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ الْجَهْضَمِيُّ حَدَّثَنَا بِشْرٌ يَعْنِي ابْنَ الْمُفَضَّلِ عَنْ أَبِي مَسْلَمَةَ عَنْ أَبِي نَضْرَةَ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَمَّا أَهْلُ النَّارِ الَّذِينَ هُمْ أَهْلُهَا فَإِنَّهُمْ لَا يَمُوتُونَ فِيهَا وَلَا يَحْيَوْنَ وَلَكِنْ نَاسٌ أَصَابَتْهُمْ النَّارُ بِذُنُوبِهِمْ أَوْ قَالَ بِخَطَايَاهُمْ فَأَمَاتَهُمْ إِمَاتَةً حَتَّى إِذَا كَانُوا فَحْمًا أُذِنَ بِالشَّفَاعَةِ فَجِيءَ بِهِمْ ضَبَائِرَ ضَبَائِرَ فَبُثُّوا عَلَى أَنْهَارِ الْجَنَّةِ ثُمَّ قِيلَ يَا أَهْلَ الْجَنَّةِ أَفِيضُوا عَلَيْهِمْ فَيَنْبُتُونَ نَبَاتَ الْحِبَّةِ تَكُونُ فِي حَمِيلِ السَّيْلِ فَقَالَ رَجُلٌ مِنْ الْقَوْمِ كَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَدْ كَانَ بِالْبَادِيَةِ و حَدَّثَنَاه مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَابْنُ بَشَّارٍ قَالَا حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ أَبِي مَسْلَمَةَ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا نَضْرَةَ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِثْلِهِ إِلَى قَوْلِهِ فِي حَمِيلِ السَّيْلِ وَلَمْ يَذْكُرْ مَا بَعْدَهُ
Kendo osewachna [Nashr bin Ali al-Jahdlami] osenyisowa [Bisyr] -ma en Ibn al-Mufadldlal- kowuok kuom [Abu Maslamah] kowuok kuom [Abu Nadlrah] kowuok kuom [Abu Sa’id] nowacho niya, ‘Jaote mar Nyasaye, ok obi tho e iye kendo ok obi dak. To jogo ma mach ma ok tho nikech richogi kata kethogi, Allah biro ketogi e tho nyaka kinde ma giwang’e, bang’e lamo biro yienegi, bang’e ibiro kawogi grup ka grup, bang’e ibiro ng’anjogi e aora mar paradiso, bang’e ibiro owachnegi ni, ‘O jo paradiso. Obolo pi kuomgi. Bang'e ne gidongo kaka cham dongo kendo ne gibedo kaka lum mar pi ma pong'o piny''. Kae to achiel kuom chwo ma ne oa kuom oganda achiel nowacho niya, ‘Ne chalo ka gima Jaote mar Nyasaye ne ni adier e gwenge mag Sahara’. Kendo osebedo ka tudruok kodwa [Muhammad bin al-Mutsanna] kod [Ibn Basyyar] duto ne giwacho ni, osebedo ka tudruok kodwa [Muhammad bin Ja’far] osebedo ka tudruok kodwa [Syu’bah] kowuok kuom [Abu Maslamah] nowacho ni, ‘Ne awinjo [Abu Nadlrah] kowuok kuom ‘Abu Saihid’al- hadith kaka weche ma wacho ni, ‘E ng’ich mar pi ma pong’o piny’. Kendo ne ok owuoyo kuom kum ma ne omiye bang’e.
Imam Muslim : 272
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ الْحَنْظَلِيُّ كِلَاهُمَا عَنْ جَرِيرٍ قَالَ عُثْمَانُ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَبِيدَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنِّي لَأَعْلَمُ آخِرَ أَهْلِ النَّارِ خُرُوجًا مِنْهَا وَآخِرَ أَهْلِ الْجَنَّةِ دُخُولًا الْجَنَّةَ رَجُلٌ يَخْرُجُ مِنْ النَّارِ حَبْوًا فَيَقُولُ اللَّهُ تَبَارَكَ وَتَعَالَى لَهُ اذْهَبْ فَادْخُلْ الْجَنَّةَ فَيَأْتِيهَا فَيُخَيَّلُ إِلَيْهِ أَنَّهَا مَلْأَى فَيَرْجِعُ فَيَقُولُ يَا رَبِّ وَجَدْتُهَا مَلْأَى فَيَقُولُ اللَّهُ تَبَارَكَ وَتَعَالَى لَهُ اذْهَبْ فَادْخُلْ الْجَنَّةَ قَالَ فَيَأْتِيهَا فَيُخَيَّلُ إِلَيْهِ أَنَّهَا مَلْأَى فَيَرْجِعُ فَيَقُولُ يَا رَبِّ وَجَدْتُهَا مَلْأَى فَيَقُولُ اللَّهُ لَهُ اذْهَبْ فَادْخُلْ الْجَنَّةَ فَإِنَّ لَكَ مِثْلَ الدُّنْيَا وَعَشَرَةَ أَمْثَالِهَا أَوْ إِنَّ لَكَ عَشَرَةَ أَمْثَالِ الدُّنْيَا قَالَ فَيَقُولُ أَتَسْخَرُ بِي أَوْ أَتَضْحَكُ بِي وَأَنْتَ الْمَلِكُ قَالَ لَقَدْ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ضَحِكَ حَتَّى بَدَتْ نَوَاجِذُهُ قَالَ فَكَانَ يُقَالُ ذَاكَ أَدْنَى أَهْلِ الْجَنَّةِ مَنْزِلَةً
Onyisowa ni [Uthman bin Abu Syaibah] kod [Ishaq bin Ibrahim al-Hanzhali] duto ne ondikgi kowuok kuom [Jarir], [Uthman] nowacho ni, osenyisowa [Jarir] kowuok kuom [Mansur] kowuok kuom [Ibrahim] kowuok kuom [‘Abidah] kowuok kuom [Abdullah bin ‘Rasullahalahual, ne en Mas’ullahal], ne owacho kama: ‘Adier, ang’eyo jodak mag mach ma ok tho ma ne en ng’at mogik ma ne owuok e polo kendo ne odoko ng’at mogik ma ne odak e polo ma ne odonjo e polo, ma en ng’at ma ne owuok e mach ma ok ng’iyo, bang’e Allah nowachone ni, ‘Dhi, kendo idonji e polo. Bang’e ne obiro ire, kendo ne oparo ni polo opong’. Bang’e ne odwogo kendo nowacho ni, ‘O Ruodha, ne ayudo ni opong’’. Omiyo Allah nowachone ni, ‘Donj e Paradiso’. Bang’e ne obiro ire, kendo ne oparo ni osepong’. Bang’e ne odwogo kendo nowacho ni, ‘O Ruodha, ne ayudo ni opong’’. Omiyo Allah nowachone ni, ‘Dhi, bang’e idonji e polo, nikech ibiro yudo kaka piny kendo nyadi apar kaka piny, -kata ibiro yudo nyadi apar kaka piny-’. Ne owacho kama: “Be itimo gik ma kelo luoro kata in ruoth?” Jalo ma ne ondiko wachno nowacho niya, ‘Adier, ne aneno Jaote mar Allah (saw) ka nyiero nyaka chop kama lak mare ne nenore’. Jalo ma ne ogolo wachno dhi nyime wacho kama: ‘Kendo iwacho ni en ng’at ma piny moloyo jodak mag polo’.
Imam Muslim : 273
و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَأَبُو كُرَيْبٍ وَاللَّفْظُ لِأَبِي كُرَيْبٍ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَبِيدَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنِّي لَأَعْرِفُ آخَرُ أَهْلِ النَّارِ خُرُوجًا مِنْ النَّارِ رَجُلٌ يَخْرُجُ مِنْهَا زَحْفًا فَيُقَالُ لَهُ انْطَلِقْ فَادْخُلْ الْجَنَّةَ قَالَ فَيَذْهَبُ فَيَدْخُلُ الْجَنَّةَ فَيَجِدُ النَّاسَ قَدْ أَخَذُوا الْمَنَازِلَ فَيُقَالُ لَهُ أَتَذْكُرُ الزَّمَانَ الَّذِي كُنْتَ فِيهِ فَيَقُولُ نَعَمْ فَيُقَالُ لَهُ تَمَنَّ فَيَتَمَنَّى فَيُقَالُ لَهُ لَكَ الَّذِي تَمَنَّيْتَ وَعَشَرَةَ أَضْعَافِ الدُّنْيَا قَالَ فَيَقُولُ أَتَسْخَرُ بِي وَأَنْتَ الْمَلِكُ قَالَ فَلَقَدْ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ضَحِكَ حَتَّى بَدَتْ نَوَاجِذُهُ
Kendo osenyisowa [Abu Bakr bin Abu Syaibah] kod [Abu Kuraib] kod lafzhnya mar Abu Kuraib duto nowacho ni, osenyisowa [Abu Muawiyah] kowuok kuom [al-A’masy] kowuok kuom [Ibrahim] kowuok kuom [‘Abidah] kowuok kuom [Abdullah] nowacho ni, ‘Jaote mar Nyasaye ong’eyo: jodak mag mach ma ok tho ma gin joma giko wuok e iye. hell, ma en ng’at ma ne owuok e iye kuom ng’ado ng’wech. Bang’e ne owachone ni, ‘Dhi, kae to idonji e polo’. Ne owacho kendo ni, ‘Kae to ne odhi, kae to ne odonjo e polo, nyaka ne oyudo ni dhano osekawo kar ng’atno. Bang’e ne openje ni, ‘Be iparo ni ne in e kinde mane? ’ Ne odwoko ni, ‘Eyo’. Bang’e ne owachone ni, ‘Lek! ’ Omiyo, ne otimo lek. Bang’e ne owachone ni, ‘Iyudo gima ne igombo kendo piny nyadi apar’. Ne owacho ni, ‘Kae to ne owacho ni, ‘Be itimo gik ma kelo luoro, kata obedo ni in Ruoth’. Jalo ma ne ogolo wachno nowacho niya, ‘Adier, ne aneno Jaote mar Nyasaye ka omuonjo nyaka lak mare ma ne oneno’.
Imam Muslim : 274
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا عَفَّانُ بْنُ مُسْلِمٍ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ حَدَّثَنَا ثَابِتٌ عَنْ أَنَسٍ عَنْ ابْنِ مَسْعُودٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ آخِرُ مَنْ يَدْخُلُ الْجَنَّةَ رَجُلٌ فَهْوَ يَمْشِي مَرَّةً وَيَكْبُو مَرَّةً وَتَسْفَعُهُ النَّارُ مَرَّةً فَإِذَا مَا جَاوَزَهَا الْتَفَتَ إِلَيْهَا فَقَالَ تَبَارَكَ الَّذِي نَجَّانِي مِنْكِ لَقَدْ أَعْطَانِي اللَّهُ شَيْئًا مَا أَعْطَاهُ أَحَدًا مِنْ الْأَوَّلِينَ وَالْآخِرِينَ فَتُرْفَعُ لَهُ شَجَرَةٌ فَيَقُولُ أَيْ رَبِّ أَدْنِنِي مِنْ هَذِهِ الشَّجَرَةِ فَلِأَسْتَظِلَّ بِظِلِّهَا وَأَشْرَبَ مِنْ مَائِهَا فَيَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ يَا ابْنَ آدَمَ لَعَلِّي إِنَّ أَعْطَيْتُكَهَا سَأَلْتَنِي غَيْرَهَا فَيَقُولُ لَا يَا رَبِّ وَيُعَاهِدُهُ أَنْ لَا يَسْأَلَهُ غَيْرَهَا وَرَبُّهُ يَعْذِرُهُ لِأَنَّهُ يَرَى مَا لَا صَبْرَ لَهُ عَلَيْهِ فَيُدْنِيهِ مِنْهَا فَيَسْتَظِلُّ بِظِلِّهَا وَيَشْرَبُ مِنْ مَائِهَا ثُمَّ تُرْفَعُ لَهُ شَجَرَةٌ هِيَ أَحْسَنُ مِنْ الْأُولَى فَيَقُولُ أَيْ رَبِّ أَدْنِنِي مِنْ هَذِهِ لِأَشْرَبَ مِنْ مَائِهَا وَأَسْتَظِلَّ بِظِلِّهَا لَا أَسْأَلُكَ غَيْرَهَا فَيَقُولُ يَا ابْنَ آدَمَ أَلَمْ تُعَاهِدْنِي أَنْ لَا تَسْأَلَنِي غَيْرَهَا فَيَقُولُ لَعَلِّي إِنْ أَدْنَيْتُكَ مِنْهَا تَسْأَلُنِي غَيْرَهَا فَيُعَاهِدُهُ أَنْ لَا يَسْأَلَهُ غَيْرَهَا وَرَبُّهُ يَعْذِرُهُ لِأَنَّهُ يَرَى مَا لَا صَبْرَ لَهُ عَلَيْهِ فَيُدْنِيهِ مِنْهَا فَيَسْتَظِلُّ بِظِلِّهَا وَيَشْرَبُ مِنْ مَائِهَا ثُمَّ تُرْفَعُ لَهُ شَجَرَةٌ عِنْدَ بَابِ الْجَنَّةِ هِيَ أَحْسَنُ مِنْ الْأُولَيَيْنِ فَيَقُولُ أَيْ رَبِّ أَدْنِنِي مِنْ هَذِهِ لِأَسْتَظِلَّ بِظِلِّهَا وَأَشْرَبَ مِنْ مَائِهَا لَا أَسْأَلُكَ غَيْرَهَا فَيَقُولُ يَا ابْنَ آدَمَ أَلَمْ تُعَاهِدْنِي أَنْ لَا تَسْأَلَنِي غَيْرَهَا قَالَ بَلَى يَا رَبِّ هَذِهِ لَا أَسْأَلُكَ غَيْرَهَا وَرَبُّهُ يَعْذِرُهُ لِأَنَّهُ يَرَى مَا لَا صَبْرَ لَهُ عَلَيْهَا فَيُدْنِيهِ مِنْهَا فَإِذَا أَدْنَاهُ مِنْهَا فَيَسْمَعُ أَصْوَاتَ أَهْلِ الْجَنَّةِ فَيَقُولُ أَيْ رَبِّ أَدْخِلْنِيهَا فَيَقُولُ يَا ابْنَ آدَمَ مَا يَصْرِينِي مِنْكَ أَيُرْضِيكَ أَنْ أُعْطِيَكَ الدُّنْيَا وَمِثْلَهَا مَعَهَا قَالَ يَا رَبِّ أَتَسْتَهْزِئُ مِنِّي وَأَنْتَ رَبُّ الْعَالَمِينَ فَضَحِكَ ابْنُ مَسْعُودٍ فَقَالَ أَلَا تَسْأَلُونِي مِمَّ أَضْحَكُ فَقَالُوا مِمَّ تَضْحَكُ قَالَ هَكَذَا ضَحِكَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالُوا مِمَّ تَضْحَكُ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ مِنْ ضِحْكِ رَبِّ الْعَالَمِينَ حِينَ قَالَ أَتَسْتَهْزِئُ مِنِّي وَأَنْتَ رَبُّ الْعَالَمِينَ فَيَقُولُ إِنِّي لَا أَسْتَهْزِئُ مِنْكَ وَلَكِنِّي عَلَى مَا أَشَاءُ قَادِرٌ
Onyisowa [Abu Bakr bin Abu Syaibah] osenyisowa [‘Affan bin Muslim] osenyisowa [Hammad bin Salamah] osenyisowa [Tsabit] kowuok kuom [Anas] kowuok kuom [Ibn Mas’ud] ni Jaote mar Nyasaye, ne oling’ piny, kendo seche moko mach mar liel ne ng’adone. Ka osekalo, nolokore ne mach kendo nowacho ni, ‘Duong’ ne Allah ma oseresa kuomu. Allah osemiya gimoro ma ne ok omiye jogo mokwongo kod mogik’. Bang’e ne oting’o yien moro ire, bang’e ne owacho ni, ‘O Rabb mara, kel yienni machiegni koda mondo anyalo geng’ore e tipo mare kendo madho pi mare’. Kae Allah nowacho kama: ‘O wuod Adam, nyalo bedo ni ka amiyi, ibiro kwayo gimoro machielo’. Omiyo, ne odwoko ni, ‘Ooyo, Ruodha’. Bang’e, ne osingo ne Allah ni ok obi kwayo gimoro machielo mak mana mano. E kindeno, Rabb mare ne omiye ng’uono nikech Ne oneno gimoro ma ne ok onyal ng’ado bura gadier. Bang’e, ne okelo yienno machiegni kode, kendo ne oyudo resruok e tipo mare kendo ne omadho pi mare. Bang’e ne oting’o yien machielo ma ne ber moloyo yien mokwongo. Omiyo nowacho ni, ‘O Ruodha, kel yienni machiegni koda mondo anyalo madho pi mare kendo yudo resruok e tipo mare, ok abi penji yo machielo’. Omiyo Allah nowacho ni, ‘O wuod Adam, bende pok isingo ni ok ibi kwayo gimoro machielo’. Kae to Allah nowacho kendo ni, ‘Nyaka bed ni ka akelo machiegni kodi, ibiro kwayo gimoro machielo’. Bang’e, ne osingo ni ok obi kwayo Allah gimoro machielo mak mana mano. E kindeno, Ruoth mare nomiyo ng’atno ng’ado bura nikech ne oneno gimoro ma ne ok bi nyalo geng’ore. Kae Allah nokelo yienno machiegni kode, mondo oyud resruok e tipo mare, kendo madh pi mare. Bang’e, ne ochung’ne yien machielo machiegni gi rangach mar polo. Yadhno ber moloyo gik moko ariyogo. Bang’e nowacho niya, ‘A Ruodha, kel yienni machiegni koda mondo ayud resruok e tipo mare kendo amadh pi mare, ok abi kwayi gimoro machielo. Omiyo Allah nowacho ni, ‘O wuod Adam, bende ne ok isingo ni ok ibi kwaya gimoro machielo’. Ne odwoko ni, ‘Ee, en adier, Ruodha. Okang’ni ok abi penjo gimoro machielo." E kindeno, Rabb mari nomiyo ng’atno ng’uono nikech ne oneno kuome gimoro ma ne ok onyal geng’o. Kae Allah nokelo machiegni kode. Ka Allah nokelo machiegni kode, nowinjo dwol mag jo polo. penjona kendo. Be ibiro bedo gi gombo ka amiyi piny kod gik ma kamago’. Mas’ud nowacho ni, ‘Eka kamano, Jaote mar Nyasaye ne ng’ur, Osiepe, ‘En ang’o ma miyo unyiero, O Jaote mar Nyasaye? kuomu, to an anyalo timo gimoro amora ma adwaro''.
Imam Muslim : 275
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَبِي بُكَيْرٍ حَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ سُهَيْلِ بْنِ أَبِي صَالِحٍ عَنْ النُّعْمَانِ بْنِ أَبِي عَيَّاشٍ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ أَدْنَى أَهْلِ الْجَنَّةِ مَنْزِلَةً رَجُلٌ صَرَفَ اللَّهُ وَجْهَهُ عَنْ النَّارِ قِبَلَ الْجَنَّةِ وَمَثَّلَ لَهُ شَجَرَةً ذَاتَ ظِلٍّ فَقَالَ أَيْ رَبِّ قَدِّمْنِي إِلَى هَذِهِ الشَّجَرَةِ أَكُونُ فِي ظِلِّهَا وَسَاقَ الْحَدِيثَ بِنَحْوِ حَدِيثِ ابْنِ مَسْعُودٍ وَلَمْ يَذْكُرْ فَيَقُولُ يَا ابْنَ آدَمَ مَا يَصْرِينِي مِنْكَ إِلَى آخِرِ الْحَدِيثِ وَزَادَ فِيهِ وَيُذَكِّرُهُ اللَّهُ سَلْ كَذَا وَكَذَا فَإِذَا انْقَطَعَتْ بِهِ الْأَمَانِيُّ قَالَ اللَّهُ هُوَ لَكَ وَعَشَرَةُ أَمْثَالِهِ قَالَ ثُمَّ يَدْخُلُ بَيْتَهُ فَتَدْخُلُ عَلَيْهِ زَوْجَتَاهُ مِنْ الْحُورِ الْعِينِ فَتَقُولَانِ الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي أَحْيَاكَ لَنَا وَأَحْيَانَا لَكَ قَالَ فَيَقُولُ مَا أُعْطِيَ أَحَدٌ مِثْلَ مَا أُعْطِيتُ
Onyisowa [Abu Bakr bin Abu Syaibah] osenyisowa [Yahya bin Abu Bukair] osenyisowa [Zuhair bin Muhammad] kowuok kuom [Suhail bin Abu Salih] kowuok kuom [Nu’man bin Abu ‘Ayyasy] kowuok kuom [Abu Sa’id bin Abu ‘Ayyasy] kowuok kuom [Abu Sa’id bin Abu ‘Ayyasy] ne en ng’at ma Nyasaye ne owacho ni: ‘E adier, joma ni piny moloyo e kind jodak mag Paradiso gin joma wang’gi oloko oko mar mach ma ok tho. ng’ado polo, kendo Allah ne olero ni nitie yien ma ne nigi tipo. Kae to ng'atno nowacho ni, 'O Ruodha, kelona machiegni gi yien mondo abed e tipo mare''. Bang’e ne owuoyo kuom hadith maeni kuom donjo mare e polo kod gombo mage, nyaka gikone nowacho niya: ‘Ka ok en gi gombo kendo, to Allah wacho ni, ‘Ma en mari kod kinde apargi’. Ne odhi nyime wacho kama: ‘Eka ng’atno ne odonjo e ode -e polo-, kendo bang’e mon mage ariyo ma ne oa kuom malaike ariyogo ne odonjo mondo giromo kode. Giduto ne giwacho ni, ‘Puoch ne Allah, Jalno mane omiyi ngima kuomwa, kendo nomiyowa ngima kuomi’. Jaote mar Nyasaye nowacho niya: ‘Ng’atno nowacho ni, ‘Onge ng’at ma oseyudo mich ma chal gi mich ma Nyasaye omiya’.
Imam Muslim : 276
حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ عَمْرٍو الْأَشْعَثِيُّ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ مُطَرِّفٍ وَابْنِ أَبْجَرَ عَنْ الشَّعْبِيِّ قَالَ سَمِعْتُ الْمُغِيرَةَ بْنَ شُعْبَةَ رِوَايَةً إِنْ شَاءَ اللَّهُ ح و حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ حَدَّثَنَا مُطَرِّفُ بْنُ طَرِيفٍ وَعَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ سَعِيدٍ سَمِعَا الشَّعْبِيَّ يُخْبِرُ عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ قَالَ سَمِعْتُهُ عَلَى الْمِنْبَرِ يَرْفَعُهُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ و حَدَّثَنِي بِشْرُ بْنُ الْحَكَمِ وَاللَّفْظُ لَهُ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ حَدَّثَنَا مُطَرِّفٌ وَابْنُ أَبْجَرَ سَمِعَا الشَّعْبِيَّ يَقُولُ سَمِعْتُ الْمُغِيرَةَ بْنَ شُعْبَةَ يُخْبِرُ بِهِ النَّاسَ عَلَى الْمِنْبَرِ قَالَ سُفْيَانُ رَفَعَهُ أَحَدُهُمَا أُرَاهُ ابْنَ أَبْجَرَ قَالَ سَأَلَ مُوسَى رَبَّهُ مَا أَدْنَى أَهْلِ الْجَنَّةِ مَنْزِلَةً قَالَ هُوَ رَجُلٌ يَجِيءُ بَعْدَ مَا أُدْخِلَ أَهْلُ الْجَنَّةِ الْجَنَّةَ فَيُقَالُ لَهُ ادْخُلْ الْجَنَّةَ فَيَقُولُ أَيْ رَبِّ كَيْفَ وَقَدْ نَزَلَ النَّاسُ مَنَازِلَهُمْ وَأَخَذُوا أَخَذَاتِهِمْ فَيُقَالُ لَهُ أَتَرْضَى أَنْ يَكُونَ لَكَ مِثْلُ مُلْكِ مَلِكٍ مِنْ مُلُوكِ الدُّنْيَا فَيَقُولُ رَضِيتُ رَبِّ فَيَقُولُ لَكَ ذَلِكَ وَمِثْلُهُ وَمِثْلُهُ وَمِثْلُهُ وَمِثْلُهُ فَقَالَ فِي الْخَامِسَةِ رَضِيتُ رَبِّ فَيَقُولُ هَذَا لَكَ وَعَشَرَةُ أَمْثَالِهِ وَلَكَ مَا اشْتَهَتْ نَفْسُكَ وَلَذَّتْ عَيْنُكَ فَيَقُولُ رَضِيتُ رَبِّ قَالَ رَبِّ فَأَعْلَاهُمْ مَنْزِلَةً قَالَ أُولَئِكَ الَّذِينَ أَرَدْتُ غَرَسْتُ كَرَامَتَهُمْ بِيَدِي وَخَتَمْتُ عَلَيْهَا فَلَمْ تَرَ عَيْنٌ وَلَمْ تَسْمَعْ أُذُنٌ وَلَمْ يَخْطُرْ عَلَى قَلْبِ بَشَرٍ قَالَ وَمِصْدَاقُهُ فِي كِتَابِ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ { فَلَا تَعْلَمُ نَفْسٌ مَا أُخْفِيَ لَهُمْ مِنْ قُرَّةِ أَعْيُنٍ } الْآيَةَ حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ الْأَشْجَعِيُّ عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ أَبْجَرَ قَالَ سَمِعْتُ الشَّعْبِيَّ يَقُولُ سَمِعْتُ الْمُغِيرَةَ بْنَ شُعْبَةَ يَقُولُا عَلَى الْمِنْبَرِ إِنَّ مُوسَى عَلَيْهِ السَّلَام سَأَلَ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ عَنْ أَخَسِّ أَهْلِ الْجَنَّةِ مِنْهَا حَظًّا وَسَاقَ الْحَدِيثَ بِنَحْوِهِ
Onyisowa ni [Sufyan bin Uyainah] kowuok kuom [Mutharrif] kendo [Ibnu Abjar] kowuok kuom [Ash Sya’bi] ne owacho ni; Ne awinjo kuom [Al Mughirah bin Syu’ba] ka Nyasaye oyie, e sigana moro. -e yo machielo owach- Kendo osenyisowa [Ibn Abu Umar] osenyisowa [Sufyan] osenyisowa [Mutharif bin Tharif] kendo [Abdul Malik bin Sa’id] gin ariyogi duto ne giwinjo [Ash Sya’bi] ripot kowuok kuom [Al Mughirah bin Syu’bah] nowacho ni, ‘Ne awinje e odiechieng’ ‘Alaihi, ne owacho ni; Kendo osenyisowa [Bisyr bin Al Hakam] kod lafadz mare, osenyisowa [Sufyan bin Uyainah] osenyisowa [Mutharrif] kod [Ibnu Abjar] duto ne giwinjo [Ash Sya’bi] ka wacho ni; Ne awinjo ka [Al Mugirah bin Syu’aib] lendo hadithni ewi minbar -Sufyan nowacho ni; Aparo ni achiel kuom ariyogo, ma en Ibn Abjar, nooro wachno ne Jaote - nowacho ni, ‘Musa nopenjo Ruoth mare ni, ‘Ang’o ma gin kido mag jodak mag Paradiso ma gin joma piny moloyo e rang’iny? ’ Allah nodwoko ni, ‘Mano e ng’at ma biro bang’ ka jodak mag Paradiso osedonjo e Paradiso, bang’e ibiro nyisi ng’atni ni, ‘Donji e Paradiso! ’ Ng’atno nodwoko ni, ‘O Rabb mara, ere kaka anyalo donjo, ka gin gisebedo ka gikawo kuondegi kendo gikawo pokgi? ’ Eka ne owacho ne ng’atno niya, ‘Be idwaro yudo loch mar pinyruoth kaka ruoth e kind ruodhi mag piny? ’ Ng’atno nodwoko ni, ‘Ayie, Ruodha’. Rabb nowacho ni, ‘Mano e share mari ka imedo kamano, ka imedo kamano, ka imedo kamano, -ka imedo kamano-’. E okang’ mar abich, ng’atno nowacho ni, ‘Ayie, Ruodha’. Rabb nowacho kama: ‘Ma e pok mari ka imedo gi kwan mar apar. Kendo iyudo gimoro amora ma idwaro kendo wang’i ohero’. Ng’atno nowacho ni, ‘Ayie, Ruodha’. Musa nowacho ni, ‘-To ang’o mabiro timore ne ng’at ma ni e rang’iny ma malo moloyo? ’ Rabb nodwoko ni, ‘Jogo, jogo ma ayier, nigi duong’gi e lweta, kendo aketo -duong’no-, pok oneno gi wang’, pok owinj gi it kendo pok omulo e chuny’. Jalo nowacho ni, ‘Ranyisi yudore e Wach Nyasaye: ‘-Onge ng’at mong’eyo gueth mopogore opogore ma rito, ma beyo mondo onen kaka duoko negi-’ -Qs. 17-’. Ne owachonwa [Abu Kuraib] osewachonwa [Ubaidullah bin Al Ashja’i] kowuok kuom [Abdul Malik bin Abjar], nowacho ni, Ne awinjo [Ash Sya’bi] ka owacho ni, ne awinjo [Abu Kuraib] ka owacho ni e wi minbar ni, ‘Adier, Musa ma ne owacho kuom Nyasaye ma ne owacho ni ng’atno. ng’eny mar gueth....Kendo bende nowuoyo kuom hadith ma chal gi maeni’.
Imam Muslim : 277
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ الْمَعْرُورِ بْنِ سُوَيْدٍ عَنْ أَبِي ذَرٍّ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنِّي لَأَعْلَمُ آخِرَ أَهْلِ الْجَنَّةِ دُخُولًا الْجَنَّةَ وَآخِرَ أَهْلِ النَّارِ خُرُوجًا مِنْهَا رَجُلٌ يُؤْتَى بِهِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ فَيُقَالُ اعْرِضُوا عَلَيْهِ صِغَارَ ذُنُوبِهِ وَارْفَعُوا عَنْهُ كِبَارَهَا فَتُعْرَضُ عَلَيْهِ صِغَارُ ذُنُوبِهِ فَيُقَالُ عَمِلْتَ يَوْمَ كَذَا وَكَذَا كَذَا وَكَذَا وَعَمِلْتَ يَوْمَ كَذَا وَكَذَا كَذَا وَكَذَا فَيَقُولُ نَعَمْ لَا يَسْتَطِيعُ أَنْ يُنْكِرَ وَهُوَ مُشْفِقٌ مِنْ كِبَارِ ذُنُوبِهِ أَنْ تُعْرَضَ عَلَيْهِ فَيُقَالُ لَهُ فَإِنَّ لَكَ مَكَانَ كُلِّ سَيِّئَةٍ حَسَنَةً فَيَقُولُ رَبِّ قَدْ عَمِلْتُ أَشْيَاءَ لَا أَرَاهَا هَا هُنَا فَلَقَدْ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ضَحِكَ حَتَّى بَدَتْ نَوَاجِذُهُ و حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ وَوَكِيعٌ ح و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ ح و حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ كِلَاهُمَا عَنْ الْأَعْمَشِ بِهَذَا الْإِسْنَادِ
Onyisowa [wuonwa] osenyisowa [al-Amasy] kowuok kuom [al-Ma’rur bin Suwaid] kowuok kuom [Abu Dharr] nowacho niya, ‘Adier, ang’eyo ni en jodak mag piny ma gin jogo mogik ma biro wuok e iye, ma en ng’at ma ibiro kelo e Odiechieng’ mar Chier - nyaka e kinde mabiro. Rabb-, bang’e ne owachone ni, ‘Nyise richo mage matindo kendo iwe richo mage madongo’. Bang’e, richo mage matindo ne oneno. Bang’e ne owachone ni, ‘Itimo gik ma kamago, ma kamago, kendo ma kamago. Kendo ne itimo kamano, kamano, kendo kamano odiechieng’ moro’. Kae to ne odwoko ni, ‘Eyo’. Ne ok onyal kwedo wachno, kendo ne okwayo ng’uono mondo richo mage madongo onyisre kuome. Bang’e ne owachone ni, ‘Adier, iseyudo kama gik maricho bedoe gik mabeyo’. Kae to nowacho ni, ‘O Rabb mara, adier asetimo gimoro ma ok aneno e rekod mag ng’wono kae’. Jalo ma ne ogolo wachno nowacho niya, “Adier, aseneno ka Jaote mar Allah nyiero nyaka lak mare ma ng’ich ne nenore.” Kendo osenyisowa ni [Ibnu Numair] osenyisowa [Abu Muawiyah] kod [Waki’] -e sigana machielo owuoyo kuome- Kendo osenyisowa ni [Abu Bakr bin Abu Syaibah] osenyisowa [Waki’]. -e ranyisi machielo owacho ni- Kendo osenyisowa [Abu Kuraib] osenyisowa [Abu Muawiyah] duto onyisowa [Abu Muawiyah] gi isnad ni.
Imam Muslim : 278
حَدَّثَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ سَعِيدٍ وَإِسْحَقُ بْنُ مَنْصُورٍ كِلَاهُمَا عَنْ رَوْحٍ قَالَ عُبَيْدُ اللَّهِ حَدَّثَنَا رَوْحُ بْنُ عُبَادَةَ الْقَيْسِيُّ حَدَّثَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ قَالَ أَخْبَرَنِي أَبُو الزُّبَيْرِ أَنَّهُ سَمِعَ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ يُسْأَلُ عَنْ الْوُرُودِ فَقَالَ نَجِيءُ نَحْنُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ عَنْ كَذَا وَكَذَا انْظُرْ أَيْ ذَلِكَ فَوْقَ النَّاسِ قَالَ فَتُدْعَى الْأُمَمُ بِأَوْثَانِهَا وَمَا كَانَتْ تَعْبُدُ الْأَوَّلُ فَالْأَوَّلُ ثُمَّ يَأْتِينَا رَبُّنَا بَعْدَ ذَلِكَ فَيَقُولُ مَنْ تَنْظُرُونَ فَيَقُولُونَ نَنْظُرُ رَبَّنَا فَيَقُولُ أَنَا رَبُّكُمْ فَيَقُولُونَ حَتَّى نَنْظُرَ إِلَيْكَ فَيَتَجَلَّى لَهُمْ يَضْحَكُ قَالَ فَيَنْطَلِقُ بِهِمْ وَيَتَّبِعُونَهُ وَيُعْطَى كُلُّ إِنْسَانٍ مِنْهُمْ مُنَافِقٍ أَوْ مُؤْمِنٍ نُورًا ثُمَّ يَتَّبِعُونَهُ وَعَلَى جِسْرِ جَهَنَّمَ كَلَالِيبُ وَحَسَكٌ تَأْخُذُ مَنْ شَاءَ اللَّهُ ثُمَّ يُطْفَأُ نُورُ الْمُنَافِقِينَ ثُمَّ يَنْجُو الْمُؤْمِنُونَ فَتَنْجُو أَوَّلُ زُمْرَةٍ وُجُوهُهُمْ كَالْقَمَرِ لَيْلَةَ الْبَدْرِ سَبْعُونَ أَلْفًا لَا يُحَاسَبُونَ ثُمَّ الَّذِينَ يَلُونَهُمْ كَأَضْوَإِ نَجْمٍ فِي السَّمَاءِ ثُمَّ كَذَلِكَ ثُمَّ تَحِلُّ الشَّفَاعَةُ وَيَشْفَعُونَ حَتَّى يَخْرُجَ مِنْ النَّارِ مَنْ قَالَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَكَانَ فِي قَلْبِهِ مِنْ الْخَيْرِ مَا يَزِنُ شَعِيرَةً فَيُجْعَلُونَ بِفِنَاءِ الْجَنَّةِ وَيَجْعَلُ أَهْلُ الْجَنَّةِ يَرُشُّونَ عَلَيْهِمْ الْمَاءَ حَتَّى يَنْبُتُوا نَبَاتَ الشَّيْءِ فِي السَّيْلِ وَيَذْهَبُ حُرَاقُهُ ثُمَّ يَسْأَلُ حَتَّى تُجْعَلَ لَهُ الدُّنْيَا وَعَشَرَةُ أَمْثَالِهَا مَعَهَا
Ne owachona [Ubaidullah bin Sa’id] kod [Ishaq bin Manshur] duto ne owacho ni [Rauh] [Ubaidullah] nowacho ni, osenyisowa [Rauh bin Ubadah al-Qaisi] osenyisowa [Ibn Juraij] ni nowacho ni, osenyisowa [Abu az-Zubair] kuom bisul kaka [Abu] e ngima bang’ tho. Omiyo, ne odwoko ni, ‘Wabiro chier e odiechieng’ bura kaka ng’atni kendo kaka ng’atni. Ne ane! Ang’o ma ni e wi dhano? Bang’e ne iluongo ji kanyachiel gi timbegi mag nyiseche kod gik ma ne gilamo chon, ka giluwore. Bang’e, Rabb marwa nobiro irwa kendo nopenjo ni, ‘Ugeno ng’ano? ’ Omiyo ne gidwoko ni, ‘Warito Rabb marwa’. Allah wacho ni, ‘An e Rabb mari’. Ne giwacho ni, ‘Maka waneni mokuongo’. Ne onenore ni Rabb ne ng’ur’. Jabir ne odhi nyime wacho kama: ‘Eka Allah nokawogi, kendo ne giluwo bang’e. Ng’ato ka ng’ato kuomgi, kata obedo ni en jawuoro kata jayie, ibiro mi Lero. Bang’e ne giluwo lerno kokalo kuom ng’wech mar Hell. E wiye nitie ng’injo mag chuma kod kuthe ma mako ng’ato ang’ata ma Nyasaye dwaro. Eka ler mar jowuoro ne otho, to joyie ne oyudo warruok. Puoch gi pak ne grup mokwongo ma wang’gi ne rieny kaka dwe ma opong’, ji gana gi gana piero abiro ma ok okwan. Bang’e ji ma ne luwo bang’e ne chalo gi ler mar sulwe ma ni e kor polo, kendo kamano. Kae to lamo ng’ato oyiene. Bende gikwayo ng'uono, mondo giwuok e Gehena, ma gin jogo mawacho ni, 'Laa Ilaaha Illaahau - Onge nyasaye - mowinjore olam - mak mana Allah - ', kendo chon e chunye nenitie ber mapek ka ng'injo mar ngano. Gibiro ketogi e laru mar Polo, bang’e Joma Ong’eyo Polo biro ng’iewogi gi pi mondo ringregi odong’ kaka dongruok mar yien bang’ pi ma oumo piny, kendo ng’ichno lal. Kae to en -ng’at mogik nopenjo-, mondo piny kod gik ma romo nyadi apar omiye’.
Imam Muslim : 279
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ عَمْرٍو سَمِعَ جَابِرًا يَقُولُا سَمِعَهُ مِنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِأُذُنِهِ يَقُولُ إِنَّ اللَّهَ يُخْرِجُ نَاسًا مِنْ النَّارِ فَيُدْخِلَهُمْ الْجَنَّةَ
Onyisowa ni [Abu Bakr bin Abu Syaibah] osenyisowa ni [Sufyan bin Uyainah] kowuok kuom [Amru] nowinjo [Jabir] ka owacho gima nowinjo kuom Jaote gi ite, nowacho ni: ‘Adier, Nyasaye nogolo oko kwan mar ji ma ne owuok kuome.
Imam Muslim : 280
حَدَّثَنَا أَبُو الرَّبِيعِ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ قَالَ قُلْتُ لِعَمْرِو بْنِ دِينَارٍ أَسَمِعْتَ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ يُحَدِّثُ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ اللَّهَ يُخْرِجُ قَوْمًا مِنْ النَّارِ بِالشَّفَاعَةِ قَالَ نَعَمْ
Osenyisowa [Abu ar-Rabi’] osenyisowa [Hammad bin Zaid] nowacho niya, Ne awacho ne [Amru bin Dinar] ni, ‘Be uwinjo [Jabir bin Abdullah] ka onyisowa hadith ma wuok kuom Jaote mar Nyasaye: ‘Adier, tudruok mar Nyasaye nokelo ji? Amru nodwoko ni, “Ee.”