Imam Muslim (الامام مسلم) - 5362 Hadith
Hadith
Imam Muslim : 261
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ يَزِيدَ بْنِ إِبْرَاهِيمَ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ شَقِيقٍ عَنْ أَبِي ذَرٍّ قَالَ سَأَلْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هَلْ رَأَيْتَ رَبَّكَ قَالَ نُورٌ أَنَّى أَرَاهُ
Бицун бугищ нилъеда [Абу Бакр бин Абу Сяибаца] бицун бугищ нилъеда [Вакиъ] [Язид бин Ибрагьим] [Къатада] [ГӀабдуллагь бин Шакъикъ] [Абу Зарр] гьес абуна: «Дица Аллагьасул Аварагасда гьикъана саллаллагьу гӀалайгьи васаллам: «Дуда бихьанищ дурго Рабб — Гьес жаваб кьуна: «ГӀицӀго канлъи, кин дида гьев вихьизе кӀолев.
Hadith
Imam Muslim : 262
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا مُعَاذُ بْنُ هِشَامٍ حَدَّثَنَا أَبِي ح و حَدَّثَنِي حَجَّاجُ بْنُ الشَّاعِرِ حَدَّثَنَا عَفَّانُ بْنُ مُسْلِمٍ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ كِلَاهُمَا عَنْ قَتَادَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ شَقِيقٍ قَالَ قُلْتُ لِأَبِي ذَرٍّ لَوْ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَسَأَلْتُهُ فَقَالَ عَنْ أَيِّ شَيْءٍ كُنْتَ تَسْأَلُهُ قَالَ كُنْتُ أَسْأَلُهُ هَلْ رَأَيْتَ رَبَّكَ قَالَ أَبُو ذَرٍّ قَدْ سَأَلْتُ فَقَالَ رَأَيْتُ نُورًا
Бицун бугин нижеда [МухӀамад бин Басысярица] бицун бугин нижеда [МугӀаз бин ХӀисямица] бицун бугин нижеда [дир инсуда]. -цогидаб риваяталда хъван букӀуна- Ва нижеда бицун хадуб [ХӀаджаж бин аш-Сяирица] бицун бугин [Аффан бин Муслимица] нижеда бицун бугин [ХӀаммам] кӀиябго [Къатадаялдаса] [ГӀабдуллагь бин Сякъикъалдаса] гьес абуна: «Дица [Абу-Дзарида] абуна: «Дица гьев Аллагьасда вихьани, дица гьев вихьани. Абу Заррица абуна: «Сундул хӀакъалъулъ дуца гьикъизехъин бугеб? — Дица жаваб кьуна: «Дица гьикъила: «Дуда дурго Рабби вихьанищ? ' Абу Дзарица абуна: «Дица гьедин гьикъана, гьес жаваб кьуна: «Дида гӀицӀго канлъи бихьана», - ян.
Hadith
Imam Muslim : 263
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَأَبُو كُرَيْبٍ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ عَمْرِو بْنِ مُرَّةَ عَنْ أَبِي عُبَيْدَةَ عَنْ أَبِي مُوسَى قَالَ قَامَ فِينَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِخَمْسِ كَلِمَاتٍ فَقَالَ إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ لَا يَنَامُ وَلَا يَنْبَغِي لَهُ أَنْ يَنَامَ يَخْفِضُ الْقِسْطَ وَيَرْفَعُهُ يُرْفَعُ إِلَيْهِ عَمَلُ اللَّيْلِ قَبْلَ عَمَلِ النَّهَارِ وَعَمَلُ النَّهَارِ قَبْلَ عَمَلِ اللَّيْلِ حِجَابُهُ النُّورُ وَفِي رِوَايَةِ أَبِي بَكْرٍ النَّارُ لَوْ كَشَفَهُ لَأَحْرَقَتْ سُبُحَاتُ وَجْهِهِ مَا انْتَهَى إِلَيْهِ بَصَرُهُ مِنْ خَلْقِهِ وَفِي رِوَايَةِ أَبِي بَكْرٍ عَنْ الْأَعْمَشِ وَلَمْ يَقُلْ حَدَّثَنَا حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ أَخْبَرَنَا جَرِيرٌ عَنْ الْأَعْمَشِ بِهَذَا الْإِسْنَادِ قَالَ قَامَ فِينَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِأَرْبَعِ كَلِمَاتٍ ثُمَّ ذَكَرَ بِمِثْلِ حَدِيثِ أَبِي مُعَاوِيَةَ وَلَمْ يَذْكُرْ مِنْ خَلْقِهِ وَقَالَ حِجَابُهُ النُّورُ
Бицен гьабуна нижеда [Абу Бакр бин Абу Сайибаца] ва [Абу Курайбица] кӀиязго абуна, бицана нижеда [Абу Муавияца] нижеда бицана [ал-Аъмаси] [Амру бин Мурра] [Абу Убайда] [Абу Мусаца] гьес абуна: «Аллагьасул Расулас нилъее баян гьабулеб букӀана. — ХӀакъикъаталдаги Аллагь киданиги кьижуларо ва кьижизе кколаро. Гьесул къуват букӀуна садакъаялъул таращ гӀодобе биччазабизе ва гьеб борхизабизе. Цинги сордоялъ гьабурабщинаб гӀамал гьесухъе бачина - магӀна гьезул хӀакъалъулъ бицине бугила - сордоялъ гьабурабщинаб гӀамал цебе - гьез байбихьула - къоялъ гьабураб гӀамал, гьединго къоялъул гӀамалги гьесухъе бачӀина цебе - гьел байбихьула - къаси гӀамал. Гьелъул ХӀижаб ккола Канлъи. -Абубакарил тарихалда рекъон, «ЦӀа». Гьес гьеб загьир гьабулеб букӀарабани, ракӀчӀун гьесул Гьумералъул кӀодолъиялъ бухӀизе букӀана гьес балагьарал рухӀчӀаголъаби». Ва Абубакарица ал-Амасидаса бачӀараб риваяталда гьес абун гьечӀо: «Гьес нижеда бицана», - ян. Бицун буго нижеда [ИсхӀакъ бин Ибрагьимица] нижеда [Жаририца] [ал-Аъмасиялдаса] гьаб санадалдалъун бицун бугилан. Гьес абуна: «Расулуллагь саллаллагьу гӀалайгьи васаллам рази вуго нижее ункъо жоялъул хӀакъалъулъ баян кьезе», - ян. Цинги гьес гьеб баян гьабуна Абу Муавиясул хӀадис гӀадин, гьес рехсечӀо, «махлукъатал». Ва гьес абуна: «ХӀижба ккола Нур», - ян.
Hadith
Imam Muslim : 264
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَابْنُ بَشَّارٍ قَالَا حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ قَالَ حَدَّثَنِي شُعْبَةُ عَنْ عَمْرِو بْنِ مُرَّةَ عَنْ أَبِي عُبَيْدَةَ عَنْ أَبِي مُوسَى قَالَ قَامَ فِينَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِأَرْبَعٍ إِنَّ اللَّهَ لَا يَنَامُ وَلَا يَنْبَغِي لَهُ أَنْ يَنَامَ يَرْفَعُ الْقِسْطَ وَيَخْفِضُهُ وَيُرْفَعُ إِلَيْهِ عَمَلُ النَّهَارِ بِاللَّيْلِ وَعَمَلُ اللَّيْلِ بِالنَّهَارِ
Бицана нижеда [МухӀамад бин ал-Муцаннаца] ва [Ибн Басысярица] кӀиязго абуна, бицана нижеда [МухӀамад бин ЖагӀфарица] гьес абуна, бицана нижеда [Сюъбаца] [Амру бин Мурраца] [Абу Убайдаца] [Абу Мусаца] гьес абуна: «Аллагьасул Расул ре -топреач- хӀакъикъаталдаги Аллагь кьижуларо, гьесие кьижизе мустахӀикъабги гьечӀо. Гьес мизаналъул таращ борхизабула ва гӀодобе биччазабула, къоялъ инсанасул гӀамал къаси гьесухъе борхула, къаси инсанасул гӀамал къоялъ гьесухъе борхула’.
Hadith
Imam Muslim : 265
حَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ الْجَهْضَمِيُّ وَأَبُو غَسَّانَ الْمَسْمَعِيُّ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ جَمِيعًا عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ عَبْدِ الصَّمَدِ وَاللَّفْظُ لِأَبِي غَسَّانَ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو عَبْدِ الصَّمَدِ حَدَّثَنَا أَبُو عِمْرَانَ الْجَوْنِيُّ عَنْ أَبِي بَكْرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ قَيْسٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ جَنَّتَانِ مِنْ فِضَّةٍ آنِيَتُهُمَا وَمَا فِيهِمَا وَجَنَّتَانِ مِنْ ذَهَبٍ آنِيَتُهُمَا وَمَا فِيهِمَا وَمَا بَيْنَ الْقَوْمِ وَبَيْنَ أَنْ يَنْظُرُوا إِلَى رَبِّهِمْ إِلَّا رِدَاءُ الْكِبْرِيَاءِ عَلَى وَجْهِهِ فِي جَنَّةِ عَدْنٍ
Нилъеда бицун букӀана [Нашр бин ГӀали ал-ЖахӀдлами] ва [Абу Гъасан ал-Масмаи] ва [ИсхӀакъ бин Ибрагьим] киналго [ГӀабдул ГӀазиз бин ГӀаб аш-Шамадил] ругин ва лафаж ГӀасанил бугин. Гьес абуна, гьес нижеда бицун букӀанин Абу ГӀабду аш-Шамадица нижеда бицун букӀанин [Абу Имран ал-Жауница] [Абу Бакр бин ГӀабдуллагь бин Къаисидасан] [жиндирго инсудасан] Аварагасдасан саллаллагьу гӀалайгьи васаллямалдасан, гьес абуна: «Бугеб кӀиго Зобал гӀарцул ва гьезул гъадароязул гьабураб, ва гьезул кинабго гъадриниб бугеб гӀадаб жоялъулги ва гьезул кинабго магӀна. Зобалазул экспертазе жидерго Раббалъухъ балагьизе квал-квал гьабулеб жо ккола гӀицӀго Зобалазда гьесул гьурмада бугеб КӀодолъиялъул пардав Адн'.
Hadith
Imam Muslim : 266
حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مَيْسَرَةَ قَالَ حَدَّثَنِي عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ ثَابِتٍ الْبُنَانِيِّ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ صُهَيْبٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا دَخَلَ أَهْلُ الْجَنَّةِ الْجَنَّةَ قَالَ يَقُولُ اللَّهُ تَبَارَكَ وَتَعَالَى تُرِيدُونَ شَيْئًا أَزِيدُكُمْ فَيَقُولُونَ أَلَمْ تُبَيِّضْ وُجُوهَنَا أَلَمْ تُدْخِلْنَا الْجَنَّةَ وَتُنَجِّنَا مِنْ النَّارِ قَالَ فَيَكْشِفُ الْحِجَابَ فَمَا أُعْطُوا شَيْئًا أَحَبَّ إِلَيْهِمْ مِنْ النَّظَرِ إِلَى رَبِّهِمْ عَزَّ وَجَلَّ حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ عَنْ حَمَّادِ بْنِ سَلَمَةَ بِهَذَا الْإِسْنَادِ وَزَادَ ثُمَّ تَلَا هَذِهِ الْآيَةَ { لِلَّذِينَ أَحْسَنُوا الْحُسْنَى وَزِيَادَةٌ }
Бицун буго нижеда [ГӀубайдуллагь бин Майсараца] гьес абуна, бицун буго нижеда [ГӀабдуррахӀман бин Магьдица] бицунеб бугила нижеда [ХӀаммад бин Саламаца] [Цабит ал-Бунани] [ГӀабдуррахӀман бин Абу Лайла] [Шугьайб] [ШухӀайб] аварагасдаса саллаллагьу гӀалайгьи абуна паралагьи васалал халкъалъул: цинги Аллагьас абила: «Нужее бокьун бугищ дица нужеда тӀаде жубазе кколеб жо, лъимал? — Гьез жаваб кьуна: «Дуца нижер гьурмал хъахӀлъизарун гьечӀищ? Мун гурищ ниж зобалазде лъугьинарун, жужахӀалдаса хвасар гьарурал? — Гьес абуна: «Цинги Аллагьас гӀурхъи чӀвалеб пардав рагьана, цинги гьезие щибго сайгъат гьабичӀо жидерго Рабби вихьизе рес щвеялъул сайгъаталдаса хирияб жо». Нилъеда бицана [Абу Бакр бин Абу Сайбаца] нилъеда [Язид бин Гьаруница] [ХӀаммад бин Саламатидаса] бицана гьаб санадгун, гьес тӀаде жубана: «Цинги гьес Аллагьасул калам цӀалана: «ЛъикӀлъи гьабуразе бищунго лъикӀаб кири -зобал- ва тӀадежоялъе-» -Yunus-6.
Hadith
Imam Muslim : 267
حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَزِيدَ اللَّيْثِيِّ أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ أَخْبَرَهُ أَنَّ نَاسًا قَالُوا لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا رَسُولَ اللَّهِ هَلْ نَرَى رَبَّنَا يَوْمَ الْقِيَامَةِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هَلْ تُضَارُّونَ فِي رُؤْيَةِ الْقَمَرِ لَيْلَةَ الْبَدْرِ قَالُوا لَا يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ هَلْ تُضَارُّونَ فِي الشَّمْسِ لَيْسَ دُونَهَا سَحَابٌ قَالُوا لَا يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ فَإِنَّكُمْ تَرَوْنَهُ كَذَلِكَ يَجْمَعُ اللَّهُ النَّاسَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ فَيَقُولُ مَنْ كَانَ يَعْبُدُ شَيْئًا فَلْيَتَّبِعْهُ فَيَتَّبِعُ مَنْ كَانَ يَعْبُدُ الشَّمْسَ الشَّمْسَ وَيَتَّبِعُ مَنْ كَانَ يَعْبُدُ الْقَمَرَ الْقَمَرَ وَيَتَّبِعُ مَنْ كَانَ يَعْبُدُ الطَّوَاغِيتَ الطَّوَاغِيتَ وَتَبْقَى هَذِهِ الْأُمَّةُ فِيهَا مُنَافِقُوهَا فَيَأْتِيهِمْ اللَّهُ تَبَارَكَ وَتَعَالَى فِي صُورَةٍ غَيْرِ صُورَتِهِ الَّتِي يَعْرِفُونَ فَيَقُولُ أَنَا رَبُّكُمْ فَيَقُولُونَ نَعُوذُ بِاللَّهِ مِنْكَ هَذَا مَكَانُنَا حَتَّى يَأْتِيَنَا رَبُّنَا فَإِذَا جَاءَ رَبُّنَا عَرَفْنَاهُ فَيَأْتِيهِمْ اللَّهُ تَعَالَى فِي صُورَتِهِ الَّتِي يَعْرِفُونَ فَيَقُولُ أَنَا رَبُّكُمْ فَيَقُولُونَ أَنْتَ رَبُّنَا فَيَتَّبِعُونَهُ وَيُضْرَبُ الصِّرَاطُ بَيْنَ ظَهْرَيْ جَهَنَّمَ فَأَكُونُ أَنَا وَأُمَّتِي أَوَّلَ مَنْ يُجِيزُ وَلَا يَتَكَلَّمُ يَوْمَئِذٍ إِلَّا الرُّسُلُ وَدَعْوَى الرُّسُلِ يَوْمَئِذٍ اللَّهُمَّ سَلِّمْ سَلِّمْ وَفِي جَهَنَّمَ كَلَالِيبُ مِثْلُ شَوْكِ السَّعْدَانِ هَلْ رَأَيْتُمْ السَّعْدَانَ قَالُوا نَعَمْ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ فَإِنَّهَا مِثْلُ شَوْكِ السَّعْدَانِ غَيْرَ أَنَّهُ لَا يَعْلَمُ مَا قَدْرُ عِظَمِهَا إِلَّا اللَّهُ تَخْطَفُ النَّاسَ بِأَعْمَالِهِمْ فَمِنْهُمْ الْمُؤْمِنُ بَقِيَ بِعَمَلِهِ وَمِنْهُمْ الْمُجَازَى حَتَّى يُنَجَّى حَتَّى إِذَا فَرَغَ اللَّهُ مِنْ الْقَضَاءِ بَيْنَ الْعِبَادِ وَأَرَادَ أَنْ يُخْرِجَ بِرَحْمَتِهِ مَنْ أَرَادَ مِنْ أَهْلِ النَّارِ أَمَرَ الْمَلَائِكَةَ أَنْ يُخْرِجُوا مِنْ النَّارِ مَنْ كَانَ لَا يُشْرِكُ بِاللَّهِ شَيْئًا مِمَّنْ أَرَادَ اللَّهُ تَعَالَى أَنْ يَرْحَمَهُ مِمَّنْ يَقُولُ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ فَيَعْرِفُونَهُمْ فِي النَّارِ يَعْرِفُونَهُمْ بِأَثَرِ السُّجُودِ تَأْكُلُ النَّارُ مِنْ ابْنِ آدَمَ إِلَّا أَثَرَ السُّجُودِ حَرَّمَ اللَّهُ عَلَى النَّارِ أَنْ تَأْكُلَ أَثَرَ السُّجُودِ فَيُخْرَجُونَ مِنْ النَّارِ وَقَدْ امْتَحَشُوا فَيُصَبُّ عَلَيْهِمْ مَاءُ الْحَيَاةِ فَيَنْبُتُونَ مِنْهُ كَمَا تَنْبُتُ الْحِبَّةُ فِي حَمِيلِ السَّيْلِ ثُمَّ يَفْرُغُ اللَّهُ تَعَالَى مِنْ الْقَضَاءِ بَيْنَ الْعِبَادِ وَيَبْقَى رَجُلٌ مُقْبِلٌ بِوَجْهِهِ عَلَى النَّارِ وَهُوَ آخِرُ أَهْلِ الْجَنَّةِ دُخُولًا الْجَنَّةَ فَيَقُولُ أَيْ رَبِّ اصْرِفْ وَجْهِي عَنْ النَّارِ فَإِنَّهُ قَدْ قَشَبَنِي رِيحُهَا وَأَحْرَقَنِي ذَكَاؤُهَا فَيَدْعُو اللَّهَ مَا شَاءَ اللَّهُ أَنْ يَدْعُوَهُ ثُمَّ يَقُولُ اللَّهُ تَبَارَكَ وَتَعَالَى هَلْ عَسَيْتَ إِنْ فَعَلْتُ ذَلِكَ بِكَ أَنْ تَسْأَلَ غَيْرَهُ فَيَقُولُ لَا أَسْأَلُكَ غَيْرَهُ وَيُعْطِي رَبَّهُ مِنْ عُهُودٍ وَمَوَاثِيقَ مَا شَاءَ اللَّهُ فَيَصْرِفُ اللَّهُ وَجْهَهُ عَنْ النَّارِ فَإِذَا أَقْبَلَ عَلَى الْجَنَّةِ وَرَآهَا سَكَتَ مَا شَاءَ اللَّهُ أَنْ يَسْكُتَ ثُمَّ يَقُولُ أَيْ رَبِّ قَدِّمْنِي إِلَى بَابِ الْجَنَّةِ فَيَقُولُ اللَّهُ لَهُ أَلَيْسَ قَدْ أَعْطَيْتَ عُهُودَكَ وَمَوَاثِيقَكَ لَا تَسْأَلُنِي غَيْرَ الَّذِي أَعْطَيْتُكَ وَيْلَكَ يَا ابْنَ آدَمَ مَا أَغْدَرَكَ فَيَقُولُ أَيْ رَبِّ وَيَدْعُو اللَّهَ حَتَّى يَقُولَ لَهُ فَهَلْ عَسَيْتَ إِنْ أَعْطَيْتُكَ ذَلِكَ أَنْ تَسْأَلَ غَيْرَهُ فَيَقُولُ لَا وَعِزَّتِكَ فَيُعْطِي رَبَّهُ مَا شَاءَ اللَّهُ مِنْ عُهُودٍ وَمَوَاثِيقَ فَيُقَدِّمُهُ إِلَى بَابِ الْجَنَّةِ فَإِذَا قَامَ عَلَى بَابِ الْجَنَّةِ انْفَهَقَتْ لَهُ الْجَنَّةُ فَرَأَى مَا فِيهَا مِنْ الْخَيْرِ وَالسُّرُورِ فَيَسْكُتُ مَا شَاءَ اللَّهُ أَنْ يَسْكُتَ ثُمَّ يَقُولُ أَيْ رَبِّ أَدْخِلْنِي الْجَنَّةَ فَيَقُولُ اللَّهُ تَبَارَكَ وَتَعَالَى لَهُ أَلَيْسَ قَدْ أَعْطَيْتَ عُهُودَكَ وَمَوَاثِيقَكَ أَنْ لَا تَسْأَلَ غَيْرَ مَا أُعْطِيتَ وَيْلَكَ يَا ابْنَ آدَمَ مَا أَغْدَرَكَ فَيَقُولُ أَيْ رَبِّ لَا أَكُونُ أَشْقَى خَلْقِكَ فَلَا يَزَالُ يَدْعُو اللَّهَ حَتَّى يَضْحَكَ اللَّهُ تَبَارَكَ وَتَعَالَى مِنْهُ فَإِذَا ضَحِكَ اللَّهُ مِنْهُ قَالَ ادْخُلْ الْجَنَّةَ فَإِذَا دَخَلَهَا قَالَ اللَّهُ لَهُ تَمَنَّهْ فَيَسْأَلُ رَبَّهُ وَيَتَمَنَّى حَتَّى إِنَّ اللَّهَ لَيُذَكِّرُهُ مِنْ كَذَا وَكَذَا حَتَّى إِذَا انْقَطَعَتْ بِهِ الْأَمَانِيُّ قَالَ اللَّهُ تَعَالَى ذَلِكَ لَكَ وَمِثْلُهُ مَعَهُ قَالَ عَطَاءُ بْنُ يَزِيدَ وَأَبُو سَعِيدٍ الْخُدْرِيُّ مَعَ أَبِي هُرَيْرَةَ لَا يَرُدُّ عَلَيْهِ مِنْ حَدِيثِهِ شَيْئًا حَتَّى إِذَا حَدَّثَ أَبُو هُرَيْرَةَ أَنَّ اللَّهَ قَالَ لِذَلِكَ الرَّجُلِ وَمِثْلُهُ مَعَهُ قَالَ أَبُو سَعِيدٍ وَعَشَرَةُ أَمْثَالِهِ مَعَهُ يَا أَبَا هُرَيْرَةَ قَالَ أَبُو هُرَيْرَةَ مَا حَفِظْتُ إِلَّا قَوْلَهُ ذَلِكَ لَكَ وَمِثْلُهُ مَعَهُ قَالَ أَبُو سَعِيدٍ أَشْهَدُ أَنِّي حَفِظْتُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَوْلَهُ ذَلِكَ لَكَ وَعَشَرَةُ أَمْثَالِهِ قَالَ أَبُو هُرَيْرَةَ وَذَلِكَ الرَّجُلُ آخِرُ أَهْلِ الْجَنَّةِ دُخُولًا الْجَنَّةَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الدَّارِمِيُّ أَخْبَرَنَا أَبُو الْيَمَانِ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ قَالَ أَخْبَرَنِي سَعِيدُ بْنُ الْمُسَيَّبِ وَعَطَاءُ بْنُ يَزِيدَ اللَّيْثِيُّ أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ أَخْبَرَهُمَا أَنَّ النَّاسَ قَالُوا لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا رَسُولَ اللَّهِ هَلْ نَرَى رَبَّنَا يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَسَاقَ الْحَدِيثَ بِمِثْلِ مَعْنَى حَدِيثِ إِبْرَاهِيمَ بْنِ سَعْدٍ
Бицен гьабуна [Зугьайр бин Харбица] [Якъуб бин Ибрагьимица] бицана [дир инсуда] [Ибн Шигьабидасан] [Атаъ бин Язид ал-Лайцидасан] [Абу ХӀурайраца] гьесда бицун букӀанин, гӀадамаз абулеб букӀанин: «Я Аллагьасул Расул! Нилъеда -кӀвезе бугищ- нилъерго Рабби вихьизе Къиямасеб къоялъ?» Гьес хадуб гьикъана: «НакӀкӀал гьечӀеб тӀубараб сордоялъ моцӀ бихьараб мехалъ, хӀинкъи букӀинищ дуе?» Гьез жаваб кьуна: «ГьечӀо, я Аллагьасул Расул», - ян. Гьес нахъеги гьикъана: «Гьоркьоб накӀкӀал гьечӀого, гвангъараб къоялъул канлъиялда бакъ бихьараб мехалъ, хӀинкъи букӀинищ дуе?» Гьез жаваб кьуна: «ГьечӀо, я Аллагьасул Расул», - ян. Цинги гьес абуна: «ХӀакъикъаталдаги нужедаги гьев гьедин вихьула. Аллагьас къиямасеб къоялъ гӀадамал ракӀаризе руго ва абила; — Цо жоялъе гӀибадат гьабурав чи доб жоялда нахъ вилълъаги, бакъуе гӀибадат гьабулев чи бакъуда вилълъаги, моцӀрое гӀибадат гьабулев чияс моцӀрода вилълъаги ва тагьутӀалъе гӀибадат гьабурав чи тагьутӀалда вилълъаги, гьаб уммат хутӀула жинда жаниб жеги мунапикъзаби ругеб. Цинги Аллагь Табарака ва ТагӀала гьезда дандчӀвана гьезда лъалареб сураталда, цинги гьес абуна; — Дун вуго дур Рабб. Амма гьез жаваб кьуна: – ян. «Дица нужедаса Аллагьасдаса рахӀат хвезабулеб бугин, гьаб нилъер бакӀ нилъер Рабби хӀакъикъаталдаги дандчӀвазегӀан, нилъер Рабби нилъеда дандчӀвани, гьеб мехалъ нилъеда гьев лъала». Гьелдаса хадуб Аллагь ТагӀала гьезда дандчӀвана гьезда лъалеб формагун, Аллагьас абуна; — Дун вуго дур Рабб. Гьез жаваб кьуна; — У, мун нижер Рабби вуго. Гьединлъидал гьел гьесда хадур ана. Ва шират - кьоял - рахъун рукӀана Жагьанамалъул кӀиябго рахъалда, дунги дир умматги тӀоцебе гьеб къотӀун унеб мехалъ, чапарзабаздаса батӀаго лъицаниги кӀалъалароан, доб мехалъ чапарзабазул дугӀа букӀана «Я Аллагь, хвасар гьаве, хвасар гьаве» абураб. Ва жужахӀалда руго СагӀданалъул гъотӀол заз гӀадал цӀулал хъарщал. Нужеда лъалищ СагӀдан гъветӀ? Гьудулзабаз жаваб кьуна; — У, я Аллагьасул Расул. Гьес абуна: «ХӀакълъунго гьел хъарщал руго СагӀданалъул гъветӀалда релълъарал, амма гьелъул кӀодолъи Аллагьасда гурони лъиданиги лъаларо. Гьес бокьарав чи кквезе вуго гьезул гӀамалазда рекъон, гьезда гьоркьор руго иман лъурал ва жидерго гӀамал сабаблъун хвасарлъарал, гьезда гьоркьор руго жидерго гӀамалазул гӀорхъодаса къватӀирехун унел, гьелъ жалго хвасар гьарулел, гьединлъидал Аллагьас жиндирго лагъзадерил къисматалъул хӀукму къотӀун лъугӀараб мехалъ ва гьесие бокьун батани, малаикзаби жужахӀалъул гӀадамаздаса нахъе рахъизе. жужахӀалъул гӀадамал къватӀире рахъе лъицаниги Аллагьасда щибго жоялда гӀахьаллъи гьабуларев чи, ай Аллагьасе ТагӀала жинда гурхӀизе бокьарал чагӀи, абулел чагӀазда гьоркьоса; «Аллагь гурони мустахӀикъав аллагь гьечӀо». Малаикзабазда жужахӀалда ругел лъазе руго суждаялъул гӀаламатаздасан, щайгурелъул жужахӀалъ кваназе руго Адамил лъимал суждаялъул гӀаламатал гурони. Аллагьас жужахӀалъе гьукъун букӀана суждаялъул лъалкӀал кваназе, гьел жужахӀалдаса къватӀире рахъине бухӀарал черхалгун, хадуб гьезие нахрул хӀайяца - гӀумруялъул лъим - лъалъала, гӀурухъ цӀолбол цӀолбол гӀадин рижизегӀан. Аллагьас жиндирго лагъзадерил ишазул хӀукму къотӀун лъугӀун хадуб, гьезда гьоркьоса жужахӀалдехун гьумер буссинабурав чи хутӀун хадуб, гьев вукӀана ахирисев зобалазул гӀадатияв чи, зобалазде лъугьарав чи, гьес дугӀа гьабуна; — Я БетӀергьан, дир гьумер жужахӀалдаса нахъе буссинабизе, щай гурелъул гьелъул махӀалъ дун рахӀат хвезавуна, гьелъул цӀаялъ дун вухӀана». Гьес цинги Аллагьасда гьарана жиндие бокьараб жо, цинги Аллагьас абуна; — Дур гьари дица тӀубазабуни, тӀокӀаб щибниги гьикъилищ дуца?, — ян жаваб кьуна гьес; — ГьечӀо, Дур машгьурлъиялдалъун, дица цогидав гьикъиларо. Гьесул Раббица жиндиего бокьараб къагӀидаялъ рагӀиги назруги босана, цинги жужахӀалдаса гьумер буссинабуна. Зобалазда бетӀерги буссинабун, гьелъул берцинлъи бихьараб мехалъ, гьес ла Цинги дагьаб мехалъ вуцӀцӀун чӀана ва гьардана; «Я Аллагь, дун зобалазул нуцӀида аскӀов лъе». Аллагьас гьикъула; — Дица кьураб жо гурони, абадиялъго Дидаса гьаричӀого рукӀине кьураб рагӀиги, назруги рехун тун гьечӀищ дуца?, я Адамил вас, кигӀан талихӀаб букӀинаан дуе хиянатлъи гьабизе. Лагъас абуна; — Лагъас абуна; — Я дир БетӀергьан...! Ва гьев жеги гьардолев вукӀана, Аллагьас гьесда гьикъизегӀан: «Дуца батӀияб жо гьарилищ, дица дур гьари къабул гьабуни?» Гьес жаваб кьуна; — ГьечӀо, Дур машгьурлъиялъе гӀоло, дица Дуда тӀокӀаб гьариларо цоги гьаригун». Цинги гьев чияс кьураб рагӀиги назруги рехун тана, Аллагьас гьел зобалазул нуцӀида аскӀор лъезе. Зобалазул нуцӀида аскӀов лагъ чӀун вугеб мехалъ, гьесие зобал рагьана, гьелда жаниб гӀумруялъул лазатги рохелги бихьизегӀан, цинги цо лахӀзаталъ вуцӀцӀун чӀана, гьардана; «Я дир БетӀергьан, дун зобалазде лъугьа». Аллагьас абулеб буго; — Дица кьураб гуреб жо гьаричӀого тезе кьураб рагӀиялдаса инкар гьабичӀищ дуца?, я Адамил вас, кигӀан хехго дуца хиянат гьабураб. Лагъас абуна; «Я дир Рабб, дун Дур бищунго къваридал лагъзабазул цоявлъун гьавуге». Ва гьес киданиги тун букӀинчӀо Аллагьасда гьаризе, Аллагь Табарака ва ТагӀала гьесдалъун велъизегӀан. Аллагь лагъасда тӀад велъаравани, Аллагьас гьесда абилаан; — Зобалазда жанир лъугьа нуж. Гьениве лагъ лъугьун вугони, Аллагьас гьесда абула; — ХӀисаб гьабураб. Гьединлъидал лагъас жиндирго БетӀергьанасда гьикъила ва макьу бихьила, гьединал жал абун Аллагьас гьесда ракӀалде щвезабизегӀан лагъзадерил макьу тӀогьибе бахинегӀан, Аллагьас гьесда абула; — Гьеб дуе ва дуе хӀатта дуе масала нахъеги». [Ата` бин Язидица] абуна; [Абу СагӀид Аль Худрица] Абу ХӀурайрагун цадахъ хӀадис кинабгӀаги нахъ чӀвачӀо, гьединлъидал Абу ХӀурайраца Аллагьас лагъзадерида «Ва дуе гьедин» абураб хӀадис щвезабуни, Абу СагӀидица абуна; — Ва анцӀго нухалъ гьедин, я Абу ХӀурайра. Абу ХӀурайратица абуна; — Дица рекӀехъе лъаларо гьединал рагӀаби гурони, ай «Дуе гьедин», - ян абуна Абу СагӀидица; «Дица нугӀлъи гьабула, дица рекӀехъе лъазабуна Аллагьасул Аварагасдасан доб предложение, ай гьесул рагӀаби; — Ва анцӀго нухалъ гьедин, я Абу ХӀурайра. Абу ХӀурайратица абуна; — Гьев лагъги вуго зобалазда ахирисев чи, зобалазде лъугьунев чи». Бицун бугищ нижеда [ГӀабдуллагь бин ГӀабдуррахӀман Ад Даримица] нижеда бицун бугищ [Абу Аль Яман] нижеда [СюгӀайбица] [Аз Зугьриялдаса] бицун бугилан гьес абуна; нижеда [СагӀид бин Аль Мусайябида] ва [Аса бин Язид Аль Лайцида] лъазабуна [Абу ХӀурайраца] гьезул кӀияздаго лъазабун букӀиналъул, асхӀабзабаз Аварагасда саллаллагьу гӀалайгьи васаллям гьарун букӀиналъул; «Я Аллагьасул Расул, къиямасеб къоялъ нижеда нижер Рабби вихьизе вугищ?». Хадуб хабар бицунев чияс Ибрагьим бин СагӀдил хӀадисалда гӀадин халат бахъинабулеб буго.
Hadith
Imam Muslim : 268
و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ هَمَّامِ بْنِ مُنَبِّهٍ قَالَ هَذَا مَا حَدَّثَنَا أَبُو هُرَيْرَةَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَذَكَرَ أَحَادِيثَ مِنْهَا وَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ أَدْنَى مَقْعَدِ أَحَدِكُمْ مِنْ الْجَنَّةِ أَنْ يَقُولَ لَهُ تَمَنَّ فَيَتَمَنَّى وَيَتَمَنَّى فَيَقُولُ لَهُ هَلْ تَمَنَّيْتَ فَيَقُولُ نَعَمْ فَيَقُولُ لَهُ فَإِنَّ لَكَ مَا تَمَنَّيْتَ وَمِثْلَهُ مَعَهُ
Ва нижеда [МухӀамад бин Рафияс] нижеда бицун букӀанин [ГӀабдурраззакъица] нижеда [Маъмарида] [ХӀаммам бин Мунаббица] бицун букӀанин гьес абуна: «Гьаб жо ккола [Абу ХӀурайраца] Аллагьасул Аварагасдасан нижеда бицараб жо», - ян, цинги гьел хӀадисазул цоял рехсана. Расулуллагь шаллаллагьу гӀалайгьи васалламица абуна: «ХӀакълъунго, нужер цоясул зобалазда бищунго гӀодобегӀанаб даража ккола -Аллагьас- гьесда макьу бихьеян абураб даража, цинги гьесда макьу бихьана. Цинги Аллагьас гьесда гьикъана: «Дуда макьищ букӀарабищ? — Гьес жаваб кьуна: «У». Цинги Аллагьас гьесда абуна: «Дуе щвана дурго анищалда бихьараб жоги, гьелда релъараб жоги», - ян.
Hadith
Imam Muslim : 269
و حَدَّثَنِي سُوَيْدُ بْنُ سَعِيدٍ قَالَ حَدَّثَنِي حَفْصُ بْنُ مَيْسَرَةَ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ أَنَّ نَاسًا فِي زَمَنِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ هَلْ نَرَى رَبَّنَا يَوْمَ الْقِيَامَةِ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَعَمْ قَالَ هَلْ تُضَارُّونَ فِي رُؤْيَةِ الشَّمْسِ بِالظَّهِيرَةِ صَحْوًا لَيْسَ مَعَهَا سَحَابٌ وَهَلْ تُضَارُّونَ فِي رُؤْيَةِ الْقَمَرِ لَيْلَةَ الْبَدْرِ صَحْوًا لَيْسَ فِيهَا سَحَابٌ قَالُوا لَا يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ مَا تُضَارُّونَ فِي رُؤْيَةِ اللَّهِ تَبَارَكَ وَتَعَالَى يَوْمَ الْقِيَامَةِ إِلَّا كَمَا تُضَارُّونَ فِي رُؤْيَةِ أَحَدِهِمَا إِذَا كَانَ يَوْمُ الْقِيَامَةِ أَذَّنَ مُؤَذِّنٌ لِيَتَّبِعْ كُلُّ أُمَّةٍ مَا كَانَتْ تَعْبُدُ فَلَا يَبْقَى أَحَدٌ كَانَ يَعْبُدُ غَيْرَ اللَّهِ سُبْحَانَهُ مِنْ الْأَصْنَامِ وَالْأَنْصَابِ إِلَّا يَتَسَاقَطُونَ فِي النَّارِ حَتَّى إِذَا لَمْ يَبْقَ إِلَّا مَنْ كَانَ يَعْبُدُ اللَّهَ مِنْ بَرٍّ وَفَاجِرٍ وَغُبَّرِ أَهْلِ الْكِتَابِ فَيُدْعَى الْيَهُودُ فَيُقَالُ لَهُمْ مَا كُنْتُمْ تَعْبُدُونَ قَالُوا كُنَّا نَعْبُدُ عُزَيْرَ ابْنَ اللَّهِ فَيُقَالُ كَذَبْتُمْ مَا اتَّخَذَ اللَّهُ مِنْ صَاحِبَةٍ وَلَا وَلَدٍ فَمَاذَا تَبْغُونَ قَالُوا عَطِشْنَا يَا رَبَّنَا فَاسْقِنَا فَيُشَارُ إِلَيْهِمْ أَلَا تَرِدُونَ فَيُحْشَرُونَ إِلَى النَّارِ كَأَنَّهَا سَرَابٌ يَحْطِمُ بَعْضُهَا بَعْضًا فَيَتَسَاقَطُونَ فِي النَّارِ ثُمَّ يُدْعَى النَّصَارَى فَيُقَالُ لَهُمْ مَا كُنْتُمْ تَعْبُدُونَ قَالُوا كُنَّا نَعْبُدُ الْمَسِيحَ ابْنَ اللَّهِ فَيُقَالُ لَهُمْ كَذَبْتُمْ مَا اتَّخَذَ اللَّهُ مِنْ صَاحِبَةٍ وَلَا وَلَدٍ فَيُقَالُ لَهُمْ مَاذَا تَبْغُونَ فَيَقُولُونَ عَطِشْنَا يَا رَبَّنَا فَاسْقِنَا قَالَ فَيُشَارُ إِلَيْهِمْ أَلَا تَرِدُونَ فَيُحْشَرُونَ إِلَى جَهَنَّمَ كَأَنَّهَا سَرَابٌ يَحْطِمُ بَعْضُهَا بَعْضًا فَيَتَسَاقَطُونَ فِي النَّارِ حَتَّى إِذَا لَمْ يَبْقَ إِلَّا مَنْ كَانَ يَعْبُدُ اللَّهَ تَعَالَى مِنْ بَرٍّ وَفَاجِرٍ أَتَاهُمْ رَبُّ الْعَالَمِينَ سُبْحَانَهُ وَتَعَالَى فِي أَدْنَى صُورَةٍ مِنْ الَّتِي رَأَوْهُ فِيهَا قَالَ فَمَا تَنْتَظِرُونَ تَتْبَعُ كُلُّ أُمَّةٍ مَا كَانَتْ تَعْبُدُ قَالُوا يَا رَبَّنَا فَارَقْنَا النَّاسَ فِي الدُّنْيَا أَفْقَرَ مَا كُنَّا إِلَيْهِمْ وَلَمْ نُصَاحِبْهُمْ فَيَقُولُ أَنَا رَبُّكُمْ فَيَقُولُونَ نَعُوذُ بِاللَّهِ مِنْكَ لَا نُشْرِكُ بِاللَّهِ شَيْئًا مَرَّتَيْنِ أَوْ ثَلَاثًا حَتَّى إِنَّ بَعْضَهُمْ لَيَكَادُ أَنْ يَنْقَلِبَ فَيَقُولُ هَلْ بَيْنَكُمْ وَبَيْنَهُ آيَةٌ فَتَعْرِفُونَهُ بِهَا فَيَقُولُونَ نَعَمْ فَيُكْشَفُ عَنْ سَاقٍ فَلَا يَبْقَى مَنْ كَانَ يَسْجُدُ لِلَّهِ مِنْ تِلْقَاءِ نَفْسِهِ إِلَّا أَذِنَ اللَّهُ لَهُ بِالسُّجُودِ وَلَا يَبْقَى مَنْ كَانَ يَسْجُدُ اتِّقَاءً وَرِيَاءً إِلَّا جَعَلَ اللَّهُ ظَهْرَهُ طَبَقَةً وَاحِدَةً كُلَّمَا أَرَادَ أَنْ يَسْجُدَ خَرَّ عَلَى قَفَاهُ ثُمَّ يَرْفَعُونَ رُءُوسَهُمْ وَقَدْ تَحَوَّلَ فِي صُورَتِهِ الَّتِي رَأَوْهُ فِيهَا أَوَّلَ مَرَّةٍ فَقَالَ أَنَا رَبُّكُمْ فَيَقُولُونَ أَنْتَ رَبُّنَا ثُمَّ يُضْرَبُ الْجِسْرُ عَلَى جَهَنَّمَ وَتَحِلُّ الشَّفَاعَةُ وَيَقُولُونَ اللَّهُمَّ سَلِّمْ سَلِّمْ قِيلَ يَا رَسُولَ اللَّهِ وَمَا الْجِسْرُ قَالَ دَحْضٌ مَزِلَّةٌ فِيهِ خَطَاطِيفُ وَكَلَالِيبُ وَحَسَكٌ تَكُونُ بِنَجْدٍ فِيهَا شُوَيْكَةٌ يُقَالُ لَهَا السَّعْدَانُ فَيَمُرُّ الْمُؤْمِنُونَ كَطَرْفِ الْعَيْنِ وَكَالْبَرْقِ وَكَالرِّيحِ وَكَالطَّيْرِ وَكَأَجَاوِيدِ الْخَيْلِ وَالرِّكَابِ فَنَاجٍ مُسَلَّمٌ وَمَخْدُوشٌ مُرْسَلٌ وَمَكْدُوسٌ فِي نَارِ جَهَنَّمَ حَتَّى إِذَا خَلَصَ الْمُؤْمِنُونَ مِنْ النَّارِ فَوَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ مَا مِنْكُمْ مِنْ أَحَدٍ بِأَشَدَّ مُنَاشَدَةً لِلَّهِ فِي اسْتِقْصَاءِ الْحَقِّ مِنْ الْمُؤْمِنِينَ لِلَّهِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ لِإِخْوَانِهِمْ الَّذِينَ فِي النَّارِ يَقُولُونَ رَبَّنَا كَانُوا يَصُومُونَ مَعَنَا وَيُصَلُّونَ وَيَحُجُّونَ فَيُقَالُ لَهُمْ أَخْرِجُوا مَنْ عَرَفْتُمْ فَتُحَرَّمُ صُوَرُهُمْ عَلَى النَّارِ فَيُخْرِجُونَ خَلْقًا كَثِيرًا قَدْ أَخَذَتْ النَّارُ إِلَى نِصْفِ سَاقَيْهِ وَإِلَى رُكْبَتَيْهِ ثُمَّ يَقُولُونَ رَبَّنَا مَا بَقِيَ فِيهَا أَحَدٌ مِمَّنْ أَمَرْتَنَا بِهِ فَيَقُولُ ارْجِعُوا فَمَنْ وَجَدْتُمْ فِي قَلْبِهِ مِثْقَالَ دِينَارٍ مِنْ خَيْرٍ فَأَخْرِجُوهُ فَيُخْرِجُونَ خَلْقًا كَثِيرًا ثُمَّ يَقُولُونَ رَبَّنَا لَمْ نَذَرْ فِيهَا أَحَدًا مِمَّنْ أَمَرْتَنَا ثُمَّ يَقُولُ ارْجِعُوا فَمَنْ وَجَدْتُمْ فِي قَلْبِهِ مِثْقَالَ نِصْفِ دِينَارٍ مِنْ خَيْرٍ فَأَخْرِجُوهُ فَيُخْرِجُونَ خَلْقًا كَثِيرًا ثُمَّ يَقُولُونَ رَبَّنَا لَمْ نَذَرْ فِيهَا مِمَّنْ أَمَرْتَنَا أَحَدًا ثُمَّ يَقُولُ ارْجِعُوا فَمَنْ وَجَدْتُمْ فِي قَلْبِهِ مِثْقَالَ ذَرَّةٍ مِنْ خَيْرٍ فَأَخْرِجُوهُ فَيُخْرِجُونَ خَلْقًا كَثِيرًا ثُمَّ يَقُولُونَ رَبَّنَا لَمْ نَذَرْ فِيهَا خَيْرًا وَكَانَ أَبُو سَعِيدٍ الْخُدْرِيُّ يَقُولُ إِنْ لَمْ تُصَدِّقُونِي بِهَذَا الْحَدِيثِ فَاقْرَءُوا إِنْ شِئْتُمْ { إِنَّ اللَّهَ لَا يَظْلِمُ مِثْقَالَ ذَرَّةٍ وَإِنْ تَكُ حَسَنَةً يُضَاعِفْهَا وَيُؤْتِ مِنْ لَدُنْهُ أَجْرًا عَظِيمًا } فَيَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ شَفَعَتْ الْمَلَائِكَةُ وَشَفَعَ النَّبِيُّونَ وَشَفَعَ الْمُؤْمِنُونَ وَلَمْ يَبْقَ إِلَّا أَرْحَمُ الرَّاحِمِينَ فَيَقْبِضُ قَبْضَةً مِنْ النَّارِ فَيُخْرِجُ مِنْهَا قَوْمًا لَمْ يَعْمَلُوا خَيْرًا قَطُّ قَدْ عَادُوا حُمَمًا فَيُلْقِيهِمْ فِي نَهَرٍ فِي أَفْوَاهِ الْجَنَّةِ يُقَالُ لَهُ نَهَرُ الْحَيَاةِ فَيَخْرُجُونَ كَمَا تَخْرُجُ الْحِبَّةُ فِي حَمِيلِ السَّيْلِ أَلَا تَرَوْنَهَا تَكُونُ إِلَى الْحَجَرِ أَوْ إِلَى الشَّجَرِ مَا يَكُونُ إِلَى الشَّمْسِ أُصَيْفِرُ وَأُخَيْضِرُ وَمَا يَكُونُ مِنْهَا إِلَى الظِّلِّ يَكُونُ أَبْيَضَ فَقَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ كَأَنَّكَ كُنْتَ تَرْعَى بِالْبَادِيَةِ قَالَ فَيَخْرُجُونَ كَاللُّؤْلُؤِ فِي رِقَابِهِمْ الْخَوَاتِمُ يَعْرِفُهُمْ أَهْلُ الْجَنَّةِ هَؤُلَاءِ عُتَقَاءُ اللَّهِ الَّذِينَ أَدْخَلَهُمْ اللَّهُ الْجَنَّةَ بِغَيْرِ عَمَلٍ عَمِلُوهُ وَلَا خَيْرٍ قَدَّمُوهُ ثُمَّ يَقُولُ ادْخُلُوا الْجَنَّةَ فَمَا رَأَيْتُمُوهُ فَهُوَ لَكُمْ فَيَقُولُونَ رَبَّنَا أَعْطَيْتَنَا مَا لَمْ تُعْطِ أَحَدًا مِنْ الْعَالَمِينَ فَيَقُولُ لَكُمْ عِنْدِي أَفْضَلُ مِنْ هَذَا فَيَقُولُونَ يَا رَبَّنَا أَيُّ شَيْءٍ أَفْضَلُ مِنْ هَذَا فَيَقُولُ رِضَايَ فَلَا أَسْخَطُ عَلَيْكُمْ بَعْدَهُ أَبَدًا قَالَ مُسْلِم قَرَأْتُ عَلَى عِيسَى بْنِ حَمَّادٍ زُغْبَةَ الْمِصْرِيِّ هَذَا الْحَدِيثَ فِي الشَّفَاعَةِ وَقُلْتُ لَهُ أُحَدِّثُ بِهَذَا الْحَدِيثِ عَنْكَ أَنَّكَ سَمِعْتَ مِنَ اللَّيْثِ بْنِ سَعْدٍ فَقَالَ نَعَمْ قُلْتُ لِعِيسَى بْنِ حَمَّادٍ أَخْبَرَكُمُ اللَّيْثُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ خَالِدِ بْنِ يَزِيدَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي هِلَالٍ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ أَنَّهُ قَالَ قُلْنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ أَنَرَى رَبَّنَا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هَلْ تُضَارُّونَ فِي رُؤْيَةِ الشَّمْسِ إِذَا كَانَ يَوْمٌ صَحْوٌ قُلْنَا لَا وَسُقْتُ الْحَدِيثَ حَتَّى انْقَضَى آخِرُهُ وَهُوَ نَحْوُ حَدِيثِ حَفْصِ بْنِ مَيْسَرَةَ وَزَادَ بَعْدَ قَوْلِهِ بِغَيْرِ عَمَلٍ عَمِلُوهُ وَلَا قَدَمٍ قَدَّمُوهُ فَيُقَالُ لَهُمْ لَكُمْ مَا رَأَيْتُمْ وَمِثْلُهُ مَعَهُ قَالَ أَبُو سَعِيدٍ بَلَغَنِي أَنَّ الْجِسْرَ أَدَقُّ مِنْ الشَّعْرَةِ وَأَحَدُّ مِنْ السَّيْفِ وَلَيْسَ فِي حَدِيثِ اللَّيْثِ فَيَقُولُونَ رَبَّنَا أَعْطَيْتَنَا مَا لَمْ تُعْطِ أَحَدًا مِنْ الْعَالَمِينَ وَمَا بَعْدَهُ فَأَقَرَّ بِهِ عِيسَى بْنُ حَمَّادٍ و حَدَّثَنَاه أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ عَوْنٍ حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ سَعْدٍ حَدَّثَنَا زَيْدُ بْنُ أَسْلَمَ بِإِسْنَادِهِمَا نَحْوَ حَدِيثِ حَفْصِ بْنِ مَيْسَرَةَ إِلَى آخِرِهِ وَقَدْ زَادَ وَنَقَصَ شَيْئًا
Ва гьес дида бицана [Сувайд бин СагӀидида] гьес абуна, гьес дида бицана [ХӀафш бин Майсараца] [Заид бин Асламидаса] [Атха бин Ясаралдаса] [Абу СагӀид Аль Худридаса] Расулуллагьил заманалда цо къокъаялъ гьикъун букӀанин: «Я Расулуллагь! Къиямасеб къоялъ нилъер Рабб вихьизе вугищ?» Гьес жаваб кьуна: «НакӀкӀал гьечӀеб гвангъараб къоялъ бакъ бихьизе лъугьунищ мун лъугьунев вугев?» Гьез жаваб кьуна: «ГьечӀо, я Аллагьасул Расул», - ян. Гьес абуна: «НакӀкӀал гьечӀеб цӀураб сордоялъ моцӀ бихьизе къварилъи гьабулеб бугищ дуца?» Гьез жаваб кьуна: «ГьечӀо», - ян. Цинги гьес абуна: «Дуца дурго Рабб вихьизе гуро кьабулеб бугеб, амма кӀиязулго цонигияв вихьизе кьабулеб гьечӀеб гӀадин. Къиямасеб къоялъ ахӀулев чияс ахӀила «Щибаб халкъ цебе жидецаго гьабулеб букӀараб жоялда хадуб хьваде», - ян, Аллагь гурев цогидасе гӀибадат гьабизегӀан, жал жужахӀалде ккезегӀан, Аллагьасе гӀибадат гьабулел гурони чи хутӀичӀого хутӀизегӀан; лъикӀалги квешалги гӀадамалги, хутӀарал агьлуги, цинги жугьутӀал ахӀун, гьезда гьикъана: «Нужеца щиб гӀибадат гьабулеб букӀараб?» — Гьез жаваб кьуна: «Нижеца Аллагьасул вас Узаирие гӀибадат гьабулаан», - ян. Цинги абуна: «Дуца гьереси бицана, Аллагьас лъудбиги лъималги гьаричӀо», - ян. Цинги щиб дуе къваригӀун бугеб? — Гьез жаваб кьуна: «Ниж къечон руго, я нижер БетӀергьан, гьекъезе жо кье», - ян. Цинги гьезие сигнал кьолаан къеч лъугӀизабизе тӀамулеб жоялде, гьел цинги жужахӀалде рачунаан, миражалъ гӀадин, цояз цогидазда кьабулаан, цинги жужахӀалде ккана'. Цинги насраниял ахӀана, гьезда гьикъана: «Нужеца гӀибадат щиб гьабулеб букӀараб?» — ян жаваб кьуна гьез: «Нижеца Аллагьасул вас МасихӀасе гӀибадат гьабулеб букӀана». Цинги гьезда абуна: «Нужеца гьереси бицана», - ян. Аллагьас лъадиги лъималги рахъуларо'. Гьединлъидал гьезда гьикъана: «Щиб нужее къваригӀун бугеб? — Гьез жаваб кьуна: «Ниж къечон руго, я нижер БетӀергьан, гьекъезе жо кье», - ян. Гьес абуна: «Цинги гьезие бигьалъи гьабуна. — Нужеца гьекъоге, лъимал. ва гьел данде гьаруна ЖахӀаннамалъул жужахӀалда, жужахӀалъул гьумер гӀадин, цо-цояз цогидазда кьабулеб, хадуб жужахӀалде ккараб, лъикӀал гӀадамаздаги мискиназдаги гьоркьоса Аллагьасе гӀибадат гьабулел гурони хутӀичӀого хутӀизегӀан. Гьеб мехалъ Аллагь гьезухъе вачӀана гьезда бихьулеб бищунго бигьаяб сураталда. Аллагьас абулеб буго; – Щибаб жамагӀат жидецаго гӀибадат гьабулеб жоялда хадуб хьвадулеб букӀаниги, щиб нужеца балагьун чӀун бугеб? Гьез абуна; «Я нижер Рабб, ниж дунялалъул гӀадамаздаса ратӀа гьарула гьездаса нижее къваригӀараб жо къваригӀараб мехалъ, амма ниж гьезулгун гьудулзаби гьечӀо». Гьединлъидал Аллагьас абуна; – Дун вуго дур Рабб. Гьедин гьез абуна; «Дица Дудасан Аллагьасде цӀуни гьабула, нижеца щибго жо Аллагьасде ширк гьабиларо». Гьез гьеб кӀиго-лъабго нухалъ абуна, цо-цоял сверизегӀан хутӀизегӀан, цинги Аллагьас гьикъана; – Нужедаги Гьесдаги гьоркьор ругищ нужеда гьел лъазе кӀолел гӀаламатал? гьез жаваб кьуна; "У" цинги гьесул гьве загьирлъана, цебе Аллагьасе жиндирго жанисан -ракӀбацӀцӀадго- сужда гьабурав чи хутӀичӀого, Аллагьас сужда гьабизе изну кьечӀони. Ва цебе эгоялъухъ ва рияялъухъ сужда гьабурав чи хутӀуларо Аллагьас гьесул мугъ цо накӀкӀлъун гьабичӀони, щибаб нухалъ сужда гьабизе бокьараб мехалъ гьев горбода мугъзада гъоркье ккана. Цинги гьез бутӀрул рорхана ва Аллагь хисун вукӀана гьезда тӀоцебесеб нухалъ бихьулеб сураталда, Аллагьас абуна: v «Дун вуго нужер Рабб». Гьедин гьез абуна; «Мун вуго нижер Рабб». Цинги ЖахӀаннамалда тӀад кьоги бан, шафагӀатги ккана доб мехалъ, - ян гъугъана гьел; «Я Аллагь, хвасар гьаве, хвасар гьаве». Цояс гьикъана; — Я, Аллагьасул Расул, щиб жо кколеб доб кьо?» гьес жаваб кьуна; – Лъугьизе бегьулеб лъалхъараб бакӀ, гьенир руго цӀулал хъирщал, цӀулал хъарщал ва заз-хъарахъалъул гъутӀбуздасан гьарурал цӀулал заз. Гьеб мехалъ муъминзаби ине руго бер чӀвалеб гӀадин, зигарди гӀадин, гьури гӀадин, хӀанчӀи гӀадин, рекӀун унел чуял гӀадин, рекӀарал хӀайванал гӀадин. Гьединлъидал цо-цо бусурбаби хвасарлъизе руго, цо-цоял риххун ине руго ва цо-цоял жужахӀалде рехизе руго. Муъминзаби жужахӀалдаса эркенлъараб мехалъ, цинги дир рухӀ жиндир кодоб бугев чиясдалъун, нужер цонигияв гьедигӀан къвакӀун вукӀине гьечӀо жужахӀалда ругел вацал-яцазе къиямасеб къоялъ Аллагьасда хӀакъ тӀалаб гьабеян гьаризе, гьел ахӀдезе; Я нижер Рабб, гьез кидаго нижеда цадахъ кӀал ккола, нижеда цадахъ какал рала, нижеда цадахъ хӀеж борхула». Гьедин абуна гьезда; – Нужеда лъалел чагӀи къватӀире рахъе. Гьединлъидал гьезул формаби чӀегӀерал рукӀана жужахӀалъул цӀаялъ рухӀарал рукӀиналъ, хадуб гьез къватӀире рахъана жужахӀалъ кванарал гьедигӀан гӀемерал гӀадамал жидерго гьодил бакьулъе щвезегӀан ва накабазда щвезегӀан. Цинги гьез абуна; – Я БетӀергьан, ниж тӀокӀал хутӀун гьечӀо дуца нижеда амру гьабурав чигун. Цинги Аллагьас абуна; – Нахъе ине ккола, цинги динар гӀанасеб къиматал лъикӀал гӀамалазул рекӀелъ ватани, цинги гьев къватӀиве ваче. ГьедигӀан кӀудияб къадар къватӀибе бахъана гьез, цинги абуна; «Я нижер Рабби, нижеца гьенив тун гьечӀо Дуца нижеда амру гьабурав чи». Цинги Аллагьас абуна; – Нахъе а, цинги лъил рекӀелъ бащдаб динаралъул лъикӀлъи батани, цинги гьев къватӀиве ваче. Гьединлъидал гьез гӀемераб гӀарац харж гьабуна. Цинги гьез нахъеги абуна; «Я нижер Рабби, нижеца гьенив Дуца нижеда амру гьабурав чи течӀо». Цинги Аллагьас абуна; – Нахъе а, цинги лъил рекӀелъ цӀоросаролъул мугь гӀадин лъикӀав ватани, къватӀиве вахъе. Гьедин гьез нахъеги кӀудияб гӀарац харж гьабуна. Цинги гьез абуна; – Я нижер Рабб, нижеца гьениб кинабгӀаги лъикӀаб жо течӀо. Абу СагӀид ал-Худрияс абуна: «Нуж гьаб хӀадисалда божуларел ратани, цӀале гьадинаб аят: -ХӀакълъунго, Аллагьас лъиениги зарра гӀадабцин зулму гьабуларо, зарра гӀадаб лъикӀлъи букӀунеб батани, хӀакълъунго Аллагьас гьеб гӀемер гьабила ва Жиндихъа кӀудияб кири кьола.- -С. Ан Ниса: 40-. ТӀадегӀанав Аллагьас гьебмехалъ абуна: «Малаикзабазги, аварагзабазги, муъминзабазги шафагӀат гьабуна, гьанже шафагӀат гьабичӀел чагӀи руго РахӀманал», - ян. Цинги Аллагьас жужахӀалъул гъварилъудаса цо квер ккуна, гьелда жаниб Аллагьас къватӀибе бахъана кинабгӀаги лъикӀлъи гьабичӀеб халкъ, гьел цебеккунго чӀегӀераб хъарщиялъул формаялда рукӀана. Гьеб мехалъ Аллагьас гьел рехана зобалазда цебе бугеб гӀумруялъул гӀор абулеб гӀурулъе. Гьел хадуб гӀурухъа къватӀире рахъуна гӀурул чвахиялда жанир рижарал мугьал гӀадин, рихьуларищ нужеда гьел рижулел -хъархъазда яги гъутӀбузда -бакъул нур хадур лъугьун. Цинги - мугь гӀадин рижарал - хъахӀал ва гӀурччинал кьералъул рукӀуна, сипаталда ругел хъахӀал рукӀуна'. АсхӀабзабаз хадуб гьикъана: «Бедуиназул ракьалда гӀухьби хьвадулел гӀадин?» Гьес хадубги абуна: «Гьел хадуб къватӀире рахъана жавгьарал гӀадин, гьезул накабазда рукӀана зобалазул гӀадамазда лъазе бегьулел гордал. Ва гьел руго Аллагьас эркен гьарун, зобалазде лъурал гӀадамал, щибго лъикӀлъи яги кинабгӀаги лъикӀлъи гьабичӀого. Цинги ТӀадегӀанав Аллагьас абуна: «Мун алжаналде лъугьа», - ян. Нужеда бихьараб жо, нужехъ букӀина'. Гьез жаваб кьуна: «Я нижер Рабб, хӀакълъунго Дуца нижее кьуна Дуца киданиги кьечӀеб жо . ччугӀа ракьалда гӀумру гьабулезул бокьарав чиясе'. Аллагьас хадуб абуна: «ХӀакъикъаталдаги- Нижеца дуе хӀадур гьабураб жо гьаб киналдасаго лъикӀаб жо ккола». Гьез нахъеги абуна: «Я Рабб, гьаб киналдасаго лъикӀаб жо щиб бугеб!» Аллагьас жаваб кьуна: «Дир разилъи, дун киданиги дуда ццин бахъинаро», - ян. Муслимица абуна: «Дица гьаб хӀадис цӀалана [ГӀиса бин ХӀаммад Зугба ал Мишри] вугеб бакӀалда шафагӀаталъул хӀакъалъулъ. Дица гьесда абуна: «Дица дудасан гьаб хӀадис щвезабулеб бугин, дуда рагӀун бугин [Лайтс бин СагӀидидасан] [Халид бин Язидидасан] [СагӀид бин Абу ХӀилалидасан] [Заид бин Асламидасан] [Ата бин Ясаридасан] [Абу СагӀид Аль Худридасан] гьес абураб: «Я, нижер Расул Аллагь вихьизе вугищ?» Расулуллагь Саллаллагьу гӀалайгьи ва Салламица гьелъие жаваб кьуна: «РацӀцӀадаб къоялъ бакъуде балагьун дуда кинаб букӀаниги хӀинкъи бугищ?» нижеца жаваб кьола; 'Ууна'. Цинги дица гьеб хӀадис лъугӀизегӀан халат бахъинабуна. Ва гьеб хӀадис ХӀафш бин МайсарахӀил хӀадисалда релълъараб жо ккола. Ва гьес жиндирго рагӀабазда хадуб тӀаде жубана, «кинабгӀаги гӀамал яги лъикӀлъи гьечӀого». Цинги гьезда абуна: «Нужее гӀоло нужеда бихьараб ва гьесда гьединаб букӀараб жо», - ян. Абу СагӀидица абуна: «Дие бачӀана кьоял расалдаса гьитӀинал, хвалчабаздаса кьварарал рукӀин», - ян. Ва Лайс хӀадисалда хъван гьечӀо: «Гьез абуна: «Я нижер Рабб, дуца нижее кьуна дунялалда лъиениги кьолареб жо», - ян. Ва гьелдаса хадуб бугеб предложение. Ва ГӀиса бин ХӀаммад разилъана'. Нилъеда бицун букӀана [Абу Бакар бин Абу Сяибаца] бицун букӀана [Жаъфар бин Ауница] бицун букӀана [ХӀисам бин СагӀдица] нилъеда бицун букӀана [Заид бин Асламица] кӀиабилеб иснадалда релълъараб жо ккола ХӀафш бин Майсарасул хӀадисалда релълъараб, ахирисеб ад предложениялде щвезегӀан руго, ва гьенир руго ад субтрадициял.
Hadith
Imam Muslim : 270
و حَدَّثَنِي هَارُونُ بْنُ سَعِيدٍ الْأَيْلِيُّ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ قَالَ أَخْبَرَنِي مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ يَحْيَى بْنِ عُمَارَةَ قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ يُدْخِلُ اللَّهُ أَهْلَ الْجَنَّةِ الْجَنَّةَ يُدْخِلُ مَنْ يَشَاءُ بِرَحْمَتِهِ وَيُدْخِلُ أَهْلَ النَّارِ النَّارَ ثُمَّ يَقُولُ انْظُرُوا مَنْ وَجَدْتُمْ فِي قَلْبِهِ مِثْقَالَ حَبَّةٍ مِنْ خَرْدَلٍ مِنْ إِيمَانٍ فَأَخْرِجُوهُ فَيُخْرَجُونَ مِنْهَا حُمَمًا قَدْ امْتَحَشُوا فَيُلْقَوْنَ فِي نَهَرِ الْحَيَاةِ أَوْ الْحَيَا فَيَنْبُتُونَ فِيهِ كَمَا تَنْبُتُ الْحِبَّةُ إِلَى جَانِبِ السَّيْلِ أَلَمْ تَرَوْهَا كَيْفَ تَخْرُجُ صَفْرَاءَ مُلْتَوِيَةً و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ ح و حَدَّثَنَا حَجَّاجُ بْنُ الشَّاعِرِ حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ عَوْنٍ أَخْبَرَنَا خَالِدٌ كِلَاهُمَا عَنْ عَمْرِو بْنِ يَحْيَى بِهَذَا الْإِسْنَادِ وَقَالَا فَيُلْقَوْنَ فِي نَهَرٍ يُقَالَ لَهُ الْحَيَاةُ وَلَمْ يَشُكَّا وَفِي حَدِيثِ خَالِدٍ كَمَا تَنْبُتُ الْغُثَاءَةُ فِي جَانِبِ السَّيْلِ وَفِي حَدِيثِ وُهَيْبٍ كَمَا تَنْبُتُ الْحِبَّةُ فِي حَمِئَةٍ أَوْ حَمِيلَةِ السَّيْلِ
Ва дида [ХӀарун бин СагӀид ал-Айлица] бицана нилъеда [Ибну ВахӀбица] гьес абуна, бицана нилъеда [Малик бин Анасица] [Амру бин ЯхӀя бин ГӀумаридасан] гьес абуна, дида [дир инсуда] [Абу СагӀид ал-Худридасан] бицана Аллагьасул Расуласда Аллагьасул саллаллагьу абун букӀанин: алжан, Жиндиего бокьарав чи Жиндирго рахӀматалдалъун гъорлъе восула, жужахӀалъул агьлуги жужахӀалде ритӀула. Цинги Аллагьас абуна: «Балагье нуж, гьезда гьоркьоса нужеда ватарав чиясул рекӀелъ иманалъул горчицаялъул мугь бугеб, цинги гьеб къватӀибе бахъе», - ян. Цинги гьел рухӀараб хӀалалда жужахӀалдаса нахъе гъуна. Гьел рухӀун руго, хадуб гӀумруялъул, яги гӀумруялъул гӀурулъе рехун руго. Цинги гьел рижула пеналъул рахъалда мугь бижараб гӀадин. БихьичӀищ дуда гьев квешав хъахӀав къватӀиве вахъарав куц'. Ва нижеда бицана [Абу Бакр бин Абу Сайбаца] нижеда бицана [Аффан] нижеда [Вугьайбица] бицана. -цогидаб риваяталда абулеб букӀана- Ва нижеда бицун букӀана [ХӀажаж бин аш-Сяирица] бицун букӀана [Амр бин Ауница] бицун букӀана [Халидица] кӀиязго [Амру бин ЯхӀяца] риваят гьабуна гьаб иснадгун, ва кӀиязго абуна: «Цинги гьел рехана лифе абураб гӀурулъе». Ва гьезул цонигияв нахъе къачӀо. Ва Халидил хӀадисалда «КӀудбузда аскӀоб мугь бижулеб гӀадин». Ва Вугьайб хӀадисалда «Как семена растут в пене потопа» абун.
Hadith
Imam Muslim : 271
و حَدَّثَنِي نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ الْجَهْضَمِيُّ حَدَّثَنَا بِشْرٌ يَعْنِي ابْنَ الْمُفَضَّلِ عَنْ أَبِي مَسْلَمَةَ عَنْ أَبِي نَضْرَةَ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَمَّا أَهْلُ النَّارِ الَّذِينَ هُمْ أَهْلُهَا فَإِنَّهُمْ لَا يَمُوتُونَ فِيهَا وَلَا يَحْيَوْنَ وَلَكِنْ نَاسٌ أَصَابَتْهُمْ النَّارُ بِذُنُوبِهِمْ أَوْ قَالَ بِخَطَايَاهُمْ فَأَمَاتَهُمْ إِمَاتَةً حَتَّى إِذَا كَانُوا فَحْمًا أُذِنَ بِالشَّفَاعَةِ فَجِيءَ بِهِمْ ضَبَائِرَ ضَبَائِرَ فَبُثُّوا عَلَى أَنْهَارِ الْجَنَّةِ ثُمَّ قِيلَ يَا أَهْلَ الْجَنَّةِ أَفِيضُوا عَلَيْهِمْ فَيَنْبُتُونَ نَبَاتَ الْحِبَّةِ تَكُونُ فِي حَمِيلِ السَّيْلِ فَقَالَ رَجُلٌ مِنْ الْقَوْمِ كَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَدْ كَانَ بِالْبَادِيَةِ و حَدَّثَنَاه مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَابْنُ بَشَّارٍ قَالَا حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ أَبِي مَسْلَمَةَ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا نَضْرَةَ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِثْلِهِ إِلَى قَوْلِهِ فِي حَمِيلِ السَّيْلِ وَلَمْ يَذْكُرْ مَا بَعْدَهُ
Ва дида бицун букӀана [Нашр бин ГӀали ал-ЖахӀдламица] нилъеда [Бисир] - ай Ибн ал-Муфадллал- [Абу Маслама] [Абу Надлрах] [Абу СагӀид] абун гьес абуна: «Аллагьасул Аварагас саллаллагьу гӀалайгьи васаллагь инбиталлагьу гьениса абуна: гьениб хвезе гьечӀо, чӀаголъизе гьечӀо. Амма жидерго мунагьал сабаблъун яги гъалатӀ сабаблъун жужахӀалъ гӀазаб кьолел чагӀи, Аллагьас гьел рухӀизегӀан чӀвазе руго, хадуб шафагӀат изну кьезе буго, хадуб къокъа-къокъаялда рачун, хадуб гьел алжаналъул гӀоралда тӀиритӀизарулел руго, хадуб гьезда абила: «Я алжаналъул агьлу», - ян. Гьезде лъим рехе. Цинги гьел цӀолбол гӀадин гӀуна ва лъел кӀкӀуй гӀадин лъугьана''. Цинги цо халкъалдаса бихьиназул цояс абуна: «Аллагьасул авараг унго-унголъунги Сахараялъул авлахъалда вугев гӀадин букӀана», - ян. Ва гьеб нижеда хурхараб букӀана [МухӀамад бин ал-Муцанна] ва [Ибн Басысярица] кӀиязго абуна, гьеб нижеда хурхараб букӀана [МухӀамад бин ЖагӀфарица] нижеда хурхараб букӀана [Сюъбаца] [Абу Масламатидаса] гьес абуна: «Дида рагӀана [Абу НадлрахӀ] [Абу СагӀидил] СагӀидидасан вукӀанин. хӀадисал гӀадин, «ЧвахунцӀадалъул пенаялда» абурал рагӀаби. Ва гьелдаса хадуб хӀукму гьес рехсечӀо.
Hadith
Imam Muslim : 272
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ الْحَنْظَلِيُّ كِلَاهُمَا عَنْ جَرِيرٍ قَالَ عُثْمَانُ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَبِيدَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنِّي لَأَعْلَمُ آخِرَ أَهْلِ النَّارِ خُرُوجًا مِنْهَا وَآخِرَ أَهْلِ الْجَنَّةِ دُخُولًا الْجَنَّةَ رَجُلٌ يَخْرُجُ مِنْ النَّارِ حَبْوًا فَيَقُولُ اللَّهُ تَبَارَكَ وَتَعَالَى لَهُ اذْهَبْ فَادْخُلْ الْجَنَّةَ فَيَأْتِيهَا فَيُخَيَّلُ إِلَيْهِ أَنَّهَا مَلْأَى فَيَرْجِعُ فَيَقُولُ يَا رَبِّ وَجَدْتُهَا مَلْأَى فَيَقُولُ اللَّهُ تَبَارَكَ وَتَعَالَى لَهُ اذْهَبْ فَادْخُلْ الْجَنَّةَ قَالَ فَيَأْتِيهَا فَيُخَيَّلُ إِلَيْهِ أَنَّهَا مَلْأَى فَيَرْجِعُ فَيَقُولُ يَا رَبِّ وَجَدْتُهَا مَلْأَى فَيَقُولُ اللَّهُ لَهُ اذْهَبْ فَادْخُلْ الْجَنَّةَ فَإِنَّ لَكَ مِثْلَ الدُّنْيَا وَعَشَرَةَ أَمْثَالِهَا أَوْ إِنَّ لَكَ عَشَرَةَ أَمْثَالِ الدُّنْيَا قَالَ فَيَقُولُ أَتَسْخَرُ بِي أَوْ أَتَضْحَكُ بِي وَأَنْتَ الْمَلِكُ قَالَ لَقَدْ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ضَحِكَ حَتَّى بَدَتْ نَوَاجِذُهُ قَالَ فَكَانَ يُقَالُ ذَاكَ أَدْنَى أَهْلِ الْجَنَّةِ مَنْزِلَةً
Бицен гьабуна нижеда [ГӀусман бин Абу Сяибаца] ва [ИсхӀакъ бин Ибрагьим ал-Ханжалица] кӀиязго бицана [Жариралдаса], [ГӀусманица] абуна, бицана нижеда [Жарир] [Мансуралдаса] [Ибрагьимидаса] [ГӀабидах] [ГӀабдуллагь бин Расуллагьиллагьиллагьил абуна] вукӀанин. абуна: «ХӀакълъунго дида лъала жужахӀалъул гӀадамал щив гьениса ахирисев къватӀиве вахъарав ва гьев ахирисев зобалазул гӀадатияв чилъун лъугьарав, ай жужахӀалдаса къватӀиве лъугьун къватӀиве вахъарав чи, цинги Аллагьас гьесда абуна: «Инеги ун, зобалазде лъугьа», - ян. Цинги гьесда аскӀове вачӀун, гьесда ракӀалде ккана зобал цӀун ругин. Цинги тӀадвуссун вачӀана ва абуна: «Я дир БетӀергьан, дида гьеб цӀун батана», - ян. Гьединлъидал Аллагьас гьесда абуна: «Алжаналде лъугьа», - ян. Цинги гьесда аскӀове вачӀун, гьесда ракӀалде ккана жив гӀорцӀун вугин. Цинги тӀадвуссун вачӀана ва абуна: «Я дир БетӀергьан, дида гьеб цӀун батана», - ян. Гьединлъидал Аллагьас гьесда абуна: «Ине, цинги зобалазде лъугьа, щай гурелъул дуе дунялалда релълъараб ва гьелда релълъараб анцӀго нухалъ щвезе бугелъул, -яги дуе дунялалда релълъараб анцӀго нухалъ щвезе бугелъул-». Гьес абуна: «Дуца дида тӀад хӀелулев вугищ яги мунищ вугев хан?» Хабарчияс абуна: «ХӀакъикъаталдаги дида вихьана Аллагьасул Авараг (с.т.гӀ.в.) жиндирго кьалбал рихьизегӀан велъулев», - ян. Хадубги бицуна: «Ва абула гьев зобалазул гӀадамазда гьоркьоса бищунго гӀодовегӀанав вугин».
Hadith
Imam Muslim : 273
و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَأَبُو كُرَيْبٍ وَاللَّفْظُ لِأَبِي كُرَيْبٍ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَبِيدَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنِّي لَأَعْرِفُ آخَرُ أَهْلِ النَّارِ خُرُوجًا مِنْ النَّارِ رَجُلٌ يَخْرُجُ مِنْهَا زَحْفًا فَيُقَالُ لَهُ انْطَلِقْ فَادْخُلْ الْجَنَّةَ قَالَ فَيَذْهَبُ فَيَدْخُلُ الْجَنَّةَ فَيَجِدُ النَّاسَ قَدْ أَخَذُوا الْمَنَازِلَ فَيُقَالُ لَهُ أَتَذْكُرُ الزَّمَانَ الَّذِي كُنْتَ فِيهِ فَيَقُولُ نَعَمْ فَيُقَالُ لَهُ تَمَنَّ فَيَتَمَنَّى فَيُقَالُ لَهُ لَكَ الَّذِي تَمَنَّيْتَ وَعَشَرَةَ أَضْعَافِ الدُّنْيَا قَالَ فَيَقُولُ أَتَسْخَرُ بِي وَأَنْتَ الْمَلِكُ قَالَ فَلَقَدْ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ضَحِكَ حَتَّى بَدَتْ نَوَاجِذُهُ
Ва нижеда бицана [Абу Бакр бин Абу Сяйбаца] ва [Абу Курайбица] ва Абу Курайбица лафжня кӀиязго абуна, бицана нижеда [Абу Муавияца] [ал-Аъмасидаса] [Ибрагьималдаса] [ГӀабидаца] [ГӀабдуллагьасдаса] гьес абуна: «Аллагьас абуна: «Аллагьас абуна: жужахӀалъул гӀадамал, гьелдаса ахирисел къватӀире рахъунел. жужахӀ, ай хъирщун къватӀиве вахъарав чи. Цинги гьесда абуна: «Инеги ун, цинги зобалазде лъугьа», - ян. Нахъеги абуна: «Цинги ана, цинги зобалазде лъугьана, жиндир бакӀ гӀадамаз ккун букӀин батизегӀан», - ян. Цинги гьесда гьикъана: «РакӀалда бугищ мун кинаб заманалда вукӀаравали? — Гьес жаваб кьуна: «У». Цинги гьесда абуна: «Макьу! — Гьедин анищ ккана гьесие. Цинги гьесда абуна: «Дуе щвана дуца анищ гьабураб жоги, анцӀго нухалъ дунялги», - ян. Гьес абуна: «Цинги гьес абуна: «Дуца дида тӀад хӀелулев вугищ, Мун ПарччахӀ вугониги», - ян. Хабарчияс абуна: «ХӀакъикъаталдаги дида вихьана Аллагьасул авараг с.т.гӀ.в.
Hadith
Imam Muslim : 274
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا عَفَّانُ بْنُ مُسْلِمٍ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ حَدَّثَنَا ثَابِتٌ عَنْ أَنَسٍ عَنْ ابْنِ مَسْعُودٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ آخِرُ مَنْ يَدْخُلُ الْجَنَّةَ رَجُلٌ فَهْوَ يَمْشِي مَرَّةً وَيَكْبُو مَرَّةً وَتَسْفَعُهُ النَّارُ مَرَّةً فَإِذَا مَا جَاوَزَهَا الْتَفَتَ إِلَيْهَا فَقَالَ تَبَارَكَ الَّذِي نَجَّانِي مِنْكِ لَقَدْ أَعْطَانِي اللَّهُ شَيْئًا مَا أَعْطَاهُ أَحَدًا مِنْ الْأَوَّلِينَ وَالْآخِرِينَ فَتُرْفَعُ لَهُ شَجَرَةٌ فَيَقُولُ أَيْ رَبِّ أَدْنِنِي مِنْ هَذِهِ الشَّجَرَةِ فَلِأَسْتَظِلَّ بِظِلِّهَا وَأَشْرَبَ مِنْ مَائِهَا فَيَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ يَا ابْنَ آدَمَ لَعَلِّي إِنَّ أَعْطَيْتُكَهَا سَأَلْتَنِي غَيْرَهَا فَيَقُولُ لَا يَا رَبِّ وَيُعَاهِدُهُ أَنْ لَا يَسْأَلَهُ غَيْرَهَا وَرَبُّهُ يَعْذِرُهُ لِأَنَّهُ يَرَى مَا لَا صَبْرَ لَهُ عَلَيْهِ فَيُدْنِيهِ مِنْهَا فَيَسْتَظِلُّ بِظِلِّهَا وَيَشْرَبُ مِنْ مَائِهَا ثُمَّ تُرْفَعُ لَهُ شَجَرَةٌ هِيَ أَحْسَنُ مِنْ الْأُولَى فَيَقُولُ أَيْ رَبِّ أَدْنِنِي مِنْ هَذِهِ لِأَشْرَبَ مِنْ مَائِهَا وَأَسْتَظِلَّ بِظِلِّهَا لَا أَسْأَلُكَ غَيْرَهَا فَيَقُولُ يَا ابْنَ آدَمَ أَلَمْ تُعَاهِدْنِي أَنْ لَا تَسْأَلَنِي غَيْرَهَا فَيَقُولُ لَعَلِّي إِنْ أَدْنَيْتُكَ مِنْهَا تَسْأَلُنِي غَيْرَهَا فَيُعَاهِدُهُ أَنْ لَا يَسْأَلَهُ غَيْرَهَا وَرَبُّهُ يَعْذِرُهُ لِأَنَّهُ يَرَى مَا لَا صَبْرَ لَهُ عَلَيْهِ فَيُدْنِيهِ مِنْهَا فَيَسْتَظِلُّ بِظِلِّهَا وَيَشْرَبُ مِنْ مَائِهَا ثُمَّ تُرْفَعُ لَهُ شَجَرَةٌ عِنْدَ بَابِ الْجَنَّةِ هِيَ أَحْسَنُ مِنْ الْأُولَيَيْنِ فَيَقُولُ أَيْ رَبِّ أَدْنِنِي مِنْ هَذِهِ لِأَسْتَظِلَّ بِظِلِّهَا وَأَشْرَبَ مِنْ مَائِهَا لَا أَسْأَلُكَ غَيْرَهَا فَيَقُولُ يَا ابْنَ آدَمَ أَلَمْ تُعَاهِدْنِي أَنْ لَا تَسْأَلَنِي غَيْرَهَا قَالَ بَلَى يَا رَبِّ هَذِهِ لَا أَسْأَلُكَ غَيْرَهَا وَرَبُّهُ يَعْذِرُهُ لِأَنَّهُ يَرَى مَا لَا صَبْرَ لَهُ عَلَيْهَا فَيُدْنِيهِ مِنْهَا فَإِذَا أَدْنَاهُ مِنْهَا فَيَسْمَعُ أَصْوَاتَ أَهْلِ الْجَنَّةِ فَيَقُولُ أَيْ رَبِّ أَدْخِلْنِيهَا فَيَقُولُ يَا ابْنَ آدَمَ مَا يَصْرِينِي مِنْكَ أَيُرْضِيكَ أَنْ أُعْطِيَكَ الدُّنْيَا وَمِثْلَهَا مَعَهَا قَالَ يَا رَبِّ أَتَسْتَهْزِئُ مِنِّي وَأَنْتَ رَبُّ الْعَالَمِينَ فَضَحِكَ ابْنُ مَسْعُودٍ فَقَالَ أَلَا تَسْأَلُونِي مِمَّ أَضْحَكُ فَقَالُوا مِمَّ تَضْحَكُ قَالَ هَكَذَا ضَحِكَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالُوا مِمَّ تَضْحَكُ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ مِنْ ضِحْكِ رَبِّ الْعَالَمِينَ حِينَ قَالَ أَتَسْتَهْزِئُ مِنِّي وَأَنْتَ رَبُّ الْعَالَمِينَ فَيَقُولُ إِنِّي لَا أَسْتَهْزِئُ مِنْكَ وَلَكِنِّي عَلَى مَا أَشَاءُ قَادِرٌ
Бицана нижеда [Абу Бакр бин Абу Сяибаца] бицана нижеда [Аффан бин Муслимица] бицана нижеда [ХӀаммад бин Саламаца] бицана нижеда [Цабитица] [Анас] [Ибн МасгӀудидаса], Аллагьасул Расулас саллаллагьу гӀалайгьи васаллям абун букӀана: «Ахирисеб чиясда цо-цо чияс, эн суждаялда вукӀана, цо-цо мехалъ жужахӀалъул цӀаялъ гьев гьуин гьавулаан. Гьенисан ун хадуб, цӀадудехун вуссун, гьес абуна: «Дун нужедаса хвасар гьавурав Аллагьасе рецц буго», - ян. Аллагьас дие кьуна тӀоцересезеги ахирисазеги киданиги кьечӀеб жо». Цинги гьесие гъветӀ борхизабуна, цинги гьес абуна: «Я дир Рабб, гьаб гъветӀ дида аскӀобе баче, гьелъул сипаталда дица рахӀат хвезабизе ва гьелъул лъим гьекъезе», - ян. Цинги Аллагьас абуна: «Я Адамил вас, батила дица дуе гьеб кьуни, дуца Дидаса цогидаб жо гьаризе хӀакъикъаталдаги», - ян. Гьединлъидал гьес жаваб кьуна: «ГьечӀо, дир БетӀергьан». Цинги гьес Аллагьасда рагӀи кьун буго гьеб гуреб тӀокӀаб жо гьаризе гьечӀилан. Гьеб заманалда жаниб гьесул Раббица гьесие багьана кьуна, щай гурелъул гьесда бихьана чӀванкъотӀун хӀехьезе кӀолареб жо. Цинги гьеб гъветӀ гьесда аскӀобе бачана, ва гьес гьелъул сипаталда лъалхъи гьабуна ва гьелъул лъим гьекъана. Цинги цоги гъветӀ бахъана, тӀоцебесебалдаса лъикӀаб. Гьединлъидал гьес абуна: «Я дир БетӀергьан, гьаб гъветӀ дихъе гӀагар гьабе, дица гьелъул лъим гьекъезе ва гьелъул сипаталда жаниб лъугьине, дица Дуда батӀияб гьариларо», - ян. Гьединлъидал Аллагьас абуна: «Я Адамил вас, дуца Дие рагӀи кьун букӀинчӀищ тӀокӀаб жо гьаричӀого тезе», - ян. Цинги Аллагьас нахъеги абуна: «Батила, дица гьеб духъе гӀагар гьабуни, дуца цогидаб жо гьаризе», - ян. Цинги гьес рагӀи кьуна гьеб гуреб жо Аллагьасда гьаризе гьечӀилан. Гьеб заманалда жаниб гьесул БетӀергьанас гьесие багьана кьуна, щайгурелъул гьесда бихьана живго жинцаго кквезе кӀолареб жо. Цинги Аллагьас гьеб гъветӀ гьесда аскӀобе бачана, гьелъул сипаталда жанив лъугьине, гьелъул лъим гьекъезе. Цинги гьесие зобалазул кавудахъ цоги гъветӀ бахъана. ГъотӀо кӀияздагоса берцинаб буго. Цинги гьес абуна: «Я дир БетӀергьан, гьаб гъветӀ дида аскӀобе баче, гьелъул сипаталда дун ракъизе ва гьелъул лъим гьекъезе, тӀокӀаб дица дуда щибго гьариларо», - ян. Гьединлъидал Аллагьас абуна: «Я Адамил вас, дуца Дие рагӀи кьун букӀинчӀищ дидаса тӀокӀаб жо гьаричӀого тезе», - ян. Гьес жаваб кьуна: «У, хӀакъаб буго, я дир БетӀергьан», - ян. Гьаб нухалъ дица дуда тӀокӀаб щибго гьикъиларо." Гьеб заманалда жаниб дур Раббица гьесие багьана кьуна, щай гурелъул гьесда бихьана гьесда жаниб жиндирго рес гьечӀеб жо. Цинги Аллагьас гьеб гьесде гӀагар гьабуна. Аллагьас гьев жиндихъего гӀагар гьавураб мехалъ, гьесда рагӀана зобалазул агьлуялъул гьаркьал. гьикъулеб букӀана Дида нахъеги.Дуца дунялги гьелда релъараб жоги кьуни, гьес жаваб кьуна: «Я дир Рабб, мун дунялалъул Рабб вугониги», - ян. МасгӀудица абуна: «Гьедин Аллагьасул Расул саллагьу гӀалайгьи велъана», - ян. нужер, амма дида кӀола диего бокьараб гьабизе''.
Hadith
Imam Muslim : 275
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَبِي بُكَيْرٍ حَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ سُهَيْلِ بْنِ أَبِي صَالِحٍ عَنْ النُّعْمَانِ بْنِ أَبِي عَيَّاشٍ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ أَدْنَى أَهْلِ الْجَنَّةِ مَنْزِلَةً رَجُلٌ صَرَفَ اللَّهُ وَجْهَهُ عَنْ النَّارِ قِبَلَ الْجَنَّةِ وَمَثَّلَ لَهُ شَجَرَةً ذَاتَ ظِلٍّ فَقَالَ أَيْ رَبِّ قَدِّمْنِي إِلَى هَذِهِ الشَّجَرَةِ أَكُونُ فِي ظِلِّهَا وَسَاقَ الْحَدِيثَ بِنَحْوِ حَدِيثِ ابْنِ مَسْعُودٍ وَلَمْ يَذْكُرْ فَيَقُولُ يَا ابْنَ آدَمَ مَا يَصْرِينِي مِنْكَ إِلَى آخِرِ الْحَدِيثِ وَزَادَ فِيهِ وَيُذَكِّرُهُ اللَّهُ سَلْ كَذَا وَكَذَا فَإِذَا انْقَطَعَتْ بِهِ الْأَمَانِيُّ قَالَ اللَّهُ هُوَ لَكَ وَعَشَرَةُ أَمْثَالِهِ قَالَ ثُمَّ يَدْخُلُ بَيْتَهُ فَتَدْخُلُ عَلَيْهِ زَوْجَتَاهُ مِنْ الْحُورِ الْعِينِ فَتَقُولَانِ الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي أَحْيَاكَ لَنَا وَأَحْيَانَا لَكَ قَالَ فَيَقُولُ مَا أُعْطِيَ أَحَدٌ مِثْلَ مَا أُعْطِيتُ
Бицана нижеда [Абу Бакр бин Абу Сяибаца] бицана нижеда [ЯхӀя бин Абу Букаирица] нижеда бицана [Зухайр бин МухӀамадица] [Сухайл бин Абу СалихӀ] [ан-Нуъман бин Абу Айяси] [Абу СагӀид аль-Худриясул] Аллагьасдаса: — ХӀакълъунго, алжаналъул агьлуялъул даражаялъул рахъалъ бищун гӀодоре ккарал руго жужахӀалдаса гьурмал руссинарурал чагӀи. зобалаздехун ун, Аллагьас гьесие сипат гьабуна сипат бугеб гъветӀ букӀиналъул. Цинги гьев чияс абуна: «Я дир БетӀергьан, дун гъотӀода аскӀове ваче, гьелъул сипаталда дун вукӀине», - ян. Цинги гьес гьаб хӀадис рехсана жив зобалазде лъугьиналъул ва жиндирго мурадазул хӀакъалъулъ, ахиралда гьес абизегӀан: «Жиндир мурадал тӀокӀал лъугӀараб мехалъ, цинги Аллагьас гьесда абула: «Гьаб дуеги гьаб анцӀго заманалъеги», - ян. Расулуллагь шаллагьу гӀалайгьи васалламица халат бахъинабуна: «Цинги гьев чи жиндирго рокъове -зобалазда- лъугьана, гьелдаса хадуб кӀиявго малаикасда гьоркьоса гьесул кӀиго чӀужу гьесда дандчӀвазе лъугьана. КӀиязго абуна: «Нижее гӀоло дуе гӀумру кьурав, дуе гӀоло нижее гӀумру кьурав Аллагьасе рецц буго», - ян. Аллагьасул Расулас абуна: «Дов чияс абуна: «Аллагьас дие кьураб сайгъат гӀадаб сайгъат лъиениги щвечӀин», - ян.
Hadith
Imam Muslim : 276
حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ عَمْرٍو الْأَشْعَثِيُّ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ مُطَرِّفٍ وَابْنِ أَبْجَرَ عَنْ الشَّعْبِيِّ قَالَ سَمِعْتُ الْمُغِيرَةَ بْنَ شُعْبَةَ رِوَايَةً إِنْ شَاءَ اللَّهُ ح و حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ حَدَّثَنَا مُطَرِّفُ بْنُ طَرِيفٍ وَعَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ سَعِيدٍ سَمِعَا الشَّعْبِيَّ يُخْبِرُ عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ قَالَ سَمِعْتُهُ عَلَى الْمِنْبَرِ يَرْفَعُهُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ و حَدَّثَنِي بِشْرُ بْنُ الْحَكَمِ وَاللَّفْظُ لَهُ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ حَدَّثَنَا مُطَرِّفٌ وَابْنُ أَبْجَرَ سَمِعَا الشَّعْبِيَّ يَقُولُ سَمِعْتُ الْمُغِيرَةَ بْنَ شُعْبَةَ يُخْبِرُ بِهِ النَّاسَ عَلَى الْمِنْبَرِ قَالَ سُفْيَانُ رَفَعَهُ أَحَدُهُمَا أُرَاهُ ابْنَ أَبْجَرَ قَالَ سَأَلَ مُوسَى رَبَّهُ مَا أَدْنَى أَهْلِ الْجَنَّةِ مَنْزِلَةً قَالَ هُوَ رَجُلٌ يَجِيءُ بَعْدَ مَا أُدْخِلَ أَهْلُ الْجَنَّةِ الْجَنَّةَ فَيُقَالُ لَهُ ادْخُلْ الْجَنَّةَ فَيَقُولُ أَيْ رَبِّ كَيْفَ وَقَدْ نَزَلَ النَّاسُ مَنَازِلَهُمْ وَأَخَذُوا أَخَذَاتِهِمْ فَيُقَالُ لَهُ أَتَرْضَى أَنْ يَكُونَ لَكَ مِثْلُ مُلْكِ مَلِكٍ مِنْ مُلُوكِ الدُّنْيَا فَيَقُولُ رَضِيتُ رَبِّ فَيَقُولُ لَكَ ذَلِكَ وَمِثْلُهُ وَمِثْلُهُ وَمِثْلُهُ وَمِثْلُهُ فَقَالَ فِي الْخَامِسَةِ رَضِيتُ رَبِّ فَيَقُولُ هَذَا لَكَ وَعَشَرَةُ أَمْثَالِهِ وَلَكَ مَا اشْتَهَتْ نَفْسُكَ وَلَذَّتْ عَيْنُكَ فَيَقُولُ رَضِيتُ رَبِّ قَالَ رَبِّ فَأَعْلَاهُمْ مَنْزِلَةً قَالَ أُولَئِكَ الَّذِينَ أَرَدْتُ غَرَسْتُ كَرَامَتَهُمْ بِيَدِي وَخَتَمْتُ عَلَيْهَا فَلَمْ تَرَ عَيْنٌ وَلَمْ تَسْمَعْ أُذُنٌ وَلَمْ يَخْطُرْ عَلَى قَلْبِ بَشَرٍ قَالَ وَمِصْدَاقُهُ فِي كِتَابِ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ { فَلَا تَعْلَمُ نَفْسٌ مَا أُخْفِيَ لَهُمْ مِنْ قُرَّةِ أَعْيُنٍ } الْآيَةَ حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ الْأَشْجَعِيُّ عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ أَبْجَرَ قَالَ سَمِعْتُ الشَّعْبِيَّ يَقُولُ سَمِعْتُ الْمُغِيرَةَ بْنَ شُعْبَةَ يَقُولُا عَلَى الْمِنْبَرِ إِنَّ مُوسَى عَلَيْهِ السَّلَام سَأَلَ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ عَنْ أَخَسِّ أَهْلِ الْجَنَّةِ مِنْهَا حَظًّا وَسَاقَ الْحَدِيثَ بِنَحْوِهِ
Бицана нижеда [СагӀид бин Амру Аль Асияци] нижеда бицана [Суфьян бин Уяйнаца] [МутӀариф] ва [Ибну Абжар] [Аш СягӀби] гьес абуна; Дида рагӀана [Ал МугӀира бин СюгӀбадасан] Аллагьас хъван батани, риваяталда. -цогидаб къагӀидаялъ абулеб букӀана- Ва нижеда бицун букӀана [Ибн Абу ГӀумарица] нижеда бицун букӀана [Суфьяница] нижеда бицун букӀана [МутӀариф бин Тариф] ва [ГӀабдул Малик бин СагӀид] гьезда кӀияздаго рагӀана [Аш СягӀби] хабар [Аль МугӀира бин СюгӀбада] гьес абуна: «Дида гьесда рагӀана пуллагьуллагь шагьудиясда гӀалайгьи васаллам, гьес абуна; Ва дида [Бисир бин Аль ХӀакамида] ва гьесул лафадзида бицана, нижеда [Суфьян бин Уяйнаца] бицана нижеда [МутӀарифида] ва [Ибну Абжарида] кӀияздаго рагӀана [Аш СягӀбида] абулеб; Дида рагӀана [Ал МугӀира бин СюгӀайбица] минбаралда гьеб хӀадис вагӀза гьабулеб -Суфьяница абуна; Дида ккола гьел кӀиязулго цояс, ай Ибн Абжарица гьеб Аварагасухъе кьун букӀанин - гьес абуна: «Мусаца жиндирго БетӀергьанасда гьикъана: «Даражаялъул рахъалъ бищунго гӀодоре ккарал алжаналъул агьлуялъул кинал хасиятал ругел?» — Аллагьас жаваб кьуна: «Гьев вуго алжаналъул гӀадамал алжаналде лъугьун хадуб вачӀунев чи, цинги гьев чиясда абила: «Алжаналде лъугьа! — Гьев чияс жаваб кьуна: «Я дир Рабб, кин дун жаниве лъугьине кколев, гьез цебеккунго жидерго бакӀалги росун, жидерго бутӀаги босун букӀаго? — Цинги гьесда абуна: «Дунялалъул парччахӀзабазда гьоркьоса парччахӀ гӀадин, ПарччахӀлъи ирсалъе щвезе бокьун бугищ дуе? — Гьев чияс жаваб кьуна: «Дун разияв вуго, я дир БетӀергьан». Раббица абуна: «Гьеб дур бутӀа плюс гьедин, плюс гьедин, плюс гьедин, -плюс гьедин-». Щуабилеб нухалъ гьев чияс абуна: «Дун разияв вуго, я дир БетӀергьан», - ян. Раббица абуна: «Гьаб дур бутӀа анцӀго нухалъ цӀикӀкӀун тӀаде жубан», - ян. Ва дуе бокьараб жо щола ва дур беразе гьеб бокьула'. Гьев чияс абуна: «Дун разияв вуго, я дир БетӀергьан», - ян. Мусаца абуна: '-Бищунго тӀадегӀанаб хъулухъалда вугев чиясул къисмат щиб? — Раббица жаваб кьуна: «Дол, Дир тӀаса рищарал, Дир кодор руго жидерго машгьурлъи, дица къала -гьеб машгьурлъи-, гьеб киданиги бералда бихьичӀо, гӀиналда рагӀичӀо ва рекӀелъ квер хъвачӀо». Хабарчияс абуна: «Далил батула Аллагьасул Каламалда: «Лъиданиги лъаларо ралагьун чӀарал батӀи-батӀиял нигӀматал, гьезие кирилъун рихьизе берцинал-» -С. Ас-СаждахӀ: 17-'. Нижеда бицун букӀана [Абу Курайбица] нижеда бицун букӀана [ГӀубайдуллагь бин Аль АшжагӀица] [ГӀабдул Малик бин Абжарица], гьес абуна, дида рагӀана [Аш СягӀбица] гьес абулеб, дида рагӀана [Аль МугӀира бин СюгӀбаца] гьес минбаралда абулеб, «ХӀакъикъаталдаги, Мусаца цо нухалъ Аллагьасул ваззаавенил хӀакъалъулъ абизе ккола. баракаталъул бищун дагьаб бутӀа....Ва гьес гьадинаб хӀадисги рехсана'.
Hadith
Imam Muslim : 277
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ الْمَعْرُورِ بْنِ سُوَيْدٍ عَنْ أَبِي ذَرٍّ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنِّي لَأَعْلَمُ آخِرَ أَهْلِ الْجَنَّةِ دُخُولًا الْجَنَّةَ وَآخِرَ أَهْلِ النَّارِ خُرُوجًا مِنْهَا رَجُلٌ يُؤْتَى بِهِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ فَيُقَالُ اعْرِضُوا عَلَيْهِ صِغَارَ ذُنُوبِهِ وَارْفَعُوا عَنْهُ كِبَارَهَا فَتُعْرَضُ عَلَيْهِ صِغَارُ ذُنُوبِهِ فَيُقَالُ عَمِلْتَ يَوْمَ كَذَا وَكَذَا كَذَا وَكَذَا وَعَمِلْتَ يَوْمَ كَذَا وَكَذَا كَذَا وَكَذَا فَيَقُولُ نَعَمْ لَا يَسْتَطِيعُ أَنْ يُنْكِرَ وَهُوَ مُشْفِقٌ مِنْ كِبَارِ ذُنُوبِهِ أَنْ تُعْرَضَ عَلَيْهِ فَيُقَالُ لَهُ فَإِنَّ لَكَ مَكَانَ كُلِّ سَيِّئَةٍ حَسَنَةً فَيَقُولُ رَبِّ قَدْ عَمِلْتُ أَشْيَاءَ لَا أَرَاهَا هَا هُنَا فَلَقَدْ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ضَحِكَ حَتَّى بَدَتْ نَوَاجِذُهُ و حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ وَوَكِيعٌ ح و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ ح و حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ كِلَاهُمَا عَنْ الْأَعْمَشِ بِهَذَا الْإِسْنَادِ
Бицана нижеда [МухӀамад бин ГӀабдуллагь бин Нумаирица] бицана нижеда [дир инсуца] бицана нижеда [ал-Аъмасица] [ал-Маърур бин Сувайдида] [Абу Зарралдаса] гьес абуна: «Расулуллагь саллаллагьу гӀалайгьи васаллам абуна: «ХӀакъикъаталдаги, дида лъала гьев гӀадамал ругел гӀадамал гьелдаса ахирисел къватӀире рахъарал, ай къиямасеб къоялъ вачине вугев чи - букӀинесеб заманалде. Рабб-, цинги гьесда абуна: «Гьесда гьитӀинал мунагьал рихье, чӀахӀиял мунагьал рацӀцӀа», - ян. Цинги загьирлъана гьесул гӀисинал мунагьал. Цинги гьесда абун буго: «Дуца гьадинаб, гьадинаб, гьадинаб гьабуна», - ян. Ва дуца гьедин, гьедин, гьедин гьабуна цо къоялъ». Цинги гьес жаваб кьуна: «У», - ян. Гьесда инкар гьабизе кӀвечӀо, гьес гьарана жиндирго кӀудиял мунагьал жинда тӀад загьирлъизе гурхӀел гьабеян. Цинги гьесда абуна: «ХӀакъикъаталдаги дуда батана квешлъи лъикӀлъиялде сверулеб бакӀ», - ян. Цинги гьес абуна: «Я дир Рабби, хӀакъикъаталдаги дица гьабуна гьаниб садакъаялъул хъвай-хъвагӀаязда бихьулареб жо», - ян. Хабарчияс абуна: «ХӀакълъунго, дида вихьана Аллагьасул авараг велъулев, гьесул кьалбал рихьизегӀан», - ян. Ва нижеда бицана [Ибну Нумаирица] нижеда бицана [Абу Муавияца] ва [Вакиъ] -цоги риваяталда гьеб рехсон букӀана- Ва нижеда бицана [Абу Бакр бин Абу Сайбаца] нижеда [Вакиъ] бицана. -цогидаб риваяталда хъван букӀана- Ва нижеда бицана [Абу Курайбица] нижеда [Абу Муавияца] бицана [Абу Муавияца] кӀиялго риваятаздасан [ал-Аъмасидаса] гьаб иснадгун.
Hadith
Imam Muslim : 278
حَدَّثَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ سَعِيدٍ وَإِسْحَقُ بْنُ مَنْصُورٍ كِلَاهُمَا عَنْ رَوْحٍ قَالَ عُبَيْدُ اللَّهِ حَدَّثَنَا رَوْحُ بْنُ عُبَادَةَ الْقَيْسِيُّ حَدَّثَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ قَالَ أَخْبَرَنِي أَبُو الزُّبَيْرِ أَنَّهُ سَمِعَ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ يُسْأَلُ عَنْ الْوُرُودِ فَقَالَ نَجِيءُ نَحْنُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ عَنْ كَذَا وَكَذَا انْظُرْ أَيْ ذَلِكَ فَوْقَ النَّاسِ قَالَ فَتُدْعَى الْأُمَمُ بِأَوْثَانِهَا وَمَا كَانَتْ تَعْبُدُ الْأَوَّلُ فَالْأَوَّلُ ثُمَّ يَأْتِينَا رَبُّنَا بَعْدَ ذَلِكَ فَيَقُولُ مَنْ تَنْظُرُونَ فَيَقُولُونَ نَنْظُرُ رَبَّنَا فَيَقُولُ أَنَا رَبُّكُمْ فَيَقُولُونَ حَتَّى نَنْظُرَ إِلَيْكَ فَيَتَجَلَّى لَهُمْ يَضْحَكُ قَالَ فَيَنْطَلِقُ بِهِمْ وَيَتَّبِعُونَهُ وَيُعْطَى كُلُّ إِنْسَانٍ مِنْهُمْ مُنَافِقٍ أَوْ مُؤْمِنٍ نُورًا ثُمَّ يَتَّبِعُونَهُ وَعَلَى جِسْرِ جَهَنَّمَ كَلَالِيبُ وَحَسَكٌ تَأْخُذُ مَنْ شَاءَ اللَّهُ ثُمَّ يُطْفَأُ نُورُ الْمُنَافِقِينَ ثُمَّ يَنْجُو الْمُؤْمِنُونَ فَتَنْجُو أَوَّلُ زُمْرَةٍ وُجُوهُهُمْ كَالْقَمَرِ لَيْلَةَ الْبَدْرِ سَبْعُونَ أَلْفًا لَا يُحَاسَبُونَ ثُمَّ الَّذِينَ يَلُونَهُمْ كَأَضْوَإِ نَجْمٍ فِي السَّمَاءِ ثُمَّ كَذَلِكَ ثُمَّ تَحِلُّ الشَّفَاعَةُ وَيَشْفَعُونَ حَتَّى يَخْرُجَ مِنْ النَّارِ مَنْ قَالَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَكَانَ فِي قَلْبِهِ مِنْ الْخَيْرِ مَا يَزِنُ شَعِيرَةً فَيُجْعَلُونَ بِفِنَاءِ الْجَنَّةِ وَيَجْعَلُ أَهْلُ الْجَنَّةِ يَرُشُّونَ عَلَيْهِمْ الْمَاءَ حَتَّى يَنْبُتُوا نَبَاتَ الشَّيْءِ فِي السَّيْلِ وَيَذْهَبُ حُرَاقُهُ ثُمَّ يَسْأَلُ حَتَّى تُجْعَلَ لَهُ الدُّنْيَا وَعَشَرَةُ أَمْثَالِهَا مَعَهَا
Бицун бугищ дида [ГӀубайдуллагь бин СагӀидица] ва [ИсхӀакъ бин Маншурица] кӀиязго [Раух] риваят гьабураб [ГӀубайдуллагьица] абуна, бицун бугила нилъеда [Раух бин Убада ал-Къайсица] бицун бугила нилъеда [Ибн Джурайджица] гьес абуна, дида [Абу аз-Зубайрида] бицун буго гьес бисурдалъул хӀакъалъулъ [Абу аз-Зубайрида] бисуралъул хӀакъалъулъ. ахираталда. Гьединлъидал гьес жаваб кьуна: «Ниж къиямасеб къоялъ гьадинги гьадинги рахъинарула», - ян. Балагье! Инсанасда тӀад щиб бугеб? Цинги халкъ ахӀана жидерго аллагьзабигун ва цебе гьез сужда гьабулел рукӀарал жалгун цадахъ, иргаялда. Гьелдаса хадуб нижер Рабби нижехъе вачӀана ва абуна: «Нуж лъил ралагьун чӀун ругел? — Гьединлъидал гьез жаваб кьуна: «Ниж нижерго Раббихъ балагьун чӀун руго», - ян. Аллагьас абула: «Дун вуго нужер Рабб», - ян. Гьез абуна: «Нижеда Мун цин вихьизегӀан», - ян. Гьезда бихьана Рабб велъулев вукӀин'. Жабирица хадубги абуна: «Цинги Аллагьас гьел рачун ана, гьелги гьесда хадур ана», - ян. Гьезул щивасе, мунапикъ вукӀа, муъминчи вукӀа, кьезе бугила Нур. Цинги гьел жужахӀалъул кьодасан нуралда хадур ана. Гьелда тӀад руго Аллагьасе бокьарав чи кквезе рес кьолел цӀулал хъарщалги зазги. Цинги мунапикъзабазул нур свинабуна, муъминзаби хвасарлъун рукӀаго. Баркула тӀоцебесеб къокъаялда цӀураб моцӀ гӀадин гьурмал гвангъарал, рикӀкӀен гьечӀого анкьго азарго чи. Цинги хадусел гӀадамал рукӀана зобалазда ругел цӀвабзазул гвангъи гӀадин ва гь.ц. Цинги шафагӀат гьабизе изну кьола. Гьезги гьарула шафагӀат, жужахӀалдаса къватӀире рахъинелъун, ай «Лаа Илагьа Иллаагьау - Аллагь гурони - гӀибадат гьабизе мустахӀикъав аллагь гьечӀо» абулел чагӀи, цебе гьесул рекӀелъ букӀана цӀоросаролъул мугь гӀадаб къвакӀараб лъикӀлъи. Гьел лъела Зобалазул азбаралда, хадуб Зобалазул ГӀалимзабаз гьезда лъим тӀезе бугила, лъим бачӀун хадуб гъветӀ бижараб гӀадин гьезул гьан гӀезегӀан, бухӀи тӀагӀинегӀан. Цинги гьес -ахирисев чияс гьарана-, дунялги анцӀго нухалъ цӀикӀкӀунги гьесие кьун букӀине'.
Hadith
Imam Muslim : 279
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ عَمْرٍو سَمِعَ جَابِرًا يَقُولُا سَمِعَهُ مِنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِأُذُنِهِ يَقُولُ إِنَّ اللَّهَ يُخْرِجُ نَاسًا مِنْ النَّارِ فَيُدْخِلَهُمْ الْجَنَّةَ
Бицана нижеда [Абу Бакр бин Абу Сяйбаца] бицана [Суфьян бин Уяйнаца] [Амруялдаса] гьесда рагӀана [Жабирида] жиндирго гӀундуздалъун аварагасдасан рагӀараб жо бицунеб, гьес абуна: «ХӀакъикъаталдаги, Аллагьас гьездаса къватӀире рахъана цо къадар гӀадамал, Аллагьас гьездаса парапут гьабуна».
Hadith
Imam Muslim : 280
حَدَّثَنَا أَبُو الرَّبِيعِ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ قَالَ قُلْتُ لِعَمْرِو بْنِ دِينَارٍ أَسَمِعْتَ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ يُحَدِّثُ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ اللَّهَ يُخْرِجُ قَوْمًا مِنْ النَّارِ بِالشَّفَاعَةِ قَالَ نَعَمْ
Нижее [Абу ар-Рабияс] бицана нижее [ХӀаммад бин Заидица] гьес абуна: «Дица [Амру бин Динарида] абуна: «Дуда рагӀанищ [Жабир бин ГӀабдуллагьица] Аллагьасул Аварагасул хӀадис бицунеб: «ХӀакъикъаталдаги, Аллагьас халкъгун цадахъ къватӀиве вахъана? ' Амруца жаваб кьуна: 'У''.
