Imam Muslim (الامام مسلم) - 5362 Hadith
Hadith
Imam Muslim : 261
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ يَزِيدَ بْنِ إِبْرَاهِيمَ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ شَقِيقٍ عَنْ أَبِي ذَرٍّ قَالَ سَأَلْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هَلْ رَأَيْتَ رَبَّكَ قَالَ نُورٌ أَنَّى أَرَاهُ
Ба мо [Абу Бакр бин Абу Шайба] ба мо [Воки] нақл кардааст аз [Язид бин Иброҳим] аз [Қатода] аз [Абдуллоҳ бин Шақиқ] аз [Абу Зарр] гуфт: «Ман аз Паёмбари Худо (саллаллоҳу алайҳи ва саллам) пурсидам: «Оё Парвардигоратро дидаӣ?» Ӯ ҷавоб дод: «Танҳо нур, чӣ гуна ман Ӯро бубинам».
Hadith
Imam Muslim : 262
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا مُعَاذُ بْنُ هِشَامٍ حَدَّثَنَا أَبِي ح و حَدَّثَنِي حَجَّاجُ بْنُ الشَّاعِرِ حَدَّثَنَا عَفَّانُ بْنُ مُسْلِمٍ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ كِلَاهُمَا عَنْ قَتَادَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ شَقِيقٍ قَالَ قُلْتُ لِأَبِي ذَرٍّ لَوْ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَسَأَلْتُهُ فَقَالَ عَنْ أَيِّ شَيْءٍ كُنْتَ تَسْأَلُهُ قَالَ كُنْتُ أَسْأَلُهُ هَلْ رَأَيْتَ رَبَّكَ قَالَ أَبُو ذَرٍّ قَدْ سَأَلْتُ فَقَالَ رَأَيْتُ نُورًا
Ба мо хабар додааст [Муҳаммад бин Басиёр] ба мо хабар додааст [Муъоз бин Ҳишом] ба мо хабар додааст [падарам]. -дар ривояти дигар омадааст - Ва пас аз он ки [Ҳаҷҷоҷ бин аш-Шайъир] ба мо хабар додааст [Аффон бин Муслим] ба мо хабар додааст [Ҳаммом] ҳарду аз [Қатода] аз [Абдуллоҳ бин Сиёққ] гуфт: «Ман ба [Абу Зарр] гуфтам: «Агар ман Паёмбари Худоро медидам, албатта аз ӯ инро мепурсидам». Абу Зарр гуфт: «Дар бораи чӣ мепурсӣ?» Ман ҷавоб додам: «Ман мепурсам: «Оё Парвардигоратро дидаӣ?» Абу Зарр гуфт: «Ман инро пурсидам», ҷавоб дод ӯ: «Ман танҳо нур дидам».
Hadith
Imam Muslim : 263
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَأَبُو كُرَيْبٍ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ عَمْرِو بْنِ مُرَّةَ عَنْ أَبِي عُبَيْدَةَ عَنْ أَبِي مُوسَى قَالَ قَامَ فِينَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِخَمْسِ كَلِمَاتٍ فَقَالَ إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ لَا يَنَامُ وَلَا يَنْبَغِي لَهُ أَنْ يَنَامَ يَخْفِضُ الْقِسْطَ وَيَرْفَعُهُ يُرْفَعُ إِلَيْهِ عَمَلُ اللَّيْلِ قَبْلَ عَمَلِ النَّهَارِ وَعَمَلُ النَّهَارِ قَبْلَ عَمَلِ اللَّيْلِ حِجَابُهُ النُّورُ وَفِي رِوَايَةِ أَبِي بَكْرٍ النَّارُ لَوْ كَشَفَهُ لَأَحْرَقَتْ سُبُحَاتُ وَجْهِهِ مَا انْتَهَى إِلَيْهِ بَصَرُهُ مِنْ خَلْقِهِ وَفِي رِوَايَةِ أَبِي بَكْرٍ عَنْ الْأَعْمَشِ وَلَمْ يَقُلْ حَدَّثَنَا حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ أَخْبَرَنَا جَرِيرٌ عَنْ الْأَعْمَشِ بِهَذَا الْإِسْنَادِ قَالَ قَامَ فِينَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِأَرْبَعِ كَلِمَاتٍ ثُمَّ ذَكَرَ بِمِثْلِ حَدِيثِ أَبِي مُعَاوِيَةَ وَلَمْ يَذْكُرْ مِنْ خَلْقِهِ وَقَالَ حِجَابُهُ النُّورُ
Ба мо [Абу Бакр бин Абу Шайба] ва [Абу Қурайб] нақл кардааст, ба мо [Абу Муовия] нақл кардааст, ба мо [ал-Аъмасӣ] аз [Амр бин Мурра] аз [Абу Убайда] аз [Абу Мусо] гуфтааст: «Паёмбари Худо (саллаллоҳу алайҳи ва саллам) истода, панҷ чизро ба мо шарҳ медод ва мегуфт: «Албатта, Аллоҳ ҳеҷ гоҳ намехобад ва набояд хоб кунад. Ӯ қодир аст, ки тарозуҳои садақаҳоро паст кунад ва онҳоро баланд бардорад. Сипас ҳамаи амалҳои шаб ба назди Ӯ оварда мешаванд - яъне онҳо гузориш дода мешаванд - ҳамаи амалҳои шаби пеш - ки оғоз мешаванд - амалҳои рӯзона ва инчунин амалҳои рӯзона пеш аз оғози амалҳои шаб ба назди Ӯ оварда мешаванд. Ҳиҷоби ӯ нур аст. - Тибқи таърихи Абу Бакр, «оташ». Агар Ӯ онро ошкор кунад, бешубҳа бузургии чеҳраи Ӯ махлуқотеро, ки Ӯ ба онҳо нигоҳ мекард, месӯзонад». Ва дар ривояти Абубакр аз ал-Аъмосӣ, ӯ нагуфтааст: "Ӯ ба мо хабар додааст", балки ба мо хабар додааст [Исҳоқ бин Иброҳим] ба мо [Ҷарир] аз ал-Аъмосӣ бо ин санад хабар додааст. Ӯ гуфт: "Расули Худо (саллаллоҳу алайҳи ва саллам) омода аст, ки дар бораи чаҳор чиз ба мо шарҳ диҳад". Сипас, онро мисли ҳадиси Абу Муовия шарҳ дод ва "махлуқот"-ро зикр накард. Ва гуфт: "Ҳиҷбо нур аст".
Hadith
Imam Muslim : 264
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَابْنُ بَشَّارٍ قَالَا حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ قَالَ حَدَّثَنِي شُعْبَةُ عَنْ عَمْرِو بْنِ مُرَّةَ عَنْ أَبِي عُبَيْدَةَ عَنْ أَبِي مُوسَى قَالَ قَامَ فِينَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِأَرْبَعٍ إِنَّ اللَّهَ لَا يَنَامُ وَلَا يَنْبَغِي لَهُ أَنْ يَنَامَ يَرْفَعُ الْقِسْطَ وَيَخْفِضُهُ وَيُرْفَعُ إِلَيْهِ عَمَلُ النَّهَارِ بِاللَّيْلِ وَعَمَلُ اللَّيْلِ بِالنَّهَارِ
Ба мо [Муҳаммад бин ал-Мутсанна] ва [Ибни Басиёр] гуфтанд, ба мо [Муҳаммад бин Ҷаъфар] гуфт, ба мо [Шуъба] гуфт, ба мо [Амру бин Мурра] гуфт, ба [Абӯ Убайда] гуфт, ба [Абӯ Мусо] гуфт: «Паёмбари Худо дар миёни мо истода, мавъиза мекард, то чор чизро хотиррасон кунад: дар ҳақиқат Аллоҳ хоб намекунад ва барои Ӯ хоб кардан сазовор нест. Ӯ тарозуҳои мизонро баланд ва паст мекунад ва амалҳои инсон дар рӯзона шабона ба сӯи Ӯ бардошта мешаванд ва амалҳои инсон дар шаб рӯзона ба сӯи Ӯ бардошта мешаванд».
Hadith
Imam Muslim : 265
حَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ الْجَهْضَمِيُّ وَأَبُو غَسَّانَ الْمَسْمَعِيُّ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ جَمِيعًا عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ عَبْدِ الصَّمَدِ وَاللَّفْظُ لِأَبِي غَسَّانَ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو عَبْدِ الصَّمَدِ حَدَّثَنَا أَبُو عِمْرَانَ الْجَوْنِيُّ عَنْ أَبِي بَكْرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ قَيْسٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ جَنَّتَانِ مِنْ فِضَّةٍ آنِيَتُهُمَا وَمَا فِيهِمَا وَجَنَّتَانِ مِنْ ذَهَبٍ آنِيَتُهُمَا وَمَا فِيهِمَا وَمَا بَيْنَ الْقَوْمِ وَبَيْنَ أَنْ يَنْظُرُوا إِلَى رَبِّهِمْ إِلَّا رِدَاءُ الْكِبْرِيَاءِ عَلَى وَجْهِهِ فِي جَنَّةِ عَدْنٍ
Ба мо гуфтаанд, ки [Нашр бин Алӣ ал-Ҷаҳдламӣ] ва [Абу Ғассон ал-Масмоӣ] ва [Исҳоқ бин Иброҳим] ҳама аз [Абдулазиз бин Абдуш-Шамод] ҳастанд ва лафаз ба Ғассон тааллуқ дорад. Ӯ гуфт, ки ба мо гуфтааст, ки Абу Абдуш-Шамод ба мо [Абу Имрон ал-Ҷунӣ] аз [Абу Бакр бин Абдуллоҳ бин Қайс] аз [падараш] аз Паёмбар саллаллоҳу алайҳи ва саллам гуфтааст: «Ду осмон аз нуқра ва зарфҳои онҳо ва тамоми чизҳои онҳо ва ду осмон аз тилло ва зарфҳои онҳо ва тамоми чизҳои онҳо ҳастанд. Монеаи дидани донишмандони биҳишт ба Парвардигорашон танҳо пардаи иззат дар рӯи Ӯ дар биҳишт аст».
Hadith
Imam Muslim : 266
حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مَيْسَرَةَ قَالَ حَدَّثَنِي عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ ثَابِتٍ الْبُنَانِيِّ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ صُهَيْبٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا دَخَلَ أَهْلُ الْجَنَّةِ الْجَنَّةَ قَالَ يَقُولُ اللَّهُ تَبَارَكَ وَتَعَالَى تُرِيدُونَ شَيْئًا أَزِيدُكُمْ فَيَقُولُونَ أَلَمْ تُبَيِّضْ وُجُوهَنَا أَلَمْ تُدْخِلْنَا الْجَنَّةَ وَتُنَجِّنَا مِنْ النَّارِ قَالَ فَيَكْشِفُ الْحِجَابَ فَمَا أُعْطُوا شَيْئًا أَحَبَّ إِلَيْهِمْ مِنْ النَّظَرِ إِلَى رَبِّهِمْ عَزَّ وَجَلَّ حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ عَنْ حَمَّادِ بْنِ سَلَمَةَ بِهَذَا الْإِسْنَادِ وَزَادَ ثُمَّ تَلَا هَذِهِ الْآيَةَ { لِلَّذِينَ أَحْسَنُوا الْحُسْنَى وَزِيَادَةٌ }
Ба мо [Убайдуллоҳ ибни Майсара] нақл кардааст, ба мо [Абдурраҳмон ибни Маҳдӣ] нақл кардааст, ба мо [Ҳаммад ибни Салама] аз [Собит ал-Бунонӣ] аз [Абдурраҳмон ибни Абулайло] аз [Шуҳайб] аз Паёмбар (саллаллоҳу алайҳи ва саллам) гуфтааст: «Вақте ки аҳли биҳишт ба биҳишт ворид шуданд, Аллоҳ мегӯяд: «Оё чизеро мехоҳед, ки ман ба шумо илова кунам?» Онҳо ҷавоб доданд: «Оё чеҳраҳои моро сафед накардаӣ? Оё моро ба биҳишт дохил накардаӣ ва аз дӯзах наҷот надодаӣ?» Ӯ гуфт: «Сипас Аллоҳ пардаи маҳдудкунандаро кушод, сипас ба онҳо ҳеҷ чизе дода нашуд, ки аз неъмати дидани Парвардигорашон маҳбубтар бошад». Ба мо [Абу Бакр бин Абу Шайба] ба мо [Язид бин Ҳорун] аз [Ҳаммад бин Салама] бо ин иснод нақл кардааст ва илова кардааст: «Сипас ӯ каломи Аллоҳро хонд: «Барои касоне, ки некӣ мекунанд, беҳтарин мукофот - биҳишт - ва илова бар ин - аст» -сураи Юнус: 26-
Hadith
Imam Muslim : 267
حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَزِيدَ اللَّيْثِيِّ أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ أَخْبَرَهُ أَنَّ نَاسًا قَالُوا لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا رَسُولَ اللَّهِ هَلْ نَرَى رَبَّنَا يَوْمَ الْقِيَامَةِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هَلْ تُضَارُّونَ فِي رُؤْيَةِ الْقَمَرِ لَيْلَةَ الْبَدْرِ قَالُوا لَا يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ هَلْ تُضَارُّونَ فِي الشَّمْسِ لَيْسَ دُونَهَا سَحَابٌ قَالُوا لَا يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ فَإِنَّكُمْ تَرَوْنَهُ كَذَلِكَ يَجْمَعُ اللَّهُ النَّاسَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ فَيَقُولُ مَنْ كَانَ يَعْبُدُ شَيْئًا فَلْيَتَّبِعْهُ فَيَتَّبِعُ مَنْ كَانَ يَعْبُدُ الشَّمْسَ الشَّمْسَ وَيَتَّبِعُ مَنْ كَانَ يَعْبُدُ الْقَمَرَ الْقَمَرَ وَيَتَّبِعُ مَنْ كَانَ يَعْبُدُ الطَّوَاغِيتَ الطَّوَاغِيتَ وَتَبْقَى هَذِهِ الْأُمَّةُ فِيهَا مُنَافِقُوهَا فَيَأْتِيهِمْ اللَّهُ تَبَارَكَ وَتَعَالَى فِي صُورَةٍ غَيْرِ صُورَتِهِ الَّتِي يَعْرِفُونَ فَيَقُولُ أَنَا رَبُّكُمْ فَيَقُولُونَ نَعُوذُ بِاللَّهِ مِنْكَ هَذَا مَكَانُنَا حَتَّى يَأْتِيَنَا رَبُّنَا فَإِذَا جَاءَ رَبُّنَا عَرَفْنَاهُ فَيَأْتِيهِمْ اللَّهُ تَعَالَى فِي صُورَتِهِ الَّتِي يَعْرِفُونَ فَيَقُولُ أَنَا رَبُّكُمْ فَيَقُولُونَ أَنْتَ رَبُّنَا فَيَتَّبِعُونَهُ وَيُضْرَبُ الصِّرَاطُ بَيْنَ ظَهْرَيْ جَهَنَّمَ فَأَكُونُ أَنَا وَأُمَّتِي أَوَّلَ مَنْ يُجِيزُ وَلَا يَتَكَلَّمُ يَوْمَئِذٍ إِلَّا الرُّسُلُ وَدَعْوَى الرُّسُلِ يَوْمَئِذٍ اللَّهُمَّ سَلِّمْ سَلِّمْ وَفِي جَهَنَّمَ كَلَالِيبُ مِثْلُ شَوْكِ السَّعْدَانِ هَلْ رَأَيْتُمْ السَّعْدَانَ قَالُوا نَعَمْ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ فَإِنَّهَا مِثْلُ شَوْكِ السَّعْدَانِ غَيْرَ أَنَّهُ لَا يَعْلَمُ مَا قَدْرُ عِظَمِهَا إِلَّا اللَّهُ تَخْطَفُ النَّاسَ بِأَعْمَالِهِمْ فَمِنْهُمْ الْمُؤْمِنُ بَقِيَ بِعَمَلِهِ وَمِنْهُمْ الْمُجَازَى حَتَّى يُنَجَّى حَتَّى إِذَا فَرَغَ اللَّهُ مِنْ الْقَضَاءِ بَيْنَ الْعِبَادِ وَأَرَادَ أَنْ يُخْرِجَ بِرَحْمَتِهِ مَنْ أَرَادَ مِنْ أَهْلِ النَّارِ أَمَرَ الْمَلَائِكَةَ أَنْ يُخْرِجُوا مِنْ النَّارِ مَنْ كَانَ لَا يُشْرِكُ بِاللَّهِ شَيْئًا مِمَّنْ أَرَادَ اللَّهُ تَعَالَى أَنْ يَرْحَمَهُ مِمَّنْ يَقُولُ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ فَيَعْرِفُونَهُمْ فِي النَّارِ يَعْرِفُونَهُمْ بِأَثَرِ السُّجُودِ تَأْكُلُ النَّارُ مِنْ ابْنِ آدَمَ إِلَّا أَثَرَ السُّجُودِ حَرَّمَ اللَّهُ عَلَى النَّارِ أَنْ تَأْكُلَ أَثَرَ السُّجُودِ فَيُخْرَجُونَ مِنْ النَّارِ وَقَدْ امْتَحَشُوا فَيُصَبُّ عَلَيْهِمْ مَاءُ الْحَيَاةِ فَيَنْبُتُونَ مِنْهُ كَمَا تَنْبُتُ الْحِبَّةُ فِي حَمِيلِ السَّيْلِ ثُمَّ يَفْرُغُ اللَّهُ تَعَالَى مِنْ الْقَضَاءِ بَيْنَ الْعِبَادِ وَيَبْقَى رَجُلٌ مُقْبِلٌ بِوَجْهِهِ عَلَى النَّارِ وَهُوَ آخِرُ أَهْلِ الْجَنَّةِ دُخُولًا الْجَنَّةَ فَيَقُولُ أَيْ رَبِّ اصْرِفْ وَجْهِي عَنْ النَّارِ فَإِنَّهُ قَدْ قَشَبَنِي رِيحُهَا وَأَحْرَقَنِي ذَكَاؤُهَا فَيَدْعُو اللَّهَ مَا شَاءَ اللَّهُ أَنْ يَدْعُوَهُ ثُمَّ يَقُولُ اللَّهُ تَبَارَكَ وَتَعَالَى هَلْ عَسَيْتَ إِنْ فَعَلْتُ ذَلِكَ بِكَ أَنْ تَسْأَلَ غَيْرَهُ فَيَقُولُ لَا أَسْأَلُكَ غَيْرَهُ وَيُعْطِي رَبَّهُ مِنْ عُهُودٍ وَمَوَاثِيقَ مَا شَاءَ اللَّهُ فَيَصْرِفُ اللَّهُ وَجْهَهُ عَنْ النَّارِ فَإِذَا أَقْبَلَ عَلَى الْجَنَّةِ وَرَآهَا سَكَتَ مَا شَاءَ اللَّهُ أَنْ يَسْكُتَ ثُمَّ يَقُولُ أَيْ رَبِّ قَدِّمْنِي إِلَى بَابِ الْجَنَّةِ فَيَقُولُ اللَّهُ لَهُ أَلَيْسَ قَدْ أَعْطَيْتَ عُهُودَكَ وَمَوَاثِيقَكَ لَا تَسْأَلُنِي غَيْرَ الَّذِي أَعْطَيْتُكَ وَيْلَكَ يَا ابْنَ آدَمَ مَا أَغْدَرَكَ فَيَقُولُ أَيْ رَبِّ وَيَدْعُو اللَّهَ حَتَّى يَقُولَ لَهُ فَهَلْ عَسَيْتَ إِنْ أَعْطَيْتُكَ ذَلِكَ أَنْ تَسْأَلَ غَيْرَهُ فَيَقُولُ لَا وَعِزَّتِكَ فَيُعْطِي رَبَّهُ مَا شَاءَ اللَّهُ مِنْ عُهُودٍ وَمَوَاثِيقَ فَيُقَدِّمُهُ إِلَى بَابِ الْجَنَّةِ فَإِذَا قَامَ عَلَى بَابِ الْجَنَّةِ انْفَهَقَتْ لَهُ الْجَنَّةُ فَرَأَى مَا فِيهَا مِنْ الْخَيْرِ وَالسُّرُورِ فَيَسْكُتُ مَا شَاءَ اللَّهُ أَنْ يَسْكُتَ ثُمَّ يَقُولُ أَيْ رَبِّ أَدْخِلْنِي الْجَنَّةَ فَيَقُولُ اللَّهُ تَبَارَكَ وَتَعَالَى لَهُ أَلَيْسَ قَدْ أَعْطَيْتَ عُهُودَكَ وَمَوَاثِيقَكَ أَنْ لَا تَسْأَلَ غَيْرَ مَا أُعْطِيتَ وَيْلَكَ يَا ابْنَ آدَمَ مَا أَغْدَرَكَ فَيَقُولُ أَيْ رَبِّ لَا أَكُونُ أَشْقَى خَلْقِكَ فَلَا يَزَالُ يَدْعُو اللَّهَ حَتَّى يَضْحَكَ اللَّهُ تَبَارَكَ وَتَعَالَى مِنْهُ فَإِذَا ضَحِكَ اللَّهُ مِنْهُ قَالَ ادْخُلْ الْجَنَّةَ فَإِذَا دَخَلَهَا قَالَ اللَّهُ لَهُ تَمَنَّهْ فَيَسْأَلُ رَبَّهُ وَيَتَمَنَّى حَتَّى إِنَّ اللَّهَ لَيُذَكِّرُهُ مِنْ كَذَا وَكَذَا حَتَّى إِذَا انْقَطَعَتْ بِهِ الْأَمَانِيُّ قَالَ اللَّهُ تَعَالَى ذَلِكَ لَكَ وَمِثْلُهُ مَعَهُ قَالَ عَطَاءُ بْنُ يَزِيدَ وَأَبُو سَعِيدٍ الْخُدْرِيُّ مَعَ أَبِي هُرَيْرَةَ لَا يَرُدُّ عَلَيْهِ مِنْ حَدِيثِهِ شَيْئًا حَتَّى إِذَا حَدَّثَ أَبُو هُرَيْرَةَ أَنَّ اللَّهَ قَالَ لِذَلِكَ الرَّجُلِ وَمِثْلُهُ مَعَهُ قَالَ أَبُو سَعِيدٍ وَعَشَرَةُ أَمْثَالِهِ مَعَهُ يَا أَبَا هُرَيْرَةَ قَالَ أَبُو هُرَيْرَةَ مَا حَفِظْتُ إِلَّا قَوْلَهُ ذَلِكَ لَكَ وَمِثْلُهُ مَعَهُ قَالَ أَبُو سَعِيدٍ أَشْهَدُ أَنِّي حَفِظْتُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَوْلَهُ ذَلِكَ لَكَ وَعَشَرَةُ أَمْثَالِهِ قَالَ أَبُو هُرَيْرَةَ وَذَلِكَ الرَّجُلُ آخِرُ أَهْلِ الْجَنَّةِ دُخُولًا الْجَنَّةَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الدَّارِمِيُّ أَخْبَرَنَا أَبُو الْيَمَانِ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ قَالَ أَخْبَرَنِي سَعِيدُ بْنُ الْمُسَيَّبِ وَعَطَاءُ بْنُ يَزِيدَ اللَّيْثِيُّ أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ أَخْبَرَهُمَا أَنَّ النَّاسَ قَالُوا لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا رَسُولَ اللَّهِ هَلْ نَرَى رَبَّنَا يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَسَاقَ الْحَدِيثَ بِمِثْلِ مَعْنَى حَدِيثِ إِبْرَاهِيمَ بْنِ سَعْدٍ
[Зуҳайр бин Ҳарб] ба мо нақл кардааст [Яъқуб бин Иброҳим] ба мо нақл кардааст [падарам] аз [Ибни Шиҳоб] аз [Ато бин Язид ал-Лайтсӣ] ки [Абу Ҳурайра] ба ӯ хабар додааст, ки мардум гуфтанд: "Эй Паёмбари Худо! Оё мо метавонем Парвардигори худро дар рӯзи қиёмат бубинем?" Сипас ӯ пурсид: "Оё шумо аз дидани моҳ дар шаби пурра бе абр зарар мебинед?" Онҳо гуфтанд: "Не, эй Паёмбари Худо." Ӯ боз пурсид: "Оё шумо аз дидани офтоб дар рӯз, вақте ки он соф аст, бе абр дар зери он зарар мебинед?" Онҳо гуфтанд: "Не, эй Паёмбари Худо." Сипас ӯ гуфт: "Ба ростӣ, шумо низ Ӯро бо ин роҳ хоҳед дид. Аллоҳ дар рӯзи қиёмат мардумро ҷамъ мекунад ва мегӯяд: «Ҳар кӣ чизеро парастиш кунад, бояд аз он чизе пайравӣ кунад, ҳар кӣ офтобро парастиш кунад, бояд аз офтоб пайравӣ кунад, ҳар кӣ моҳро парастиш кунад, бояд аз моҳ пайравӣ кунад ва ҳар кӣ тоғутро парастиш кунад, бояд аз тоғут пайравӣ кунад ва ин уммат боқӣ мемонад, ки дар он ҳанӯз мунофиқон ҳастанд. Сипас Аллоҳи Таоло онҳоро дар шакле, ки онҳо намешинохтанд, вохӯрд, сипас гуфт: «Ман Парвардигори ту ҳастам». Аммо онҳо ҷавоб доданд: «Аз ту ба Аллоҳ паноҳ мебарам, ин макони мост, то он даме ки Парвардигори мо воқеан бо мо вохӯрад, агар Парвардигори мо бо мо вохӯрад, мо ӯро хоҳем шинохт». Пас аз он Аллоҳи Таоло онҳоро бо шакле, ки онҳо шинохтанд, вохӯрд, Аллоҳ гуфт: «Ман Парвардигори ту ҳастам». Онҳо ҷавоб доданд: «Бале, ту Парвардигори мо ҳастӣ». Пас онҳо аз ӯ пайравӣ карданд. Ва дар ҳарду тарафи Ҷаҳаннам пулҳо - широт - кашида шуда буданд, дар ҳоле ки ман ва умматам аввалин шуда аз он гузаштем, касе ҷуз расулон бо ҳам гап намезад, дар ҳоле ки дуои расулон дар он вақт «Эй Аллоҳ, наҷот деҳ, наҷот деҳ» буд. Ва дар дӯзах қалмоқҳои оҳанин мисли хорҳои дарахти Саъдон ҳастанд. Оё шумо дарахти Саъдонро медонистед? Дӯстон ҷавоб доданд: «Бале, эй Паёмбари Худо». Ӯ гуфт: «Бале, ин қалмоқҳо мисли дарахти Саъдон ҳастанд, аммо андозаи онро ҷуз Аллоҳ касе намедонад. Ӯ ҳар касро мувофиқи аъмолашон мегирад, аз ҷумла касоне ҳастанд, ки мӯъминанд ва ба сабаби аъмолашон наҷот ёфтаанд ва аз ҷумла касоне ҳастанд, ки аз ҳадди аъмолашон берун мераванд ва худро наҷот медиҳанд, то вақте ки Аллоҳ сарнавишти бандагонашро муайян мекунад ва мехоҳад бо раҳмати худ сокинони дӯзахро аз дӯзах берун кунад, ба фариштагон фармон медиҳад, ки сокинони дӯзахро, ки ба Аллоҳ чизеро шарик намесозанд, яъне касонеро, ки Аллоҳ Таъоло мехоҳад ба Ӯ раҳмат кунад, аз онҳое, ки мегӯянд: «Ҳеҷ маъбуде шоистае ҷуз Аллоҳ нест», берун кунанд. Фариштагон касонеро, ки дар дӯзах ҳастанд, аз нишонаҳои саҷда мешиносанд, зеро дӯзах фарзандони Одамро ба ҷуз нишонаҳои саҷда мехӯрад. Аллоҳ ба дӯзах осори саҷдаро наҳй кард, то ки онҳо бо ҷасадҳои сӯхта аз дӯзах берун шаванд ва сипас бо наҳрулҳайя - оби ҳаёт - обёрӣ карда шаванд, то он даме ки мисли ғалла дар дарё мерӯянд. Пас аз он ки Аллоҳ байни бандагонаш қарор қабул кард ва яке аз онҳо боқӣ монд, ки рӯяшро ба сӯи дӯзах гардонд, ӯ охирин сокини биҳишт буд, ки ба биҳишт ворид шуд, дуо кард: "Эй Парвардигор, рӯямро аз дӯзах гардон, зеро бӯи он маро нороҳат кардааст ва алангааш маро сӯзонд". Сипас ӯ аз Аллоҳ он чиро, ки мехост, хост, сипас Аллоҳ гуфт: "Оё ту аз ту чизе дигар мепурсӣ?" Ӯ ҷавоб дод: "Не, ба иззати Ту, ман аз дигаре намепурсам". Ва Парвардигораш ваъдаҳо ва назрҳоро, ки мехост, гирифт ва сипас рӯяшро аз дӯзах гардонд. Вақте ки ӯ рӯ ба осмон кард ва зебоии онро дид, муддате хомӯш монд ва илтиҷо кард: "Эй Аллоҳ, маро дар назди дари биҳишт қарор деҳ". Аллоҳ мепурсад: «Оё ту аз ваъда ва қасами худ даст накашидӣ, ки ғайр аз он чизе, ки ман додаам, то абад аз ман чизе нахоҳӣ талаб кард?» Эй писари Одам, чӣ қадар хушбахт мебудӣ, ки хиёнат кунӣ». Банда гуфт: «Банда гуфт: «Эй Парвардигори ман...!» Ва ӯ ҳанӯз илтиҷо мекард, то он даме ки Аллоҳ аз ӯ пурсид: «Агар дархостатро иҷро кунам, чизи дигареро мехоҳӣ?» Ӯ ҷавоб дод: «Не, ба хотири ҷалоли Ту, дигар бо дархости дигар аз Ту намепурсам». Сипас он шахс аз ваъда ва қасамҳои худ даст кашид, то Аллоҳ онҳоро дар назди дари биҳишт гузошт. Вақте ки банда дар назди дари биҳишт истода буд, осмон ба рӯи ӯ кушода шуд, то лаззатҳои зиндагӣ ва шодмониро дар он дид, сипас як лаҳза хомӯш монд ва илтиҷо кард: «Эй Парвардигори ман, маро ба биҳишт дохил кун». Аллоҳ мегӯяд: «Оё ту аз ваъдаи худ даст накашидӣ, ки ғайр аз он чизе, ки ман додаам, чизе нахоҳӣ талаб кард?» Эй писари Одам, чӣ қадар зуд хиёнат кардӣ». Банда гуфт: «Эй Парвардигори ман, маро яке аз бадбахттарин бандагони худ магардон». Ва ӯ аз дуо кардан аз Худо даст накашид, то он даме, ки Худои Таборак ва Таъоло аз сабаби ӯ хандид. Ва агар Худо ба бандае хандид, Худо ба ӯ мегуфт: «Ба биҳишт дохил шав». Агар бандае ба он дохил шуда бошад, Худо ба ӯ мегӯяд: «Тахайюлӣ». Пас, банда аз Парвардигораш хоҳиш мекунад ва хоб мебинад, то он даме, ки Худо ӯро бо гуфтани чунин ва чунин ёдрас мекунад, то он даме, ки хоби банда ба авҷи худ мерасад, Худо ба ӯ мегӯяд: «Ин барои ту ва барои ту ва монанди он аст». [Ато бин Язид] гуфт: [Абу Саъид ал-Худрӣ] ва Абу Ҳурайра ҳеҷ гоҳ ҳадиси ӯро рад накарданд, то он даме, ки Абу Ҳурайра ҳадисе, ки Худо ба бандае гуфтааст: «Ва барои ту низ мисли он», - нарасонд, пас Абу Саъид гуфт: «Ва даҳ маротиба ба ҳамин монанд, эй Абу Ҳурайра». Абу Ҳурайра гуфт: «Ман ҷуз калимаҳоеро азёд накардаам, ба монанди ин, яъне: «Барои шумо низ мисли ин», Абу Саид гуфт: «Шаҳодат медиҳам, ки ман ин ҷумларо аз Паёмбари Худо (саллаллоҳу алайҳи ва саллам) азёд кардаам, яъне гуфтаҳои ӯ: «Ва даҳ маротиба ба ҳамин монанд, эй Абу Ҳурайра». Абу Ҳурайра гуфт: «Ва он банда охирин касест, ки ба биҳишт ворид мешавад». Ба мо [Абдуллоҳ ибни Абдурраҳмон ад-Доримӣ] ба мо [Абул Ямон] ба мо [Шуъайб] аз [Зуҳрӣ] ба мо хабар додааст, гуфт; ба мо [Саид ибни Мусайяб] ва [Атоъ ибни Язид ал-Лайтсӣ] хабар додааст, ки [Абу Ҳурайра] ба ҳардуи онҳо хабар додааст, ки саҳобагон аз Паёмбар (саллаллоҳу алайҳи ва саллам) пурсиданд: «Эй Паёмбари Худо, оё мо Парвардигори худро дар рӯзи қиёмат мебинем?». Сипас ровӣ ҳадисро идома медиҳад, чунон ки дар ҳадиси Иброҳим ибни Саъд омадааст.
Hadith
Imam Muslim : 268
و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ هَمَّامِ بْنِ مُنَبِّهٍ قَالَ هَذَا مَا حَدَّثَنَا أَبُو هُرَيْرَةَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَذَكَرَ أَحَادِيثَ مِنْهَا وَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ أَدْنَى مَقْعَدِ أَحَدِكُمْ مِنْ الْجَنَّةِ أَنْ يَقُولَ لَهُ تَمَنَّ فَيَتَمَنَّى وَيَتَمَنَّى فَيَقُولُ لَهُ هَلْ تَمَنَّيْتَ فَيَقُولُ نَعَمْ فَيَقُولُ لَهُ فَإِنَّ لَكَ مَا تَمَنَّيْتَ وَمِثْلَهُ مَعَهُ
Ва баъд аз он ки ба мо [Муҳаммад бин Рофи] ба мо хабар дод, ки [Абдурраззоқ] ба мо [Маъмар] аз [Ҳаммом бин Мунаббиҳ] хабар додааст, гуфт: «Ин чизест, ки [Абу Ҳурайра] ба мо аз Паёмбари Худо [саллаллоҳу алайҳи ва саллам] хабар додааст», сипас ӯ чанде аз ин ҳадисҳоро зикр кард. Паёмбари Худо [саллаллоҳу алайҳи ва саллам] гуфт: «Ба ростӣ, пасттарин сатҳи яке аз шумо дар осмон сатҳест, ки дар он - Аллоҳ ба ӯ гуфт: «Хоб кун», сипас хоб дид. Пас Аллоҳ аз ӯ пурсид: «Оё ту хоб дидаӣ?» Ӯ ҷавоб дод: «Бале». Пас Аллоҳ ба ӯ гуфт: «Бале, ту чизеро ба даст овардаӣ, ки хоб дидаӣ ва чизе монанди он».
Hadith
Imam Muslim : 269
و حَدَّثَنِي سُوَيْدُ بْنُ سَعِيدٍ قَالَ حَدَّثَنِي حَفْصُ بْنُ مَيْسَرَةَ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ أَنَّ نَاسًا فِي زَمَنِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ هَلْ نَرَى رَبَّنَا يَوْمَ الْقِيَامَةِ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَعَمْ قَالَ هَلْ تُضَارُّونَ فِي رُؤْيَةِ الشَّمْسِ بِالظَّهِيرَةِ صَحْوًا لَيْسَ مَعَهَا سَحَابٌ وَهَلْ تُضَارُّونَ فِي رُؤْيَةِ الْقَمَرِ لَيْلَةَ الْبَدْرِ صَحْوًا لَيْسَ فِيهَا سَحَابٌ قَالُوا لَا يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ مَا تُضَارُّونَ فِي رُؤْيَةِ اللَّهِ تَبَارَكَ وَتَعَالَى يَوْمَ الْقِيَامَةِ إِلَّا كَمَا تُضَارُّونَ فِي رُؤْيَةِ أَحَدِهِمَا إِذَا كَانَ يَوْمُ الْقِيَامَةِ أَذَّنَ مُؤَذِّنٌ لِيَتَّبِعْ كُلُّ أُمَّةٍ مَا كَانَتْ تَعْبُدُ فَلَا يَبْقَى أَحَدٌ كَانَ يَعْبُدُ غَيْرَ اللَّهِ سُبْحَانَهُ مِنْ الْأَصْنَامِ وَالْأَنْصَابِ إِلَّا يَتَسَاقَطُونَ فِي النَّارِ حَتَّى إِذَا لَمْ يَبْقَ إِلَّا مَنْ كَانَ يَعْبُدُ اللَّهَ مِنْ بَرٍّ وَفَاجِرٍ وَغُبَّرِ أَهْلِ الْكِتَابِ فَيُدْعَى الْيَهُودُ فَيُقَالُ لَهُمْ مَا كُنْتُمْ تَعْبُدُونَ قَالُوا كُنَّا نَعْبُدُ عُزَيْرَ ابْنَ اللَّهِ فَيُقَالُ كَذَبْتُمْ مَا اتَّخَذَ اللَّهُ مِنْ صَاحِبَةٍ وَلَا وَلَدٍ فَمَاذَا تَبْغُونَ قَالُوا عَطِشْنَا يَا رَبَّنَا فَاسْقِنَا فَيُشَارُ إِلَيْهِمْ أَلَا تَرِدُونَ فَيُحْشَرُونَ إِلَى النَّارِ كَأَنَّهَا سَرَابٌ يَحْطِمُ بَعْضُهَا بَعْضًا فَيَتَسَاقَطُونَ فِي النَّارِ ثُمَّ يُدْعَى النَّصَارَى فَيُقَالُ لَهُمْ مَا كُنْتُمْ تَعْبُدُونَ قَالُوا كُنَّا نَعْبُدُ الْمَسِيحَ ابْنَ اللَّهِ فَيُقَالُ لَهُمْ كَذَبْتُمْ مَا اتَّخَذَ اللَّهُ مِنْ صَاحِبَةٍ وَلَا وَلَدٍ فَيُقَالُ لَهُمْ مَاذَا تَبْغُونَ فَيَقُولُونَ عَطِشْنَا يَا رَبَّنَا فَاسْقِنَا قَالَ فَيُشَارُ إِلَيْهِمْ أَلَا تَرِدُونَ فَيُحْشَرُونَ إِلَى جَهَنَّمَ كَأَنَّهَا سَرَابٌ يَحْطِمُ بَعْضُهَا بَعْضًا فَيَتَسَاقَطُونَ فِي النَّارِ حَتَّى إِذَا لَمْ يَبْقَ إِلَّا مَنْ كَانَ يَعْبُدُ اللَّهَ تَعَالَى مِنْ بَرٍّ وَفَاجِرٍ أَتَاهُمْ رَبُّ الْعَالَمِينَ سُبْحَانَهُ وَتَعَالَى فِي أَدْنَى صُورَةٍ مِنْ الَّتِي رَأَوْهُ فِيهَا قَالَ فَمَا تَنْتَظِرُونَ تَتْبَعُ كُلُّ أُمَّةٍ مَا كَانَتْ تَعْبُدُ قَالُوا يَا رَبَّنَا فَارَقْنَا النَّاسَ فِي الدُّنْيَا أَفْقَرَ مَا كُنَّا إِلَيْهِمْ وَلَمْ نُصَاحِبْهُمْ فَيَقُولُ أَنَا رَبُّكُمْ فَيَقُولُونَ نَعُوذُ بِاللَّهِ مِنْكَ لَا نُشْرِكُ بِاللَّهِ شَيْئًا مَرَّتَيْنِ أَوْ ثَلَاثًا حَتَّى إِنَّ بَعْضَهُمْ لَيَكَادُ أَنْ يَنْقَلِبَ فَيَقُولُ هَلْ بَيْنَكُمْ وَبَيْنَهُ آيَةٌ فَتَعْرِفُونَهُ بِهَا فَيَقُولُونَ نَعَمْ فَيُكْشَفُ عَنْ سَاقٍ فَلَا يَبْقَى مَنْ كَانَ يَسْجُدُ لِلَّهِ مِنْ تِلْقَاءِ نَفْسِهِ إِلَّا أَذِنَ اللَّهُ لَهُ بِالسُّجُودِ وَلَا يَبْقَى مَنْ كَانَ يَسْجُدُ اتِّقَاءً وَرِيَاءً إِلَّا جَعَلَ اللَّهُ ظَهْرَهُ طَبَقَةً وَاحِدَةً كُلَّمَا أَرَادَ أَنْ يَسْجُدَ خَرَّ عَلَى قَفَاهُ ثُمَّ يَرْفَعُونَ رُءُوسَهُمْ وَقَدْ تَحَوَّلَ فِي صُورَتِهِ الَّتِي رَأَوْهُ فِيهَا أَوَّلَ مَرَّةٍ فَقَالَ أَنَا رَبُّكُمْ فَيَقُولُونَ أَنْتَ رَبُّنَا ثُمَّ يُضْرَبُ الْجِسْرُ عَلَى جَهَنَّمَ وَتَحِلُّ الشَّفَاعَةُ وَيَقُولُونَ اللَّهُمَّ سَلِّمْ سَلِّمْ قِيلَ يَا رَسُولَ اللَّهِ وَمَا الْجِسْرُ قَالَ دَحْضٌ مَزِلَّةٌ فِيهِ خَطَاطِيفُ وَكَلَالِيبُ وَحَسَكٌ تَكُونُ بِنَجْدٍ فِيهَا شُوَيْكَةٌ يُقَالُ لَهَا السَّعْدَانُ فَيَمُرُّ الْمُؤْمِنُونَ كَطَرْفِ الْعَيْنِ وَكَالْبَرْقِ وَكَالرِّيحِ وَكَالطَّيْرِ وَكَأَجَاوِيدِ الْخَيْلِ وَالرِّكَابِ فَنَاجٍ مُسَلَّمٌ وَمَخْدُوشٌ مُرْسَلٌ وَمَكْدُوسٌ فِي نَارِ جَهَنَّمَ حَتَّى إِذَا خَلَصَ الْمُؤْمِنُونَ مِنْ النَّارِ فَوَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ مَا مِنْكُمْ مِنْ أَحَدٍ بِأَشَدَّ مُنَاشَدَةً لِلَّهِ فِي اسْتِقْصَاءِ الْحَقِّ مِنْ الْمُؤْمِنِينَ لِلَّهِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ لِإِخْوَانِهِمْ الَّذِينَ فِي النَّارِ يَقُولُونَ رَبَّنَا كَانُوا يَصُومُونَ مَعَنَا وَيُصَلُّونَ وَيَحُجُّونَ فَيُقَالُ لَهُمْ أَخْرِجُوا مَنْ عَرَفْتُمْ فَتُحَرَّمُ صُوَرُهُمْ عَلَى النَّارِ فَيُخْرِجُونَ خَلْقًا كَثِيرًا قَدْ أَخَذَتْ النَّارُ إِلَى نِصْفِ سَاقَيْهِ وَإِلَى رُكْبَتَيْهِ ثُمَّ يَقُولُونَ رَبَّنَا مَا بَقِيَ فِيهَا أَحَدٌ مِمَّنْ أَمَرْتَنَا بِهِ فَيَقُولُ ارْجِعُوا فَمَنْ وَجَدْتُمْ فِي قَلْبِهِ مِثْقَالَ دِينَارٍ مِنْ خَيْرٍ فَأَخْرِجُوهُ فَيُخْرِجُونَ خَلْقًا كَثِيرًا ثُمَّ يَقُولُونَ رَبَّنَا لَمْ نَذَرْ فِيهَا أَحَدًا مِمَّنْ أَمَرْتَنَا ثُمَّ يَقُولُ ارْجِعُوا فَمَنْ وَجَدْتُمْ فِي قَلْبِهِ مِثْقَالَ نِصْفِ دِينَارٍ مِنْ خَيْرٍ فَأَخْرِجُوهُ فَيُخْرِجُونَ خَلْقًا كَثِيرًا ثُمَّ يَقُولُونَ رَبَّنَا لَمْ نَذَرْ فِيهَا مِمَّنْ أَمَرْتَنَا أَحَدًا ثُمَّ يَقُولُ ارْجِعُوا فَمَنْ وَجَدْتُمْ فِي قَلْبِهِ مِثْقَالَ ذَرَّةٍ مِنْ خَيْرٍ فَأَخْرِجُوهُ فَيُخْرِجُونَ خَلْقًا كَثِيرًا ثُمَّ يَقُولُونَ رَبَّنَا لَمْ نَذَرْ فِيهَا خَيْرًا وَكَانَ أَبُو سَعِيدٍ الْخُدْرِيُّ يَقُولُ إِنْ لَمْ تُصَدِّقُونِي بِهَذَا الْحَدِيثِ فَاقْرَءُوا إِنْ شِئْتُمْ { إِنَّ اللَّهَ لَا يَظْلِمُ مِثْقَالَ ذَرَّةٍ وَإِنْ تَكُ حَسَنَةً يُضَاعِفْهَا وَيُؤْتِ مِنْ لَدُنْهُ أَجْرًا عَظِيمًا } فَيَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ شَفَعَتْ الْمَلَائِكَةُ وَشَفَعَ النَّبِيُّونَ وَشَفَعَ الْمُؤْمِنُونَ وَلَمْ يَبْقَ إِلَّا أَرْحَمُ الرَّاحِمِينَ فَيَقْبِضُ قَبْضَةً مِنْ النَّارِ فَيُخْرِجُ مِنْهَا قَوْمًا لَمْ يَعْمَلُوا خَيْرًا قَطُّ قَدْ عَادُوا حُمَمًا فَيُلْقِيهِمْ فِي نَهَرٍ فِي أَفْوَاهِ الْجَنَّةِ يُقَالُ لَهُ نَهَرُ الْحَيَاةِ فَيَخْرُجُونَ كَمَا تَخْرُجُ الْحِبَّةُ فِي حَمِيلِ السَّيْلِ أَلَا تَرَوْنَهَا تَكُونُ إِلَى الْحَجَرِ أَوْ إِلَى الشَّجَرِ مَا يَكُونُ إِلَى الشَّمْسِ أُصَيْفِرُ وَأُخَيْضِرُ وَمَا يَكُونُ مِنْهَا إِلَى الظِّلِّ يَكُونُ أَبْيَضَ فَقَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ كَأَنَّكَ كُنْتَ تَرْعَى بِالْبَادِيَةِ قَالَ فَيَخْرُجُونَ كَاللُّؤْلُؤِ فِي رِقَابِهِمْ الْخَوَاتِمُ يَعْرِفُهُمْ أَهْلُ الْجَنَّةِ هَؤُلَاءِ عُتَقَاءُ اللَّهِ الَّذِينَ أَدْخَلَهُمْ اللَّهُ الْجَنَّةَ بِغَيْرِ عَمَلٍ عَمِلُوهُ وَلَا خَيْرٍ قَدَّمُوهُ ثُمَّ يَقُولُ ادْخُلُوا الْجَنَّةَ فَمَا رَأَيْتُمُوهُ فَهُوَ لَكُمْ فَيَقُولُونَ رَبَّنَا أَعْطَيْتَنَا مَا لَمْ تُعْطِ أَحَدًا مِنْ الْعَالَمِينَ فَيَقُولُ لَكُمْ عِنْدِي أَفْضَلُ مِنْ هَذَا فَيَقُولُونَ يَا رَبَّنَا أَيُّ شَيْءٍ أَفْضَلُ مِنْ هَذَا فَيَقُولُ رِضَايَ فَلَا أَسْخَطُ عَلَيْكُمْ بَعْدَهُ أَبَدًا قَالَ مُسْلِم قَرَأْتُ عَلَى عِيسَى بْنِ حَمَّادٍ زُغْبَةَ الْمِصْرِيِّ هَذَا الْحَدِيثَ فِي الشَّفَاعَةِ وَقُلْتُ لَهُ أُحَدِّثُ بِهَذَا الْحَدِيثِ عَنْكَ أَنَّكَ سَمِعْتَ مِنَ اللَّيْثِ بْنِ سَعْدٍ فَقَالَ نَعَمْ قُلْتُ لِعِيسَى بْنِ حَمَّادٍ أَخْبَرَكُمُ اللَّيْثُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ خَالِدِ بْنِ يَزِيدَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي هِلَالٍ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ أَنَّهُ قَالَ قُلْنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ أَنَرَى رَبَّنَا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هَلْ تُضَارُّونَ فِي رُؤْيَةِ الشَّمْسِ إِذَا كَانَ يَوْمٌ صَحْوٌ قُلْنَا لَا وَسُقْتُ الْحَدِيثَ حَتَّى انْقَضَى آخِرُهُ وَهُوَ نَحْوُ حَدِيثِ حَفْصِ بْنِ مَيْسَرَةَ وَزَادَ بَعْدَ قَوْلِهِ بِغَيْرِ عَمَلٍ عَمِلُوهُ وَلَا قَدَمٍ قَدَّمُوهُ فَيُقَالُ لَهُمْ لَكُمْ مَا رَأَيْتُمْ وَمِثْلُهُ مَعَهُ قَالَ أَبُو سَعِيدٍ بَلَغَنِي أَنَّ الْجِسْرَ أَدَقُّ مِنْ الشَّعْرَةِ وَأَحَدُّ مِنْ السَّيْفِ وَلَيْسَ فِي حَدِيثِ اللَّيْثِ فَيَقُولُونَ رَبَّنَا أَعْطَيْتَنَا مَا لَمْ تُعْطِ أَحَدًا مِنْ الْعَالَمِينَ وَمَا بَعْدَهُ فَأَقَرَّ بِهِ عِيسَى بْنُ حَمَّادٍ و حَدَّثَنَاه أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ عَوْنٍ حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ سَعْدٍ حَدَّثَنَا زَيْدُ بْنُ أَسْلَمَ بِإِسْنَادِهِمَا نَحْوَ حَدِيثِ حَفْصِ بْنِ مَيْسَرَةَ إِلَى آخِرِهِ وَقَدْ زَادَ وَنَقَصَ شَيْئًا
Ва [Сувайд бин Саъид] ба ман нақл кард, ӯ гуфт: [Ҳафс бин Майсара] ба ман аз [Зайд бин Аслам] аз [Ато бин Ясор] аз [Абу Саъид ал-Худрӣ] нақл кард, ки гурӯҳе аз мардум дар замони Паёмбари Худо (саллаллоҳу алайҳи ва саллам) пурсиданд: «Эй Паёмбари Худо! Оё мо Парвардигори худро дар рӯзи қиёмат мебинем?» Ӯ ҷавоб дод: «Оё шумо барои дидани офтоб дар рӯзи соф ва бе абр мешитобед?» Онҳо ҷавоб доданд: «Не, эй Паёмбари Худо». Сипас ӯ гуфт: «Оё шумо барои дидани моҳ дар шаби моҳи пурра ва бе абр мешитобед?» Онҳо ҷавоб доданд: «Не». Сипас ӯ гуфт: «Шумо барои дидани Парвардигоратон намешитобед, балки чунон ки барои дидани яке аз ин ду намешитобед». Рӯзи қиёмат нидокунандае фарёд мезанад: «Ҳар қавм аз он чизе, ки қаблан мепарастиданд, пайравӣ кунад», то он даме, ки касе ҷуз Аллоҳ ба шакли бутҳо ва ҳайкалҳо ибодат накунад, балки ба дӯзах афтад, то он даме, ки ҷуз касоне, ки Аллоҳро мепарастиданд, касе боқӣ намонад; ҳам одамони хуб ва ҳам одамони бад ва дигар аҳли китоб. Сипас яҳудиёнро даъват карданд ва аз онҳо пурсиданд: «Шумо чӣ ибодат мекардед?» Онҳо ҷавоб доданд: «Мо Узайр, писари Аллоҳро мепарастидем». Сипас гуфта шуд: «Ту дурӯғ гуфтӣ, Аллоҳ зану фарзанд наофаридааст. Пас чӣ мехоҳӣ?» Онҳо ҷавоб доданд: «Мо ташнаем, эй Парвардигори мо, пас ба мо обе деҳ». Сипас онҳоро ба чизе ишора карданд, ки ташнагиашонро фурӯ нишонд, сипас онҳоро ба дӯзах бурданд, гӯё бо сароб баъзеҳо ба дигарон мезананд, сипас онҳо ба дӯзах афтоданд». Сипас масеҳиёнро даъват карданд ва аз онҳо пурсиданд: «Шумо чӣ ибодат мекардед?» Онҳо ҷавоб доданд: «Мо Масеҳ, писари Аллоҳро мепарастидем». Пас ба онҳо гуфта мешавад: «Ту дурӯғ гуфтӣ. Худо зану фарзанд намегирад». Ба онҳо гуфта мешавад: «Чӣ мехоҳӣ?» Онҳо мегӯянд: «Эй Парвардигори мо, ташнаем! Ба мо об деҳ». Ӯ мегӯяд: «Пас ба онҳо ишора карда мешавад: «Оё наменӯшӣ?» Ва онҳо дар дӯзах мисли сароб ҷамъ карда мешаванд, ки баъзеи онҳо ба якдигар мезананд ва сипас ба он меафтанд, то он даме, ки ҷуз ибодаткунандагони Худо, аз ҷумла некӯкорон ва фақирон, касе боқӣ намемонад. Сипас, Аллоҳ ба онҳо бо сабуктарин шакле, ки онҳо мебинанд, меояд. Аллоҳ мегӯяд: «Шумо мунтазири чӣ ҳастед, вақте ки ҳар қавме аз он чизе, ки мепарастанд, пайравӣ мекунад?» Онҳо мегӯянд: «Эй Парвардигори мо! Мо худро аз мардуми ин ҷаҳон ҷудо кардем, вақте ки ба он чизе, ки аз онҳо лозим будем, ниёз доштем, аммо мо онҳоро дӯст надоштем». Пас, Аллоҳ мегӯяд: «Ман Парвардигори шумо ҳастам». Пас, онҳо мегӯянд: «Аз Ту ба Аллоҳ паноҳ мебарам, мо ҳеҷ чизро бо Аллоҳ шарик намекунем». Онҳо инро ду ё се маротиба гуфтанд, то ба дараҷае ки баъзе аз онҳо қариб буд, ки ба ақиб гарданд, сипас Аллоҳ пурсид: «Оё миёни ту ва Ӯ нишонае ҳаст, ки онҳоро бо он бишносед?» онҳо ҷавоб доданд: «Бале». Сипас гӯсолаи Ӯ ошкор шуд, то касе, ки пештар аз даруни худ ба Аллоҳ саҷда карда буд, боқӣ намонд, магар ин ки Аллоҳ ба ӯ иҷозат дод, ки саҷда кунад. Ва касе, ки пештар аз сабаби нафс ва риё саҷда мекард, боқӣ намонд, магар ин ки Аллоҳ пушти ӯро ба як пора табдил дод, ҳар вақте ки мехост саҷда кунад, ба пушти гарданаш меафтод. Сипас онҳо сарҳои худро боло карданд ва Аллоҳ ба шакле табдил ёфт, ки онҳо бори аввал онро медиданд, Аллоҳ гуфт: «Ман Парвардигори ту ҳастам». Пас онҳо гуфтанд: «Ту Парвардигори мо ҳастӣ». Сипас пуле бар болои Ҷаҳаннам кашида шуд ва дар он вақт шафоат сурат гирифт, онҳо пичиррос заданд: «Эй Аллоҳ, наҷот деҳ, наҷот деҳ». Касе пурсид: «Эй Паёмбари Аллоҳ, ин пул чист?» ӯ ҷавоб дод; «Ҷои лағжандае, ки метавонад лағжад, дар он ҷо харошидаҳои оҳанин, қалмоқҳои оҳанин ва хорҳои оҳанин аз дарахтони хордор мавҷуданд. Сипас мӯъминон мисли як мижа задан, мисли барқ, мисли бод, мисли паррандагон, мисли аспҳои савор ва ҳайвоноти савор аз он мегузаранд. Сипас мусалмононе хоҳанд буд, ки наҷот меёбанд, баъзеҳо пора-пора ва ба таъхир меафтанд ва баъзеҳо ба дӯзах партофта мешаванд. Пас, вақте ки мӯъминон аз дӯзах озод мешаванд, ба Худое, ки ҷони ман дар дасти Ӯст, ҳеҷ яке аз шумо ин қадар исрор намекунад, ки дар рӯзи қиёмат аз Худо барои бародаронаш, ки дар дӯзах ҳастанд, талаби Ҳақро кунад, фарёд мезананд: «Эй Парвардигори мо, онҳо ҳамеша бо мо рӯза медоранд, бо мо намоз мегузоранд ва бо мо ҳаҷ мекунанд». Пас ба онҳо гуфта шуд: «Онҳоеро, ки мешиносед, берун кунед». Пас, шаклҳои онҳо сиёҳ буд, зеро онҳо дар оташи дӯзах бирён шуда буданд, сипас онҳо он қадар одамонеро берун оварданд, ки дӯзах то миёнаи гӯсолаҳо ва то зонуҳояшон хӯрда буд. Сипас гуфтанд: «Эй Парвардигори мо, мо дигар бо касе, ки ту ба мо фармон додаӣ, боқӣ намондем». Пас Аллоҳ гуфт: «Баргардед, пас ҳар касеро, ки дар дилаш амалҳои нек ба андозаи як динор ёфтед, ӯро берун кунед». Онҳо пули зиёдеро берун оварданд, сипас гуфтанд: «Эй Парвардигори мо, мо касеро, ки Ту ба мо фармон додаӣ, дар он нагузоштаем». Пас Аллоҳ гуфт: «Баргардед, пас ҳар касеро, ки дар дилаш ним динор некӣ ёфтед, ӯро берун кунед». Пас онҳо пули зиёдеро сарф карданд. Сипас боз гуфтанд: «Эй Парвардигори мо, мо касеро, ки Ту ба мо фармон додаӣ, дар он нагузоштаем». Пас Аллоҳ гуфт: «Баргардед, пас ҳар касеро, ки дар дилаш ба андозаи як донаи гандум ёфтед, онро берун кунед». Пас онҳо боз пули хеле зиёдро берун оварданд. Сипас гуфтанд: «Эй Парвардигори мо, мо дар он ҳеҷ хайре нагузоштаем». Абу Саъид ал-Худрӣ гуфт: «Агар шумо ба ин ҳадис бовар надоред, лутфан ояти зеринро бихонед: - Албатта, Аллоҳ ба касе ҳатто ба андозаи зарра зулм намекунад ва агар фазилате ба андозаи зарра бошад, албатта Аллоҳ онро дучанд мекунад ва аз ҷониби Худ подоши бузурге медиҳад. - Сураи Нисо: 40-. Сипас Аллоҳ гуфт: «Фариштагон, пайғамбарон ва мӯъминон шафоат карданд, акнун онҳое, ки шафоат накардаанд, Меҳрубонанд». Сипас Аллоҳ дастеро аз қаъри дӯзах гирифт, ки аз даруни он қавмеро берун овард, ки ҳеҷ кори хайре накарданд ва онҳо аллакай ба шакли ангишти сиёҳ буданд. Сипас Аллоҳ онҳоро ба дарёи пеши осмон, ки дарёи ҳаёт номида мешавад, партофт. Сипас онҳо аз дарё мисли тухмиҳое берун меоянд, ки дар ҷараёни дарё мерӯянд, оё намебинед, ки онҳоро дар сангҳо мерӯянд ё дарахтонро пайгирӣ мекунанд, ки нури офтобро пайгирӣ мекунанд. Пас онҳое, ки мисли тухм мерӯянд, ранги зард ва сабзранг доранд, дар ҳоле ки онҳое, ки дар соя ҳастанд, сафед хоҳанд буд». Сипас саҳобагон пурсиданд: «Гӯё шумо дар як минтақаи бодиянишинӣ чӯпонӣ мекардед?» Ӯ идома дод: «Онҳо мисли марворид берун омаданд, дар ҳоле ки зонуҳояшон ангуштаринҳое доштанд, ки аҳли биҳишт метавонистанд онҳоро бишносанд. Ва онҳо касоне ҳастанд, ки Аллоҳ онҳоро озод карда, бе ягон амали нек ва некӣ ба биҳишт даровард. Сипас Аллоҳ гуфт: «Ба биҳишт дароед. Он чиро, ки мебинед, ба шумо дода мешавад». Онҳо ҷавоб доданд: «Эй Парвардигори мо, ба дурустӣ, ки Ту ба мо чизе додӣ, ки ба ҳеҷ яке аз сокинони замин надодаӣ». Сипас Аллоҳ гуфт: «-Дар асл, он чизе, ки Мо барои ту омода кардаем, аз ҳамаи ин беҳтар аст». Боз гуфтанд: «Эй Парвардигори ман, аз ҳамаи ин беҳтар аст!» Аллоҳ ҷавоб дод: «Хушбахтона, ман ҳеҷ гоҳ бар ту хашмгин намешавам». Муслим гуфт: «Ман ин ҳадисро дар ҳузури [Исо ибни Ҳаммод Зуғба ал-Мишрӣ] дар бораи шафоат хондам». Ман ба ӯ гуфтам: «Ман ин ҳадисро аз шумо мерасонам, ки шумо аз [Лайтс бин Саъд], аз [Холид бин Язид], аз [Саъд бин Абу Ҳилол], аз [Зайд бин Аслам], аз [Ато бин Ясор], аз [Абу Саъид ал-Худрӣ] шунидаед, ки ӯ гуфт: «Эй Паёмбари Худо, оё мо Парвардигори худро мебинем?» Паёмбар (саллаллоҳу алайҳи ва саллам) дар ҷавоб пурсид: «Оё шумо дар рӯзи соф ба офтоб нигоҳ кардан ягон хатаре эҳсос мекунед?» мо ҷавоб додем: «Не». Сипас ман ҳадисро то ба охир расиданаш идома додам. Ва ин ҳадис мисли ҳадиси Ҳафш бин Майсара аст». Ва ӯ пас аз суханонаш илова кард: «бе ягон амал ва ҳеҷ некие». Сипас ба онҳо гуфта шуд: «Барои шумо он чизе, ки дидед ва бо ӯ чунин буд». Абу Саъид гуфт: «Ба ман расидааст, ки пулҳо аз мӯй хурдтар ва аз шамшер тезтаранд». Ва дар ҳадиси Лайс таҳрире нест: «Онҳо гуфтанд: «Эй Парвардигори мо, ту ба мо чизе додӣ, ки ба ҳеҷ каси ҷаҳон дода нашудааст». Ва ҷумлаи баъд аз он. Ва Исо бин Ҳаммод розӣ шуд». Ба мо гуфта шудааст, ки [Абу Бакр бин Абу Шайба] ба мо гуфтааст [Ҷаъфар бин Авн] ба мо гуфтааст [Ҳишом бин Саъд] ба мо гуфтааст [Зайд бин Аслам] бо исноди дуюм мисли ҳадиси Ҳафш бин Майсара то ҷумлаи охир яксон аст ва иловаҳо ва тарҳҳо мавҷуданд».
Hadith
Imam Muslim : 270
و حَدَّثَنِي هَارُونُ بْنُ سَعِيدٍ الْأَيْلِيُّ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ قَالَ أَخْبَرَنِي مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ يَحْيَى بْنِ عُمَارَةَ قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ يُدْخِلُ اللَّهُ أَهْلَ الْجَنَّةِ الْجَنَّةَ يُدْخِلُ مَنْ يَشَاءُ بِرَحْمَتِهِ وَيُدْخِلُ أَهْلَ النَّارِ النَّارَ ثُمَّ يَقُولُ انْظُرُوا مَنْ وَجَدْتُمْ فِي قَلْبِهِ مِثْقَالَ حَبَّةٍ مِنْ خَرْدَلٍ مِنْ إِيمَانٍ فَأَخْرِجُوهُ فَيُخْرَجُونَ مِنْهَا حُمَمًا قَدْ امْتَحَشُوا فَيُلْقَوْنَ فِي نَهَرِ الْحَيَاةِ أَوْ الْحَيَا فَيَنْبُتُونَ فِيهِ كَمَا تَنْبُتُ الْحِبَّةُ إِلَى جَانِبِ السَّيْلِ أَلَمْ تَرَوْهَا كَيْفَ تَخْرُجُ صَفْرَاءَ مُلْتَوِيَةً و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ ح و حَدَّثَنَا حَجَّاجُ بْنُ الشَّاعِرِ حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ عَوْنٍ أَخْبَرَنَا خَالِدٌ كِلَاهُمَا عَنْ عَمْرِو بْنِ يَحْيَى بِهَذَا الْإِسْنَادِ وَقَالَا فَيُلْقَوْنَ فِي نَهَرٍ يُقَالَ لَهُ الْحَيَاةُ وَلَمْ يَشُكَّا وَفِي حَدِيثِ خَالِدٍ كَمَا تَنْبُتُ الْغُثَاءَةُ فِي جَانِبِ السَّيْلِ وَفِي حَدِيثِ وُهَيْبٍ كَمَا تَنْبُتُ الْحِبَّةُ فِي حَمِئَةٍ أَوْ حَمِيلَةِ السَّيْلِ
Ва ба ман [Ҳорун бин Саъид ал-Айлӣ] ба мо [Ибни Ваҳб] нақл кардааст, гуфт ӯ, гуфт ба мо [Молик бин Анас] аз [Амр бин Яҳё бин Умара] гуфт ӯ, гуфт ба ман [падарам] аз [Абу Саъид ал-Худрӣ] ривоят кардааст, ки Паёмбари Худо (саллаллоҳу алайҳи ва саллам) фармуданд: «Худованд аҳли биҳиштро ба биҳишт дохил мекунад, ҳар касеро, ки хоҳад, бо раҳмати Худ дохил мекунад ва аҳли дӯзахро ба дӯзах мефиристад». Сипас Аллоҳ гуфт: «Ба худ нигоҳ кунед, ҳар касеро, ки аз онҳо ёфтед, дар дилаш донаи хардал имон дорад, пас онро берун кунед». Сипас онҳо аз дӯзах дар ҳолати сӯхта берун карда шуданд. Онҳоро сӯзонданд, сипас ба дарёи ҳаёт ё ҳаёт партофтанд. Сипас онҳо мисли тухме дар паҳлӯи кафк мерӯянд. Оё надидед, ки чӣ тавр ӯ зард каҷ берун омад». Ва ба мо [Абу Бакр бин Абу Шайба] ба мо [Аффон] ба мо [Вуҳайб] ривоят кардааст. -дар ривояти дигар омадааст- Ва ба мо нақл кардааст [Ҳаҷҷоҷ бин аш-Шайр] ба мо нақл кардааст [Амр бин 'Аун] ба мо [Холид] нақл кардааст, ки ҳарду аз [Амр бин Яҳё] бо ин иснод ривоят кардаанд ва ҳарду гуфтаанд: «Сипас онҳоро ба дарёе партофтанд, ки дарёи ҳаёт номида мешавад». Ва ҳеҷ яке аз онҳо дудила накарданд. Ва дар ҳадиси Холид: «Ҳамон тавре ки тухм дар паҳлӯи кафк мерӯяд». Ва дар ҳадиси Вуҳайб: «Ҳамон тавре ки тухмиҳо дар кафки сел мерӯянд».
Hadith
Imam Muslim : 271
و حَدَّثَنِي نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ الْجَهْضَمِيُّ حَدَّثَنَا بِشْرٌ يَعْنِي ابْنَ الْمُفَضَّلِ عَنْ أَبِي مَسْلَمَةَ عَنْ أَبِي نَضْرَةَ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَمَّا أَهْلُ النَّارِ الَّذِينَ هُمْ أَهْلُهَا فَإِنَّهُمْ لَا يَمُوتُونَ فِيهَا وَلَا يَحْيَوْنَ وَلَكِنْ نَاسٌ أَصَابَتْهُمْ النَّارُ بِذُنُوبِهِمْ أَوْ قَالَ بِخَطَايَاهُمْ فَأَمَاتَهُمْ إِمَاتَةً حَتَّى إِذَا كَانُوا فَحْمًا أُذِنَ بِالشَّفَاعَةِ فَجِيءَ بِهِمْ ضَبَائِرَ ضَبَائِرَ فَبُثُّوا عَلَى أَنْهَارِ الْجَنَّةِ ثُمَّ قِيلَ يَا أَهْلَ الْجَنَّةِ أَفِيضُوا عَلَيْهِمْ فَيَنْبُتُونَ نَبَاتَ الْحِبَّةِ تَكُونُ فِي حَمِيلِ السَّيْلِ فَقَالَ رَجُلٌ مِنْ الْقَوْمِ كَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَدْ كَانَ بِالْبَادِيَةِ و حَدَّثَنَاه مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَابْنُ بَشَّارٍ قَالَا حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ أَبِي مَسْلَمَةَ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا نَضْرَةَ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِثْلِهِ إِلَى قَوْلِهِ فِي حَمِيلِ السَّيْلِ وَلَمْ يَذْكُرْ مَا بَعْدَهُ
Ва ба ман гуфта шудааст, ки [Нашр бин Алӣ ал-Ҷаҳдламӣ] ба мо [Бисмир] - яъне Ибни Муфаддал - аз [Абу Маслама] аз [Абу Назра] аз [Абу Саъид] гуфт: «Паёмбари Худо (с) фармуд: «Аммо аҳли дӯзах, ки дар он ҷо сокинони онҳо ҳастанд, на дар он мемиранд ва на зинда мемонанд. Аммо касоне, ки аз сабаби гуноҳон ё хатоҳояшон азоби дӯзахро мекашанд, Аллоҳ онҳоро мемиронад, то он даме ки онҳо сӯхта шаванд, сипас шафоат иҷозат дода мешавад, сипас онҳоро гурӯҳ-гурӯҳ мебаранд ва сипас онҳоро дар дарёи биҳишт пароканда мекунанд, сипас ба онҳо гуфта мешавад: «Эй аҳли биҳишт, ба онҳо об партоед. Сипас онҳо мисли ғалла мерӯянд ва мисли кафки сел мешаванд». Сипас яке аз мардон аз як қавм гуфт: «Гӯё Паёмбари Худо (с) дар ҳақиқат дар биёбони Саҳро буд». Ва ин ба мо [Муҳаммад бин ал-Мутсанна] ривоят шудааст ва [Ибни Басиёр] ҳарду гуфтаанд, ки ба мо ривоят шудааст [Муҳаммад бин Ҷаъфар] ба мо [Шуъба] аз [Абу Маслама] ривоят кардааст, ӯ гуфт: «Ман [Абу Назра] аз [Абу Саъид ал-Худрӣ] аз Паёмбар саллаллоҳу алайҳи ва саллам бо ҳадисҳое ба монанди калимаҳои «Дар кафки сел» шунидам». Ва ӯ ҷумлаеро баъд аз он зикр накард.
Hadith
Imam Muslim : 272
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ الْحَنْظَلِيُّ كِلَاهُمَا عَنْ جَرِيرٍ قَالَ عُثْمَانُ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَبِيدَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنِّي لَأَعْلَمُ آخِرَ أَهْلِ النَّارِ خُرُوجًا مِنْهَا وَآخِرَ أَهْلِ الْجَنَّةِ دُخُولًا الْجَنَّةَ رَجُلٌ يَخْرُجُ مِنْ النَّارِ حَبْوًا فَيَقُولُ اللَّهُ تَبَارَكَ وَتَعَالَى لَهُ اذْهَبْ فَادْخُلْ الْجَنَّةَ فَيَأْتِيهَا فَيُخَيَّلُ إِلَيْهِ أَنَّهَا مَلْأَى فَيَرْجِعُ فَيَقُولُ يَا رَبِّ وَجَدْتُهَا مَلْأَى فَيَقُولُ اللَّهُ تَبَارَكَ وَتَعَالَى لَهُ اذْهَبْ فَادْخُلْ الْجَنَّةَ قَالَ فَيَأْتِيهَا فَيُخَيَّلُ إِلَيْهِ أَنَّهَا مَلْأَى فَيَرْجِعُ فَيَقُولُ يَا رَبِّ وَجَدْتُهَا مَلْأَى فَيَقُولُ اللَّهُ لَهُ اذْهَبْ فَادْخُلْ الْجَنَّةَ فَإِنَّ لَكَ مِثْلَ الدُّنْيَا وَعَشَرَةَ أَمْثَالِهَا أَوْ إِنَّ لَكَ عَشَرَةَ أَمْثَالِ الدُّنْيَا قَالَ فَيَقُولُ أَتَسْخَرُ بِي أَوْ أَتَضْحَكُ بِي وَأَنْتَ الْمَلِكُ قَالَ لَقَدْ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ضَحِكَ حَتَّى بَدَتْ نَوَاجِذُهُ قَالَ فَكَانَ يُقَالُ ذَاكَ أَدْنَى أَهْلِ الْجَنَّةِ مَنْزِلَةً
Ба мо [Усмон бин Абу Шайба] ва [Исҳоқ бин Иброҳим ал-Ҳанзалӣ] нақл кардааст, ки ҳарду аз [Ҷарир] ривоят кардаанд, [Усмон] гуфтааст, ба мо [Ҷарир] аз [Мансур] аз [Иброҳим] аз [Обида] аз [Абдуллоҳ бин Масъуд] гуфтааст: «Расули Худо (саллаллоҳу алайҳи ва саллам) фармуданд: «Ба ростӣ, ман аҳли дӯзахро медонам, ки охирин касе буд, ки аз он берун омад ва охирин сокини биҳишт шуд, ки ба биҳишт ворид шуд, яъне марде, ки аз дӯзах хазида берун омад, сипас Аллоҳ ба ӯ гуфт: «Рав ва ба биҳишт дохил шав». Сипас ӯ назди ӯ омад ва тасаввур кард, ки биҳишт пур аст. Сипас ӯ баргашт ва гуфт: «Эй Парвардигори ман, ман онро пур ёфтам». Пас Аллоҳ ба ӯ гуфт: «Ба биҳишт дохил шав». Сипас ӯ назди ӯ омад ва тасаввур кард, ки пур аст. Сипас ӯ баргашт ва гуфт: «Эй Парвардигори ман, ман онро пур ёфтам». Пас Аллоҳ ба ӯ гуфт: «Рав ва сипас ба биҳишт даро, зеро ту мисли дунё ва даҳ маротиба мисли он хоҳӣ буд, ё даҳ маротиба мисли дунё хоҳӣ буд». Ӯ гуфт: «Оё ту маро масхара мекунӣ ё подшоҳ?» Ровӣ гуфт: «Ба ростӣ, ман Паёмбари Худоро (саллаллоҳу алайҳи ва саллам) дидам, ки хандид, то он даме ки дандонҳои моляраш намоён шуданд». Ровӣ идома медиҳад: «Ва гуфта мешавад, ки ӯ пасттарин аҳли биҳишт аст».
Hadith
Imam Muslim : 273
و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَأَبُو كُرَيْبٍ وَاللَّفْظُ لِأَبِي كُرَيْبٍ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَبِيدَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنِّي لَأَعْرِفُ آخَرُ أَهْلِ النَّارِ خُرُوجًا مِنْ النَّارِ رَجُلٌ يَخْرُجُ مِنْهَا زَحْفًا فَيُقَالُ لَهُ انْطَلِقْ فَادْخُلْ الْجَنَّةَ قَالَ فَيَذْهَبُ فَيَدْخُلُ الْجَنَّةَ فَيَجِدُ النَّاسَ قَدْ أَخَذُوا الْمَنَازِلَ فَيُقَالُ لَهُ أَتَذْكُرُ الزَّمَانَ الَّذِي كُنْتَ فِيهِ فَيَقُولُ نَعَمْ فَيُقَالُ لَهُ تَمَنَّ فَيَتَمَنَّى فَيُقَالُ لَهُ لَكَ الَّذِي تَمَنَّيْتَ وَعَشَرَةَ أَضْعَافِ الدُّنْيَا قَالَ فَيَقُولُ أَتَسْخَرُ بِي وَأَنْتَ الْمَلِكُ قَالَ فَلَقَدْ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ضَحِكَ حَتَّى بَدَتْ نَوَاجِذُهُ
Ва ба мо [Абу Бакр бин Абу Шайба] ва [Абу Қурайб] ва лафзняи Абу Қурайб ҳарду гуфтаанд, ба мо [Абу Муовия] аз [ал-Аъмосӣ] аз [Иброҳим] аз [Обида] аз [Абдуллоҳ] гуфтааст: «Паёмбари Худо (саллаллоҳу алайҳи ва саллам) фармуданд: «Ба ростӣ, ман аҳли дӯзахро медонам, ки охирин касоне ҳастанд, ки аз он берун мешаванд. Дӯзах, яъне марде, ки бо хазидан аз он берун омадааст. Сипас ба ӯ гуфта шуд: «Рав, сипас ба биҳишт дохил шав». Боз гуфт: «Сипас рафт, сипас ба биҳишт дохил шуд, то он даме ки дид, ки одамон ҷои ӯро гирифтаанд. Сипас аз ӯ пурсиданд: «Оё дар кадом давра будӣ?» Ӯ ҷавоб дод: «Бале». Сипас ба ӯ гуфта шуд: «Хоб кун!» Пас ӯ хоб дид. Сипас ба ӯ гуфта шуд: «Ту он чиро, ки орзу мекунӣ, ба даст овардӣ ва даҳ маротиба бештар аз дунё». Ӯ гуфт: «Сипас гуфт: «Оё ту маро масхара мекунӣ, дар ҳоле ки подшоҳ ҳастӣ». Ровӣ гуфт: «Ман Паёмбари Худоро дидам, ки табассум мекард, то он даме ки дандонҳои моляраш намоён шуданд».
Hadith
Imam Muslim : 274
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا عَفَّانُ بْنُ مُسْلِمٍ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ حَدَّثَنَا ثَابِتٌ عَنْ أَنَسٍ عَنْ ابْنِ مَسْعُودٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ آخِرُ مَنْ يَدْخُلُ الْجَنَّةَ رَجُلٌ فَهْوَ يَمْشِي مَرَّةً وَيَكْبُو مَرَّةً وَتَسْفَعُهُ النَّارُ مَرَّةً فَإِذَا مَا جَاوَزَهَا الْتَفَتَ إِلَيْهَا فَقَالَ تَبَارَكَ الَّذِي نَجَّانِي مِنْكِ لَقَدْ أَعْطَانِي اللَّهُ شَيْئًا مَا أَعْطَاهُ أَحَدًا مِنْ الْأَوَّلِينَ وَالْآخِرِينَ فَتُرْفَعُ لَهُ شَجَرَةٌ فَيَقُولُ أَيْ رَبِّ أَدْنِنِي مِنْ هَذِهِ الشَّجَرَةِ فَلِأَسْتَظِلَّ بِظِلِّهَا وَأَشْرَبَ مِنْ مَائِهَا فَيَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ يَا ابْنَ آدَمَ لَعَلِّي إِنَّ أَعْطَيْتُكَهَا سَأَلْتَنِي غَيْرَهَا فَيَقُولُ لَا يَا رَبِّ وَيُعَاهِدُهُ أَنْ لَا يَسْأَلَهُ غَيْرَهَا وَرَبُّهُ يَعْذِرُهُ لِأَنَّهُ يَرَى مَا لَا صَبْرَ لَهُ عَلَيْهِ فَيُدْنِيهِ مِنْهَا فَيَسْتَظِلُّ بِظِلِّهَا وَيَشْرَبُ مِنْ مَائِهَا ثُمَّ تُرْفَعُ لَهُ شَجَرَةٌ هِيَ أَحْسَنُ مِنْ الْأُولَى فَيَقُولُ أَيْ رَبِّ أَدْنِنِي مِنْ هَذِهِ لِأَشْرَبَ مِنْ مَائِهَا وَأَسْتَظِلَّ بِظِلِّهَا لَا أَسْأَلُكَ غَيْرَهَا فَيَقُولُ يَا ابْنَ آدَمَ أَلَمْ تُعَاهِدْنِي أَنْ لَا تَسْأَلَنِي غَيْرَهَا فَيَقُولُ لَعَلِّي إِنْ أَدْنَيْتُكَ مِنْهَا تَسْأَلُنِي غَيْرَهَا فَيُعَاهِدُهُ أَنْ لَا يَسْأَلَهُ غَيْرَهَا وَرَبُّهُ يَعْذِرُهُ لِأَنَّهُ يَرَى مَا لَا صَبْرَ لَهُ عَلَيْهِ فَيُدْنِيهِ مِنْهَا فَيَسْتَظِلُّ بِظِلِّهَا وَيَشْرَبُ مِنْ مَائِهَا ثُمَّ تُرْفَعُ لَهُ شَجَرَةٌ عِنْدَ بَابِ الْجَنَّةِ هِيَ أَحْسَنُ مِنْ الْأُولَيَيْنِ فَيَقُولُ أَيْ رَبِّ أَدْنِنِي مِنْ هَذِهِ لِأَسْتَظِلَّ بِظِلِّهَا وَأَشْرَبَ مِنْ مَائِهَا لَا أَسْأَلُكَ غَيْرَهَا فَيَقُولُ يَا ابْنَ آدَمَ أَلَمْ تُعَاهِدْنِي أَنْ لَا تَسْأَلَنِي غَيْرَهَا قَالَ بَلَى يَا رَبِّ هَذِهِ لَا أَسْأَلُكَ غَيْرَهَا وَرَبُّهُ يَعْذِرُهُ لِأَنَّهُ يَرَى مَا لَا صَبْرَ لَهُ عَلَيْهَا فَيُدْنِيهِ مِنْهَا فَإِذَا أَدْنَاهُ مِنْهَا فَيَسْمَعُ أَصْوَاتَ أَهْلِ الْجَنَّةِ فَيَقُولُ أَيْ رَبِّ أَدْخِلْنِيهَا فَيَقُولُ يَا ابْنَ آدَمَ مَا يَصْرِينِي مِنْكَ أَيُرْضِيكَ أَنْ أُعْطِيَكَ الدُّنْيَا وَمِثْلَهَا مَعَهَا قَالَ يَا رَبِّ أَتَسْتَهْزِئُ مِنِّي وَأَنْتَ رَبُّ الْعَالَمِينَ فَضَحِكَ ابْنُ مَسْعُودٍ فَقَالَ أَلَا تَسْأَلُونِي مِمَّ أَضْحَكُ فَقَالُوا مِمَّ تَضْحَكُ قَالَ هَكَذَا ضَحِكَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالُوا مِمَّ تَضْحَكُ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ مِنْ ضِحْكِ رَبِّ الْعَالَمِينَ حِينَ قَالَ أَتَسْتَهْزِئُ مِنِّي وَأَنْتَ رَبُّ الْعَالَمِينَ فَيَقُولُ إِنِّي لَا أَسْتَهْزِئُ مِنْكَ وَلَكِنِّي عَلَى مَا أَشَاءُ قَادِرٌ
Ба мо нақл кардааст [Абу Бакр бин Абу Шайба] ба мо нақл кардааст [Аффон бин Муслим] ба мо нақл кардааст [Ҳаммад бин Салама] ба мо нақл кардааст [Собит] аз [Анас] аз [Ибни Масъуд] ки Паёмбари Худо саллаллоҳу алайҳи ва саллам фармуданд: «Охирин шахсе, ки ба биҳишт ворид шуд, мард буд, ки гоҳе роҳ мерафт, гоҳе саҷда мекард ва гоҳе оташи дӯзах ӯро мелесид». Вақте ки аз он гузашт, ба сӯи оташ рӯй овард ва гуфт: «Пок аст Худоеро, ки маро аз ту наҷот дод. Худо ба ман чизе дод, ки ба аввал ва охирин надодааст». Сипас дарахте ба назди ӯ бардошта шуд, сипас гуфт: «Эй Парвардигори ман, ин дарахтро ба ман наздик кун, то ман дар сояаш паноҳ барам ва оби онро бинӯшам». Сипас Аллоҳ гуфт: «Эй фарзанди Одам, шояд агар онро ба ту диҳам, ту аз ман чизи дигареро талаб кунӣ». Пас ӯ ҷавоб дод: «Не, Парвардигори ман». Сипас ӯ аз Аллоҳ ваъда дод, ки ҷуз ин чизеро талаб намекунад. Дар ҳамин ҳол, Парвардигораш ба ӯ баҳонае дод, зеро ӯ чизеро дид, ки бешубҳа таҳаммул карда наметавонист. Сипас дарахтро ба ӯ наздик карданд ва ӯ дар сояи он паноҳ бурд ва аз оби он нӯшид. Сипас дарахти дигаре барпо карда шуд, ки аз аввала беҳтар буд. Пас ӯ гуфт: «Эй Парвардигорам, ин дарахтро ба ман наздик кун, то аз оби он бинӯшам ва дар сояаш паноҳ барам, ман аз ту дигар чизе намепурсам». Пас, Худо гуфт: «Эй фарзанди Одам, оё ба ман ваъда надодаӣ, ки чизи дигареро напурсам». Пас, Худо боз гуфт: «Шояд агар онро ба ту наздик кунам, ту чизи дигареро мепурсӣ». Сипас ӯ ваъда дод, ки аз Худо ҷуз ин чизеро намепурсад. Дар ҳамин ҳол, Парвардигораш ба ӯ баҳонае дод, зеро ӯ чизеро дид, ки худро аз он боз дошта наметавонист. Пас, Худо дарахтро ба ӯ наздик кард, то ӯ дар сояи он паноҳ барад ва аз оби он нӯшад. Сипас дарахти дигаре дар паҳлӯи дарвозаи осмон барои ӯ барпо карда шуд. Дарахт аз ҳарду зеботар аст. Сипас гуфт: «Эй Парвардигори ман, ин дарахтро ба ман наздик кун, то ман дар сояаш паноҳ барам ва аз оби он бинӯшам, аз ту чизи дигаре намехоҳам». Пас, Аллоҳ гуфт: «Эй фарзанди Одам, оё ба ман ваъда надода будӣ, ки аз ман чизи дигаре намехоҳам». Ӯ ҷавоб дод: «Бале, дуруст аст, эй Парвардигори ман». Ин дафъа ман аз ту чизи дигаре намепурсам." Дар ҳамин ҳол, Парвардигорат ба ӯ баҳонае гузошт, зеро дар ӯ чизеро дид, ки наметавонист аз он худдорӣ кунад. Сипас, Худо онро ба ӯ наздик кард. Вақте ки Худо ӯро ба ӯ наздик кард, овози аҳли осмонро шунид. Сипас гуфт: "Эй Парвардигорам, маро ба назди ӯ дохил кун." Пас, Худо гуфт: "Эй писари Одам, чӣ чиз туро аз дубора пурсидан бозмедорад. Оё ту розӣ мешавӣ, агар ман ба ту дунё ва монанди онро диҳам?" Ӯ ҷавоб дод: "Эй Парвардигорам, оё ту маро масхара мекунӣ, дар ҳоле ки Ту Парвардигори коинот ҳастӣ". Сипас Ибни Масъуд хандид ва гуфт: "Оё ту аз ман дар бораи чизе напурсидӣ, ки маро хандонд?" Онҳо мепурсанд: "Чӣ туро хандонд?" Ибни Масъуд гуфт: "Паёмбари Худо саллаллоҳу алайҳи ва саллам хандиданд. Дӯстон, "Чӣ туро хандонд, эй Паёмбари Худо?" Ӯ ҷавоб дод: "Ман хандидам, зеро чизе Парвардигори коинотро хандонд, вақте ки банда гуфт: "Оё ту..." «Маро масхара мекунам, дар ҳоле ки Ту Парвардигори ҷаҳониён ҳастӣ». Аллоҳ ҷавоб дод: «Ба ростӣ, ман туро масхара намекунам, балки метавонам ҳар кореро, ки хоҳам, анҷом диҳам».
Hadith
Imam Muslim : 275
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَبِي بُكَيْرٍ حَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ سُهَيْلِ بْنِ أَبِي صَالِحٍ عَنْ النُّعْمَانِ بْنِ أَبِي عَيَّاشٍ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ أَدْنَى أَهْلِ الْجَنَّةِ مَنْزِلَةً رَجُلٌ صَرَفَ اللَّهُ وَجْهَهُ عَنْ النَّارِ قِبَلَ الْجَنَّةِ وَمَثَّلَ لَهُ شَجَرَةً ذَاتَ ظِلٍّ فَقَالَ أَيْ رَبِّ قَدِّمْنِي إِلَى هَذِهِ الشَّجَرَةِ أَكُونُ فِي ظِلِّهَا وَسَاقَ الْحَدِيثَ بِنَحْوِ حَدِيثِ ابْنِ مَسْعُودٍ وَلَمْ يَذْكُرْ فَيَقُولُ يَا ابْنَ آدَمَ مَا يَصْرِينِي مِنْكَ إِلَى آخِرِ الْحَدِيثِ وَزَادَ فِيهِ وَيُذَكِّرُهُ اللَّهُ سَلْ كَذَا وَكَذَا فَإِذَا انْقَطَعَتْ بِهِ الْأَمَانِيُّ قَالَ اللَّهُ هُوَ لَكَ وَعَشَرَةُ أَمْثَالِهِ قَالَ ثُمَّ يَدْخُلُ بَيْتَهُ فَتَدْخُلُ عَلَيْهِ زَوْجَتَاهُ مِنْ الْحُورِ الْعِينِ فَتَقُولَانِ الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي أَحْيَاكَ لَنَا وَأَحْيَانَا لَكَ قَالَ فَيَقُولُ مَا أُعْطِيَ أَحَدٌ مِثْلَ مَا أُعْطِيتُ
Ба мо [Абу Бакр бин Абу Шайба] ба мо [Яҳё бин Абу Букайр] ба мо [Зуҳайр бин Муҳаммад] аз [Суҳайл бин Абу Солеҳ] аз [ан-Нуъмон бин Абу Айёсӣ] аз [Абу Саъид ал-Худрӣ] нақл кардааст, ки Паёмбари Худо (с) фармуданд: «Дар ҳақиқат, пасттарин мартабаи аҳли биҳишт касоне ҳастанд, ки чеҳраҳояшон аз дӯзах ба сӯи биҳишт гардонида шудааст ва Аллоҳ ба ӯ вуҷуди дарахтеро, ки соя дорад, тавсиф кард. Сипас он шахс гуфт: «Эй Парвардигори ман, маро ба дарахт наздик кун, то дар сояи он бошам». Сипас ӯ ин ҳадисро дар бораи вуруди худ ба биҳишт ва хоҳишҳояш зикр кард, то он даме ки дар ниҳоят гуфт: «Вақте ки дигар хоҳишҳояшро надошт, Аллоҳ ба ӯ мегӯяд: «Ин барои ту ва ин даҳ вақт аст». Паёмбари Худо (саллаллоҳу алайҳи ва саллам) идома доданд: «Сипас он мард ба хонаи худ дар биҳишт ворид шуд ва баъд аз он ду занаш аз ду ҳурӣ барои дидор бо ӯ даромаданд. Ҳарду гуфтанд: «Ситоиш ба Худое, ки туро барои мо ҳаёт бахшид ва моро барои ту ҳаёт бахшид». Паёмбари Худо (саллаллоҳу алайҳи ва саллам) гуфтанд: «Мард гуфт: «Ба ҳеҷ кас он қадар неъмате, ки Худо ба ман додааст, дода нашудааст».
Hadith
Imam Muslim : 276
حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ عَمْرٍو الْأَشْعَثِيُّ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ مُطَرِّفٍ وَابْنِ أَبْجَرَ عَنْ الشَّعْبِيِّ قَالَ سَمِعْتُ الْمُغِيرَةَ بْنَ شُعْبَةَ رِوَايَةً إِنْ شَاءَ اللَّهُ ح و حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ حَدَّثَنَا مُطَرِّفُ بْنُ طَرِيفٍ وَعَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ سَعِيدٍ سَمِعَا الشَّعْبِيَّ يُخْبِرُ عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ قَالَ سَمِعْتُهُ عَلَى الْمِنْبَرِ يَرْفَعُهُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ و حَدَّثَنِي بِشْرُ بْنُ الْحَكَمِ وَاللَّفْظُ لَهُ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ حَدَّثَنَا مُطَرِّفٌ وَابْنُ أَبْجَرَ سَمِعَا الشَّعْبِيَّ يَقُولُ سَمِعْتُ الْمُغِيرَةَ بْنَ شُعْبَةَ يُخْبِرُ بِهِ النَّاسَ عَلَى الْمِنْبَرِ قَالَ سُفْيَانُ رَفَعَهُ أَحَدُهُمَا أُرَاهُ ابْنَ أَبْجَرَ قَالَ سَأَلَ مُوسَى رَبَّهُ مَا أَدْنَى أَهْلِ الْجَنَّةِ مَنْزِلَةً قَالَ هُوَ رَجُلٌ يَجِيءُ بَعْدَ مَا أُدْخِلَ أَهْلُ الْجَنَّةِ الْجَنَّةَ فَيُقَالُ لَهُ ادْخُلْ الْجَنَّةَ فَيَقُولُ أَيْ رَبِّ كَيْفَ وَقَدْ نَزَلَ النَّاسُ مَنَازِلَهُمْ وَأَخَذُوا أَخَذَاتِهِمْ فَيُقَالُ لَهُ أَتَرْضَى أَنْ يَكُونَ لَكَ مِثْلُ مُلْكِ مَلِكٍ مِنْ مُلُوكِ الدُّنْيَا فَيَقُولُ رَضِيتُ رَبِّ فَيَقُولُ لَكَ ذَلِكَ وَمِثْلُهُ وَمِثْلُهُ وَمِثْلُهُ وَمِثْلُهُ فَقَالَ فِي الْخَامِسَةِ رَضِيتُ رَبِّ فَيَقُولُ هَذَا لَكَ وَعَشَرَةُ أَمْثَالِهِ وَلَكَ مَا اشْتَهَتْ نَفْسُكَ وَلَذَّتْ عَيْنُكَ فَيَقُولُ رَضِيتُ رَبِّ قَالَ رَبِّ فَأَعْلَاهُمْ مَنْزِلَةً قَالَ أُولَئِكَ الَّذِينَ أَرَدْتُ غَرَسْتُ كَرَامَتَهُمْ بِيَدِي وَخَتَمْتُ عَلَيْهَا فَلَمْ تَرَ عَيْنٌ وَلَمْ تَسْمَعْ أُذُنٌ وَلَمْ يَخْطُرْ عَلَى قَلْبِ بَشَرٍ قَالَ وَمِصْدَاقُهُ فِي كِتَابِ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ { فَلَا تَعْلَمُ نَفْسٌ مَا أُخْفِيَ لَهُمْ مِنْ قُرَّةِ أَعْيُنٍ } الْآيَةَ حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ الْأَشْجَعِيُّ عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ أَبْجَرَ قَالَ سَمِعْتُ الشَّعْبِيَّ يَقُولُ سَمِعْتُ الْمُغِيرَةَ بْنَ شُعْبَةَ يَقُولُا عَلَى الْمِنْبَرِ إِنَّ مُوسَى عَلَيْهِ السَّلَام سَأَلَ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ عَنْ أَخَسِّ أَهْلِ الْجَنَّةِ مِنْهَا حَظًّا وَسَاقَ الْحَدِيثَ بِنَحْوِهِ
«Ба мо [Саид ибни Амр ал-Асиятсӣ] ба мо [Суфён ибни Уяйна] аз [Мутарриф] ва [Ибни Абҷар] аз [Аш-Шаъбӣ] нақл кардааст», - гуфт ӯ. «Ман аз [Муғира ибни Шуъба] шунидам, ки Худо хоҳад, дар ривояте». - ба тарзи дигар гуфта шудааст. - «Ва [Ибни Абу Умар] ба мо [Суфён] ба мо [Мутарриф ибни Саъриф] ва [Абдулмалик ибни Саъд] ҳарду аз [Аш-Шаъбӣ] хабаре аз [Муғира ибни Шуъба] шуниданд». Ӯ гуфт: «Ман шунидам, ки ӯ дар минбар ҳадисро ба Расули Худо (саллаллоҳу алайҳи ва саллам) нақл мекунад». Ӯ гуфт: «Ва [Басир ибни Ҳакам] ва лафзҳояш ба ман [Суфён ибни Уяйна] ба мо [Мутарриф] ва [Ибни Абҷар] ҳарду [Аш-Шаъбӣ] шуниданд, ки мегӯянд: Ман шунидам, ки [Муғира ибни Шуъайб] ин ҳадисро дар минбар мавъиза мекунад - Суфён гуфт; Ман фикр мекунам, ки яке аз он ду, яъне Ибни Абҷар, онро ба Паёмбар расонидааст - ӯ гуфт: "Мусо аз Парвардигораш пурсид: "Хусусиятҳои сокинони биҳишт, ки дар мартабаи пасттарин қарор доранд, чист?" Аллоҳ ҷавоб дод: "Ин шахсест, ки пас аз ворид шудани сокинони биҳишт ба биҳишт меояд, ба ин шахс гуфта мешавад: "Ба биҳишт дохил шав!" Ин шахс ҷавоб дод: "Эй Парвардигорам, чӣ гуна ман метавонам ворид шавам, дар ҳоле ки онҳо аллакай ҷойгоҳҳои худро гирифтаанд ва саҳми худро гирифтаанд?" Сипас ба ин мард гуфтанд: "Оё мехоҳӣ подшоҳиро мисли подшоҳе дар байни подшоҳони ҷаҳон мерос гирӣ?" Он шахс ҷавоб дод: "Розӣ, эй Парвардигорам". Худованд гуфт: "Ин саҳми ту аст + он қадар, + он қадар, + он қадар, - он қадар-". Дар бори панҷум он шахс гуфт: "Розӣ, эй Парвардигорам". Худованд гуфт: «Ин насиби туст ва даҳ баробар зиёдтар аст. Ва ҳар чизеро, ки мехоҳӣ, мегирӣ ва чашмонат онро дӯст медоранд». Он шахс гуфт: «Розӣ, эй Парвардигорам». Мусо гуфт: «—Дар бораи сарнавишти шахсе, ки дар мақоми баландтарин қарор дорад, чӣ гуфтан мумкин аст?» Худованд ҷавоб дод: «Инҳо, баргузидагонам, ҷалоли худро дар дасти ман доранд ва ман мебандам — он ҷалолро — ҳеҷ гоҳ чашм надидааст, гӯш нашунидааст ва ба дил нарасидааст». Ровӣ гуфт: «Далел дар Каломи Худост: «— Ҳеҷ кас неъматҳои гуногунеро, ки интизоранд, намедонад, ки онҳоро ҳамчун мукофот дидан зебост» — оятҳои Саҷда: 17-». Ба мо гуфта шудааст, ки [Абу Қурайб] ба мо [Убайдуллоҳ ибни Ашҷоъӣ] аз [Абдулмалик ибни Абҷар] нақл кардааст. Ӯ гуфт: «Ман аз [Аш Шаъбӣ] шунидам, ки мегуфт: «Муғира ибни Шуъба дар минбар чунин гуфт: «Мусо як бор аз Аллоҳ азза ваҷалла дар бораи аҳли биҳишт, ки камтарин саҳми неъматро доранд, пурсид...» Ва ӯ низ ҳадисе ба ин монандро зикр кард».
Hadith
Imam Muslim : 277
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ الْمَعْرُورِ بْنِ سُوَيْدٍ عَنْ أَبِي ذَرٍّ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنِّي لَأَعْلَمُ آخِرَ أَهْلِ الْجَنَّةِ دُخُولًا الْجَنَّةَ وَآخِرَ أَهْلِ النَّارِ خُرُوجًا مِنْهَا رَجُلٌ يُؤْتَى بِهِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ فَيُقَالُ اعْرِضُوا عَلَيْهِ صِغَارَ ذُنُوبِهِ وَارْفَعُوا عَنْهُ كِبَارَهَا فَتُعْرَضُ عَلَيْهِ صِغَارُ ذُنُوبِهِ فَيُقَالُ عَمِلْتَ يَوْمَ كَذَا وَكَذَا كَذَا وَكَذَا وَعَمِلْتَ يَوْمَ كَذَا وَكَذَا كَذَا وَكَذَا فَيَقُولُ نَعَمْ لَا يَسْتَطِيعُ أَنْ يُنْكِرَ وَهُوَ مُشْفِقٌ مِنْ كِبَارِ ذُنُوبِهِ أَنْ تُعْرَضَ عَلَيْهِ فَيُقَالُ لَهُ فَإِنَّ لَكَ مَكَانَ كُلِّ سَيِّئَةٍ حَسَنَةً فَيَقُولُ رَبِّ قَدْ عَمِلْتُ أَشْيَاءَ لَا أَرَاهَا هَا هُنَا فَلَقَدْ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ضَحِكَ حَتَّى بَدَتْ نَوَاجِذُهُ و حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ وَوَكِيعٌ ح و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ ح و حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ كِلَاهُمَا عَنْ الْأَعْمَشِ بِهَذَا الْإِسْنَادِ
Ба мо нақл кардааст [Муҳаммад бин Абдуллоҳ бин Нумайр] ба мо нақл кардааст [падарам] ба мо нақл кардааст [ал-Аъмасӣ] аз [ал-Маърур бин Сувайд] аз [Абу Зарр] гуфт: «Расули Худо (саллаллоҳу алайҳи ва саллам) фармуданд: «Ба ростӣ, ман медонам, ки аҳли биҳишт охиринанд, ки ворид мешаванд ва аҳли дӯзах охиринанд, ки аз он берун мешаванд, яъне марде, ки рӯзи қиёмат ба оянда оварда мешавад. Парвардигоро, сипас ба ӯ гуфта шуд: «Гуноҳони хурдашро ба ӯ нишон деҳ ва гуноҳони бузургашро пок кун». Сипас гуноҳони хурди ӯ ошкор шуданд. Сипас ба ӯ гуфта шуд: «Ту чунин, чунин ва чунин кардӣ. Ва ту як рӯз чунин, чунин ва чунин кардӣ». Сипас ӯ ҷавоб дод: «Бале». Ӯ наметавонист инро инкор кунад ва барои ошкор шудани гуноҳони бузургаш аз ӯ раҳмат хост. Сипас ба ӯ гуфта шуд: «Ба ростӣ, ту ҷоеро ёфтаӣ, ки дар он бадӣ ба некӣ табдил меёбад». Сипас гуфт: «Эй Парвардигори ман, ман коре кардаам, ки дар сабтҳои хайрия дар ин ҷо намебинам». Ровӣ гуфт: «Ба ростӣ, ман Паёмбари Худоро дидам, ки хандид, то он даме ки дандонҳои моляраш намоён шуданд». Ва ба мо хабар додааст, ки [Ибни Нумайр] ба мо хабар додааст, ки [Абу Муовия] ва [Воки] - дар ривояти дигар зикр шудааст - Ва ба мо хабар додааст, ки [Абу Бакр бин Абу Шайба] ба мо хабар додааст, ки [Воки] - дар ривояти дигар гуфта шудааст - Ва ба мо хабар додааст, ки [Абу Курайб] ба мо хабар додааст, ки [Абу Муовия] ҳарду аз [ал-Аъмосӣ] бо ин иснод ривоят кардаанд».
Hadith
Imam Muslim : 278
حَدَّثَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ سَعِيدٍ وَإِسْحَقُ بْنُ مَنْصُورٍ كِلَاهُمَا عَنْ رَوْحٍ قَالَ عُبَيْدُ اللَّهِ حَدَّثَنَا رَوْحُ بْنُ عُبَادَةَ الْقَيْسِيُّ حَدَّثَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ قَالَ أَخْبَرَنِي أَبُو الزُّبَيْرِ أَنَّهُ سَمِعَ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ يُسْأَلُ عَنْ الْوُرُودِ فَقَالَ نَجِيءُ نَحْنُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ عَنْ كَذَا وَكَذَا انْظُرْ أَيْ ذَلِكَ فَوْقَ النَّاسِ قَالَ فَتُدْعَى الْأُمَمُ بِأَوْثَانِهَا وَمَا كَانَتْ تَعْبُدُ الْأَوَّلُ فَالْأَوَّلُ ثُمَّ يَأْتِينَا رَبُّنَا بَعْدَ ذَلِكَ فَيَقُولُ مَنْ تَنْظُرُونَ فَيَقُولُونَ نَنْظُرُ رَبَّنَا فَيَقُولُ أَنَا رَبُّكُمْ فَيَقُولُونَ حَتَّى نَنْظُرَ إِلَيْكَ فَيَتَجَلَّى لَهُمْ يَضْحَكُ قَالَ فَيَنْطَلِقُ بِهِمْ وَيَتَّبِعُونَهُ وَيُعْطَى كُلُّ إِنْسَانٍ مِنْهُمْ مُنَافِقٍ أَوْ مُؤْمِنٍ نُورًا ثُمَّ يَتَّبِعُونَهُ وَعَلَى جِسْرِ جَهَنَّمَ كَلَالِيبُ وَحَسَكٌ تَأْخُذُ مَنْ شَاءَ اللَّهُ ثُمَّ يُطْفَأُ نُورُ الْمُنَافِقِينَ ثُمَّ يَنْجُو الْمُؤْمِنُونَ فَتَنْجُو أَوَّلُ زُمْرَةٍ وُجُوهُهُمْ كَالْقَمَرِ لَيْلَةَ الْبَدْرِ سَبْعُونَ أَلْفًا لَا يُحَاسَبُونَ ثُمَّ الَّذِينَ يَلُونَهُمْ كَأَضْوَإِ نَجْمٍ فِي السَّمَاءِ ثُمَّ كَذَلِكَ ثُمَّ تَحِلُّ الشَّفَاعَةُ وَيَشْفَعُونَ حَتَّى يَخْرُجَ مِنْ النَّارِ مَنْ قَالَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَكَانَ فِي قَلْبِهِ مِنْ الْخَيْرِ مَا يَزِنُ شَعِيرَةً فَيُجْعَلُونَ بِفِنَاءِ الْجَنَّةِ وَيَجْعَلُ أَهْلُ الْجَنَّةِ يَرُشُّونَ عَلَيْهِمْ الْمَاءَ حَتَّى يَنْبُتُوا نَبَاتَ الشَّيْءِ فِي السَّيْلِ وَيَذْهَبُ حُرَاقُهُ ثُمَّ يَسْأَلُ حَتَّى تُجْعَلَ لَهُ الدُّنْيَا وَعَشَرَةُ أَمْثَالِهَا مَعَهَا
Ба ман [Убайдуллоҳ бин Саъид] ва [Исҳоқ бин Маншур] нақл кардаанд, ки ҳарду аз [Рауҳ] ривоят кардаанд. [Убайдуллоҳ] гуфтааст, ба мо [Рауҳ бин Убода ал-Қайсӣ] ба мо [Ибни Ҷурайҷ] гуфтааст, ба ман [Абу Зубайр] гуфтааст, ки ӯ [Ҷобир бин Абдуллоҳ]-ро дар бораи қиёмат дар охират пурсидааст. Пас ӯ ҷавоб дод: «Мо дар рӯзи қиёмат чунин ва чунин зинда мешавем. Нигоҳ кунед! Дар болои инсонҳо чӣ аст?» Сипас мардум бо бутҳояшон ва чизҳое, ки қаблан ибодат мекарданд, пай дар пай даъват карда шуданд. Пас аз он, Парвардигори мо назди мо омад ва гуфт: «Шумо мунтазири ки ҳастед?» Пас онҳо ҷавоб доданд: «Мо мунтазири Парвардигори худ ҳастем». Аллоҳ мегӯяд: «Ман Парвардигори шумо ҳастам». Онҳо гуфтанд: «То он даме, ки Туро набинем». Ба назарашон чунин менамуд, ки Парвардигор механдад». Ҷобир идома дод: «Сипас Аллоҳ онҳоро гирифт ва онҳо аз пайи Ӯ рафтанд». Ба ҳар яки онҳо, хоҳ мунофиқ бошад, хоҳ мӯъмин, нур дода мешавад. Сипас онҳо аз пули дӯзах аз паси нур рафтанд. Дар он қалмоқҳои оҳанин ва хорҳо ҳастанд, ки ҳар касеро, ки Худо хоҳад, мекашанд. Сипас нури мунофиқон хомӯш шуд, дар ҳоле ки мӯъминон наҷот ёфтанд. Табрик ба гурӯҳи аввал, ки чеҳраҳояшон мисли моҳи пурра медурахшиданд, ҳафтод ҳазор нафар бе ҳисоб. Сипас мардуми баъдӣ мисли дурахши ситорагон дар осмон буданд ва ғайра. Сипас шафоат иҷозат дода мешавад. Онҳо инчунин шафоат талаб мекунанд, то аз дӯзах берун шаванд, яъне онҳое, ки мегӯянд: "Ло илоҳа илоҳаҳу - ҳеҷ худое нест - сазовори ибодат - ҷуз Аллоҳ -" ва қаблан дар дили ӯ некӣ ба андозаи донаи гандум вазнин буд. Онҳоро дар ҳавлии Биҳишт ҷойгир мекунанд, сипас Мутахассисони Биҳишт ба онҳо об мепошанд, то гӯшти онҳо мисли сабзиши растанӣ пас аз тӯфон афзоиш ёбад ва сӯзиш нопадид шавад. Сипас ӯ - шахси охирин пурсид - ба тавре ки ҷаҳон ва даҳ баробараш ба ӯ дода шуд.
Hadith
Imam Muslim : 279
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ عَمْرٍو سَمِعَ جَابِرًا يَقُولُا سَمِعَهُ مِنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِأُذُنِهِ يَقُولُ إِنَّ اللَّهَ يُخْرِجُ نَاسًا مِنْ النَّارِ فَيُدْخِلَهُمْ الْجَنَّةَ
Ба мо [Абу Бакр ибни Абу Шайба] ба мо [Суфён ибни Уяйна] аз [Амр] нақл кардааст, ки ӯ аз [Ҷобир] шунидааст, ки он чиро, ки аз Паёмбар [саллаллоҳу алайҳи ва саллам] бо гӯшаш шунидааст, нақл мекунад, ӯ гуфт: «Ба дурустӣ, Аллоҳ таъоло гурӯҳе аз мардумро аз дӯзах берун овард, сипас онҳоро ба биҳишт даровард».
Hadith
Imam Muslim : 280
حَدَّثَنَا أَبُو الرَّبِيعِ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ قَالَ قُلْتُ لِعَمْرِو بْنِ دِينَارٍ أَسَمِعْتَ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ يُحَدِّثُ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ اللَّهَ يُخْرِجُ قَوْمًا مِنْ النَّارِ بِالشَّفَاعَةِ قَالَ نَعَمْ
Ба мо [Абу ар-Рабӣ] ривоят кардааст, ба мо [Ҳаммад бин Зайд] ривоят кардааст, ки ӯ гуфт: Ман ба [Амр бин Динор] гуфтам: «Оё ту [Ҷобир бин Абдуллоҳ]-ро шунидаӣ, ки ҳадисе аз Паёмбари Худо (саллаллоҳу алайҳи ва саллам) нақл кардааст: «Ба ростӣ, Аллоҳ қавмеро бо шафоат аз дӯзах берун овард?» Амр ҷавоб дод: «Бале».
