Imam Muslim : 221
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا لَيْثٌ عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي سَعِيدٍ عَنْ عَطَاءِ بْنِ مِينَاءَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّهُ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَاللَّهِ لَيَنْزِلَنَّ ابْنُ مَرْيَمَ حَكَمًا عَادِلًا فَلَيَكْسِرَنَّ الصَّلِيبَ وَلَيَقْتُلَنَّ الْخِنْزِيرَ وَلَيَضَعَنَّ الْجِزْيَةَ وَلَتُتْرَكَنَّ الْقِلَاصُ فَلَا يُسْعَى عَلَيْهَا وَلَتَذْهَبَنَّ الشَّحْنَاءُ وَالتَّبَاغُضُ وَالتَّحَاسُدُ وَلَيَدْعُوَنَّ إِلَى الْمَالِ فَلَا يَقْبَلُهُ أَحَدٌ
Shiye andero [Qutaibah bin Sa’id] ye andero gulzəna [Laits] lan [Sa’id bin Abu Said] lan [’Atha’ bin Mina’] lan [Abu Hurairah] lan shiye wono, ‘Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam wono: ‘Wallallah, haiyaro Ibn Maryam ye huwomzə, shiye pig dəga wurjin. jizyah -kafirwalan- baro sədin, karimo ganadəga kolzəna, jarabcinba Shiga səbandiya, nəmkərawu baro waljin, nəmkərawu-a nəmkərawu-adə arzinyi - sadaka - amma ndumaye kasatcinba'.
Imam Muslim : 222
حَدَّثَنِي حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ أَخْبَرَنِي نَافِعٌ مَوْلَى أَبِي قَتَادَةَ الْأَنْصَارِيِّ أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَيْفَ أَنْتُمْ إِذَا نَزَلَ ابْنُ مَرْيَمَ فِيكُمْ وَإِمَامُكُمْ مِنْكُمْ
Wuro [Harmalah bin Yahya] ye andero gulzəna [Ibnu Wahab] ye andero [Yunus] ro gulzəna [Ibn Shihab] shiye wono, wuro [Nafi'] kalima Abu Qatadah al-Ansaribe kureyedə gulzəna, shi [Abu Hurairah] ye wono, 'Rasulullah sallallahu ye tada Yesube: down to you kuru fuwuma ro walzǝna? nyi amso'.
Imam Muslim : 223
و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمٍ حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنَا ابْنُ أَخِي ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عَمِّهِ قَالَ أَخْبَرَنِي نَافِعٌ مَوْلَى أَبِي قَتَادَةَ الْأَنْصَارِيِّ أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا هُرَيْرَةَ يَقُولُا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَيْفَ أَنْتُمْ إِذَا نَزَلَ ابْنُ مَرْيَمَ فِيكُمْ وَأَمَّكُمْ
Kuru andero gulzəna [Muhammad bin Hatim] andero gulzəna [Ya'qub bin Ibrahim] andero gulzəna [Ibnu Akhi Ibn Shihab] na [awanzə] shiye wono, shiye wuro gulzəna [Nafi'] - maananzədə kalima kureye Abu Qatadah al-Ansaribe - shiye wono 'Abu Hurailla Meirah] wono: 'Jiliyin nyiye waljin Jesusdə tada Maryambe nanzəro zəfsə kuru fuwumanzəro waljiya'.
Imam Muslim : 224
و حَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنِي الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي ذِئْبٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ نَافِعٍ مَوْلَى أَبِي قَتَادَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ كَيْفَ أَنْتُمْ إِذَا نَزَلَ فِيكُمْ ابْنُ مَرْيَمَ فَأَمَّكُمْ مِنْكُمْ فَقُلْتُ لِابْنِ أَبِي ذِئْبٍ إِنَّ الْأَوْزَاعِيَّ حَدَّثَنَا عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ نَافِعٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَإِمَامُكُمْ مِنْكُمْ قَالَ ابْنُ أَبِي ذِئْبٍ تَدْرِي مَا أَمَّكُمْ مِنْكُمْ قُلْتُ تُخْبِرُنِي قَالَ فَأَمَّكُمْ بِكِتَابِ رَبِّكُمْ تَبَارَكَ وَتَعَالَى وَسُنَّةِ نَبِيِّكُمْ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Kuru andero gulzana [Zuhair bin Harb] ye wuro gulzəna [Al-Walid bin Muslim] ye andero [Ibn Abu Dzi’bin] ro [Ibn Shihab] ro [Nafi’] kali Abu Qatadah ye ro, [Abu Hurairah] ro gulzana kəla Rasulullah sallallahu Maryam ‘alaihi ye wono, nyi tada, nyi kuru fuwuma ro wallono'. Daji [Ibn Abu Dzi’b] ro gulloko [al-Auza’i] ye andero wono, [az-Zuhri] lan [Nafi’] lan [Abu Hurairah] lan, ‘Kazadalanzə nyilan’. [Ibn Abu Dzi'b] ye wono, 'Nyiye nozana awo do ne shilan faidatin ma?' Wuye waltə ciworo, 'Shi nyiye wuro guljin wa?' Ibn Abu Dzi'b ye wono, 'Shiye nyiga shimojin futu kitawu Allahbe-a kuru sunna Nabibe-a lan.
Imam Muslim : 225
حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ شُجَاعٍ وَهَارُونُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ وَحَجَّاجُ بْنُ الشَّاعِرِ قَالُوا حَدَّثَنَا حَجَّاجٌ وَهُوَ ابْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ ابْنِ جُرَيْجٍ قَالَ أَخْبَرَنِي أَبُو الزُّبَيْرِ أَنَّهُ سَمِعَ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ يَقُولُا سَمِعْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَا تَزَالُ طَائِفَةٌ مِنْ أُمَّتِي يُقَاتِلُونَ عَلَى الْحَقِّ ظَاهِرِينَ إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ قَالَ فَيَنْزِلُ عِيسَى ابْنُ مَرْيَمَ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَيَقُولُ أَمِيرُهُمْ تَعَالَ صَلِّ لَنَا فَيَقُولُ لَا إِنَّ بَعْضَكُمْ عَلَى بَعْضٍ أُمَرَاءُ تَكْرِمَةَ اللَّهِ هَذِهِ الْأُمَّةَ
Shiye andero [Al-Walid bin Syuja'] kuru [Harun bin Abdullah] kuru [Hajjaj bin Ash-Sya'ir] sandiye gulzana, shiye andero [Hajjaj] - sunzǝ Ibn Muhammad - suro [Ibn Juraijben] shiye wono, ' [Abu az-Zubair] shiye wuro gulzǝna, shi [shi] Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam ye wono: 'Sambisoro suro ummanyiben am jireyero kǝriwuzayin mbeji, sandidǝ sambisoro turin hatta yim kǝmarmabero'. Shiye waltə wono: 'Daji Yesu, tada Maryambedə, fəlango, daji kazadalanzadəye wono, 'Nadəro isə, andega salalan fuwuzə'. Jesusye daji wono, 'A'a, haiyaro, nyilan laadə-a laadə-adə fuwuma, futu Allah'a am anyiro darajatəyero''.
Imam Muslim : 226
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ وَقُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ وَعَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ قَالُوا حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ يَعْنُونَ ابْنَ جَعْفَرٍ عَنْ الْعَلَاءِ وَهُوَ ابْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا تَقُومُ السَّاعَةُ حَتَّى تَطْلُعَ الشَّمْسُ مِنْ مَغْرِبِهَا فَإِذَا طَلَعَتْ مِنْ مَغْرِبِهَا آمَنَ النَّاسُ كُلُّهُمْ أَجْمَعُونَ فَيَوْمَئِذٍ { لَا يَنْفَعُ نَفْسًا إِيمَانُهَا لَمْ تَكُنْ آمَنَتْ مِنْ قَبْلُ أَوْ كَسَبَتْ فِي إِيمَانِهَا خَيْرًا } حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَابْنُ نُمَيْرٍ وَأَبُو كُرَيْبٍ قَالُوا حَدَّثَنَا ابْنُ فُضَيْلٍ ح و حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ كِلَاهُمَا عَنْ عُمَارَةَ بْنِ الْقَعْقَاعِ عَنْ أَبِي زُرْعَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ح و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا حُسَيْنُ بْنُ عَلِيٍّ عَنْ زَائِدَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ ذَكْوَانَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْأَعْرَجِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ح و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ عَنْ هَمَّامِ بْنِ مُنَبِّهٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِثْلِ حَدِيثِ لْعَلَاءِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Sandiye andero [Yahya bin Ayyub] kuru [Qutaibah bin Sa'id] kuru [Ali bin Hujr] sandiye gulzana, sandiye andero [Ismail bin Ya'nun] gulzana - sunzǝ Ibnu Ja'far - suro [al-Ala'] - sunzǝ Ibnu Abdurrahman - suro [bawanzǝ] suro [A. wasallam ye wono: 'Yim akiyambedə dajinba sai kəngal fətelan fəlangjiya. Sa kəngal fətelan fəlangjiya, am samma Allahro imani sadin, sau loktudən; '-Imani kam do buron imani sǝdǝnyi au suro imaninzǝyen awo ngǝla sǝdinro ngǝnǝktǝnyi dǝ faidajin ba' -Q. Al An'am: 158-. Abu Bakr bin Abu Syaibah-a Ibnu Numair-a Abu Kuraib-a ro gulzana, andero gulzana. -suro riwaya gaden gulzana- Kuru wuro gulzəna [Zuhair bin Harb] ye andero [Jarir] indiso [Umarah bin al-Qa’qa’] lan [Abu Zur’ah] lan [Abu Hurairah] lan Nabi sallallahu lan. -suro riwaya gaden gulzana- Kuru andero [Abu Bakr bin Abu Syaibah] andero gulzəna [Husain bin Ali] na [Zaidah] lan [Abdullah bin Dzakwan] lan [Abdurrahman al-A’raj] lan [Abu Hurairah] lan Nabi sallallahu ‘alaihial lan. -suro riwaya gaden gulzana- Kuru andero [Muhammad bin Rafi’] andero gulzəna [Abdurrazzaq] andero [Ma’mar] na [Hammam bin Munabbih] na [Abu Hurairah] na Nabi sallallahu ‘alaihi wasallam’ lan gulzəna.
Imam Muslim : 227
و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ قَالَا حَدَّثَنَا وَكِيعٌ ح و حَدَّثَنِيهِ زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ يُوسُفَ الْأَزْرَقُ جَمِيعًا عَنْ فُضَيْلِ بْنِ غَزْوَانَ ح و حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلَاءِ وَاللَّفْظُ لَهُ حَدَّثَنَا ابْنُ فُضَيْلٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي حَازِمٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثَلَاثٌ إِذَا خَرَجْنَ لَا يَنْفَعُ نَفْسًا إِيمَانُهَا لَمْ تَكُنْ آمَنَتْ مِنْ قَبْلُ أَوْ كَسَبَتْ فِي إِيمَانِهَا خَيْرًا طُلُوعُ الشَّمْسِ مِنْ مَغْرِبِهَا وَالدَّجَّالُ وَدَابَّةُ الْأَرْضِ
Kuru shiye andero [Abu Bakr bin Abu Syaibah] kuru [Zuhair bin Harb] indisoye wono, andero [Waki’] gulzana. -suro riwaya gaden gulzana- Kuru andero [Zuhair bin Harb] ye andero [Ishaq bin Yusuf al-Azraq] awo samma [Fudlail bin Ghazwan] lan gulzəna. -suro riwaya gaden gulzana- Kuru andero wono [Abu Kuraib Muhammad bin al-Ala] kuru lafazhdə shiye, andero [Ibn Fudlail] na [bawanzə] na [Abu Hazim] na [Abu Hurairah] shiye wono, 'Rasulullah shalllah gulzana awowa yakkədə suluwinba. imani kam do ne buron imanizəna au buron imaninzə lan awo ngəla sədinro jarabsəna dəro faidatə, sandima: kəngalye fəten tambo, Dajjal ye fəlangtə, kuru awowa cidilan fəlezayinma''.
Imam Muslim : 228
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ جَمِيعًا عَنْ ابْنِ عُلَيَّةَ قَالَ ابْنُ أَيُّوبَ حَدَّثَنَا ابْنُ عُلَيَّةَ حَدَّثَنَا يُونُسُ عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ يَزِيدَ التَّيْمِيِّ سَمِعَهُ فِيمَا أَعْلَمُ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي ذَرٍّ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ يَوْمًا أَتَدْرُونَ أَيْنَ تَذْهَبُ هَذِهِ الشَّمْسُ قَالُوا اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ إِنَّ هَذِهِ تَجْرِي حَتَّى تَنْتَهِيَ إِلَى مُسْتَقَرِّهَا تَحْتَ الْعَرْشِ فَتَخِرُّ سَاجِدَةً فَلَا تَزَالُ كَذَلِكَ حَتَّى يُقَالَ لَهَا ارْتَفِعِي ارْجِعِي مِنْ حَيْثُ جِئْتِ فَتَرْجِعُ فَتُصْبِحُ طَالِعَةً مِنْ مَطْلِعِهَا ثُمَّ تَجْرِي حَتَّى تَنْتَهِيَ إِلَى مُسْتَقَرِّهَا تَحْتَ الْعَرْشِ فَتَخِرُّ سَاجِدَةً وَلَا تَزَالُ كَذَلِكَ حَتَّى يُقَالَ لَهَا ارْتَفِعِي ارْجِعِي مِنْ حَيْثُ جِئْتِ فَتَرْجِعُ فَتُصْبِحُ طَالِعَةً مِنْ مَطْلِعِهَا ثُمَّ تَجْرِي لَا يَسْتَنْكِرُ النَّاسَ مِنْهَا شَيْئًا حَتَّى تَنْتَهِيَ إِلَى مُسْتَقَرِّهَا ذَاكَ تَحْتَ الْعَرْشِ فَيُقَالُ لَهَا ارْتَفِعِي أَصْبِحِي طَالِعَةً مِنْ مَغْرِبِكِ فَتُصْبِحُ طَالِعَةً مِنْ مَغْرِبِهَا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَتَدْرُونَ مَتَى ذَاكُمْ ذَاكَ حِينَ { لَا يَنْفَعُ نَفْسًا إِيمَانُهَا لَمْ تَكُنْ آمَنَتْ مِنْ قَبْلُ أَوْ كَسَبَتْ فِي إِيمَانِهَا خَيْرًا } و حَدَّثَنِي عَبْدُ الْحَمِيدِ بْنُ بَيَانٍ الْوَاسِطِيُّ أَخْبَرَنَا خَالِدٌ يَعْنِي ابْنَ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ يُونُسَ عَنْ إِبْرَاهِيمَ التَّيْمِيِّ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي ذَرٍّ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ يَوْمًا أَتَدْرُونَ أَيْنَ تَذْهَبُ هَذِهِ الشَّمْسُ بِمِثْلِ مَعْنَى حَدِيثِ ابْنِ عُلَيَّةَ
Shiye andero [Yahya bin Ayyub] kuru [Ishaq bin Ibrahim] ro awo sammaso suro [Ibn Ulayyah] yen gulzəna, [Ibn Ayyub] ye wono, andero [Ibn Ulayyah] ye andero [Yunus] ro gulzəna [Ibrahim bin Yazid at-Tamimi] shiye awo laa suro [fawanzəyen] fanzəna. Nabi sallallahu ‘alaihi wasallam ye yim fal lan wono: 'Nyiye nozana na do kəngal adə lezəna də?' Sandiye ja'auzana, 'Allah-a Rasulnzǝ-a sandima ngǝlaro nozana'. Shiye wono: ‘Haiyaro, shidə kashiro lezəna hatta nashanzə cidiya Arshiben dazə daji sujudəna, shidə adəgailan kara hatta shiro gulzana, ‘Nyiye samiro lenəmin kuru nadən isanadəro walnəmin’. Daji waltə na cizənadən cizəna, daji kashi na amsoye gana laa shiga kambiyizayinbaro sədin hatta na shilan lejindən dawono, maana cidiya Kurshiben, daji shiro gulzana, 'Samin kuru suwudə fəten cijin'. Daji fəten cizəna'. Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam ye daji wono: 'Notənyi, loktu awo adə wakajiya, wakajin loktu kamye imaninzə faidajinbaro waljiya, buron imanizəyi, au imaninzən awo ngəla sədinba''. Kuru andero gulzana [Abd al-Hamid bin Bayan al-Wasithi] andero [Khalid] - sunzə Ibn Abdullah - na [Yunus] na [Ibrahim at-Taimi] na [bawanzə] na [Abu Dzar] lan yim fal Nabi sallallahu 'alaihi wasallam ye wono: Ibnu Ulayiya'.
Imam Muslim : 229
و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَأَبُو كُرَيْبٍ وَاللَّفْظُ لَأَبِي كُرَيْبٍ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ إِبْرَاهِيمَ التَّيْمِيِّ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي ذَرٍّ قَالَ دَخَلْتُ الْمَسْجِدَ وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ جَالِسٌ فَلَمَّا غَابَتْ الشَّمْسُ قَالَ يَا أَبَا ذَرٍّ هَلْ تَدْرِي أَيْنَ تَذْهَبُ هَذِهِ قَالَ قُلْتُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ فَإِنَّهَا تَذْهَبُ فَتَسْتَأْذِنُ فِي السُّجُودِ فَيُؤْذَنُ لَهَا وَكَأَنَّهَا قَدْ قِيلَ لَهَا ارْجِعِي مِنْ حَيْثُ جِئْتِ فَتَطْلُعُ مِنْ مَغْرِبِهَا قَالَ ثُمَّ قَرَأَ فِي قِرَاءَةِ عَبْدِ اللَّهِ وَذَلِكَ مُسْتَقَرٌّ لَهَا
Kuru andero gulzana [Abu Bakr bin Abu Syaibah] kuru [Abu Kuraib] kuru lafazhdə Abu Kuraibbe, sandi indisoye gulzana, andero gulzana [Abu Muawiyah] andero gulzana [al-Amasy] na [Ibrahim at-Taimi] na [bawanzə] suro [A, Rasulullah sallallahu ‘alaihi wasallam də namzəna, daji sa kəngalye fəlezənadən, shiye wono: ‘Ya Abu Dzar, kəngal adə na lezənadə nozəna? ' Abu Dzar ye ja'auzəna, 'Allah-a Manzonzə-a sandima ngəlaro nozana'. Shiye wono: ‘Shiye lewono, daji izǝnyi sujudǝbe sǝwondǝ, kuru shiro izǝnyi sujudǝbe cina, futu shiro gulzana yeyi, ‘Diwal do kǝnǝnganǝmlan waltǝ’. Daji fəten cizəna'. Rawidəye wono, 'Daji shiye kərazəna futu Abdullahye kərazəna yeyi, 'Kuru shima na kəngalbewo''.
Imam Muslim : 230
حَدَّثَنَا أَبُو سَعِيدٍ الْأَشَجُّ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ قَالَ إِسْحَقُ أَخْبَرَنَا وَقَالَ الْأَشَجُّ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ إِبْرَاهِيمَ التَّيْمِيِّ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي ذَرٍّ قَالَ سَأَلْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ قَوْلِ اللَّهِ تَعَالَى { وَالشَّمْسُ تَجْرِي لِمُسْتَقَرٍّ لَهَا } قَالَ مُسْتَقَرُّهَا تَحْتَ الْعَرْشِ
Shiye andero [Abu Sa’id al-Asyajj] ro gulzəna kuru [Ishaq bin Ibrahim], Ishaq ye wono, andero gulzəna, amma al-Asyajj ye wono, andero gulzəna [Waki’] ye andero [al-A’masy] ro [Ibrahim at-Taimi] ro [bawanzə] ro gulzəna kəla [Abu Dzar Allahben] shi: '-Kəngaldə kəla axisnzəyen kokortin-' -Qs. Yunus: 38- Daji shiye wono: 'Nanzǝ cidiya Arshiben kara''.
Imam Muslim : 231
حَدَّثَنِي أَبُو الطَّاهِرِ أَحْمَدُ بْنُ عَمْرِو بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرِو بْنِ سَرْحٍ أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ قَالَ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ حَدَّثَنِي عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ أَنَّ عَائِشَةَ زَوْجَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَخْبَرَتْهُ أَنَّهَا قَالَتْ كَانَ أَوَّلُ مَا بُدِئَ بِهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ الْوَحْيِ الرُّؤْيَا الصَّادِقَةَ فِي النَّوْمِ فَكَانَ لَا يَرَى رُؤْيَا إِلَّا جَاءَتْ مِثْلَ فَلَقِ الصُّبْحِ ثُمَّ حُبِّبَ إِلَيْهِ الْخَلَاءُ فَكَانَ يَخْلُو بِغَارِ حِرَاءٍ يَتَحَنَّثُ فِيهِ وَهُوَ التَّعَبُّدُ اللَّيَالِيَ أُوْلَاتِ الْعَدَدِ قَبْلَ أَنْ يَرْجِعَ إِلَى أَهْلِهِ وَيَتَزَوَّدُ لِذَلِكَ ثُمَّ يَرْجِعُ إِلَى خَدِيجَةَ فَيَتَزَوَّدُ لِمِثْلِهَا حَتَّى فَجِئَهُ الْحَقُّ وَهُوَ فِي غَارِ حِرَاءٍ فَجَاءَهُ الْمَلَكُ فَقَالَ اقْرَأْ قَالَ مَا أَنَا بِقَارِئٍ قَالَ فَأَخَذَنِي فَغَطَّنِي حَتَّى بَلَغَ مِنِّي الْجَهْدَ ثُمَّ أَرْسَلَنِي فَقَالَ اقْرَأْ قَالَ قُلْتُ مَا أَنَا بِقَارِئٍ قَالَ فَأَخَذَنِي فَغَطَّنِي الثَّانِيَةَ حَتَّى بَلَغَ مِنِّي الْجَهْدَ ثُمَّ أَرْسَلَنِي فَقَالَ أَقْرَأْ فَقُلْتُ مَا أَنَا بِقَارِئٍ فَأَخَذَنِي فَغَطَّنِي الثَّالِثَةَ حَتَّى بَلَغَ مِنِّي الْجَهْدَ ثُمَّ أَرْسَلَنِي فَقَالَ { اقْرَأْ بِاسْمِ رَبِّكَ الَّذِي خَلَقَ خَلَقَ الْإِنْسَانَ مِنْ عَلَقٍ اقْرَأْ وَرَبُّكَ الْأَكْرَمُ الَّذِي عَلَّمَ بِالْقَلَمِ عَلَّمَ الْإِنْسَانَ مَا لَمْ يَعْلَمْ } فَرَجَعَ بِهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَرْجُفُ بَوَادِرُهُ حَتَّى دَخَلَ عَلَى خَدِيجَةَ فَقَالَ زَمِّلُونِي زَمِّلُونِي فَزَمَّلُوهُ حَتَّى ذَهَبَ عَنْهُ الرَّوْعُ ثُمَّ قَالَ لِخَدِيجَةَ أَيْ خَدِيجَةُ مَا لِي وَأَخْبَرَهَا الْخَبَرَ قَالَ لَقَدْ خَشِيتُ عَلَى نَفْسِي قَالَتْ لَهُ خَدِيجَةُ كَلَّا أَبْشِرْ فَوَاللَّهِ لَا يُخْزِيكَ اللَّهُ أَبَدًا وَاللَّهِ إِنَّكَ لَتَصِلُ الرَّحِمَ وَتَصْدُقُ الْحَدِيثَ وَتَحْمِلُ الْكَلَّ وَتَكْسِبُ الْمَعْدُومَ وَتَقْرِي الضَّيْفَ وَتُعِينُ عَلَى نَوَائِبِ الْحَقِّ فَانْطَلَقَتْ بِهِ خَدِيجَةُ حَتَّى أَتَتْ بِهِ وَرَقَةَ بْنَ نَوْفَلِ بْنِ أَسَدِ بْنِ عَبْدِ الْعُزَّى وَهُوَ ابْنُ عَمِّ خَدِيجَةَ أَخِي أَبِيهَا وَكَانَ امْرَأً تَنَصَّرَ فِي الْجَاهِلِيَّةِ وَكَانَ يَكْتُبُ الْكِتَابَ الْعَرَبِيَّ وَيَكْتُبُ مِنْ الْإِنْجِيلِ بِالْعَرَبِيَّةِ مَا شَاءَ اللَّهُ أَنْ يَكْتُبَ وَكَانَ شَيْخًا كَبِيرًا قَدْ عَمِيَ فَقَالَتْ لَهُ خَدِيجَةُ أَيْ عَمِّ اسْمَعْ مِنْ ابْنِ أَخِيكَ قَالَ وَرَقَةُ بْنُ نَوْفَلٍ يَا ابْنَ أَخِي مَاذَا تَرَى فَأَخْبَرَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَبَرَ مَا رَآهُ فَقَالَ لَهُ وَرَقَةُ هَذَا النَّامُوسُ الَّذِي أُنْزِلَ عَلَى مُوسَى صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا لَيْتَنِي فِيهَا جَذَعًا يَا لَيْتَنِي أَكُونُ حَيًّا حِينَ يُخْرِجُكَ قَوْمُكَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَوَ مُخْرِجِيَّ هُمْ قَالَ وَرَقَةُ نَعَمْ لَمْ يَأْتِ رَجُلٌ قَطُّ بِمَا جِئْتَ بِهِ إِلَّا عُودِيَ وَإِنْ يُدْرِكْنِي يَوْمُكَ أَنْصُرْكَ نَصْرًا مُؤَزَّرًا و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ قَالَ قَالَ الزُّهْرِيُّ وَأَخْبَرَنِي عُرْوَةُ عَنْ عَائِشَةَ أَنَّهَا قَالَتْ أَوَّلُ مَا بُدِئَ بِهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ الْوَحْيِ وَسَاقَ الْحَدِيثَ بِمِثْلِ حَدِيثِ يُونُسَ غَيْرَ أَنَّهُ قَالَ فَوَاللَّهِ لَا يُحْزِنُكَ اللَّهُ أَبَدًا وَقَالَ قَالَتْ خَدِيجَةُ أَيْ ابْنَ عَمِّ اسْمَعْ مِنْ ابْنِ أَخِيكَ و حَدَّثَنِي عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ شُعَيْبِ بْنِ اللَّيْثِ قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ جَدِّي قَالَ حَدَّثَنِي عُقَيْلُ بْنُ خَالِدٍ قَالَ ابْنُ شِهَابٍ سَمِعْتُ عُرْوَةَ بْنَ الزُّبَيْرِ يَقُولُ قَالَتْ عَائِشَةُ زَوْجُ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَرَجَعَ إِلَى خَدِيجَةَ يَرْجُفُ فُؤَادُهُ وَاقْتَصَّ الْحَدِيثَ بِمِثْلِ حَدِيثِ يُونُسَ وَمَعْمَرٍ وَلَمْ يَذْكُرْ أَوَّلَ حَدِيثِهِمَا مِنْ قَوْلِهِ أَوَّلُ مَا بُدِئَ بِهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ الْوَحْيِ الرُّؤْيَا الصَّادِقَةُ وَتَابَعَ يُونُسَ عَلَى قَوْلِهِ فَوَاللَّهِ لَا يَخْزِيكَ اللَّهُ أَبَدًا وَذَكَرَ قَوْلَ خَدِيجَةَ أَيْ ابْنَ عَمِّ اسْمَعْ مِنْ ابْنِ أَخِيكَ
Shiye andero [Abu ath-Tahir Ahmad bin Amru bin Abdullah bin Amru bin Sarh] andero gulzəna [Ibnu Wahb] shiye wono, shiye wuro [Yunus] ro [Ibn Shihab] shiye wono, shiye andero gulzəna [Urwah bin az-Zubair] shidə [Aisha] kamunzədə, shiye wono. shi, shiye wono, 'Wahyu Rasulu Allah sallallaahu 'alaihi wasallam, awo buro salakkin wazənadə shima futu kənashinzə jireye suro kənashinzəyen. Shiye kǝnashinzǝ adǝga sǝbandǝnyi, amma alama manatǝ fajerbe yeyi, daji shi tilonzǝro waljiya sǝragǝna. Shidə ngəwusoro kul Hira'bero lejin. Na shimadən bəne kadaro Allah'a ibadan sədin kawu fatoro waljinro. Dalil adə nankaro, karewa gana laa suwudəna. -Ngawo kawu kadayen nadən- Khadijahro waltəgəna, rizki bəne kadaro gozəna. Lamar adə gozə kowono, hatta shiro wahayi sadəna loktu shi suro kul Hira'ben dagənadən. Wahyu adə Malaika Jibrilye səkə shiye wono, ‘Kəra, ya Muhammad! ' Shiye wono: 'Wudə kəralan ngəla gənyi'. Nabiye wono: ‘Daji malayyadəye wuga sətana kuru zauro wuga njifsəna, sa wuga suro surolan fəlezənadən wuga kolzəna. Daji shiye wono, ‘Kəra, ya Muhammad! ' Shiye wono: 'Wuye daji jaapkakəna, 'Wuye kəranginba'. Shiye gozə kowono: ‘Jibril ye daji wuga sətana kuru waltə wuga zauro njissəgəna, hatta loktu wuga suro surolan fəlezənadən waltə wuga kolzəna. Daji shiye wono, ‘Kəra, ya Muhammad! ' Shiye wono: 'Wuye daji jaapkatə: 'Wudə kəralan ngəla gənyi'. Shiye gozə kowono: ‘Jibril ye waltə wuga sətana kuru zauro wuga njissəgəna, sau loktu wuga suro suroyen fəlejiya, wuga kolzəna. Daji shiye kalma Allahbe kərawono: '-Kərane ya Muhammad su Rabbnəm shido awo alakkata samma alaksənadə. Shiye kamga bu lan alakkano, kərazə, kuru shidə Rabbnəm, shi zauro nəmngəladə, shi duwo kamga kalammen kərazəyinmadə. Shiye kamro awo notənyi gulzəna- ' -Qs. Al'Alak: 1-5-. Ngawo awo adəyen shiye fatoro lewono suro ritəyen hatta Khadijah'a kəllano, futu shiye gulzəna yeyi: 'Cover me! Wuga zakne'. Daji Khadijahye shiro blanket cina shilan njittəgədə baro walzəro. Shiye daji Khadijahro wono: ‘Ya Khadijah! Ayi wuro wagǝzǝna? ' Shiye kuru awowa wakazǝna sammaso bayanzǝna. Shiye waltə wono: 'Wuye zauro kəlanyiro hangalnyi cizəna'. Khadijaye shiga njistəgə gozə kowono, 'Wande jili anyiro walmi, njistəgə! Allah, Allah ye nyiga nongujin ba, sambisoro. Allah nankaro! Haiyaro, nəmkam ya-a kəlzəna, jirero manajin, kazəyiya am gadeye gozəna, awo laa mbejiro jarabtə səraana, kəsotowa kəji fantə kuru sambisoro awowa jirebe faitə'. Khadijah ye loktudən Waraqah bin Naufal bin Asad bin Abdul Uzza, yanza Khadijah ye dəga kəla kəlzəna. Shidə kərista zaman Jahiliyahben. Shidə ruwo Arabicben ruwo səraana kuru Bible kada ruwo Arabicben ruwozəna. Loktudən shidə cariye kuru mbumye. Khadijaye shiro wono, 'Awa! - Uncle də su do Arabs ye yanzaso-a gadeso-aro faidatayin dalil nəm kuranza nankaro sandiya darajazayin - Hawar tada yanzəganaye dəga kərtəgəne.' Waraqah bin Naufal ye wono, ‘Ya tada yanyibe! Abi waazə? ' daji Rasulullah sallallahu 'alaihi wasallamye awowa shiro wagǝzǝnadǝ samma bayanzǝna. Shi awo adǝga sǝbandǝna dǝn, Waraqah ye wono, ‘Adǝ shima shara do loktu laan Nabi Musa ro tǝkǝna dǝwo. Shi ngǝla wo kǝla wu ganaro waljiya loktu nyiga Nabiro tǝragǝnadǝn. Kuruson, ngəlaro waljin loktu amnəmye nyiga duwazanadən wu kənəngatəyinro waljiya'. Daji Rasulullah sallallahu ‘alaihi wasallamye wono: ‘Sandiye wuga duwazayin wa? ' Waraqah ye ja'auzəna, 'Aa, Nabi ndasowoso cizənyi . cidawa nyiyeyi diwo, amma tawadəro watəma. Loktunǝmlan kǝnǝngǝtinro waljiya, nyiga banayin kuru nyiga faitin." Kuru andero [Muhammad bin Rafi'] andero wono [Abdurrazzaq] andero [Ma'mar] wono, [az-Zuhri] wono, kuru andero [Urwah] [Aisyah] lan wono, 'Wahyu buro salakbe Rasullahullah was...daji shiye hadith alama hadith Yunus yeyi rifot cina, amma shiye wono, ‘Wallahi, Allah ye nyiga abadanro karǝgǝ kutta sǝdin ba’. shiye andero [Uqail bin Khalid] wono [Ibn Shihab] wuye [Urwah bin az-Zubair] ye wono, [Aisyah] kamu Nabiye sallallahu ‘alaihi wasallam ye wono, ‘Daji shiye Khadijahro waltəgəna suro ritəben,’ daji hadithwa Manube jili shi’a gulzəna. badiyaram hadith kən indimibedə gulzənyi, 'Wahyu buro salakbe Nabi sallallaahu 'alaihi wasallambedə kənashinzə jireye'. Kuru shiye kalma Yunusbedəga jasha'a, 'Wallahi, Allahye nyiga abadanro nongujinba' Daji shiye kalma Khadijahbe bayanzəna, 'O my son'.
Imam Muslim : 232
و حَدَّثَنِي أَبُو الطَّاهِرِ أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ قَالَ حَدَّثَنِي يُونُسُ قَالَ قَالَ ابْنُ شِهَابٍ أَخْبَرَنِي أَبُو سَلَمَةَ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ أَنَّ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ الْأَنْصَارِيَّ وَكَانَ مِنْ أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يُحَدِّثُ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ يُحَدِّثُ عَنْ فَتْرَةِ الْوَحْيِ قَالَ فِي حَدِيثِهِ فَبَيْنَا أَنَا أَمْشِي سَمِعْتُ صَوْتًا مِنْ السَّمَاءِ فَرَفَعْتُ رَأْسِي فَإِذَا الْمَلَكُ الَّذِي جَاءَنِي بِحِرَاءٍ جَالِسًا عَلَى كُرْسِيٍّ بَيْنَ السَّمَاءِ وَالْأَرْضِ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَجُئِثْتُ مِنْهُ فَرَقًا فَرَجَعْتُ فَقُلْتُ زَمِّلُونِي زَمِّلُونِي فَدَثَّرُونِي فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَبَارَكَ وَتَعَالَى { يَا أَيُّهَا الْمُدَّثِّرُ قُمْ فَأَنْذِرْ وَرَبَّكَ فَكَبِّرْ وَثِيَابَكَ فَطَهِّرْ وَالرُّجْزَ فَاهْجُرْ } وَهِيَ الْأَوْثَانُ قَالَ ثُمَّ تَتَابَعَ الْوَحْيُ و حَدَّثَنِي عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ شُعَيْبِ بْنِ اللَّيْثِ قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ جَدِّي قَالَ حَدَّثَنِي عُقَيْلُ بْنُ خَالِدٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا سَلَمَةَ بْنَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ يَقُولُ أَخْبَرَنِي جَابِرُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ أَنَّهُ سَمِعَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ ثُمَّ فَتَرَ الْوَحْيُ عَنِّي فَتْرَةً فَبَيْنَا أَنَا أَمْشِي ثُمَّ ذَكَرَ مِثْلَ حَدِيثِ يُونُسَ غَيْرَ أَنَّهُ قَالَ فَجُئِثْتُ مِنْهُ فَرَقًا حَتَّى هَوَيْتُ إِلَى الْأَرْضِ قَالَ و قَالَ أَبُو سَلَمَةَ وَالرُّجْزُ الْأَوْثَانُ قَالَ ثُمَّ حَمِيَ الْوَحْيُ بَعْدُ وَتَتَابَعَ و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ بِهَذَا الْإِسْنَادِ نَحْوَ حَدِيثِ يُونُسَ وَقَالَ فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَبَارَكَ وَتَعَالَى { يَا أَيُّهَا الْمُدَّثِّرُ إِلَى قَوْلِهِ وَالرُّجْزَ فَاهْجُرْ } قَبْلَ أَنْ تُفْرَضَ الصَّلَاةُ وَهِيَ الْأَوْثَانُ وَقَالَ فَجُئِثْتُ مِنْهُ كَمَا قَالَ عُقَيْلٌ
Kuru andero [Abu ath-Tahir] andero gulzəna [Ibnu Wahab] shiye wono, andero [Yunus] wono, [Ibnu Shihab] wono, andero [Abu Salamah bin Abdurrahman] wono [Jabir bin Abdullah al-Ansari] -kuru shidə fal suro sahaba Rasulullah a hadith lan, shiye wono, ‘Rasulullah sallallahu ‘alaihi wasallam ye bayanzəna kəla loktu do wahyudə tartəgənayen. Shiye wono: ‘Sa wuye lejindən, tinyi kowo samilan fangəna. Wuye kəlanyi hafkatə, malayya do suro kul Hiraben wuro isənadə kuris kate sami-a cidi-ayen fəlejindən napsəna. Daji Rasulullah sallallahu ‘alaihi wasallam ye waltə wono: ‘Wuye shiro riyitə badiwono. Daji fatoro lenyiye wono, ‘Zaktə! Wuga zakne! Daji shiye wuga zakkono, shima loktu Allahye aya: '-Ya zaktənadə! Citə kuru barittə, kuru Rabbnəmga haftəgə, kuru kazəmuwanəmga saftə, kuru awo batti sammason cintəgə, - ' -Qs. Al Mudatstsir: 1-5-, ma'ananzǝ awowa kǝnzabe anyi, sandiga cintǝwu. Ngawo adəben, wahyiwa sambisoro zuzayin'. Kuru andero [Abdul Malik bin Syu’aib bin al-Laits] wono, andero [babanyi] gulzəna [kakanyi] shiye wono, andero [Uqail bin Khalid] [Ibn Shihab] lan gulzəna, andero [Abu Salamah bin Abdurrahman] Jahard gulzəna, andero gulzəna [Abdullah] wono. shallallahu ‘alaihi wasallam wono: ‘Daji wahyidə loktu gana laa wuro dawono, adə nankaro loktu wu lejindən,’ daji awo laa misallo hadith Yunusbe gulzəna, biya shiye wono, ‘Daji wuye riyitənyi shiye wuga cidiro səkəyinro’. Shiye wono, 'Kuru Abu Salamahye wono, 'Kuru awo ma'ananzǝdǝ shima sanam'. Shiye wono, 'daji wahyi kada fəlangza kuru gozaa kowada'. Kuru shiye wuro [Muhammad bin Rafi’] ye andero gulzəna [Abdurrazzaq] ye andero [Ma’mar] ro [az-Zuhri] lan sanad adə alama hadith Yunus yeyiro gulzəna, shiye wono, ‘Allahye daji ayadəga fəlezəna: ‘-Ya kam do zaktəna! Citə kuru barittə, kuru Rabbnəmga haftəgə, kuru kazəmuwanəmga saftə, kuru awowa batti sammason -' -Qs. Mudawa: 1-5-. Kawu saladə wajibro waljinro, maananzə shima sanamwalan cintəgə. Kuru shiye wono, 'Daji wuye riyitənyi dalil shiben,' futu Uqailye gulzənayeyi.
Imam Muslim : 233
و حَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ حَدَّثَنَا الْأَوْزَاعِيُّ قَالَ سَمِعْتُ يَحْيَى يَقُولُ سَأَلْتُ أَبَا سَلَمَةَ أَيُّ الْقُرْآنِ أُنْزِلَ قَبْلُ قَالَ { يَا أَيُّهَا الْمُدَّثِّرُ } فَقُلْتُ أَوْ اقْرَأْ فَقَالَ سَأَلْتُ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ أَيُّ الْقُرْآنِ أُنْزِلَ قَبْلُ قَالَ { يَا أَيُّهَا الْمُدَّثِّرُ } فَقُلْتُ أَوْ اقْرَأْ قَالَ جَابِرٌ أُحَدِّثُكُمْ مَا حَدَّثَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ جَاوَرْتُ بِحِرَاءٍ شَهْرًا فَلَمَّا قَضَيْتُ جِوَارِي نَزَلْتُ فَاسْتَبْطَنْتُ بَطْنَ الْوَادِي فَنُودِيتُ فَنَظَرْتُ أَمَامِي وَخَلْفِي وَعَنْ يَمِينِي وَعَنْ شِمَالِي فَلَمْ أَرَ أَحَدًا ثُمَّ نُودِيتُ فَنَظَرْتُ فَلَمْ أَرَ أَحَدًا ثُمَّ نُودِيتُ فَرَفَعْتُ رَأْسِي فَإِذَا هُوَ عَلَى الْعَرْشِ فِي الْهَوَاءِ يَعْنِي جِبْرِيلَ عَلَيْهِ السَّلَام فَأَخَذَتْنِي رَجْفَةٌ شَدِيدَةٌ فَأَتَيْتُ خَدِيجَةَ فَقُلْتُ دَثِّرُونِي فَدَثَّرُونِي فَصَبُّوا عَلَيَّ مَاءً فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ { يَا أَيُّهَا الْمُدَّثِّرُ قُمْ فَأَنْذِرْ وَرَبَّكَ فَكَبِّرْ وَثِيَابَكَ فَطَهِّرْ } حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ عُمَرَ أَخْبَرَنَا عَلِيُّ بْنُ الْمُبَارَكِ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ بِهَذَا الْإِسْنَادِ وَقَالَ فَإِذَا هُوَ جَالِسٌ عَلَى عَرْشٍ بَيْنَ السَّمَاءِ وَالْأَرْضِ
Kuru shiye andero [Zuhair bin Harb] ye andero gulzəna [al-Walid bin Muslim] ye andero gulzəna [al-Auza’i] shiye wono, [Yahya] ye gulzəna, wuye [Abu Salamah] ro ciworo, ‘Aya Al-Quranbe ndaso buro salakkin fəlezəna?’ Shiye daji kərawono: '-Ya am do zaktəna-' -Surat Al Mudatssir-. Daji wuye wono, 'Au - waneye wasika - iqara''. Daji [Jabir bin Abdullah] ro ciworo, 'Aya Al-Quranbe ndaso buro salakkin fəlezana?' Shiye daji kərawono: '-Ya am do zaktəna-' -Surat Al Mudatssir-. Daji wuye wono, 'Au - waneye wasika - iqara''. Jabir ye wono, 'Awo laa Rasulullah sallallahu 'alaihi wasallam ye andero gulzənadə nyiro gulngəna. Shiye wono: ‘Iktikafnyi suro Cave of Hiraben diwo’ kəntawu falro, sa Iktikafnyi tamozənadən, daji cidiyaro lewoko, cidiya zərəgəbero lewoko, daji wuga bowozana. Daji fuwunyi-a ngawonyi-a, kəmburam-a wofila-a lan, amma kam laa kurunyi, daji waltə wuga bowozana, daji wuye kurunyi, amma kam falma ba, daji wuga bowozana, daji kəlanyi hafkatə, shidə sami Kursiben kasamlan kara, sunzə Gabriel. Daji hangalnyi zatəna. Daji Khadijah ro lezə 'Zaktə, zaktə! daji shiye nji suronyiro sǝrǝna, daji Allahye aya dǝga sǝrǝna: '-Ya shrouded one! Citə kuru barittə, kuru Rabbnəm daji shiga darajazə, kuru kazəmuwanzə daji sandiya safsə-' -Qs. Mudawa: 1-4-. Shiye andero [Muhammad bin al-Mutsanna] andero gulzəna [Usman bin Umar] andero [Ali bin al-Mubarak] na [Yahya bin Abu Katsir]ben sanad adəga gulzəna, kuru shiye wono, 'Shidə kəla Arshi kate sami-a cidi-ayen napsəna'.
Imam Muslim : 234
حَدَّثَنَا شَيْبَانُ بْنُ فَرُّوخَ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ حَدَّثَنَا ثَابِتٌ الْبُنَانِيُّ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أُتِيتُ بِالْبُرَاقِ وَهُوَ دَابَّةٌ أَبْيَضُ طَوِيلٌ فَوْقَ الْحِمَارِ وَدُونَ الْبَغْلِ يَضَعُ حَافِرَهُ عِنْدَ مُنْتَهَى طَرْفِهِ قَالَ فَرَكِبْتُهُ حَتَّى أَتَيْتُ بَيْتَ الْمَقْدِسِ قَالَ فَرَبَطْتُهُ بِالْحَلْقَةِ الَّتِي يَرْبِطُ بِهِ الْأَنْبِيَاءُ قَالَ ثُمَّ دَخَلْتُ الْمَسْجِدَ فَصَلَّيْتُ فِيهِ رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ خَرَجْتُ فَجَاءَنِي جِبْرِيلُ عَلَيْهِ السَّلَام بِإِنَاءٍ مِنْ خَمْرٍ وَإِنَاءٍ مِنْ لَبَنٍ فَاخْتَرْتُ اللَّبَنَ فَقَالَ جِبْرِيلُ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اخْتَرْتَ الْفِطْرَةَ ثُمَّ عَرَجَ بِنَا إِلَى السَّمَاءِ فَاسْتَفْتَحَ جِبْرِيلُ فَقِيلَ مَنْ أَنْتَ قَالَ جِبْرِيلُ قِيلَ وَمَنْ مَعَكَ قَالَ مُحَمَّدٌ قِيلَ وَقَدْ بُعِثَ إِلَيْهِ قَالَ قَدْ بُعِثَ إِلَيْهِ فَفُتِحَ لَنَا فَإِذَا أَنَا بِآدَمَ فَرَحَّبَ بِي وَدَعَا لِي بِخَيْرٍ ثُمَّ عَرَجَ بِنَا إِلَى السَّمَاءِ الثَّانِيَةِ فَاسْتَفْتَحَ جِبْرِيلُ عَلَيْهِ السَّلَام فَقِيلَ مَنْ أَنْتَ قَالَ جِبْرِيلُ قِيلَ وَمَنْ مَعَكَ قَالَ مُحَمَّدٌ قِيلَ وَقَدْ بُعِثَ إِلَيْهِ قَالَ قَدْ بُعِثَ إِلَيْهِ فَفُتِحَ لَنَا فَإِذَا أَنَا بِابْنَيْ الْخَالَةِ عِيسَى ابْنِ مَرْيَمَ وَيَحْيَى بْنِ زَكَرِيَّاءَ صَلَوَاتُ اللَّهِ عَلَيْهِمَا فَرَحَّبَا وَدَعَوَا لِي بِخَيْرٍ ثُمَّ عَرَجَ بِي إِلَى السَّمَاءِ الثَّالِثَةِ فَاسْتَفْتَحَ جِبْرِيلُ فَقِيلَ مَنْ أَنْتَ قَالَ جِبْرِيلُ قِيلَ وَمَنْ مَعَكَ قَالَ مُحَمَّدٌ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قِيلَ وَقَدْ بُعِثَ إِلَيْهِ قَالَ قَدْ بُعِثَ إِلَيْهِ فَفُتِحَ لَنَا فَإِذَا أَنَا بِيُوسُفَ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا هُوَ قَدْ أُعْطِيَ شَطْرَ الْحُسْنِ فَرَحَّبَ وَدَعَا لِي بِخَيْرٍ ثُمَّ عَرَجَ بِنَا إِلَى السَّمَاءِ الرَّابِعَةِ فَاسْتَفْتَحَ جِبْرِيلُ عَلَيْهِ السَّلَام قِيلَ مَنْ هَذَا قَالَ جِبْرِيلُ قِيلَ وَمَنْ مَعَكَ قَالَ مُحَمَّدٌ قَالَ وَقَدْ بُعِثَ إِلَيْهِ قَالَ قَدْ بُعِثَ إِلَيْهِ فَفُتِحَ لَنَا فَإِذَا أَنَا بِإِدْرِيسَ فَرَحَّبَ وَدَعَا لِي بِخَيْرٍ قَالَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ { وَرَفَعْنَاهُ مَكَانًا عَلِيًّا } ثُمَّ عَرَجَ بِنَا إِلَى السَّمَاءِ الْخَامِسَةِ فَاسْتَفْتَحَ جِبْرِيلُ قِيلَ مَنْ هَذَا قَالَ جِبْرِيلُ قِيلَ وَمَنْ مَعَكَ قَالَ مُحَمَّدٌ قِيلَ وَقَدْ بُعِثَ إِلَيْهِ قَالَ قَدْ بُعِثَ إِلَيْهِ فَفُتِحَ لَنَا فَإِذَا أَنَا بِهَارُونَ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَرَحَّبَ وَدَعَا لِي بِخَيْرٍ ثُمَّ عَرَجَ بِنَا إِلَى السَّمَاءِ السَّادِسَةِ فَاسْتَفْتَحَ جِبْرِيلُ عَلَيْهِ السَّلَام قِيلَ مَنْ هَذَا قَالَ جِبْرِيلُ قِيلَ وَمَنْ مَعَكَ قَالَ مُحَمَّدٌ قِيلَ وَقَدْ بُعِثَ إِلَيْهِ قَالَ قَدْ بُعِثَ إِلَيْهِ فَفُتِحَ لَنَا فَإِذَا أَنَا بِمُوسَى صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَرَحَّبَ وَدَعَا لِي بِخَيْرٍ ثُمَّ عَرَجَ إِلَى السَّمَاءِ السَّابِعَةِ فَاسْتَفْتَحَ جِبْرِيلُ فَقِيلَ مَنْ هَذَا قَالَ جِبْرِيلُ قِيلَ وَمَنْ مَعَكَ قَالَ مُحَمَّدٌ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قِيلَ وَقَدْ بُعِثَ إِلَيْهِ قَالَ قَدْ بُعِثَ إِلَيْهِ فَفُتِحَ لَنَا فَإِذَا أَنَا بِإِبْرَاهِيمَ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُسْنِدًا ظَهْرَهُ إِلَى الْبَيْتِ الْمَعْمُورِ وَإِذَا هُوَ يَدْخُلُهُ كُلَّ يَوْمٍ سَبْعُونَ أَلْفَ مَلَكٍ لَا يَعُودُونَ إِلَيْهِ ثُمَّ ذَهَبَ بِي إِلَى السِّدْرَةِ الْمُنْتَهَى وَإِذَا وَرَقُهَا كَآذَانِ الْفِيَلَةِ وَإِذَا ثَمَرُهَا كَالْقِلَالِ قَالَ فَلَمَّا غَشِيَهَا مِنْ أَمْرِ اللَّهِ مَا غَشِيَ تَغَيَّرَتْ فَمَا أَحَدٌ مِنْ خَلْقِ اللَّهِ يَسْتَطِيعُ أَنْ يَنْعَتَهَا مِنْ حُسْنِهَا فَأَوْحَى اللَّهُ إِلَيَّ مَا أَوْحَى فَفَرَضَ عَلَيَّ خَمْسِينَ صَلَاةً فِي كُلِّ يَوْمٍ وَلَيْلَةٍ فَنَزَلْتُ إِلَى مُوسَى صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ مَا فَرَضَ رَبُّكَ عَلَى أُمَّتِكَ قُلْتُ خَمْسِينَ صَلَاةً قَالَ ارْجِعْ إِلَى رَبِّكَ فَاسْأَلْهُ التَّخْفِيفَ فَإِنَّ أُمَّتَكَ لَا يُطِيقُونَ ذَلِكَ فَإِنِّي قَدْ بَلَوْتُ بَنِي إِسْرَائِيلَ وَخَبَرْتُهُمْ قَالَ فَرَجَعْتُ إِلَى رَبِّي فَقُلْتُ يَا رَبِّ خَفِّفْ عَلَى أُمَّتِي فَحَطَّ عَنِّي خَمْسًا فَرَجَعْتُ إِلَى مُوسَى فَقُلْتُ حَطَّ عَنِّي خَمْسًا قَالَ إِنَّ أُمَّتَكَ لَا يُطِيقُونَ ذَلِكَ فَارْجِعْ إِلَى رَبِّكَ فَاسْأَلْهُ التَّخْفِيفَ قَالَ فَلَمْ أَزَلْ أَرْجِعُ بَيْنَ رَبِّي تَبَارَكَ وَتَعَالَى وَبَيْنَ مُوسَى عَلَيْهِ السَّلَام حَتَّى قَالَ يَا مُحَمَّدُ إِنَّهُنَّ خَمْسُ صَلَوَاتٍ كُلَّ يَوْمٍ وَلَيْلَةٍ لِكُلِّ صَلَاةٍ عَشْرٌ فَذَلِكَ خَمْسُونَ صَلَاةً وَمَنْ هَمَّ بِحَسَنَةٍ فَلَمْ يَعْمَلْهَا كُتِبَتْ لَهُ حَسَنَةً فَإِنْ عَمِلَهَا كُتِبَتْ لَهُ عَشْرًا وَمَنْ هَمَّ بِسَيِّئَةٍ فَلَمْ يَعْمَلْهَا لَمْ تُكْتَبْ شَيْئًا فَإِنْ عَمِلَهَا كُتِبَتْ سَيِّئَةً وَاحِدَةً قَالَ فَنَزَلْتُ حَتَّى انْتَهَيْتُ إِلَى مُوسَى صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَخْبَرْتُهُ فَقَالَ ارْجِعْ إِلَى رَبِّكَ فَاسْأَلْهُ التَّخْفِيفَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقُلْتُ قَدْ رَجَعْتُ إِلَى رَبِّي حَتَّى اسْتَحْيَيْتُ مِنْهُ
Shiye andero [Syaiban bin Farrukh] ye andero gulzəna [Hammad bin Salamah] ye andero [Thabit al-Bunani] na [Anas bin Malik] yen gulzəna kəla Manzo Allahbe wono: ‘Wuga Buraqbe ziyarazəna. Shidə dabba bəl, donkey'a kozəna amma bighorn'a kozəna. Shiye tiyinzə cidiyazəna sau suro buraqbedə cidiyanzəro nazəgənaro.' Shiye waltə wono: 'Adə nankaro loktudən shiga gowoko hatta Baitul Maqdisro nazəgəna'. Shiye waltə wono: ‘Daji shiga suro mashidibedən təkəna futu Nabiwaye sadinro. Ngawo loktu gana laayen mashidiro gagə rak'a indi salatə. Ngawo tamotənayen goza kowono, gana ganan Jibril ye tasa mbolye-a tasa camye-a gozəna. Kuru wuye cam karzǝna. Daji Jibrilye wono, 'Shiye fitrah karzəna'. Daji Jibril ye wuga samiro gowono. Sa Gabrielye cinna katəro wono, shiro 'Nyi ndu? Jibrilye jaapkono, 'Jibriil'. Waltǝ sǝworin, ‘Ndu suro kǝnǝnganǝmben? ' Jibrilye ja'auzəna, 'Muhammad'. Jibril ye waltə ciworo, 'Shiga zuwatəna? ' Gabrielye ja'auzəna, 'Aa, shiga zuzaana'. Daji cinnadə andero katəna. Tinyi Nabi Adam'a kəla kəlzana, shiye wuga kasatsana kuru wuro ngəlaro njistəgəna. Daji wuga sami kən indimiro goza. Jibril ye cinna katəro wono. Daji waltə ciworo, 'Nyi ndu? Jibrilye jaapkono, 'Jibriil'. Jibril ye waltə ciworo, 'Ndu suro njiyen? ' Jibrilye ja'auzəna, 'Muhammad'. Jibril ye waltə ciworo, 'Shiga zuwatəna? ' Gabrielye ja'auzəna, 'Aa, shiga zuzaana'. Cinna dǝ andero kazǝna. Tinyi Isa bin Maryam-a Yahya bin Zakaria-a kəla kəlzana, sandi indiso wuga kasatsana kuru wuro ngəlaro njilarzana. Wuga walta sami kən yakkəmero gozana. Jibril ye cinna katəro wono. Daji 'Nyi ndu? Jibrilye jaapkono, 'Jibriil'. Jibril ye waltə ciworo, 'Ndu suro njiyen? ' Jibrilye ja'auzəna, 'Muhammad'. Jibril ye waltə ciworo, 'Shiga zuwatəna? ' Gabrielye ja'auzəna, 'Aa, shiga zuzaana'. Cinna dǝ andero kazǝna. Tinyi Nabi Yusuf Alaihis Salam'a kəla kəlzana, shiro daraja kura sadəna. Shiye wuga kasatsǝna kuru wuro kǝji fanzǝna. Wuga walta sami kən diyaumero gozaana. Jibril ye cinna katəro wono. Kowo laa waltə ciworo, ‘Nyi ndu? Jibrilye jaapkono, 'Jibriil'. Jibril ye waltə ciworo, 'Ndu suro njiyen? ' Jibrilye ja'auzəna, 'Muhammad'. Jibril ye waltə ciworo, 'Shiga zuwatəna? ' Gabrielye ja'auzəna, 'Aa, shiga zuzaana'. Cinna dǝ andero kazǝna. Tinyi Nabi Idris Alaihis Salam'a kəla kəlzana, shiye wuga njistəgə gozə kowono kuru wuga ngəlaro njistəgə. Allah ye wono: '-Kuru shiga na kuraro hafkatə-'. Wuga walta sami kən uwumiro gozana. Jibril ye cinna katəro wono. Kowo laa waltə ciworo, ‘Nyi ndu? Jibrilye jaapkono, 'Jibriil'. Jibril ye waltə ciworo, 'Ndu suro njiyen? ' Jibrilye ja'auzəna, 'Muhammad'. Jibril ye waltə ciworo, 'Shiga zuwatəna? ' Gabrielye ja'auzəna, 'Aa, shiga zuzaana'. Cinna dǝ andero kazǝna. Tinyi Nabi Harun Alaihissalam'a kəla kəlzana, shiye wuga səmowo kuru wuga ngəlaro duwawo. Wuga walta sami kən arakkəmiro goza. Jibril ye cinna katəro wono. Kowo laa waltə ciworo, ‘Nyi ndu? Jibrilye jaapkono, 'Jibriil'. Jibril ye waltə ciworo, 'Ndu suro njiyen? ' Jibrilye ja'auzəna, 'Muhammad'. Jibril ye waltə ciworo, 'Shiga zuwatəna? ' Gabrielye ja'auzəna, 'Aa, shiga zuzaana'. Cinna dǝ andero kazǝna. Tinyi Nabi Musa'a kəla kəlzana, shiye wuga səmowo kuru wuga ngəlaro duwawo. Wuga walta sami kən tulurminro gozana. Jibril ye shiga katəro wono. Kowo laa waltə ciworo, ‘Nyi ndu? ' Jibrilye shiro 'Jibril' jaapkono. Jibr il waltə ciworo, 'Ndu suro nyiben? ' Jibrilye ja'auzəna, 'Muhammad'. Jibril ye waltə ciworo, 'Shiga zuwatəna? ' Gabrielye ja'auzəna, 'Aa, shiga zuzaana'. Cinna dǝ andero kazǝna. Tinyi Nabi Ibrahim Alaihissalam'a kəla kəlzana, shidə Baitul Makmurlan napcin. Nəm faraknzədə raksə malayya duwu fitulur suronzən mbeji. Ngawo lezanayen, shiro waltanyi -Baitul Makmur-. Daji wuga Sidratul Muntaharo cado. Lambowanzǝdǝ kura alama sǝmo kǝmagǝnbe yeyi kuru tadanzǝye kura alama jak yeyi. Shiye wono: ‘Sa shiye shiro Allahbe amro kəmbazənadən, sidrah vomitadə faltəna. Alaye awo alakkata ndasoma raksə nəmshawanzə bayanjinba dalil shidə zauro shawa. Daji Allahye shiro wahyu cina shiro salat loktu fiwuro bəne-a kawusu-a lan sədinno. Daji wuye sǝdiya Nabi Musa Alaihissalam'a kǝla kǝlzǝna, shiye wono, 'Ayi Rabbinǝmbe jamanǝmro gulzǝnadǝ? ' Shiye wono: 'Sala loktu fiwu'. Nabi Musaye wono, ‘Waltəgəne Rabbinəmro, bana matə dalil amnəmye raksa shiga gozayinba. Loktu laan Duli Israelbe jarabkatə kuru sandiya jarabkatə'. Shiye wono: 'Wuye Allahro waltəgəna 'Ya Allahnyi, amnyiro bana'. Daji Allah shima wata'ala. loktu salabe uwu shilan gotə'. Daji Nabi Musa ro waltəgəna kuru wono, 'Allahye loktu uwu salabe wuro gozəna'. Nabi Musaye wono, 'Amnǝmdǝ raksa shiga gozayinba. Rabbinǝmro waltǝwu, waltǝm bana mǝradǝne'. Shiye wono: ‘Wuye kuwamiyayi kate Rabbi-a Nabi Musa-ayen waltə-a waltə-a sədin, hatta Allahye wono: ‘Ya Muhammad! Haiyaro, wuye fardukan loktu uwuro kawusu-a bəne-a lan. Sala fardube woson kashi mewuro kawattin. So adə sala fardu fiwu. Adǝgai lan, ndu yayi awo ngǝla sǝdinro nyazǝna amma sǝdinba dǝ, tawadǝro shiro awo ngǝla fal ruwotin. Shiye sǝdǝnaro waljiya, awowa ngǝla mewu shiro ruwotin. Foto faldən, ndu yayi awo laa diwo nyazəna, amma diwo ba, tawadəro suro awo laayen shiro ruwotənyi. Daji shiye sǝdǝnaro waljiya, shiro nǝmzalǝmro ruwotin'. Wuye gǝrǝngǝna hatta Nabi Musa ro lezǝna, daji shiro gulngǝna. Shiye kuwamiyayi wono, 'Kǝmanǝmro waltǝne, bana mǝradǝne'. Wuye ja'au, 'Wuye kəmaanyiro ngəwuro waltəgəna, shidəye səkə wuga nongutə''.
Imam Muslim : 235
حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ هَاشِمٍ الْعَبْدِيُّ حَدَّثَنَا بَهْزُ بْنُ أَسَدٍ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ الْمُغِيرَةِ حَدَّثَنَا ثَابِتٌ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أُتِيتُ فَانْطَلَقُوا بِي إِلَى زَمْزَمَ فَشُرِحَ عَنْ صَدْرِي ثُمَّ غُسِلَ بِمَاءِ زَمْزَمَ ثُمَّ أُنْزِلْتُ
Shiye andero [Abdullah bin Hasyim al-Abdi] andero gulzəna [Bahz bin Asad] andero gulzəna [Sulaiman bin Mughirah] andero [Tsabit] na [Anas bin Malik] shiye wono, 'Rasulullah sallallahu 'alaihi wasallamye wono: 'Sandiro ziyara sadəna. daji kərtənyi kamza nji Zamzam lan tulza, daji wuga kolzana'.
Imam Muslim : 236
حَدَّثَنَا شَيْبَانُ بْنُ فَرُّوخَ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ حَدَّثَنَا ثَابِتٌ الْبُنَانِيُّ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَتَاهُ جِبْرِيلُ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ يَلْعَبُ مَعَ الْغِلْمَانِ فَأَخَذَهُ فَصَرَعَهُ فَشَقَّ عَنْ قَلْبِهِ فَاسْتَخْرَجَ الْقَلْبَ فَاسْتَخْرَجَ مِنْهُ عَلَقَةً فَقَالَ هَذَا حَظُّ الشَّيْطَانِ مِنْكَ ثُمَّ غَسَلَهُ فِي طَسْتٍ مِنْ ذَهَبٍ بِمَاءِ زَمْزَمَ ثُمَّ لَأَمَهُ ثُمَّ أَعَادَهُ فِي مَكَانِهِ وَجَاءَ الْغِلْمَانُ يَسْعَوْنَ إِلَى أُمِّهِ يَعْنِي ظِئْرَهُ فَقَالُوا إِنَّ مُحَمَّدًا قَدْ قُتِلَ فَاسْتَقْبَلُوهُ وَهُوَ مُنْتَقِعُ اللَّوْنِ قَالَ أَنَسٌ وَقَدْ كُنْتُ أَرْئِي أَثَرَ ذَلِكَ الْمِخْيَطِ فِي صَدْرِهِ حَدَّثَنَا هَارُونُ بْنُ سَعِيدٍ الْأَيْلِيُّ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ قَالَ أَخْبَرَنِي سُلَيْمَانُ وَهُوَ ابْنُ بِلَالٍ قَالَ حَدَّثَنِي شَرِيكُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي نَمِرٍ قَالَ سَمِعْتُ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ يُحَدِّثُنَا عَنْ لَيْلَةَ أُسْرِيَ بِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ مَسْجِدِ الْكَعْبَةِ أَنَّهُ جَاءَهُ ثَلَاثَةُ نَفَرٍ قَبْلَ أَنْ يُوحَى إِلَيْهِ وَهُوَ نَائِمٌ فِي الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ وَسَاقَ الْحَدِيثَ بِقِصَّتِهِ نَحْوَ حَدِيثِ ثَابِتٍ الْبُنَانِيِّ وَقَدَّمَ فِيهِ شَيْئًا وَأَخَّرَ وَزَادَ وَنَقَصَ
[Syaiban bin Farrukh] ye andero gulzana [Hammad bin Salamah] ye andero [Thabit al-Bunani] ro [Anas bin Malik] lan gulzana kəla shi Rasulullahdə Jibril sallallahu ‘alaihi wasallam ye shiga ziyarazəna, loktu shiye suro duliben bikkejindən. Malaikadəye shiga gozə suro njiyen fəlezəna, daji karəgənzə kamzə, karəgənzə sutuluwu kuru surodən bu fəlezəna, wono, 'Adə nasha shatanbe nanzən, daji suro awo dinarben nji Zamzamben tulzə', daji malayyadəye shiga tussə kuru na buroyedən waltəgəna. Dulidə daji isa yanzaro kalla sadəna, sandiye wono, 'Haiyaro Muhammaddə cezəna'. Amsodə daji shiga fəska fəskalan salamzana - dalil ritəben - ''. Anas ye wono, 'Alama stitch ye kəla kərmunzəyen ruwozəna'. Shiye andero [Harun bin Sa'id al-Aili] andero gulzəna [Ibnu Wahab] shiye wono, andero gulzəna [Sulaiman] - sunzə Ibnu Bilal - shiye wono, andero gulzəna [Syarik bin Abdullah bin Abu Namir] shiye wono, wuye [Anas bin Malik] ye andero gulzəna kəla Isra' mashidi al-Kaababen, shiga am yakkəbe ziyarazana kawu shiro wahyu sadǝnaro, loktu shi mashidi haramben lezǝnadǝn. Rawidə daji hadithdəga hawarnzən misallo hadith Thabit al-Bunanibe yeyiro hawarzəna, daji shiye jimla laa shiro cina, dazəna, nzəra-a kuru gotə-a’.
Imam Muslim : 237
و حَدَّثَنِي حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى التُّجِيبِيُّ أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ قَالَ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ كَانَ أَبُو ذَرٍّ يُحَدِّثُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فُرِجَ سَقْفُ بَيْتِي وَأَنَا بِمَكَّةَ فَنَزَلَ جِبْرِيلُ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَفَرَجَ صَدْرِي ثُمَّ غَسَلَهُ مِنْ مَاءِ زَمْزَمَ ثُمَّ جَاءَ بِطَسْتٍ مِنْ ذَهَبٍ مُمْتَلِئٍ حِكْمَةً وَإِيمَانًا فَأَفْرَغَهَا فِي صَدْرِي ثُمَّ أَطْبَقَهُ ثُمَّ أَخَذَ بِيَدِي فَعَرَجَ بِي إِلَى السَّمَاءِ فَلَمَّا جِئْنَا السَّمَاءَ الدُّنْيَا قَالَ جِبْرِيلُ عَلَيْهِ السَّلَام لِخَازِنِ السَّمَاءِ الدُّنْيَا افْتَحْ قَالَ مَنْ هَذَا قَالَ هَذَا جِبْرِيلُ قَالَ هَلْ مَعَكَ أَحَدٌ قَالَ نَعَمْ مَعِيَ مُحَمَّدٌ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فَأُرْسِلَ إِلَيْهِ قَالَ نَعَمْ فَفَتَحَ قَالَ فَلَمَّا عَلَوْنَا السَّمَاءَ الدُّنْيَا فَإِذَا رَجُلٌ عَنْ يَمِينِهِ أَسْوِدَةٌ وَعَنْ يَسَارِهِ أَسْوِدَةٌ قَالَ فَإِذَا نَظَرَ قِبَلَ يَمِينِهِ ضَحِكَ وَإِذَا نَظَرَ قِبَلَ شِمَالِهِ بَكَى قَالَ فَقَالَ مَرْحَبًا بِالنَّبِيِّ الصَّالِحِ وَالِابْنِ الصَّالِحِ قَالَ قُلْتُ يَا جِبْرِيلُ مَنْ هَذَا قَالَ هَذَا آدَمُ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهَذِهِ الْأَسْوِدَةُ عَنْ يَمِينِهِ وَعَنْ شِمَالِهِ نَسَمُ بَنِيهِ فَأَهْلُ الْيَمِينِ أَهْلُ الْجَنَّةِ وَالْأَسْوِدَةُ الَّتِي عَنْ شِمَالِهِ أَهْلُ النَّارِ فَإِذَا نَظَرَ قِبَلَ يَمِينِهِ ضَحِكَ وَإِذَا نَظَرَ قِبَلَ شِمَالِهِ بَكَى قَالَ ثُمَّ عَرَجَ بِي جِبْرِيلُ حَتَّى أَتَى السَّمَاءَ الثَّانِيَةَ فَقَالَ لِخَازِنِهَا افْتَحْ قَالَ فَقَالَ لَهُ خَازِنُهَا مِثْلَ مَا قَالَ خَازِنُ السَّمَاءِ الدُّنْيَا فَفَتَحَ فَقَالَ أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ فَذَكَرَ أَنَّهُ وَجَدَ فِي السَّمَاوَاتِ آدَمَ وَإِدْرِيسَ وَعِيسَى وَمُوسَى وَإِبْرَاهِيمَ صَلَوَاتُ اللَّهِ عَلَيْهِمْ أَجْمَعِينَ وَلَمْ يُثْبِتْ كَيْفَ مَنَازِلُهُمْ غَيْرَ أَنَّهُ ذَكَرَ أَنَّهُ قَدْ وَجَدَ آدَمَ عَلَيْهِ السَّلَام فِي السَّمَاءِ الدُّنْيَا وَإِبْرَاهِيمَ فِي السَّمَاءِ السَّادِسَةِ قَالَ فَلَمَّا مَرَّ جِبْرِيلُ وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِإِدْرِيسَ صَلَوَاتُ اللَّهِ عَلَيْهِ قَالَ مَرْحَبًا بِالنَّبِيِّ الصَّالِحِ وَالْأَخِ الصَّالِحِ قَالَ ثُمَّ مَرَّ فَقُلْتُ مَنْ هَذَا فَقَالَ هَذَا إِدْرِيسُ قَالَ ثُمَّ مَرَرْتُ بِمُوسَى عَلَيْهِ السَّلَام فَقَالَ مَرْحَبًا بِالنَّبِيِّ الصَّالِحِ وَالْأَخِ الصَّالِحِ قَالَ قُلْتُ مَنْ هَذَا قَالَ هَذَا مُوسَى قَالَ ثُمَّ مَرَرْتُ بِعِيسَى فَقَالَ مَرْحَبًا بِالنَّبِيِّ الصَّالِحِ وَالْأَخِ الصَّالِحِ قُلْتُ مَنْ هَذَا قَالَ هَذَا عِيسَى ابْنُ مَرْيَمَ قَالَ ثُمَّ مَرَرْتُ بِإِبْرَاهِيمَ عَلَيْهِ السَّلَام فَقَالَ مَرْحَبًا بِالنَّبِيِّ الصَّالِحِ وَالِابْنِ الصَّالِحِ قَالَ قُلْتُ مَنْ هَذَا قَالَ هَذَا إِبْرَاهِيمُ قَالَ ابْنُ شِهَابٍ وَأَخْبَرَنِي ابْنُ حَزْمٍ أَنَّ ابْنَ عَبَّاسٍ وَأَبَا حَبَّةَ الْأَنْصَارِيَّ كَانَا يَقُولَانِ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ عَرَجَ بِي حَتَّى ظَهَرْتُ لِمُسْتَوًى أَسْمَعُ فِيهِ صَرِيفَ الْأَقْلَامِ قَالَ ابْنُ حَزْمٍ وَأَنَسُ بْنُ مَالِكٍ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَفَرَضَ اللَّهُ عَلَى أُمَّتِي خَمْسِينَ صَلَاةً قَالَ فَرَجَعْتُ بِذَلِكَ حَتَّى أَمُرَّ بِمُوسَى فَقَالَ مُوسَى عَلَيْهِ السَّلَام مَاذَا فَرَضَ رَبُّكَ عَلَى أُمَّتِكَ قَالَ قُلْتُ فَرَضَ عَلَيْهِمْ خَمْسِينَ صَلَاةً قَالَ لِي مُوسَى عَلَيْهِ السَّلَام فَرَاجِعْ رَبَّكَ فَإِنَّ أُمَّتَكَ لَا تُطِيقُ ذَلِكَ قَالَ فَرَاجَعْتُ رَبِّي فَوَضَعَ شَطْرَهَا قَالَ فَرَجَعْتُ إِلَى مُوسَى عَلَيْهِ السَّلَام فَأَخْبَرْتُهُ قَالَ رَاجِعْ رَبَّكَ فَإِنَّ أُمَّتَكَ لَا تُطِيقُ ذَلِكَ قَالَ فَرَاجَعْتُ رَبِّي فَقَالَ هِيَ خَمْسٌ وَهِيَ خَمْسُونَ لَا يُبَدَّلُ الْقَوْلُ لَدَيَّ قَالَ فَرَجَعْتُ إِلَى مُوسَى فَقَالَ رَاجِعْ رَبَّكَ فَقُلْتُ قَدْ اسْتَحْيَيْتُ مِنْ رَبِّي قَالَ ثُمَّ انْطَلَقَ بِي جِبْرِيلُ حَتَّى نَأْتِيَ سِدْرَةَ الْمُنْتَهَى فَغَشِيَهَا أَلْوَانٌ لَا أَدْرِي مَا هِيَ قَالَ ثُمَّ أُدْخِلْتُ الْجَنَّةَ فَإِذَا فِيهَا جَنَابِذُ اللُّؤْلُؤَ وَإِذَا تُرَابُهَا الْمِسْكُ
Shiye andero [Harmalah bin Yahya at-Tujibi] andero gulzəna [Ibnu Wahab] shiye wono, andero [Yunus] ro [Ibn Shihab] ro [Anas bin Malik] shiye wono, ' [Abu Dzar] loktu laan wono Rasulullah suro fatonyiben kara kuru fato Illahibe wono: Makkah, daji Jibril ye sǝdiya kǝrǝnnyi lan bǝla sǝrǝna, daji nji Zamzambe lan sǝrǝna, daji ngǝrǝwu dinarbe hikma-a imani-a sǝmbǝliwuna, daji rǝngǝnyiro sǝrǝna. Ngawo adəyen shiye zakkatə kuru muskonyi gozə, samiro cizəna. Sa sami dunyabe dǝro nazǝgǝna dǝn, Jibril ye malayya sami dunyabe dǝro 'Kazǝ' wono. Shiye ja’awu, ‘Ndu shi adə? Jibrilye jaapkono, 'Adə Jibril'. Shiye ciworo, 'Kam laa mbeji wa? ' Jibril ye ja'auzəna, 'Aa. Wu-a Muhammad-a salallahu-a. Shiye ciworo, ‘Shiga zuwatǝna? ' Jibril ye ja'auzəna, 'Aa'. Daji malayya gartəmadəye cinnadə kazəna'. Shiye kalmanzǝ gozǝwu kowono: ‘Sa andeye sami dunyabe dǝro kǝmbanyiyen, tǝmatǝnyi kam laa shitinzǝn sǝlǝm kuru shitinzǝ kǝnbǝramye sǝlǝm. Sa kəmburamzə wujiya kasudu gojin, kuru sa wofilanzə wujiya cirin'. Rasulullah ye gozə kowono: 'Kamdəye daji wono, 'Karəgəma, ya Nabi adil kuru tada adil'. Wuye ciworo, 'Ndu shi adə, ya Jibril? ' Jibril ye ja'auzəna, 'Adə Adam, kuru adə Al-Aswidah kəmburamzən, kuru wofilanzən Nasam tadanzə. Kəmburamdən am samibe mbeji, kuru al-Aswidah, shi wofilan dəga, shidə am kannube, sau kəmburamro waljiya tawadəro kasudu gojin, kuru wofilan wujiya tawadəro kasudu gojin’. Shiye kalmanzǝ gozǝwu kowono: 'Jibril dǝ wuga sǝta sami kǝn indimi dǝro nazǝgǝna, daji shiye kǝlanzǝn gǝnatǝma dǝro wono, 'Kazǝ'. So gardidəye wono shima gardi sami dunyabe -buroye-. Daji shiye kazǝna'. Anas bin Malik ye wono, 'Daji shiye gulzəna kəla shiye suro sami shimadən Adam-a, Idris-a, Jesus-a, Musa-a, kuru Ibrahim-a - sammasoro salam - kuru shiye tawadəro darajanzadə gulzənyi, amma shiye gulzəna kəla shiye Adam-a sami dunyabedən kəla kəlzana, kuru Ibrahim-a suro hema kən arakkəmiben. Shiye wono, ‘Sa Jibril-a Rasulullah-a Idris Alaihissalam-a kozanadən, Idrisye wono, ‘Karəgəma, ya Nabi adilbe kuru yanzəgana adilbe’. Daji shiye kozəna, daji wuye 'Ndu adə? ' Jibril ye ja'auzəna, 'Adə Idris'. Shiye waltə wono, 'Daji Musa As'a kozəna, daji shiye wono, 'Nabi adilbe-a yanzəganawa adilbe-aro njilartəgə'. Shiye wono: ‘Wuye ciworo, ‘Ndu shi adə? ' Jibril ye ja'auzəna, 'Shi adə Musa'. Shiye wono: ‘Daji wuye Yesuga kozəna, daji shiye wono, ‘Nabi adilbe-a yanzəganawa adilbe-aro njilartəgə’. Wuye ciworo, 'Ndu shi adə? Jibrilye jaapkono, 'Shima Yesu, tada Maryambewo.' Shiye wono: ‘Daji Ibrahim Alaihissalam-a kozəna, daji shiye wono, ‘Nabi adilbe-a tada adilbe-aro njilartəgə’. Shiye wono: ‘Wuye ciworo, ‘Ndu shi adə? ' Jibril ye ja'auzəna, 'Shi adə Ibrahim'. Ibnu Shihab ye wono; Kuru andero [Ibn Hazm] ro hawar tina kəla [Ibn Abbas]-a [Abu Habbah al-Ansari]-a indisoye gulzana, ‘Rasulullahbe wono: ‘Daji Jibrilye wuga kəmbaro lewono hatta na kəla kəlzənaro kəmbaro lewono na shimadən kowo kalambe fanzəna’. [Ibn Hazm] kuru [Anas bin Malik] ye wono, 'Rasulullah (s.a.w) ye wono: 'Daji Allahye sala fiwu suro ummanyiyen sǝkǝna'. Shiye waltə wono, 'Daji wuye waltəgəna amri adəga hatta Musa'a kozənaro, daji shiye wono, 'Awo Rabbnəmye jamanəmlan məradəzənadə ayi? ' Shiye wono, 'Wuye ja'awuko, 'Allahye sala fiwu sandiro wajibzəna . ka'. Daji Musaye wuro wono, 'Daji Rabbnǝmro waltǝne, dalil amnǝmdǝ raksa sǝdinba'. Daji Rabbnyi waltəgəna, daji retanzaga sutuluwuna'. Daji Musaro waltəgəna, daji shiro gulngəna hatta shiye wono, 'Rabbnəmro waltəgəne, dalildə amnəmdə raksa shiga sadinba'. Shiye wono: 'Daji Rabbnyiro waltəgəna'. Daji Allahye wono, 'Shidə loktu uwuro, kuru shidə loktu fiwuro. Kalimadə nashanyidən faltənyi'. Daji shiye wono: 'Adə nankaro Musaro waltəgəna, daji shiye wono, 'Rabbnəmro waltəgəna'. Daji wuye wono, 'Haiyaro Rabbnyiro nongutə'. Shiye waltə wono, 'Daji Jibrildə wuga lezəna hatta Sidrah al-Muntaha ro lenyiyen, daji launuwa kadaye shiga zaksana hatta awo shiro faida gultində nonyi'. Shiye waltə wono, "Daji wuga samiro cedo, shidə dome jeweledbe mbeji kuru cididə katti."
Imam Muslim : 238
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ عَنْ سَعِيدٍ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ لَعَلَّهُ قَالَ عَنْ مَالِكِ بْنِ صَعْصَعَةَ رَجُلٍ مِنْ قَوْمِهِ قَالَ قَالَ نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَيْنَا أَنَا عِنْدَ الْبَيْتِ بَيْنَ النَّائِمِ وَالْيَقْظَانِ إِذْ سَمِعْتُ قَائِلًا يَقُولُ أَحَدُ الثَّلَاثَةِ بَيْنَ الرَّجُلَيْنِ فَأُتِيتُ فَانْطُلِقَ بِي فَأُتِيتُ بِطَسْتٍ مِنْ ذَهَبٍ فِيهَا مِنْ مَاءِ زَمْزَمَ فَشُرِحَ صَدْرِي إِلَى كَذَا وَكَذَا قَالَ قَتَادَةُ فَقُلْتُ لِلَّذِي مَعِي مَا يَعْنِي قَالَ إِلَى أَسْفَلِ بَطْنِهِ فَاسْتُخْرِجَ قَلْبِي فَغُسِلَ بِمَاءِ زَمْزَمَ ثُمَّ أُعِيدَ مَكَانَهُ ثُمَّ حُشِيَ إِيمَانًا وَحِكْمَةً ثُمَّ أُتِيتُ بِدَابَّةٍ أَبْيَضَ يُقَالُ لَهُ الْبُرَاقُ فَوْقَ الْحِمَارِ وَدُونَ الْبَغْلِ يَقَعُ خَطْوُهُ عِنْدَ أَقْصَى طَرْفِهِ فَحُمِلْتُ عَلَيْهِ ثُمَّ انْطَلَقْنَا حَتَّى أَتَيْنَا السَّمَاءَ الدُّنْيَا فَاسْتَفْتَحَ جِبْرِيلُ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقِيلَ مَنْ هَذَا قَالَ جِبْرِيلُ قِيلَ وَمَنْ مَعَكَ قَالَ مُحَمَّدٌ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قِيلَ وَقَدْ بُعِثَ إِلَيْهِ قَالَ نَعَمْ قَالَ فَفَتَحَ لَنَا وَقَالَ مَرْحَبًا بِهِ وَلَنِعْمَ الْمَجِيءُ جَاءَ قَالَ فَأَتَيْنَا عَلَى آدَمَ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَسَاقَ الْحَدِيثَ بِقِصَّتِهِ وَذَكَرَ أَنَّهُ لَقِيَ فِي السَّمَاءِ الثَّانِيَةِ عِيسَى وَيَحْيَى عَلَيْهَا السَّلَام وَفِي الثَّالِثَةِ يُوسُفَ وَفِي الرَّابِعَةِ إِدْرِيسَ وَفِي الْخَامِسَةِ هَارُونَ صَلَوَاتُ اللَّهِ عَلَيْهِمْ قَالَ ثُمَّ انْطَلَقْنَا حَتَّى انْتَهَيْنَا إِلَى السَّمَاءِ السَّادِسَةِ فَأَتَيْتُ عَلَى مُوسَى عَلَيْهِ السَّلَام فَسَلَّمْتُ عَلَيْهِ فَقَالَ مَرْحَبًا بِالْأَخِ الصَّالِحِ وَالنَّبِيِّ الصَّالِحِ فَلَمَّا جَاوَزْتُهُ بَكَى فَنُودِيَ مَا يُبْكِيكَ قَالَ رَبِّ هَذَا غُلَامٌ بَعَثْتَهُ بَعْدِي يَدْخُلُ مِنْ أُمَّتِهِ الْجَنَّةَ أَكْثَرُ مِمَّا يَدْخُلُ مِنْ أُمَّتِي قَالَ ثُمَّ انْطَلَقْنَا حَتَّى انْتَهَيْنَا إِلَى السَّمَاءِ السَّابِعَةِ فَأَتَيْتُ عَلَى إِبْرَاهِيمَ وَقَالَ فِي الْحَدِيثِ وَحَدَّثَ نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ رَأَى أَرْبَعَةَ أَنْهَارٍ يَخْرُجُ مِنْ أَصْلِهَا نَهْرَانِ ظَاهِرَانِ وَنَهْرَانِ بَاطِنَانِ فَقُلْتُ يَا جِبْرِيلُ مَا هَذِهِ الْأَنْهَارُ قَالَ أَمَّا النَّهْرَانِ الْبَاطِنَانِ فَنَهْرَانِ فِي الْجَنَّةِ وَأَمَّا الظَّاهِرَانِ فَالنِّيلُ وَالْفُرَاتُ ثُمَّ رُفِعَ لِي الْبَيْتُ الْمَعْمُورُ فَقُلْتُ يَا جِبْرِيلُ مَا هَذَا قَالَ هَذَا الْبَيْتُ الْمَعْمُورُ يَدْخُلُهُ كُلَّ يَوْمٍ سَبْعُونَ أَلْفَ مَلَكٍ إِذَا خَرَجُوا مِنْهُ لَمْ يَعُودُوا فِيهِ آخِرُ مَا عَلَيْهِمْ ثُمَّ أُتِيتُ بِإِنَاءَيْنِ أَحَدُهُمَا خَمْرٌ وَالْآخَرُ لَبَنٌ فَعُرِضَا عَلَيَّ فَاخْتَرْتُ اللَّبَنَ فَقِيلَ أَصَبْتَ أَصَابَ اللَّهُ بِكَ أُمَّتُكَ عَلَى الْفِطْرَةِ ثُمَّ فُرِضَتْ عَلَيَّ كُلَّ يَوْمٍ خَمْسُونَ صَلَاةً ثُمَّ ذَكَرَ قِصَّتَهَا إِلَى آخِرِ الْحَدِيثِ حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا مُعَاذُ بْنُ هِشَامٍ قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ قَتَادَةَ حَدَّثَنَا أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ عَنْ مَالِكِ بْنِ صَعْصَعَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فَذَكَرَ نَحْوَهُ وَزَادَ فِيهِ فَأُتِيتُ بِطَسْتٍ مِنْ ذَهَبٍ مُمْتَلِئٍ حِكْمَةً وَإِيمَانًا فَشُقَّ مِنْ النَّحْرِ إِلَى مَرَاقِّ الْبَطْنِ فَغُسِلَ بِمَاءِ زَمْزَمَ ثُمَّ مُلِئَ حِكْمَةً وَإِيمَانًا
Shiye andero [Muhammad bin al-Mutsanna] andero gulzəna [Ibn Abu Adi] na [Sa'id] na [Qatadah] na [Anas bin Malik] waneye shiye wono, na [Malik bin Sha'sha'ah] kam suro jamanzaben, shiye wono, Nabi 'sallallallahu kəla shiro: lezəna, gana ganan zande kam yakkəbe faldəbe fangəna. Daji wuga karǝngǝza na laaro goza. Daji awo dinarbe suronzən nji Zamzambe mbejidə sawudəna. Ngawo adəyen kərmunyidə na-a na-aro kamtəna'. Qatadah ye wono, kam do suro njiyen dagǝna dǝga sǝwondǝ, 'Ayi mǝradǝnzǝ? ' Shiye jaapkono, 'Hatta cidiya suronzabero'. Shiye kalmanzə gozə kowono: ‘Karəgənyidə nji Zamzamben tutuluwuna, daji nadən gənatəna. Ngawo adəyen, wuga imani-a hikima-a lan təmzaana, kuru wuro dabba bəl Buraq lan bowotin dəga caudo, shidə donkey-a kozəna kuru bighal-a gana. Shiye katabwanzə shimye kururo falzəna, kuru wuga ngawonzən goza. Daji bǝlagǝro badinyiye hatta sami dunyabe dǝro nazǝgǝna, ngawo adǝben Jibrilye cinna dǝga sǝrayin, daji shiga sǝrayin, ‘Ndu? ' Shiye ja'awu, 'Jibriil'. Daji shiga waltǝ tǝworin, ‘Ndu suro kǝnǝnganǝmben? ' Daji Jibrilye ja'auzəna, 'Muhammad salallahu'. Daji waltə ciworo, ‘Shima kam do tǝmatǝna dǝ? ’ Shiye ja’awu, ‘Aa. Daji malayya cinna dəga dərizəna dəye cinna dəga kazə wono, 'Welcome, haiyaro kəsoto kuradə isəna'. Daji Nabi Adam''a ziyara'. Daji rayiwudəye hadithdəga hawarnzən fəlezəna, shiye wono Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallamdə Nabi Isa-a Nabi Yahya-a sami kən indimidən kəla kəlzana, kuru sami kən yakkəmidən, Nabi Yusuf-a kəla kəlzana. Daji sami kən diyaumen shiye Nabi Idris'a kəllano. Ngawo sami kən uwumiro lezənayen Nabi Harun'a kəllatə. Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam ye daji wono: 'Daji andeye bǝlagǝro gozagǝ konyiye hatta sami kǝn arakkǝnmiro nazǝgǝna, daji Nabi Musa'a kǝla kǝlngǝna kuru shiga salamtǝgǝna. Shiye suro loktuben jaapkono, 'Karǝgǝm, Ya adil kuru nawi'. Loktu shiga kolngǝnadǝn, shiye cirinzǝ gozǝwu kowono. Daji shiga coworo, ‘Ayi shiga sǝkǝ gǝrǝmtǝ? ’ shiye ja’awu, ‘Ya Rabbi! Shi kam gana adəga ngawonyiro zuwuna, amma amnzə ngəwu Samiro gaana amnyiga kozənaro'. Shiye waltə wono, 'Andeye bəlawuronde gozaa kowoye har sami kən tulurmin nazənaro, daji Nabi Ibrahimro ziyara'. Daji rawidəye suro hadithben wono, 'Kuru Nabi sallallaahu 'alaihi wasallamye wono, kəmaduwuwa diyau suro njinzaben suluwuna, kəmaduwuwa indidə fetero turin, kuru kəmaduwuwa indidə suro njinzaben suluwuna. Daji Rasulullah sallallahu ‘alaihi wasallamye wono, ‘Ya Jibril! Kǝmoduwuwa anyi ayi? Jibrilye jaapkono, 'Kəmoduwuwa indidə sandima kəmoduwuwa Samibewo, kuru kəmoduwuwa fetero turinmadə sandima Nile-a Euphrates-a'. Daji wuga Baitul Makmurro goza, daji wuga 'Ya Jibril, ayi awo adə? ' Daji Jibril ye ja'auzəna, 'Adə Baitul Makmur na do yim woson, malaiya duwu fitulur gayin. Sandiye luwuzaiya, walta gayinba, dalildə shima loktu dareye gayinmawo'. Daji awo indi wuro caudo, faldə mbol, faldə cam. Sandi indiso wuro sadǝna, daji wuye cam karzǝna. Daji shiye wuro wono, ‘Nyiye karno ngǝla sǝdǝna! Allah ye nyi-a jamanǝm-a suro fitrah - nǝmngǝla-a kuru nǝmngǝla-a lan sǝragǝna. Daji wuro gulzana loktu fiwuro salattəro.' Daji shi - Rayiwudə - hawardəga bayanzəna har Hadithdə dazənaro. Shiye andero [Muhammad bin al-Mutsanna] andero gulzəna [Mu'adz bin Hisham] shiye wono, andero gulzəna [babanyi] na [Qatadah] shiye andero gulzəna [Anas bin Malik] na [Malik bin Sha'sha'ah] shi Rasulullah sallallahu kuru sallallahu shiye wono, shi, 'Daji wuro awo dinarbe hikma-a imani-a mbeji'. Daji shiga sami kərtəben səta cidiya surobero saadəna, daji shiga nji Zamzamben tulza, daji hikima-a imani-a lan təmzayin'.
Imam Muslim : 239
حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَابْنُ بَشَّارٍ قَالَ ابْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ قَتَادَةَ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا الْعَالِيَةِ يَقُولُ حَدَّثَنِي ابْنُ عَمِّ نَبِيِّكُمْ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَعْنِي ابْنَ عَبَّاسٍ قَالَ ذَكَرَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حِينَ أُسْرِيَ بِهِ فَقَالَ مُوسَى آدَمُ طُوَالٌ كَأَنَّهُ مِنْ رِجَالِ شَنُوءَةَ وَقَالَ عِيسَى جَعْدٌ مَرْبُوعٌ وَذَكَرَ مَالِكًا خَازِنَ جَهَنَّمَ وَذَكَرَ الدَّجَّالَ
Shiye andero [Muhammad bin al-Mutsanna] kuru [Ibnu Basyyar] wono, andero [Muhammad bin Ja’far] andero [Syu’bah] suro [Qatadah] yen gulzəna shiye wono, wuye [Abu al-Aliyah] ye wono, andero tada Rasulullahbe wono. Abbas] shiye wono, 'Rasulullah sallallahu 'alaihi wasallam ye bayanzəna kəla bəlawurozə Israben. Shiye wono: 'Nabi Musadə karayinzə bəntənəs kuru kuruwu kam jili Syanu'ah yeyi'. Fuwulan waltə wono: 'Nabi Isadə zauro duno'a, datənzə dawu-dawu'. Adǝga dawun, shiye kuru kǝla Malik, shido Jahannama-a Dajjal-a dǝga bayanzǝna.
Imam Muslim : 240
و حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ أَخْبَرَنَا يُونُسُ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا شَيْبَانُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَبِي الْعَالِيَةِ حَدَّثَنَا ابْنُ عَمِّ نَبِيِّكُمْ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ابْنُ عَبَّاسٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَرَرْتُ لَيْلَةَ أُسْرِيَ بِي عَلَى مُوسَى بْنِ عِمْرَانَ عَلَيْهِ السَّلَام رَجُلٌ آدَمُ طُوَالٌ جَعْدٌ كَأَنَّهُ مِنْ رِجَالِ شَنُوءَةَ وَرَأَيْتُ عِيسَى ابْنَ مَرْيَمَ مَرْبُوعَ الْخَلْقِ إِلَى الْحُمْرَةِ وَالْبَيَاضِ سَبِطَ الرَّأْسِ وَأُرِيَ مَالِكًا خَازِنَ النَّارِ وَالدَّجَّالَ فِي آيَاتٍ أَرَاهُنَّ اللَّهُ إِيَّاهُ { فَلَا تَكُنْ فِي مِرْيَةٍ مِنْ لِقَائِهِ } قَالَ كَانَ قَتَادَةُ يُفَسِّرُهَا أَنَّ نَبِيَّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَدْ لَقِيَ مُوسَى عَلَيْهِ السَّلَام
Kuru shiye andero gulzəna [Abd bin Humaid] andero gulzəna [Yunus bin Muhammad] andero gulzəna [Syaiban bin Abdurrahman] suro [Qatadah] suro [Abu al-Aliyah] shiye andero gulzəna tada Nabibe rawanzə shallallahu 'alaihi wasallam [Ibn 'Abbas 'Abbas 'shallahu'allah 'shallahu'allah 'shallahu'allah 'Abbas 'shallahu'allah 'shallahu'allah 'shallahu'allah 'Abbas 'Abbas 'Abbas 'Abbas 'Abbas 'Abbas 'Abbas 'Abbas 'Abbas] wono: Musa bin Imran ye kowono bəne I Isra' lan, shidə kam kuruwu, kəla kəlzəna alamanna kam fato Syanu'ah yeyi. Kuru wuye Isa bin Maryam, tiyi dawu-dawuro, kime-a bəl-a, kundulinzə fəlezəna, daji shiga wuro Malik, malayya kannube gartəma, kuru Dajjal-a aya kadalan shido Allah bas shiro fəlezənadə, shiga kəla kəltəro təmman təmman təmman təmman təmman təmman təmman təmman təmman təmman njistəgənyi’. Rayitəmadəye wono, 'Qatadahye maananzədə shi Nabi Allahbe sallallahu 'alaihi wasallamdə Musa'a kəla kəlzana'.