Imam Muslim : 221
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا لَيْثٌ عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي سَعِيدٍ عَنْ عَطَاءِ بْنِ مِينَاءَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّهُ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَاللَّهِ لَيَنْزِلَنَّ ابْنُ مَرْيَمَ حَكَمًا عَادِلًا فَلَيَكْسِرَنَّ الصَّلِيبَ وَلَيَقْتُلَنَّ الْخِنْزِيرَ وَلَيَضَعَنَّ الْجِزْيَةَ وَلَتُتْرَكَنَّ الْقِلَاصُ فَلَا يُسْعَى عَلَيْهَا وَلَتَذْهَبَنَّ الشَّحْنَاءُ وَالتَّبَاغُضُ وَالتَّحَاسُدُ وَلَيَدْعُوَنَّ إِلَى الْمَالِ فَلَا يَقْبَلُهُ أَحَدٌ
Бицана нижеда [Къутайба бин СагӀидица] нижеда бицана [Лайтс] [СагӀид бин Абу Саидица] [«Атха бин Мина»] [Абу ХӀурайрада] абун, гьес абуна: «Расулуллагь шаллаллагьу гӀалайгьи васаллам абуна: «Валлагьи, хӀакъикъаталдаги Ибн Марьям жуджак гъоркье ккезе вуго гьев ритӀухъав пилсг гӀадин, жизя -капурзабаздаса- нахъе бахъула, гӀолохъанаб хӀама рехун тола, хӀаракат бахъуларо Гьеб щвани, тушманлъи тӀагӀина, цоцаздехун рокьукълъиги хъантӀиги ахӀила бечелъи - садакъа - къабул гьабизе, амма лъицаниги гьеб къабул гьабиларо'.
Imam Muslim : 222
حَدَّثَنِي حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ أَخْبَرَنِي نَافِعٌ مَوْلَى أَبِي قَتَادَةَ الْأَنْصَارِيِّ أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَيْفَ أَنْتُمْ إِذَا نَزَلَ ابْنُ مَرْيَمَ فِيكُمْ وَإِمَامُكُمْ مِنْكُمْ
Бицун бугищ дида [Хармалагь бин ЯхӀяца] бицун бугищ нилъеда [Ибну Вагьабица] бицун бугищ нилъеда [Юнусида] [Ибн Шигьабида] гьес абуна, дида [Нафиъ] Абу Къатада ал-Ансариясул вукӀарав лагъ, [Абу ХӀурайраца] абун букӀанин: «РасулуЛлагь саллаллагьу ГӀиса дуца абуна: духъе гъоркье лъугьун, дур бетӀерлъун лъугьана? нуж лъимал'.
Imam Muslim : 223
و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمٍ حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنَا ابْنُ أَخِي ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عَمِّهِ قَالَ أَخْبَرَنِي نَافِعٌ مَوْلَى أَبِي قَتَادَةَ الْأَنْصَارِيِّ أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا هُرَيْرَةَ يَقُولُا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَيْفَ أَنْتُمْ إِذَا نَزَلَ ابْنُ مَرْيَمَ فِيكُمْ وَأَمَّكُمْ
Ва нижеда бицана [МухӀамад бин ХӀатимица] нижеда бицана [Якъуб бин Ибрагьимица] нижеда бицана [Ибну Ахи Ибн Шигьабица] [жиндирго имгӀаласдасан] гьес абуна, дида [Нафиъ] - ай Абу КъатадахӀ ал-Ансариясул вукӀарав лагъ - гьесда рагӀана [Абу ХӀурайаллагьаллагьаллагьиллагьал, Аллагьасда] абулев вукӀанин. абуна: «Марьямил вас ГӀиса духъе рещтӀун, дур бетӀерлъун лъугьани, мун кин вукӀине вугев».
Imam Muslim : 224
و حَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنِي الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي ذِئْبٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ نَافِعٍ مَوْلَى أَبِي قَتَادَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ كَيْفَ أَنْتُمْ إِذَا نَزَلَ فِيكُمْ ابْنُ مَرْيَمَ فَأَمَّكُمْ مِنْكُمْ فَقُلْتُ لِابْنِ أَبِي ذِئْبٍ إِنَّ الْأَوْزَاعِيَّ حَدَّثَنَا عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ نَافِعٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَإِمَامُكُمْ مِنْكُمْ قَالَ ابْنُ أَبِي ذِئْبٍ تَدْرِي مَا أَمَّكُمْ مِنْكُمْ قُلْتُ تُخْبِرُنِي قَالَ فَأَمَّكُمْ بِكِتَابِ رَبِّكُمْ تَبَارَكَ وَتَعَالَى وَسُنَّةِ نَبِيِّكُمْ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Ва нижеда бицун букӀана [Зугьайр бин Харбица] дида [Аль-Валид бин Муслимица] бицун букӀана нижеда [Ибн Абу ДзиӀбиница] [Ибн Абу Шигьабица] [Нафиъ] Абу Къатадаялъул лагъасдасан, [Абу ХӀурайраца], Аллагьасул Расулас саллаллагьу Марьям ГӀисаясда абуни, мун вукӀаравани, мун ва дур бетӀерлъун лъугьана» абун. Цинги дица [Ибн Абу ДзигӀбида] абуна [ал-ГӀузайица] нижеда абун букӀанин, [аз-Зухриялдаса] [Нафиялдаса] [Абу ХӀурайраялдаса]: «Нужер бетӀер нужедасан вуго», - ян. [Ибн Абу ДзигӀбица] абуна: «Дуда лъалищ дуе нух бихьиялъе аслу щиб бугебали?» Дица нахъеги гьикъана: «Дуца дида абизехъин бугищ?» Ибн Абу ДзигӀбица абуна: «Гьес нуж нухда рачине руго Аллагьасул тӀехьалда ва нужер Аварагасул суннаталда рекъон», - ян.
Imam Muslim : 225
حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ شُجَاعٍ وَهَارُونُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ وَحَجَّاجُ بْنُ الشَّاعِرِ قَالُوا حَدَّثَنَا حَجَّاجٌ وَهُوَ ابْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ ابْنِ جُرَيْجٍ قَالَ أَخْبَرَنِي أَبُو الزُّبَيْرِ أَنَّهُ سَمِعَ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ يَقُولُا سَمِعْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَا تَزَالُ طَائِفَةٌ مِنْ أُمَّتِي يُقَاتِلُونَ عَلَى الْحَقِّ ظَاهِرِينَ إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ قَالَ فَيَنْزِلُ عِيسَى ابْنُ مَرْيَمَ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَيَقُولُ أَمِيرُهُمْ تَعَالَ صَلِّ لَنَا فَيَقُولُ لَا إِنَّ بَعْضَكُمْ عَلَى بَعْضٍ أُمَرَاءُ تَكْرِمَةَ اللَّهِ هَذِهِ الْأُمَّةَ
Бицана нижеда [ал-Валид бин Сюжаъ] ва [Харун бин ГӀабдуллагь] ва [ХӀаджаж бин аш-Сяир] гьез абуна, бицана нижеда [ХӀаджажица] - ай Ибн МухӀамадица - [Ибн Джурайжалдаса] гьес абуна: «[Абу аз-Зубайрица] дида лъазабуна, гьес биЖабиардица абуна, гьес [гьев] Аллагьасул аварагас абуна: «Дир умматалда гьоркьоб кидаго букӀине бугин хӀакъикъаталъе гӀоло къеркьолел гӀадамазул къокъа, гьел кидаго рихьизе руго къиямасеб къо щвезегӀан», - ян. Гьес нахъеги абуна: «Цинги Марямил вас ГӀиса рещтӀана, цинги гьезул бетӀерас абуна: «ВачӀа гьаниве, ниж какда раче», - ян. ГӀисаца гьеб мехалъ абуна: «ГьечӀо, хӀакъикъаталдаги нужер цо-цоялги цогидалги руго нухмалъулел, гьаб халкъалдехун Аллагь рецц гьабиялъул цо форма хӀисабалда».
Imam Muslim : 226
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ وَقُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ وَعَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ قَالُوا حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ يَعْنُونَ ابْنَ جَعْفَرٍ عَنْ الْعَلَاءِ وَهُوَ ابْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا تَقُومُ السَّاعَةُ حَتَّى تَطْلُعَ الشَّمْسُ مِنْ مَغْرِبِهَا فَإِذَا طَلَعَتْ مِنْ مَغْرِبِهَا آمَنَ النَّاسُ كُلُّهُمْ أَجْمَعُونَ فَيَوْمَئِذٍ { لَا يَنْفَعُ نَفْسًا إِيمَانُهَا لَمْ تَكُنْ آمَنَتْ مِنْ قَبْلُ أَوْ كَسَبَتْ فِي إِيمَانِهَا خَيْرًا } حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَابْنُ نُمَيْرٍ وَأَبُو كُرَيْبٍ قَالُوا حَدَّثَنَا ابْنُ فُضَيْلٍ ح و حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ كِلَاهُمَا عَنْ عُمَارَةَ بْنِ الْقَعْقَاعِ عَنْ أَبِي زُرْعَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ح و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا حُسَيْنُ بْنُ عَلِيٍّ عَنْ زَائِدَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ ذَكْوَانَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْأَعْرَجِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ح و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ عَنْ هَمَّامِ بْنِ مُنَبِّهٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِثْلِ حَدِيثِ لْعَلَاءِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Гьез нилъеда бицана [ЯхӀя бин Айюбида] ва [Къутайба бин СагӀидида] ва [ГӀали бин ХӀужрида] гьез абуна, гьез нилъеда бицана [ИсмагӀил бин Яънун] - ай Ибн ЖагӀфар - [ал-Алаъ] - ай Ибн ГӀабдуррахӀман - [жиндирго инсудасан] РахӀиллагь шагьуллагьидаса [А. васалламица абуна: «Къиямасеб къо чӀезе гьечӀо бакътӀерхьул рахъалдасан бакъ баккизегӀан. БакътӀерхьул рахъалдасан бакъ баккараб мехалъ, киналго гӀадамал Аллагьасда божула, гьединлъидал гьеб заманалда; '-Цебе божичӀев яги жиндирго иманалда лъикӀлъи гьабизе хӀаракат бахъичӀев чиясул иманалъул тӀокӀаб пайда букӀунаро' -Къ. Ал АнӀаам: 158-. Гьеб нижеда бицун букӀана [Абу Бакр бин Абу Сайбатида] ва [Ибн Нумайрида] ва [Абу Курайбида] гьез абуна, гьез нижеда [Ибн Фудлаилида] бицун бугин. -цогидаб риваяталда абулеб букӀана- Ва дида бицун букӀана [Зугьайр бин Харбица] нижеда [Жаририда] бицун букӀана кӀиявго [ГӀумара бин ал-КъагӀкъаялдаса] [Абу Зурратидаса] [Абу ХӀурайраялдаса] Аварагасул саллаллагьу гӀалайгьи васалламалдаса. -цогидаб риваяталда абулеб букӀана- Ва нилъеда бицун букӀана [Абу Бакр бин Абу Сайибаца] нилъеда бицун букӀана [ХӀусайн бин ГӀалица] [Зайдаялдаса] [ГӀабдуллагь бин Дзакваналдаса] [ГӀабдуррахӀман ал-Аъражалдаса] [Абу ХӀурайрахалдаса] Аварагасул саллаллагьу гӀалайгьил букӀана. -цогидаб риваяталда хъван букӀана- Ва нилъеда бицун букӀана [МухӀамад бин Рафияс] бицун букӀана [ГӀабдурраззакъица] нилъеда бицун букӀана [Маъмар] [ХӀаммам бин МунаббихӀидаса] [Абу ХӀурайраялдаса] Аварагасул саллаллагьу гӀалайгьи васаллямалдаса.
Imam Muslim : 227
و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ قَالَا حَدَّثَنَا وَكِيعٌ ح و حَدَّثَنِيهِ زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ يُوسُفَ الْأَزْرَقُ جَمِيعًا عَنْ فُضَيْلِ بْنِ غَزْوَانَ ح و حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلَاءِ وَاللَّفْظُ لَهُ حَدَّثَنَا ابْنُ فُضَيْلٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي حَازِمٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثَلَاثٌ إِذَا خَرَجْنَ لَا يَنْفَعُ نَفْسًا إِيمَانُهَا لَمْ تَكُنْ آمَنَتْ مِنْ قَبْلُ أَوْ كَسَبَتْ فِي إِيمَانِهَا خَيْرًا طُلُوعُ الشَّمْسِ مِنْ مَغْرِبِهَا وَالدَّجَّالُ وَدَابَّةُ الْأَرْضِ
Ва гьелъ нижеда бицана [Абу Бакр бин Абу Сайбаца] ва [Зугьайр бин Харбица] кӀиязго абуна, нижеда [Вакиъ] бицана. -цогидаб риваяталда хъван букӀуна- Ва нилъеда бицана [Зугьайр бин Харбица] нилъеда [ИсхӀакъ бин Юсуф ал-Азракъица] [Фудлаил бин Гъазванидаса] кинабго бицана. -в другом риваяте говорится- Ва нижеда бицун букӀана [Абу Курайб МухӀамад бин ал-Алаъ] ва лафаж гьесул бугин, нижеда бицун букӀана [Ибн Фудлаил] [жиндирго инсудаса] [Абу ХӀазим] [Абу ХӀурайратидаса] гьес абуна: «Расулуллагь шаллагьу гӀалайгьилам жал къватӀире рачӀунел гьечӀони, гьел къватӀире рачӀунел гьечӀони цебе иман лъурав яги цебе жиндирго иманалда лъикӀлъи гьабизе хӀаракат бахъарав чиясул иманалъе пайда кьезе, ай: бакътӀерхьул рахъалдасан бакъ бакки, Даджал вахъин, ракьалда хьвадулел рухӀчӀаголъаби''.
Imam Muslim : 228
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ جَمِيعًا عَنْ ابْنِ عُلَيَّةَ قَالَ ابْنُ أَيُّوبَ حَدَّثَنَا ابْنُ عُلَيَّةَ حَدَّثَنَا يُونُسُ عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ يَزِيدَ التَّيْمِيِّ سَمِعَهُ فِيمَا أَعْلَمُ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي ذَرٍّ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ يَوْمًا أَتَدْرُونَ أَيْنَ تَذْهَبُ هَذِهِ الشَّمْسُ قَالُوا اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ إِنَّ هَذِهِ تَجْرِي حَتَّى تَنْتَهِيَ إِلَى مُسْتَقَرِّهَا تَحْتَ الْعَرْشِ فَتَخِرُّ سَاجِدَةً فَلَا تَزَالُ كَذَلِكَ حَتَّى يُقَالَ لَهَا ارْتَفِعِي ارْجِعِي مِنْ حَيْثُ جِئْتِ فَتَرْجِعُ فَتُصْبِحُ طَالِعَةً مِنْ مَطْلِعِهَا ثُمَّ تَجْرِي حَتَّى تَنْتَهِيَ إِلَى مُسْتَقَرِّهَا تَحْتَ الْعَرْشِ فَتَخِرُّ سَاجِدَةً وَلَا تَزَالُ كَذَلِكَ حَتَّى يُقَالَ لَهَا ارْتَفِعِي ارْجِعِي مِنْ حَيْثُ جِئْتِ فَتَرْجِعُ فَتُصْبِحُ طَالِعَةً مِنْ مَطْلِعِهَا ثُمَّ تَجْرِي لَا يَسْتَنْكِرُ النَّاسَ مِنْهَا شَيْئًا حَتَّى تَنْتَهِيَ إِلَى مُسْتَقَرِّهَا ذَاكَ تَحْتَ الْعَرْشِ فَيُقَالُ لَهَا ارْتَفِعِي أَصْبِحِي طَالِعَةً مِنْ مَغْرِبِكِ فَتُصْبِحُ طَالِعَةً مِنْ مَغْرِبِهَا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَتَدْرُونَ مَتَى ذَاكُمْ ذَاكَ حِينَ { لَا يَنْفَعُ نَفْسًا إِيمَانُهَا لَمْ تَكُنْ آمَنَتْ مِنْ قَبْلُ أَوْ كَسَبَتْ فِي إِيمَانِهَا خَيْرًا } و حَدَّثَنِي عَبْدُ الْحَمِيدِ بْنُ بَيَانٍ الْوَاسِطِيُّ أَخْبَرَنَا خَالِدٌ يَعْنِي ابْنَ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ يُونُسَ عَنْ إِبْرَاهِيمَ التَّيْمِيِّ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي ذَرٍّ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ يَوْمًا أَتَدْرُونَ أَيْنَ تَذْهَبُ هَذِهِ الشَّمْسُ بِمِثْلِ مَعْنَى حَدِيثِ ابْنِ عُلَيَّةَ
Бицен гьабуна нижеда [ЯхӀя бин Аюбида] ва [ИсхӀакъ бин Ибрагьимида] кинабго [Ибн Улайятидасан], [Ибн Аюбица] абуна, бицана нижеда [Ибн Улайиясда] бицана нижеда [Юнусида] [Ибрагьим бин Язид ат-Тамимидасан] гьесда гьеб рагӀана цо жоялда жаниб [фахисталдаса], гьеб ккола [гьеб букӀине] Аварагас саллаллагьу гӀалайгьи ва саллам цо къоялъ абуна: «Дуда лъалищ гьаб бакъ кибе арабали?» Гьез жаваб кьуна: «Аллагьасдаги гьесул аварагасдаги лъикӀ лъала», - ян. Гьес абуна: «ХӀакъикъаталдаги, гьеб сверун лъугьана ГӀаршалда гъоркь жиндирго бакӀалда чӀезегӀан цинги суждаялде ккана, гьедин хутӀана гьелда: «Мун тӀаде вахъа ва мун вачӀараб бакӀалде тӀадвусса» ян абизегӀан. Цинги гьеб тӀадбуссун бачӀана жиб бахъараб бакӀалдаса борхун бачӀунеб хӀалалъ, цинги жиндирго сверулеб бакӀалда, ай ГӀаршалда гъоркь чӀезегӀан гӀадамаз бищунго дагьабниги инкар гьабизе биччалареб бакӀалда сверун лъугьана, цинги гьесда абуна: «ТӀаде вахъа, бакътӀерхьул рахъалдасан радал баккизе бугин», - ян. Цинги гьеб бакътӀерхьул рахъалдасан бахъана'. Расулуллагь саллаллагьу гӀалайгьи васалламица хадуб абуна: «Лъалищ дуда, гьедин ккараб мехалъ, гьеб лъугьуна инсанасул иманалдаса гьесие щибго пайда гьечӀеб мехалъ, гьев цеве иман гьечӀого вугебгӀан мехалъ, яги иманалда лъикӀлъи гьабулеб мехалъ» абун. Ва нижеда бицун букӀана [ГӀабдул-ХӀамид бин Баян ал-Васитица] нижеда [Халидица] - ай Ибн ГӀабдуллагьица - [Юнусидаса] [Ибрагьим ат-Таймидаса] [жиндирго инсудасан] [Абу Дзаридаса] [Абу Дзаридаса] бицун букӀана, цо къоялъ аварагас саллаллагьу гӀалайгьиналъул нужеда лъалеб гӀадин, гьаб... Ибн Улайяъ.
Imam Muslim : 229
و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَأَبُو كُرَيْبٍ وَاللَّفْظُ لَأَبِي كُرَيْبٍ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ إِبْرَاهِيمَ التَّيْمِيِّ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي ذَرٍّ قَالَ دَخَلْتُ الْمَسْجِدَ وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ جَالِسٌ فَلَمَّا غَابَتْ الشَّمْسُ قَالَ يَا أَبَا ذَرٍّ هَلْ تَدْرِي أَيْنَ تَذْهَبُ هَذِهِ قَالَ قُلْتُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ فَإِنَّهَا تَذْهَبُ فَتَسْتَأْذِنُ فِي السُّجُودِ فَيُؤْذَنُ لَهَا وَكَأَنَّهَا قَدْ قِيلَ لَهَا ارْجِعِي مِنْ حَيْثُ جِئْتِ فَتَطْلُعُ مِنْ مَغْرِبِهَا قَالَ ثُمَّ قَرَأَ فِي قِرَاءَةِ عَبْدِ اللَّهِ وَذَلِكَ مُسْتَقَرٌّ لَهَا
Ва нижеда бицун букӀана [Абу Бакр бин Абу Сяиба] ва [Абу Курайб] ва лафаж Абу Курайбил бугин, гьез кӀиязго абуна, нижеда бицун букӀана [Абу Муавияца] нижеда бицун букӀана [ал-Аъмаси] [Ибрагьим ат-Тайми] [жиндирго инсудаса] Дхентеялдаса [А, Расулуллагь саллаллагьу гӀалайгьи васаллам гӀодов чӀун вукӀана, цинги бакъ тӀерхьунеб мехалъ гьес абуна: «Я Абу Дзар, дуда лъалищ гьаб бакъ кибе арабали? — Абу Дзарица жаваб кьуна: «Аллагьасдаги гьесул аварагасдаги лъикӀ лъала», - ян. Гьес абуна: «Гьев ана, цинги сужда гьабизе изну гьарана, гьесие изну кьуна сужда гьабизе, гьесда абураб гӀадин: «Мун вачӀараб нухдаса нахъе а», - ян. Цинги гьеб бакътӀерхьул рахъалдасан бахъана'. Хабарчияс абуна: «Цинги гьес цӀалана ГӀабдуллагьица цӀалараб гӀадин, «Ва гьеб бакъуе бакӀ бугин», - ян.
Imam Muslim : 230
حَدَّثَنَا أَبُو سَعِيدٍ الْأَشَجُّ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ قَالَ إِسْحَقُ أَخْبَرَنَا وَقَالَ الْأَشَجُّ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ إِبْرَاهِيمَ التَّيْمِيِّ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي ذَرٍّ قَالَ سَأَلْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ قَوْلِ اللَّهِ تَعَالَى { وَالشَّمْسُ تَجْرِي لِمُسْتَقَرٍّ لَهَا } قَالَ مُسْتَقَرُّهَا تَحْتَ الْعَرْشِ
Бицана нижеда [Абу СагӀид ал-Асияжица] ва [ИсхӀакъ бин Ибрагьимица], ИсхӀакъица абуна, нижеда бицана, гьебго заманалда ал-Асияжица абуна, нижеда бицана [Ваки] нижеда бицана [ал-Аъмаси] [Ибрагьим ат-Таймида] [жиндирго инсудаса] [Абу Дзарил] Аллагьасул хӀакъалъулъ гьес абухъе: '-Бакъ жиндирго осалда сверула-' -Къс. Юнус: 38- Гьединлъидал гьес абуна: «Гьесул бакӀ ГӀаршалда гъоркь бугин» абун.
Imam Muslim : 231
حَدَّثَنِي أَبُو الطَّاهِرِ أَحْمَدُ بْنُ عَمْرِو بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرِو بْنِ سَرْحٍ أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ قَالَ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ حَدَّثَنِي عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ أَنَّ عَائِشَةَ زَوْجَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَخْبَرَتْهُ أَنَّهَا قَالَتْ كَانَ أَوَّلُ مَا بُدِئَ بِهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ الْوَحْيِ الرُّؤْيَا الصَّادِقَةَ فِي النَّوْمِ فَكَانَ لَا يَرَى رُؤْيَا إِلَّا جَاءَتْ مِثْلَ فَلَقِ الصُّبْحِ ثُمَّ حُبِّبَ إِلَيْهِ الْخَلَاءُ فَكَانَ يَخْلُو بِغَارِ حِرَاءٍ يَتَحَنَّثُ فِيهِ وَهُوَ التَّعَبُّدُ اللَّيَالِيَ أُوْلَاتِ الْعَدَدِ قَبْلَ أَنْ يَرْجِعَ إِلَى أَهْلِهِ وَيَتَزَوَّدُ لِذَلِكَ ثُمَّ يَرْجِعُ إِلَى خَدِيجَةَ فَيَتَزَوَّدُ لِمِثْلِهَا حَتَّى فَجِئَهُ الْحَقُّ وَهُوَ فِي غَارِ حِرَاءٍ فَجَاءَهُ الْمَلَكُ فَقَالَ اقْرَأْ قَالَ مَا أَنَا بِقَارِئٍ قَالَ فَأَخَذَنِي فَغَطَّنِي حَتَّى بَلَغَ مِنِّي الْجَهْدَ ثُمَّ أَرْسَلَنِي فَقَالَ اقْرَأْ قَالَ قُلْتُ مَا أَنَا بِقَارِئٍ قَالَ فَأَخَذَنِي فَغَطَّنِي الثَّانِيَةَ حَتَّى بَلَغَ مِنِّي الْجَهْدَ ثُمَّ أَرْسَلَنِي فَقَالَ أَقْرَأْ فَقُلْتُ مَا أَنَا بِقَارِئٍ فَأَخَذَنِي فَغَطَّنِي الثَّالِثَةَ حَتَّى بَلَغَ مِنِّي الْجَهْدَ ثُمَّ أَرْسَلَنِي فَقَالَ { اقْرَأْ بِاسْمِ رَبِّكَ الَّذِي خَلَقَ خَلَقَ الْإِنْسَانَ مِنْ عَلَقٍ اقْرَأْ وَرَبُّكَ الْأَكْرَمُ الَّذِي عَلَّمَ بِالْقَلَمِ عَلَّمَ الْإِنْسَانَ مَا لَمْ يَعْلَمْ } فَرَجَعَ بِهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَرْجُفُ بَوَادِرُهُ حَتَّى دَخَلَ عَلَى خَدِيجَةَ فَقَالَ زَمِّلُونِي زَمِّلُونِي فَزَمَّلُوهُ حَتَّى ذَهَبَ عَنْهُ الرَّوْعُ ثُمَّ قَالَ لِخَدِيجَةَ أَيْ خَدِيجَةُ مَا لِي وَأَخْبَرَهَا الْخَبَرَ قَالَ لَقَدْ خَشِيتُ عَلَى نَفْسِي قَالَتْ لَهُ خَدِيجَةُ كَلَّا أَبْشِرْ فَوَاللَّهِ لَا يُخْزِيكَ اللَّهُ أَبَدًا وَاللَّهِ إِنَّكَ لَتَصِلُ الرَّحِمَ وَتَصْدُقُ الْحَدِيثَ وَتَحْمِلُ الْكَلَّ وَتَكْسِبُ الْمَعْدُومَ وَتَقْرِي الضَّيْفَ وَتُعِينُ عَلَى نَوَائِبِ الْحَقِّ فَانْطَلَقَتْ بِهِ خَدِيجَةُ حَتَّى أَتَتْ بِهِ وَرَقَةَ بْنَ نَوْفَلِ بْنِ أَسَدِ بْنِ عَبْدِ الْعُزَّى وَهُوَ ابْنُ عَمِّ خَدِيجَةَ أَخِي أَبِيهَا وَكَانَ امْرَأً تَنَصَّرَ فِي الْجَاهِلِيَّةِ وَكَانَ يَكْتُبُ الْكِتَابَ الْعَرَبِيَّ وَيَكْتُبُ مِنْ الْإِنْجِيلِ بِالْعَرَبِيَّةِ مَا شَاءَ اللَّهُ أَنْ يَكْتُبَ وَكَانَ شَيْخًا كَبِيرًا قَدْ عَمِيَ فَقَالَتْ لَهُ خَدِيجَةُ أَيْ عَمِّ اسْمَعْ مِنْ ابْنِ أَخِيكَ قَالَ وَرَقَةُ بْنُ نَوْفَلٍ يَا ابْنَ أَخِي مَاذَا تَرَى فَأَخْبَرَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَبَرَ مَا رَآهُ فَقَالَ لَهُ وَرَقَةُ هَذَا النَّامُوسُ الَّذِي أُنْزِلَ عَلَى مُوسَى صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا لَيْتَنِي فِيهَا جَذَعًا يَا لَيْتَنِي أَكُونُ حَيًّا حِينَ يُخْرِجُكَ قَوْمُكَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَوَ مُخْرِجِيَّ هُمْ قَالَ وَرَقَةُ نَعَمْ لَمْ يَأْتِ رَجُلٌ قَطُّ بِمَا جِئْتَ بِهِ إِلَّا عُودِيَ وَإِنْ يُدْرِكْنِي يَوْمُكَ أَنْصُرْكَ نَصْرًا مُؤَزَّرًا و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ قَالَ قَالَ الزُّهْرِيُّ وَأَخْبَرَنِي عُرْوَةُ عَنْ عَائِشَةَ أَنَّهَا قَالَتْ أَوَّلُ مَا بُدِئَ بِهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ الْوَحْيِ وَسَاقَ الْحَدِيثَ بِمِثْلِ حَدِيثِ يُونُسَ غَيْرَ أَنَّهُ قَالَ فَوَاللَّهِ لَا يُحْزِنُكَ اللَّهُ أَبَدًا وَقَالَ قَالَتْ خَدِيجَةُ أَيْ ابْنَ عَمِّ اسْمَعْ مِنْ ابْنِ أَخِيكَ و حَدَّثَنِي عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ شُعَيْبِ بْنِ اللَّيْثِ قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ جَدِّي قَالَ حَدَّثَنِي عُقَيْلُ بْنُ خَالِدٍ قَالَ ابْنُ شِهَابٍ سَمِعْتُ عُرْوَةَ بْنَ الزُّبَيْرِ يَقُولُ قَالَتْ عَائِشَةُ زَوْجُ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَرَجَعَ إِلَى خَدِيجَةَ يَرْجُفُ فُؤَادُهُ وَاقْتَصَّ الْحَدِيثَ بِمِثْلِ حَدِيثِ يُونُسَ وَمَعْمَرٍ وَلَمْ يَذْكُرْ أَوَّلَ حَدِيثِهِمَا مِنْ قَوْلِهِ أَوَّلُ مَا بُدِئَ بِهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ الْوَحْيِ الرُّؤْيَا الصَّادِقَةُ وَتَابَعَ يُونُسَ عَلَى قَوْلِهِ فَوَاللَّهِ لَا يَخْزِيكَ اللَّهُ أَبَدًا وَذَكَرَ قَوْلَ خَدِيجَةَ أَيْ ابْنَ عَمِّ اسْمَعْ مِنْ ابْنِ أَخِيكَ
Бицун бугищ нилъеда [Абу ат-ТӀахӀир АхӀмад бин Амру бин ГӀабдуллагь бин Амру бин Сархица] бицун бугищ нилъеда [Ибну ВахӀбица] гьес абуна, бицун бугищ дида [Юнусида] [Ибн Шигьабида] гьес абуна, бицун бугила нилъеда [Урва бин аз-Зубайрида], гьесул [ГӀайшатил] сагӀалагьудияв вукӀанин. доб, гьелъ абуна: «Аллагьасул Расуласул вахӀю саллаллагьу гӀалайгьи васаллам, тӀоцебе ккараб жо букӀана гьесул макьуялда унго-унгояб макьуялъул къагӀидаялда». Гьесда гьеб макьу батичӀо, амма рогьалил сихӀкъотӀи гӀадаб жо букӀана, хадуб гьесие бокьулаан живго вукӀине. Гьев гӀадатияб къагӀидаялъ нахъе къалаан Хираъ нохъода. Гьениб гьес чанго сордо бана Аллагьасе гӀибадат гьабулаго, рокъове вуссинегӀан. Гьеб мурадалда гьес цо-кӀиго сурсатги босун бачӀана. -Чанго къо гьенивги вукӀун- тӀад вуссана Хадижатихъе, чанго сордоялъ ризкъиги босун. Гьеб ахӀвал-хӀал халат бахъунеб букӀана, ХӀираъ нохъода вугеб мехалъ гьесие вахӀю кьезегӀан. Гьеб вахӀю щвезабуна ЖабрагӀил малаикас, гьес абуна: «ЦӀале, я МухӀамад! — Гьес абуна: «Дун цӀализе лъикӀав гьечӀо». Аварагас абуна: «Цинги малаикас дун ккуна ва щулаго къвал бана, свак ккараб мехалъ гьес дун виччана. Цинги гьес абуна: «ЦӀале, я МухӀамад! — Гьес абуна: «Дица хадуб жаваб кьуна: «Дида цӀализе лъаларо», — ян. Гьес хадубги абуна: — Цинги Жибрилица дун ккуна ва нахъеги щулаго къвал бана, дун свакараб мехалъ гьес нахъеги йиччана. Цинги гьес абуна: «ЦӀале, я МухӀамад! — Гьес абуна: «Дица гьеб мехалъ жаваб кьуна: «Дун цӀализе лъикӀав гьечӀо», — ян. Гьес хадубги абуна: — Жибрилас дун нахъеги ккуна ва щулаго къвал бана, свак ккараб мехалъ дун йиччазегӀан. Цинги цӀалана Аллагьасул рагӀаби: «-ЦӀале я МухӀамад дурго Раббасул цӀаралдалъун киналго махлукъатал рижарав. Гьес инсан вижана бидул гъутӀбуздаса, цӀале гьеб, гьеб дур Рабб, РахӀматав вуго, къаламалдалъун инсанасе малъулев. Гьес инсанасда лъалареб жо малъана- ' -Къс. Ал ГӀалакъ: 1-5-. Гьеб лъугьа-бахъиналдаса хадуб гьев рокъове ана хӀинкъун, Хадижатгун дандчӀвазегӀан, гьес абухъе: «Дун къан! Дун къан'. Цинги Хадижатица гьесие юргъан кьуна, гьесул рекӀелъ бугеб лъалхъиялъул асар тӀагӀине. Гьес цинги Хадижаталда абуна: «Я Хадижат! Щиб дие ккараб? — Гьесги бицана ккаралщинал лъугьа-бахъиназул. Гьес нахъеги абуна: «Дун унго-унголъунги дирго ургъелалда вуго», - ян. Хадижатица гьесул рахӀат хвезабулеб букӀана: «Мун гьедин вукӀунге, ракӀ бакъвазабе! Валлагьи, Аллагьас мун инжит гьавиларо, киданиги. Аллагьасе гӀоло! ХӀакъикъаталдаги, нужеца вацлъиялъул бухьенал рухьана, ракӀбацӀцӀадго кӀалъана, чияр къварилъи бачана, гьечӀеб жоялъе хӀаракат бахъизе бокьана, гьалбадерие гьоболлъи гьабуна ва кидаго хӀакъикъаталъул факторал цӀунана» . Хадижат гьебсагӀатго ана Хадижатил яцалъул вас Варакъа бин Науфал бин Асад бин ГӀабдул Уззагун дандчӀвазе. Гьев вукӀана жагьилиялъул заманалда насранияв. Ему нравилось писать на арабской шрифте и написал довольно много Библии на арабской шрифте. Гьеб заманалде гьев херлъун, бецавлъун вукӀана. Хадижатица гьесда абуна: «ИмгӀал! - Дядя - гӀарабаз гӀемер хӀалтӀизабулеб тӀокӀцӀар яцалъул лъималазда ва гь.ц., щай гурелъул гьез гьезул адаб гьабула кӀудиял рукӀиналъул кьучӀалда - ГӀенекке дурго вацасул васас бицунеб хабаралъухъ». Варакъа бин Науфалица абуна: «Я дир вацасул вас! Щиб ккараб? ' цинги Расулуллагь саллаллагьу гӀалайгьи васаллам бицана жиндаго ккаралщинал лъугьа-бахъиназул. Гьеб лъугьа-бахъин рагӀарав Варакъаца абуна: «Гьаб буго цо заманалда Муса аварагасде рещтӀараб къанун», - ян. Мун Авараглъун гӀезавураб мехалъ дун жеги гьитӀинав вукӀаравани лъикӀ букӀинаан. Гьединго, лъикӀ букӀинаан мун дур халкъалъ нахъе виччараб мехалъ дун жеги чӀаго вукӀарав ватани'. Цинги Расулуллагь саллаллагьу гӀалайгьи васаллямица тӀадчӀей гьабуна: «Дун гьез къватӀиве виччалищ? — Варакъаца жаваб кьуна: «У, щибав Авараг вахъун гьечӀо . нужеца гӀадин масъалаби тӀуразе, амма чӀванкъотӀун тушманлъи гьабизе. Дур заманалда дун жеги чӀаго вукӀарав ватани, дица дуе кумек гьабилаан ва цӀунилаан». букӀана...цинги гьес бицана Юнусил хӀадис гӀадаб хӀадис, гӀицӀго гьес абуна: «Валлагь, Аллагьас мун абадиялъго пашман гьавиларо», - ян. гьес нижеда бицана [Укъайл бин Халидица] абуна [Ибн Шигьабица] дида рагӀана [Урва бин аз-Зубайрица] абулеб, [Айсият] аварагасул чӀужуялъ абуна: «Цинги гьев хӀинкъиялъул хӀалалда Хадижаталде тӀадвуссун вачӀана», - ян, цинги гьес бицуна хӀадисал Юмарил гӀадин. кӀиабилеб хӀадисалъул байбихьуда рехсечӀо, «Ккараб тӀоцебесеб вахӀю Аварагас саллаллагьу гӀалайгьи васаллам букӀана унго-унгояб макьу» ва гьес Юнусил рагӀабазда хадуб ана, «ВаллахӀи, Аллагьас мун абадиялъго инжит гьавиларо» абун, Цинги гьес рехсана Хадижатил имгӀаласул рагӀаби, «Я дир вас».
Imam Muslim : 232
و حَدَّثَنِي أَبُو الطَّاهِرِ أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ قَالَ حَدَّثَنِي يُونُسُ قَالَ قَالَ ابْنُ شِهَابٍ أَخْبَرَنِي أَبُو سَلَمَةَ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ أَنَّ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ الْأَنْصَارِيَّ وَكَانَ مِنْ أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يُحَدِّثُ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ يُحَدِّثُ عَنْ فَتْرَةِ الْوَحْيِ قَالَ فِي حَدِيثِهِ فَبَيْنَا أَنَا أَمْشِي سَمِعْتُ صَوْتًا مِنْ السَّمَاءِ فَرَفَعْتُ رَأْسِي فَإِذَا الْمَلَكُ الَّذِي جَاءَنِي بِحِرَاءٍ جَالِسًا عَلَى كُرْسِيٍّ بَيْنَ السَّمَاءِ وَالْأَرْضِ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَجُئِثْتُ مِنْهُ فَرَقًا فَرَجَعْتُ فَقُلْتُ زَمِّلُونِي زَمِّلُونِي فَدَثَّرُونِي فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَبَارَكَ وَتَعَالَى { يَا أَيُّهَا الْمُدَّثِّرُ قُمْ فَأَنْذِرْ وَرَبَّكَ فَكَبِّرْ وَثِيَابَكَ فَطَهِّرْ وَالرُّجْزَ فَاهْجُرْ } وَهِيَ الْأَوْثَانُ قَالَ ثُمَّ تَتَابَعَ الْوَحْيُ و حَدَّثَنِي عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ شُعَيْبِ بْنِ اللَّيْثِ قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ جَدِّي قَالَ حَدَّثَنِي عُقَيْلُ بْنُ خَالِدٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا سَلَمَةَ بْنَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ يَقُولُ أَخْبَرَنِي جَابِرُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ أَنَّهُ سَمِعَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ ثُمَّ فَتَرَ الْوَحْيُ عَنِّي فَتْرَةً فَبَيْنَا أَنَا أَمْشِي ثُمَّ ذَكَرَ مِثْلَ حَدِيثِ يُونُسَ غَيْرَ أَنَّهُ قَالَ فَجُئِثْتُ مِنْهُ فَرَقًا حَتَّى هَوَيْتُ إِلَى الْأَرْضِ قَالَ و قَالَ أَبُو سَلَمَةَ وَالرُّجْزُ الْأَوْثَانُ قَالَ ثُمَّ حَمِيَ الْوَحْيُ بَعْدُ وَتَتَابَعَ و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ بِهَذَا الْإِسْنَادِ نَحْوَ حَدِيثِ يُونُسَ وَقَالَ فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَبَارَكَ وَتَعَالَى { يَا أَيُّهَا الْمُدَّثِّرُ إِلَى قَوْلِهِ وَالرُّجْزَ فَاهْجُرْ } قَبْلَ أَنْ تُفْرَضَ الصَّلَاةُ وَهِيَ الْأَوْثَانُ وَقَالَ فَجُئِثْتُ مِنْهُ كَمَا قَالَ عُقَيْلٌ
Ва нижеда бицана [Абу ат-ТӀагьирица] нижеда бицана [Ибну Вагьабица] гьес абуна, бицана нижеда [Юнусида] гьес абуна, [Ибн Шигьабица] абуна, бицана нижеда [Абу Салама бин ГӀабдуррахӀманица] [Жабир бин ГӀабдуллагь ал-Ансари вукӀанин] -ва гьев вукӀанин Расулиллагьаллагьал асхӀабзабазул цояв хӀадисалда, гьес абуна: «Расулуллагь саллаллагьу гӀалайгьи васаллам бицана вахӀю гьоркьоб къотӀараб заманалъул хӀакъалъулъ. Гьес абуна: «Дун унаго, циндаго дида зодисан гьаракь рагӀана. Дица бетӀер борхана, лъана Хираялъул нохъода дихъе вачӀарав малаик зобалаздаги ракьалдаги гьоркьоб лъелго унеб стулалда гӀодов чӀун вукӀин. Цинги Расулуллагь саллаллагьу гӀалайгьи васалламалъ нахъеги абуна: «Дун гьесукьа хӀинкъун сородизе лъугьана», - ян. Цинги дун рокъове ана ва абуна: «Дун рахча! Дун къан! Цинги гьес дун къан вукӀана, гьеб мехалъ рещтӀана Аллагьас аят: «-Я къан бугев! Рахъа, цебеккунго лъазабе, дурго Рабб тӀадегӀан гьабе, дурго ретӀел бацӀцӀад гьабе, кинабго квешлъиялдаса рикӀкӀад чӀа, - ' -Qs. Ал МудацӀцир: 1-5-, ай гьел идолазул магӀна, гьединлъидал гьездаса рикӀкӀад чӀа. Гьелдаса хадуб гьоркьоса къотӀичӀого ритӀулаан вагьиял'. Ва нижеда бицана [ГӀабдул Малик бин СюгӀайб бин ал-Лаитсица] гьес абуна, бицана нижеда [дир инсуда] [дир кӀудадада] гьес абуна, бицана нижеда [Укъаил бин Халидида] [Ибн Шигьаб] гьес абуна, дида рагӀана [Абу Салама бин ГӀабдуррахӀманица] абулеб, бицана нижеда бидуллагь гьес [АбдуррахӀманица] абун. шаллагьу гӀалайгьи васаллам абула: «Цинги дидаса вахӀю цо заманалъ чӀана, гьединлъидал дун хьвадулев вукӀаго», цинги гьес Юнусил хӀадисалда релълъараб жо рехсана, гӀицӀго гьес абуна: «Цинги дун хӀинкъана гьелъ дун ракьалде ккезавиялдаса», - ян. Гьес абуна: «Гьеб заманалда жаниб Абу Саламатица абуна: «Ва магӀна бугеб жо ккола идолзаби», - ян. Гьес абуна: «Цинги гӀемерал вахӀюял рещтӀана ва халат рахъана». Ва дида [МухӀамад бин Рафияс] бицана [ГӀабдурраззакъица] нилъеда [Маъмарида] бицана [аз-Зухриялдаса] Юнусил хӀадис гӀадаб гьаб санадгун, гьес абуна: «Аллагьас цинги рещтӀана аят: «-Я, жив тӀад къан вугев! Рахъа ва цебеккунго лъазаби гьабе, дурго Рабб тӀадегӀан гьабе, дурго ретӀел бацӀцӀад гьабе, кинабго квешлъиялдаса рикӀкӀад чӀа -' -Qs. Ал МудацӀир: 1-5-. Как базе тӀадаблъун ккелалде, магӀна буго жундуздаса рикӀкӀад чӀей. Ва гьес абуна: «Цинги дун гьелдалъун хӀинкъана», - ян, Укъайилица абухъе.
Imam Muslim : 233
و حَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ حَدَّثَنَا الْأَوْزَاعِيُّ قَالَ سَمِعْتُ يَحْيَى يَقُولُ سَأَلْتُ أَبَا سَلَمَةَ أَيُّ الْقُرْآنِ أُنْزِلَ قَبْلُ قَالَ { يَا أَيُّهَا الْمُدَّثِّرُ } فَقُلْتُ أَوْ اقْرَأْ فَقَالَ سَأَلْتُ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ أَيُّ الْقُرْآنِ أُنْزِلَ قَبْلُ قَالَ { يَا أَيُّهَا الْمُدَّثِّرُ } فَقُلْتُ أَوْ اقْرَأْ قَالَ جَابِرٌ أُحَدِّثُكُمْ مَا حَدَّثَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ جَاوَرْتُ بِحِرَاءٍ شَهْرًا فَلَمَّا قَضَيْتُ جِوَارِي نَزَلْتُ فَاسْتَبْطَنْتُ بَطْنَ الْوَادِي فَنُودِيتُ فَنَظَرْتُ أَمَامِي وَخَلْفِي وَعَنْ يَمِينِي وَعَنْ شِمَالِي فَلَمْ أَرَ أَحَدًا ثُمَّ نُودِيتُ فَنَظَرْتُ فَلَمْ أَرَ أَحَدًا ثُمَّ نُودِيتُ فَرَفَعْتُ رَأْسِي فَإِذَا هُوَ عَلَى الْعَرْشِ فِي الْهَوَاءِ يَعْنِي جِبْرِيلَ عَلَيْهِ السَّلَام فَأَخَذَتْنِي رَجْفَةٌ شَدِيدَةٌ فَأَتَيْتُ خَدِيجَةَ فَقُلْتُ دَثِّرُونِي فَدَثَّرُونِي فَصَبُّوا عَلَيَّ مَاءً فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ { يَا أَيُّهَا الْمُدَّثِّرُ قُمْ فَأَنْذِرْ وَرَبَّكَ فَكَبِّرْ وَثِيَابَكَ فَطَهِّرْ } حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ عُمَرَ أَخْبَرَنَا عَلِيُّ بْنُ الْمُبَارَكِ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ بِهَذَا الْإِسْنَادِ وَقَالَ فَإِذَا هُوَ جَالِسٌ عَلَى عَرْشٍ بَيْنَ السَّمَاءِ وَالْأَرْضِ
Ва нижеда [Зугьайр бин Харбица] бицун букӀанин [ал-Валид бин Муслимица] нижеда [ал-ГӀузайида] бицун букӀанин гьес абуна: «Дида рагӀана [ЯхӀяца] абулеб, дица [Абу Саламатида] гьикъана: «Къуръаналъул кинаб аят тӀоцебе рещтӀараб?» Гьес хадуб цӀалана: «Я, рахчун ругел гӀадамал-» -Сура Ал МудацӀцир-. Гьединлъидал дица абуна: «Яги - батила цо хӀарп - икъара» абун. Цинги дица [Жабир бин ГӀабдуллагьида] гьикъана: «Къуръаналъул кинаб аят тӀоцебе рещтӀараб?» Гьес хадуб цӀалана: «Я, рахчун ругел гӀадамал-» -Сура Ал МудацӀцир-. Гьединлъидал дица абуна: «Яги - батила цо хӀарп - икъара» абун. Жабирица абуна: «Дица дуда бицана Расулуллагь саллаллагьу гӀалайгьи ва салламалъ нижеда бицун букӀараб жо», - ян. Гьес абуна: «Дица дирго Икътикаф гьабуна Хираялъул нохъода», - ян, дирго Икътикаф лъугӀараб мехалъ, цинги дун гъоркье ана, гъоркье кӀкӀалахъ гъоркье, цинги дун ахӀана. Гьедин дун цевехунги нахъехунги, кваранабги квегӀабги рахъалдехун валагьана, амма дида лъиданиги вихьичӀо, цинги дун нахъеги ахӀана, цинги дун валагьана, амма лъиданиги ватичӀо, цинги дун ахӀана, гьединлъидал дица бетӀер борхана, лъана гьев гьаваялда ГӀаршалда тӀад вукӀин, ай ЖабрагӀил. Цинги дун гъалмагъиралде ккана. Цинги дун Хадижатихъе ана ва дица абуна: «Дун къан, къан! гьединлъидал гьес дида тӀад лъим тӀуна, цинги Аллагьас аят рещтӀана: «-Я кафан ретӀарав! Рахъа ва цебеккунго лъазаби гьабе, дур Раббица гьеб кӀодо гьабе, дур ретӀелалъ гьел рацӀцӀад гьаре-' -Къс. Ал МудацӀир: 1-4-. Нилъеда бицана [МухӀамад бин ал-Муцаннаца] бицана [ГӀусман бин ГӀумарица] нилъеда [ГӀали бин ал-Мубаракица] бицана [ЯхӀя бин Абу Къациридасан] гьаб санадгун, гьес абуна: «Зобалаздаги ракьалдаги гьоркьоб бугеб ГӀаршалда гӀодов чӀун вугин лъугьун вуго гьев», - ян.
Imam Muslim : 234
حَدَّثَنَا شَيْبَانُ بْنُ فَرُّوخَ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ حَدَّثَنَا ثَابِتٌ الْبُنَانِيُّ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أُتِيتُ بِالْبُرَاقِ وَهُوَ دَابَّةٌ أَبْيَضُ طَوِيلٌ فَوْقَ الْحِمَارِ وَدُونَ الْبَغْلِ يَضَعُ حَافِرَهُ عِنْدَ مُنْتَهَى طَرْفِهِ قَالَ فَرَكِبْتُهُ حَتَّى أَتَيْتُ بَيْتَ الْمَقْدِسِ قَالَ فَرَبَطْتُهُ بِالْحَلْقَةِ الَّتِي يَرْبِطُ بِهِ الْأَنْبِيَاءُ قَالَ ثُمَّ دَخَلْتُ الْمَسْجِدَ فَصَلَّيْتُ فِيهِ رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ خَرَجْتُ فَجَاءَنِي جِبْرِيلُ عَلَيْهِ السَّلَام بِإِنَاءٍ مِنْ خَمْرٍ وَإِنَاءٍ مِنْ لَبَنٍ فَاخْتَرْتُ اللَّبَنَ فَقَالَ جِبْرِيلُ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اخْتَرْتَ الْفِطْرَةَ ثُمَّ عَرَجَ بِنَا إِلَى السَّمَاءِ فَاسْتَفْتَحَ جِبْرِيلُ فَقِيلَ مَنْ أَنْتَ قَالَ جِبْرِيلُ قِيلَ وَمَنْ مَعَكَ قَالَ مُحَمَّدٌ قِيلَ وَقَدْ بُعِثَ إِلَيْهِ قَالَ قَدْ بُعِثَ إِلَيْهِ فَفُتِحَ لَنَا فَإِذَا أَنَا بِآدَمَ فَرَحَّبَ بِي وَدَعَا لِي بِخَيْرٍ ثُمَّ عَرَجَ بِنَا إِلَى السَّمَاءِ الثَّانِيَةِ فَاسْتَفْتَحَ جِبْرِيلُ عَلَيْهِ السَّلَام فَقِيلَ مَنْ أَنْتَ قَالَ جِبْرِيلُ قِيلَ وَمَنْ مَعَكَ قَالَ مُحَمَّدٌ قِيلَ وَقَدْ بُعِثَ إِلَيْهِ قَالَ قَدْ بُعِثَ إِلَيْهِ فَفُتِحَ لَنَا فَإِذَا أَنَا بِابْنَيْ الْخَالَةِ عِيسَى ابْنِ مَرْيَمَ وَيَحْيَى بْنِ زَكَرِيَّاءَ صَلَوَاتُ اللَّهِ عَلَيْهِمَا فَرَحَّبَا وَدَعَوَا لِي بِخَيْرٍ ثُمَّ عَرَجَ بِي إِلَى السَّمَاءِ الثَّالِثَةِ فَاسْتَفْتَحَ جِبْرِيلُ فَقِيلَ مَنْ أَنْتَ قَالَ جِبْرِيلُ قِيلَ وَمَنْ مَعَكَ قَالَ مُحَمَّدٌ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قِيلَ وَقَدْ بُعِثَ إِلَيْهِ قَالَ قَدْ بُعِثَ إِلَيْهِ فَفُتِحَ لَنَا فَإِذَا أَنَا بِيُوسُفَ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا هُوَ قَدْ أُعْطِيَ شَطْرَ الْحُسْنِ فَرَحَّبَ وَدَعَا لِي بِخَيْرٍ ثُمَّ عَرَجَ بِنَا إِلَى السَّمَاءِ الرَّابِعَةِ فَاسْتَفْتَحَ جِبْرِيلُ عَلَيْهِ السَّلَام قِيلَ مَنْ هَذَا قَالَ جِبْرِيلُ قِيلَ وَمَنْ مَعَكَ قَالَ مُحَمَّدٌ قَالَ وَقَدْ بُعِثَ إِلَيْهِ قَالَ قَدْ بُعِثَ إِلَيْهِ فَفُتِحَ لَنَا فَإِذَا أَنَا بِإِدْرِيسَ فَرَحَّبَ وَدَعَا لِي بِخَيْرٍ قَالَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ { وَرَفَعْنَاهُ مَكَانًا عَلِيًّا } ثُمَّ عَرَجَ بِنَا إِلَى السَّمَاءِ الْخَامِسَةِ فَاسْتَفْتَحَ جِبْرِيلُ قِيلَ مَنْ هَذَا قَالَ جِبْرِيلُ قِيلَ وَمَنْ مَعَكَ قَالَ مُحَمَّدٌ قِيلَ وَقَدْ بُعِثَ إِلَيْهِ قَالَ قَدْ بُعِثَ إِلَيْهِ فَفُتِحَ لَنَا فَإِذَا أَنَا بِهَارُونَ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَرَحَّبَ وَدَعَا لِي بِخَيْرٍ ثُمَّ عَرَجَ بِنَا إِلَى السَّمَاءِ السَّادِسَةِ فَاسْتَفْتَحَ جِبْرِيلُ عَلَيْهِ السَّلَام قِيلَ مَنْ هَذَا قَالَ جِبْرِيلُ قِيلَ وَمَنْ مَعَكَ قَالَ مُحَمَّدٌ قِيلَ وَقَدْ بُعِثَ إِلَيْهِ قَالَ قَدْ بُعِثَ إِلَيْهِ فَفُتِحَ لَنَا فَإِذَا أَنَا بِمُوسَى صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَرَحَّبَ وَدَعَا لِي بِخَيْرٍ ثُمَّ عَرَجَ إِلَى السَّمَاءِ السَّابِعَةِ فَاسْتَفْتَحَ جِبْرِيلُ فَقِيلَ مَنْ هَذَا قَالَ جِبْرِيلُ قِيلَ وَمَنْ مَعَكَ قَالَ مُحَمَّدٌ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قِيلَ وَقَدْ بُعِثَ إِلَيْهِ قَالَ قَدْ بُعِثَ إِلَيْهِ فَفُتِحَ لَنَا فَإِذَا أَنَا بِإِبْرَاهِيمَ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُسْنِدًا ظَهْرَهُ إِلَى الْبَيْتِ الْمَعْمُورِ وَإِذَا هُوَ يَدْخُلُهُ كُلَّ يَوْمٍ سَبْعُونَ أَلْفَ مَلَكٍ لَا يَعُودُونَ إِلَيْهِ ثُمَّ ذَهَبَ بِي إِلَى السِّدْرَةِ الْمُنْتَهَى وَإِذَا وَرَقُهَا كَآذَانِ الْفِيَلَةِ وَإِذَا ثَمَرُهَا كَالْقِلَالِ قَالَ فَلَمَّا غَشِيَهَا مِنْ أَمْرِ اللَّهِ مَا غَشِيَ تَغَيَّرَتْ فَمَا أَحَدٌ مِنْ خَلْقِ اللَّهِ يَسْتَطِيعُ أَنْ يَنْعَتَهَا مِنْ حُسْنِهَا فَأَوْحَى اللَّهُ إِلَيَّ مَا أَوْحَى فَفَرَضَ عَلَيَّ خَمْسِينَ صَلَاةً فِي كُلِّ يَوْمٍ وَلَيْلَةٍ فَنَزَلْتُ إِلَى مُوسَى صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ مَا فَرَضَ رَبُّكَ عَلَى أُمَّتِكَ قُلْتُ خَمْسِينَ صَلَاةً قَالَ ارْجِعْ إِلَى رَبِّكَ فَاسْأَلْهُ التَّخْفِيفَ فَإِنَّ أُمَّتَكَ لَا يُطِيقُونَ ذَلِكَ فَإِنِّي قَدْ بَلَوْتُ بَنِي إِسْرَائِيلَ وَخَبَرْتُهُمْ قَالَ فَرَجَعْتُ إِلَى رَبِّي فَقُلْتُ يَا رَبِّ خَفِّفْ عَلَى أُمَّتِي فَحَطَّ عَنِّي خَمْسًا فَرَجَعْتُ إِلَى مُوسَى فَقُلْتُ حَطَّ عَنِّي خَمْسًا قَالَ إِنَّ أُمَّتَكَ لَا يُطِيقُونَ ذَلِكَ فَارْجِعْ إِلَى رَبِّكَ فَاسْأَلْهُ التَّخْفِيفَ قَالَ فَلَمْ أَزَلْ أَرْجِعُ بَيْنَ رَبِّي تَبَارَكَ وَتَعَالَى وَبَيْنَ مُوسَى عَلَيْهِ السَّلَام حَتَّى قَالَ يَا مُحَمَّدُ إِنَّهُنَّ خَمْسُ صَلَوَاتٍ كُلَّ يَوْمٍ وَلَيْلَةٍ لِكُلِّ صَلَاةٍ عَشْرٌ فَذَلِكَ خَمْسُونَ صَلَاةً وَمَنْ هَمَّ بِحَسَنَةٍ فَلَمْ يَعْمَلْهَا كُتِبَتْ لَهُ حَسَنَةً فَإِنْ عَمِلَهَا كُتِبَتْ لَهُ عَشْرًا وَمَنْ هَمَّ بِسَيِّئَةٍ فَلَمْ يَعْمَلْهَا لَمْ تُكْتَبْ شَيْئًا فَإِنْ عَمِلَهَا كُتِبَتْ سَيِّئَةً وَاحِدَةً قَالَ فَنَزَلْتُ حَتَّى انْتَهَيْتُ إِلَى مُوسَى صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَخْبَرْتُهُ فَقَالَ ارْجِعْ إِلَى رَبِّكَ فَاسْأَلْهُ التَّخْفِيفَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقُلْتُ قَدْ رَجَعْتُ إِلَى رَبِّي حَتَّى اسْتَحْيَيْتُ مِنْهُ
Нилъеда бицана [Сайбан бин ФаррухӀица] бицана [ХӀаммад бин Саламатица] [Сабит ал-Бунани] [Анас бин Маликидасан] бицана Аллагьасул Расулас саллаллагьу гӀалайгьи васаллам абун букӀанин: «Дие Буракъил гьоболлъи гьабуна. Гьеб ккола хъахӀаб хӀайван, гьакидасаги кӀудияб, амма кӀудияб рохьилалдаса гьитӀинаб. Гьес жиндирго черх гӀодобе биччазабуна, буракъалъул чехь жиндирго хӀубиялде щвезегӀан». Гьес нахъеги абуна: «Гьединлъидал дун гьебсагӀатго гьелда рекӀана Байтул Макъдисалде щвезегӀан», - ян. Нахъеги абуна: «Цинги дица гьеб мажгиталъул хӀубиялда бухьана Аварагзабаз гьабулеб букӀараб гӀадин», - ян. Цо лахӀзаталдасан дун мажгиталде жаниве лъугьана ва кӀиго ракагӀат как бана. Дица рагӀи лъугӀун хадуб дун къватӀиве вахъана, циндаго дихъе аскӀове вачӀана чагъиралъул гъамасги рахьдал гъамасги босун Жибрил. Ва дицаги тӀаса бищана рахь. Цинги Жибрилас абуна: «Дуца фитра тӀаса бищана», - ян. Цинги Жибрилас дун зодиве вачана. ЖабрагӀилица нуцӀа рагьеян гьаридал, гьесда гьикъана мун щив? — Жибрилас жаваб кьуна: «ЖабрагӀил». Нахъеги гьикъана: «Щив дуда цадахъ вугев? — Жибрилас жаваб кьуна: «МухӀамад». Жибрилида нахъеги гьикъана: «ВитӀун вугищ?» — ЖабрагӀилица жаваб кьуна: «У, витӀун вуго». Гьедин нижее нуцӀа рагьана. Циндаго дида дандчӀвана Адам авараг, гьес дун къабул гьавуна, дие лъикӀабщинаб гьарана. Цинги дун вахана кӀиабилеб зодиве. Гьеб мехалъ Жибрилас нуцӀа рагьизе гьарана. Цинги нахъеги гьикъана: «Мун щив? — Жибрилас жаваб кьуна: «ЖабрагӀил». Нахъойги Жибрилида гьикъана: «Дуда цадахъ щив вугев?» — Жибрилас жаваб кьуна: «МухӀамад». Жибрилида нахъеги гьикъана: «ВитӀун вугищ?» — ЖабрагӀилица жаваб кьуна: «У, витӀун вуго». Нижее нуцӀа рагьана. Циндаго дида дандчӀвана ГӀиса бин Марьямги ЯхӀя бин Закарияги, гьез кӀиязго дун къабул гьавуна ва дие лъикӀлъи гьарана. Дун нахъеги вачана лъабабилеб зодибе. Жибриласги гьарана нуцӀа рагьеян. Цинги гьикъана: «Мун щив? — Жибрилас жаваб кьуна: «ЖабрагӀил». Нахъойги Жибрилида гьикъана: «Дуда цадахъ щив вугев?» — Жибрилас жаваб кьуна: «МухӀамад». Жибрилида нахъеги гьикъана: «ВитӀун вугищ?» — ЖабрагӀилица жаваб кьуна: «У, витӀун вуго». Нижее нуцӀа рагьана. Циндаго дида дандчӀвана Юсуп ГӀалайхӀис Салам авараг, гьесие цӀакъ тӀадегӀанаб хъулухъалъул баракат щун букӀин чӀезабуна. Гьес халат бахъинабуна дун къабул гьави ва лъикӀлъи гьари. Дун нахъеги вахана ункъабилеб зодибе. Жибриласги гьарана нуцӀа рагьеян. Цоги гьаракьалъ гьикъана: «Мун щив? — Жибрилас жаваб кьуна: «ЖабрагӀил». Нахъойги Жибрилида гьикъана: «Дуда цадахъ щив вугев?» — Жибрилас жаваб кьуна: «МухӀамад». Жибрилида нахъеги гьикъана: «ВитӀун вугищ?» — ЖабрагӀилица жаваб кьуна: «У, витӀун вуго». Нижее нуцӀа рагьана. Циндаго дида дандчӀвана Идрис ГӀалайхӀис Салам авараг, гьес халат бахъинабуна дун къабул гьави ва дие лъикӀлъи гьарана. Аллагьас абулеб буго: «-Нижеца гьев борхатаб бакӀалде вахинавуна-». Дун нахъеги вахана щуабилеб зобалде. Гьеб мехалъ Жибрилас нуцӀа рагьизе гьарана. Цоги гьаракьалъ гьикъана: «Мун щив? — Жибрилас жаваб кьуна: «ЖабрагӀил». Нахъойги Жибрилида гьикъана: «Дуда цадахъ щив вугев?» — Жибрилас жаваб кьуна: «МухӀамад». Жибрилида нахъеги гьикъана: «ВитӀун вугищ?» — ЖабрагӀилица жаваб кьуна: «У, витӀун вуго». Нижее нуцӀа рагьана. Циндаго дида дандчӀвана Гьарун ГӀалайхӀиссалам авараг, гьес дун къабул гьави халат бахъинабуна ва дие лъикӀаб дугӀа гьабуна. Дун нахъеги вахана зобалазул анлъабилеб тӀалаялде. Гьеб мехалъ Жибрилас нуцӀа рагьизе гьарана. Цоги гьаракьалъ гьикъана: «Мун щив? — Жибрилас жаваб кьуна: «ЖабрагӀил». Нахъойги Жибрилида гьикъана: «Дуда цадахъ щив вугев?» — Жибрилас жаваб кьуна: «МухӀамад». Жибрилида нахъеги гьикъана: «ВитӀун вугищ?» — ЖабрагӀилица жаваб кьуна: «У, витӀун вуго». Нижее нуцӀа рагьана. Циндаго дида дандчӀвана Муса авараг, гьес халат бахъинабуна дун къабул гьави ва дие лъикӀаб дугӀа гьаби. Дун нахъеги анкьабилеб зодибе вачана. Жибрилас рагьеян гьарана. Цоги гьаракьалъ гьикъана: «Мун щив? — Жибрилица гьесие жаваб кьуна: «ЖабрагӀил». Жибр ил гьикъана нахъеги: «Щив дуда цадахъ вугев? — Жибрилас жаваб кьуна: «МухӀамад». Жибрилида нахъеги гьикъана: «ВитӀун вугищ?» — ЖабрагӀилица жаваб кьуна: «У, витӀун вуго». Нижее нуцӀа рагьана. Циндаго дида дандчӀвана Ибрагьим ГӀалайхӀиссалам авараг, гьев Байтул Макмуралда гӀодов чӀун вукӀана. Гьелъул гӀеблъиялда щибаб къойил гъорлъе ккезе бегьулаан анкьго азарго малаик. Нахъе ун хадур гьел гьесухъе тӀадруссинчӀо -Байтул Макмур-. Цинги дун вачана Сидратул МунтахӀахъе. ТӀанхал руго чол гӀундул гӀадаб кӀудиял, пихъги банка гӀадаб кӀудияб. Гьес абуна: «Аллагьасул амруялдалъун гьелде вахараб мехалъ, сидрахӀ вомита хисана», - ян. Аллагьас бижараб цониги махлукъаталда кӀоларо гьелъул берцинлъи бицине, гьеб берцинаб букӀиналъ. Цинги Аллагьас гьесие вахӀю кьуна, сордо-къоялъ къоло щуго нухалъ как базе тӀалаб гьабиялдалъун. Цинги дун рещтӀана ва Муса ГӀалайхӀиссалам аварагасда дандчӀвана, гьес гьикъана дур БетӀергьанас дур халкъалда щиб абураб? — Гьес абуна: «Къоло щуго нухалъ как базе». Муса аварагас абуна: «Нуж тӀадрусса нужерго БетӀергьанасухъе, гьаре бигьалъи, щай гурелъул нужер халкъалда гьеб тӀубазабизе кӀвезе гьечӀо», - ян. Дица цо нухалъ Исраилил лъималазул хӀалбихьана ва гьезул хӀалбихьана'. Гьес абуна: «Дун Аллагьасухъе тӀадвуссун вачӀана: «Я дир Аллагь, дир халкъалъе бигьалъи кье», - ян. Цинги Аллагь субхӀанаху ватагӀала. щуго какил заман гьесдаса бахъе» абун. Цинги дун Муса аварагасухъе тӀадвуссун абуна: «Аллагьас дидаса щуго какил заман нахъе бахъана», - ян. Муса аварагас абуна: «Дур халкъалда кӀвезе гьечӀо гьеб тӀубазабизе», - ян. Дурго БетӀергьанасухъе тӀадвусса, цӀидасан бигьалъи гьаре’. Гьес абуна: «Дун жеги дир БетӀергьанасдаги Муса аварагасдаги гьоркьов нахъе-нахъе унев вукӀана, Аллагьас абизегӀан: «Я МухӀамад! ХӀакъикъаталдаги дица сордо-къоялъ щуго нухалъ фардукан гьабуна. Щибаб фарду как анцӀго нухалъ цӀикӀкӀинабулеб буго. Гьединлъидал гьеб ккола къоло щуго фарду как. Гьединго лъикӀлъи гьабизе къасд гьабурав, амма гьеб гьабичӀев чиясе цо лъикӀаб гӀамал хъвазе букӀин чӀван къотӀун гьечӀо. Гьедин гьабуни, гьесие анцӀго лъикӀаб гӀамал хъвала. Цогидаб рахъалъан, такъсир гьабизе ракӀалда бугев, амма гьеб гьабичӀев чиясда тӀад щибго хъвай-хъвагӀай букӀине гьечӀолъи чӀван къотӀун букӀуна. Цинги гьес гьеб гьабулеб батани, гьеб гьесие такъсир хӀисабалда хъвазе бугилан». Муса аварагасухъе щвезегӀан рещтӀана дун, цинги дица гьесда бицана. Гьес жеги абуна: «Дурго БетӀергьанасухъе тӀадвусса, бигьалъи гьаре», - ян. Дица жаваб кьуна: «Дун дирго БетӀергьанасухъе цӀакъ гӀемер тӀадвуссун вуго, гьелъ дун гьесдаса нечезавуна», - ян.
Imam Muslim : 235
حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ هَاشِمٍ الْعَبْدِيُّ حَدَّثَنَا بَهْزُ بْنُ أَسَدٍ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ الْمُغِيرَةِ حَدَّثَنَا ثَابِتٌ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أُتِيتُ فَانْطَلَقُوا بِي إِلَى زَمْزَمَ فَشُرِحَ عَنْ صَدْرِي ثُمَّ غُسِلَ بِمَاءِ زَمْزَمَ ثُمَّ أُنْزِلْتُ
Бицен гьабуна нижеда [ГӀабдуллагь бин ХӀасим ал-ГӀабдица] бицана нижеда [Бахз бин Асадица] бицана нижеда [Сулайман бин ал-МугӀираца] бицана нижеда [Цабит] [Анас бин Маликица] гьес абуна: «Аллагьасул аварагас саллаллагьу гӀалайгьи васаллам абуна: «Дун зияраталде вачӀана Заомзамалде - цинги дир каранда рагьун Замзам лъеца чурулаан, цинги дун рехун тана'.
Imam Muslim : 236
حَدَّثَنَا شَيْبَانُ بْنُ فَرُّوخَ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ حَدَّثَنَا ثَابِتٌ الْبُنَانِيُّ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَتَاهُ جِبْرِيلُ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ يَلْعَبُ مَعَ الْغِلْمَانِ فَأَخَذَهُ فَصَرَعَهُ فَشَقَّ عَنْ قَلْبِهِ فَاسْتَخْرَجَ الْقَلْبَ فَاسْتَخْرَجَ مِنْهُ عَلَقَةً فَقَالَ هَذَا حَظُّ الشَّيْطَانِ مِنْكَ ثُمَّ غَسَلَهُ فِي طَسْتٍ مِنْ ذَهَبٍ بِمَاءِ زَمْزَمَ ثُمَّ لَأَمَهُ ثُمَّ أَعَادَهُ فِي مَكَانِهِ وَجَاءَ الْغِلْمَانُ يَسْعَوْنَ إِلَى أُمِّهِ يَعْنِي ظِئْرَهُ فَقَالُوا إِنَّ مُحَمَّدًا قَدْ قُتِلَ فَاسْتَقْبَلُوهُ وَهُوَ مُنْتَقِعُ اللَّوْنِ قَالَ أَنَسٌ وَقَدْ كُنْتُ أَرْئِي أَثَرَ ذَلِكَ الْمِخْيَطِ فِي صَدْرِهِ حَدَّثَنَا هَارُونُ بْنُ سَعِيدٍ الْأَيْلِيُّ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ قَالَ أَخْبَرَنِي سُلَيْمَانُ وَهُوَ ابْنُ بِلَالٍ قَالَ حَدَّثَنِي شَرِيكُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي نَمِرٍ قَالَ سَمِعْتُ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ يُحَدِّثُنَا عَنْ لَيْلَةَ أُسْرِيَ بِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ مَسْجِدِ الْكَعْبَةِ أَنَّهُ جَاءَهُ ثَلَاثَةُ نَفَرٍ قَبْلَ أَنْ يُوحَى إِلَيْهِ وَهُوَ نَائِمٌ فِي الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ وَسَاقَ الْحَدِيثَ بِقِصَّتِهِ نَحْوَ حَدِيثِ ثَابِتٍ الْبُنَانِيِّ وَقَدَّمَ فِيهِ شَيْئًا وَأَخَّرَ وَزَادَ وَنَقَصَ
Нилъеда бицун букӀана [Сайбан бин ФаррухӀица] бицун букӀана [ХӀаммад бин Саламатица] [Сабит ал-Бунаница] [Анас бин Маликидасан] бицун букӀана Аллагьасул Расуласухъе Жибрил саллаллагьу гӀалайгьи васаллам гьоболлъухъ вачӀун вукӀанин, гьев лъималгун цадахъ хӀалеб мехалъ. Малаикас цинги гьев вачун гӀодов чӀезавуна, цинги гьесул ракӀ къотӀун, ракӀги бахъун, гьелдаса бидул гъудги бахъун, «гьаб дудаса илбисалъул цо бутӀа бугин, цинги Замзамалъул лъеца меседил гъадриниб чуре», - янги абун, цинги малаикас гьеб букъула ва цинги аслияб бакӀалде тӀадбуссинабуна. Лъимал цинги рачӀун эбелалде гӀарз бахъун букӀана, гьез абуна: «ХӀакъикъаталдаги МухӀамад чӀван вуго», - ян. Халкъалъ хадуб гьесда салам кьуна гьурмал хъахӀлъарал - хӀинкъиялъ - ''. Анас абуна: «Дида гьесул каранда ругел ругънал рихьана», - ян. Бицана нижеда [Харун бин СагӀид ал-Айлица] бицана нижеда [Ибну Вагьабица] гьес абуна, бицана нижеда [Сулайманица] - ай Ибн Билалица - гьес абуна, бицана нижеда [Сярик бин ГӀабдуллагь бин Абу Намирида] гьес абуна, дида рагӀана [Анас бин Маликица нижеда бицунеб букӀана жиндирго Рауллагьи махӀ Исраъ ал-КагӀбаялъул мажгиталдаса, жиндихъе вахӀю бачӀиналде лъабго чи зиярат гьабун вукӀанин, гьев хӀарам мажгиталда кьижун вукӀаго'. Хадуб хабарчияс жиндирго хабаргун цадахъ хӀадис бицана Сабитул-Бунанил хӀадис гӀадин, цинги гьес гьелде предложение цебе лъуна, лъугӀизабун, тӀаде жубан ва нахъе бахъун».
Imam Muslim : 237
و حَدَّثَنِي حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى التُّجِيبِيُّ أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ قَالَ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ كَانَ أَبُو ذَرٍّ يُحَدِّثُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فُرِجَ سَقْفُ بَيْتِي وَأَنَا بِمَكَّةَ فَنَزَلَ جِبْرِيلُ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَفَرَجَ صَدْرِي ثُمَّ غَسَلَهُ مِنْ مَاءِ زَمْزَمَ ثُمَّ جَاءَ بِطَسْتٍ مِنْ ذَهَبٍ مُمْتَلِئٍ حِكْمَةً وَإِيمَانًا فَأَفْرَغَهَا فِي صَدْرِي ثُمَّ أَطْبَقَهُ ثُمَّ أَخَذَ بِيَدِي فَعَرَجَ بِي إِلَى السَّمَاءِ فَلَمَّا جِئْنَا السَّمَاءَ الدُّنْيَا قَالَ جِبْرِيلُ عَلَيْهِ السَّلَام لِخَازِنِ السَّمَاءِ الدُّنْيَا افْتَحْ قَالَ مَنْ هَذَا قَالَ هَذَا جِبْرِيلُ قَالَ هَلْ مَعَكَ أَحَدٌ قَالَ نَعَمْ مَعِيَ مُحَمَّدٌ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فَأُرْسِلَ إِلَيْهِ قَالَ نَعَمْ فَفَتَحَ قَالَ فَلَمَّا عَلَوْنَا السَّمَاءَ الدُّنْيَا فَإِذَا رَجُلٌ عَنْ يَمِينِهِ أَسْوِدَةٌ وَعَنْ يَسَارِهِ أَسْوِدَةٌ قَالَ فَإِذَا نَظَرَ قِبَلَ يَمِينِهِ ضَحِكَ وَإِذَا نَظَرَ قِبَلَ شِمَالِهِ بَكَى قَالَ فَقَالَ مَرْحَبًا بِالنَّبِيِّ الصَّالِحِ وَالِابْنِ الصَّالِحِ قَالَ قُلْتُ يَا جِبْرِيلُ مَنْ هَذَا قَالَ هَذَا آدَمُ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهَذِهِ الْأَسْوِدَةُ عَنْ يَمِينِهِ وَعَنْ شِمَالِهِ نَسَمُ بَنِيهِ فَأَهْلُ الْيَمِينِ أَهْلُ الْجَنَّةِ وَالْأَسْوِدَةُ الَّتِي عَنْ شِمَالِهِ أَهْلُ النَّارِ فَإِذَا نَظَرَ قِبَلَ يَمِينِهِ ضَحِكَ وَإِذَا نَظَرَ قِبَلَ شِمَالِهِ بَكَى قَالَ ثُمَّ عَرَجَ بِي جِبْرِيلُ حَتَّى أَتَى السَّمَاءَ الثَّانِيَةَ فَقَالَ لِخَازِنِهَا افْتَحْ قَالَ فَقَالَ لَهُ خَازِنُهَا مِثْلَ مَا قَالَ خَازِنُ السَّمَاءِ الدُّنْيَا فَفَتَحَ فَقَالَ أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ فَذَكَرَ أَنَّهُ وَجَدَ فِي السَّمَاوَاتِ آدَمَ وَإِدْرِيسَ وَعِيسَى وَمُوسَى وَإِبْرَاهِيمَ صَلَوَاتُ اللَّهِ عَلَيْهِمْ أَجْمَعِينَ وَلَمْ يُثْبِتْ كَيْفَ مَنَازِلُهُمْ غَيْرَ أَنَّهُ ذَكَرَ أَنَّهُ قَدْ وَجَدَ آدَمَ عَلَيْهِ السَّلَام فِي السَّمَاءِ الدُّنْيَا وَإِبْرَاهِيمَ فِي السَّمَاءِ السَّادِسَةِ قَالَ فَلَمَّا مَرَّ جِبْرِيلُ وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِإِدْرِيسَ صَلَوَاتُ اللَّهِ عَلَيْهِ قَالَ مَرْحَبًا بِالنَّبِيِّ الصَّالِحِ وَالْأَخِ الصَّالِحِ قَالَ ثُمَّ مَرَّ فَقُلْتُ مَنْ هَذَا فَقَالَ هَذَا إِدْرِيسُ قَالَ ثُمَّ مَرَرْتُ بِمُوسَى عَلَيْهِ السَّلَام فَقَالَ مَرْحَبًا بِالنَّبِيِّ الصَّالِحِ وَالْأَخِ الصَّالِحِ قَالَ قُلْتُ مَنْ هَذَا قَالَ هَذَا مُوسَى قَالَ ثُمَّ مَرَرْتُ بِعِيسَى فَقَالَ مَرْحَبًا بِالنَّبِيِّ الصَّالِحِ وَالْأَخِ الصَّالِحِ قُلْتُ مَنْ هَذَا قَالَ هَذَا عِيسَى ابْنُ مَرْيَمَ قَالَ ثُمَّ مَرَرْتُ بِإِبْرَاهِيمَ عَلَيْهِ السَّلَام فَقَالَ مَرْحَبًا بِالنَّبِيِّ الصَّالِحِ وَالِابْنِ الصَّالِحِ قَالَ قُلْتُ مَنْ هَذَا قَالَ هَذَا إِبْرَاهِيمُ قَالَ ابْنُ شِهَابٍ وَأَخْبَرَنِي ابْنُ حَزْمٍ أَنَّ ابْنَ عَبَّاسٍ وَأَبَا حَبَّةَ الْأَنْصَارِيَّ كَانَا يَقُولَانِ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ عَرَجَ بِي حَتَّى ظَهَرْتُ لِمُسْتَوًى أَسْمَعُ فِيهِ صَرِيفَ الْأَقْلَامِ قَالَ ابْنُ حَزْمٍ وَأَنَسُ بْنُ مَالِكٍ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَفَرَضَ اللَّهُ عَلَى أُمَّتِي خَمْسِينَ صَلَاةً قَالَ فَرَجَعْتُ بِذَلِكَ حَتَّى أَمُرَّ بِمُوسَى فَقَالَ مُوسَى عَلَيْهِ السَّلَام مَاذَا فَرَضَ رَبُّكَ عَلَى أُمَّتِكَ قَالَ قُلْتُ فَرَضَ عَلَيْهِمْ خَمْسِينَ صَلَاةً قَالَ لِي مُوسَى عَلَيْهِ السَّلَام فَرَاجِعْ رَبَّكَ فَإِنَّ أُمَّتَكَ لَا تُطِيقُ ذَلِكَ قَالَ فَرَاجَعْتُ رَبِّي فَوَضَعَ شَطْرَهَا قَالَ فَرَجَعْتُ إِلَى مُوسَى عَلَيْهِ السَّلَام فَأَخْبَرْتُهُ قَالَ رَاجِعْ رَبَّكَ فَإِنَّ أُمَّتَكَ لَا تُطِيقُ ذَلِكَ قَالَ فَرَاجَعْتُ رَبِّي فَقَالَ هِيَ خَمْسٌ وَهِيَ خَمْسُونَ لَا يُبَدَّلُ الْقَوْلُ لَدَيَّ قَالَ فَرَجَعْتُ إِلَى مُوسَى فَقَالَ رَاجِعْ رَبَّكَ فَقُلْتُ قَدْ اسْتَحْيَيْتُ مِنْ رَبِّي قَالَ ثُمَّ انْطَلَقَ بِي جِبْرِيلُ حَتَّى نَأْتِيَ سِدْرَةَ الْمُنْتَهَى فَغَشِيَهَا أَلْوَانٌ لَا أَدْرِي مَا هِيَ قَالَ ثُمَّ أُدْخِلْتُ الْجَنَّةَ فَإِذَا فِيهَا جَنَابِذُ اللُّؤْلُؤَ وَإِذَا تُرَابُهَا الْمِسْكُ
Бицун бугила нилъеда [Хармалагь бин ЯхӀя ат-Тужибица] бицун бугила нилъеда [Ибну Вагьабица] гьес абуна, бицун бугила нилъеда [Юнус] [Ибн Шигьаб] [Анас бин Малик] гьес абуна: «[Абу Дзарица] цо нухалъ бицана Аллагьасул Расул саллаллагьу гӀалайгьу вукӀанин, дир рукъалда вукӀанин, дир рокъов вукӀанин. Макка, цинги Жибрилги рещтӀун дир каранда цо гьобо къана, цинги Замзамалъул лъеца чурана, цинги гӀакълуялъул ва иманалъул цӀураб меседил гъамасги бачӀана, цинги дир каранда тӀуна. Гьелдаса хадуб гьес гьебги къана ва дир кверги ккуна, зодиве вахун. Дунялалъул зобалазде ниж щведал, Жибрилас дунялалъул зобал цӀунулев малаикасда абуна рагьеян. Гьес жаваб кьуна: «Гьев щив? — Жибрилас жаваб кьуна: «Гьев вуго ЖабрагӀил». Гьес гьикъана: «Дуда цадахъ чи вугищ?» — Жибрилица жаваб кьуна: — У. Я с Мухаммадом саллаллагьу гӀалайгьи васаллям. Гьес гьикъана: «ВитӀун вугищ? — ян жаваб кьуна Жибрилица. Гьеб мехалъ хъаравул малаикас нуцӀа рагьана'. Гьес жиндирго рагӀаби халат рахъинаруна: — Дунялалъул зобалазде нилъ рахараб мехалъ, циндаго вачӀана цо чи, жиндирго рахъ чӀегӀерлъун, кваранаб рахъги чӀегӀерлъун. Кваранаб рахъалдехун балагьараб мехалъ велъула, квегӀаб рахъалдехун балагьараб мехалъ гӀодула'. Расулуллагьица хадубги абуна: «Гьев чияс цинги абуна: «Рохел, я ритӀухъав Авараг ва ритӀухъав вас», - ян. Дица гьикъана: «Гьав щив, я Жибрил? — Жибрилица жаваб кьуна: «Гьев вуго Адам шаллагьу гӀалайгьи васаллам, гьав вуго гьесул кваранаб рахъалда бугеб Асвида, квегӀаб рахъалда бугеб Насам гьесул васал. Кваранаб рахъалда руго зобалазул гӀадамал, квегӀаб рахъалда вугев асвида жужахӀалъул агьлу вуго, гьединлъидал кваранаб рахъалдехун вуссани, гьев хӀакъикъаталдаги велъизе вуго, квегӀаб рахъалдехун валагьани, хӀакъикъаталдаги гӀодизе вуго’. Гьес жиндирго рагӀаби халат рахъинаруна: «Жибрил дида цадахъ кӀиабилеб зодиве щвезегӀан вахана, цинги гьес жиндирго валиясда абуна: «Рагье», - ян. Гьедин абуна хъаравулас дунялалъул зобалъул хъаравул хӀисабалда -тӀоцебе-. Цинги гьес гьеб рагьана'. Анас бин Маликица абуна: «Цинги гьес рехсана доб зобалазда жинда Адам, Идрис, ГӀиса, Муса, Ибрагьим – гьезда киназего салам лъеяв – ва гьезул хъулухъ кинаб букӀарабали мухӀканго рехсечӀо, гӀицӀго гьес рехсана жив Адамгун дунялалъул зобалазда дандчӀван вукӀин, Ибрагьим анлъабилеб хӀемаялда дандчӀван вукӀиналъул». Гьес абуна: «Жибрилги Расулуллагьги саллаллагьу гӀалайгьи васалламги Идрис ГӀалайхӀиссаламалда аскӀоса унеб мехалъ, Идрисица абуна: «РорчӀами, я ритӀухъав Авараг ва ритӀухъав вац», - ян. Цинги гьев аскӀосан ана, гьединлъидал дица гьикъана: «Щив гьав? — Жибрилица жаваб кьуна: — Гьав вуго Идрис. Гьес нахъеги абуна: «Цинги дун Муса Асасда аскӀоса ана, цинги гьес абуна: «РочӀа нуж ритӀухъав Аварагасде ва ритӀухъал вацазде», - ян. Гьес абуна: «Дица гьикъана: «Гьав щив? — Жибрилица жаваб кьуна: «Гьав вуго Муса», - ян. Гьес абуна: «Цинги дун ГӀисада аскӀоса ана, цинги гьес абуна: «Рохел ритӀухъав Аварагасде ва ритӀухъал вацазде», - ян. Дица гьикъана: «Гьав щив? — Жибрилица жаваб кьуна: «Гьев вуго Марямил вас ГӀиса», - ян. Гьес абуна: «Цинги дун Ибрагьим ГӀалайхӀисаламида аскӀоса ана, цинги гьес абуна: «Рохел нуж ритӀухъав Аварагасде ва ритӀухъав васасде», - ян. Гьес абуна: «Дица гьикъана: «Гьав щив? — Жибрилица жаваб кьуна: «Гьев вуго Ибрагьим», - ян. Ибн Шигьабица абуна; Ва нижеда [Ибн ХӀазмида] бицунеб букӀана [Ибн ГӀаббасица] ва [Абу ХӀабба ал-Ансарияс] кӀиязго абун букӀанин: «Аллагьасул Расулас абуна: «Цинги Жибрил дида цадахъ вахана, дида къаламалъул гьаракь рагӀараб бетӀергьанаб бакӀалде вахинегӀан», - ян. [Ибн ХӀазмица] ва [Анас бин Маликица] абуна: «Аллагьасул Расулас (с.т.гӀ.в.) абуна: «Цинги Аллагьас дир умматалда тӀад лъуна къоло щуго как базе», - ян. Гьес нахъеги абуна: «Цинги дун Мусада аскӀоса инегӀан гьеб амругун тӀадвуссун вачӀана, цинги гьес абуна: «Дур Раббица дур халкъалдаса тӀалаб гьабураб жо щиб?» — Гьес абуна: «Дица жаваб кьуна: «Аллагьас гьезие къоло щуго как тӀадаблъун гьабуна . каъ. Гьединлъидал Мусаца дида абуна: «Гьедин батани, дурго Раббихъе тӀадвусса, дур халкъалда гьеб гьабизе кӀвезе гьечӀолъиялъ», - ян. Цинги дица дирго Рабб нахъе кьуна, цинги Гьес гьезул бащдаб эркен гьабуна'. Цинги дун Мусахъе тӀадвуссун вачӀана, цинги дица гьесда абуна: «Дурго Раббихъе тӀадвусса, дур халкъалда гьеб гьабизе кӀвезе гьечӀолъиялъ», - ян абизегӀан. Гьес абуна: «Цинги дун дирго Раббихъе тӀадвуссун вачӀана», - ян. Гьединлъидал Аллагьас абуна: «Щуго нухалъ вукӀана, къоло щуго нухалъ вукӀана», - ян. РагӀаби дир рахъалдасан хисизарун гьечӀо'. Цинги гьес абуна: «Гьедин дун Мусахъе тӀадвуссана, гьединлъидал гьес абуна: «Дурго Раббихъе тӀадвусса», - ян. Гьединлъидал дица абуна: «ХӀакъикъаталдаги дун нечола дирго Раббидаса», - ян. Гьес нахъеги абуна: «Цинги Жибрил дида цадахъ ана ниж Сидра ал-Мунтагьаялде щвезегӀан, хадуб батӀи-батӀиял кьераз гьеб къан букӀана, гьелъул аслу щиб жояли лъазегӀан». Гьес нахъеги абуна: «Цинги дун зобалазде лъуна, лъана гьелъул жавгьар-якъуталъул купол букӀин ва ракь хӀарщул букӀин».
Imam Muslim : 238
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ عَنْ سَعِيدٍ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ لَعَلَّهُ قَالَ عَنْ مَالِكِ بْنِ صَعْصَعَةَ رَجُلٍ مِنْ قَوْمِهِ قَالَ قَالَ نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَيْنَا أَنَا عِنْدَ الْبَيْتِ بَيْنَ النَّائِمِ وَالْيَقْظَانِ إِذْ سَمِعْتُ قَائِلًا يَقُولُ أَحَدُ الثَّلَاثَةِ بَيْنَ الرَّجُلَيْنِ فَأُتِيتُ فَانْطُلِقَ بِي فَأُتِيتُ بِطَسْتٍ مِنْ ذَهَبٍ فِيهَا مِنْ مَاءِ زَمْزَمَ فَشُرِحَ صَدْرِي إِلَى كَذَا وَكَذَا قَالَ قَتَادَةُ فَقُلْتُ لِلَّذِي مَعِي مَا يَعْنِي قَالَ إِلَى أَسْفَلِ بَطْنِهِ فَاسْتُخْرِجَ قَلْبِي فَغُسِلَ بِمَاءِ زَمْزَمَ ثُمَّ أُعِيدَ مَكَانَهُ ثُمَّ حُشِيَ إِيمَانًا وَحِكْمَةً ثُمَّ أُتِيتُ بِدَابَّةٍ أَبْيَضَ يُقَالُ لَهُ الْبُرَاقُ فَوْقَ الْحِمَارِ وَدُونَ الْبَغْلِ يَقَعُ خَطْوُهُ عِنْدَ أَقْصَى طَرْفِهِ فَحُمِلْتُ عَلَيْهِ ثُمَّ انْطَلَقْنَا حَتَّى أَتَيْنَا السَّمَاءَ الدُّنْيَا فَاسْتَفْتَحَ جِبْرِيلُ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقِيلَ مَنْ هَذَا قَالَ جِبْرِيلُ قِيلَ وَمَنْ مَعَكَ قَالَ مُحَمَّدٌ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قِيلَ وَقَدْ بُعِثَ إِلَيْهِ قَالَ نَعَمْ قَالَ فَفَتَحَ لَنَا وَقَالَ مَرْحَبًا بِهِ وَلَنِعْمَ الْمَجِيءُ جَاءَ قَالَ فَأَتَيْنَا عَلَى آدَمَ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَسَاقَ الْحَدِيثَ بِقِصَّتِهِ وَذَكَرَ أَنَّهُ لَقِيَ فِي السَّمَاءِ الثَّانِيَةِ عِيسَى وَيَحْيَى عَلَيْهَا السَّلَام وَفِي الثَّالِثَةِ يُوسُفَ وَفِي الرَّابِعَةِ إِدْرِيسَ وَفِي الْخَامِسَةِ هَارُونَ صَلَوَاتُ اللَّهِ عَلَيْهِمْ قَالَ ثُمَّ انْطَلَقْنَا حَتَّى انْتَهَيْنَا إِلَى السَّمَاءِ السَّادِسَةِ فَأَتَيْتُ عَلَى مُوسَى عَلَيْهِ السَّلَام فَسَلَّمْتُ عَلَيْهِ فَقَالَ مَرْحَبًا بِالْأَخِ الصَّالِحِ وَالنَّبِيِّ الصَّالِحِ فَلَمَّا جَاوَزْتُهُ بَكَى فَنُودِيَ مَا يُبْكِيكَ قَالَ رَبِّ هَذَا غُلَامٌ بَعَثْتَهُ بَعْدِي يَدْخُلُ مِنْ أُمَّتِهِ الْجَنَّةَ أَكْثَرُ مِمَّا يَدْخُلُ مِنْ أُمَّتِي قَالَ ثُمَّ انْطَلَقْنَا حَتَّى انْتَهَيْنَا إِلَى السَّمَاءِ السَّابِعَةِ فَأَتَيْتُ عَلَى إِبْرَاهِيمَ وَقَالَ فِي الْحَدِيثِ وَحَدَّثَ نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ رَأَى أَرْبَعَةَ أَنْهَارٍ يَخْرُجُ مِنْ أَصْلِهَا نَهْرَانِ ظَاهِرَانِ وَنَهْرَانِ بَاطِنَانِ فَقُلْتُ يَا جِبْرِيلُ مَا هَذِهِ الْأَنْهَارُ قَالَ أَمَّا النَّهْرَانِ الْبَاطِنَانِ فَنَهْرَانِ فِي الْجَنَّةِ وَأَمَّا الظَّاهِرَانِ فَالنِّيلُ وَالْفُرَاتُ ثُمَّ رُفِعَ لِي الْبَيْتُ الْمَعْمُورُ فَقُلْتُ يَا جِبْرِيلُ مَا هَذَا قَالَ هَذَا الْبَيْتُ الْمَعْمُورُ يَدْخُلُهُ كُلَّ يَوْمٍ سَبْعُونَ أَلْفَ مَلَكٍ إِذَا خَرَجُوا مِنْهُ لَمْ يَعُودُوا فِيهِ آخِرُ مَا عَلَيْهِمْ ثُمَّ أُتِيتُ بِإِنَاءَيْنِ أَحَدُهُمَا خَمْرٌ وَالْآخَرُ لَبَنٌ فَعُرِضَا عَلَيَّ فَاخْتَرْتُ اللَّبَنَ فَقِيلَ أَصَبْتَ أَصَابَ اللَّهُ بِكَ أُمَّتُكَ عَلَى الْفِطْرَةِ ثُمَّ فُرِضَتْ عَلَيَّ كُلَّ يَوْمٍ خَمْسُونَ صَلَاةً ثُمَّ ذَكَرَ قِصَّتَهَا إِلَى آخِرِ الْحَدِيثِ حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا مُعَاذُ بْنُ هِشَامٍ قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ قَتَادَةَ حَدَّثَنَا أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ عَنْ مَالِكِ بْنِ صَعْصَعَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فَذَكَرَ نَحْوَهُ وَزَادَ فِيهِ فَأُتِيتُ بِطَسْتٍ مِنْ ذَهَبٍ مُمْتَلِئٍ حِكْمَةً وَإِيمَانًا فَشُقَّ مِنْ النَّحْرِ إِلَى مَرَاقِّ الْبَطْنِ فَغُسِلَ بِمَاءِ زَمْزَمَ ثُمَّ مُلِئَ حِكْمَةً وَإِيمَانًا
Бицен гьабуна [МухӀамад бин ал-Муцаннаца] бицана [Ибн Абу Адица] [СагӀидалдаса] [Къатадаялдаса] [Анас бин Малик] батила гьес абун, [Малик бин ШагӀшахӀа] жиндирго халкъалдаса цо чиясдасан, гьес абуна, Аварагас 'салам ва салам Аллагьасда абуна: Аллагьасул салам букӀа гьесда'. кьижун вугеб мехалъ, циндаго дида рагӀана лъабгоязул цоясул гьоркьов вугев чиясул гара-чӀвари. Цинги дида аскӀореги рачӀун цо бакӀалде вачана гьел. Цинги гьез босун бачӀана Замзамалъул лъим жаниб бугеб меседил гъамас. Гьелдаса хадуб дир каранда гьаниса-гьанисан къотӀана'. Къатадаца абуна: «Дица дида цадахъ вукӀарав чиясда гьикъана: «Гьес щиб абизе бокьун букӀараб?» — Гьес жаваб кьуна: «Чехьалъул гъоркьияб рахъалде щвезегӀан». Гьес халат бахъинабуна жиндирго рагӀаби: — Дир ракӀ бахъун, Замзамалъул лъеца бацӀцӀад гьабуна, цинги цебе букӀараб бакӀалда нахъе лъуна. Гьелдаса хадуб иманги гӀакълуги цӀун, дихъе бачӀана Буракъ абураб хъахӀаб рекӀараб хӀайван, гьеб букӀана гьакидасаги кӀудияб, бигьалъалдасаги гьитӀинаб. Бералда бихьулеб бакӀалде щвезегӀан гали рекъезабуна гьес, дун мугъзада вачун вукӀана. Цинги нижеца нижерго сапар байбихьана дунялалъул зобалазде щвезегӀан, гьелдаса хадуб Жибрилас нуцӀа рагьизе гьарана, цинги гьесда гьикъана щив? — Гьес жаваб кьуна: «ЖабрагӀил». Цинги гьесда нахъеги гьикъана: «Дуда цадахъ щив вугев? — Цинги Жибрилица жаваб кьуна: «МухӀамад шаллаллагьу гӀалайгьи васаллам», - ян. Цинги нахъеги гьикъана: «Гьев витӀарав чийищ? — Гьес жаваб кьуна: «У. Цинги нуцӀа цӀунулев малаикас нуцӀа рагьун абуна: «Рохел, хӀакъикъаталдаги аслияв гьобол вачӀун вуго», - ян. Цинги ниж щвана Адам аварагасухъе'. Цинги хабар бицунев чияс хӀадис цебе лъуна жиндирго хабаргун, гьес абуна Расулуллагь шаллаллагьу гӀалайгьи васаллам ГӀиса аварагасдаги ЯхӀя аварагасдаги дандчӀванилан кӀиабилеб зобалазда, лъабабилеб зобалазда Юсуп аварагасда дандчӀванилан. Цинги ункъабилеб зобалда гьев дандчӀвана Идрис авараггун. Щуабилеб зодибе щун хадув гьесда дандчӀвана Гьарун авараг. Расулуллагь шааллагьу гӀалайгьи васалламица хадуб абуна: «Цинги нижеца нижерго сапар халат бахъинабуна анлъабилеб зобалде щвезегӀан, цинги дун Муса аварагасда дандчӀвана ва гьесда салам кьуна», - ян. Гьес гьебсагӀатго жаваб кьуна: «Рохел, я ритӀухъав вац ва авараг», - ян. Дун гьесдаса ватӀалъараб мехалъ, гьес гӀоди халат бахъинабуна. Цинги гьесда гьикъана: «Щиб сабаблъун мун гӀодулев вукӀарав?» — ян жаваб кьуна гьес: «Я дир БетӀергьан! Дуца гьав гӀолилав дида хадуб витӀун вуго, амма гьесул халкъ дир халкъалдаса цӀикӀкӀун лъугьана Зобалазда» абун. Гьес нахъеги абуна: «Нижеца халат бахъинабуна нижерго сапар анкьабилеб зодибе щвезегӀан, хадуб дун Ибрагьим аварагасухъе щвана», - ян. Цинги хӀадисалда бицунев чияс абуна: «Ва аварагас саллаллагьу гӀалайгьи васаллам абуна жинда бихьанин ункъо гӀор жидерго иццаздаса къватӀибе бачӀунеб, кӀиго гӀор якъинго бихьулеб, кӀиго гӀор гьумер къанщараб. Цинги Расулуллагь саллаллагьу гӀалайгьи васаллам гьикъана: «Я Жибрил! Кинал гӀорал гьел кколел? — Жибрилица жаваб кьуна: «БичӀчӀулареб кӀиябго гӀор ккола Зобалазул гӀорал, якъинго рихьулел гӀорал ккола Нил ва Евфрат». Цинги дун Байтул Макмуралде тӀаде вачана, цинги дица гьикъана: «Я Жибрил, гьаб щиб жо кколеб? — Цинги Жибрилица жаваб кьуна: «Гьаб Байтул Макмур ккола щибаб къойил, анкькъоялда анцӀго азарго малаик жаниве лъугьунеб бакӀ. Цо нухалъ къватӀире рахъун хадуб, гьел тӀокӀал гьенире лъугьине гьечӀо, щай гурелъул гьеб букӀине бугелъул ахирисеб нухалъ гьенире лъугьине'. Цинги дихъе бачӀана кӀиго гъамас: цояб чагъир жаниб лъун, цогидаб рахь жаниб лъун. Гьеб кӀиябго дие кьуна, хадуб дица тӀаса бищана рахь. Гьединлъидал гьелъ дида абуна: «Дуца битӀараб тӀасабищи гьабуна! ТӀадегӀанав Аллагьасе бокьун буго нужги нужер къавмги фитраталъул - лъикӀлъиялъул ва лъикӀлъиялъул - хӀалалда рукӀине. Цинги дида абуна щибаб къойил къоло щуго нухалъ как базе», - ян. Цинги гьес – Хабарчияс – хӀадис лъугӀизегӀан рехсана гьеб хабар». Бицун бугищ нижеда [МухӀамад бин ал-Муцаннаца] нижеда бицун бугилан [МугӀаз бин ХӀишамица] гьес абуна, бицун бугищ нижеда [дир инсуца] [Къатадаялдаса] бицун бугищ нижеда [Анас бин Маликица] [Малик бин ШаъшагӀат] абун букӀанин Аллагьасул Аварагас саллаллагьу гӀалайгьи васаллам гӀадин гьес абуна, а... — Гьеб мехалъ дихъе бачӀана гӀакълуялъул ва иманалъул цӀураб меседил гъамас». Цинги тӀасияб карандаса гъоркьияб чехьалде щвезегӀан рагьун къотӀулаан, цинги Замзамалъул лъеца чурулаан, цинги гӀакълуялъул ва иманалъул цӀезабулаан’.
Imam Muslim : 239
حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَابْنُ بَشَّارٍ قَالَ ابْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ قَتَادَةَ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا الْعَالِيَةِ يَقُولُ حَدَّثَنِي ابْنُ عَمِّ نَبِيِّكُمْ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَعْنِي ابْنَ عَبَّاسٍ قَالَ ذَكَرَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حِينَ أُسْرِيَ بِهِ فَقَالَ مُوسَى آدَمُ طُوَالٌ كَأَنَّهُ مِنْ رِجَالِ شَنُوءَةَ وَقَالَ عِيسَى جَعْدٌ مَرْبُوعٌ وَذَكَرَ مَالِكًا خَازِنَ جَهَنَّمَ وَذَكَرَ الدَّجَّالَ
Бицен гьабуна нижеда [МухӀамад бин ал-Муцаннаца] ва [Ибн Басысярица], [Ибн Басысярица] абуна, бицана нижеда [МухӀамад бин ЖагӀфарица] бицана нижеда [Сюъбаца] [Къатадаялдаса] гьес абуна, дида рагӀана [Абу ал-ГӀалияс] абулеб, бицана нижеда дур аварагасул вас унлагьубихӀал ГӀаббас] гьес абуна: «Расулуллагь саллаллагьу гӀалайгьи васалламица бицана жиндирго Исраялъул сапаралъул хӀакъалъулъ. Гьес абуна: «Муса аварагасул букӀана хъахӀаб тӀом, гьев вукӀана СянугӀаялъул къавмалъул чи гӀадин борхатав», - ян. Хадуб гьес нахъеги абуна: «ГӀиса авараг вукӀана гьоркьохъеб борхалъиялъул, хъахӀав». Гьеб гуребги, гьес бицана жужахӀалъул ва Даджалил хъаравул Маликил хӀакъалъулъги.
Imam Muslim : 240
و حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ أَخْبَرَنَا يُونُسُ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا شَيْبَانُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَبِي الْعَالِيَةِ حَدَّثَنَا ابْنُ عَمِّ نَبِيِّكُمْ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ابْنُ عَبَّاسٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَرَرْتُ لَيْلَةَ أُسْرِيَ بِي عَلَى مُوسَى بْنِ عِمْرَانَ عَلَيْهِ السَّلَام رَجُلٌ آدَمُ طُوَالٌ جَعْدٌ كَأَنَّهُ مِنْ رِجَالِ شَنُوءَةَ وَرَأَيْتُ عِيسَى ابْنَ مَرْيَمَ مَرْبُوعَ الْخَلْقِ إِلَى الْحُمْرَةِ وَالْبَيَاضِ سَبِطَ الرَّأْسِ وَأُرِيَ مَالِكًا خَازِنَ النَّارِ وَالدَّجَّالَ فِي آيَاتٍ أَرَاهُنَّ اللَّهُ إِيَّاهُ { فَلَا تَكُنْ فِي مِرْيَةٍ مِنْ لِقَائِهِ } قَالَ كَانَ قَتَادَةُ يُفَسِّرُهَا أَنَّ نَبِيَّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَدْ لَقِيَ مُوسَى عَلَيْهِ السَّلَام
Ва нижеда бицана [ГӀабду бин ХӀумайдица] нижеда бицана [Юнус бин МухӀамадица] нижеда бицана [Саяйбан бин ГӀабдуррахӀманица] [Къатадаялдаса] [Абу ал-ГӀалияс] нижеда бицана дур Аварагасул имгӀаласул васас шаллаллагьу гӀалайгьи васаллам [Ибн ГӀаббасица абуна] гьес абуна: ун вукӀана Муса бин Имраница сордоялъ I Исраъалда гьев вукӀана борхатав, кьерхараб хъахӀаб кьералъул чи, СянухӀал тухумалъул чи гӀадин. Ва дида вихьана гьоркьохъеб черхалъул, багӀараб ва хъахӀаб, рас эркенаб ГӀиса бин Марьям, цинги гьесда дида вихьана жужахӀалъул хъаравул малаик Малик ва Аллагьас гьесда гӀицӀго бихьизабураб чанго аяталда жаниб Даджал, мун гьесда дандчӀвазе нахъе къазе гурин». Хабарчияс абуна: «Къатадаца гьеб тафсир гьабуна, унго-унголъунги Аллагьасул Авараг Мусагун дандчӀван вугин абураб магӀнаялда».