Imam Muslim (الامام مسلم) - 5362 Hadith
Hadith
Imam Muslim : 221
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا لَيْثٌ عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي سَعِيدٍ عَنْ عَطَاءِ بْنِ مِينَاءَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّهُ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَاللَّهِ لَيَنْزِلَنَّ ابْنُ مَرْيَمَ حَكَمًا عَادِلًا فَلَيَكْسِرَنَّ الصَّلِيبَ وَلَيَقْتُلَنَّ الْخِنْزِيرَ وَلَيَضَعَنَّ الْجِزْيَةَ وَلَتُتْرَكَنَّ الْقِلَاصُ فَلَا يُسْعَى عَلَيْهَا وَلَتَذْهَبَنَّ الشَّحْنَاءُ وَالتَّبَاغُضُ وَالتَّحَاسُدُ وَلَيَدْعُوَنَّ إِلَى الْمَالِ فَلَا يَقْبَلُهُ أَحَدٌ
Ба мо нақл кардааст, ки [Қутайба бин Саид] ба мо нақл кардааст, ки [Лайтс] аз [Саид бин Абу Саид] аз [Ато бин Мино] аз [Абу Ҳурайра] гуфтааст: «Расули Худо (с) фармуд: «Қасам ба Худо, Ибни Марям ҳамчун қозии одил фуруд меояд, сипас салибро мешиканад, хукро мекушад, ҷизяро аз кофирон бекор мекунад, шутури ҷавонро тарк мекунад, кӯшиш намекунад. Агар онро ба даст оред, душманӣ аз байн меравад, кинаву адовати мутақобила ва тамаъ барои гирифтани сарват - садақа - даъват карда мешавад, аммо ҳеҷ кас онро қабул намекунад».
Hadith
Imam Muslim : 222
حَدَّثَنِي حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ أَخْبَرَنِي نَافِعٌ مَوْلَى أَبِي قَتَادَةَ الْأَنْصَارِيِّ أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَيْفَ أَنْتُمْ إِذَا نَزَلَ ابْنُ مَرْيَمَ فِيكُمْ وَإِمَامُكُمْ مِنْكُمْ
Ба ман [Ҳармала бин Яҳё] ба мо [Ибни Ваҳҳоб] ба мо [Юнус] аз [Ибни Шиҳоб] нақл кардааст, ба ман [Нофи], ғуломи собиқи Абу Қатода ал-Ансорӣ, нақл кардааст, ки [Абу Ҳурайра] гуфтааст: «Расули Худо (саллаллоҳу алайҳи ва саллам) гуфт: «Агар Исо писари Марям назди шумо фуруд ояд ва пешвои шумо шавад, шумо чӣ гуна хоҳед буд?!».
Hadith
Imam Muslim : 223
و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمٍ حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنَا ابْنُ أَخِي ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عَمِّهِ قَالَ أَخْبَرَنِي نَافِعٌ مَوْلَى أَبِي قَتَادَةَ الْأَنْصَارِيِّ أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا هُرَيْرَةَ يَقُولُا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَيْفَ أَنْتُمْ إِذَا نَزَلَ ابْنُ مَرْيَمَ فِيكُمْ وَأَمَّكُمْ
Ва ба мо [Муҳаммад бин Ҳотим] ба мо [Яъқуб бин Иброҳим] ба мо [Ибни Аҳқӣ Ибни Шиҳоб] аз [амакаш] ба ман [Нофи] — яъне ғуломи собиқи Абу Қатода ал-Ансорӣ — нақл кардааст, ки ӯ [Абу Ҳурайра]-ро шунидааст, ки мегӯяд: «Паёмбари Худо саллаллоҳу алайҳи ва саллам гуфт: «Агар Исо писари Марям назди шумо биёяд ва пешвои шумо шавад, шумо чӣ гуна хоҳед буд».
Hadith
Imam Muslim : 224
و حَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنِي الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي ذِئْبٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ نَافِعٍ مَوْلَى أَبِي قَتَادَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ كَيْفَ أَنْتُمْ إِذَا نَزَلَ فِيكُمْ ابْنُ مَرْيَمَ فَأَمَّكُمْ مِنْكُمْ فَقُلْتُ لِابْنِ أَبِي ذِئْبٍ إِنَّ الْأَوْزَاعِيَّ حَدَّثَنَا عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ نَافِعٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَإِمَامُكُمْ مِنْكُمْ قَالَ ابْنُ أَبِي ذِئْبٍ تَدْرِي مَا أَمَّكُمْ مِنْكُمْ قُلْتُ تُخْبِرُنِي قَالَ فَأَمَّكُمْ بِكِتَابِ رَبِّكُمْ تَبَارَكَ وَتَعَالَى وَسُنَّةِ نَبِيِّكُمْ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Ва ба мо гуфтаанд, ки [Зуҳайр бин Ҳарб] ба ман гуфтааст, ки [ал-Валид бин Муслим] ба мо гуфтааст, ки [ибни Абу Зиъбин] аз [ибни Шиҳоб] аз [Нофи] бандаи Абу Қатода, аз [Абу Ҳурайра] гуфтааст, ки Паёмбари Худо (саллаллоҳу алайҳи ва саллам) гуфтаанд: «Агар Исо писари Марям назди шумо фуруд ояд ва пешвои шумо шавад, шумо чӣ гуна хоҳед буд». Сипас ман ба [ибни Абу Зиъб] гуфтам, ки [ал-Авзоъӣ] ба мо гуфтааст, аз [аз-Зуҳрӣ] аз [Нофи] аз [Абу Ҳурайра] гуфтааст: «Пешвои шумо аз шумост». [ибни Абу Зиъб] гуфт: «Оё медонед, ки асоси роҳнамоии шумо чист?» Ман ҷавоб додам: «Ба ман мегӯед?» Ибни Абу Зиъб гуфт: «Ӯ шуморо бар асоси китоби Худо ва суннати Паёмбари шумо (саллаллоҳу алайҳи ва саллам) роҳнамоӣ мекунад».
Hadith
Imam Muslim : 225
حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ شُجَاعٍ وَهَارُونُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ وَحَجَّاجُ بْنُ الشَّاعِرِ قَالُوا حَدَّثَنَا حَجَّاجٌ وَهُوَ ابْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ ابْنِ جُرَيْجٍ قَالَ أَخْبَرَنِي أَبُو الزُّبَيْرِ أَنَّهُ سَمِعَ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ يَقُولُا سَمِعْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَا تَزَالُ طَائِفَةٌ مِنْ أُمَّتِي يُقَاتِلُونَ عَلَى الْحَقِّ ظَاهِرِينَ إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ قَالَ فَيَنْزِلُ عِيسَى ابْنُ مَرْيَمَ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَيَقُولُ أَمِيرُهُمْ تَعَالَ صَلِّ لَنَا فَيَقُولُ لَا إِنَّ بَعْضَكُمْ عَلَى بَعْضٍ أُمَرَاءُ تَكْرِمَةَ اللَّهِ هَذِهِ الْأُمَّةَ
Ба мо [ал-Валид бин Суҷа] ва [Ҳорун бин Абдуллоҳ] нақл кардааст ва [Ҳаҷҷоҷ бин аш-Шайъир] гуфтанд, ба мо [Ҳаҷҷоҷ] - яъне Ибни Муҳаммад - аз [Ибни Ҷурайҷ] нақл кардааст, ки ӯ гуфт: «Абуаз-Зубайр ба ман хабар дод, ки ӯ [Ҷобир бин Абдуллоҳ]-ро шунидааст, ки мегӯяд: «Ман шунидам, ки Паёмбари Худо (саллаллоҳу алайҳи ва саллам) мегуфт: «Дар миёни уммати ман ҳамеша гурӯҳе аз мардуме хоҳанд буд, ки барои ҳақ мубориза мебаранд, онҳо то рӯзи қиёмат ҳамеша намоён хоҳанд буд». Боз гуфт: «Сипас Исо писари Марям фуруд омад, сипас раҳбари онҳо гуфт: «Инҷо биёед, моро ба намоз барангезед». Сипас Исо гуфт: «Не, дар асл, баъзе аз шумо ва дигарон пешво ҳастед, ки ин як навъ ситоиши Худо ба ин қавм аст».
Hadith
Imam Muslim : 226
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ وَقُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ وَعَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ قَالُوا حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ يَعْنُونَ ابْنَ جَعْفَرٍ عَنْ الْعَلَاءِ وَهُوَ ابْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا تَقُومُ السَّاعَةُ حَتَّى تَطْلُعَ الشَّمْسُ مِنْ مَغْرِبِهَا فَإِذَا طَلَعَتْ مِنْ مَغْرِبِهَا آمَنَ النَّاسُ كُلُّهُمْ أَجْمَعُونَ فَيَوْمَئِذٍ { لَا يَنْفَعُ نَفْسًا إِيمَانُهَا لَمْ تَكُنْ آمَنَتْ مِنْ قَبْلُ أَوْ كَسَبَتْ فِي إِيمَانِهَا خَيْرًا } حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَابْنُ نُمَيْرٍ وَأَبُو كُرَيْبٍ قَالُوا حَدَّثَنَا ابْنُ فُضَيْلٍ ح و حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ كِلَاهُمَا عَنْ عُمَارَةَ بْنِ الْقَعْقَاعِ عَنْ أَبِي زُرْعَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ح و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا حُسَيْنُ بْنُ عَلِيٍّ عَنْ زَائِدَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ ذَكْوَانَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْأَعْرَجِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ح و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ عَنْ هَمَّامِ بْنِ مُنَبِّهٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِثْلِ حَدِيثِ لْعَلَاءِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Онҳо ба мо [Яҳё бин Айюб] ва [Қутайба бин Саъид] нақл кардаанд ва [Алӣ бин Ҳуҷр] гуфтанд, онҳо ба мо [Исмоил бин Яънун] - яъне Ибни Ҷаъфар - аз [ал-Аъло] - яъне Ибни Абдурраҳмон - аз [падараш] аз [Абу Ҳурайра] гуфтанд: «Расули Худо (с) фармуд: «Рӯзи қиёмат то он даме, ки офтоб аз ғарб тулӯъ накунад, барпо намешавад. Вақте ки офтоб аз ғарб тулӯъ мекунад, ҳамаи инсонҳо ба Аллоҳ имон меоранд, бинобар ин дар он вақт: «Имони касе, ки қаблан имон наоварда буд ё кӯшиш накарда буд, ки дар имонаш некӣ кунад, дигар фоида надорад» - С. Анъом: 158-. Ба мо [Абу Бакр бин Абу Шайба] ва [Ибни Нумайр] гуфта шудааст ва [Абу Қурайб] гуфтанд, ки онро ба мо [Ибни Фудлайл] гуфтаанд». -дар ривояти дигар омадааст, ки- Ва ба ман гуфт, ки [Зуҳайр бин Ҳарб] ба мо [Ҷарир] ҳардуро аз [Умара бин ал-Қаъқо] аз [Абу Зуръа] аз [Абу Ҳурайра] аз Паёмбар саллаллоҳу алайҳи ва саллам нақл кардааст. -дар ривояти дигар гуфта шудааст, ки- Ва ба мо гуфт, ки [Абу Бакр бин Абу Шайба] ба мо [Ҳусайн бин Алӣ] аз [Зайда] аз [Абдуллоҳ бин Заквон] аз [Абдурраҳмон ал-Аъроҷ] аз [Абу Ҳурайра] аз Паёмбар саллаллоҳу алайҳи ва саллам нақл кардааст. -дар ривояти дигар гуфта шудааст, ки- Ва ба мо гуфт, ки [Муҳаммад бин Рофи] ба мо гуфт, ки [Абдурраззоқ] ба мо [Маъмар] аз [Ҳаммом бин Мунаббиҳ] аз [Абу Ҳурайра] аз Паёмбар саллаллоҳу алайҳи ва саллам нақл кардааст.
Hadith
Imam Muslim : 227
و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ قَالَا حَدَّثَنَا وَكِيعٌ ح و حَدَّثَنِيهِ زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ يُوسُفَ الْأَزْرَقُ جَمِيعًا عَنْ فُضَيْلِ بْنِ غَزْوَانَ ح و حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلَاءِ وَاللَّفْظُ لَهُ حَدَّثَنَا ابْنُ فُضَيْلٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي حَازِمٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثَلَاثٌ إِذَا خَرَجْنَ لَا يَنْفَعُ نَفْسًا إِيمَانُهَا لَمْ تَكُنْ آمَنَتْ مِنْ قَبْلُ أَوْ كَسَبَتْ فِي إِيمَانِهَا خَيْرًا طُلُوعُ الشَّمْسِ مِنْ مَغْرِبِهَا وَالدَّجَّالُ وَدَابَّةُ الْأَرْضِ
Ва ба мо [Абу Бакр бин Абу Шайба] ва [Зуҳайр бин Ҳарб] гуфтанд, ки ба мо [Воқӣ] нақл карданд. -дар ривояти дигар гуфта шудааст - Ва ба мо [Зуҳайр бин Ҳарб] ба мо [Исҳоқ бин Юсуф ал-Азрақ] ҳама чизро аз [Фудлайл бин Ғазвон] нақл кардааст. -дар ривояти дигар гуфта шудааст - Ва ба мо [Абу Қурайб Муҳаммад бин ал-Ало] нақл кардааст ва лафаз аз они ӯ аст, ба мо [Ибни Фудлайл] аз [падараш] аз [Абу Ҳозим] аз [Абу Ҳурайра] гуфт: «Расули Худо (с) гуфт: «Се чиз вуҷуд дорад, ки агар онҳо ошкор шаванд, ба имони касе, ки қаблан имон оварда буд ё кӯшиш мекард, ки дар имонаш некӣ кунад, фоида намерасонанд, яъне: тулӯи офтоб аз ғарб, пайдоиши Даҷҷол ва махлуқоти хазанда дар рӯи замин».
Hadith
Imam Muslim : 228
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ جَمِيعًا عَنْ ابْنِ عُلَيَّةَ قَالَ ابْنُ أَيُّوبَ حَدَّثَنَا ابْنُ عُلَيَّةَ حَدَّثَنَا يُونُسُ عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ يَزِيدَ التَّيْمِيِّ سَمِعَهُ فِيمَا أَعْلَمُ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي ذَرٍّ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ يَوْمًا أَتَدْرُونَ أَيْنَ تَذْهَبُ هَذِهِ الشَّمْسُ قَالُوا اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ إِنَّ هَذِهِ تَجْرِي حَتَّى تَنْتَهِيَ إِلَى مُسْتَقَرِّهَا تَحْتَ الْعَرْشِ فَتَخِرُّ سَاجِدَةً فَلَا تَزَالُ كَذَلِكَ حَتَّى يُقَالَ لَهَا ارْتَفِعِي ارْجِعِي مِنْ حَيْثُ جِئْتِ فَتَرْجِعُ فَتُصْبِحُ طَالِعَةً مِنْ مَطْلِعِهَا ثُمَّ تَجْرِي حَتَّى تَنْتَهِيَ إِلَى مُسْتَقَرِّهَا تَحْتَ الْعَرْشِ فَتَخِرُّ سَاجِدَةً وَلَا تَزَالُ كَذَلِكَ حَتَّى يُقَالَ لَهَا ارْتَفِعِي ارْجِعِي مِنْ حَيْثُ جِئْتِ فَتَرْجِعُ فَتُصْبِحُ طَالِعَةً مِنْ مَطْلِعِهَا ثُمَّ تَجْرِي لَا يَسْتَنْكِرُ النَّاسَ مِنْهَا شَيْئًا حَتَّى تَنْتَهِيَ إِلَى مُسْتَقَرِّهَا ذَاكَ تَحْتَ الْعَرْشِ فَيُقَالُ لَهَا ارْتَفِعِي أَصْبِحِي طَالِعَةً مِنْ مَغْرِبِكِ فَتُصْبِحُ طَالِعَةً مِنْ مَغْرِبِهَا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَتَدْرُونَ مَتَى ذَاكُمْ ذَاكَ حِينَ { لَا يَنْفَعُ نَفْسًا إِيمَانُهَا لَمْ تَكُنْ آمَنَتْ مِنْ قَبْلُ أَوْ كَسَبَتْ فِي إِيمَانِهَا خَيْرًا } و حَدَّثَنِي عَبْدُ الْحَمِيدِ بْنُ بَيَانٍ الْوَاسِطِيُّ أَخْبَرَنَا خَالِدٌ يَعْنِي ابْنَ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ يُونُسَ عَنْ إِبْرَاهِيمَ التَّيْمِيِّ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي ذَرٍّ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ يَوْمًا أَتَدْرُونَ أَيْنَ تَذْهَبُ هَذِهِ الشَّمْسُ بِمِثْلِ مَعْنَى حَدِيثِ ابْنِ عُلَيَّةَ
Ба мо [Яҳё бин Айюб] ва [Исҳоқ бин Иброҳим] ҳама чизро аз [Ибни Улайя] нақл кардааст, [Ибни Айюб] гуфтааст, ба мо [Ибни Улайя] гуфтааст, ба мо [Юнус] аз [Иброҳим бин Язид ат-Тамимӣ] гуфтааст, ки ӯ инро дар чизе шунидааст, ки аз [падараш] аз [Абу Зарр] маълум аст, ки Паёмбар (саллаллоҳу алайҳи ва саллам) рӯзе гуфт: «Оё шумо медонед, ки ин офтоб ба куҷо рафт?» Онҳо ҷавоб доданд: «Худо ва Паёмбараш беҳтар медонанд». Ӯ гуфт: «Бале, он то он даме ки дар ҷои худ дар зери Арш истод, сипас саҷда кард, то он даме ки ба ӯ гуфта шуд: «Ту боло рав ва ба ҷое, ки аз он омадаӣ, баргард». Сипас он бармегардад, то он даме ки аз ҷои баромади худ бархезад, сипас дар доираи доирае давида, мардумро водор мекунад, ки онро ҳеҷ гоҳ инкор накунанд, то он даме ки дар ҷои баромади худ, ки дар зери Арш аст, истад, сипас ба ӯ гуфта мешавад: «Бархез ва субҳ аз ғарб бархез». Пас, он аз ғарб тулӯъ мекунад. Сипас Паёмбари Худо (с) гуфт: «Оё медонед, ки вақте ин рӯй медиҳад, ин вақте рух медиҳад, ки имони шахс ба ӯ фоида намерасонад, то он даме, ки ӯ қаблан имон наоварад ё дар имонаш некӣ накунад». Ва ба мо нақл кардааст, ки [Абдулҳамид бин Баён ал-Воситӣ] ба мо [Холид] - яъне Ибни Абдуллоҳ - аз [Юнус] аз [Иброҳим ат-Таймӣ] аз [падараш] аз [Абу Зарр] хабар додааст, ки рӯзе Паёмбар (с) гуфт: «Оё медонед, ки ин офтоб ба куҷо меравад...» ҳамчун маънои ҳадиси Ибни Улайя.
Hadith
Imam Muslim : 229
و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَأَبُو كُرَيْبٍ وَاللَّفْظُ لَأَبِي كُرَيْبٍ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ إِبْرَاهِيمَ التَّيْمِيِّ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي ذَرٍّ قَالَ دَخَلْتُ الْمَسْجِدَ وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ جَالِسٌ فَلَمَّا غَابَتْ الشَّمْسُ قَالَ يَا أَبَا ذَرٍّ هَلْ تَدْرِي أَيْنَ تَذْهَبُ هَذِهِ قَالَ قُلْتُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ فَإِنَّهَا تَذْهَبُ فَتَسْتَأْذِنُ فِي السُّجُودِ فَيُؤْذَنُ لَهَا وَكَأَنَّهَا قَدْ قِيلَ لَهَا ارْجِعِي مِنْ حَيْثُ جِئْتِ فَتَطْلُعُ مِنْ مَغْرِبِهَا قَالَ ثُمَّ قَرَأَ فِي قِرَاءَةِ عَبْدِ اللَّهِ وَذَلِكَ مُسْتَقَرٌّ لَهَا
Ва ба мо [Абу Бакр бин Абу Шайба] ва [Абу Қурайб] гуфта шудааст ва лафаҷ ба Абу Қурайб тааллуқ дорад, ҳардуи онҳо гуфтанд, ки ба мо [Абу Муовия] ба мо [ал-Аъмасӣ] аз [Иброҳим ат-Таймӣ] аз [падараш] аз [Абу Зар] гуфт: «Вақте ки ман ба масҷид даромадам, Паёмбар саллаллоҳу алайҳи ва саллам нишаста буданд, сипас вақте ки офтоб ғуруб кард, гуфт: «Эй Абу Зар, оё медонӣ, ки ин офтоб куҷо рафтааст?» Абу Зар ҷавоб дод: «Худо ва Паёмбараш беҳтар медонанд». Ӯ гуфт: «Ӯ рафт, сипас иҷозати саҷда пурсид ва ба ӯ иҷозати саҷда дода шуд, гӯё ба ӯ гуфта шуда бошад: «Аз роҳе, ки омадаӣ, баргард». Сипас он аз ғарб тулӯъ кард». Ровӣ гуфт: «Сипас ӯ ҳамон тавре ки Абдуллоҳ хонда буд, хонд: «Ва ин ҷои офтоб аст».
Hadith
Imam Muslim : 230
حَدَّثَنَا أَبُو سَعِيدٍ الْأَشَجُّ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ قَالَ إِسْحَقُ أَخْبَرَنَا وَقَالَ الْأَشَجُّ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ إِبْرَاهِيمَ التَّيْمِيِّ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي ذَرٍّ قَالَ سَأَلْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ قَوْلِ اللَّهِ تَعَالَى { وَالشَّمْسُ تَجْرِي لِمُسْتَقَرٍّ لَهَا } قَالَ مُسْتَقَرُّهَا تَحْتَ الْعَرْشِ
Ба мо [Абу Саъид ал-Осиёҷ] ва [Исҳоқ бин Иброҳим] нақл кардааст, гуфт Исҳоқ, ба мо нақл кардааст, дар ҳоле ки ал-Осиёҷ гуфтааст, ба мо [Воқӣ] ба мо [ал-Оъмасӣ] аз [Иброҳим ат-Таймӣ] аз [падараш] аз [Абу Зар] гуфт: «Ман аз Паёмбари Худо дар бораи каломи Аллоҳ пурсидам: «-Офтоб дар атрофи меҳвари худ давр мезанад-» -Сураи Юнус: 38- Пас ӯ гуфт: «Ҷойгоҳи ӯ дар зери Арш аст».
Hadith
Imam Muslim : 231
حَدَّثَنِي أَبُو الطَّاهِرِ أَحْمَدُ بْنُ عَمْرِو بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرِو بْنِ سَرْحٍ أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ قَالَ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ حَدَّثَنِي عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ أَنَّ عَائِشَةَ زَوْجَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَخْبَرَتْهُ أَنَّهَا قَالَتْ كَانَ أَوَّلُ مَا بُدِئَ بِهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ الْوَحْيِ الرُّؤْيَا الصَّادِقَةَ فِي النَّوْمِ فَكَانَ لَا يَرَى رُؤْيَا إِلَّا جَاءَتْ مِثْلَ فَلَقِ الصُّبْحِ ثُمَّ حُبِّبَ إِلَيْهِ الْخَلَاءُ فَكَانَ يَخْلُو بِغَارِ حِرَاءٍ يَتَحَنَّثُ فِيهِ وَهُوَ التَّعَبُّدُ اللَّيَالِيَ أُوْلَاتِ الْعَدَدِ قَبْلَ أَنْ يَرْجِعَ إِلَى أَهْلِهِ وَيَتَزَوَّدُ لِذَلِكَ ثُمَّ يَرْجِعُ إِلَى خَدِيجَةَ فَيَتَزَوَّدُ لِمِثْلِهَا حَتَّى فَجِئَهُ الْحَقُّ وَهُوَ فِي غَارِ حِرَاءٍ فَجَاءَهُ الْمَلَكُ فَقَالَ اقْرَأْ قَالَ مَا أَنَا بِقَارِئٍ قَالَ فَأَخَذَنِي فَغَطَّنِي حَتَّى بَلَغَ مِنِّي الْجَهْدَ ثُمَّ أَرْسَلَنِي فَقَالَ اقْرَأْ قَالَ قُلْتُ مَا أَنَا بِقَارِئٍ قَالَ فَأَخَذَنِي فَغَطَّنِي الثَّانِيَةَ حَتَّى بَلَغَ مِنِّي الْجَهْدَ ثُمَّ أَرْسَلَنِي فَقَالَ أَقْرَأْ فَقُلْتُ مَا أَنَا بِقَارِئٍ فَأَخَذَنِي فَغَطَّنِي الثَّالِثَةَ حَتَّى بَلَغَ مِنِّي الْجَهْدَ ثُمَّ أَرْسَلَنِي فَقَالَ { اقْرَأْ بِاسْمِ رَبِّكَ الَّذِي خَلَقَ خَلَقَ الْإِنْسَانَ مِنْ عَلَقٍ اقْرَأْ وَرَبُّكَ الْأَكْرَمُ الَّذِي عَلَّمَ بِالْقَلَمِ عَلَّمَ الْإِنْسَانَ مَا لَمْ يَعْلَمْ } فَرَجَعَ بِهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَرْجُفُ بَوَادِرُهُ حَتَّى دَخَلَ عَلَى خَدِيجَةَ فَقَالَ زَمِّلُونِي زَمِّلُونِي فَزَمَّلُوهُ حَتَّى ذَهَبَ عَنْهُ الرَّوْعُ ثُمَّ قَالَ لِخَدِيجَةَ أَيْ خَدِيجَةُ مَا لِي وَأَخْبَرَهَا الْخَبَرَ قَالَ لَقَدْ خَشِيتُ عَلَى نَفْسِي قَالَتْ لَهُ خَدِيجَةُ كَلَّا أَبْشِرْ فَوَاللَّهِ لَا يُخْزِيكَ اللَّهُ أَبَدًا وَاللَّهِ إِنَّكَ لَتَصِلُ الرَّحِمَ وَتَصْدُقُ الْحَدِيثَ وَتَحْمِلُ الْكَلَّ وَتَكْسِبُ الْمَعْدُومَ وَتَقْرِي الضَّيْفَ وَتُعِينُ عَلَى نَوَائِبِ الْحَقِّ فَانْطَلَقَتْ بِهِ خَدِيجَةُ حَتَّى أَتَتْ بِهِ وَرَقَةَ بْنَ نَوْفَلِ بْنِ أَسَدِ بْنِ عَبْدِ الْعُزَّى وَهُوَ ابْنُ عَمِّ خَدِيجَةَ أَخِي أَبِيهَا وَكَانَ امْرَأً تَنَصَّرَ فِي الْجَاهِلِيَّةِ وَكَانَ يَكْتُبُ الْكِتَابَ الْعَرَبِيَّ وَيَكْتُبُ مِنْ الْإِنْجِيلِ بِالْعَرَبِيَّةِ مَا شَاءَ اللَّهُ أَنْ يَكْتُبَ وَكَانَ شَيْخًا كَبِيرًا قَدْ عَمِيَ فَقَالَتْ لَهُ خَدِيجَةُ أَيْ عَمِّ اسْمَعْ مِنْ ابْنِ أَخِيكَ قَالَ وَرَقَةُ بْنُ نَوْفَلٍ يَا ابْنَ أَخِي مَاذَا تَرَى فَأَخْبَرَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَبَرَ مَا رَآهُ فَقَالَ لَهُ وَرَقَةُ هَذَا النَّامُوسُ الَّذِي أُنْزِلَ عَلَى مُوسَى صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا لَيْتَنِي فِيهَا جَذَعًا يَا لَيْتَنِي أَكُونُ حَيًّا حِينَ يُخْرِجُكَ قَوْمُكَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَوَ مُخْرِجِيَّ هُمْ قَالَ وَرَقَةُ نَعَمْ لَمْ يَأْتِ رَجُلٌ قَطُّ بِمَا جِئْتَ بِهِ إِلَّا عُودِيَ وَإِنْ يُدْرِكْنِي يَوْمُكَ أَنْصُرْكَ نَصْرًا مُؤَزَّرًا و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ قَالَ قَالَ الزُّهْرِيُّ وَأَخْبَرَنِي عُرْوَةُ عَنْ عَائِشَةَ أَنَّهَا قَالَتْ أَوَّلُ مَا بُدِئَ بِهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ الْوَحْيِ وَسَاقَ الْحَدِيثَ بِمِثْلِ حَدِيثِ يُونُسَ غَيْرَ أَنَّهُ قَالَ فَوَاللَّهِ لَا يُحْزِنُكَ اللَّهُ أَبَدًا وَقَالَ قَالَتْ خَدِيجَةُ أَيْ ابْنَ عَمِّ اسْمَعْ مِنْ ابْنِ أَخِيكَ و حَدَّثَنِي عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ شُعَيْبِ بْنِ اللَّيْثِ قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ جَدِّي قَالَ حَدَّثَنِي عُقَيْلُ بْنُ خَالِدٍ قَالَ ابْنُ شِهَابٍ سَمِعْتُ عُرْوَةَ بْنَ الزُّبَيْرِ يَقُولُ قَالَتْ عَائِشَةُ زَوْجُ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَرَجَعَ إِلَى خَدِيجَةَ يَرْجُفُ فُؤَادُهُ وَاقْتَصَّ الْحَدِيثَ بِمِثْلِ حَدِيثِ يُونُسَ وَمَعْمَرٍ وَلَمْ يَذْكُرْ أَوَّلَ حَدِيثِهِمَا مِنْ قَوْلِهِ أَوَّلُ مَا بُدِئَ بِهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ الْوَحْيِ الرُّؤْيَا الصَّادِقَةُ وَتَابَعَ يُونُسَ عَلَى قَوْلِهِ فَوَاللَّهِ لَا يَخْزِيكَ اللَّهُ أَبَدًا وَذَكَرَ قَوْلَ خَدِيجَةَ أَيْ ابْنَ عَمِّ اسْمَعْ مِنْ ابْنِ أَخِيكَ
Ба мо [Абӯт-Тоҳир, Аҳмад бин Амр бин Абдуллоҳ бин Амр бин Сарҳ] ба мо [Ибни Ваҳб] гуфт, ба ман [Юнус] аз [Ибни Шиҳоб] гуфт, ба мо [Урва бин аз-Зубайр] гуфт, ки [Оиша] ҳамсари Паёмбар саллаллоҳу алайҳи ва саллам ба ӯ гуфтааст, ки ӯ гуфт: «Ваҳйи Паёмбари Худо саллаллоҳу алайҳи ва саллам, аввалин чизе, ки рӯй дод, дар шакли хоби ҳақиқӣ дар хобаш буд. Ӯ ин хобро наёфт, аммо мисли хомӯшии субҳ буд, сипас танҳо буданро дӯст медошт. Ӯ одатан ба ғори Ҳиро паноҳ мебурд. Дар он ҷо чанд шабро ибодати Аллоҳро пеш аз бозгашт ба хона мегузаронд. Барои ин мақсад, ӯ чанд лавозимот овард. -Пас аз чанд рӯз дар он ҷо - ӯ назди Хадиҷа баргашт ва барои чанд шаб лавозимот гирифт. Ин вазъият идома ёфт, то он даме ки вақте ки дар ғори Ҳиро буд, ваҳй ба ӯ дода шуд. Ин ваҳйро фаришта Ҷабраил расонидааст, ки гуфт: «Эй Муҳаммад, бихон!» Ӯ гуфт: «Ман дар хондан хуб нестам». Паёмбар гуфт: «Сипас фаришта маро гирифт ва сахт ба оғӯш гирифт, вақте ки ман хаста шудам, маро раҳо кард. Сипас гуфт: «Бихон, эй Муҳаммад!» Ӯ гуфт: «Сипас ман ҷавоб додам: «Ман хонда наметавонам». Ӯ идома дод: «Сипас Ҷабраил маро гирифт ва бори дигар сахт ба оғӯш гирифт, то он даме ки ман хаста шудам, бори дигар раҳо кард. Сипас гуфт: «Бихон, эй Муҳаммад!» Ӯ гуфт: «Сипас ман ҷавоб додам: «Ман дар хондан хуб нестам». Ӯ идома дод: «Ҷабраил маро бори дигар гирифт ва сахт ба оғӯш гирифт, то вақте ки ман хаста шудам, маро раҳо кард». Сипас суханони Аллоҳро хонд: «Эй Муҳаммад, ба номи Парвардигорат, ки ҳамаи махлуқотро офаридааст, бихон. Ӯ инсонро аз лахтаи хун офарид, онро бихон ва Парвардигори ту, меҳрубон аст, ки ба инсон тавассути қалам таълим медиҳад. Ӯ ба инсон чизҳои номаълумро таълим дод-» -С. Алъақ: 1-5-. Баъд аз ин ҳодиса, ӯ бо тарс ба хона рафт, то он даме ки бо Хадиҷа вохӯрд ва гуфт: «Маро пӯшонед! Маро пӯшонед». Сипас Хадиҷа ба ӯ кӯрпае дод, то эҳсоси тарс аз ӯ нопадид шавад. Сипас ба Хадиҷа гуфт: «Эй Хадиҷа! Ба ман чӣ шудааст?» Ӯ инчунин тамоми воқеаҳои рӯйдодаро нақл кард. Боз гуфт: «Ман дар бораи худам хеле нигарон ҳастам». Хадиҷа ӯро тасаллӣ доданро идома дод ва гуфт: «Ин тавр нашав, рӯҳафтода шав! Қасам ба Худо, Худо туро ҳаргиз хор намекунад. Ба хотири Худо! Дар ҳақиқат, ту риштаҳои бародарӣ бастаӣ, ростқавлона сухан гуфтаӣ, бори дигаронро бардоштаӣ, дӯст медорӣ, ки барои чизе, ки набуд, кӯшиш кунӣ, меҳмононро қабул мекунӣ ва ҳамеша аз далелҳои ҳақиқат дифоъ мекунӣ». Хадиҷа фавран ба мулоқот бо Варақа бин Науфал бин Асад бин Абдул Уззо, писари амаки Хадиҷа рафт. Ӯ дар давраи ҷоҳилият масеҳӣ буд. Ӯ ба навиштан бо алифбои арабӣ майл дошт ва қисми зиёди Китоби Муқаддасро бо алифбои арабӣ менавишт. Дар он вақт ӯ пир ва нобино шуда буд. Хадиҷа ба ӯ гуфт: «Амак! — Амак лақабе аст, ки арабҳо барои хешовандон ва ғайра истифода мебаранд, зеро онҳо ба онҳо аз рӯи калонсолӣ эҳтиром мегузоранд — Ба қиссаи писари бародарат гӯш кун». Варақа бин Навфал гуфт: «Эй писари бародарам! Чӣ шуд?» Сипас Расулуллоҳ (саллаллоҳу алайҳи ва саллам) ҳамаи воқеаҳоеро, ки аз сар гузаронидааст, нақл кард. Варақа ин ҳодисаро шунида гуфт: «Ин қонунест, ки ба пайғамбар Мусо (алайҳиссалом) нозил шудааст. Беҳтар мебуд, ки ман дар замони эҳёи ту ҳамчун пайғамбар ҳанӯз ҷавон мебудам. Ҳамчунин, хуб мебуд, ки вақте ки туро қавми ту ронда буданд, зинда мебудам». Сипас Расулуллоҳ (саллаллоҳу алайҳи ва саллам) таъкид карданд: «Оё онҳо маро ронда мекунанд?» Варақа ҷавоб дод: «Бале, ҳар пайғамбаре, ки бармехезад, мисли ту вазифаеро ба дӯш намегирад, балки бешубҳа аз онҳо нафрат хоҳад дошт». Агар ман дар замони шумо зинда мебудам, ман шуморо дастгирӣ ва аз шумо дифоъ мекардам." Ва ба мо [Муҳаммад бин Рофи] ба мо [Абдурраззоқ] ба мо [Маъмар] гуфт, гуфт [аз-Зуҳрӣ] гуфт, ва ба мо [Урва] аз [Оиша] гуфт, ки вай гуфт: "Ваҳйи Расулуллоҳ саллаллоҳу алайҳи ва саллам аввалин чизе, ки рӯй дод, ин буд сипас ӯ ҳадисе мисли ҳадиси Юнусро нақл кард, танҳо гуфт: "Қасам ба Худо, Худо шуморо абадан ғамгин намекунад." Ва гуфт: "Хадиҷа гуфт: "Эй амакам, ба писари бародаратон гӯш диҳед." Ва ӯ ба мо [Абдулмалик бин Шуъайб бин ал-Лайтс] гуфт, гуфт ӯ ба мо [падарам] аз [бобоям] гуфт, гуфт ӯ ба мо [Уқайл бин Холид] гуфт, гуфт [Ибни Шиҳоб] шунидам, ки [Урва бин аз-Зубайр] мегӯяд: "Оиша] зани Паёмбар саллаллоҳу алайҳи ва саллам гуфт: "Сипас ӯ ба назди ман баргашт." "Хадиҷа дар ҳолати тарс аст", сипас ҳадисҳоеро ба монанди ҳадиси Юнус ва Маъмар нақл мекунад. Танҳо ӯ оғози ҳадиси дуюмро зикр накардааст: "Аввалин ваҳйи Паёмбар саллаллоҳу алайҳи ва саллам, ки рӯй дод, хоби ҳақиқӣ буд". Ва ӯ аз суханони Юнус пайравӣ кард: "Қасам ба Худо, Худо туро то абад хор нахоҳад кард". Сипас ӯ суханони Хадиҷаро зикр кард: "Эй амакам, ба писари бародарат гӯш кун".
Hadith
Imam Muslim : 232
و حَدَّثَنِي أَبُو الطَّاهِرِ أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ قَالَ حَدَّثَنِي يُونُسُ قَالَ قَالَ ابْنُ شِهَابٍ أَخْبَرَنِي أَبُو سَلَمَةَ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ أَنَّ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ الْأَنْصَارِيَّ وَكَانَ مِنْ أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يُحَدِّثُ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ يُحَدِّثُ عَنْ فَتْرَةِ الْوَحْيِ قَالَ فِي حَدِيثِهِ فَبَيْنَا أَنَا أَمْشِي سَمِعْتُ صَوْتًا مِنْ السَّمَاءِ فَرَفَعْتُ رَأْسِي فَإِذَا الْمَلَكُ الَّذِي جَاءَنِي بِحِرَاءٍ جَالِسًا عَلَى كُرْسِيٍّ بَيْنَ السَّمَاءِ وَالْأَرْضِ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَجُئِثْتُ مِنْهُ فَرَقًا فَرَجَعْتُ فَقُلْتُ زَمِّلُونِي زَمِّلُونِي فَدَثَّرُونِي فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَبَارَكَ وَتَعَالَى { يَا أَيُّهَا الْمُدَّثِّرُ قُمْ فَأَنْذِرْ وَرَبَّكَ فَكَبِّرْ وَثِيَابَكَ فَطَهِّرْ وَالرُّجْزَ فَاهْجُرْ } وَهِيَ الْأَوْثَانُ قَالَ ثُمَّ تَتَابَعَ الْوَحْيُ و حَدَّثَنِي عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ شُعَيْبِ بْنِ اللَّيْثِ قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ جَدِّي قَالَ حَدَّثَنِي عُقَيْلُ بْنُ خَالِدٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا سَلَمَةَ بْنَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ يَقُولُ أَخْبَرَنِي جَابِرُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ أَنَّهُ سَمِعَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ ثُمَّ فَتَرَ الْوَحْيُ عَنِّي فَتْرَةً فَبَيْنَا أَنَا أَمْشِي ثُمَّ ذَكَرَ مِثْلَ حَدِيثِ يُونُسَ غَيْرَ أَنَّهُ قَالَ فَجُئِثْتُ مِنْهُ فَرَقًا حَتَّى هَوَيْتُ إِلَى الْأَرْضِ قَالَ و قَالَ أَبُو سَلَمَةَ وَالرُّجْزُ الْأَوْثَانُ قَالَ ثُمَّ حَمِيَ الْوَحْيُ بَعْدُ وَتَتَابَعَ و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ بِهَذَا الْإِسْنَادِ نَحْوَ حَدِيثِ يُونُسَ وَقَالَ فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَبَارَكَ وَتَعَالَى { يَا أَيُّهَا الْمُدَّثِّرُ إِلَى قَوْلِهِ وَالرُّجْزَ فَاهْجُرْ } قَبْلَ أَنْ تُفْرَضَ الصَّلَاةُ وَهِيَ الْأَوْثَانُ وَقَالَ فَجُئِثْتُ مِنْهُ كَمَا قَالَ عُقَيْلٌ
Ва ба мо хабар додааст [Абу Тоҳир] ба мо хабар додааст [Ибни Ваҳҳоб] гуфт, ба мо хабар додааст [Юнус] гуфт, ба мо хабар додааст [Ибни Шиҳоб] гуфт, ба мо хабар додааст [Абу Салама бин Абдурраҳмон] ки [Ҷобир бин Абдуллоҳ ал-Ансорӣ] - ва ӯ яке аз ёрони Паёмбар саллаллоҳу алайҳи ва саллам буд - ӯ ҳадисеро нақл кардааст, ӯ гуфтааст: "Расули Худо саллаллоҳу алайҳи ва саллам дар бораи даврае, ки ваҳй қатъ шуд, нақл кардааст. Ӯ гуфт: "Ҳангоми роҳ рафтан, ногаҳон садоеро аз осмон шунидам. Сарамро боло кардам, маълум шуд, ки фариштае, ки дар ғори Ҳиро назди ман омада буд, рӯи курсие нишаста буд, ки байни осмон ва замин шино мекард. Сипас Паёмбар саллаллоҳу алайҳи ва саллам боз гуфт: "Ман аз тарси ӯ ларзидам." Сипас ба хона рафтам ва гуфтам: "Маро пӯшонед! Маро пӯшонед!" Сипас ӯ маро пӯшонд, ки дар он вақт Аллоҳ ояти зеринро нозил кард: "Эй пӯшонидашуда!" Бедор шавед ва огоҳӣ диҳед ва Парвардигоратонро тасбеҳ гӯед ва либосҳои худро пок кунед ва аз ҳар бадӣ дурӣ ҷӯед, - -Сураҳои Мудассир: 1-5-, ки маънояш ин бутҳост, пас аз онҳо дурӣ ҷӯед. Баъд аз он ваҳйҳо пайваста нозил мешуданд. Ва ба мо [Абдулмалик бин Суъаиб бин ал-Лайтс] нақл кардааст, гуфт ӯ, ба мо [падарам] аз [бобоям] нақл кардааст, гуфт ӯ, ба мо [Уқайл бин Холид] аз [Ибни Шиҳоб] гуфтааст, ман шунидам, ки [Абу Салама бин Абдурраҳмон] мегӯяд, ба мо [Ҷобир бин Абдуллоҳ] гуфтааст, ки аз Расули Худо (с) шунидааст, ки мегӯяд: "Сипас ваҳй муддате аз ман қатъ шуд, бинобар ин ман роҳ мерафтам", сипас чизеро ба монанди ҳадиси Юнус зикр кард, танҳо гуфт: "Сипас ман аз он ки боиси ба замин афтам, тарсидам". Ӯ гуфт: "Дар ҳамин ҳол, Абу Салама гуфт: "Ва он чизе, ки дар назар дошта шудааст, бутҳост". Ӯ гуфт: «Сипас ваҳйҳои зиёде нозил шуданд ва идома ёфтанд». Ва ба ман гуфт [Муҳаммад бин Рофи] ба мо гуфт [Абдурраззоқ] ба мо [Маъмар] аз [аз-Зуҳрӣ] бо ин санад ба монанди ҳадиси Юнус гуфт, ки гуфт: «Сипас Аллоҳ ояти зеринро нозил кард: «Эй касе, ки пӯшида аст! Бедор шав ва огоҳӣ деҳ ва Парвардигоратро тасбеҳ гӯй ва либосатро пок кун ва аз ҳар бадӣ дурӣ ҷӯй» - оятҳо. Ал-Мудассир: 1-5-. Пеш аз он ки намоз воҷиб шавад, маънояш дурӣ ҷӯстан аз бутҳост. Ва гуфт: «Пас ман аз он тарсидам», чунон ки Уқайл гуфтааст.
Hadith
Imam Muslim : 233
و حَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ حَدَّثَنَا الْأَوْزَاعِيُّ قَالَ سَمِعْتُ يَحْيَى يَقُولُ سَأَلْتُ أَبَا سَلَمَةَ أَيُّ الْقُرْآنِ أُنْزِلَ قَبْلُ قَالَ { يَا أَيُّهَا الْمُدَّثِّرُ } فَقُلْتُ أَوْ اقْرَأْ فَقَالَ سَأَلْتُ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ أَيُّ الْقُرْآنِ أُنْزِلَ قَبْلُ قَالَ { يَا أَيُّهَا الْمُدَّثِّرُ } فَقُلْتُ أَوْ اقْرَأْ قَالَ جَابِرٌ أُحَدِّثُكُمْ مَا حَدَّثَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ جَاوَرْتُ بِحِرَاءٍ شَهْرًا فَلَمَّا قَضَيْتُ جِوَارِي نَزَلْتُ فَاسْتَبْطَنْتُ بَطْنَ الْوَادِي فَنُودِيتُ فَنَظَرْتُ أَمَامِي وَخَلْفِي وَعَنْ يَمِينِي وَعَنْ شِمَالِي فَلَمْ أَرَ أَحَدًا ثُمَّ نُودِيتُ فَنَظَرْتُ فَلَمْ أَرَ أَحَدًا ثُمَّ نُودِيتُ فَرَفَعْتُ رَأْسِي فَإِذَا هُوَ عَلَى الْعَرْشِ فِي الْهَوَاءِ يَعْنِي جِبْرِيلَ عَلَيْهِ السَّلَام فَأَخَذَتْنِي رَجْفَةٌ شَدِيدَةٌ فَأَتَيْتُ خَدِيجَةَ فَقُلْتُ دَثِّرُونِي فَدَثَّرُونِي فَصَبُّوا عَلَيَّ مَاءً فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ { يَا أَيُّهَا الْمُدَّثِّرُ قُمْ فَأَنْذِرْ وَرَبَّكَ فَكَبِّرْ وَثِيَابَكَ فَطَهِّرْ } حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ عُمَرَ أَخْبَرَنَا عَلِيُّ بْنُ الْمُبَارَكِ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ بِهَذَا الْإِسْنَادِ وَقَالَ فَإِذَا هُوَ جَالِسٌ عَلَى عَرْشٍ بَيْنَ السَّمَاءِ وَالْأَرْضِ
Ва баъд аз он ки ба мо [Зуҳайр бин Ҳарб] ба мо [ал-Валид бин Муслим] ба мо [ал-Авзоъӣ] гуфтааст, гуфт: «Ман шунидам, ки [Яҳё] мегӯяд, ман аз [Абу Салама] пурсидам: «Кадом ояти Қуръон аввал нозил шудааст?» Сипас ӯ хонд: «Эй мардуми пӯшида-» -Сураи Мудассир-. Пас ман гуфтам: «Ё - шояд як ҳарф - иқора». Сипас ман аз [Ҷобир бин Абдуллоҳ] пурсидам: «Кадом ояти Қуръон аввал нозил шудааст?» Сипас ӯ хонд: «Эй мардуми пӯшида-» -Сураи Мудассир-. Пас ман гуфтам: «Ё - шояд як ҳарф - иқора». Ҷобир гуфт: «Ман ба шумо чизеро гуфтам, ки Расули Худо (саллаллоҳу алайҳи ва саллам) ба мо гуфта буд». Ӯ гуфт: «Ман як моҳ дар ғори Ҳиро иқтикоф кардам, вақте ки иқтикофро тамом кардам, сипас поён рафтам, ба поёни водӣ расидам, сипас маро даъват карданд. Пас ман ба пеш ва пушти худ, ба рост ва чап нигоҳ кардам, аммо касеро надидам, сипас маро боз даъват карданд, сипас нигоҳ кардам, аммо касе набуд, сипас маро даъват карданд, пас сарамро боло кардам, маълум шуд, ки ӯ дар болои Арш дар ҳаво буд, яъне Ҷабраил. Сипас ман ошуфта шудам. Сипас назди Хадиҷа рафтам ва гуфтам: «Маро пӯшон, маро пӯшон!» Пас ӯ бар ман об рехт, сипас Аллоҳ оятеро нозил кард: «Эй кафаншуда! Бедор шав ва огоҳӣ деҳ ва Парвардигоратро сипас онро ситоиш кун ва либосҳоятро сипас пок кун» - С. Ал-Мудатссир: 1-4-. Ба мо [Муҳаммад бин ал-Мусанна] ба мо [Усмон бин Умар] ба мо [Алӣ бин ал-Муборак] аз [Яҳё бин Абу Касир] бо ин иснод нақл кардааст ва гуфт: «Маълум мешавад, ки ӯ бар Арш байни осмон ва замин нишастааст».
Hadith
Imam Muslim : 234
حَدَّثَنَا شَيْبَانُ بْنُ فَرُّوخَ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ حَدَّثَنَا ثَابِتٌ الْبُنَانِيُّ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أُتِيتُ بِالْبُرَاقِ وَهُوَ دَابَّةٌ أَبْيَضُ طَوِيلٌ فَوْقَ الْحِمَارِ وَدُونَ الْبَغْلِ يَضَعُ حَافِرَهُ عِنْدَ مُنْتَهَى طَرْفِهِ قَالَ فَرَكِبْتُهُ حَتَّى أَتَيْتُ بَيْتَ الْمَقْدِسِ قَالَ فَرَبَطْتُهُ بِالْحَلْقَةِ الَّتِي يَرْبِطُ بِهِ الْأَنْبِيَاءُ قَالَ ثُمَّ دَخَلْتُ الْمَسْجِدَ فَصَلَّيْتُ فِيهِ رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ خَرَجْتُ فَجَاءَنِي جِبْرِيلُ عَلَيْهِ السَّلَام بِإِنَاءٍ مِنْ خَمْرٍ وَإِنَاءٍ مِنْ لَبَنٍ فَاخْتَرْتُ اللَّبَنَ فَقَالَ جِبْرِيلُ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اخْتَرْتَ الْفِطْرَةَ ثُمَّ عَرَجَ بِنَا إِلَى السَّمَاءِ فَاسْتَفْتَحَ جِبْرِيلُ فَقِيلَ مَنْ أَنْتَ قَالَ جِبْرِيلُ قِيلَ وَمَنْ مَعَكَ قَالَ مُحَمَّدٌ قِيلَ وَقَدْ بُعِثَ إِلَيْهِ قَالَ قَدْ بُعِثَ إِلَيْهِ فَفُتِحَ لَنَا فَإِذَا أَنَا بِآدَمَ فَرَحَّبَ بِي وَدَعَا لِي بِخَيْرٍ ثُمَّ عَرَجَ بِنَا إِلَى السَّمَاءِ الثَّانِيَةِ فَاسْتَفْتَحَ جِبْرِيلُ عَلَيْهِ السَّلَام فَقِيلَ مَنْ أَنْتَ قَالَ جِبْرِيلُ قِيلَ وَمَنْ مَعَكَ قَالَ مُحَمَّدٌ قِيلَ وَقَدْ بُعِثَ إِلَيْهِ قَالَ قَدْ بُعِثَ إِلَيْهِ فَفُتِحَ لَنَا فَإِذَا أَنَا بِابْنَيْ الْخَالَةِ عِيسَى ابْنِ مَرْيَمَ وَيَحْيَى بْنِ زَكَرِيَّاءَ صَلَوَاتُ اللَّهِ عَلَيْهِمَا فَرَحَّبَا وَدَعَوَا لِي بِخَيْرٍ ثُمَّ عَرَجَ بِي إِلَى السَّمَاءِ الثَّالِثَةِ فَاسْتَفْتَحَ جِبْرِيلُ فَقِيلَ مَنْ أَنْتَ قَالَ جِبْرِيلُ قِيلَ وَمَنْ مَعَكَ قَالَ مُحَمَّدٌ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قِيلَ وَقَدْ بُعِثَ إِلَيْهِ قَالَ قَدْ بُعِثَ إِلَيْهِ فَفُتِحَ لَنَا فَإِذَا أَنَا بِيُوسُفَ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا هُوَ قَدْ أُعْطِيَ شَطْرَ الْحُسْنِ فَرَحَّبَ وَدَعَا لِي بِخَيْرٍ ثُمَّ عَرَجَ بِنَا إِلَى السَّمَاءِ الرَّابِعَةِ فَاسْتَفْتَحَ جِبْرِيلُ عَلَيْهِ السَّلَام قِيلَ مَنْ هَذَا قَالَ جِبْرِيلُ قِيلَ وَمَنْ مَعَكَ قَالَ مُحَمَّدٌ قَالَ وَقَدْ بُعِثَ إِلَيْهِ قَالَ قَدْ بُعِثَ إِلَيْهِ فَفُتِحَ لَنَا فَإِذَا أَنَا بِإِدْرِيسَ فَرَحَّبَ وَدَعَا لِي بِخَيْرٍ قَالَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ { وَرَفَعْنَاهُ مَكَانًا عَلِيًّا } ثُمَّ عَرَجَ بِنَا إِلَى السَّمَاءِ الْخَامِسَةِ فَاسْتَفْتَحَ جِبْرِيلُ قِيلَ مَنْ هَذَا قَالَ جِبْرِيلُ قِيلَ وَمَنْ مَعَكَ قَالَ مُحَمَّدٌ قِيلَ وَقَدْ بُعِثَ إِلَيْهِ قَالَ قَدْ بُعِثَ إِلَيْهِ فَفُتِحَ لَنَا فَإِذَا أَنَا بِهَارُونَ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَرَحَّبَ وَدَعَا لِي بِخَيْرٍ ثُمَّ عَرَجَ بِنَا إِلَى السَّمَاءِ السَّادِسَةِ فَاسْتَفْتَحَ جِبْرِيلُ عَلَيْهِ السَّلَام قِيلَ مَنْ هَذَا قَالَ جِبْرِيلُ قِيلَ وَمَنْ مَعَكَ قَالَ مُحَمَّدٌ قِيلَ وَقَدْ بُعِثَ إِلَيْهِ قَالَ قَدْ بُعِثَ إِلَيْهِ فَفُتِحَ لَنَا فَإِذَا أَنَا بِمُوسَى صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَرَحَّبَ وَدَعَا لِي بِخَيْرٍ ثُمَّ عَرَجَ إِلَى السَّمَاءِ السَّابِعَةِ فَاسْتَفْتَحَ جِبْرِيلُ فَقِيلَ مَنْ هَذَا قَالَ جِبْرِيلُ قِيلَ وَمَنْ مَعَكَ قَالَ مُحَمَّدٌ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قِيلَ وَقَدْ بُعِثَ إِلَيْهِ قَالَ قَدْ بُعِثَ إِلَيْهِ فَفُتِحَ لَنَا فَإِذَا أَنَا بِإِبْرَاهِيمَ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُسْنِدًا ظَهْرَهُ إِلَى الْبَيْتِ الْمَعْمُورِ وَإِذَا هُوَ يَدْخُلُهُ كُلَّ يَوْمٍ سَبْعُونَ أَلْفَ مَلَكٍ لَا يَعُودُونَ إِلَيْهِ ثُمَّ ذَهَبَ بِي إِلَى السِّدْرَةِ الْمُنْتَهَى وَإِذَا وَرَقُهَا كَآذَانِ الْفِيَلَةِ وَإِذَا ثَمَرُهَا كَالْقِلَالِ قَالَ فَلَمَّا غَشِيَهَا مِنْ أَمْرِ اللَّهِ مَا غَشِيَ تَغَيَّرَتْ فَمَا أَحَدٌ مِنْ خَلْقِ اللَّهِ يَسْتَطِيعُ أَنْ يَنْعَتَهَا مِنْ حُسْنِهَا فَأَوْحَى اللَّهُ إِلَيَّ مَا أَوْحَى فَفَرَضَ عَلَيَّ خَمْسِينَ صَلَاةً فِي كُلِّ يَوْمٍ وَلَيْلَةٍ فَنَزَلْتُ إِلَى مُوسَى صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ مَا فَرَضَ رَبُّكَ عَلَى أُمَّتِكَ قُلْتُ خَمْسِينَ صَلَاةً قَالَ ارْجِعْ إِلَى رَبِّكَ فَاسْأَلْهُ التَّخْفِيفَ فَإِنَّ أُمَّتَكَ لَا يُطِيقُونَ ذَلِكَ فَإِنِّي قَدْ بَلَوْتُ بَنِي إِسْرَائِيلَ وَخَبَرْتُهُمْ قَالَ فَرَجَعْتُ إِلَى رَبِّي فَقُلْتُ يَا رَبِّ خَفِّفْ عَلَى أُمَّتِي فَحَطَّ عَنِّي خَمْسًا فَرَجَعْتُ إِلَى مُوسَى فَقُلْتُ حَطَّ عَنِّي خَمْسًا قَالَ إِنَّ أُمَّتَكَ لَا يُطِيقُونَ ذَلِكَ فَارْجِعْ إِلَى رَبِّكَ فَاسْأَلْهُ التَّخْفِيفَ قَالَ فَلَمْ أَزَلْ أَرْجِعُ بَيْنَ رَبِّي تَبَارَكَ وَتَعَالَى وَبَيْنَ مُوسَى عَلَيْهِ السَّلَام حَتَّى قَالَ يَا مُحَمَّدُ إِنَّهُنَّ خَمْسُ صَلَوَاتٍ كُلَّ يَوْمٍ وَلَيْلَةٍ لِكُلِّ صَلَاةٍ عَشْرٌ فَذَلِكَ خَمْسُونَ صَلَاةً وَمَنْ هَمَّ بِحَسَنَةٍ فَلَمْ يَعْمَلْهَا كُتِبَتْ لَهُ حَسَنَةً فَإِنْ عَمِلَهَا كُتِبَتْ لَهُ عَشْرًا وَمَنْ هَمَّ بِسَيِّئَةٍ فَلَمْ يَعْمَلْهَا لَمْ تُكْتَبْ شَيْئًا فَإِنْ عَمِلَهَا كُتِبَتْ سَيِّئَةً وَاحِدَةً قَالَ فَنَزَلْتُ حَتَّى انْتَهَيْتُ إِلَى مُوسَى صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَخْبَرْتُهُ فَقَالَ ارْجِعْ إِلَى رَبِّكَ فَاسْأَلْهُ التَّخْفِيفَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقُلْتُ قَدْ رَجَعْتُ إِلَى رَبِّي حَتَّى اسْتَحْيَيْتُ مِنْهُ
Ба мо [Шайбон бин Фаррух] ба мо [Ҳаммад бин Салама] ба мо [Собит ал-Бунонӣ] аз [Анас бин Молик] нақл кардааст, ки Паёмбари Худо (с) фармуданд: «Бурақ маро зиёрат кард. Ин ҳайвони сафедест, ки аз хар калонтар, вале аз шохи калон хурдтар аст. Ӯ баданашро ба поён фаровард, то шиками бурақ ба нӯги он расад». Ӯ боз гуфт: «Пас ман фавран ба он савор шудам, то ба Байтул Мақдис расидам». Ӯ боз гуфт: «Сипас онро ба сутуни масҷид бастам, чунон ки пайғамбарон мекарданд. Лаҳзае пас ман ба масҷид даромадам ва ду ракъат намоз хондам. Пас аз анҷоми намоз, ман ба берун рафтам, ногаҳон Ҷабраил бо як коса шароб ва як коса шир ба ман наздик шуд. Ва ман низ ширро интихоб кардам. Сипас Ҷабраил гуфт: «Ту фитрро интихоб кардӣ». Сипас Ҷабраил маро ба осмон бурд. Вақте ки Ҷабраил хост, ки дарро боз кунанд, аз ӯ пурсиданд: «Ту кистӣ?» Ҷабраил ҷавоб дод: «Ҷабраил». Боз пурсиданд: «Кӣ бо ту аст?» Ҷабраил ҷавоб дод: «Муҳаммад». Боз аз Ҷабраил пурсиданд: «Оё ӯ фиристода шудааст?» Ҷабраил ҷавоб дод: «Бале, ӯ фиристода шудааст». Пас, дар барои мо кушода шуд. Ногаҳон ман бо ҳазрати Одам вохӯрдам, ӯ маро истиқбол кард ва ба ман хайрхоҳӣ кард. Сипас маро ба осмони дуюм бурданд. Сипас Ҷабраил хост, ки дарро боз кунад. Боз пурсиданд: «Ту кистӣ?» Ҷабраил ҷавоб дод: «Ҷабраил». Боз аз Ҷабраил пурсиданд: «Кӣ бо ту аст?» Ҷабраил ҷавоб дод: «Муҳаммад». Боз аз Ҷабраил пурсиданд: «Оё ӯ фиристода шудааст?» Ҷабраил ҷавоб дод: «Бале, ӯ фиристода шудааст». Дар барои мо кушода шуд. Ногаҳон ман бо Исо ибни Марям ва Яҳё ибни Закариё вохӯрдам, онҳо ҳарду маро истиқбол карданд ва ба ман хайрхоҳӣ карданд. Боз маро ба осмони сеюм бурданд. Ҷабраил низ хост, ки дарро боз кунад. Сипас пурсид: «Ту кистӣ?» Ҷабраил ҷавоб дод: «Ҷабраил». Боз аз Ҷабраил пурсиданд: «Кӣ бо ту аст?» Ҷабраил ҷавоб дод: «Муҳаммад». Боз аз Ҷабраил пурсиданд: «Оё ӯ фиристода шудааст?» Ҷабраил ҷавоб дод: «Бале, ӯ фиристода шудааст». Дар ба рӯи мо кушода шуд. Ногаҳон ман бо паёмбар Юсуф алайҳиссалом вохӯрдам, маълум шуд, ки ӯ мақоми хеле баланде доштааст. Ӯ маро истиқбол карданро идома дод ва ба ман хайрхоҳӣ кард. Маро боз ба осмони чорум бурданд. Ҷабраил низ хост, ки дарро боз кунад. Садое боз пурсид: «Ту кистӣ?» Ҷабраил ҷавоб дод: «Ҷабраил». Боз аз Ҷабраил пурсиданд: «Кӣ бо ту аст?» Ҷабраил ҷавоб дод: «Муҳаммад». Боз аз Ҷабраил пурсиданд: «Оё ӯ фиристода шудааст?» Ҷабраил ҷавоб дод: «Бале, ӯ фиристода шудааст». Дар ба рӯи мо кушода шуд. Ногаҳон ман бо паёмбар Идрис алайҳиссалом вохӯрдам, ӯ маро истиқбол карданро идома дод ва ба ман хайрхоҳӣ кард. Аллоҳ мегӯяд: «Ва мо ӯро ба макони баланде бардоштем-». Маро боз ба осмони панҷум бурданд. Сипас Ҷабраил хост, ки дарро боз кунад. Садое боз пурсид: «Ту кистӣ?» Ҷабраил ҷавоб дод: «Ҷабраил». Боз аз Ҷабраил пурсиданд: «Кӣ бо ту аст?» Ҷабраил ҷавоб дод: «Муҳаммад». Боз аз Ҷабраил пурсиданд: «Оё ӯ фиристода шудааст?» Ҷабраил ҷавоб дод: «Бале, ӯ фиристода шудааст». Дар ба рӯи мо кушода шуд. Ногаҳон ман бо паёмбар Ҳорун алайҳиссалом вохӯрдам, ӯ маро истиқбол гирифт ва барои ман дуои хайр кард. Боз маро ба осмони шашум бурданд. Сипас Ҷабраил хост, ки дарро боз кунад. Садое боз пурсид: «Ту кистӣ?» Ҷабраил ҷавоб дод: «Ҷабраил». Боз аз Ҷабраил пурсиданд: «Кӣ бо ту аст?» Ҷабраил ҷавоб дод: «Муҳаммад». Боз аз Ҷабраил пурсиданд: «Оё ӯ фиристода шудааст?» Ҷабраил ҷавоб дод: «Бале, ӯ фиристода шудааст». Дар ба рӯи мо кушода шуд. Ногаҳон ман бо ҳазрати Мусо вохӯрдам, ӯ маро истиқбол карданро давом дод ва барои ман дуои хайр кард. Маро боз ба осмони ҳафтум бурданд. Ҷабраил хост, ки онро кушояд. Садое боз пурсид: «Ту кистӣ?» Ҷабраил ба ӯ ҷавоб дод: «Ҷабраил». Боз аз Ҷабраил пурсиданд: «Кӣ бо ту аст?» Ҷабраил ҷавоб дод: «Муҳаммад». Боз аз Ҷабраил пурсиданд: «Оё ӯ фиристода шудааст?» Ҷабраил ҷавоб дод: «Бале, ӯ фиристода шудааст». Дар ба рӯи мо кушода шуд. Ногаҳон ман бо ҳазрати Иброҳим алайҳиссалом вохӯрдам, ки ӯ дар Байтул Макмур такя зада буд. Паҳнои он ҳар рӯз метавонад ҳафтод ҳазор фариштаро дар бар гирад. Пас аз рафтан, онҳо ба назди ӯ - Байтул Макмур - барнагаштанд. Сипас маро ба Сидратул Мунтаҳо бурданд. Баргҳо ба андозаи гӯшҳои фил ва меваҳо ба андозаи кӯза буданд. Ӯ гуфт: «Вақте ки бо фармони Аллоҳ ба он баромад, қайи сидра тағйир ёфт». Ҳеҷ яке аз махлуқоти Худо наметавонад зебоии онро тасвир кунад, зеро он зебост. Сипас, Худо бо талаб кардани панҷоҳ вақт дар як шабу рӯз ба ӯ ваҳй дод. Сипас ман поён рафтам ва бо паёмбар Мусо алайҳиссалом вохӯрдам, ӯ пурсид: «Парвардигорат ба қавматат чӣ гуфт?» Ӯ гуфт: «Панҷоҳ вақт намоз бихон». Паёмбар Мусо гуфт: «Ба назди Парвардигорат баргард ва аз ту ёрӣ талаб кун, зеро қавматат қодир ба анҷом додани он нестанд. Ман як бор банӣ Исроилро имтиҳон кардам ва онҳоро имтиҳон кардам». Ӯ гуфт: «Ман ба назди Худо баргаштам ва гуфтам: «Эй Худоё, ба қавми ман ёрӣ ато кун». Сипас Аллоҳ субҳонаҳу ва таъоло панҷ вақт намозро аз ӯ кам кун». Сипас ман ба назди Мусо баргаштам ва гуфтам: «Худо панҷ вақт намозро аз ман кам кард». Паёмбар Мусо гуфт: «Қавми ту қодир ба анҷом додани он нестанд. Ба назди Парвардигорат баргард ва боз ёрӣ талаб кун». Ӯ гуфт: «Ман ҳанӯз ҳам байни Парвардигорам ва паёмбар Мусо мерафтам, то он даме ки Аллоҳ гуфт: «Эй Муҳаммад! Дар асл, ман панҷ вақт дар як шабу рӯз фардукон мекунам». Ҳар як намози фарзӣ даҳ баробар зиёд карда мешавад. Пас, ин панҷоҳ намози фарзӣ аст. Ҳамчунин, ҳар кӣ қасди анҷом додани кори нек кунад, аммо онро анҷом надиҳад, бешубҳа як амали нек барои ӯ сабт мешавад. Агар ин корро кунад, даҳ амали нек барои ӯ сабт мешавад. Аз тарафи дигар, ҳар кӣ қасди анҷом додани ҷиноят кунад, аммо онро анҷом надиҳад, бешубҳа дар ҳаққи ӯ ҳеҷ чиз сабт намешавад. Пас, агар ин корро кунад, барои ӯ ҷиноят сабт мешавад. Ман поён рафтам, то ба ҳазрати Мусо расидам, сипас ба ӯ гуфтам. Ӯ боз ҳам гуфт: "Ба назди Парвардигорат баргард ва аз Ӯ ёрӣ пурс." Ман ҷавоб додам: "Ман борҳо ба назди Парвардигорам баргаштам, ки ин маро аз Ӯ шарманда кард".
Hadith
Imam Muslim : 235
حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ هَاشِمٍ الْعَبْدِيُّ حَدَّثَنَا بَهْزُ بْنُ أَسَدٍ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ الْمُغِيرَةِ حَدَّثَنَا ثَابِتٌ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أُتِيتُ فَانْطَلَقُوا بِي إِلَى زَمْزَمَ فَشُرِحَ عَنْ صَدْرِي ثُمَّ غُسِلَ بِمَاءِ زَمْزَمَ ثُمَّ أُنْزِلْتُ
Ба мо хабар додааст [Абдуллоҳ бин Ҳосим ал-Абдӣ] ба мо хабар додааст [Баҳз бин Асад] ба мо хабар додааст [Сулаймон бин ал-Муғира] ба мо хабар додааст [Собит] аз [Анас бин Молик] ӯ гуфт: «Паёмбари Худо саллаллоҳу алайҳи ва саллам гуфт: «Маро фариштагон зиёрат карданд, сипас маро ба чоҳи Замзам бурданд, сипас синаамро буриданд ва бо оби Замзам шустанд, сипас маро тарк карданд».
Hadith
Imam Muslim : 236
حَدَّثَنَا شَيْبَانُ بْنُ فَرُّوخَ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ حَدَّثَنَا ثَابِتٌ الْبُنَانِيُّ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَتَاهُ جِبْرِيلُ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ يَلْعَبُ مَعَ الْغِلْمَانِ فَأَخَذَهُ فَصَرَعَهُ فَشَقَّ عَنْ قَلْبِهِ فَاسْتَخْرَجَ الْقَلْبَ فَاسْتَخْرَجَ مِنْهُ عَلَقَةً فَقَالَ هَذَا حَظُّ الشَّيْطَانِ مِنْكَ ثُمَّ غَسَلَهُ فِي طَسْتٍ مِنْ ذَهَبٍ بِمَاءِ زَمْزَمَ ثُمَّ لَأَمَهُ ثُمَّ أَعَادَهُ فِي مَكَانِهِ وَجَاءَ الْغِلْمَانُ يَسْعَوْنَ إِلَى أُمِّهِ يَعْنِي ظِئْرَهُ فَقَالُوا إِنَّ مُحَمَّدًا قَدْ قُتِلَ فَاسْتَقْبَلُوهُ وَهُوَ مُنْتَقِعُ اللَّوْنِ قَالَ أَنَسٌ وَقَدْ كُنْتُ أَرْئِي أَثَرَ ذَلِكَ الْمِخْيَطِ فِي صَدْرِهِ حَدَّثَنَا هَارُونُ بْنُ سَعِيدٍ الْأَيْلِيُّ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ قَالَ أَخْبَرَنِي سُلَيْمَانُ وَهُوَ ابْنُ بِلَالٍ قَالَ حَدَّثَنِي شَرِيكُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي نَمِرٍ قَالَ سَمِعْتُ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ يُحَدِّثُنَا عَنْ لَيْلَةَ أُسْرِيَ بِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ مَسْجِدِ الْكَعْبَةِ أَنَّهُ جَاءَهُ ثَلَاثَةُ نَفَرٍ قَبْلَ أَنْ يُوحَى إِلَيْهِ وَهُوَ نَائِمٌ فِي الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ وَسَاقَ الْحَدِيثَ بِقِصَّتِهِ نَحْوَ حَدِيثِ ثَابِتٍ الْبُنَانِيِّ وَقَدَّمَ فِيهِ شَيْئًا وَأَخَّرَ وَزَادَ وَنَقَصَ
Ба мо гуфтаанд, ки [Шайбон бин Фаррух] ба мо гуфтааст, ки [Ҳаммад бин Салама] ба мо [Собит ал-Бунонӣ] аз [Анас бин Молик] гуфтааст, ки Паёмбари Худо (с)-ро Ҷабраил (с) дар ҳоле ки бо кӯдакон бозӣ мекард, зиёрат кард. Сипас фаришта ӯро гирифта, хобонд ва дилашро пора кард, дилро берун овард ва аз он лахтаи хунро берун овард ва гуфт: «Ин қисмате аз шайтон аз ту аст, пас онро дар зарфи тиллоӣ бо оби Замзам бишӯед», сипас фаришта онро дӯхт ва ба ҷои аввалаш баргардонд. Сипас кӯдакон омаданд ва ба модарашон шикоят карданд ва гуфтанд: «Ба ростӣ Муҳаммад кушта шудааст». Сипас мардум ӯро бо чеҳраҳои рангпарида - аз тарс - истиқбол карданд. Анас гуфт: «Ман дар синааш нишонаҳои дӯхтаро дидам». Ба мо нақл кардааст [Ҳорун бин Саъид ал-Айлӣ] ба мо [Ибни Ваҳҳоб] гуфтааст, ба мо [Сулаймон] гуфтааст - яъне Ибни Билол - гуфтааст, ба мо [Шарик бин Абдуллоҳ бин Абу Намир] гуфтааст, ман шунидам, ки [Анас бин Молик] дар бораи шабе, ки Паёмбар саллаллоҳу алайҳи ва саллам исроъашонро аз масҷиди Каъба анҷом дод, ба мо нақл мекунад, ки се нафар пеш аз он ки ваҳй ба ӯ дода шавад, дар ҳоле ки ӯ дар масҷиди ҳаром хоб буд, ӯро зиёрат карданд. Сипас ровӣ ҳадисро бо достони худ мисли ҳадиси Собит ал-Бунонӣ нақл кард, сипас ба он ҷумлаеро пешниҳод кард, ки хотима, ҷамъ ва тарҳро дар бар мегирифт.
Hadith
Imam Muslim : 237
و حَدَّثَنِي حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى التُّجِيبِيُّ أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ قَالَ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ كَانَ أَبُو ذَرٍّ يُحَدِّثُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فُرِجَ سَقْفُ بَيْتِي وَأَنَا بِمَكَّةَ فَنَزَلَ جِبْرِيلُ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَفَرَجَ صَدْرِي ثُمَّ غَسَلَهُ مِنْ مَاءِ زَمْزَمَ ثُمَّ جَاءَ بِطَسْتٍ مِنْ ذَهَبٍ مُمْتَلِئٍ حِكْمَةً وَإِيمَانًا فَأَفْرَغَهَا فِي صَدْرِي ثُمَّ أَطْبَقَهُ ثُمَّ أَخَذَ بِيَدِي فَعَرَجَ بِي إِلَى السَّمَاءِ فَلَمَّا جِئْنَا السَّمَاءَ الدُّنْيَا قَالَ جِبْرِيلُ عَلَيْهِ السَّلَام لِخَازِنِ السَّمَاءِ الدُّنْيَا افْتَحْ قَالَ مَنْ هَذَا قَالَ هَذَا جِبْرِيلُ قَالَ هَلْ مَعَكَ أَحَدٌ قَالَ نَعَمْ مَعِيَ مُحَمَّدٌ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فَأُرْسِلَ إِلَيْهِ قَالَ نَعَمْ فَفَتَحَ قَالَ فَلَمَّا عَلَوْنَا السَّمَاءَ الدُّنْيَا فَإِذَا رَجُلٌ عَنْ يَمِينِهِ أَسْوِدَةٌ وَعَنْ يَسَارِهِ أَسْوِدَةٌ قَالَ فَإِذَا نَظَرَ قِبَلَ يَمِينِهِ ضَحِكَ وَإِذَا نَظَرَ قِبَلَ شِمَالِهِ بَكَى قَالَ فَقَالَ مَرْحَبًا بِالنَّبِيِّ الصَّالِحِ وَالِابْنِ الصَّالِحِ قَالَ قُلْتُ يَا جِبْرِيلُ مَنْ هَذَا قَالَ هَذَا آدَمُ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهَذِهِ الْأَسْوِدَةُ عَنْ يَمِينِهِ وَعَنْ شِمَالِهِ نَسَمُ بَنِيهِ فَأَهْلُ الْيَمِينِ أَهْلُ الْجَنَّةِ وَالْأَسْوِدَةُ الَّتِي عَنْ شِمَالِهِ أَهْلُ النَّارِ فَإِذَا نَظَرَ قِبَلَ يَمِينِهِ ضَحِكَ وَإِذَا نَظَرَ قِبَلَ شِمَالِهِ بَكَى قَالَ ثُمَّ عَرَجَ بِي جِبْرِيلُ حَتَّى أَتَى السَّمَاءَ الثَّانِيَةَ فَقَالَ لِخَازِنِهَا افْتَحْ قَالَ فَقَالَ لَهُ خَازِنُهَا مِثْلَ مَا قَالَ خَازِنُ السَّمَاءِ الدُّنْيَا فَفَتَحَ فَقَالَ أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ فَذَكَرَ أَنَّهُ وَجَدَ فِي السَّمَاوَاتِ آدَمَ وَإِدْرِيسَ وَعِيسَى وَمُوسَى وَإِبْرَاهِيمَ صَلَوَاتُ اللَّهِ عَلَيْهِمْ أَجْمَعِينَ وَلَمْ يُثْبِتْ كَيْفَ مَنَازِلُهُمْ غَيْرَ أَنَّهُ ذَكَرَ أَنَّهُ قَدْ وَجَدَ آدَمَ عَلَيْهِ السَّلَام فِي السَّمَاءِ الدُّنْيَا وَإِبْرَاهِيمَ فِي السَّمَاءِ السَّادِسَةِ قَالَ فَلَمَّا مَرَّ جِبْرِيلُ وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِإِدْرِيسَ صَلَوَاتُ اللَّهِ عَلَيْهِ قَالَ مَرْحَبًا بِالنَّبِيِّ الصَّالِحِ وَالْأَخِ الصَّالِحِ قَالَ ثُمَّ مَرَّ فَقُلْتُ مَنْ هَذَا فَقَالَ هَذَا إِدْرِيسُ قَالَ ثُمَّ مَرَرْتُ بِمُوسَى عَلَيْهِ السَّلَام فَقَالَ مَرْحَبًا بِالنَّبِيِّ الصَّالِحِ وَالْأَخِ الصَّالِحِ قَالَ قُلْتُ مَنْ هَذَا قَالَ هَذَا مُوسَى قَالَ ثُمَّ مَرَرْتُ بِعِيسَى فَقَالَ مَرْحَبًا بِالنَّبِيِّ الصَّالِحِ وَالْأَخِ الصَّالِحِ قُلْتُ مَنْ هَذَا قَالَ هَذَا عِيسَى ابْنُ مَرْيَمَ قَالَ ثُمَّ مَرَرْتُ بِإِبْرَاهِيمَ عَلَيْهِ السَّلَام فَقَالَ مَرْحَبًا بِالنَّبِيِّ الصَّالِحِ وَالِابْنِ الصَّالِحِ قَالَ قُلْتُ مَنْ هَذَا قَالَ هَذَا إِبْرَاهِيمُ قَالَ ابْنُ شِهَابٍ وَأَخْبَرَنِي ابْنُ حَزْمٍ أَنَّ ابْنَ عَبَّاسٍ وَأَبَا حَبَّةَ الْأَنْصَارِيَّ كَانَا يَقُولَانِ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ عَرَجَ بِي حَتَّى ظَهَرْتُ لِمُسْتَوًى أَسْمَعُ فِيهِ صَرِيفَ الْأَقْلَامِ قَالَ ابْنُ حَزْمٍ وَأَنَسُ بْنُ مَالِكٍ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَفَرَضَ اللَّهُ عَلَى أُمَّتِي خَمْسِينَ صَلَاةً قَالَ فَرَجَعْتُ بِذَلِكَ حَتَّى أَمُرَّ بِمُوسَى فَقَالَ مُوسَى عَلَيْهِ السَّلَام مَاذَا فَرَضَ رَبُّكَ عَلَى أُمَّتِكَ قَالَ قُلْتُ فَرَضَ عَلَيْهِمْ خَمْسِينَ صَلَاةً قَالَ لِي مُوسَى عَلَيْهِ السَّلَام فَرَاجِعْ رَبَّكَ فَإِنَّ أُمَّتَكَ لَا تُطِيقُ ذَلِكَ قَالَ فَرَاجَعْتُ رَبِّي فَوَضَعَ شَطْرَهَا قَالَ فَرَجَعْتُ إِلَى مُوسَى عَلَيْهِ السَّلَام فَأَخْبَرْتُهُ قَالَ رَاجِعْ رَبَّكَ فَإِنَّ أُمَّتَكَ لَا تُطِيقُ ذَلِكَ قَالَ فَرَاجَعْتُ رَبِّي فَقَالَ هِيَ خَمْسٌ وَهِيَ خَمْسُونَ لَا يُبَدَّلُ الْقَوْلُ لَدَيَّ قَالَ فَرَجَعْتُ إِلَى مُوسَى فَقَالَ رَاجِعْ رَبَّكَ فَقُلْتُ قَدْ اسْتَحْيَيْتُ مِنْ رَبِّي قَالَ ثُمَّ انْطَلَقَ بِي جِبْرِيلُ حَتَّى نَأْتِيَ سِدْرَةَ الْمُنْتَهَى فَغَشِيَهَا أَلْوَانٌ لَا أَدْرِي مَا هِيَ قَالَ ثُمَّ أُدْخِلْتُ الْجَنَّةَ فَإِذَا فِيهَا جَنَابِذُ اللُّؤْلُؤَ وَإِذَا تُرَابُهَا الْمِسْكُ
[Ҳармала бин Яҳё ат-Туҷибӣ] ба мо нақл кардааст [Ибни Ваҳҳоб] ба мо [Юнус] аз [Ибни Шиҳоб] аз [Анас бин Молик] нақл кардааст, ки гуфтаанд: «[Абу Зарр] ривоят кардааст, ки Паёмбари Худо (с) фармуданд: «Боми хонаам дар Макка сӯрох карда шуд, сипас Ҷабраил фуруд омад ва синаамро сӯрох кард, сипас онро бо оби Замзам шуст, сипас зарфи тиллоии пур аз ҳикмат ва имон овард ва онро ба синаам рехт. Баъд аз он онро пӯшид ва дастамро гирифт ва ба осмон рафт. Вақте ки мо ба осмони ин дунё расидем, Ҷабраил ба фариштае, ки осмони ин дунёро нигоҳ медошт, гуфт: «Онро кушоед». Ӯ гуфт: «Ин кист?» Ҷабраил гуфт: «Ин Ҷабраил аст». Ӯ пурсид: «Оё касе бо шумост?» Ҷабраил гуфт: «Бале». Ман бо Муҳаммад (с) ҳастам. Ӯ пурсид: «Оё ӯ фиристода шудааст?» Ҷабраил ҷавоб дод: «Бале». Сипас фариштаи нигаҳбон дарро кушод». Ӯ суханашро идома дод: «Вақте ки мо ба осмони дунё баромадем, ногаҳон марде пайдо шуд, ки аз паҳлӯяш сиёҳпӯст буд ва тарафи росташ низ сиёҳ буд. Вақте ки ба тарафи росташ менигарад, механдад ва вақте ки ба тарафи чапаш менигарад, гиря мекунад». Расулуллоҳ (с) идома дод: «Он мард гуфт: «Хуш омадед, эй пайғамбари солеҳ ва фарзанди солеҳ». Ман пурсидам: «Ин кист, эй Ҷабраил?» Ҷабраил ҷавоб дод: «Ин Одам алайҳиссалом аст ва ин Асвидаҳ дар тарафи росташ ва Насам дар тарафи чапаш писаронаш. Дар тарафи рост аҳли биҳишт ҳастанд, дар ҳоле ки Асвидаҳ, ки дар тарафи чап аст, аҳли дӯзах аст, бинобар ин, агар ба тарафи рост гардад, албатта механдад ва агар ба тарафи чап нигоҳ кунад, албатта гиря мекунад». Ӯ суханашро идома дод: «Ҷабраил бо ман боло рафт, то он даме ки ба осмони дуюм расид, сипас ба нигаҳбонаш гуфт: «Онро кушо». Пас, посбон гуфт: «Аввал посбони осмони дунё». Сипас, ӯ онро кушод». Анас ибни Молик гуфт: «Сипас ӯ зикр кард, ки дар он осмон Одам, Идрис, Исо, Мусо ва Иброҳимро - салому дуруди Аллоҳ бар ҳамаи онҳо бод - ёфт ва ӯ дақиқ нагуфт, ки онҳо дар куҷо буданд, танҳо зикр кард, ки ӯ Одамро дар осмони дунё ва Иброҳимро дар осмони шашум вохӯрд. Ӯ гуфт: «Вақте ки Ҷибрил ва Расулуллоҳ саллаллоҳу алайҳи ва саллам аз назди Идрис алайҳиссалом гузаштанд, Идрис гуфт: «Хуш омадед, эй пайғамбари солеҳ ва бародари солеҳ». Сипас ӯ аз он ҷо гузашт, ман пурсидам: «Ин кист?» Ҷибрил ҷавоб дод: «Ин Идрис аст». Ӯ боз гуфт: «Сипас ман аз Мусо гузаштам, сипас ӯ гуфт: «Хуш омадед ба пайғамбари солеҳ ва бародарони солеҳ». Ӯ гуфт: «Ман пурсидам: «Ин кист?» Ҷибрил ҷавоб дод: «Ин Мусо аст». Ӯ гуфт: «Сипас ман аз Исо гузаштам, сипас ӯ гуфт: «Хуш омадед ба пайғамбари солеҳ ва бародарони солеҳ». Ман пурсидам: «Ин кист?» Ҷабраил ҷавоб дод: «Ин Исо писари Марям аст». Ӯ гуфт: «Сипас аз назди Иброҳим алайҳиссалом гузаштам, сипас ӯ гуфт: «Хуш омадед ба Паёмбари солеҳ ва писари солеҳ». Ӯ гуфт: «Ман пурсидам: «Ин кист?» Ҷабраил ҷавоб дод: «Ин Иброҳим аст». Ибни Шиҳоб гуфт: «Ва ба мо [Ибни Ҳазм] хабар дода шудааст, ки [Ибни Аббос] ва [Абу Ҳабба ал-Ансорӣ] ҳарду гуфтанд: «Паёмбари Худо саллаллоҳу алайҳи ва саллам гуфт: «Сипас Ҷибраил бо ман боло рафт, то он даме ки ман ба ҷои ҳамворе баромадам, ки дар он ҷо садои қаламро шунидам». [Ибни Ҳазм] ва [Анас бин Молик] гуфтанд: «Паёмбари Худо саллаллоҳу алайҳи ва саллам гуфт: «Сипас Аллоҳ бар уммати ман панҷоҳ намозро фарз гардонид». Боз гуфт: «Сипас ман бо ин фармон баргаштам, то он даме ки аз назди Мусо гузаштам, сипас ӯ гуфт: «Чӣ чизе ҳаст, ки Парвардигорат аз қавматат талаб кардааст?» Ӯ гуфт: «Ман ҷавоб додам: «Худованд панҷоҳ намозро барояшон фарз кардааст». Пас Мусо ба ман гуфт: «Пас назди Парвардигорат баргард, зеро қавматат қодир ба анҷом додани он нестанд». Сипас ман Парвардигорамро баргардондам, сипас Ӯ нисфи онҳоро озод кард». Сипас ман назди Мусо баргаштам, сипас ба ӯ гуфтам, то он даме ки ӯ гуфт: «Ба назди Парвардигорат баргард, зеро қавматат қодир ба анҷом додани он нестанд». Ӯ гуфт: «Сипас ман назди Парвардигорам баргаштам». Пас Аллоҳ гуфт: «Ӯ панҷ маротиба буд ва ӯ панҷоҳ маротиба буд. Калимаҳо аз ҷониби ман тағйир намеёбанд». Сипас ӯ гуфт: «Пас ман назди Мусо баргаштам, ӯ гуфт: «Ба назди Парвардигорат баргард». Пас ман гуфтам: «Ба ростӣ, ман аз Парвардигорам шарм медорам». Боз гуфт: «Сипас Ҷибрил бо ман рафт, то он даме ки мо ба Сидратул-Мунтаҳо расидем, сипас рангҳои гуногун онро пӯшонданд, то он даме ки ман надонистам, ки моҳияти он чист». Боз гуфт: «Сипас маро ба биҳишт бурданд, маълум шуд, ки он гунбази ҷавоҳирӣ дорад ва замин лойолуд аст».
Hadith
Imam Muslim : 238
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ عَنْ سَعِيدٍ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ لَعَلَّهُ قَالَ عَنْ مَالِكِ بْنِ صَعْصَعَةَ رَجُلٍ مِنْ قَوْمِهِ قَالَ قَالَ نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَيْنَا أَنَا عِنْدَ الْبَيْتِ بَيْنَ النَّائِمِ وَالْيَقْظَانِ إِذْ سَمِعْتُ قَائِلًا يَقُولُ أَحَدُ الثَّلَاثَةِ بَيْنَ الرَّجُلَيْنِ فَأُتِيتُ فَانْطُلِقَ بِي فَأُتِيتُ بِطَسْتٍ مِنْ ذَهَبٍ فِيهَا مِنْ مَاءِ زَمْزَمَ فَشُرِحَ صَدْرِي إِلَى كَذَا وَكَذَا قَالَ قَتَادَةُ فَقُلْتُ لِلَّذِي مَعِي مَا يَعْنِي قَالَ إِلَى أَسْفَلِ بَطْنِهِ فَاسْتُخْرِجَ قَلْبِي فَغُسِلَ بِمَاءِ زَمْزَمَ ثُمَّ أُعِيدَ مَكَانَهُ ثُمَّ حُشِيَ إِيمَانًا وَحِكْمَةً ثُمَّ أُتِيتُ بِدَابَّةٍ أَبْيَضَ يُقَالُ لَهُ الْبُرَاقُ فَوْقَ الْحِمَارِ وَدُونَ الْبَغْلِ يَقَعُ خَطْوُهُ عِنْدَ أَقْصَى طَرْفِهِ فَحُمِلْتُ عَلَيْهِ ثُمَّ انْطَلَقْنَا حَتَّى أَتَيْنَا السَّمَاءَ الدُّنْيَا فَاسْتَفْتَحَ جِبْرِيلُ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقِيلَ مَنْ هَذَا قَالَ جِبْرِيلُ قِيلَ وَمَنْ مَعَكَ قَالَ مُحَمَّدٌ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قِيلَ وَقَدْ بُعِثَ إِلَيْهِ قَالَ نَعَمْ قَالَ فَفَتَحَ لَنَا وَقَالَ مَرْحَبًا بِهِ وَلَنِعْمَ الْمَجِيءُ جَاءَ قَالَ فَأَتَيْنَا عَلَى آدَمَ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَسَاقَ الْحَدِيثَ بِقِصَّتِهِ وَذَكَرَ أَنَّهُ لَقِيَ فِي السَّمَاءِ الثَّانِيَةِ عِيسَى وَيَحْيَى عَلَيْهَا السَّلَام وَفِي الثَّالِثَةِ يُوسُفَ وَفِي الرَّابِعَةِ إِدْرِيسَ وَفِي الْخَامِسَةِ هَارُونَ صَلَوَاتُ اللَّهِ عَلَيْهِمْ قَالَ ثُمَّ انْطَلَقْنَا حَتَّى انْتَهَيْنَا إِلَى السَّمَاءِ السَّادِسَةِ فَأَتَيْتُ عَلَى مُوسَى عَلَيْهِ السَّلَام فَسَلَّمْتُ عَلَيْهِ فَقَالَ مَرْحَبًا بِالْأَخِ الصَّالِحِ وَالنَّبِيِّ الصَّالِحِ فَلَمَّا جَاوَزْتُهُ بَكَى فَنُودِيَ مَا يُبْكِيكَ قَالَ رَبِّ هَذَا غُلَامٌ بَعَثْتَهُ بَعْدِي يَدْخُلُ مِنْ أُمَّتِهِ الْجَنَّةَ أَكْثَرُ مِمَّا يَدْخُلُ مِنْ أُمَّتِي قَالَ ثُمَّ انْطَلَقْنَا حَتَّى انْتَهَيْنَا إِلَى السَّمَاءِ السَّابِعَةِ فَأَتَيْتُ عَلَى إِبْرَاهِيمَ وَقَالَ فِي الْحَدِيثِ وَحَدَّثَ نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ رَأَى أَرْبَعَةَ أَنْهَارٍ يَخْرُجُ مِنْ أَصْلِهَا نَهْرَانِ ظَاهِرَانِ وَنَهْرَانِ بَاطِنَانِ فَقُلْتُ يَا جِبْرِيلُ مَا هَذِهِ الْأَنْهَارُ قَالَ أَمَّا النَّهْرَانِ الْبَاطِنَانِ فَنَهْرَانِ فِي الْجَنَّةِ وَأَمَّا الظَّاهِرَانِ فَالنِّيلُ وَالْفُرَاتُ ثُمَّ رُفِعَ لِي الْبَيْتُ الْمَعْمُورُ فَقُلْتُ يَا جِبْرِيلُ مَا هَذَا قَالَ هَذَا الْبَيْتُ الْمَعْمُورُ يَدْخُلُهُ كُلَّ يَوْمٍ سَبْعُونَ أَلْفَ مَلَكٍ إِذَا خَرَجُوا مِنْهُ لَمْ يَعُودُوا فِيهِ آخِرُ مَا عَلَيْهِمْ ثُمَّ أُتِيتُ بِإِنَاءَيْنِ أَحَدُهُمَا خَمْرٌ وَالْآخَرُ لَبَنٌ فَعُرِضَا عَلَيَّ فَاخْتَرْتُ اللَّبَنَ فَقِيلَ أَصَبْتَ أَصَابَ اللَّهُ بِكَ أُمَّتُكَ عَلَى الْفِطْرَةِ ثُمَّ فُرِضَتْ عَلَيَّ كُلَّ يَوْمٍ خَمْسُونَ صَلَاةً ثُمَّ ذَكَرَ قِصَّتَهَا إِلَى آخِرِ الْحَدِيثِ حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا مُعَاذُ بْنُ هِشَامٍ قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ قَتَادَةَ حَدَّثَنَا أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ عَنْ مَالِكِ بْنِ صَعْصَعَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فَذَكَرَ نَحْوَهُ وَزَادَ فِيهِ فَأُتِيتُ بِطَسْتٍ مِنْ ذَهَبٍ مُمْتَلِئٍ حِكْمَةً وَإِيمَانًا فَشُقَّ مِنْ النَّحْرِ إِلَى مَرَاقِّ الْبَطْنِ فَغُسِلَ بِمَاءِ زَمْزَمَ ثُمَّ مُلِئَ حِكْمَةً وَإِيمَانًا
Ба мо нақл кардааст [Муҳаммад бин ал-Мутсанна] ба мо нақл кардааст [Ибни Абу Ади] аз [Саид] аз [Қатода] аз [Анас бин Молик] шояд ӯ гуфта бошад, аз [Молик бин Шошаъ] марде аз қавмаш, гуфт: «Паёмбар (саллаллоҳу алайҳи ва саллам) гуфт: «Вақте ки ман дар канори маъбад будам, нимхоб будам, ногаҳон сӯҳбати яке аз се нафарро, ки дар миёна буд, шунидам. Сипас онҳо ба ман наздик шуданд ва маро ба ҷое бурданд. Сипас зарфи тиллоӣ оварданд, ки дар он оби Замзам буд. Баъд аз ин синаам аз ин ҷо ва ин ҷо бурида шуд». Қатода гуфт: «Ман аз шахсе, ки бо ман буд, пурсидам: «Ӯ чӣ маъно дошт?» Ӯ ҷавоб дод: «То поёни шикамаш». Ӯ суханашро идома дод: «Диламро бо оби Замзам тоза карда, сипас ба ҷои аввалааш баргардондам». Баъд аз ин, ман пур аз имон ва ҳикмат шудам ва ҳайвони савори сафедеро назди ман оварданд, ки Буроқ ном дошт, ки аз хар калонтар ва аз бигол хурдтар буд. Ӯ қадамҳояшро то он ҷое, ки чашм дид, танзим кард, дар ҳоле ки маро бар пушташ савор карданд. Сипас мо сафарамонро оғоз кардем, то он даме ки ба осмони дунё расидем, пас аз он Ҷабраил хост, ки дарро боз кунанд ва сипас аз ӯ пурсид: «Кӣ?» Ӯ ҷавоб дод: «Ҷабраил». Сипас боз аз ӯ пурсиданд: «Кӣ бо ту аст?» Сипас Ҷабраил ҷавоб дод: «Муҳаммад саллаллоҳу алайҳи ва саллам». Сипас боз пурсид: «Оё ӯ фиристода шудааст?» Ӯ ҷавоб дод: «Бале». Сипас фариштае, ки дарро посбонӣ мекард, дарро кушод ва гуфт: «Хуш омадед, меҳмони асосӣ омадааст». Сипас мо ба назди Одам рафтем. Сипас ровӣ ҳадисро бо достони худ пешниҳод кард, гуфт, ки Расули Худо саллаллоҳу алайҳи ва саллам дар осмони дуюм бо Исо ва Яҳё ва дар осмони сеюм бо Юсуфи пайғамбар мулоқот кардааст. Сипас дар осмони чорум бо Идрис (а) вохӯрд. Пас аз расидан ба осмони панҷум бо Ҳорун (а) вохӯрд. Паёмбар (с) гуфт: «Сипас мо сафарамонро идома додем, то ба осмони шашум расидем, сипас ман бо Мусо (а) вохӯрдам ва ба ӯ салом додам. Ӯ фавран ҷавоб дод: «Хуш омадед, эй бародари солеҳ ва пайғамбар». Вақте ки ман аз ӯ рафтам, ӯ гиря карданро идома дод. Сипас аз ӯ пурсиданд: «Чӣ чиз шуморо гиря кард?» Ӯ ҷавоб дод: «Эй Парвардигори ман! Ту ин ҷавонро пас аз ман фиристодӣ, аммо бештар аз қавмаш аз ман ба биҳишт ворид шуданд». Ӯ боз гуфт: «Мо сафарамонро идома додем, то ба осмони ҳафтум расидем, сипас ман Иброҳим (а)-ро зиёрат кардам». Сипас ровӣ дар ҳадис гуфт: «Ва Паёмбар (с) гуфт, ки ӯ чор дарёро дид, ки аз сарчашмаҳояшон берун меомаданд, ду дарёе, ки ба таври равшан намоён буданд ва ду дарёе, ки хира буданд. Сипас Паёмбар (с) пурсид: «Эй Ҷабраил! Ин дарёҳо чистанд?» Ҷибрил ҷавоб дод: «Ду дарёи норавшан дарёҳои биҳиштанд, дар ҳоле ки дарёҳое, ки ба таври возеҳ намоёнанд, Нил ва Фурот мебошанд». Сипас маро ба Байтул Макмур бурданд ва пурсидам: «Эй Ҷибрил, ин чист?» Сипас Ҷибрил ҷавоб дод: «Ин Байтул Макмур аст, ки ҳар рӯз ҳафтод ҳазор фаришта дар он ҷо медароянд. Вақте ки онҳо берун мешаванд, дигар ба он дохил намешаванд, зеро ин охирин маротибае хоҳад буд, ки онҳо ба он дохил мешаванд». Сипас ду зарф назди ман оварда шуданд, ки яке дорои шароб ва дигаре дорои шир буд. Ҳардуро ба ман пешниҳод карданд, сипас ман ширро интихоб кардам. Пас ба ман гуфт: «Ту интихоби дуруст кардӣ! Худо мехоҳад, ки ту ва қавмат дар ҳолати фитрати некӣ ва фазилат бошӣ. Сипас ба ман гуфта шуд, ки ҳар рӯз панҷоҳ маротиба намоз гузорам». Сипас ӯ - рови - ин қиссаро то охири ҳадис зикр кард. [Муҳаммад бин ал-Мутсанно] ба мо [Муъоз бин Ҳишом] нақл кардааст, ки ӯ гуфт: [падарам] ба мо [Қатода] ба мо [Анас бин Молик] ба мо [Молик бин Шошаъ] нақл кардааст, ки Паёмбари Худо (саллаллоҳу алайҳи ва саллам) гуфтаанд сипас ӯ ривояти монандро зикр кард ва дар он илова кард: «Сипас ба ман зарфе аз тилло оварданд, ки пур аз ҳикмат ва имон буд». Сипас ӯро аз болои сина то поёни шикам буриданд, сипас бо оби Замзам шустанд ва сипас пур аз ҳикмат ва имон шуд».
Hadith
Imam Muslim : 239
حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَابْنُ بَشَّارٍ قَالَ ابْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ قَتَادَةَ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا الْعَالِيَةِ يَقُولُ حَدَّثَنِي ابْنُ عَمِّ نَبِيِّكُمْ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَعْنِي ابْنَ عَبَّاسٍ قَالَ ذَكَرَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حِينَ أُسْرِيَ بِهِ فَقَالَ مُوسَى آدَمُ طُوَالٌ كَأَنَّهُ مِنْ رِجَالِ شَنُوءَةَ وَقَالَ عِيسَى جَعْدٌ مَرْبُوعٌ وَذَكَرَ مَالِكًا خَازِنَ جَهَنَّمَ وَذَكَرَ الدَّجَّالَ
Ба мо [Муҳаммад бин ал-Мутсанна] ва [Ибни Басиёр], [Ибни Басиёр] гуфт, ба мо [Муҳаммад бин Ҷаъфар] ба мо [Шуъба] аз [Қатода] гуфт, гуфт: «Шунидам, ки [Абул Алия] мегӯяд, ба мо писари амаки Паёмбаратон саллаллоҳу алайҳи ва саллам [Ибни Аббос] нақл кардааст, гуфт: «Расули Худо саллаллоҳу алайҳи ва саллам дар бораи сафари Исрои худ нақл кардааст. Ӯ гуфт: «Ҳазрати Мусо пӯсти қаҳваранг дошт ва мисли марде аз қабилаи Сянуа қадбаланд буд». Сипас, боз гуфт: «Ҳазрати Исо қадбаланд ва миёнақад буд». Ғайр аз ин, ӯ инчунин дар бораи Молик, нигаҳбони дӯзах ва Даҷҷол нақл кард.
Hadith
Imam Muslim : 240
و حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ أَخْبَرَنَا يُونُسُ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا شَيْبَانُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَبِي الْعَالِيَةِ حَدَّثَنَا ابْنُ عَمِّ نَبِيِّكُمْ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ابْنُ عَبَّاسٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَرَرْتُ لَيْلَةَ أُسْرِيَ بِي عَلَى مُوسَى بْنِ عِمْرَانَ عَلَيْهِ السَّلَام رَجُلٌ آدَمُ طُوَالٌ جَعْدٌ كَأَنَّهُ مِنْ رِجَالِ شَنُوءَةَ وَرَأَيْتُ عِيسَى ابْنَ مَرْيَمَ مَرْبُوعَ الْخَلْقِ إِلَى الْحُمْرَةِ وَالْبَيَاضِ سَبِطَ الرَّأْسِ وَأُرِيَ مَالِكًا خَازِنَ النَّارِ وَالدَّجَّالَ فِي آيَاتٍ أَرَاهُنَّ اللَّهُ إِيَّاهُ { فَلَا تَكُنْ فِي مِرْيَةٍ مِنْ لِقَائِهِ } قَالَ كَانَ قَتَادَةُ يُفَسِّرُهَا أَنَّ نَبِيَّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَدْ لَقِيَ مُوسَى عَلَيْهِ السَّلَام
Ва ба мо [Абд бин Ҳумайд] ба мо [Юнус бин Муҳаммад] ба мо [Шайбон бин Абдурраҳмон] аз [Қатода] ба мо [Абул Олия] ба мо нақл кардааст, писари амаки Паёмбаратон саллаллоҳу алайҳи ва саллам [Ибни Аббос] гуфт: «Расули Худо саллаллоҳу алайҳи ва саллам гуфт: «Ман шаби Исро аз назди Мусо бин Имрон гузаштам, ӯ марди қадбаланд ва қадбаланд буд, гӯё марде аз қабилаи Сиануа буд. Ва ман Исо бин Марямро дидам, ки миёнақад, сурх ва сафед буд, мӯйҳояш кушода буданд, сипас ба ман Молик, фариштаи нигаҳбони дӯзах ва Даҷҷолро дар чанд оят нишон доданд, ки Худо танҳо ба ӯ нишон дод, то шумо аз мулоқот бо ӯ дудила накунед». Ровӣ гуфт: «Қатода инро ба маънои он тафсир кард, ки Паёмбари Худо саллаллоҳу алайҳи ва саллам воқеан бо Мусо вохӯрда буданд».
