Shiga Musulunci, danna nan
Islam Al-Haq: Qur'ani da Hadisi
(Musulunci na Gaskiya)
Free Download / Sauke kyauta

Imam Muslim (الامام مسلم) - 5362 Hadisi

Hadisi

Imam Muslim : 221

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا لَيْثٌ عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي سَعِيدٍ عَنْ عَطَاءِ بْنِ مِينَاءَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّهُ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَاللَّهِ لَيَنْزِلَنَّ ابْنُ مَرْيَمَ حَكَمًا عَادِلًا فَلَيَكْسِرَنَّ الصَّلِيبَ وَلَيَقْتُلَنَّ الْخِنْزِيرَ وَلَيَضَعَنَّ الْجِزْيَةَ وَلَتُتْرَكَنَّ الْقِلَاصُ فَلَا يُسْعَى عَلَيْهَا وَلَتَذْهَبَنَّ الشَّحْنَاءُ وَالتَّبَاغُضُ وَالتَّحَاسُدُ وَلَيَدْعُوَنَّ إِلَى الْمَالِ فَلَا يَقْبَلُهُ أَحَدٌ

An ruwaito mana [Qutaibah bin Sa'id] ya ba mu labari daga [Sa'id bin Abu Said] daga [Atha' bin Mina'] daga [Abu Hurairah] cewa ya ce, "Manzon Allah sallallahu alaihi wasallam ya ce: "Wallahi, lallai Ibn Maryam zai sauko a matsayin alkali mai adalci, sannan ya karya giciye, ya kashe alade, ya kawar da jizyah (na kafirai), ya bar ƙaramin raƙumi, bai yi ƙoƙarin samunsa ba, ƙiyayya za ta ɓace, ƙiyayya tsakanin juna da kwaɗayi, kuma za ta kira a karɓi dukiya (sadaka) amma babu wanda zai karɓe ta."

Hadisi

Imam Muslim : 222

حَدَّثَنِي حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ أَخْبَرَنِي نَافِعٌ مَوْلَى أَبِي قَتَادَةَ الْأَنْصَارِيِّ أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَيْفَ أَنْتُمْ إِذَا نَزَلَ ابْنُ مَرْيَمَ فِيكُمْ وَإِمَامُكُمْ مِنْكُمْ

Ya gaya min [Harmalah bin Yahya] ya gaya mana [Ibn Wahab] ya gaya mana [Yunus] daga [Ibn Shihab] ya ce, ya gaya mini [Nafi'] tsohon bawan Abu Qatadah al-Ansari, cewa [Abu Hurairah] ya ce, "Manzon Allah sallallahu alaihi wasallam ya ce: "Yaya za ku kasance idan Yesu ɗan Maryam ya zo gare ku ya zama shugabanku? ku mutane."

Hadisi

Imam Muslim : 223

و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمٍ حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنَا ابْنُ أَخِي ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عَمِّهِ قَالَ أَخْبَرَنِي نَافِعٌ مَوْلَى أَبِي قَتَادَةَ الْأَنْصَارِيِّ أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا هُرَيْرَةَ يَقُولُا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَيْفَ أَنْتُمْ إِذَا نَزَلَ ابْنُ مَرْيَمَ فِيكُمْ وَأَمَّكُمْ

Kuma ya gaya mana [Muhammad bin Hatim] ya gaya mana [Ya'qub bin Ibrahim] ya gaya mana [Ibnu Akhi Ibn Shihab] daga [kawunsa] ya ce, ya gaya mini [Nafi'] - wato tsohon bawan Abu Qatadah al-Ansari - cewa ya ji [Abu Hurairah] yana cewa, "Manzon Allah sallallahu alaihi wasallam] ya ce: "Yaya za ku kasance idan Yesu ɗan Maryam ne ya sauko gare ku ya zama shugabanku."

Hadisi

Imam Muslim : 224

و حَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنِي الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي ذِئْبٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ نَافِعٍ مَوْلَى أَبِي قَتَادَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ كَيْفَ أَنْتُمْ إِذَا نَزَلَ فِيكُمْ ابْنُ مَرْيَمَ فَأَمَّكُمْ مِنْكُمْ فَقُلْتُ لِابْنِ أَبِي ذِئْبٍ إِنَّ الْأَوْزَاعِيَّ حَدَّثَنَا عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ نَافِعٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَإِمَامُكُمْ مِنْكُمْ قَالَ ابْنُ أَبِي ذِئْبٍ تَدْرِي مَا أَمَّكُمْ مِنْكُمْ قُلْتُ تُخْبِرُنِي قَالَ فَأَمَّكُمْ بِكِتَابِ رَبِّكُمْ تَبَارَكَ وَتَعَالَى وَسُنَّةِ نَبِيِّكُمْ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ

Kuma an gaya mana [Zuhair bin Harb] ya gaya mini [Al-Walid bin Muslim] ya gaya mana [Ibn Abu Dzi'bin] daga [Ibn Shihab] daga [Nafi'] bawan Abu Qatadah, daga [Abu Hurairah] cewa Manzon Allah (tsira da amincin Allah su tabbata a gare shi) ya ce: "Yaya za ku kasance idan Yesu, ɗan Maryam, ya zo gare ku ya zama shugabanku." Sai na ce wa [Ibn Abu Dzi'b] cewa [al-Auza'i] ya gaya mana, daga [az-Zuhri] daga [Nafi'] daga [Abu Hurairah], "Shugabanku ɗaya ne daga cikinku." [Ibn Abu Dzi'b] ya ce, "Shin kun san menene (tushen) shiryarwar ku?" Na sake tambaya, "Za ku gaya mini?" Ibn Abu Dzi'b ya ce, "Zai jagorance ku bisa ga Littafin Allah da Sunnar Annabinku sallallahu 'alaihi wasallam'."

Hadisi

Imam Muslim : 225

حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ شُجَاعٍ وَهَارُونُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ وَحَجَّاجُ بْنُ الشَّاعِرِ قَالُوا حَدَّثَنَا حَجَّاجٌ وَهُوَ ابْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ ابْنِ جُرَيْجٍ قَالَ أَخْبَرَنِي أَبُو الزُّبَيْرِ أَنَّهُ سَمِعَ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ يَقُولُا سَمِعْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَا تَزَالُ طَائِفَةٌ مِنْ أُمَّتِي يُقَاتِلُونَ عَلَى الْحَقِّ ظَاهِرِينَ إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ قَالَ فَيَنْزِلُ عِيسَى ابْنُ مَرْيَمَ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَيَقُولُ أَمِيرُهُمْ تَعَالَ صَلِّ لَنَا فَيَقُولُ لَا إِنَّ بَعْضَكُمْ عَلَى بَعْضٍ أُمَرَاءُ تَكْرِمَةَ اللَّهِ هَذِهِ الْأُمَّةَ

Ya gaya mana [al-Walid bin Syuja'] da [Harun bin Abdullah] da [Hajjaj bin ash-Sya'ir] suka ce, ya gaya mana [Hajjaj] - wato Ibn Muhammad - daga [Ibn Juraij] ya ce, "[Abu az-Zubair] ya sanar da ni, cewa ya ji [Jabir bin Abdullah] yana cewa, "Na ji Manzon Allah sallallahu alaihi wasallam yana cewa: "Za a sami ƙungiyar mutane a cikin mutanena koyaushe waɗanda ke yaƙi don gaskiya, za su kasance a bayyane har zuwa Ranar Alƙiyama." Ya sake cewa: "Sai Yesu, ɗan Maryam, ya sauko, shugabansu ya ce, 'Zo nan, ka jagorance mu cikin addu'a.' Sai Yesu ya ce, 'A'a, a gaskiya ma, wasu daga cikinku da wasu shugabanni ne, a matsayin siffar ɗaukaka Allah ga wannan mutane'."

Hadisi

Imam Muslim : 226

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ وَقُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ وَعَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ قَالُوا حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ يَعْنُونَ ابْنَ جَعْفَرٍ عَنْ الْعَلَاءِ وَهُوَ ابْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا تَقُومُ السَّاعَةُ حَتَّى تَطْلُعَ الشَّمْسُ مِنْ مَغْرِبِهَا فَإِذَا طَلَعَتْ مِنْ مَغْرِبِهَا آمَنَ النَّاسُ كُلُّهُمْ أَجْمَعُونَ فَيَوْمَئِذٍ { لَا يَنْفَعُ نَفْسًا إِيمَانُهَا لَمْ تَكُنْ آمَنَتْ مِنْ قَبْلُ أَوْ كَسَبَتْ فِي إِيمَانِهَا خَيْرًا } حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَابْنُ نُمَيْرٍ وَأَبُو كُرَيْبٍ قَالُوا حَدَّثَنَا ابْنُ فُضَيْلٍ ح و حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ كِلَاهُمَا عَنْ عُمَارَةَ بْنِ الْقَعْقَاعِ عَنْ أَبِي زُرْعَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ح و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا حُسَيْنُ بْنُ عَلِيٍّ عَنْ زَائِدَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ ذَكْوَانَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْأَعْرَجِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ح و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ عَنْ هَمَّامِ بْنِ مُنَبِّهٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِثْلِ حَدِيثِ لْعَلَاءِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ

Sun gaya mana [Yahya bin Ayyub] da [Qutaibah bin Sa'id] da [Ali bin Hujr] kuma suka ce, sun gaya mana [Ismail bin Ya'nun] - wato Ibn Ja'far - daga [al-Ala'] - wato Ibn Abdurrahman - daga [mahaifinsa] daga [Abu Hurairah] ya ce, "Manzon Allah (tsira da amincin Allah su tabbata a gare shi) ya ce: "Ranar Alkiyama ba za ta tsaya ba har sai rana ta fito daga yamma. Lokacin da rana ta fito daga yamma, dukkan mutane suna imani da Allah, don haka a lokacin; '(Babu wani amfani ga imanin wanda bai yi imani ba a da ko bai yi ƙoƙarin yin alheri a cikin imaninsa ba)' (Q. Al An'aam: 158). An gaya mana [Abu Bakr bin Abu Syaibah] da [Ibn Numair] da [Abu Kuraib] sun ce, sun gaya mana [Ibn Fudlail]. (a wata ruwayar an faɗi) Kuma an gaya min [Zuhair bin Harb] ya gaya mana [Jarir] duka daga [Umarah bin al-Qa'qa'] daga [Abu Zur'ah] daga [Abu Hurairah] daga Annabi sallallahu 'alaihi wasallam. (a wata ruwayar an faɗi) Kuma ya gaya mana [Abu Bakr bin Abu Syaibah] ya gaya mana [Husain bin Ali] daga [Zaidah] daga [Abdullah bin Dzakwan] daga [Abdurrahman al-A'raj] daga [Abu Hurairah] daga Annabi sallallahu 'alaihi wasallam. (a wata ruwayar an faɗi) Kuma ya gaya mana [Muhammad bin Rafi'] ya gaya mana [Abdurrazzaq] ya gaya mana [Ma'mar] daga [Hammam bin Munabbih] daga [Abu Hurairah] daga Annabi sallallahu 'alaihi wasallam."

Hadisi

Imam Muslim : 227

و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ قَالَا حَدَّثَنَا وَكِيعٌ ح و حَدَّثَنِيهِ زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ يُوسُفَ الْأَزْرَقُ جَمِيعًا عَنْ فُضَيْلِ بْنِ غَزْوَانَ ح و حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلَاءِ وَاللَّفْظُ لَهُ حَدَّثَنَا ابْنُ فُضَيْلٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي حَازِمٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثَلَاثٌ إِذَا خَرَجْنَ لَا يَنْفَعُ نَفْسًا إِيمَانُهَا لَمْ تَكُنْ آمَنَتْ مِنْ قَبْلُ أَوْ كَسَبَتْ فِي إِيمَانِهَا خَيْرًا طُلُوعُ الشَّمْسِ مِنْ مَغْرِبِهَا وَالدَّجَّالُ وَدَابَّةُ الْأَرْضِ

Kuma ya gaya mana [Abu Bakr bin Abu Syaibah] kuma [Zuhair bin Harb] duk sun ce, sun gaya mana [Waki']. (a wata ruwayar an faɗi) Kuma ya gaya mana [Zuhair bin Harb] ya gaya mana [Ishaq bin Yusuf al-Azraq] komai daga [Fudlail bin Ghazwan]. (a wata ruwayar an ambaci) Kuma ya gaya mana [Abu Kuraib Muhammad bin al-Ala'] kuma lafazh nasa ne, ya gaya mana [Ibn Fudlail] daga [mahansa] daga [Abu Hazim] daga [Abu Hurairah] ya ce, "Manzon Allah sallallahu alaihi wasallam ya ce: "Akwai abubuwa uku waɗanda idan suka fito ba za su amfanar da imanin wanda ya yi imani a baya ko ya yi ƙoƙarin yin alheri a cikin imaninsa ba, wato: fitowar rana daga yamma, zuwan Dajjal, da halittu masu rarrafe a duniya."

Hadisi

Imam Muslim : 228

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ جَمِيعًا عَنْ ابْنِ عُلَيَّةَ قَالَ ابْنُ أَيُّوبَ حَدَّثَنَا ابْنُ عُلَيَّةَ حَدَّثَنَا يُونُسُ عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ يَزِيدَ التَّيْمِيِّ سَمِعَهُ فِيمَا أَعْلَمُ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي ذَرٍّ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ يَوْمًا أَتَدْرُونَ أَيْنَ تَذْهَبُ هَذِهِ الشَّمْسُ قَالُوا اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ إِنَّ هَذِهِ تَجْرِي حَتَّى تَنْتَهِيَ إِلَى مُسْتَقَرِّهَا تَحْتَ الْعَرْشِ فَتَخِرُّ سَاجِدَةً فَلَا تَزَالُ كَذَلِكَ حَتَّى يُقَالَ لَهَا ارْتَفِعِي ارْجِعِي مِنْ حَيْثُ جِئْتِ فَتَرْجِعُ فَتُصْبِحُ طَالِعَةً مِنْ مَطْلِعِهَا ثُمَّ تَجْرِي حَتَّى تَنْتَهِيَ إِلَى مُسْتَقَرِّهَا تَحْتَ الْعَرْشِ فَتَخِرُّ سَاجِدَةً وَلَا تَزَالُ كَذَلِكَ حَتَّى يُقَالَ لَهَا ارْتَفِعِي ارْجِعِي مِنْ حَيْثُ جِئْتِ فَتَرْجِعُ فَتُصْبِحُ طَالِعَةً مِنْ مَطْلِعِهَا ثُمَّ تَجْرِي لَا يَسْتَنْكِرُ النَّاسَ مِنْهَا شَيْئًا حَتَّى تَنْتَهِيَ إِلَى مُسْتَقَرِّهَا ذَاكَ تَحْتَ الْعَرْشِ فَيُقَالُ لَهَا ارْتَفِعِي أَصْبِحِي طَالِعَةً مِنْ مَغْرِبِكِ فَتُصْبِحُ طَالِعَةً مِنْ مَغْرِبِهَا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَتَدْرُونَ مَتَى ذَاكُمْ ذَاكَ حِينَ { لَا يَنْفَعُ نَفْسًا إِيمَانُهَا لَمْ تَكُنْ آمَنَتْ مِنْ قَبْلُ أَوْ كَسَبَتْ فِي إِيمَانِهَا خَيْرًا } و حَدَّثَنِي عَبْدُ الْحَمِيدِ بْنُ بَيَانٍ الْوَاسِطِيُّ أَخْبَرَنَا خَالِدٌ يَعْنِي ابْنَ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ يُونُسَ عَنْ إِبْرَاهِيمَ التَّيْمِيِّ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي ذَرٍّ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ يَوْمًا أَتَدْرُونَ أَيْنَ تَذْهَبُ هَذِهِ الشَّمْسُ بِمِثْلِ مَعْنَى حَدِيثِ ابْنِ عُلَيَّةَ

Ya gaya mana [Yahya bin Ayyub] da [Ishaq bin Ibrahim] komai daga [Ibn Ulayyah], [Ibn Ayyub] ya ce, ya gaya mana [Ibn Ulayyah] ya gaya mana [Yunus] daga [Ibrahim bin Yazid at-Tamimi] ya ji shi a cikin wani abu da aka fi sani daga [mahaifinsa] daga [Abu Dharr] cewa Annabi sallallahu alaihi wasallam ya ce wata rana: "Shin kun sani, ina wannan rana ta je?" Suka amsa, "Allah da Manzonsa sun fi sani." Ya ce: "Hakika, ta yi ta yawo har sai da ta tsaya a wurinta a ƙarƙashin Al'arshi sannan ta yi sujada, ta zauna haka har sai da aka ce mata, 'Ku hau ku koma inda kuka fito.'" Sannan sai ya dawo har sai ya tashi daga wurin tashinsa, sannan ya yi da'ira a inda zai sa mutane kada su musanta shi ko kaɗan har sai ya tsaya a wurin tashinsa, wanda yake ƙarƙashin Al'arshi, sannan a ce masa, 'Tashi ka tashi da safe daga yamma'. Don haka yana fitowa daga yamma." Sai Manzon Allah (sallallahu alaihi wasallam) ya ce: "Shin kun san, idan hakan ta faru, yana faruwa ne lokacin da imanin mutum ba zai amfane shi ba matuƙar bai yi imani da shi ba a da, ko kuma ya yi alheri a cikin imaninsa." Kuma ya ba mu labari [Abd al-Hamid bin Bayan al-Wasithi] ya sanar da mu [Khalid] - wato Ibn Abdullah - daga [Yunus] daga [Ibrahim at-Taimi] daga [mahaifinsa] daga [Abu Dharr] cewa wata rana Annabi (sallallahu alaihi wasallam) ya ce: "Shin kun san inda wannan rana take tafiya"... kamar yadda ma'anar hadisin Ibn Ulayyah yake."

Hadisi

Imam Muslim : 229

و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَأَبُو كُرَيْبٍ وَاللَّفْظُ لَأَبِي كُرَيْبٍ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ إِبْرَاهِيمَ التَّيْمِيِّ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي ذَرٍّ قَالَ دَخَلْتُ الْمَسْجِدَ وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ جَالِسٌ فَلَمَّا غَابَتْ الشَّمْسُ قَالَ يَا أَبَا ذَرٍّ هَلْ تَدْرِي أَيْنَ تَذْهَبُ هَذِهِ قَالَ قُلْتُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ فَإِنَّهَا تَذْهَبُ فَتَسْتَأْذِنُ فِي السُّجُودِ فَيُؤْذَنُ لَهَا وَكَأَنَّهَا قَدْ قِيلَ لَهَا ارْجِعِي مِنْ حَيْثُ جِئْتِ فَتَطْلُعُ مِنْ مَغْرِبِهَا قَالَ ثُمَّ قَرَأَ فِي قِرَاءَةِ عَبْدِ اللَّهِ وَذَلِكَ مُسْتَقَرٌّ لَهَا

Kuma ya gaya mana [Abu Bakr bin Abu Syaibah] da [Abu Kuraib] kuma lafazh na Abu Kuraib ne, dukansu biyun sun ce, ya gaya mana [Abu Mu'awiyah] ya gaya mana [al-A'masy] daga [Ibrahim at-Taimi] daga [mahaifinsa] daga [Abu Dzar] ya ce, "Lokacin da na shiga masallaci, Manzon Allah sallallahu alaihi wasallam yana zaune, sai lokacin da rana ta faɗi, ya ce: "Ya Abu Dzar, shin ka san inda wannan rana ta tafi?" Abu Dzar ya amsa, "Allah da Manzonsa sun fi sani." Ya ce: "Ya tafi, sannan ya nemi izini ya yi sujada, aka ba shi izinin yin sujada, kamar an ce masa, 'Ka koma daga hanyar da ka zo'. Sai ya tashi daga yamma.' Mai ba da labari ya ce, 'Sannan ya karanta kamar yadda Abdullah ya karanta, 'Kuma wannan shine wurin da rana take'."

Hadisi

Imam Muslim : 230

حَدَّثَنَا أَبُو سَعِيدٍ الْأَشَجُّ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ قَالَ إِسْحَقُ أَخْبَرَنَا وَقَالَ الْأَشَجُّ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ إِبْرَاهِيمَ التَّيْمِيِّ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي ذَرٍّ قَالَ سَأَلْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ قَوْلِ اللَّهِ تَعَالَى { وَالشَّمْسُ تَجْرِي لِمُسْتَقَرٍّ لَهَا } قَالَ مُسْتَقَرُّهَا تَحْتَ الْعَرْشِ

Ya gaya mana [Abu Sa'id al-Asyajj] da [Ishaq bin Ibrahim], in ji Ishaq, ya gaya mana, yayin da al-Asyajj ya ce, ya gaya mana [Waki'] ya gaya mana [al-A'masy] daga [Ibrahim at-Taimi] daga [mahaifinsa] daga [Abu Dzar] ya ce, "Na tambayi Manzon Allah game da maganar Allah: '(Rana tana zagayawa a kan ginshiƙinta)' (Qs. Yunus: 38) Sai ya ce: "Wurin yana ƙarƙashin Al'arshi."

Hadisi

Imam Muslim : 231

حَدَّثَنِي أَبُو الطَّاهِرِ أَحْمَدُ بْنُ عَمْرِو بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرِو بْنِ سَرْحٍ أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ قَالَ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ حَدَّثَنِي عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ أَنَّ عَائِشَةَ زَوْجَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَخْبَرَتْهُ أَنَّهَا قَالَتْ كَانَ أَوَّلُ مَا بُدِئَ بِهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ الْوَحْيِ الرُّؤْيَا الصَّادِقَةَ فِي النَّوْمِ فَكَانَ لَا يَرَى رُؤْيَا إِلَّا جَاءَتْ مِثْلَ فَلَقِ الصُّبْحِ ثُمَّ حُبِّبَ إِلَيْهِ الْخَلَاءُ فَكَانَ يَخْلُو بِغَارِ حِرَاءٍ يَتَحَنَّثُ فِيهِ وَهُوَ التَّعَبُّدُ اللَّيَالِيَ أُوْلَاتِ الْعَدَدِ قَبْلَ أَنْ يَرْجِعَ إِلَى أَهْلِهِ وَيَتَزَوَّدُ لِذَلِكَ ثُمَّ يَرْجِعُ إِلَى خَدِيجَةَ فَيَتَزَوَّدُ لِمِثْلِهَا حَتَّى فَجِئَهُ الْحَقُّ وَهُوَ فِي غَارِ حِرَاءٍ فَجَاءَهُ الْمَلَكُ فَقَالَ اقْرَأْ قَالَ مَا أَنَا بِقَارِئٍ قَالَ فَأَخَذَنِي فَغَطَّنِي حَتَّى بَلَغَ مِنِّي الْجَهْدَ ثُمَّ أَرْسَلَنِي فَقَالَ اقْرَأْ قَالَ قُلْتُ مَا أَنَا بِقَارِئٍ قَالَ فَأَخَذَنِي فَغَطَّنِي الثَّانِيَةَ حَتَّى بَلَغَ مِنِّي الْجَهْدَ ثُمَّ أَرْسَلَنِي فَقَالَ أَقْرَأْ فَقُلْتُ مَا أَنَا بِقَارِئٍ فَأَخَذَنِي فَغَطَّنِي الثَّالِثَةَ حَتَّى بَلَغَ مِنِّي الْجَهْدَ ثُمَّ أَرْسَلَنِي فَقَالَ { اقْرَأْ بِاسْمِ رَبِّكَ الَّذِي خَلَقَ خَلَقَ الْإِنْسَانَ مِنْ عَلَقٍ اقْرَأْ وَرَبُّكَ الْأَكْرَمُ الَّذِي عَلَّمَ بِالْقَلَمِ عَلَّمَ الْإِنْسَانَ مَا لَمْ يَعْلَمْ } فَرَجَعَ بِهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَرْجُفُ بَوَادِرُهُ حَتَّى دَخَلَ عَلَى خَدِيجَةَ فَقَالَ زَمِّلُونِي زَمِّلُونِي فَزَمَّلُوهُ حَتَّى ذَهَبَ عَنْهُ الرَّوْعُ ثُمَّ قَالَ لِخَدِيجَةَ أَيْ خَدِيجَةُ مَا لِي وَأَخْبَرَهَا الْخَبَرَ قَالَ لَقَدْ خَشِيتُ عَلَى نَفْسِي قَالَتْ لَهُ خَدِيجَةُ كَلَّا أَبْشِرْ فَوَاللَّهِ لَا يُخْزِيكَ اللَّهُ أَبَدًا وَاللَّهِ إِنَّكَ لَتَصِلُ الرَّحِمَ وَتَصْدُقُ الْحَدِيثَ وَتَحْمِلُ الْكَلَّ وَتَكْسِبُ الْمَعْدُومَ وَتَقْرِي الضَّيْفَ وَتُعِينُ عَلَى نَوَائِبِ الْحَقِّ فَانْطَلَقَتْ بِهِ خَدِيجَةُ حَتَّى أَتَتْ بِهِ وَرَقَةَ بْنَ نَوْفَلِ بْنِ أَسَدِ بْنِ عَبْدِ الْعُزَّى وَهُوَ ابْنُ عَمِّ خَدِيجَةَ أَخِي أَبِيهَا وَكَانَ امْرَأً تَنَصَّرَ فِي الْجَاهِلِيَّةِ وَكَانَ يَكْتُبُ الْكِتَابَ الْعَرَبِيَّ وَيَكْتُبُ مِنْ الْإِنْجِيلِ بِالْعَرَبِيَّةِ مَا شَاءَ اللَّهُ أَنْ يَكْتُبَ وَكَانَ شَيْخًا كَبِيرًا قَدْ عَمِيَ فَقَالَتْ لَهُ خَدِيجَةُ أَيْ عَمِّ اسْمَعْ مِنْ ابْنِ أَخِيكَ قَالَ وَرَقَةُ بْنُ نَوْفَلٍ يَا ابْنَ أَخِي مَاذَا تَرَى فَأَخْبَرَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَبَرَ مَا رَآهُ فَقَالَ لَهُ وَرَقَةُ هَذَا النَّامُوسُ الَّذِي أُنْزِلَ عَلَى مُوسَى صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا لَيْتَنِي فِيهَا جَذَعًا يَا لَيْتَنِي أَكُونُ حَيًّا حِينَ يُخْرِجُكَ قَوْمُكَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَوَ مُخْرِجِيَّ هُمْ قَالَ وَرَقَةُ نَعَمْ لَمْ يَأْتِ رَجُلٌ قَطُّ بِمَا جِئْتَ بِهِ إِلَّا عُودِيَ وَإِنْ يُدْرِكْنِي يَوْمُكَ أَنْصُرْكَ نَصْرًا مُؤَزَّرًا و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ قَالَ قَالَ الزُّهْرِيُّ وَأَخْبَرَنِي عُرْوَةُ عَنْ عَائِشَةَ أَنَّهَا قَالَتْ أَوَّلُ مَا بُدِئَ بِهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ الْوَحْيِ وَسَاقَ الْحَدِيثَ بِمِثْلِ حَدِيثِ يُونُسَ غَيْرَ أَنَّهُ قَالَ فَوَاللَّهِ لَا يُحْزِنُكَ اللَّهُ أَبَدًا وَقَالَ قَالَتْ خَدِيجَةُ أَيْ ابْنَ عَمِّ اسْمَعْ مِنْ ابْنِ أَخِيكَ و حَدَّثَنِي عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ شُعَيْبِ بْنِ اللَّيْثِ قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ جَدِّي قَالَ حَدَّثَنِي عُقَيْلُ بْنُ خَالِدٍ قَالَ ابْنُ شِهَابٍ سَمِعْتُ عُرْوَةَ بْنَ الزُّبَيْرِ يَقُولُ قَالَتْ عَائِشَةُ زَوْجُ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَرَجَعَ إِلَى خَدِيجَةَ يَرْجُفُ فُؤَادُهُ وَاقْتَصَّ الْحَدِيثَ بِمِثْلِ حَدِيثِ يُونُسَ وَمَعْمَرٍ وَلَمْ يَذْكُرْ أَوَّلَ حَدِيثِهِمَا مِنْ قَوْلِهِ أَوَّلُ مَا بُدِئَ بِهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ الْوَحْيِ الرُّؤْيَا الصَّادِقَةُ وَتَابَعَ يُونُسَ عَلَى قَوْلِهِ فَوَاللَّهِ لَا يَخْزِيكَ اللَّهُ أَبَدًا وَذَكَرَ قَوْلَ خَدِيجَةَ أَيْ ابْنَ عَمِّ اسْمَعْ مِنْ ابْنِ أَخِيكَ

Ya gaya mana [Abu ath-Tahir Ahmad bin Amru bin Abdullah bin Amru bin Sarh] ya gaya mana [Ibn Wahb] ya ce, ya gaya min [Yunus] daga [Ibn Shihab] ya ce, ya gaya mana [Urwah bin Az-Zubair] cewa [Aisyah] matar Annabi sallallahu alaihi wasallam, ta gaya masa cewa, ta ce, "Wahayin Manzon Allah sallallahu alaihi wasallam, abu na farko da ya faru shine a cikin siffar mafarki na gaske a cikin barcinsa. Bai sami mafarkin ba amma kamar shirun alfijir ne, sannan ya so ya koma wurin kansa a cikin kogon Hira. A can ya kwana da yawa yana bauta wa Allah. Don wannan dalili, ya kawo wasu wahayi lokacin da yake cikin kogon Hira. Mala'ika Jibrilu ne ya isar da wahayin, yana cewa, 'Karanta, Ya Muhammadu!' Ya ce: "Ba ni da ƙwarewa a karatu." Manzon Allah ya ce: "Sai mala'ikan ya kama ni ya rungume ni sosai, lokacin da na sai ya gaji ya sake ni. Sai ya ce, 'Karanta, Ya Muhammadu!' Sai ya ce: 'Sai na amsa, 'Ban iya karatu ba.' Sai ya ci gaba: 'Sai Jibrilu ya kama ni ya sake rungume ni sosai, har sai da na gaji ya sake ni. Sai ya ce, 'Karanta, Ya Muhammadu!' Sai ya ce: 'Sai na amsa, 'Ba ni da ƙwarewa a karatu.' Ya ci gaba: 'Jibrilu ya sake kama ni ya rungume ni sosai, har lokacin da na gaji, sai ya sake ni. Sai ya karanta kalmomin Allah: '(Karanta Ya Muhammadu da sunan Ubangijinka wanda ya halicci dukkan halittu. Ya halicci mutum daga gudan jini, ka karanta shi, kuma Ubangijinka ne Mai rahama, wanda ke koyar da mutum ta hanyar alkalami. Yana koyar da mutum wani abu da ba a sani ba)' (Q. Al 'Alaq: 1-5). Bayan wannan lamarin ya koma gida cikin tsoro har sai da ya haɗu da Khadijah, kamar yadda ya ce: 'Ka rufe ni! Ka rufe ni.' Sai Khadijah ta ba shi bargo don jin tsoro ya ɓace masa. Sai ya ce wa Khadijah: 'Ya Khadijah! Me ya same ni?' Ya kuma ba da labarin duk abubuwan da suka faru. Ya sake cewa: 'Ina cikin damuwa da kaina sosai.' Khadija ta ci gaba da yi masa ta'aziyya da cewa, 'Kada ka zama haka, ka yi farin ciki! Wallahi, Allah ba zai wulakanta ka ba har abada. Don Allah! A gaskiya, ka haɗa alaƙar 'yan'uwa, ka faɗi gaskiya, ka ɗauki nauyin wasu mutane, kana son ƙoƙarin neman wani abu da babu shi, ka nishadantar da baƙi kuma ka kare gaskiyar.' Nan take Khadijah ta je ta haɗu da Waraqah bin Naufal bin Asad bin Abdul Uzza, ɗan uwan ​​Khadija. Shi Kirista ne a zamanin Jahiliyya. Yana son rubutu da rubutun Larabci kuma ya rubuta Littafi Mai Tsarki da yawa a cikin rubutun Larabci. A lokacin ya tsufa kuma makaho ne. Khadija ta ce masa, 'Kawu! (Kawu lakabi ne da Larabawa ke amfani da shi ga 'yan'uwa da sauransu saboda suna girmama su bisa ga tsufa) Ku saurari labarin ɗan ɗan'uwanku.' Waraqah bin Naufal ya ce, 'Ya ɗan ɗan'uwana! Me ya faru?' sai Manzon Allah sallallahu alaihi wasallam ya ba da labarin duk abubuwan da ya faru. Jin wannan lamarin, Waraqah ya ce, 'Wannan doka ce da aka taɓa saukar wa Annabi Musa. Zai fi kyau idan ina ƙarami lokacin da aka rene ka ka zama Annabi. Haka kuma, zai yi kyau idan ina raye lokacin da mutanenka suka kore ka.' Sai Manzon Allah sallallahu alaihi wasallam ya nanata cewa: 'Za su kore ni?' Waraqah ya amsa, "Eh, ba kowanne Annabi da ya tashi yana da aiki kamar ku ba, amma tabbas za a ƙi ni. Da ina raye a zamaninku, da na taimaka muku kuma in kare ku." Kuma ya gaya mana [Muhammad bin Rafi'] ya gaya mana [Abdurrazzaq] ya gaya mana [Ma'ar] ya ce, [az-Zuhri] ya ce, Kuma ya gaya mana [Urwah] daga [Aisyah] cewa ya ce, "Wahayi na farko da Manzon Allah sallallahu alaihi wasallam ya yi shi ne... sannan ya ruwaito hadisi kamar hadisin Yunus, sai kawai ya ce, "Wallahi, Allah ba zai sa ku baƙin ciki har abada ba." Sai ya ce, "Khadijah ta ce, 'Ya kawuna, ka saurari ɗan ɗan'uwanka'." Kuma ya gaya mana [Abdul Malik bin Syu'aib bin al-Laits] ya ce, ya gaya mana [mahaifina] daga [kakana] ya ce, ya gaya mana [Uqail bin Khalid] ya ce [Ibn Shihab] Na ji [Urwah bin az-Zubair] yana cewa, [Aisyah] matar Annabi sallallahu alaihi wasallam ta ce, "Sannan ya koma wurin Khadijah cikin tsoro," sannan ya gaya mana hadisai kamar hadisin Yunus da Ma'mar. Kawai dai bai ambaci farkon hadisi na biyu ba, "Wahayi na farko na Annabi sallallahu alaihi wasallam da ya faru mafarki ne na gaske." Kuma ya bi maganar Yunus, "Wallahi, Allah ba zai wulakanta ka har abada ba." Sannan ya ambaci maganar Khadijah, "Ya kawuna, ka saurari ɗan ɗan'uwanka."

Hadisi

Imam Muslim : 232

و حَدَّثَنِي أَبُو الطَّاهِرِ أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ قَالَ حَدَّثَنِي يُونُسُ قَالَ قَالَ ابْنُ شِهَابٍ أَخْبَرَنِي أَبُو سَلَمَةَ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ أَنَّ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ الْأَنْصَارِيَّ وَكَانَ مِنْ أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يُحَدِّثُ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ يُحَدِّثُ عَنْ فَتْرَةِ الْوَحْيِ قَالَ فِي حَدِيثِهِ فَبَيْنَا أَنَا أَمْشِي سَمِعْتُ صَوْتًا مِنْ السَّمَاءِ فَرَفَعْتُ رَأْسِي فَإِذَا الْمَلَكُ الَّذِي جَاءَنِي بِحِرَاءٍ جَالِسًا عَلَى كُرْسِيٍّ بَيْنَ السَّمَاءِ وَالْأَرْضِ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَجُئِثْتُ مِنْهُ فَرَقًا فَرَجَعْتُ فَقُلْتُ زَمِّلُونِي زَمِّلُونِي فَدَثَّرُونِي فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَبَارَكَ وَتَعَالَى { يَا أَيُّهَا الْمُدَّثِّرُ قُمْ فَأَنْذِرْ وَرَبَّكَ فَكَبِّرْ وَثِيَابَكَ فَطَهِّرْ وَالرُّجْزَ فَاهْجُرْ } وَهِيَ الْأَوْثَانُ قَالَ ثُمَّ تَتَابَعَ الْوَحْيُ و حَدَّثَنِي عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ شُعَيْبِ بْنِ اللَّيْثِ قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ جَدِّي قَالَ حَدَّثَنِي عُقَيْلُ بْنُ خَالِدٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا سَلَمَةَ بْنَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ يَقُولُ أَخْبَرَنِي جَابِرُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ أَنَّهُ سَمِعَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ ثُمَّ فَتَرَ الْوَحْيُ عَنِّي فَتْرَةً فَبَيْنَا أَنَا أَمْشِي ثُمَّ ذَكَرَ مِثْلَ حَدِيثِ يُونُسَ غَيْرَ أَنَّهُ قَالَ فَجُئِثْتُ مِنْهُ فَرَقًا حَتَّى هَوَيْتُ إِلَى الْأَرْضِ قَالَ و قَالَ أَبُو سَلَمَةَ وَالرُّجْزُ الْأَوْثَانُ قَالَ ثُمَّ حَمِيَ الْوَحْيُ بَعْدُ وَتَتَابَعَ و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ بِهَذَا الْإِسْنَادِ نَحْوَ حَدِيثِ يُونُسَ وَقَالَ فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَبَارَكَ وَتَعَالَى { يَا أَيُّهَا الْمُدَّثِّرُ إِلَى قَوْلِهِ وَالرُّجْزَ فَاهْجُرْ } قَبْلَ أَنْ تُفْرَضَ الصَّلَاةُ وَهِيَ الْأَوْثَانُ وَقَالَ فَجُئِثْتُ مِنْهُ كَمَا قَالَ عُقَيْلٌ

Kuma ya gaya mana [Abu ath-Tahir] ya gaya mana [Ibnu Wahab] ya ce, ya gaya mana [Yunus] ya ce, [Ibn Shihab] ya ce, ya gaya mana [Abu Salamah bin Abdurrahman] cewa [Jabir bin Abdullah al-Ansari] - kuma yana ɗaya daga cikin sahabban Manzon Allah sallallahu alaihi wasallam - ya ba da hadisi, ya ce, "Manzon Allah (tsira da amincin Allah su tabbata a gare shi) ya ba da labari game da lokacin da wahayi ya katse. Ya ce: "Lokacin da nake tafiya, ba zato ba tsammani na ji wata murya daga sama. Na ɗaga kaina, sai ya zama mala'ikan da ya zo wurina a cikin kogon Hira yana zaune a kan kujera yana shawagi tsakanin sama da ƙasa. Sai Manzon Allah sallallahu alaihi wasallam ya sake cewa: 'Na fara rawar jiki saboda ina jin tsoronsa. Sai na koma gida na ce, 'Rufe ni! Rufe ni!' Sai ya rufe ni, a lokacin ne Allah ya saukar da ayar: '(Ya ku waɗanda aka rufe! Ku farka ku yi gargaɗi, kuma Ubangijinku, sannan ku ɗaukaka shi, da tufafinku, ku tsarkake shi, kuma duk wani sharri, ya kamata ku nisanci shi,)' (Q. Al Mudatstsir: 1-5), ma'anar ita ce waɗannan gumaka, don haka ku nisanci su. Bayan haka sai aka sauko da wahayi akai-akai." Kuma ya gaya mana [Abdul Malik bin Syu'aib bin al-Laits] ya ce, ya gaya mana [mahaifina] daga [kakana] ya ce, ya gaya mana [Uqail bin Khalid] daga [Ibn Shihab] ya ce, na ji [Abu Salamah bin Abdurrahman] yana cewa, ya gaya mana [Jabir bin Abdullah] cewa ya ji Manzon Allah (tsira da amincin Allah su tabbata a gare shi) Wasallam ya ce: "Sai wahayin ya tsaya daga gare ni na ɗan lokaci, don haka yayin da nake tafiya," sannan ya ambaci hadisin Yunus, kawai sai ya ce, "Sai na ji tsoro saboda shi har sai da na faɗi ƙasa." A halin yanzu Abu Salamah ya ce, "Kuma abin da yake nufi gumaka ne." Ya ce, "sannan wahayi ya sauko sau da yawa kuma akai-akai." Kuma ya gaya mini [Muhammad bin Rafi'] ya gaya mana [Abdurrazzaq] ya gaya mana [Ma'amar] daga [az-Zuhri] da wannan sanad kamar hadisin Yunus, ya ce, "Sai Allah ya saukar da ayar: '(Ya ku mutanen da aka rufe! Ka farka ka yi gargaɗi, Ubangijinka kuma sai ka ɗaukaka shi, tufafinka kuma sai ka tsarkake su, ka bar dukkan mugunta, ka nisanta kanka)' (Q. Al Mudatstsir: 1-5). Kafin sallar farilla, manufar ita ce nisantar gumaka. Kuma ya ce, "Don haka na ji tsoro saboda hakan," kamar yadda Uqail ya ce.

Hadisi

Imam Muslim : 233

و حَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ حَدَّثَنَا الْأَوْزَاعِيُّ قَالَ سَمِعْتُ يَحْيَى يَقُولُ سَأَلْتُ أَبَا سَلَمَةَ أَيُّ الْقُرْآنِ أُنْزِلَ قَبْلُ قَالَ { يَا أَيُّهَا الْمُدَّثِّرُ } فَقُلْتُ أَوْ اقْرَأْ فَقَالَ سَأَلْتُ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ أَيُّ الْقُرْآنِ أُنْزِلَ قَبْلُ قَالَ { يَا أَيُّهَا الْمُدَّثِّرُ } فَقُلْتُ أَوْ اقْرَأْ قَالَ جَابِرٌ أُحَدِّثُكُمْ مَا حَدَّثَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ جَاوَرْتُ بِحِرَاءٍ شَهْرًا فَلَمَّا قَضَيْتُ جِوَارِي نَزَلْتُ فَاسْتَبْطَنْتُ بَطْنَ الْوَادِي فَنُودِيتُ فَنَظَرْتُ أَمَامِي وَخَلْفِي وَعَنْ يَمِينِي وَعَنْ شِمَالِي فَلَمْ أَرَ أَحَدًا ثُمَّ نُودِيتُ فَنَظَرْتُ فَلَمْ أَرَ أَحَدًا ثُمَّ نُودِيتُ فَرَفَعْتُ رَأْسِي فَإِذَا هُوَ عَلَى الْعَرْشِ فِي الْهَوَاءِ يَعْنِي جِبْرِيلَ عَلَيْهِ السَّلَام فَأَخَذَتْنِي رَجْفَةٌ شَدِيدَةٌ فَأَتَيْتُ خَدِيجَةَ فَقُلْتُ دَثِّرُونِي فَدَثَّرُونِي فَصَبُّوا عَلَيَّ مَاءً فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ { يَا أَيُّهَا الْمُدَّثِّرُ قُمْ فَأَنْذِرْ وَرَبَّكَ فَكَبِّرْ وَثِيَابَكَ فَطَهِّرْ } حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ عُمَرَ أَخْبَرَنَا عَلِيُّ بْنُ الْمُبَارَكِ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ بِهَذَا الْإِسْنَادِ وَقَالَ فَإِذَا هُوَ جَالِسٌ عَلَى عَرْشٍ بَيْنَ السَّمَاءِ وَالْأَرْضِ

Kuma bayan ya gaya mana [Zuhair bin Harb] ya gaya mana [al-Walid bin Muslim] ya gaya mana [al-Auza'i] sai ya ce, na ji [Yahya] yana cewa, na tambayi [Abu Salamah], "Wace aya ce ta Alƙur'ani aka fara saukarwa?" Sai ya karanta: '(Ya ku mutanen da aka rufe)' (Suratul Mudattsir). Sai na ce, "Ko (watakila harafi) Ikra'a." Sai na tambayi [Jabir bin Abdullah], "Wace aya ce ta Alƙur'ani aka fara saukarwa?" Sai ya karanta: '(Ya ku mutanen da aka rufe)' (Suratul Mudattsir). Sai na ce, "Ko (watakila harafi) Ikra'a." Jabir ya ce, "Na gaya muku wani abu da Manzon Allah (tsira da amincin Allah su tabbata a gare shi) ya gaya mana. Ya ce: "Na yi Iktikaf dina a cikin Kogon Hira' na tsawon wata guda, lokacin da na gama Iktikaf dina, sai na sauka, zuwa ƙasan kwarin, sannan aka kira ni. Sai na kalli gabana da bayana, dama da hagu, amma ban ga kowa ba, sai aka sake kirana, sannan na duba, amma babu kowa, sai aka kira ni, sai na ɗaga kaina, sai ya zama yana saman Al'arshi a sararin sama, wato Jibrilu. Sai na rikice. Sai na zo wurin Khadijah na ce, "Ku rufe ni, ku rufe ni! Sai ya zuba min ruwa, sai Allah ya saukar da ayar: '(Ya ku waɗanda aka rufe! Ku tashi ku yi gargaɗi, Ubangijinku kuma sai ku tsarkake shi, kuma tufafinku sannan ku tsarkake su)' (Q. Al Mudatstsir: 1-4). Ya gaya mana [Muhammad bin al-Mutsanna] ya gaya mana [Uthman bin Umar] ya gaya mana ya ba mu labari [Ali bin al-Mubarak] daga [Yahya bin Abu Kathir] da wannan sandar, sai ya ce, "Ya bayyana cewa yana zaune a kan Al'arshi tsakanin sama da ƙasa."

Hadisi

Imam Muslim : 234

حَدَّثَنَا شَيْبَانُ بْنُ فَرُّوخَ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ حَدَّثَنَا ثَابِتٌ الْبُنَانِيُّ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أُتِيتُ بِالْبُرَاقِ وَهُوَ دَابَّةٌ أَبْيَضُ طَوِيلٌ فَوْقَ الْحِمَارِ وَدُونَ الْبَغْلِ يَضَعُ حَافِرَهُ عِنْدَ مُنْتَهَى طَرْفِهِ قَالَ فَرَكِبْتُهُ حَتَّى أَتَيْتُ بَيْتَ الْمَقْدِسِ قَالَ فَرَبَطْتُهُ بِالْحَلْقَةِ الَّتِي يَرْبِطُ بِهِ الْأَنْبِيَاءُ قَالَ ثُمَّ دَخَلْتُ الْمَسْجِدَ فَصَلَّيْتُ فِيهِ رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ خَرَجْتُ فَجَاءَنِي جِبْرِيلُ عَلَيْهِ السَّلَام بِإِنَاءٍ مِنْ خَمْرٍ وَإِنَاءٍ مِنْ لَبَنٍ فَاخْتَرْتُ اللَّبَنَ فَقَالَ جِبْرِيلُ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اخْتَرْتَ الْفِطْرَةَ ثُمَّ عَرَجَ بِنَا إِلَى السَّمَاءِ فَاسْتَفْتَحَ جِبْرِيلُ فَقِيلَ مَنْ أَنْتَ قَالَ جِبْرِيلُ قِيلَ وَمَنْ مَعَكَ قَالَ مُحَمَّدٌ قِيلَ وَقَدْ بُعِثَ إِلَيْهِ قَالَ قَدْ بُعِثَ إِلَيْهِ فَفُتِحَ لَنَا فَإِذَا أَنَا بِآدَمَ فَرَحَّبَ بِي وَدَعَا لِي بِخَيْرٍ ثُمَّ عَرَجَ بِنَا إِلَى السَّمَاءِ الثَّانِيَةِ فَاسْتَفْتَحَ جِبْرِيلُ عَلَيْهِ السَّلَام فَقِيلَ مَنْ أَنْتَ قَالَ جِبْرِيلُ قِيلَ وَمَنْ مَعَكَ قَالَ مُحَمَّدٌ قِيلَ وَقَدْ بُعِثَ إِلَيْهِ قَالَ قَدْ بُعِثَ إِلَيْهِ فَفُتِحَ لَنَا فَإِذَا أَنَا بِابْنَيْ الْخَالَةِ عِيسَى ابْنِ مَرْيَمَ وَيَحْيَى بْنِ زَكَرِيَّاءَ صَلَوَاتُ اللَّهِ عَلَيْهِمَا فَرَحَّبَا وَدَعَوَا لِي بِخَيْرٍ ثُمَّ عَرَجَ بِي إِلَى السَّمَاءِ الثَّالِثَةِ فَاسْتَفْتَحَ جِبْرِيلُ فَقِيلَ مَنْ أَنْتَ قَالَ جِبْرِيلُ قِيلَ وَمَنْ مَعَكَ قَالَ مُحَمَّدٌ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قِيلَ وَقَدْ بُعِثَ إِلَيْهِ قَالَ قَدْ بُعِثَ إِلَيْهِ فَفُتِحَ لَنَا فَإِذَا أَنَا بِيُوسُفَ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا هُوَ قَدْ أُعْطِيَ شَطْرَ الْحُسْنِ فَرَحَّبَ وَدَعَا لِي بِخَيْرٍ ثُمَّ عَرَجَ بِنَا إِلَى السَّمَاءِ الرَّابِعَةِ فَاسْتَفْتَحَ جِبْرِيلُ عَلَيْهِ السَّلَام قِيلَ مَنْ هَذَا قَالَ جِبْرِيلُ قِيلَ وَمَنْ مَعَكَ قَالَ مُحَمَّدٌ قَالَ وَقَدْ بُعِثَ إِلَيْهِ قَالَ قَدْ بُعِثَ إِلَيْهِ فَفُتِحَ لَنَا فَإِذَا أَنَا بِإِدْرِيسَ فَرَحَّبَ وَدَعَا لِي بِخَيْرٍ قَالَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ { وَرَفَعْنَاهُ مَكَانًا عَلِيًّا } ثُمَّ عَرَجَ بِنَا إِلَى السَّمَاءِ الْخَامِسَةِ فَاسْتَفْتَحَ جِبْرِيلُ قِيلَ مَنْ هَذَا قَالَ جِبْرِيلُ قِيلَ وَمَنْ مَعَكَ قَالَ مُحَمَّدٌ قِيلَ وَقَدْ بُعِثَ إِلَيْهِ قَالَ قَدْ بُعِثَ إِلَيْهِ فَفُتِحَ لَنَا فَإِذَا أَنَا بِهَارُونَ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَرَحَّبَ وَدَعَا لِي بِخَيْرٍ ثُمَّ عَرَجَ بِنَا إِلَى السَّمَاءِ السَّادِسَةِ فَاسْتَفْتَحَ جِبْرِيلُ عَلَيْهِ السَّلَام قِيلَ مَنْ هَذَا قَالَ جِبْرِيلُ قِيلَ وَمَنْ مَعَكَ قَالَ مُحَمَّدٌ قِيلَ وَقَدْ بُعِثَ إِلَيْهِ قَالَ قَدْ بُعِثَ إِلَيْهِ فَفُتِحَ لَنَا فَإِذَا أَنَا بِمُوسَى صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَرَحَّبَ وَدَعَا لِي بِخَيْرٍ ثُمَّ عَرَجَ إِلَى السَّمَاءِ السَّابِعَةِ فَاسْتَفْتَحَ جِبْرِيلُ فَقِيلَ مَنْ هَذَا قَالَ جِبْرِيلُ قِيلَ وَمَنْ مَعَكَ قَالَ مُحَمَّدٌ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قِيلَ وَقَدْ بُعِثَ إِلَيْهِ قَالَ قَدْ بُعِثَ إِلَيْهِ فَفُتِحَ لَنَا فَإِذَا أَنَا بِإِبْرَاهِيمَ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُسْنِدًا ظَهْرَهُ إِلَى الْبَيْتِ الْمَعْمُورِ وَإِذَا هُوَ يَدْخُلُهُ كُلَّ يَوْمٍ سَبْعُونَ أَلْفَ مَلَكٍ لَا يَعُودُونَ إِلَيْهِ ثُمَّ ذَهَبَ بِي إِلَى السِّدْرَةِ الْمُنْتَهَى وَإِذَا وَرَقُهَا كَآذَانِ الْفِيَلَةِ وَإِذَا ثَمَرُهَا كَالْقِلَالِ قَالَ فَلَمَّا غَشِيَهَا مِنْ أَمْرِ اللَّهِ مَا غَشِيَ تَغَيَّرَتْ فَمَا أَحَدٌ مِنْ خَلْقِ اللَّهِ يَسْتَطِيعُ أَنْ يَنْعَتَهَا مِنْ حُسْنِهَا فَأَوْحَى اللَّهُ إِلَيَّ مَا أَوْحَى فَفَرَضَ عَلَيَّ خَمْسِينَ صَلَاةً فِي كُلِّ يَوْمٍ وَلَيْلَةٍ فَنَزَلْتُ إِلَى مُوسَى صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ مَا فَرَضَ رَبُّكَ عَلَى أُمَّتِكَ قُلْتُ خَمْسِينَ صَلَاةً قَالَ ارْجِعْ إِلَى رَبِّكَ فَاسْأَلْهُ التَّخْفِيفَ فَإِنَّ أُمَّتَكَ لَا يُطِيقُونَ ذَلِكَ فَإِنِّي قَدْ بَلَوْتُ بَنِي إِسْرَائِيلَ وَخَبَرْتُهُمْ قَالَ فَرَجَعْتُ إِلَى رَبِّي فَقُلْتُ يَا رَبِّ خَفِّفْ عَلَى أُمَّتِي فَحَطَّ عَنِّي خَمْسًا فَرَجَعْتُ إِلَى مُوسَى فَقُلْتُ حَطَّ عَنِّي خَمْسًا قَالَ إِنَّ أُمَّتَكَ لَا يُطِيقُونَ ذَلِكَ فَارْجِعْ إِلَى رَبِّكَ فَاسْأَلْهُ التَّخْفِيفَ قَالَ فَلَمْ أَزَلْ أَرْجِعُ بَيْنَ رَبِّي تَبَارَكَ وَتَعَالَى وَبَيْنَ مُوسَى عَلَيْهِ السَّلَام حَتَّى قَالَ يَا مُحَمَّدُ إِنَّهُنَّ خَمْسُ صَلَوَاتٍ كُلَّ يَوْمٍ وَلَيْلَةٍ لِكُلِّ صَلَاةٍ عَشْرٌ فَذَلِكَ خَمْسُونَ صَلَاةً وَمَنْ هَمَّ بِحَسَنَةٍ فَلَمْ يَعْمَلْهَا كُتِبَتْ لَهُ حَسَنَةً فَإِنْ عَمِلَهَا كُتِبَتْ لَهُ عَشْرًا وَمَنْ هَمَّ بِسَيِّئَةٍ فَلَمْ يَعْمَلْهَا لَمْ تُكْتَبْ شَيْئًا فَإِنْ عَمِلَهَا كُتِبَتْ سَيِّئَةً وَاحِدَةً قَالَ فَنَزَلْتُ حَتَّى انْتَهَيْتُ إِلَى مُوسَى صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَخْبَرْتُهُ فَقَالَ ارْجِعْ إِلَى رَبِّكَ فَاسْأَلْهُ التَّخْفِيفَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقُلْتُ قَدْ رَجَعْتُ إِلَى رَبِّي حَتَّى اسْتَحْيَيْتُ مِنْهُ

Ya gaya mana [Syaiban bin Farrukh] ya gaya mana [Hammad bin Salamah] ya gaya mana [Thabit al-Bunani] daga [Anas bin Malik] cewa Manzon Allah sallallahu alaihi wasallam ya ce: "Wani Buraq ya ziyarce ni. Wannan dabba ce farar dabba, ta fi jaki girma amma ta fi ƙanƙanta fiye da bighal. Ya saukar da jikinsa har cikin buraq ya kai ƙarshensa." Ya sake cewa: "Don haka nan da nan na hau ta har sai da na isa Baitul Maqdis." Ya sake cewa: "Sannan na ɗaure shi a kan ginshiƙin masallacin kamar yadda Annabawa suka saba yi. Bayan ɗan lokaci sai na shiga masallacin na yi salla raka'a biyu. Bayan na gama sai na ci gaba da tafiya, ba zato ba tsammani sai Jibril ya zo mini da kwano na giya da kwano na madara. Sai na zaɓi madara. Sai Jibril ya ce, 'Ka zaɓi fitrah'. Sai Jibril ya ɗauke ni sama. Lokacin da Jibril ya nemi a buɗe ƙofar, sai ya ce, 'Kai wanene?' Jibril ya amsa, 'Jibril'. Sai aka sake tambayarsa, 'Wa yake tare da kai?' Jibril ya amsa, 'Muhammad.' Sai aka sake tambayar Jibril, 'An aiko shi?' Jibril ya amsa, 'Eh, an aiko shi.' Sai aka buɗe mana ƙofar. Ba zato ba tsammani na haɗu da Annabi Adam, ya yi mini maraba ya yi mini addu'a da alheri. Sannan aka ɗauke ni zuwa sama ta biyu. Sai Jibril ya nemi a buɗe ƙofar. Sai aka sake tambayarsa, 'Wane ne kai?' Jibril ya amsa, 'Jibril.' Sai aka sake tambayar Jibril, 'Wa yake tare da kai?' Jibril ya amsa, 'Muhammad.' An sake tambayar Jibril, 'An aiko shi?' Jibril ya amsa, 'Eh, an aiko shi'. An buɗe mana ƙofar. Ba zato ba tsammani na haɗu da Isa ɗan Maryam da Yahya ɗan Zakariya, suka yi mini maraba kuma suka yi min fatan alheri. An sake kai ni sama ta uku. Jibril shi ma ya nemi ya buɗe ƙofar. Sai aka tambaye ni, 'Kai wanene?' Jibril ya amsa, 'Jibril'. An sake tambayar Jibril, 'Wa yake tare da kai?' Jibril ya amsa, 'Muhammad'. An sake tambayar Jibril, 'An aiko shi?' Jibril ya amsa, 'Eh, an aiko shi'. An buɗe mana ƙofar. Ba zato ba tsammani na haɗu da Annabi Yusuf Alaihis Salam, sai ya zama an albarkace shi da matsayi mai girma. Ya ci gaba da maraba da ni yana yi mini fatan alheri. An sake kai ni sama ta huɗu. Jibril shi ma ya nemi ya buɗe ƙofar. Wata murya ta sake tambaya, 'Wane ne kai?' Jibril ya amsa, 'Jibril'. An sake tambayar Jibril, 'Wa yake tare da kai?' Jibril ya amsa, 'Muhammad'. An sake tambayar Jibril, 'An aiko shi?' Jibril ya amsa, 'Eh, an aiko shi'. An buɗe mana ƙofar. Ba zato ba tsammani na haɗu da Annabi Idris Alaihis Salam, ya ci gaba da yi mini maraba kuma ya yi mini fatan alheri. Allah ya ce: '(Mun ɗaga shi zuwa wani wuri mai girma)'. An sake ɗaga ni zuwa sama ta biyar. Sai Jibril ya nemi ya buɗe ƙofar. Wata murya ta sake tambaya, 'Kai wanene?' Jibril ya amsa, 'Jibril'. Sai aka sake tambayar Jibril, 'Wa yake tare da kai?' Jibril ya amsa, 'Muhammad'. Sai aka sake tambayar Jibril, 'An aiko shi?' Jibril ya amsa, 'Eh, an aiko shi'. An buɗe mana ƙofar. Ba zato ba tsammani na haɗu da Annabi Haruna Alaihissalam, ya ci gaba da yi mini maraba kuma... ina yi mini fatan alheri. An sake ɗaga ni zuwa sama ta shida. Sai Jibril ya nemi ya buɗe ƙofar. Wata murya ta sake tambaya, 'Wane ne kai?' Jibril ya amsa, 'Jibril'. Sai aka sake tambayar Jibril, 'Wa yake tare da kai?' Jibril ya amsa, 'Muhammad'. Sai aka sake tambayar Jibril, 'An aiko shi?' Jibril ya amsa, 'Eh, an aiko shi'. An buɗe mana ƙofar. Ba zato ba tsammani na haɗu da Annabi Musa, ya ci gaba da yi mini maraba kuma ya yi mini addu'a mai kyau. An sake kai ni sama ta bakwai. Jibril ya nemi ya buɗe ta. Wata murya ta sake tambaya, 'Kai wanene?' Jibril ya amsa masa, 'Jibril'. An sake tambayar Jibril, 'Wa ke tare da kai?' Jibril ya amsa, 'Muhammad'. An sake tambayar Jibril, 'An aiko shi?' Jibril ya amsa, 'Eh, an aiko shi'. An buɗe mana ƙofar. Ba zato ba tsammani na haɗu da Annabi Ibrahim Alaihissalam, yana hutawa a Baitul Makmur a halin yanzu. Faɗinta zai iya kai mala'iku dubu saba'in a kowace rana. Bayan tafiya, ba su koma gare shi ba (Baitul Makmur). Sannan aka kai ni Sidratul Muntaha. Ganyayyakin sun yi girma kamar kunun giwa kuma 'ya'yan itacen sun yi girma kamar tulu. Ya ce: "Lokacin da ya hau kan sa da umarnin Allah, sai sidra ta yi amai ta canza. Babu wani daga cikin halittun Allah da zai iya kwatanta kyawunta domin tana da kyau. Sai Allah ya yi masa wahayi ta hanyar tilasta masa yin sallah sau hamsin a rana da dare. Sai na sauka na haɗu da Annabi Musa Alaihissalam, sai ya tambaye ni, 'Me Ubangijinka ya faɗa wa mutanenka?' Ya ce: "Ka yi addu'a sau hamsin a rana". Annabi Musa ya ce, 'Ka koma ga Ubangijinka, ka nemi sauƙi domin mutanenka ba za su iya aiwatar da ita ba. Na taɓa gwada Bani Isra'ila kuma na gwada su'. Ya ce: "Na koma ga Allah na ce, 'Ya Ubangijina, ka ba wa mutanena sauƙi'. Sai Allah subhanahu wata'ala ya rage masa sau biyar na addu'a'. Sai na koma ga Annabi Musa na ce, 'Allah ya rage mini sau biyar na addu'a'. Annabi Musa ya ce, 'Mutanenka ba za su iya aiwatar da ita ba. Ka koma ga Ubangijinka, ka sake neman sauƙi'. Ya ce: "Har yanzu ina tafiya tsakanin Allahna da Annabi Musa, har Allah ya ce: 'Ya Muhammadu! A gaskiya ma, ina yin fardukan sau biyar a rana da dare. Kowace addu'a ta fardu ana ninka ta sau goma. Don haka wannan addu'o'in fardu hamsin ne. Haka nan, duk wanda ya yi niyyar yin alheri amma bai yi ba, tabbas za a rubuta masa kyakkyawan aiki guda ɗaya. Idan ya yi haka, za a rubuta masa kyawawan ayyuka goma. A gefe guda kuma, duk wanda ya yi niyyar aikata laifi, amma bai yi ba, ba za a rubuta masa komai ba. To idan ya yi, za a rubuta masa laifi a kansa'. Na sauka har sai da na isa ga Annabi Musa, sannan na gaya masa. Har yanzu yana cewa, 'Ku koma ga Ubangijinku, ku nemi taimako'. Na amsa, 'Na koma ga Ubangijina sau da yawa, wanda hakan ya sa na ji kunyarSa'.

Hadisi

Imam Muslim : 235

حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ هَاشِمٍ الْعَبْدِيُّ حَدَّثَنَا بَهْزُ بْنُ أَسَدٍ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ الْمُغِيرَةِ حَدَّثَنَا ثَابِتٌ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أُتِيتُ فَانْطَلَقُوا بِي إِلَى زَمْزَمَ فَشُرِحَ عَنْ صَدْرِي ثُمَّ غُسِلَ بِمَاءِ زَمْزَمَ ثُمَّ أُنْزِلْتُ

Ya gaya mana [Abdullahi bin Hasyim al-Abdi] ya gaya mana [Bahz bin Asad] ya gaya mana [Sulaiman bin Al-Mughirah] ya gaya mana [Tsabit] daga [Anas bin Malik] ya ce, "Manzon Allah sallallahu alaihi wasallam ya ce: "An ziyarce ni (mala'iku) sannan suka kai ni rijiyar Zamzam, sannan aka yanke ƙirjina aka wanke da ruwa Zamzam, sannan aka bar ni a baya."

Hadisi

Imam Muslim : 236

حَدَّثَنَا شَيْبَانُ بْنُ فَرُّوخَ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ حَدَّثَنَا ثَابِتٌ الْبُنَانِيُّ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَتَاهُ جِبْرِيلُ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ يَلْعَبُ مَعَ الْغِلْمَانِ فَأَخَذَهُ فَصَرَعَهُ فَشَقَّ عَنْ قَلْبِهِ فَاسْتَخْرَجَ الْقَلْبَ فَاسْتَخْرَجَ مِنْهُ عَلَقَةً فَقَالَ هَذَا حَظُّ الشَّيْطَانِ مِنْكَ ثُمَّ غَسَلَهُ فِي طَسْتٍ مِنْ ذَهَبٍ بِمَاءِ زَمْزَمَ ثُمَّ لَأَمَهُ ثُمَّ أَعَادَهُ فِي مَكَانِهِ وَجَاءَ الْغِلْمَانُ يَسْعَوْنَ إِلَى أُمِّهِ يَعْنِي ظِئْرَهُ فَقَالُوا إِنَّ مُحَمَّدًا قَدْ قُتِلَ فَاسْتَقْبَلُوهُ وَهُوَ مُنْتَقِعُ اللَّوْنِ قَالَ أَنَسٌ وَقَدْ كُنْتُ أَرْئِي أَثَرَ ذَلِكَ الْمِخْيَطِ فِي صَدْرِهِ حَدَّثَنَا هَارُونُ بْنُ سَعِيدٍ الْأَيْلِيُّ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ قَالَ أَخْبَرَنِي سُلَيْمَانُ وَهُوَ ابْنُ بِلَالٍ قَالَ حَدَّثَنِي شَرِيكُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي نَمِرٍ قَالَ سَمِعْتُ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ يُحَدِّثُنَا عَنْ لَيْلَةَ أُسْرِيَ بِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ مَسْجِدِ الْكَعْبَةِ أَنَّهُ جَاءَهُ ثَلَاثَةُ نَفَرٍ قَبْلَ أَنْ يُوحَى إِلَيْهِ وَهُوَ نَائِمٌ فِي الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ وَسَاقَ الْحَدِيثَ بِقِصَّتِهِ نَحْوَ حَدِيثِ ثَابِتٍ الْبُنَانِيِّ وَقَدَّمَ فِيهِ شَيْئًا وَأَخَّرَ وَزَادَ وَنَقَصَ

An gaya mana [Syaiban bin Farrukh] ya gaya mana [Hammad bin Salamah] ya gaya mana [Thabit al-Bunani] daga [Anas bin Malik] cewa Jibril sallallahu alaihi wasallam ya ziyarci Manzon Allah sallallahu alaihi wasallam, yayin da yake wasa da yara. Sai mala'ikan ya dauke shi ya kwantar da shi, sannan ya yanke zuciyarsa, ya cire zuciyarsa sannan ya cire gudan jini daga cikinta, yana cewa, 'Wannan wani bangare ne na shaidan daga gare ka, sannan ka wanke ta a cikin kwano na zinare da ruwan Zamzam', sai mala'ikan ya dinka ta sannan ya mayar da ita wurin da take. Sai yaran suka zo suka yi korafi ga mahaifiyarsu, suka ce, 'Hakika an kashe Muhammad.' Sai mutane suka gaishe shi da fuskoki masu launin shuɗi (saboda tsoro)'." Anas ya ce, "Na ga alamun dinki a ƙirjinsa." Ya gaya mana [Harun bin Sa'id al-Aili] ya gaya mana [Ibn Wahab] ya ce, ya gaya mana [Sulaiman] - wato Ibn Bilal - ya ce, ya gaya mana [Syarik bin Abdullah bin Abu Namir] ya ce, na ji [Anas bin Malik] yana gaya mana game da daren da Manzon Allah (Sallallahu Alaihi Wasallam) ya faɗa a Isra'ila daga masallacin al-Kaaba, cewa mutane uku sun ziyarce shi kafin a yi masa wahayi, yayin da yake barci a masallacin harami." Sai mai ba da labari ya ba da labarinsa kamar hadisin Thabit al-Bunani, sannan ya gabatar masa da jimla, ta ƙare, ta ƙara da kuma ta rage.

Hadisi

Imam Muslim : 237

و حَدَّثَنِي حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى التُّجِيبِيُّ أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ قَالَ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ كَانَ أَبُو ذَرٍّ يُحَدِّثُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فُرِجَ سَقْفُ بَيْتِي وَأَنَا بِمَكَّةَ فَنَزَلَ جِبْرِيلُ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَفَرَجَ صَدْرِي ثُمَّ غَسَلَهُ مِنْ مَاءِ زَمْزَمَ ثُمَّ جَاءَ بِطَسْتٍ مِنْ ذَهَبٍ مُمْتَلِئٍ حِكْمَةً وَإِيمَانًا فَأَفْرَغَهَا فِي صَدْرِي ثُمَّ أَطْبَقَهُ ثُمَّ أَخَذَ بِيَدِي فَعَرَجَ بِي إِلَى السَّمَاءِ فَلَمَّا جِئْنَا السَّمَاءَ الدُّنْيَا قَالَ جِبْرِيلُ عَلَيْهِ السَّلَام لِخَازِنِ السَّمَاءِ الدُّنْيَا افْتَحْ قَالَ مَنْ هَذَا قَالَ هَذَا جِبْرِيلُ قَالَ هَلْ مَعَكَ أَحَدٌ قَالَ نَعَمْ مَعِيَ مُحَمَّدٌ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فَأُرْسِلَ إِلَيْهِ قَالَ نَعَمْ فَفَتَحَ قَالَ فَلَمَّا عَلَوْنَا السَّمَاءَ الدُّنْيَا فَإِذَا رَجُلٌ عَنْ يَمِينِهِ أَسْوِدَةٌ وَعَنْ يَسَارِهِ أَسْوِدَةٌ قَالَ فَإِذَا نَظَرَ قِبَلَ يَمِينِهِ ضَحِكَ وَإِذَا نَظَرَ قِبَلَ شِمَالِهِ بَكَى قَالَ فَقَالَ مَرْحَبًا بِالنَّبِيِّ الصَّالِحِ وَالِابْنِ الصَّالِحِ قَالَ قُلْتُ يَا جِبْرِيلُ مَنْ هَذَا قَالَ هَذَا آدَمُ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهَذِهِ الْأَسْوِدَةُ عَنْ يَمِينِهِ وَعَنْ شِمَالِهِ نَسَمُ بَنِيهِ فَأَهْلُ الْيَمِينِ أَهْلُ الْجَنَّةِ وَالْأَسْوِدَةُ الَّتِي عَنْ شِمَالِهِ أَهْلُ النَّارِ فَإِذَا نَظَرَ قِبَلَ يَمِينِهِ ضَحِكَ وَإِذَا نَظَرَ قِبَلَ شِمَالِهِ بَكَى قَالَ ثُمَّ عَرَجَ بِي جِبْرِيلُ حَتَّى أَتَى السَّمَاءَ الثَّانِيَةَ فَقَالَ لِخَازِنِهَا افْتَحْ قَالَ فَقَالَ لَهُ خَازِنُهَا مِثْلَ مَا قَالَ خَازِنُ السَّمَاءِ الدُّنْيَا فَفَتَحَ فَقَالَ أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ فَذَكَرَ أَنَّهُ وَجَدَ فِي السَّمَاوَاتِ آدَمَ وَإِدْرِيسَ وَعِيسَى وَمُوسَى وَإِبْرَاهِيمَ صَلَوَاتُ اللَّهِ عَلَيْهِمْ أَجْمَعِينَ وَلَمْ يُثْبِتْ كَيْفَ مَنَازِلُهُمْ غَيْرَ أَنَّهُ ذَكَرَ أَنَّهُ قَدْ وَجَدَ آدَمَ عَلَيْهِ السَّلَام فِي السَّمَاءِ الدُّنْيَا وَإِبْرَاهِيمَ فِي السَّمَاءِ السَّادِسَةِ قَالَ فَلَمَّا مَرَّ جِبْرِيلُ وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِإِدْرِيسَ صَلَوَاتُ اللَّهِ عَلَيْهِ قَالَ مَرْحَبًا بِالنَّبِيِّ الصَّالِحِ وَالْأَخِ الصَّالِحِ قَالَ ثُمَّ مَرَّ فَقُلْتُ مَنْ هَذَا فَقَالَ هَذَا إِدْرِيسُ قَالَ ثُمَّ مَرَرْتُ بِمُوسَى عَلَيْهِ السَّلَام فَقَالَ مَرْحَبًا بِالنَّبِيِّ الصَّالِحِ وَالْأَخِ الصَّالِحِ قَالَ قُلْتُ مَنْ هَذَا قَالَ هَذَا مُوسَى قَالَ ثُمَّ مَرَرْتُ بِعِيسَى فَقَالَ مَرْحَبًا بِالنَّبِيِّ الصَّالِحِ وَالْأَخِ الصَّالِحِ قُلْتُ مَنْ هَذَا قَالَ هَذَا عِيسَى ابْنُ مَرْيَمَ قَالَ ثُمَّ مَرَرْتُ بِإِبْرَاهِيمَ عَلَيْهِ السَّلَام فَقَالَ مَرْحَبًا بِالنَّبِيِّ الصَّالِحِ وَالِابْنِ الصَّالِحِ قَالَ قُلْتُ مَنْ هَذَا قَالَ هَذَا إِبْرَاهِيمُ قَالَ ابْنُ شِهَابٍ وَأَخْبَرَنِي ابْنُ حَزْمٍ أَنَّ ابْنَ عَبَّاسٍ وَأَبَا حَبَّةَ الْأَنْصَارِيَّ كَانَا يَقُولَانِ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ عَرَجَ بِي حَتَّى ظَهَرْتُ لِمُسْتَوًى أَسْمَعُ فِيهِ صَرِيفَ الْأَقْلَامِ قَالَ ابْنُ حَزْمٍ وَأَنَسُ بْنُ مَالِكٍ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَفَرَضَ اللَّهُ عَلَى أُمَّتِي خَمْسِينَ صَلَاةً قَالَ فَرَجَعْتُ بِذَلِكَ حَتَّى أَمُرَّ بِمُوسَى فَقَالَ مُوسَى عَلَيْهِ السَّلَام مَاذَا فَرَضَ رَبُّكَ عَلَى أُمَّتِكَ قَالَ قُلْتُ فَرَضَ عَلَيْهِمْ خَمْسِينَ صَلَاةً قَالَ لِي مُوسَى عَلَيْهِ السَّلَام فَرَاجِعْ رَبَّكَ فَإِنَّ أُمَّتَكَ لَا تُطِيقُ ذَلِكَ قَالَ فَرَاجَعْتُ رَبِّي فَوَضَعَ شَطْرَهَا قَالَ فَرَجَعْتُ إِلَى مُوسَى عَلَيْهِ السَّلَام فَأَخْبَرْتُهُ قَالَ رَاجِعْ رَبَّكَ فَإِنَّ أُمَّتَكَ لَا تُطِيقُ ذَلِكَ قَالَ فَرَاجَعْتُ رَبِّي فَقَالَ هِيَ خَمْسٌ وَهِيَ خَمْسُونَ لَا يُبَدَّلُ الْقَوْلُ لَدَيَّ قَالَ فَرَجَعْتُ إِلَى مُوسَى فَقَالَ رَاجِعْ رَبَّكَ فَقُلْتُ قَدْ اسْتَحْيَيْتُ مِنْ رَبِّي قَالَ ثُمَّ انْطَلَقَ بِي جِبْرِيلُ حَتَّى نَأْتِيَ سِدْرَةَ الْمُنْتَهَى فَغَشِيَهَا أَلْوَانٌ لَا أَدْرِي مَا هِيَ قَالَ ثُمَّ أُدْخِلْتُ الْجَنَّةَ فَإِذَا فِيهَا جَنَابِذُ اللُّؤْلُؤَ وَإِذَا تُرَابُهَا الْمِسْكُ

An ba mu labari [Harmalah bin Yahya at-Tujibi] ya ba mu labari [Ibn Wahab] ya ce, ya ba mu labari [Yunus] daga [Ibn Shihab] daga [Anas bin Malik] ya ce, "[Abu Dharr] ya ba da labari cewa Manzon Allah (SAW) ya ce: "An huda rufin gidana a lokacin da nake Makka, sai Jibrilu ya sauko ya huda kirjina, sannan ya wanke shi da ruwan Zamzam, sannan ya kawo wani kwano na zinare cike da hikima da imani, sannan ya zuba a kirjina. Bayan haka ya rufe shi ya kama hannuna, ya hau sama. Da muka isa sararin duniya, sai Jibrilu ya ce wa mala'ikan da ke tsaron sararin duniya, 'Buɗe shi.' Ya ce, 'Wane ne wannan?' Jibrilu ya ce, 'Jibrilu ne.' Ya tambaya, 'Akwai wani tare da ku?' Jibrilu ya ce, 'Eh.' Ina tare da Muhammad sallallahu alaihi wasallam.' Ya tambaya, 'An aiko shi?' Jibrilu ya amsa, 'Eh.' Sai mala'ikan mai gadi ya buɗe ƙofar." Ya ci gaba da faɗinsa: 'Lokacin da muka hau sama ta duniya, sai ga wani mutum wanda gefensa baƙi ne kuma gefensa na dama shi ma baƙi ne. Da ya kalli gefensa na dama sai ya yi dariya, kuma da ya kalli gefensa na hagu sai ya yi kuka.' Sai Manzon Allah ya ci gaba: 'Sai mutumin ya ce, 'Maraba, ya Annabi mai adalci kuma ɗansa mai adalci'. Na tambaya, 'Wane ne wannan, Ya Jibrilu?' Jibrilu ya amsa, 'Wannan shine Adama shallallahu alaihi wasallam, kuma wannan shine al-Aswidah a damansa, kuma a hagunsa Nasam 'ya'yansa maza. A dama akwai mazauna aljanna, yayin da al-Aswidah, wanda ke hagu, mazaunin wuta ne, don haka idan ya kalli dama tabbas zai yi dariya, kuma idan ya kalli hagu tabbas zai yi kuka.' Ya ci gaba da faɗinsa: "Jibrilu ya tashi tare da ni har sai da ya isa sama ta biyu, sannan ya ce wa mai gadi, 'Buɗe ta'. Sai mai gadi ya ce a matsayin mai tsaron sama ta (farko) ta duniya. Sai ya buɗe." Anas bin Malik ya ce, "Sannan ya ambaci cewa ya sami Adam, Idris, Isa, Musa, da Ibrahim - amincin Allah ya tabbata a gare su duka - kuma bai ambaci ainihin matsayinsu ba, sai dai ya ambaci cewa ya haɗu da Adamu a cikin aljannar duniya, da Ibrahim a cikin sama ta shida. Ya ce, "Lokacin da Jibril da Manzon Allah sallallahu alaihi wasallam suka wuce ta Idris Alaihissalam, Idris ya ce, 'Maraba, ya Annabi mai adalci kuma ɗan'uwa mai adalci.' Sai ya wuce, sai na tambaya, 'Wane ne wannan?' Jibril ya amsa, 'Wannan shine Idris'. Ya sake cewa, 'Sannan na wuce Musa As, sannan ya ce, 'Maraba da Annabi mai adalci da 'yan'uwa masu adalci.' Ya ce: "Na tambaya, 'Wane ne wannan?' Jibril ya amsa, 'Wannan shine Musa'. Ya ce: "Sannan na wuce Yesu, sannan ya ce, 'Maraba da Annabi mai adalci kuma ɗan'uwa mai adalci.' Na tambaya, 'Wane ne wannan?' Jibril ya amsa, 'Wannan shine Yesu, ɗan Maryama.' Ya ce: "Sannan na wuce Ibrahim Alaihissalam, sannan ya ce, 'Barka da zuwa ga Annabi mai adalci kuma ɗa mai adalci.' Ya ce: "Na tambaya, 'Wane ne wannan?' Jibril ya amsa, 'Wannan Ibrahim ne'." Ibn Shihab ya ce; Kuma an ruwaito mana [Ibn Hazm] cewa [Ibn Abbas] da [Abu Habbah al-Ansari] duk sun ce, "Manzon Allah sallallahu alaihi wasallam] ya ce: "Sannan Jibril ya hau tare da ni har sai da na hau wani wuri mai faɗi inda na ji sautin alkalami." [Ibn Hazm] da [Anas bin Malik] suka ce, "Manzon Allah sallallahu alaihi wasallam ya ce: "Sannan Allah ya sanya salloli hamsin a kowace rana ga mutanena." Ya sake cewa, 'Sannan na dawo da umarnin har sai da na wuce Musa, sannan ya ce, 'Menene wani abu da Ubangijinka ya wajabta wa mutanenka?' Ya ce, 'Na amsa, 'Allah ya wajabta musu salla sau hamsin.' Sai Musa ya ce mini, 'To, koma ga Ubangijinka, domin mutanenka ba za su iya yin hakan ba.' Sai na mayar wa Ubangijina, sannan Ya sake rabinsu. Sai na koma wurin Musa, sai na gaya masa har sai da ya ce, 'Koma wurin Ubangijinka, domin mutanenka ba za su iya yin hakan ba.' Sai ya ce: "Sannan na koma wurin Ubangijina." Sai Allah ya ce, 'Ya kasance sau biyar, kuma ya kasance sau hamsin. Ba ni ne na maye gurbin waɗannan kalmomin ba.' Sai ya ce: "Don haka na koma wurin Musa, sai ya ce, 'Koma wurin Ubangijinka.' Sai na ce, 'Hakika ina jin kunyar Ubangijina.' Sai ya sake cewa, 'Sai Jibrilu ya tafi tare da ni har sai da muka zo wurin Sidrah al-Muntaha, sannan launuka daban-daban suka rufe shi har sai da ban san menene ainihinsa ba.' Sai ya sake cewa, 'Sannan aka sanya ni cikin sama, sai ya zama yana da kumfa na duwatsu masu daraja kuma ƙasa ta yi laka'."

Hadisi

Imam Muslim : 238

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ عَنْ سَعِيدٍ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ لَعَلَّهُ قَالَ عَنْ مَالِكِ بْنِ صَعْصَعَةَ رَجُلٍ مِنْ قَوْمِهِ قَالَ قَالَ نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَيْنَا أَنَا عِنْدَ الْبَيْتِ بَيْنَ النَّائِمِ وَالْيَقْظَانِ إِذْ سَمِعْتُ قَائِلًا يَقُولُ أَحَدُ الثَّلَاثَةِ بَيْنَ الرَّجُلَيْنِ فَأُتِيتُ فَانْطُلِقَ بِي فَأُتِيتُ بِطَسْتٍ مِنْ ذَهَبٍ فِيهَا مِنْ مَاءِ زَمْزَمَ فَشُرِحَ صَدْرِي إِلَى كَذَا وَكَذَا قَالَ قَتَادَةُ فَقُلْتُ لِلَّذِي مَعِي مَا يَعْنِي قَالَ إِلَى أَسْفَلِ بَطْنِهِ فَاسْتُخْرِجَ قَلْبِي فَغُسِلَ بِمَاءِ زَمْزَمَ ثُمَّ أُعِيدَ مَكَانَهُ ثُمَّ حُشِيَ إِيمَانًا وَحِكْمَةً ثُمَّ أُتِيتُ بِدَابَّةٍ أَبْيَضَ يُقَالُ لَهُ الْبُرَاقُ فَوْقَ الْحِمَارِ وَدُونَ الْبَغْلِ يَقَعُ خَطْوُهُ عِنْدَ أَقْصَى طَرْفِهِ فَحُمِلْتُ عَلَيْهِ ثُمَّ انْطَلَقْنَا حَتَّى أَتَيْنَا السَّمَاءَ الدُّنْيَا فَاسْتَفْتَحَ جِبْرِيلُ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقِيلَ مَنْ هَذَا قَالَ جِبْرِيلُ قِيلَ وَمَنْ مَعَكَ قَالَ مُحَمَّدٌ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قِيلَ وَقَدْ بُعِثَ إِلَيْهِ قَالَ نَعَمْ قَالَ فَفَتَحَ لَنَا وَقَالَ مَرْحَبًا بِهِ وَلَنِعْمَ الْمَجِيءُ جَاءَ قَالَ فَأَتَيْنَا عَلَى آدَمَ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَسَاقَ الْحَدِيثَ بِقِصَّتِهِ وَذَكَرَ أَنَّهُ لَقِيَ فِي السَّمَاءِ الثَّانِيَةِ عِيسَى وَيَحْيَى عَلَيْهَا السَّلَام وَفِي الثَّالِثَةِ يُوسُفَ وَفِي الرَّابِعَةِ إِدْرِيسَ وَفِي الْخَامِسَةِ هَارُونَ صَلَوَاتُ اللَّهِ عَلَيْهِمْ قَالَ ثُمَّ انْطَلَقْنَا حَتَّى انْتَهَيْنَا إِلَى السَّمَاءِ السَّادِسَةِ فَأَتَيْتُ عَلَى مُوسَى عَلَيْهِ السَّلَام فَسَلَّمْتُ عَلَيْهِ فَقَالَ مَرْحَبًا بِالْأَخِ الصَّالِحِ وَالنَّبِيِّ الصَّالِحِ فَلَمَّا جَاوَزْتُهُ بَكَى فَنُودِيَ مَا يُبْكِيكَ قَالَ رَبِّ هَذَا غُلَامٌ بَعَثْتَهُ بَعْدِي يَدْخُلُ مِنْ أُمَّتِهِ الْجَنَّةَ أَكْثَرُ مِمَّا يَدْخُلُ مِنْ أُمَّتِي قَالَ ثُمَّ انْطَلَقْنَا حَتَّى انْتَهَيْنَا إِلَى السَّمَاءِ السَّابِعَةِ فَأَتَيْتُ عَلَى إِبْرَاهِيمَ وَقَالَ فِي الْحَدِيثِ وَحَدَّثَ نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ رَأَى أَرْبَعَةَ أَنْهَارٍ يَخْرُجُ مِنْ أَصْلِهَا نَهْرَانِ ظَاهِرَانِ وَنَهْرَانِ بَاطِنَانِ فَقُلْتُ يَا جِبْرِيلُ مَا هَذِهِ الْأَنْهَارُ قَالَ أَمَّا النَّهْرَانِ الْبَاطِنَانِ فَنَهْرَانِ فِي الْجَنَّةِ وَأَمَّا الظَّاهِرَانِ فَالنِّيلُ وَالْفُرَاتُ ثُمَّ رُفِعَ لِي الْبَيْتُ الْمَعْمُورُ فَقُلْتُ يَا جِبْرِيلُ مَا هَذَا قَالَ هَذَا الْبَيْتُ الْمَعْمُورُ يَدْخُلُهُ كُلَّ يَوْمٍ سَبْعُونَ أَلْفَ مَلَكٍ إِذَا خَرَجُوا مِنْهُ لَمْ يَعُودُوا فِيهِ آخِرُ مَا عَلَيْهِمْ ثُمَّ أُتِيتُ بِإِنَاءَيْنِ أَحَدُهُمَا خَمْرٌ وَالْآخَرُ لَبَنٌ فَعُرِضَا عَلَيَّ فَاخْتَرْتُ اللَّبَنَ فَقِيلَ أَصَبْتَ أَصَابَ اللَّهُ بِكَ أُمَّتُكَ عَلَى الْفِطْرَةِ ثُمَّ فُرِضَتْ عَلَيَّ كُلَّ يَوْمٍ خَمْسُونَ صَلَاةً ثُمَّ ذَكَرَ قِصَّتَهَا إِلَى آخِرِ الْحَدِيثِ حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا مُعَاذُ بْنُ هِشَامٍ قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ قَتَادَةَ حَدَّثَنَا أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ عَنْ مَالِكِ بْنِ صَعْصَعَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فَذَكَرَ نَحْوَهُ وَزَادَ فِيهِ فَأُتِيتُ بِطَسْتٍ مِنْ ذَهَبٍ مُمْتَلِئٍ حِكْمَةً وَإِيمَانًا فَشُقَّ مِنْ النَّحْرِ إِلَى مَرَاقِّ الْبَطْنِ فَغُسِلَ بِمَاءِ زَمْزَمَ ثُمَّ مُلِئَ حِكْمَةً وَإِيمَانًا

Ya gaya mana [Muhammad bin al-Mutsanna] ya gaya mana [Ibn Abu Adi] daga [Sa'id] daga [Qatadah] daga [Anas bin Malik] wataƙila ya ce, daga [Malik bin Sha'sha'ah] wani mutum daga cikin mutanensa, ya ce, Annabi "tsira da amincin Allah su tabbata a gare shi" ya ce: "Lokacin da nake gefen Haikali, ina barci rabin sa'a, ba zato ba tsammani na ji hirar ɗaya daga cikin ukun mutumin da ke tsakiya. Sai suka matso kusa da ni suka kai ni wani wuri. Sai suka kawo akwati na zinariya da ke ɗauke da ruwan Zamzam. Bayan haka aka buɗe ƙirjina daga nan zuwa can." Qatadah ya ce, "Na tambayi mutumin da ke tare da ni, 'Me yake nufi?' Ya amsa, 'Har zuwa ƙasan cikinsa'. Ya ci gaba da maganarsa: 'An cire zuciyata an tsaftace ta da ruwan Zamzam, sannan aka mayar da ita wurin da take a da. Bayan haka, na cika da imani da hikima, aka kawo mini wata dabba mai farar dabba mai suna Buraq, ta fi jaki girma kuma ta fi ƙanƙanta. Ya daidaita tafiyarsa gwargwadon yadda ido zai iya gani, yayin da aka ɗauke ni a bayansa. Sai muka fara tafiyarmu har muka isa sammai na duniya, bayan haka Jibril ya nemi a buɗe ƙofar, sannan ya tambaye shi, 'Wa?' Ya amsa, 'Jibril'. Sai aka sake tambayarsa, 'Wa ke tare da kai?' Sai Jibril ya amsa, 'Muhammad sallallahu 'alaihi wasallam'. Sannan aka sake tambaya, 'Shin shi ne wanda aka aiko?' Ya amsa, 'Eh.' Sai mala'ikan da ke tsaron ƙofar ya buɗe ƙofar ya ce, 'Maraba, hakika babban baƙo ya iso'. Sannan muka ziyarci Annabi Adam." Sai mai ba da labari ya gabatar da hadisin da labarinsa, ya ce Manzon Allah (SAW) ya haɗu da Annabi Isa da Annabi Yahya a sama ta biyu, kuma a sama ta uku, ya haɗu da Annabi Yusuf. Sannan a sama ta huɗu ya haɗu da Annabi Idris. Bayan ya isa sama ta biyar ya haɗu da Annabi Haruna. Sai Manzon Allah (SAW) ya ce: "Sannan muka ci gaba da tafiyarmu har muka isa sama ta shida, sannan na haɗu da Annabi Musa na gaishe shi. Nan take ya amsa, 'Maraba da kai, ɗan'uwana kuma annabi mai adalci.' Da na bar shi, sai ya ci gaba da kuka. Sai aka tambaye shi, 'Me ya sa ka kuka?' ya amsa, 'Ya Ubangijina! Ka aiko wannan saurayin a bayana, amma mutane da yawa sun shiga Aljanna fiye da nawa'. Ya sake cewa, "Mun ci gaba da tafiyarmu har sai da muka isa sama ta bakwai, sannan na ziyarci Annabi Ibrahim." Sai mai ba da labari ya ce a cikin hadisin, "Kuma Annabi (SAW) ya ce ya ga koguna huɗu suna fitowa daga tushensu, koguna biyu da ake iya gani a sarari, da koguna biyu da suke duhu. Sai Annabi sallallahu alaihi wasallam ya tambaya, 'Ya Jibril! Menene waɗannan koguna?' Sai aka kai ni Baitul Makmur, sai na tambaya, 'Ya Jibril, menene wannan?' Sai Jibril ya amsa, 'Wannan ita ce Baitul Makmur inda kowace rana, mala'iku dubu saba'in za su shiga. Da zarar sun fita, ba za su sake shiga ba, domin wannan ne karo na ƙarshe da za su shiga'. Sai aka kawo mini kwantena biyu, ɗaya tana ɗauke da giya ɗayan kuma tana ɗauke da madara. An miƙa mini duka biyun, sannan na zaɓi madara. Sai ya ce mini, 'Ka yi zaɓi mai kyau! Allah yana son kai da mutanenka ku kasance cikin yanayi na fitra (nagari da nagarta). Sai aka ce in yi addu'a sau hamsin kowace rana.' Sai (Mai Bayar da Bayani) ya ambaci labarin har zuwa ƙarshen Hadisin." Ya gaya mana [Muhammad bin al-Mutsanna] ya gaya mana [Mu'adh bin Hisham] ya ce, ya gaya mana [mahaifina] daga [Qatadah] ya gaya mana [Anas bin Malik] daga [Malik bin Sha'sha'ah] cewa Manzon Allah (Sallallahu Alaihi Wasallam) ya ce... sannan ya ambaci irin wannan labari, kuma ya ƙara a ciki, 'Sannan aka kawo mini wani kaskon zinare cike da hikima da imani.' Sannan aka yanke shi daga ƙirji na sama zuwa ƙasan ciki, sannan aka wanke shi da ruwan Zamzam, sannan aka cika shi da hikima da imani.

Hadisi

Imam Muslim : 239

حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَابْنُ بَشَّارٍ قَالَ ابْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ قَتَادَةَ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا الْعَالِيَةِ يَقُولُ حَدَّثَنِي ابْنُ عَمِّ نَبِيِّكُمْ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَعْنِي ابْنَ عَبَّاسٍ قَالَ ذَكَرَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حِينَ أُسْرِيَ بِهِ فَقَالَ مُوسَى آدَمُ طُوَالٌ كَأَنَّهُ مِنْ رِجَالِ شَنُوءَةَ وَقَالَ عِيسَى جَعْدٌ مَرْبُوعٌ وَذَكَرَ مَالِكًا خَازِنَ جَهَنَّمَ وَذَكَرَ الدَّجَّالَ

Ya gaya mana [Muhammad bin al-Mutsanna] da [Ibn Basysyar], [Ibn Basysyar] ya ce, ya gaya mana [Muhammad bin Ja'afar] ya gaya mana [Syu'bah] daga [Qatadah] ya ce, na ji [Abu al-Aliyah] yana cewa, ya gaya mana ɗan kawun Annabinku sallallahu alaihi wasallam [Ibn Abbas] ya ce, "Manzon Allah sallallahu alaihi wasallam ya ba da labarin tafiyarsa ta Isra'i. Ya ce: "Annabi Musa yana da fatar launin ruwan kasa kuma yana da tsayi kamar mutum daga ƙabilar Syanu'ah." Sannan ya sake cewa: "Annabi Isa yana da jiki mai tsayi, mai matsakaicin tsayi." Baya ga haka, ya kuma ba da labarin Malik, mai kula da Jahannama da Dajjal."

Hadisi

Imam Muslim : 240

و حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ أَخْبَرَنَا يُونُسُ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا شَيْبَانُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَبِي الْعَالِيَةِ حَدَّثَنَا ابْنُ عَمِّ نَبِيِّكُمْ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ابْنُ عَبَّاسٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَرَرْتُ لَيْلَةَ أُسْرِيَ بِي عَلَى مُوسَى بْنِ عِمْرَانَ عَلَيْهِ السَّلَام رَجُلٌ آدَمُ طُوَالٌ جَعْدٌ كَأَنَّهُ مِنْ رِجَالِ شَنُوءَةَ وَرَأَيْتُ عِيسَى ابْنَ مَرْيَمَ مَرْبُوعَ الْخَلْقِ إِلَى الْحُمْرَةِ وَالْبَيَاضِ سَبِطَ الرَّأْسِ وَأُرِيَ مَالِكًا خَازِنَ النَّارِ وَالدَّجَّالَ فِي آيَاتٍ أَرَاهُنَّ اللَّهُ إِيَّاهُ { فَلَا تَكُنْ فِي مِرْيَةٍ مِنْ لِقَائِهِ } قَالَ كَانَ قَتَادَةُ يُفَسِّرُهَا أَنَّ نَبِيَّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَدْ لَقِيَ مُوسَى عَلَيْهِ السَّلَام

Kuma ya gaya mana [Abd bin Humaid] ya gaya mana [Yunus bin Muhammad] ya gaya mana [Syaiban bin Abdurrahman] daga [Qatadah] daga [Abu al-Aliyah] ya gaya mana ɗan kawun Annabinku Sallallahu Alaihi Wasallama [Ibn Abbas] ya ce, "Manzon Allah Sallallahu Alaihi Wasallama ya ce: "Na wuce Musa bin Imran a daren da na ji Isra'i, mutum ne mai tsayi, mai launin ruwan kasa kamar mutum daga dangin Syanu'ah. Kuma na ga Isa bin Maryam, matsakaiciya, ja da fari, gashin kansa a kwance, sannan aka nuna mini Malik, mala'ikan wuta mai kula da shi, da Dajjal a cikin ayoyi da dama waɗanda Allah ya nuna masa kawai, don kada ku yi jinkirin haɗuwa da shi." Mai ba da labari ya ce, "Qatadah ya fassara shi cewa Annabin Allah Sallallahu Alaihi Wasallama ya haɗu da Musa."