Imam Muslim (الامام مسلم) - 5362 Hadith
Hadith
Imam Muslim : 2281
و حَدَّثَنِي أَبُو الطَّاهِرِ وَحَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى قَالَا أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ أَنَّ سَالِمَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ أَخْبَرَهُ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ كَانَ يُقَدِّمُ ضَعَفَةَ أَهْلِهِ فَيَقِفُونَ عِنْدَ الْمَشْعَرِ الْحَرَامِ بِالْمُزْدَلِفَةِ بِاللَّيْلِ فَيَذْكُرُونَ اللَّهَ مَا بَدَا لَهُمْ ثُمَّ يَدْفَعُونَ قَبْلَ أَنْ يَقِفَ الْإِمَامُ وَقَبْلَ أَنْ يَدْفَعَ فَمِنْهُمْ مَنْ يَقْدَمُ مِنًى لِصَلَاةِ الْفَجْرِ وَمِنْهُمْ مَنْ يَقْدَمُ بَعْدَ ذَلِكَ فَإِذَا قَدِمُوا رَمَوْا الْجَمْرَةَ وَكَانَ ابْنُ عُمَرَ يَقُولُ أَرْخَصَ فِي أُولَئِكَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
އަދި [އަބޫ ޠާހިރު] އާއި [ޙަރުމަލާ ބިން ޔަޙްޔާ] ދެމީހުންވެސް އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދިނީ، [އިބްނު ވަޙްބު] އަޅުގަނޑަށް [އިބްނު ޔޫނުސް] [އިބްނު ޝިހާބު] ގެ އަރިހުން ކިޔައިދެއްވީ، [ސަލީމް ބިން ޢަބްދުالله] އޭނާއަށް ވިދާޅުވި ވާހަކަ، އެއީ؛ [ޢަބްދުالله ބިން ޢުމަރު] އަބަދުވެސް އިސްކަން ދެއްވީ އޭނާގެ އާއިލާގެ ބަލިކަށި މެންބަރުންނަށް ރޭގަނޑު މުޒްދަލިފާގެ މަޝްޢަރީލް ޙަރާމްގައި ހުއްޓި -އަރާމުކޮށް- އެތަނުގައި الله ހަނދުމަ ކުރެވޭހާ ހިނދަކު، ދެން އެއަށްފަހު އިމާމު ތެދުވެ ދަތުރު ކުރިއަށް ގެންދިއުމުގެ ކުރިން އަނެއްކާވެސް ދަތުރު ކުރިއަށް ގެންދެވޭނެ ގޮތަކަށެވެ ގަލުން އުކާލިއެވެ. އިބްނު ޢުމަރު ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 2282
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَأَبُو كُرَيْبٍ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ يَزِيدَ قَالَ رَمَى عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْعُودٍ جَمْرَةَ الْعَقَبَةِ مِنْ بَطْنِ الْوَادِي بِسَبْعِ حَصَيَاتٍ يُكَبِّرُ مَعَ كُلِّ حَصَاةٍ قَالَ فَقِيلَ لَهُ إِنَّ أُنَاسًا يَرْمُونَهَا مِنْ فَوْقِهَا فَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْعُودٍ هَذَا وَالَّذِي لَا إِلَهَ غَيْرُهُ مَقَامُ الَّذِي أُنْزِلَتْ عَلَيْهِ سُورَةُ الْبَقَرَةِ
[އަބޫބަކުރު ބިން އަބޫ ޝައިބާ] އާއި [އަބޫ ކުރައިބް] ދެމީހުންވެސް އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި، [އަބޫ މުޢާވިޔަތު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އަލްއަޢްމާސީ] އިން [އިބްރާހީމް] ގެ އަރިހުން [ޢަބްދުއްރަޙްމާން ބިން ޔަޒީދު] ގެ އަރިހުން ކިޔައިދެއްވިއެވެ. [ޢަބްދުالله ބިން މަސްޢޫދު] ޢަޤަބާގެ ޖަމްރާ ވާދީގެ އެތެރެއިން އުކާލީ ހަތް ގަނޑުފެނުންނެވެ. އަދި ކޮންމެ ފަހަރަކު ގަނޑުފެންގަނޑެއް އުކާލިއިރު އެއަށް ތަކްބީރު ޖަހައިގެން ދިޔައެވެ. ދެން އެކަލޭގެފާނަށް ވިދާޅުވީ، 'ހަމަކަށަވަރުން މީހުން ޖަމްރާ އުކާލަނީ ވާދީގެ މަތިން' ކަމަށެވެ. އެހެންކަމުން ޢަބްދުﷲ ބިން މަސްޢޫދު ވިދާޅުވިއެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 2283
و حَدَّثَنَا مِنْجَابُ بْنُ الْحَارِثِ التَّمِيمِيُّ أَخْبَرَنَا ابْنُ مُسْهِرٍ عَنْ الْأَعْمَشِ قَالَ سَمِعْتُ الْحَجَّاجَ بْنَ يُوسُفَ يَقُولُ وَهُوَ يَخْطُبُ عَلَى الْمِنْبَرِ أَلِّفُوا الْقُرْآنَ كَمَا أَلَّفَهُ جِبْرِيلُ السُّورَةُ الَّتِي يُذْكَرُ فِيهَا الْبَقَرَةُ وَالسُّورَةُ الَّتِي يُذْكَرُ فِيهَا النِّسَاءُ وَالسُّورَةُ الَّتِي يُذْكَرُ فِيهَا آلُ عِمْرَانَ قَالَ فَلَقِيتُ إِبْرَاهِيمَ فَأَخْبَرْتُهُ بِقَوْلِهِ فَسَبَّهُ وَقَالَ حَدَّثَنِي عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ يَزِيدَ أَنَّهُ كَانَ مَعَ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ فَأَتَى جَمْرَةَ الْعَقَبَةِ فَاسْتَبْطَنَ الْوَادِي فَاسْتَعْرَضَهَا فَرَمَاهَا مِنْ بَطْنِ الْوَادِي بِسَبْعِ حَصَيَاتٍ يُكَبِّرُ مَعَ كُلِّ حَصَاةٍ قَالَ فَقُلْتُ يَا أَبَا عَبْدِ الرَّحْمَنِ إِنَّ النَّاسَ يَرْمُونَهَا مِنْ فَوْقِهَا فَقَالَ هَذَا وَالَّذِي لَا إِلَهَ غَيْرُهُ مَقَامُ الَّذِي أُنْزِلَتْ عَلَيْهِ سُورَةُ الْبَقَرَةِ و حَدَّثَنِي يَعْقُوبُ الدَّوْرَقِيُّ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي زَائِدَةَ ح و حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ كِلَاهُمَا عَنْ الْأَعْمَشِ قَالَ سَمِعْتُ الْحَجَّاجَ يَقُولُ لَا تَقُولُوا سُورَةُ الْبَقَرَةِ وَاقْتَصَّا الْحَدِيثَ بِمِثْلِ حَدِيثِ ابْنِ مُسْهِرٍ
އަދި [މިންޖާބު ބިން ހާރިތު ތަމީމީ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އިބްނު މުޝީރު] [އަލްއަޢްމާޝް] ގެ އަރިހުން ކިޔައިދެއްވި ގޮތުގައި، އަލްޙައްޖާޖު ބިން ޔޫސުފް މަންޒަރުގައި ދަރުސް ދެއްވަމުން ގެންދެވިއިރު، 'ޖިބްރީލް ކިޔަވާފައިވާ ގޮތަށް ޤުރުއާން ކިޔުމަށް ހޭނިވަޑައިގަންނަވާ، - އެއީ - އަލްބަޤަރާ، އަން ނިސާ`، އަދި އަލީ އިމްރާމްގެ ވާހަކަ ލިޔެފައިވާ ސޫރަތްތައް. އަލް އަޢުމާޝް ވިދާޅުވި އެވެ؛ ދެން އަޅުގަނޑު [އިބްރާހިމް] އާއި ބައްދަލުކޮށް، ދެން އަޅުގަނޑު އަލް ހައްޖާޖު ބިން ޔޫސުފްގެ ބަސްތައް ފޯރުކޮށްދިނީ، ދެން އޭނާ އޭނާއަށް ފާޑުކިޔާފައި. އިބްރާހިމް ވިދާޅުވި އެވެ؛ [ޢަބްދުއްރަޙްމާން ބިން ޔަޒީދު] އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދިން ގޮތުގައި އޭނާ [ޢަބްދުﷲ ބިން މަސްޢޫދު] އާއި އެކު، ދެން ދިޔައީ ޖުމްރަތުލް ޢަޤަބާގެ އަރިހަށް. ކޮންމެ ގަނޑުވަރަކަށް ތަކްބީރު ކިޔަމުން ދިޔައިރު ހަތް ގަނޑުފެން ހިފައިގެން ވާދީގެ މެދަށް ދިޔައެވެ'. އަލް އަޢުމާޝް ވިދާޅުވި އެވެ؛ އަހަރެން ސުވާލުކުރީމެވެ، އޭ އަބޫ ޢަބްދުއްރަޙްމާން، މީހުން ޖަމްރާ އުކާލަނީ މަތިން ހެއްޔެވެ؟ އެކަލޭގެފާނު ޖަވާބު ދެއްވީ، 'އެކަލާނގެ ފިޔަވައި އެކަލާނގެ ފިޔަވައި އެހެން އެއްވެސް އިލާހެއް ނެތް، މިއީ - ސޫރަތުލް ބަޤަރާ ބާވައިލެއްވި މީހަކު - ޖަމްރާ އުކާލާ ތަނެވެ.' އަދި [ޔަޢުޤޫބު އަދު ދައުރާޤީ] އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދެއްވީ، [އިބްނު އަބޫ ޒަޢިދާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވީ - އެހެން ރިވާޔަތެއްގައި - އަދި [އިބްނު އަބޫ ޢުމަރު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވީ، [ސުފްޔާން] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ވިދާޅުވިއެވެ. 'އަލްބަޤަރާ ސޫރަތު ނުބުނާތި...' އޭނާ ވެސް އެ ޙަދީޘް ރިވާކުރެއްވީ އިބްނު މުޝީރުގެ ޙަދީޘްގެ ގޮތުގައެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 2284
و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا غُنْدَرٌ عَنْ شُعْبَةَ ح و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَابْنُ بَشَّارٍ قَالَا حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ الْحَكَمِ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ يَزِيدَ أَنَّهُ حَجَّ مَعَ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ فَرَمَى الْجَمْرَةَ بِسَبْعِ حَصَيَاتٍ وَجَعَلَ الْبَيْتَ عَنْ يَسَارِهِ وَمِنًى عَنْ يَمِينِهِ وَقَالَ هَذَا مَقَامُ الَّذِي أُنْزِلَتْ عَلَيْهِ سُورَةُ الْبَقَرَةِ و حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا شُعْبَةُ بِهَذَا الْإِسْنَادِ غَيْرَ أَنَّهُ قَالَ فَلَمَّا أَتَى جَمْرَةَ الْعَقَبَةِ
އަދި [އަބޫބަކުރު ބިން އަބޫ ޝައިބާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ވިދާޅުވިއެވެ. [ޣުންދަރު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޝުޢުބާއިން] -އަނެއްކާވެސް ރިވާޔަތެއްގައި- އަދި [މުޙައްމަދު ބިން އަލް މުޘައްނާ] އާއި [މުޙައްމަދު ބިން ބަޝީޝަރު] ދެމީހުންވެސް ވިދާޅުވެފައިވަނީ، [މުޙައްމަދު ބިން ޖަޢުފަރު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވީ [ޝުޢޫބާ] [އަލްޙަކަމް] އިން [އިބްރާހީމް] ގެ އަރިހުން [ޢަބްދުއްރަޙްމާން ބިން ޔަޒީދު] ގެ އަރިހުން [ޢަބްދުއްރަޙްމާން ބިން ޔަޒީދު] ގެ އަރިހުން [ޢަބްދުالله] އާއި އެކު ޙައްޖު ކުރެއްވި ވާހަކަ. ދެން ޢަޤާބާގެ ޖަމްރާއަށް ޢަބްދުﷲ ހަތް ގަނޑުފެން އުކާލިއެވެ. -އޭނާގެ މަޤާމު-، އޭނާގެ ކަނާތްފަރާތުގައި މަޖިލިސް ބަހައްޓާފައި ވާތްފަރާތުގައި މީނާ ބަހައްޓަވައިފިއެވެ. އަދި ވިދާޅުވީ، 'މިއީ ސޫރަތުލް ބަޤަރާ ބާވައިލެއްވި މީހާގެ -ޖަމްރާ އުކާލާ ތަނެވެ' ކަމަށެވެ. އަދި [އުބައިދުالله ބިން މުޢާޘް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނެވެ. [ބައްޕަ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޝުޢޫބާ] މި އިސްނާދާއެކު ކިޔައިދެއްވީ، އެކަލޭގެފާނު ފާހަގަކުރެއްވި ކަންތައްތައް ފިޔަވައި؛ 'އަދި ޢަޤަބާގެ ޖަމްރާއަށް ވަޑައިގަތުމުން'.
Hadith
Imam Muslim : 2285
و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا أَبُو الْمُحَيَّاةِ ح و حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى وَاللَّفْظُ لَهُ أَخْبَرَنَا يَحْيَى بْنُ يَعْلَى أَبُو الْمُحَيَّاةِ عَنْ سَلَمَةَ بْنِ كُهَيْلٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ يَزِيدَ قَالَ قِيلَ لِعَبْدِ اللَّهِ إِنَّ نَاسًا يَرْمُونَ الْجَمْرَةَ مِنْ فَوْقِ الْعَقَبَةِ قَالَ فَرَمَاهَا عَبْدُ اللَّهِ مِنْ بَطْنِ الْوَادِي ثُمَّ قَالَ مِنْ هَا هُنَا وَالَّذِي لَا إِلَهَ غَيْرُهُ رَمَاهَا الَّذِي أُنْزِلَتْ عَلَيْهِ سُورَةُ الْبَقَرَةِ
އަދި [އަބޫބަކުރު ބިން އަބޫ ޝައިބާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ވިދާޅުވިއެވެ. [އަބުލް މުޙައްޔަތު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވީ - އެހެން ރިވާޔަތެއްގައި - އަދި [ޔަޙްޔާ ބިން ޔަޙްޔާ] - އެ ބަސްފުޅަކީވެސް އޭނާގެ - އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޔަޙްޔާ ބިން ޔަޢުލާ އަބުލް މުޙައްޔަތު] [ސަލާމާ ބިން ކުހައިލް] ގެ އަރިހުން [ޢަބްދުއްރަޙްމާން ބިން ޔަޒީދު] ގެ އަރިހުން ކިޔައިދެއްވިއެވެ. [ޢަބްދުالله] އަށް ބުނެވިފައި އޮތީ، 'އަޤަބާގެ މަތިން މީހުން ޖަމްރާ އުކާލަނީ ހެއްޔެވެ؟' އެކަމަކު ޢަބްދުالله ދެން ވާދީގެ އެތެރެއިން އުކާލެއްވުމުން، އޭނާ ވިދާޅުވީ، 'މިއީ އޭނާ އުކާލި ތަނެވެ - - އެކަލާނގެ ފިޔަވައި އެކަލާނގެ ފިޔަވައި އެހެން އެއްވެސް އިލާހެއް ނެތް މީހާގެ ކިބައިން - ސޫރަތުލް ބަޤަރާ ބާވައިލެއްވި ބޭފުޅެކެވެ'.
Hadith
Imam Muslim : 2286
حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَعَلِيُّ بْنُ خَشْرَمٍ جَمِيعًا عَنْ عِيسَى بْنِ يُونُسَ قَالَ ابْنُ خَشْرَمٍ أَخْبَرَنَا عِيسَى عَنْ ابْنِ جُرَيْجٍ أَخْبَرَنِي أَبُو الزُّبَيْرِ أَنَّهُ سَمِعَ جَابِرًا يَقُولُا رَأَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَرْمِي عَلَى رَاحِلَتِهِ يَوْمَ النَّحْرِ وَيَقُولُ لِتَأْخُذُوا مَنَاسِكَكُمْ فَإِنِّي لَا أَدْرِي لَعَلِّي لَا أَحُجُّ بَعْدَ حَجَّتِي هَذِهِ
[އިޝާޤު ބިން އިބްރާހީމް] އާއި [ޢަލީ ބިން ޚަސީރަމް] މިހުރިހާ ކަމެއްވެސް އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރައްވާފައިވަނީ [އީސާ ބިން ޔޫނުސް] ގެ އަރިހުން - [އިބްނު ޚަސީރަމް] ވިދާޅުވެފައި ވެއެވެ - [އިސާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނީ [އިބްނު ޖުރައިޖު] ގެ އަރިހުން ކަމަށާއި އޭނާ އަޅުގަނޑަށް [އަބޫ ޒުބައިރު] ވިދާޅުވާ އަޑު އިވިފައިވާ ކަމަށެވެ ނަޙްރު ދުވަހު - ޤުރުބާނީ ޖަނަވާރު ޤުރުބާން ކުރާ ދުވަހު. އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 2287
و حَدَّثَنِي سَلَمَةُ بْنُ شَبِيبٍ حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ أَعْيَنَ حَدَّثَنَا مَعْقِلٌ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَبِي أُنَيْسَةَ عَنْ يَحْيَى بْنِ حُصَيْنٍ عَنْ جَدَّتِهِ أُمِّ الْحُصَيْنِ قَالَ سَمِعْتُهَا تَقُولُ حَجَجْتُ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَجَّةَ الْوَدَاعِ فَرَأَيْتُهُ حِينَ رَمَى جَمْرَةَ الْعَقَبَةِ وَانْصَرَفَ وَهُوَ عَلَى رَاحِلَتِهِ وَمَعَهُ بِلَالٌ وَأُسَامَةُ أَحَدُهُمَا يَقُودُ بِهِ رَاحِلَتَهُ وَالْآخَرُ رَافِعٌ ثَوْبَهُ عَلَى رَأْسِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ الشَّمْسِ قَالَتْ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَوْلًا كَثِيرًا ثُمَّ سَمِعْتُهُ يَقُولُ إِنْ أُمِّرَ عَلَيْكُمْ عَبْدٌ مُجَدَّعٌ حَسِبْتُهَا قَالَتْ أَسْوَدُ يَقُودُكُمْ بِكِتَابِ اللَّهِ تَعَالَى فَاسْمَعُوا لَهُ وَأَطِيعُوا
އަދި [ސަލާމާ ބިން ޝަބީބު] އަހަންނަށް ކިޔައިދިނެވެ. [އަލް ޙަސަން ބިން އަޢިން] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނެވެ. [މަޢުޤީލް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޒައިދު ބިން އަބޫ އުނައިސާ] ގެ އަރިހުން [ޔަޙްޔާ ބިން ޙުސައިން] ގެ އަރިހުން [އެކަމަނާގެ ކާފަ] އުއްމުލް ޙުސައިންގެ އަރިހުން ކިޔައިދެއްވި، އޭނާ ވިދާޅުވީ، އަޅުގަނޑަށް އެކަމަނާ ވިދާޅުވި އަޑު އިވުނު؛ އަލްވަދާޢުގެ ހައްޖުގެ ތެރޭގައި އަހަރެން ޙައްޖުކުރީ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމައާއި އެކުގައެވެ. އަހަރެންނަށް ފެނުނީ އޭނާ ޖަމާރާތުލް ޢަޤަބާ އުކާލިތަނެވެ. އެއަށްފަހު ބިލާލް އާއި އުސާމާއާއެކު ސައިކަލުގައި ދުއްވައިގަތެވެ؛ އެކަކު ޖަމަލުގެ ރޯނުގައި ހިފަހައްޓައިގެން ހުރިއިރު، އަނެއް މީހާ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމައަށް އޭނާގެ ގަމީހުގައި ހިޔަނި އެޅިއިރު، ރޯވެފައިވާ އަވިގަނޑުން އޭނާގެ ގަމީހުގައި ހިޔަނި އެޅިއެވެ. އުއްމުލް ޙުސައިން ވިދާޅުވިއެވެ؛ އެދުވަސްވަރު ﷲ ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ވަރަށް ގިނައިން ވާހަކަފުޅު ދެއްކެވިއެވެ. އަޅުގަނޑަށް އިވުނު އެއްޗަކީ އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވި ވާހަކައެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 2288
و حَدَّثَنِي أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ أَبِي عَبْدِ الرَّحِيمِ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَبِي أُنَيْسَةَ عَنْ يَحْيَى بْنِ الْحُصَيْنِ عَنْ أُمِّ الْحُصَيْنِ جَدَّتِهِ قَالَتْ حَجَجْتُ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَجَّةَ الْوَدَاعِ فَرَأَيْتُ أُسَامَةَ وَبِلَالًا وَأَحَدُهُمَا آخِذٌ بِخِطَامِ نَاقَةِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالْآخَرُ رَافِعٌ ثَوْبَهُ يَسْتُرُهُ مِنْ الْحَرِّ حَتَّى رَمَى جَمْرَةَ الْعَقَبَةِ قَالَ مُسْلِم وَاسْمُ أَبِي عَبْدِ الرَّحِيمِ خَالِدُ بْنُ أَبِي يَزِيدَ وَهُوَ خَالُ مُحَمَّدِ بْنِ سَلَمَةَ رَوَى عَنْهُ وَكِيعٌ وَحَجَّاجٌ الْأَعْوَرُ
އަދި [އަޙްމަދު ބިން ޙަންބަލް] އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދެއްވި [މުޙައްމަދު ބިން ސަލާމާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވީ [އަބޫ ޢަބްދުއްރަހީމް] ގެ އަރިހުން [ޒައިދު ބިން އަބޫ އުނައިސާ] ގެ އަރިހުން [ޔަޙްޔާ ބިން ޙުސައިން] ގެ އަރިހުން [އުއްމު ޙުސައިން] އޭނާގެ ކާފަގެ އަރިހުން، އެކަމަނާ ވިދާޅުވިއެވެ؛ އަލްވަދާޢުގެ ހައްޖުގެ ތެރޭގައި އަހަރެން ޙައްޖުކުރީ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމައާއި އެކުގައެވެ. އަހަރެންނަށް ފެނުނީ ބިލާލް އާއި އުސާމާ އެވެ؛ އެކަކު ރަސޫލާގެ ޖަމަލުގެ ރޯނުގައި ހިފަހައްޓައިގެން ހުރެ، އަނެއް މީހާ އަޤަބާގެ ހިލަތައް އުކާ ނިމެންދެން ހޫނު އަވިގަނޑުން ގަމީހުގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމައަށް ހިޔަނި އެޅިއެވެ. މުސްލިމް ވިދާޅުވި އެވެ؛ އަބޫ ޢަބްދުއްރަޙްމާންގެ ނަމަކީ ޚާލިދު ބިން އަބޫ ޔަޒީދު، އެއީ މުޙައްމަދު ބިން ސަލާމާގެ ދޮންބައްޕައެވެ. ވަކީޢު، ހައްޖާޖު އަދި އަޢުވަރު އޭނާގެ ކިބައިން ރިވާވެގެންވެއެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 2289
و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمٍ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ قَالَ ابْنُ حَاتِمٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَكْرٍ أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ أَخْبَرَنَا أَبُو الزُّبَيْرِ أَنَّهُ سَمِعَ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ يَقُولُا رَأَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَمَى الْجَمْرَةَ بِمِثْلِ حَصَى الْخَذْفِ
އަދި [މުޙައްމަދު ބިން ޙާތިމް] އާއި [ޢަބްދު ބިން ޙުމައިދު] އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދިނީ - [އިބްނު ޙާތިމް] ވިދާޅުވެފައި ވެއެވެ - [މުޙައްމަދު ބިން ބަކުރު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނީ - [އިބްނު ޖުރައިޖް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނީ - [އަބޫ ޒުބައިރު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނީ [ޖާބިރު ބިން ޢަބްދުالله] ވިދާޅުވާ އަޑު އިވިފައިވާ ވާހަކައެވެ ޖަމްރާ' އެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 2290
و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا أَبُو خَالِدٍ الْأَحْمَرُ وَابْنُ إِدْرِيسَ عَنْ ابْنِ جُرَيْجٍ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ عَنْ جَابِرٍ قَالَ رَمَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْجَمْرَةَ يَوْمَ النَّحْرِ ضُحًى وَأَمَّا بَعْدُ فَإِذَا زَالَتْ الشَّمْسُ و حَدَّثَنَاه عَلِيُّ بْنُ خَشْرَمٍ أَخْبَرَنَا عِيسَى أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ أَخْبَرَنِي أَبُو الزُّبَيْرِ أَنَّهُ سَمِعَ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ يَقُولُا كَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِثْلِهِ
އަދި [އަބޫބަކުރު ބިން އަބޫ ޝައިބާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ވިދާޅުވިއެވެ. [އަބޫ ޚާލިދު އަލް އަޙްމަރު] އާއި [އަބޫ އިދްރީސް] [އިބްނު ޖުރައިޖު] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ޒުބައިރު] ގެ އަރިހުން [ޖާބިރު] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވިއެވެ. 'الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ޖުމްރާ އުކާލެއްވީ ނަޙްރު ދުވަހު - ޛުލްޙިއްޖާ މަހުގެ ދިހަވަނަ ދުވަހު - ދުހާ ދުވަސްގައެވެ. އަދި އެއަށްފަހު - އެއީ އެގާރަވަނަ، ބާރަވަނަ އަދި ތިރީސްވަނަ - އިރު އޮއްސުމަށްފަހު'. އަދި [ޢަލީ ބިން ޚާސިރަމް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނީ [އީސާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނީ [އިބްނު ޖުރައިޖް] އަޅުގަނޑަށް [އަބޫ ޒުބައިރު] ގާތު ވިދާޅުވީ [ޖާބިރު ބިން ޢަބްދުالله] ވިދާޅުވި އަޑު އިވިފައިވާ ކަމަށެވެ. އެއީ އެފަދަ ޙަދީޘަކާއެކުގައެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 2291
و حَدَّثَنِي سَلَمَةُ بْنُ شَبِيبٍ حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ أَعْيَنَ حَدَّثَنَا مَعْقِلٌ وَهُوَ ابْنُ عُبَيْدِ اللَّهِ الْجَزَرِيُّ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ عَنْ جَابِرٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الِاسْتِجْمَارُ تَوٌّ وَرَمْيُ الْجِمَارِ تَوٌّ وَالسَّعْيُ بَيْنَ الصَّفَا وَالْمَرْوَةِ تَوٌّ وَالطَّوَافُ تَوٌّ وَإِذَا اسْتَجْمَرَ أَحَدُكُمْ فَلْيَسْتَجْمِرْ بِتَوٍّ
އަދި [ސަލްމާ ބިން ޝަބީބު] އަހަންނަށް ކިޔައިދިނެވެ. [އަލް ޙަސަން ބިން އަޢިން] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނެވެ. [މަޢުޤީލް ބިން އުބައިދުالله އަލްޖަޒާރީ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އަބޫ ޒުބައިރު] ގެ އަރިހުން [ޖާބިރު] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި ކަމަށް ވިދާޅުވިއެވެ؛ الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ: 'އިސްތިޖްމާރު - އިސްތިންޖާ' - އަކީ އާދަޔާ ޚިލާފު ކަމެއް، ޖަމްރާ އުކާލުމަކީ ވެސް އާދަޔާ ޚިލާފު ކަމެއް، ޞަފާއާއި މަރްވާއާ ދެމެދު ސަޢީޢީ ކަމެއް، އަދި ތަވާފް - ގެ ވަށައިގެން - ވެސް އާދަޔާޚިލާފު ކަމެކެވެ. ފަހެ، ތިޔަބައިމީހުންގެ ތެރެއިން މީހަކު އިސްތިޖްމާރުކޮށްފިނަމަ - ހިލަ ބޭނުންކޮށްގެން ޠާހިރުވެއްޖެނަމަ - އޭނަ ޠާހިރުވާންވާނީ ތަފާތު އަދަދަކުންނެވެ.'
Hadith
Imam Muslim : 2292
و حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى وَمُحَمَّدُ بْنُ رُمْحٍ قَالَا أَخْبَرَنَا اللَّيْثُ ح و حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا لَيْثٌ عَنْ نَافِعٍ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ قَالَ حَلَقَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَحَلَقَ طَائِفَةٌ مِنْ أَصْحَابِهِ وَقَصَّرَ بَعْضُهُمْ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ رَحِمَ اللَّهُ الْمُحَلِّقِينَ مَرَّةً أَوْ مَرَّتَيْنِ ثُمَّ قَالَ وَالْمُقَصِّرِينَ
އަދި [ޔަޙްޔާ ބިން ޔަޙްޔާ] އާއި [މުޙައްމަދު ބިން ރުމްޙް] ދެމީހުންވެސް ވިދާޅުވީ، [ލައިތު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް އަންގަވައިދެއްވީ - އެހެން ރިވާޔަތެއްގައި - އަދި [ޤުޠައިބާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ލައިތު] [ނާފިޢު] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވީ [ޢަބްދުالله] ވިދާޅުވެފައިވާ ކަމަށެވެ. 'الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އޭނާގެ އިސްތަށިގަނޑު ކޮށާފައި، ދެން އޭނާގެ ބައެއް އެކުވެރިން އަމިއްލައަށް ބޮލުގައި ރިއްސާއިރު، އަނެއް ބަޔަކު ހަމައެކަނި އިސްތަށިގަނޑު ކަނޑާލިއެވެ.' ޢަބްދުالله ދެން ވިދާޅުވީ، ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އިސްތަށިގަނޑު ކޮށާ މީހާއަށް އެއްފަހަރު ނުވަތަ ދެފަހަރު ދުޢާ ކުރެއްވިއެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 2293
و حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى قَالَ قَرَأْتُ عَلَى مَالِكٍ عَنْ نَافِعٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ اللَّهُمَّ ارْحَمْ الْمُحَلِّقِينَ قَالُوا وَالْمُقَصِّرِينَ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ اللَّهُمَّ ارْحَمْ الْمُحَلِّقِينَ قَالُوا وَالْمُقَصِّرِينَ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ وَالْمُقَصِّرِينَ
އަދި ޔަޙްޔާ ބިން ޔަޙްޔާ އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި ގޮތުގައި އޭނާ ވިދާޅުވީ، ޢަބްދުالله ބިން ޢުމަރުގެ އަރިހުން ނާފީގެ އަރިހުން މާލިކަށް ކިޔެވީމެވެ. ‘الله ތަޢާލާ، އިސްތަށިގަނޑު ކޮށާ މީހުންނަށް މާފުކުރައްވާށެވެ.’ އެމީހުން އަނެއްކާވެސް ވިދާޅުވިއެވެ: ‘އަދި އިސްތަށިގަނޑު ކޮށާ މީހުންނަށް އޭ الله ގެ ރަސޫލާއެވެ.’ ދެން ވިދާޅުވިއެވެ: ‘ވަލް މުޤަޝްޝިރިން - އަދި ހަމައެކަނި އިސްތަށިގަނޑު ކޮށާ މީހުންނަށް.’
Hadith
Imam Muslim : 2294
أَخْبَرَنَا أَبُو إِسْحَقَ إِبْرَاهِيمُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ سُفْيَانَ عَنْ مُسْلِمِ بْنِ الْحَجَّاجِ قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ رَحِمَ اللَّهُ الْمُحَلِّقِينَ قَالُوا وَالْمُقَصِّرِينَ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ رَحِمَ اللَّهُ الْمُحَلِّقِينَ قَالُوا وَالْمُقَصِّرِينَ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ رَحِمَ اللَّهُ الْمُحَلِّقِينَ قَالُوا وَالْمُقَصِّرِينَ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ وَالْمُقَصِّرِينَ و حَدَّثَنَاه ابْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بِهَذَا الْإِسْنَادِ وَقَالَ فِي الْحَدِيثِ فَلَمَّا كَانَتْ الرَّابِعَةُ قَالَ وَالْمُقَصِّرِينَ
އަބޫ އިސްޙާޤު އިބްރާހީމް ބިން މުޙައްމަދު ބިން ސުފްޔާން މުސްލިމް ބިން އަލްޙައްޖާޖުގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރައްވާފައި ވާކަމަށެވެ، އިބްނު ނޫމައިރު އަޅުގަޑުގެ ބައްޕަގެ އަރިހުން އުބައިދުالله ބިން ޢުމަރުގެ އަރިހުން އިބްނު ޢުމަރުގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރައްވާފައިވާ ގޮތުގައި الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ވިދާޅުވެފައިވެއެވެ. ދެން އެއުރެން ދެންނެވިއެވެ: “އަދި އެއުރެންގެ ބޯ ކޮށާ މީހުންގެ މައްޗަށްވެސް އޭ الله ގެ ރަސޫލާއެވެ.” އެކަލޭގެފާނު އަނެއްކާވެސް ދުޢާ ކުރެއްވިއެވެ: “އެމީހުންގެ ބޮލުގައި ރިއްސާ މީހުންނަށް ރަޙްމަތް ލައްވާށިއެވެ.” އެއުރެން ވިދާޅުވިއެވެ. އެކަމަކު އެކަލޭގެފާނު ކުރިއަށް ގެންދެވީ ދުޢާ ކުރައްވަމުންނެވެ: “އެމީހުންގެ ބޯ ބުރިކުރާ މީހުންނަށް الله ރަޙްމަތް ލައްވާށިއެވެ.” އެއުރެން ވިދާޅުވިއެވެ. ދެން އެކަލޭގެފާނު ދުޢާ ކުރެއްވިއެވެ: “އަދި ހަމައެހެންމެ -އެމީހުންގެ ބޯ ކޮށާ މީހުންނަށް ރަޙްމަތް ލައްވާށިއެވެ.” އަދި އެކަލާނގެ އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އިބްނުލް މުޘައްނާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރެއްވިއެވެ. ދެން ތިންވަނަ ފަހަރަށް ދުޢާ ކުރެއްވީ: 'އަދި އިސްތަށިގަނޑު ކޮށާ މީހުންނަށް ވެސް ރަޙްމަތް ލައްވާށި - އިސްތަށިގަނޑު ކުރުކޮށްދެއްވާށެވެ-'.
Hadith
Imam Muslim : 2295
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ وَابْنُ نُمَيْرٍ وَأَبُو كُرَيْبٍ جَمِيعًا عَنْ ابْنِ فُضَيْلٍ قَالَ زُهَيْرٌ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ فُضَيْلٍ حَدَّثَنَا عُمَارَةُ عَنْ أَبِي زُرْعَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اللَّهُمَّ اغْفِرْ لِلْمُحَلِّقِينَ قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ وَلِلْمُقَصِّرِينَ قَالَ اللَّهُمَّ اغْفِرْ لِلْمُحَلِّقِينَ قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ وَلِلْمُقَصِّرِينَ قَالَ اللَّهُمَّ اغْفِرْ لِلْمُحَلِّقِينَ قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ وَلِلْمُقَصِّرِينَ قَالَ وَلِلْمُقَصِّرِينَ و حَدَّثَنِي أُمَيَّةُ بْنُ بِسْطَامَ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ حَدَّثَنَا رَوْحٌ عَنْ الْعَلَاءِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمَعْنَى حَدِيثِ أَبِي زُرْعَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ
[އަބޫބަކުރު ބިން އަބޫ ޝައިބާ] އާއި [ޒުހައިރު ބިން ޙަރްބު] އަދި [އިބްނު ނޫމައިރު] އަދި [އަބޫ ކުރުއިބް] މި އެންމެންވެސް އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރައްވާފައިވަނީ [އިބްނު ފުދުލައިލް] ގެ އަރިހުން - [ޒުހައިރު] ވިދާޅުވިއެވެ - [މުޙައްމަދު ބިން ފުދުލައިލް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޢުމަރާ] [އަބޫ ޛުރާޙު] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ޙުރައިރާ] ގެ އަރިހުން ރިވާކުރެއްވިއެވެ؛ الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ދުޢާކުރެއްވިއެވެ: 'އިސްތަށިގަނޑު ކޮށާ މީހުންނަށް الله މާފުކުރައްވާށި' އެވެ. އެމީހުން ބުނީ، 'އޭ الله ގެ ރަސޫލާ، އެމީހުންގެ އިސްތަށިގަނޑު ކޮށާ މީހުންނަށް ވެސް' ކަމަށެވެ. އަނެއްކާވެސް ދުޢާކުރެއްވީ: 'އިސްތަށިގަނޑު ކޮށާ މީހުންނަށް الله މާފުކުރައްވާށި' އެވެ. އެމީހުން އަނެއްކާވެސް ބުނީ: 'އޭ الله ގެ ރަސޫލާ، އިސްތަށިގަނޑު ކޮށާ މީހުންނަށް ވެސް' އެވެ. އެކަލޭގެފާނު ކުރިއަށް ގެންދެވީ ދުޢާ ކުރައްވަމުންނެވެ: 'އިސްތަށިގަނޑު ކޮށާ މީހުންނަށް الله މާފުކުރައްވާށި' އެވެ. ފަހެ، އެއުރެން ބުނީ، 'އޭ الله ގެ ރަސޫލާ، އެމީހުންގެ އިސްތަށިގަނޑު ކޮށާ މީހުންނަށް ވެސް' ކަމަށެވެ. އެންމެ ފަހުން އެކަލޭގެފާނު ދުޢާކުރެއްވީ: 'އަދި އިސްތަށިގަނޑު ކޮށާ މީހުންނަށް ރަޙްމަތް ލައްވާށި' އެވެ. އަދި [އުމައްޔާ ބިން ބިސްތާމް] އަހަންނަށް ކިޔައިދިނެވެ. [ޔަޒީދު ބިން ޒުރައިޢު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނެވެ. [ރައުޙް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އަލްޢަލާ`] ގެ އަރިހުން [އެކަލޭގެފާނުގެ ބައްޕާފުޅު] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ޙުރައިރާ] ގެ އަރިހުން ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ އަރިހުން ކިޔައިދެއްވިއެވެ. އަބޫ ޙުރައިރާގެ ކިބައިން އަބޫޒުރުޢަތުގެ ޙަދީޘާ އެއްގޮތެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 2296
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ وَأَبُو دَاوُدَ الطَّيَالِسِيُّ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ يَحْيَى بْنِ الْحُصَيْنِ عَنْ جَدَّتِهِ أَنَّهَا سَمِعَتْ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي حَجَّةِ الْوَدَاعِ دَعَا لِلْمُحَلِّقِينَ ثَلَاثًا وَلِلْمُقَصِّرِينَ مَرَّةً وَلَمْ يَقُلْ وَكِيعٌ فِي حَجَّةِ الْوَدَاعِ
ވަދާޢީ ޙައްޖުގައި ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ އަރިހުން [އަބޫބަކުރު ބިން އަބޫ ޝައިބާޙް] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރައްވާފައިވެއެވެ. އެތަނުގައި ތިން ފަހަރު އިސްތަށިގަނޑު ކޮށާ މީހުންނަށް އެއްފަހަރު ދުޢާ ކުރެއްވިއެވެ. ނަމަވެސް ވާކީ' ފާހަގަކޮށްފައެއް ނުވެ އެވެ: 'ވަދާއީ ހައްޖުގެ ތެރޭގައި' އެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 2297
و حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ وَهُوَ ابْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْقَارِيُّ ح و حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا حَاتِمٌ يَعْنِي ابْنَ إِسْمَعِيلَ كِلَاهُمَا عَنْ مُوسَى بْنِ عُقْبَةَ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَلَقَ رَأْسَهُ فِي حَجَّةِ الْوَدَاعِ
އަދި [ޤުޠައިބާ ބިން ސަޢީދު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވީ، [ޔަޢުޤޫބު ބިން ޢަބްދުއްރަޙްމާން އަލް ޤާރީ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް އަންގަވައިދެއްވީ - އެހެން ރިވާޔަތެއްގައި- އަދި [ޤުޠައިބާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ވިދާޅުވެފައިވަނީ، [ޙާތިމް ބިން އިސްމާޢީލް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ވިދާޅުވެފައިވަނީ، އެދެމީހުންވެސް [މޫސާ ބިން އުޤްބާޙް] އިން [ނަފީޢު] ގެ އަރިހުން [އިބްނު ޢުމަރު] ގެ އަރިހުން، ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އޭނާގެ ބޮލުގައި ރިއްސާފައިވާ ކަމަށެވެ ވަދާއީ ޙައްޖުގެ ތެރޭގައި އިސްތަށިގަނޑެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 2298
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى أَخْبَرَنَا حَفْصُ بْنُ غِيَاثٍ عَنْ هِشَامٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِيرِينَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَتَى مِنًى فَأَتَى الْجَمْرَةَ فَرَمَاهَا ثُمَّ أَتَى مَنْزِلَهُ بِمِنًى وَنَحَرَ ثُمَّ قَالَ لِلْحَلَّاقِ خُذْ وَأَشَارَ إِلَى جَانِبِهِ الْأَيْمَنِ ثُمَّ الْأَيْسَرِ ثُمَّ جَعَلَ يُعْطِيهِ النَّاسَ و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَابْنُ نُمَيْرٍ وَأَبُو كُرَيْبٍ قَالُوا أَخْبَرَنَا حَفْصُ بْنُ غِيَاثٍ عَنْ هِشَامٍ بِهَذَا الْإِسْنَادِ أَمَّا أَبُو بَكْرٍ فَقَالَ فِي رِوَايَتِهِ لِلْحَلَّاقِ هَا وَأَشَارَ بِيَدِهِ إِلَى الْجَانِبِ الْأَيْمَنِ هَكَذَا فَقَسَمَ شَعَرَهُ بَيْنَ مَنْ يَلِيهِ قَالَ ثُمَّ أَشَارَ إِلَى الْحَلَّاقِ وَإِلَى الْجَانِبِ الْأَيْسَرِ فَحَلَقَهُ فَأَعْطَاهُ أُمَّ سُلَيْمٍ وَأَمَّا فِي رِوَايَةِ أَبِي كُرَيْبٍ قَالَ فَبَدَأَ بِالشِّقِّ الْأَيْمَنِ فَوَزَّعَهُ الشَّعَرَةَ وَالشَّعَرَتَيْنِ بَيْنَ النَّاسِ ثُمَّ قَالَ بِالْأَيْسَرِ فَصَنَعَ بِهِ مِثْلَ ذَلِكَ ثُمَّ قَالَ هَا هُنَا أَبُو طَلْحَةَ فَدَفَعَهُ إِلَى أَبِي طَلْحَةَ
ޔަޙްޔާ ބިން ޔަޙްޔާ އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރައްވާފައިވަނީ މުޙައްމަދު ބިން ސިރީންގެ އަރިހުން މުޙައްމަދު ބިން ސިރީންގެ އަރިހުން އަނަސް ބިން މާލިކުގެ އަރިހުން ޙަފްސް ބިން ޣިޔާތު އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރެއްވިއެވެ. އެއަށްފަހު މީނާގައި ހުންނަ އޭނާގެ ތަނަށް ގޮސް ޤުރުބާނީ ޖަނަވާރެއް ކަތިލިއެވެ. އެއަށްފަހު ބުރުގާ އަޅާ މީހާއަށް ބުނީ: 'އަހަރެންގެ އިސްތަށިގަނޑު ޝޭވް ކޮށްލާށެވެ'. ބޮލުގެ ކަނާތްފަރާތާއި ވާތު ފަރާތަށް އިޝާރާތް ކުރި އިރުއެވެ. އެއަށްފަހު އޭނާގެ އިސްތަށިގަނޑު ރައްޔިތުންނަށް ދިނެވެ. އަދި އަބޫބަކުރު ބިން އަބޫ ޝައިބާ އާއި އިބްނު ނޫމައިރާއި އަބޫ ކުރައިބް ކިޔައިދިން ގޮތުގައި، އެމީހުން ބުނީ ޙަފްސް ބިން ޣިޔާތު އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނީ ހިޝާމް އިން މި ޗޭން އޮފް ޓްރާންސްމިޝަން އާއި އެކު ކަމަށެވެ. އަބޫބަކުރުއާ ބެހޭގޮތުން ބުނާނަމަ، އެކަލޭގެފާނުގެ ރިވާޔަތުގައި ވިދާޅުވެފައި ވެއެވެ: -އެކަލޭގެފާނު ބުރުގާ އަޅާ މީހާއަށް ވިދާޅުވީ-: 'ޙާ -އަހަރެންގެ އިސްތަށިގަނޑު ޝޭވް ކުރާށެވެ-'. މިގޮތަށް ބޮލުގެ ވާތްފަރާތަށް އިޝާރާތް ކުރަމުން ދަނިކޮށެވެ. ދެން އޭނާގެ އިސްތަށިގަނޑު އޭނާގެ ކައިރީގައި ތިބި މީހުންނަށް ބަހާލިއެވެ. އެއަށްފަހު އޭނާ އަނބުރާ ކަނާތްފަރާތަށް އިޝާރާތް ކުރުމުން ބުރުގާ އަޅާ މީހާ ޝޭވްކޮށްލުމަށްފަހު، އުއްމު ސުލައިމްއަށް ދިނެވެ. އަބޫ ކުރައިބުގެ ރިވާޔަތާއި ބެހޭގޮތުން އޭނާ ފާހަގަކުރެއްވިއެވެ؛ ބުރުގާ އަޅާ މީހާ އިސްތަށިގަނޑުގެ ވާތްފަރާތުން ފެށިގެން ރައްޔިތުންނަށް ބަހާލުމަށްފަހު ކަނާތްފަރާތަށް ބަދަލުވެ އެގޮތަށް ކަންތައް ކުރިއެވެ. ދެން އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ. އެންމެ ފަހުން އޭނާ އެ އެއްޗެއް އަބޫ ތަލްހާއަށް ދިނެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 2299
و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا عَبْدُ الْأَعْلَى حَدَّثَنَا هِشَامٌ عَنْ مُحَمَّدٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَمَى جَمْرَةَ الْعَقَبَةِ ثُمَّ انْصَرَفَ إِلَى الْبُدْنِ فَنَحَرَهَا وَالْحَجَّامُ جَالِسٌ وَقَالَ بِيَدِهِ عَنْ رَأْسِهِ فَحَلَقَ شِقَّهُ الْأَيْمَنَ فَقَسَمَهُ فِيمَنْ يَلِيهِ ثُمَّ قَالَ احْلِقْ الشِّقَّ الْآخَرَ فَقَالَ أَيْنَ أَبُو طَلْحَةَ فَأَعْطَاهُ إِيَّاهُ
އަދި [މުޙައްމަދު ބިން އަލް މުޘައްނާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިން ގޮތުގައި [ޢަބްދުލްޢަޢްލާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޙިޝާމް] [މުޙައްމަދު] ގެ އަރިހުން [އަނަސް ބިން މާލިކު] ގެ އަރިހުން ކިޔައިދިނީ؛ الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ޖަމްރަތުލް ޢަޤަބާ އުކާލުމަށްފަހު، ވަގުތުން ޖަމަލުގެ ކައިރިއަށް - އޭނާގެ ޤުރުބާނީ ޖަނަވާރަށް - ދުވެފައި ގޮސް އެ ޖަމަލު ކަތިލިއެވެ. އެވަގުތު ކަޕަރު އޭގެ ވަށައިގެން އިށީނދެގެން އިނެވެ. އެހެންކަމުން އޭނާ ބޮލާއި ދިމާއަށް އަތުން އިޝާރާތް ކުރީ - ބޮލުގައި ރިއްސާނެ ގޮތަށް - އެވެ. ދެން ބުރުގާ އަޅާ މީހާ އޭނާގެ ކަނާތު އިސްތަށިގަނޑު ކޮށާލުމަށްފަހު ކައިރީގައި ތިބި މީހުންނަށް ބަހާލިއެވެ. އެއަށްފަހު އަނެއް ފަރާތުގައި ހުރި އިސްތަށިގަނޑުން ދެން އޭނާ ސުވާލުކުރީ އަބޫ ތަލްހާ ކޮބައިތޯއެވެ؟ އެހެންކަމުން އޭނާއަށް ދިނެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 2300
و حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ سَمِعْتُ هِشَامَ بْنَ حَسَّانَ يُخْبِرُ عَنْ ابْنِ سِيرِينَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ لَمَّا رَمَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْجَمْرَةَ وَنَحَرَ نُسُكَهُ وَحَلَقَ نَاوَلَ الْحَالِقَ شِقَّهُ الْأَيْمَنَ فَحَلَقَهُ ثُمَّ دَعَا أَبَا طَلْحَةَ الْأَنْصَارِيَّ فَأَعْطَاهُ إِيَّاهُ ثُمَّ نَاوَلَهُ الشِّقَّ الْأَيْسَرَ فَقَالَ احْلِقْ فَحَلَقَهُ فَأَعْطَاهُ أَبَا طَلْحَةَ فَقَالَ اقْسِمْهُ بَيْنَ النَّاسِ
އަދި [އިބްނު އަބޫ ޢުމަރު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި [ސުފްޔާން] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި އަޅުގަނޑަށް އަޑުއިވިފައިވަނީ [އިބްނު ސިރީން] ގެ އަރިހުން [އަނަސް ބިން މާލިކް] ގެ އަރިހުން ރިވާކުރެއްވި ވާހަކައެވެ. ދެން އެކަލޭގެފާނު އަބޫ ތަލްޙާލް އަންސާރީއަށް ގޮވާލެއްވުމަށްފަހު އެ އިސްތަށިގަނޑު ދެއްވިއެވެ. އެއަށްފަހު ކަނާތު ފަރާތް ޝޭވް ކުރަން އެދުމުން ބުނީ: 'ޝޭވް އިޓް' އެވެ. އެހެންކަމުން އެ ޝޭވްކޮށް، އޭގެ ފަހުން ރައްޔިތުންނަށް ބަހާލިއެވެ.
