Imam Muslim (الامام مسلم) - 5362 Hadith
Hadith
Imam Muslim : 2201
و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمِ بْنِ مَيْمُونٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ ابْنِ جُرَيْجٍ قَالَ أَخْبَرَنِي عَطَاءٌ قَالَ سَمِعْتُ ابْنَ عَبَّاسٍ يُحَدِّثُنَا قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِامْرَأَةٍ مِنْ الْأَنْصَارِ سَمَّاهَا ابْنُ عَبَّاسٍ فَنَسِيتُ اسْمَهَا مَا مَنَعَكِ أَنْ تَحُجِّي مَعَنَا قَالَتْ لَمْ يَكُنْ لَنَا إِلَّا نَاضِحَانِ فَحَجَّ أَبُو وَلَدِهَا وَابْنُهَا عَلَى نَاضِحٍ وَتَرَكَ لَنَا نَاضِحًا نَنْضِحُ عَلَيْهِ قَالَ فَإِذَا جَاءَ رَمَضَانُ فَاعْتَمِرِي فَإِنَّ عُمْرَةً فِيهِ تَعْدِلُ حَجَّةً
އަދި [މުޙައްމަދު ބިން ޙާތިމް ބިން މައިމޫން] އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދެއްވީ [ޔަޙްޔާ ބިން ސަޢީދު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވީ [އިބްނު ޖުރައިޖުން] އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ. އަންސާރުންގެ ތެރެއިން އަންހެނަކާ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ސުވާލުކުރެއްވި - އިބްނު ޢައްބާސް އެކަމަނާގެ ނަން ކިޔުއްވި ނަމަވެސް އަޅުގަނޑު ހަނދާން ނެތިގެން ދިޔައީ: 'އަހަރެމެންނާއެކު ހައްޖު ކުރުމަށް ހުރަސްއަޅަނީ ކޮން ކަމެއް ހެއްޔެވެ؟' އެ އަންހެންމީހާ ޖަވާބު ދިނީ، 'އަހަރެމެންގެ އަތުގައި ދެ ޖަމަލު ފިޔަވައި އެހެން އެއްޗެއް ނެތް ކަމަށާއި، އޭގެ ތެރެއިން އެއް ޖަމަލު އަހަރެންގެ ފިރިމީހާ ދަރިފުޅާއެކު ހައްޖަށް ދިޔަ ކަމަށާއި އަނެއް ޖަމަލު ދޫކޮށްލީ ބަގީޗާއަށް ފެން ދޭން' ކަމަށެވެ. އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 2202
و حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَبْدَةَ الضَّبِّيُّ حَدَّثَنَا يَزِيدُ يَعْنِي ابْنَ زُرَيْعٍ حَدَّثَنَا حَبِيبٌ الْمُعَلِّمُ عَنْ عَطَاءٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لِامْرَأَةٍ مِنْ الْأَنْصَارِ يُقَالُ لَهَا أُمُّ سِنَانٍ مَا مَنَعَكِ أَنْ تَكُونِي حَجَجْتِ مَعَنَا قَالَتْ نَاضِحَانِ كَانَا لِأَبِي فُلَانٍ زَوْجِهَا حَجَّ هُوَ وَابْنُهُ عَلَى أَحَدِهِمَا وَكَانَ الْآخَرُ يَسْقِي عَلَيْهِ غُلَامُنَا قَالَ فَعُمْرَةٌ فِي رَمَضَانَ تَقْضِي حَجَّةً أَوْ حَجَّةً مَعِي
އަދި [އަޙްމަދު ބިން ޢަބްދާޙް ޢަދުލްދުއްބީ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި [ޔަޒީދު ބިން ޒުރައި’] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޙަބީބު އަލް މުޢައްލިމް] [ޢަތަ`] އިން [އިބްނު ޢައްބާސް] ގެ އަރިހުން ކިޔައިދެއްވި ގޮތުގައި ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އުއްމު ސިނާން ކިޔާ އަންސާރު އަންހެނަކާ ސުވާލު ކުރެއްވިއެވެ: 'ތިޔަބައިމީހުން އަހަރެމެންނާއެކު ޙައްޖު ކުރުމަށް ހުރަސްއަޅަނީ ކޮން ކަމެއް ހެއްޔެވެ؟ އެ އަންހެންމީހާ ޖަވާބު ދިނީ އަހަރެމެންގެ އަތުގައި ހުރީ އެންމެ ދެ ޖަމަލެވެ. އެއް އެއްޗަކީ އަހަރެންގެ ފިރިމީހާ ދަރިފުޅާއެކު ހައްޖަށް ދިއުމަށް ބޭނުންކުރާ އެއްޗެއް ކަމަށާއި އަނެއް އެއްޗަކީ އަހަރެމެންގެ ޚާދިމު ބަގީޗާއަށް ފެން ދިނުމަށް ބޭނުންކުރާ އެއްޗެކެވެ'. އެންމެ ފަހުން އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ: 'އެ ހާލަތުގައި ރަމަޟާން މަހުގެ ފަހުކޮޅު ޢުމްރާ ކުރާށެވެ، އެއީ އަހަރެންނާއެކު ޙައްޖު ކުރުމާ އެއްވަރެވެ'.
Hadith
Imam Muslim : 2203
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ نُمَيْرٍ ح و حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَخْرُجُ مِنْ طَرِيقِ الشَّجَرَةِ وَيَدْخُلُ مِنْ طَرِيقِ الْمُعَرَّسِ وَإِذَا دَخَلَ مَكَّةَ دَخَلَ مِنْ الثَّنِيَّةِ الْعُلْيَا وَيَخْرُجُ مِنْ الثَّنِيَّةِ السُّفْلَى و حَدَّثَنِيهِ زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ وَمُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى قَالَا حَدَّثَنَا يَحْيَى وَهُوَ الْقَطَّانُ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بِهَذَا الْإِسْنَادِ و قَالَ فِي رِوَايَةِ زُهَيْرٍ الْعُلْيَا الَّتِي بِالْبَطْحَاءِ
[އަބޫބަކުރު ބިން އަބޫ ޝައިބާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޢަބްދުالله ބިން ނޫމައިރު] -އަނެއްކާ ރިވާޔަތެއްގައި- އަދި [އިބްނު ނޫމައިރު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އަހަރެންގެ ބައްޕަ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އުބައިދުالله] [ނާފިޢު] ގެ އަރިހުން [އިބްނު ޢުމަރުގެ އަތުން] ކިޔައިދެއްވި ކަމަށް ވިދާޅުވިއެވެ؛ 'الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم އަޝް-ސިޔާޖަރާގެ މަގުން - އެތައް ގަސްތަކެއް ވަށާލެވިފައިވާ މަގުން - ނުކުމެވަޑައިގެން އަލް މުޢައްރާސްގެ މަގުން ވަދެވަޑައިގަތެވެ. މައްކާ ސިޓީއަށް ވަންނައިރު، އުސް ބިމުން - އެއީ ބަތަ` - ވަންނަނީ، އަދި ފުރައިގެން ދާއިރު، ތިރި ބިން ތެރެއިން ނުކުމެވަޑައިގަންނަވާނެއެވެ'. އަދި [ޒުހައިރު ބިން ޙަރްބް] އާއި [މުޙައްމަދު ބިން އަލް މުޘައްނާ] ދެމީހުންވެސް އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދިނީ، [ޔަޙްޔާ އަލްޤަޘްޠާން] [ޢުބައިދުالله] ގެ އަރިހުން މި އިސްނަދާއެކު އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނެވެ؛ އަދި އެކަލޭގެފާނުގެ ރިވާޔަތުގައި ޒުހައިރު ފާހަގަކުރެއްވި ގޮތުގައި؛ އަލް އުލިޔާގެ މާނައަކީ ބަތަ` އެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 2204
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَابْنُ أَبِي عُمَرَ جَمِيعًا عَنْ ابْنِ عُيَيْنَةَ قَالَ ابْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَمَّا جَاءَ إِلَى مَكَّةَ دَخَلَهَا مِنْ أَعْلَاهَا وَخَرَجَ مِنْ أَسْفَلِهَا
[މުޙައްމަދު ބިން އަލް މުޘައްނާ] އަދި [އިބްނު އަބޫ ޢުމަރު] އެންމެންވެސް އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރައްވާފައިވަނީ [އިބްނު އުޔާނާ] ގެ އަރިހުން - [އިބްނު އަލް މުޘައްނާ] ވިދާޅުވެފައި ވެއެވެ - [ސުފްޔާން] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޙިޝާމް ބިން އުރުވާ] ގެ އަރިހުން [އޭނާގެ ބައްޕަ] ގެ އަރިހުން ރިވާކުރެއްވިއެވެ. އުސް ތަނަކުން ސިޓީއަށް ވަދެ، ތިރި ތަނަކުން ނުކުމެވަޑައިގަންނަވާނެއެވެ.'
Hadith
Imam Muslim : 2205
و حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ عَنْ هِشَامٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ دَخَلَ عَامَ الْفَتْحِ مِنْ كَدَاءٍ مِنْ أَعْلَى مَكَّةَ قَالَ هِشَامٌ فَكَانَ أَبِي يَدْخُلُ مِنْهُمَا كِلَيْهِمَا وَكَانَ أَبِي أَكْثَرَ مَا يَدْخُلُ مِنْ كَدَاءٍ
އަދި [އަބޫ ކުރުއިބް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އަބޫ ޢުސާމާ] [ހިޝާމް] ގެ ކިބައިން [އޭނާގެ ބައްޕަ] ގެ އަރިހުން [އައިޝަތު] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް އަންގަވައިދެއްވީ؛ 'މައްކާ ފަތަޙަ ކުރިއިރު، މައްކާގެ އުސްފަސްގަނޑު ކަމަށްވާ ކަޑާ` އިން الله ގެ ރަސޫލާ (ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ) ވަދެވަޑައިގަތެވެ'. ހިޝާމް ބުންޏެވެ؛ 'އާންމުކޮށް ބައްޕަ މައްކާއަށް ވަންނަނީ ދެތަނުން ވެސް، އަދި ގިނަ ފަހަރަށް ކަޑާއިން`'.
Hadith
Imam Muslim : 2206
حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ وَعُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ سَعِيدٍ قَالَا حَدَّثَنَا يَحْيَى وَهُوَ الْقَطَّانُ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ أَخْبَرَنِي نَافِعٌ عَنْ ابْنِ عُمَرَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَاتَ بِذِي طَوًى حَتَّى أَصْبَحَ ثُمَّ دَخَلَ مَكَّةَ قَالَ وَكَانَ عَبْدُ اللَّهِ يَفْعَلُ ذَلِكَ وَفِي رِوَايَةِ ابْنِ سَعِيدٍ حَتَّى صَلَّى الصُّبْحَ قَالَ يَحْيَى أَوْ قَالَ حَتَّى أَصْبَحَ
އަޅުގަނޑަށް [ޒުހައިރު ބިން ޙަރްބް] އާއި [އުބައިދުالله ބިން ސަޢީދު] ދެމީހުންވެސް ވިދާޅުވެފައި ވެއެވެ، [ޢުބައިދުالله] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޔަޙްޔާ އަލް ޤަޘްޘްތަން] އަށް ރިވާވެފައި އޮތީ، [ނަފީޢު] [އިބްނު ޢުމަރު] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑަށް އަންގަވާފައިވާ ގޮތުގައި، الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ފަތިސް ވަންދެން ދުއްތުވާގައި ރޭ ހޭދަކުރެއްވި ވާހަކައެވެ. އެއަށްފަހު މައްކާއަށް ވަނެވެ. ނާފިޢު ވިދާޅުވިއެވެ؛ އަބްދުالله ވެސް ކުރީ ހަމަ އެގޮތަށެވެ. އަދި ސަޢީދުގެ ރިވާޔަތުގައި ބަޔާންވެގެންވެއެވެ؛ 'ފަޖުރު ނަމާދު ކުރެވެންދެން'. ޔަހްޔާ ބުންޏެވެ؛ ނުވަތަ އުބައިދުالله ވިދާޅުވި އެވެ؛ 'ހެނދުނާ ހަމައަށް'.
Hadith
Imam Muslim : 2207
و حَدَّثَنَا أَبُو الرَّبِيعِ الزَّهْرَانِيُّ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ حَدَّثَنَا أَيُّوبُ عَنْ نَافِعٍ أَنَّ ابْنَ عُمَرَ كَانَ لَا يَقْدَمُ مَكَّةَ إِلَّا بَاتَ بِذِي طَوًى حَتَّى يُصْبِحَ وَيَغْتَسِلَ ثُمَّ يَدْخُلُ مَكَّةَ نَهَارًا وَيَذْكُرُ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ فَعَلَهُ
އަދި [އަބޫ ރަބީޢު އަޒް ޒަހުރާނީ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިން [ޙައްމާދު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނީ [އައްޔޫބު] [ނަފީޢު] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިން ގޮތުގައި [އިބްނު ޢުމަރު] ދުވަހަކުވެސް މައްކާއަށް ނުވަދެ، ފުރަތަމަ ރޭގަނޑު ދިއްތުވާގައި ރޭގަނޑު ހޭދަކޮށްގެން ނޫނީ ފަތިސްވާންދެނެވެ. އެއަށްފަހު ފެންވަރާލުމަށްފަހު ދުވާލު މައްކާއަށް ވަނެވެ. މިއީ ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ އަރިހުން، އެކަލޭގެފާނު އެކަން ކުރެއްވިކަން ފާހަގަކުރެއްވިއެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 2208
و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْحَقَ الْمُسَيَّبِيُّ حَدَّثَنِي أَنَسٌ يَعْنِي ابْنَ عِيَاضٍ عَنْ مُوسَى بْنِ عُقْبَةَ عَنْ نَافِعٍ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ حَدَّثَهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَنْزِلُ بِذِي طَوًى وَيَبِيتُ بِهِ حَتَّى يُصَلِّيَ الصُّبْحَ حِينَ يَقْدَمُ مَكَّةَ وَمُصَلَّى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ذَلِكَ عَلَى أَكَمَةٍ غَلِيظَةٍ لَيْسَ فِي الْمَسْجِدِ الَّذِي بُنِيَ ثَمَّ وَلَكِنْ أَسْفَلَ مِنْ ذَلِكَ عَلَى أَكَمَةٍ غَلِيظَةٍ
އަދި [މުޙައްމަދު ބިން އިސްޙާޤް އަލް މުޞައްޔަބީ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި ގޮތުގައި [އަނަސް]، އެއީ އިބްނު އިޔާދުލް، [މޫސާ ބިން އުޤްބާޙް] ގެ އަރިހުން [ނާފިޢު] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދެއްވީ، [ޢަބްދުالله] އެކަލޭގެފާނަށް ވިދާޅުވީ؛ 'الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ހުއްޓިވަޑައިގެން ރޭގަނޑު ޟިތުވާގައި ހޭދަކުރެއްވި އިރު، މައްކާ ސިޓީއަށް ވަނުމުގެ ކުރިން ފުރަތަމަ އެތަނުގައި ފަޖުރު ނަމާދު ކުރެއްވިއެވެ. އެތަނުގައި އޭނާ ނަމާދުކުރި ތަނަކީ ފަހުން ހަދާފައިވާ މިސްކިތެއް ނޫން ކަމަށާއި، ތަންކޮޅެއް ތިރިކޮށް، ފުދޭވަރަކަށް އުސް ކުޑަ ފަރުބަދައެއްގެ މަތީގައި ހުރި ތަނެކެވެ.'
Hadith
Imam Muslim : 2209
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْحَقَ الْمُسَيَّبِيُّ حَدَّثَنِي أَنَسٌ يَعْنِي ابْنَ عِيَاضٍ عَنْ مُوسَى بْنِ عُقْبَةَ عَنْ نَافِعٍ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ أَخْبَرَهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اسْتَقْبَلَ فُرْضَتَيْ الْجَبَلِ الَّذِي بَيْنَهُ وَبَيْنَ الْجَبَلِ الطَّوِيلِ نَحْوَ الْكَعْبَةِ يَجْعَلُ الْمَسْجِدَ الَّذِي بُنِيَ ثَمَّ يَسَارَ الْمَسْجِدِ الَّذِي بِطَرَفِ الْأَكَمَةِ وَمُصَلَّى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَسْفَلَ مِنْهُ عَلَى الْأَكَمَةِ السَّوْدَاءِ يَدَعُ مِنْ الْأَكَمَةِ عَشْرَةَ أَذْرُعٍ أَوْ نَحْوَهَا ثُمَّ يُصَلِّي مُسْتَقْبِلَ الْفُرْضَتَيْنِ مِنْ الْجَبَلِ الطَّوِيلِ الَّذِي بَيْنَكَ وَبَيْنَ الْكَعْبَةِ
[މުޙައްމަދު ބިން އިސްޙާޤު އަލް މުޞައްބީ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އަނަސް ބިން އިޔާދުލް] [މޫސާ ބިން އުޤްބާޙް] ގެ އަރިހުން [ނަފީޢު] ގެ އަރިހުން ކިޔައިދެއްވީ، [ޢަބްދުالله] އޭނާއަށް އަންގަވާފައިވާ ކަމަށް؛ الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ކުރިމަތިލެއްވީ ފަރުބަދައަށް ވަންނަ ދެމަގަށް، އޭނާއާއި ޖަބަލް ތަވީލާއި ދެމެދުގައި، ކަޢުބާއާއި ދިމާއަށެވެ. ދެން ފަހުން ބިނާކުރެވުނު މިސްކިތް އޮތީ ބިމުން ފޮރުވިފައިވާ ފަރުބަދަ ކޮޅުގައި އޮތް މިސްކިތުގެ ކަނާތްފަރާތުގައެވެ. އަދި الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ނަމާދުކުރެއްވި ތަނަކީ ތަންކޮޅެއް ތިރީގައި، ކަޅުކުޑަ ފަރުބަދައެއްގެ މަތީގައެވެ. އެ ފަރުބަދައާއި ދުރުމިނަކީ ގާތްގަނޑަކަށް ދިހަ ފޫޓެވެ. ދެން އޭނާ ނަމާދު ކުރެއްވީ ތިބާ ކޮޅަށް ހުރި ތަނާއި ކަޢުބާ އާއި ދެމެދުގައި އޮންނަ ޖަބަލް ތަވީލުން ދެމަގަށް ކުރިމަތިލައިގެންނެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 2210
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ نُمَيْرٍ ح و حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ إِذَا طَافَ بِالْبَيْتِ الطَّوَافَ الْأَوَّلَ خَبَّ ثَلَاثًا وَمَشَى أَرْبَعًا وَكَانَ يَسْعَى بِبَطْنِ الْمَسِيلِ إِذَا طَافَ بَيْنَ الصَّفَا وَالْمَرْوَةِ وَكَانَ ابْنُ عُمَرَ يَفْعَلُ ذَلِكَ
[އަބޫބަކުރު ބިން އަބޫ ޝައިބާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޢަބްދުالله ބިން ނޫމައިރު] -އަނެއްކާ ރިވާޔަތެއްގައި- އަދި [އިބްނު ނޫމައިރު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އަހަރެންގެ ބައްޕަ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އުބައިދުالله] [ނާފިޢު] ގެ އަރިހުން [އިބްނު ޢުމަރުގެ އަތުން] ކިޔައިދެއްވި ކަމަށް ވިދާޅުވިއެވެ؛ 'الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އެންމެ ފުރަތަމަ ޠަވާފް - ޠަވާފް ޤުދުމް- ކުރެއްވުމުން ތިން ފަހަރު ދުއްވައިގަތެވެ. ސަޢީއީ އިރު ޞަފާއާއި މަރްވާއާ ދެމެދު އޮންނަ އުދައެރުމުގެ ތެރެއިން ފާއިތުވާއިރުވެސް ދުއްވައިގަތެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 2211
و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبَّادٍ حَدَّثَنَا حَاتِمٌ يَعْنِي ابْنَ إِسْمَعِيلَ عَنْ مُوسَى بْنِ عُقْبَةَ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ إِذَا طَافَ فِي الْحَجِّ وَالْعُمْرَةِ أَوَّلَ مَا يَقْدَمُ فَإِنَّهُ يَسْعَى ثَلَاثَةَ أَطْوَافٍ بِالْبَيْتِ ثُمَّ يَمْشِي أَرْبَعَةً ثُمَّ يُصَلِّي سَجْدَتَيْنِ ثُمَّ يَطُوفُ بَيْنَ الصَّفَا وَالْمَرْوَةِ
އަދި [މުޙައްމަދު ބިން ޢައްބާދު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޙާތިމް ބިން އިސްމާޢީލް] [މޫސާ ބިން އުޤްބާޙް] ގެ އަރިހުން [ނަފީޢު] ގެ އަރިހުން [އިބްނު ޢުމަރު] ގެ އަރިހުން އަންގަވާފައި ވެއެވެ. الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ޙައްޖާއި ޢުމްރާއަށް ޠަވާފް ޤުދުމް ކޮށްދެއްވުމުން ތިން ފަހަރު ޖޮގްކޮށް ހަތަރު ފަހަރު ހިނގާލައެވެ. ދެން ދެރަކުޢަތް - މަޤާމް އިބްރާހީމްގައި - ނަމާދުކޮށް، އޭގެ ފަހުން ޞަފާއާއި މަރްވާއާ ދެމެދު ސަޢީދު ކުރައްވާނެއެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 2212
و حَدَّثَنِي أَبُو الطَّاهِرِ وَحَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى قَالَ حَرْمَلَةُ أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ أَنَّ سَالِمَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ أَخْبَرَهُ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ قَالَ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حِينَ يَقْدَمُ مَكَّةَ إِذَا اسْتَلَمَ الرُّكْنَ الْأَسْوَدَ أَوَّلَ مَا يَطُوفُ حِينَ يَقْدَمُ يَخُبُّ ثَلَاثَةَ أَطْوَافٍ مِنْ السَّبْعِ
އަދި [އަބޫ ޠާހިރު] އާއި [ޙަރުމަލާ ބިން ޔަޙްޔާ] -ޙަރުމަލާ ވިދާޅުވިއެވެ- އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އިބްނު ވަޙްބު] [އިބްނު ވަޙްބު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޔޫނޫސް] [އިބްނު ޝިހާބު] ގެ އަރިހުން ކިޔައިދެއްވި ގޮތުގައި [ސަލީމް ބިން ޢަބްދުالله] އޭނާއަށް ވިދާޅުވީ، [ޢަބްދުالله ބިން ޢުމަރު] ވިދާޅުވި އެވެ. ކަޅު ހިލައަށް ބޮސްދޭން ބޭނުންވިއިރު އެންމެ ފުރަތަމަ ކުރި ކަމަކީ ޠަވާފް ޤުދުމް ހެދުމެވެ، ހަތް ބުރުގެ ތެރެއިން ތިން ފަހަރު ދުވެފައި ދާނެއެވެ.'
Hadith
Imam Muslim : 2213
و حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ بْنِ أَبَانٍ الْجُعْفِيُّ حَدَّثَنَا ابْنُ الْمُبَارَكِ أَخْبَرَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا قَالَ رَمَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ الْحَجَرِ إِلَى الْحَجَرِ ثَلَاثًا وَمَشَى أَرْبَعًا
އަދި [ޢަބްދުالله ބިން ޢުމަރު ބިން އައްބާން އަލް ޖުޢުފީ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި [އިބްނުލް މުބާރަކް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޢުބައިދުالله] [ނާފިޢު] ގެ ކިބައިން [އިބްނު ޢުމަރު] ރަދުލިއަالله ޢާންހޫމާގެ އަރިހުން ކިޔައިދެއްވި ކަމަށް ވިދާޅުވިއެވެ. 'الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ކަޅު ހިލަގަނޑުން ކަޅު ހިލަގަނޑާ ހަމައަށް ތިން ފަހަރު ދުވެފައި ގޮސް ހަތަރު ފަހަރު ހިނގާފައި ދިޔައެވެ.'
Hadith
Imam Muslim : 2214
و حَدَّثَنَا أَبُو كَامِلٍ الْجَحْدَرِيُّ حَدَّثَنَا سُلَيْمُ بْنُ أَخْضَرَ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ عَنْ نَافِعٍ أَنَّ ابْنَ عُمَرَ رَمَلَ مِنْ الْحَجَرِ إِلَى الْحَجَرِ وَذَكَرَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَعَلَهُ
އަދި [އަބޫ ކާމިލް އަލްޖަހުދާރީ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި [ސުލައިމް ބިން އަޚްދުލާރ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އުބައިދުالله ބިން ޢުމަރު] [ނާފިޢު] ގެ އަރިހުން ވިދާޅުވީ؛ '[އިބްނު ޢުމަރު] ކުރިން ކަޅުހިލަގަނޑުން ފެށިގެން ކަޅުހިލަގަނޑާ ހަމައަށް ދުއްވައިގަތީ، އަދި އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވީ، الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އެކަން ކުރެއްވި ކަމަށެވެ.'
Hadith
Imam Muslim : 2215
و حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ بْنِ قَعْنَبٍ حَدَّثَنَا مَالِكٌ ح و حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى وَاللَّفْظُ لَهُ قَالَ قَرَأْتُ عَلَى مَالِكٍ عَنْ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا أَنَّهُ قَالَ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَمَلَ مِنْ الْحَجَرِ الْأَسْوَدِ حَتَّى انْتَهَى إِلَيْهِ ثَلَاثَةَ أَطْوَافٍ
އަދި [ޢަބްދުالله ބިން މަސްލަމާ ބިން ޤަޢުނަބު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވިއެވެ. [މާލިކު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި - އެހެން ރިވާޔަތެއްގައި - [ޔަޙްޔާ ބިން ޔަޙްޔާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި - އެ ބަސްފުޅަކީވެސް އޭނާގެ - އޭނާ ވިދާޅުވީ، އަޅުގަނޑު [މާލިކަށް] [ޖަޢުފަރު ބިން މުޙައްމަދުގެފާނުގެ] ކިބައިން [އޭނާގެ ބައްޕަގެ] ކިބައިން [ޖާބިރު ބިން ޢަބްދުالله] ރަދުޔާالله އަންހުމާގެ ކިބައިން ކިޔަވާފައިވާ ކަމަށް، އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ؛ 'އަޅުގަނޑަށް ފެނުނީ الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ކަޅު ހިލަ ވަށައިގެން ދުއްވައިގަތްތަނެވެ'.
Hadith
Imam Muslim : 2216
و حَدَّثَنِي أَبُو الطَّاهِرِ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي مَالِكٌ وَابْنُ جُرَيْجٍ عَنْ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَمَلَ الثَّلَاثَةَ أَطْوَافٍ مِنْ الْحَجَرِ إِلَى الْحَجَرِ
އަދި އަޅުގަނޑުމެން [އަބޫ ޠާހިރު] އަށް ރިވާވެފައި އޮތީ، [ޢަބްދުالله ބިން ވަޙްބު] [ޖާޢުފަރު ބިން މުޙައްމަދު] ގެ އަރިހުން [ޖާޢުފަރު ބިން މުޙައްމަދު] ގެ އަރިހުން [ޖާބިރު ބިން ޢަބްދުالله] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް [މާލިކް] އަދި [އިބްނު ޖުރައިޖް] އަށް [ޖާބިރު ބިން ޢަބްދުالله] ގެ އަރިހުން ކިޔައިދެއްވި ވާހަކައެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 2217
حَدَّثَنَا أَبُو كَامِلٍ فُضَيْلُ بْنُ حُسَيْنٍ الْجَحْدَرِيُّ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَاحِدِ بْنُ زِيَادٍ حَدَّثَنَا الْجُرَيْرِيُّ عَنْ أَبِي الطُّفَيْلِ قَالَ قُلْتُ لِابْنِ عَبَّاسٍ أَرَأَيْتَ هَذَا الرَّمَلَ بِالْبَيْتِ ثَلَاثَةَ أَطْوَافٍ وَمَشْيَ أَرْبَعَةِ أَطْوَافٍ أَسُنَّةٌ هُوَ فَإِنَّ قَوْمَكَ يَزْعُمُونَ أَنَّهُ سُنَّةٌ قَالَ فَقَالَ صَدَقُوا وَكَذَبُوا قَالَ قُلْتُ مَا قَوْلُكَ صَدَقُوا وَكَذَبُوا قَالَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَدِمَ مَكَّةَ فَقَالَ الْمُشْرِكُونَ إِنَّ مُحَمَّدًا وَأَصْحَابَهُ لَا يَسْتَطِيعُونَ أَنْ يَطُوفُوا بِالْبَيْتِ مِنْ الْهُزَالِ وَكَانُوا يَحْسُدُونَهُ قَالَ فَأَمَرَهُمْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ يَرْمُلُوا ثَلَاثًا وَيَمْشُوا أَرْبَعًا قَالَ قُلْتُ لَهُ أَخْبِرْنِي عَنْ الطَّوَافِ بَيْنَ الصَّفَا وَالْمَرْوَةِ رَاكِبًا أَسُنَّةٌ هُوَ فَإِنَّ قَوْمَكَ يَزْعُمُونَ أَنَّهُ سُنَّةٌ قَالَ صَدَقُوا وَكَذَبُوا قَالَ قُلْتُ وَمَا قَوْلُكَ صَدَقُوا وَكَذَبُوا قَالَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَثُرَ عَلَيْهِ النَّاسُ يَقُولُونَ هَذَا مُحَمَّدٌ هَذَا مُحَمَّدٌ حَتَّى خَرَجَ الْعَوَاتِقُ مِنْ الْبُيُوتِ قَالَ وَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا يُضْرَبُ النَّاسُ بَيْنَ يَدَيْهِ فَلَمَّا كَثُرَ عَلَيْهِ رَكِبَ وَالْمَشْيُ وَالسَّعْيُ أَفْضَلُ و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا يَزِيدُ أَخْبَرَنَا الْجُرَيْرِيُّ بِهَذَا الْإِسْنَادِ نَحْوَهُ غَيْرَ أَنَّهُ قَالَ وَكَانَ أَهْلُ مَكَّةَ قَوْمَ حَسَدٍ وَلَمْ يَقُلْ يَحْسُدُونَهُ
[އަބޫ ކާމިލް ފުދުލައިލް ބިން ޙުސައިން އަލްޖަހުދާރީ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި [ޢަބްދުލް ވަޙީދު ބިން ޒިޔާދު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އަލް ޖުރައިރީ] [އަބޫ ތުފާއިލް] ގެ އަރިހުން ކިޔައިދެއްވި ކަމަށް ވިދާޅުވިއެވެ؛ އަޅުގަނޑު އެއްފަހަރަކު [އިބްނު ޢައްބާސް] އާއި ސުވާލުކުރީމެވެ، ‘ތިން ފަހަރު ގޭތެރޭގައި ދުވެފައި ހަތަރު ފަހަރު ހިނގާބިނގާވެ އުޅުމުގެ ވާހަކަ އެނގޭތޯ، އެއީ الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ އުނގަންނައިދިނުން ހެއްޔެވެ؟ އެހެނީ، ތިޔަބައިމީހުންގެ މީހުން ދެކޭގޮތުގައި އެއީ ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ އުނގަންނައިދެއްވުމެވެ. އިބްނު އައްބާސް ޖަވާބު ދެއްވީ، 'އެމީހުން ބުނަނީ ތެދެއް ނަމަވެސް އެމީހުން ވެސް ވަނީ ދޮގު ހަދާފައެވެ'. އަހަރެން ސުވާލުކުރީމެވެ، އެމީހުން ބުނަނީ ކޮން އެއްޗެއް ހެއްޔެވެ؟ އިބްނު ޢައްބާސް ޖަވާބު ދެއްވީ ހަމަކަށަވަރުން الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އެއްފަހަރަކު މައްކާއަށް ވަޑައިގެންނެވި އިރު، ދެން މުޝްރިކުން ވިދާޅުވީ މުޙައްމަދާއި އެކަލޭގެފާނުގެ ޞަޙާބީންނަށް ގެ ޙަޟްރަތު ނުކުރެވުނީ އެމީހުން ބަލިކަށިވެގެން ކަމަށެވެ. މުޝްރިކުން ހަސަދަވެރިވީ الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم އަށެވެ. އިބްނު އައްބާސް ކުރިއަށް ގެންދެވިއެވެ؛ 'އެހެންކަމުން الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އޭނާގެ އެކުވެރިންނަށް ތިން ފަހަރު ދުވެ ހަތަރު ފަހަރު ހިނގާލުމަށް އަމުރުކުރެއްވިއެވެ.' އަހަރެން އަނެއްކާވެސް އިބްނު އައްބާސް ގާތު ސުވާލުކުރީމެވެ، ޞަފާއާއި މަރްވާއާ ދެމެދު އަސްމަތީގައި ސަޢީދުގެ ވާހަކަ ކިޔައިދީބަލަ. އެއީވެސް الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ގެ އުނގަންނައިދެއްވުމުގެ ބައެއް ހެއްޔެވެ؟ އެއީ ވެސް ސުންނަތުގެ ބައެއް ކަމަށް ތިޔަބައިމީހުން ދެކޭތީ ހެއްޔެވެ؟' އިބްނު އައްބާސް ޖަވާބު ދެއްވީ، 'އެމީހުން ބުނަނީ ތެދެއް ނަމަވެސް އެމީހުން ދޮގުހަދާ ކަމަށެވެ. އަހަރެން ސުވާލުކުރީމެވެ. އިބްނު އައްބާސް ޖަވާބު ދެއްވީ، 'الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم އެއްފަހަރަކު ގިނަ ބަޔަކު ވަށާލައިގެން ތިއްބެވި އިރު، އެމީހުން ބުނީ "މިއީ މުޙައްމަދު ނަބިއްޔާ، މިއީ މުޙައްމަދު ނަބިއްޔާ" ކަމަށާއި އެހެންކަމުން އަންހެނުން އެމީހުންގެ ގެއިން ނުކުމެގެން އައީ ކަމަށެވެ. އިބްނު އައްބާސް ކުރިއަށް ގެންދެވީ، 'ފުރަތަމަގައި އޭނާ -ސަޢީ- ކުރެއްވި، الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ ކުރިމައްޗަށް ގިނަ ބަޔަކު ނާންނަ، މީހުންގެ އަދަދު އިތުރުވުމުން އަސްމަތީގައި ސަޢީދު ކުރި ނަމަވެސް ހިނގާފައި ދުވުމާއި ދުވުން ރަނގަޅު’ އެވެ. އަދި އެކަލާނގެ އަޅުގަނޑުމެންނަށް [މުޙައްމަދު ބިން އަލް މުޘްޞްނާ] ކިޔައިދެއްވި އެކަލޭގެފާނު އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވީ [ޔަޒީދު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އަލްޖުރައިރީ] މި އިސްނަދާއެކު ކިޔައިދެއްވީ، މިސާލަކަށް، އެކަލޭގެފާނު ހަމައެކަނި ފާހަގަކުރެއްވި؛ 'މައްކާގެ އަހުލުވެރިންނަކީ ހަސަދަވެރިވާ ބައެއް -ޤައުމު ހަސާދީން-'. އަދި އެކަމުގައި ޛިކުރު ނުކުރެއެވެ؛ 'ޔަހްސުދުން - އެމީހުން ހަސަދަވެރިކަން ކުރިއަށް ގެންދަނީ-'.
Hadith
Imam Muslim : 2218
و حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ ابْنِ أَبِي حُسَيْنٍ عَنْ أَبِي الطُّفَيْلِ قَالَ قُلْتُ لِابْنِ عَبَّاسٍ إِنَّ قَوْمَكَ يَزْعُمُونَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَمَلَ بِالْبَيْتِ وَبَيْنَ الصَّفَا وَالْمَرْوَةِ وَهِيَ سُنَّةٌ قَالَ صَدَقُوا وَكَذَبُوا
އަދި [އިބްނު އަބޫ ޢުމަރު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރެއްވި [ސުފްޔާން] [އިބްނު އަބޫ ޙުސައިން] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ޠޫފައިލް] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރެއްވިއެވެ. އަހަރެން [އިބްނު ޢައްބާސް] އަށް ބުނީމެވެ، 'ހަމަކަށަވަރުން ތިޔަބައިމީހުންގެ މީހުން ހީކުރަނީ الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ގޭތެރޭގައި ދުއްވައިގަތް ކަމަށާއި ޞަފާއާއި މަރްވާއާ ދެމެދު ސަޢީދު ކުރެއްވި އިރު އެއީ ސުންނަތެއް ކަމަށް އެމީހުން ދެކެއެވެ'. އިބްނު އައްބާސް ޖަވާބު ދެއްވީ، 'އެމީހުން ބުނަނީ ތެދެއް ނަމަވެސް އެމީހުން ދޮގު ހަދަނީ' ކަމަށެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 2219
و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ آدَمَ حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ سَعِيدِ بْنِ الْأَبْجَرِ عَنْ أَبِي الطُّفَيْلِ قَالَ قُلْتُ لِابْنِ عَبَّاسٍ أُرَانِي قَدْ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فَصِفْهُ لِي قَالَ قُلْتُ رَأَيْتُهُ عِنْدَ الْمَرْوَةِ عَلَى نَاقَةٍ وَقَدْ كَثُرَ النَّاسُ عَلَيْهِ قَالَ فَقَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ ذَاكَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّهُمْ كَانُوا لَا يُدَعُّونَ عَنْهُ وَلَا يُكْرَهُونَ
އަދި [މުޙައްމަދު ބިން ރާފީޢު] އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދިނެވެ. [ޔަޙްޔާ ބިން އާދަމް'] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނެވެ. [ޒުހައިރު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޢަބްދުލްމާލިކް ބިން ސަޢީދު ބިން އަލް އަބްޖާރު] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ޠޫފައިލް] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވިއެވެ. އަހަރެން [އިބްނު ޢައްބާސް] އަށް ބުނީމެވެ، 'އަޅުގަނޑަށް ހުވަފެނެއްގައި الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ފެނުނެވެ.' އިބްނު އައްބާސް ވިދާޅުވި އެވެ. އަހަރެން ވިސްނައިދިނީ، 'އަހަރެންނަށް އޭނާ ފެނުނީ އޭނާގެ ފަރުބަދަމަތީގައި ހުއްޓާ، އޭނާގެ ވަށައިގެން އެތައް ބަޔަކު ތިބިތަނެވެ.' އިބްނު ޢައްބާސް ވިދާޅުވިއެވެ. ހަމަކަށަވަރުން، އެމީހުން ދުވަހަކުވެސް އޭނާއާ ވަކިވެފައެއް ނުވެއެވެ، އަދި އެމީހުންނަށް ނަފްރަތުވެސް ނުކުރެވުނެވެ.'
Hadith
Imam Muslim : 2220
و حَدَّثَنِي أَبُو الرَّبِيعِ الزَّهْرَانِيُّ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ يَعْنِي ابْنَ زَيْدٍ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ قَدِمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَصْحَابُهُ مَكَّةَ وَقَدْ وَهَنَتْهُمْ حُمَّى يَثْرِبَ قَالَ الْمُشْرِكُونَ إِنَّهُ يَقْدَمُ عَلَيْكُمْ غَدًا قَوْمٌ قَدْ وَهَنَتْهُمْ الْحُمَّى وَلَقُوا مِنْهَا شِدَّةً فَجَلَسُوا مِمَّا يَلِي الْحِجْرَ وَأَمَرَهُمْ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ يَرْمُلُوا ثَلَاثَةَ أَشْوَاطٍ وَيَمْشُوا مَا بَيْنَ الرُّكْنَيْنِ لِيَرَى الْمُشْرِكُونَ جَلَدَهُمْ فَقَالَ الْمُشْرِكُونَ هَؤُلَاءِ الَّذِينَ زَعَمْتُمْ أَنَّ الْحُمَّى قَدْ وَهَنَتْهُمْ هَؤُلَاءِ أَجْلَدُ مِنْ كَذَا وَكَذَا قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ وَلَمْ يَمْنَعْهُ أَنْ يَأْمُرَهُمْ أَنْ يَرْمُلُوا الْأَشْوَاطَ كُلَّهَا إِلَّا الْإِبْقَاءُ عَلَيْهِمْ
[އަބޫ ރަބީޢު އަޒް ޒަޙްރާނީ] [ޙައްމަދު ބިން ޒައިދު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އައްޔޫބު] ގެ އަރިހުން [ސަޢީދު ބިން ޖުބައިރު] ގެ އަރިހުން [އިބްނު ޢައްބާސް] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވިއެވެ. الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމައާއި އެކަލޭގެފާނުގެ ޞަޙާބީން މައްކާއަށް ވަޑައިގަތީ މަދީނާގެ ހުމުގެ ސަބަބުން ބަލިކަށިވެފައިވަނިކޮށެވެ. ދެން މައްކާގެ މުޝްރިކުން އެކަކު އަނެކަކަށް ބުނީ، މާދަމާ މިތަނަށް އަންނާނެ، ނާޒުކު ހުމުގެ ސަބަބުން ބަލިކަށިވެފައިވާ ބައެކެވެ. އެހެންކަމުން އެމީހުން ހިޖުރު ކައިރީގައި އިށީނދެގެން ތިބީ މުސްލިމުން ކަޢުބާ ޙަރަކާތް ކުރަމުންދާތަން ބަލަން. މުޝްރިކުންނަށް އެމީހުންގެ ފަރިކަން ފެންނަ ގޮތަށް ތިން ފަހަރު ދުވެ، ދެ ސަޖިދަ ދޭތެރެއިން ހަތަރު ފަހަރު ހިނގާލުމަށް ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم އަމުރުކުރެއްވިއެވެ. ފަހެ، މުޝްރިކުން އެކަކު އަނެކަކަށް ބުނީ، ‘މިއީ ތިޔަބުނީ ހުމުގެ ސަބަބުން ބަލިކަށިވި މީހުން ހެއްޔެވެ؟ އެމީހުންނަކީ ފައްކާ މީހުންނަށް ވުރެ ވަރުގަދަ ބައެކެވެ.' އިބްނު އައްބާސް ވިދާޅުވިއެވެ؛ 'އަދި އެމީހުންނަށްޓަކައި އޭނާގެ ލޯބި ފިޔަވައި ހުރިހާ ސަރކިއުޓްތަކެއްގައި ދުވުމަށް އަމުރުކުރުމަށް އެއްވެސް ކަމެއް ހުރަހެއް ނާޅައެވެ.'
