Imam Muslim (الامام مسلم) - 5362 Hadith
Hadith
Imam Muslim : 2181
و حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ أَبِي الْعَالِيَةِ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا قَالَ صَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الصُّبْحَ بِذِي طَوًى وَقَدِمَ لِأَرْبَعٍ مَضَيْنَ مِنْ ذِي الْحِجَّةِ وَأَمَرَ أَصْحَابَهُ أَنْ يُحَوِّلُوا إِحْرَامَهُمْ بِعُمْرَةٍ إِلَّا مَنْ كَانَ مَعَهُ الْهَدْيُ
އަދި އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޢަބްދުއްރަޒާޤު] ރިވާވެގެންވަނީ، [ޢަބްދުއްރަޒާޤު] [އައްޔޫބު] ގެ އަރިހުން [އަބޫލް ޢަލިޔާ] ގެ އަރިހުން [އިބްނު ޢައްބާސް] ގެ އަރިހުން [މާޢުމަރު] ގެ އަރިހުން [އިބްނު ޢައްބާސް] ރަޟިޔަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދީފައިވާކަމަށެވެ ޛުލްޙިއްޖާގެ ފަރާތުންނެވެ. ދެން އެކަލޭގެފާނުގެ އަޞްޙާބީންނަށް އަމުރުކުރެއްވީ، ޤުރުބާނީއެއް ގެންނަ މީހުން ފިޔަވައި، ޢުމްރާއަށް އިޙްރާމް ވުމަށެވެ.'
Hadith
Imam Muslim : 2182
و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَابْنُ بَشَّارٍ قَالَا حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ ح و حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ وَاللَّفْظُ لَهُ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ الْحَكَمِ عَنْ مُجَاهِدٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هَذِهِ عُمْرَةٌ اسْتَمْتَعْنَا بِهَا فَمَنْ لَمْ يَكُنْ عِنْدَهُ الْهَدْيُ فَلْيَحِلَّ الْحِلَّ كُلَّهُ فَإِنَّ الْعُمْرَةَ قَدْ دَخَلَتْ فِي الْحَجِّ إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ
އަދި [މުޙައްމަދު ބިން އަލް މުޘައްނާ] އާއި [އިބްނު ބިން ބަޝްޔާރު] އެދެބޭފުޅުންވެސް ވިދާޅުވީ، [މުޙައްމަދު ބިން ޖަޢުފަރު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި، [ޝުޢޫބާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވީ - އެހެން ރިވާޔަތެއްގައި - އަދި [އުބައިދުالله ބިން މުޢާޘް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް މި ބަސްފުޅު އެކަލޭގެފާނުގެ އަރިހުން ކިޔައިދެއްވީ، [އަހަރެންގެ ބައްޕަ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ވިދާޅުވިއެވެ [އިބްނު ޢައްބާސް ރަދުލިއަالله ޢާންޙޫމާ] ވިދާޅުވި އެވެ؛ الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ. ހަދިޔާއެއް ގެންނަ މީހަކު އެ ހަދިޔާއަށް މުޅިން ކައްފާރާ ލިބިދާނެ ކަމަށާއި، ނަމަވެސް ޤިޔާމަތް ދުވަހާއި ހަމައަށް ޙައްޖުގެ އަޅުކަމުގައި ޢުމްރާ ހިމެނެއެވެ.'
Hadith
Imam Muslim : 2183
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَابْنُ بَشَّارٍ قَالَا حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا جَمْرَةَ الضُّبَعِيَّ قَالَ تَمَتَّعْتُ فَنَهَانِي نَاسٌ عَنْ ذَلِكَ فَأَتَيْتُ ابْنَ عَبَّاسٍ فَسَأَلْتُهُ عَنْ ذَلِكَ فَأَمَرَنِي بِهَا قَالَ ثُمَّ انْطَلَقْتُ إِلَى الْبَيْتِ فَنِمْتُ فَأَتَانِي آتٍ فِي مَنَامِي فَقَالَ عُمْرَةٌ مُتَقَبَّلَةٌ وَحَجٌّ مَبْرُورٌ قَالَ فَأَتَيْتُ ابْنَ عَبَّاسٍ فَأَخْبَرْتُهُ بِالَّذِي رَأَيْتُ فَقَالَ اللَّهُ أَكْبَرُ اللَّهُ أَكْبَرُ سُنَّةُ أَبِي الْقَاسِمِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
[މުޙައްމަދު ބިން އަލް މުޘައްނާ] އާއި [މުޙައްމަދު ބިން ބަޝީރު] ދެމީހުންވެސް އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނީ، [މުޙައްމަދު ބިން ޖަޢުފަރު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނީ، [ޝުޢަބާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދީފައި، އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ، އަޅުގަނޑަށް އަޑުއިވިފައި އޮތީ [އަބޫ ޖަމްރާ ޢަދުލް ދުލުބާޢީ] ވިދާޅުވާ ވާހަކައެވެ. އެހެންކަމުން އަހަރެން [އިބްނު ޢައްބާސް] ގެ އަރިހަށް ގޮސް އެކަމާ ބެހޭގޮތުން ސުވާލުކުރީމެވެ. ދެން އަމުރުކުރީ އެކަން ކުރަމުން ގެންދިއުމަށެވެ. ދެން ގެއަށް ގޮސް ނިދާލީމެވެ. ދެން އަހަރެންނަށް ހުވަފެނުގައި ފެނުނީ މީހަކު އަހަރެންގެ ގާތަށް އައިސް ޢުމްރާ މުތަޤްބަލާ - ޤަބޫލުކޮށްފި - އަދި ޙައްޖު މަބްރޫރު’ އޭ ބުނުމެވެ. އެއަށްފަހު އިބްނު ޢައްބާސްގެ އަރިހަށް ގޮސް ހުވަފެނުގައި ފެނުނު ކަންތައްތަކުގެ މަޢުލޫމާތު ދިނުމުން އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ: الله އަކްބަރު، الله އަކްބަރު - الله ބޮޑު، الله ބޮޑު - އެއީ އަބުލް ޤާސިމް ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ ސުންނަތެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 2184
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَابْنُ بَشَّارٍ جَمِيعًا عَنْ ابْنِ أَبِي عَدِيٍّ قَالَ ابْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَبِي حَسَّانَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا قَالَ صَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الظُّهْرَ بِذِي الْحُلَيْفَةِ ثُمَّ دَعَا بِنَاقَتِهِ فَأَشْعَرَهَا فِي صَفْحَةِ سَنَامِهَا الْأَيْمَنِ وَسَلَتَ الدَّمَ وَقَلَّدَهَا نَعْلَيْنِ ثُمَّ رَكِبَ رَاحِلَتَهُ فَلَمَّا اسْتَوَتْ بِهِ عَلَى الْبَيْدَاءِ أَهَلَّ بِالْحَجِّ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا مُعَاذُ بْنُ هِشَامٍ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ قَتَادَةَ فِي هَذَا الْإِسْنَادِ بِمَعْنَى حَدِيثِ شُعْبَةَ غَيْرَ أَنَّهُ قَالَ إِنَّ نَبِيَّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَمَّا أَتَى ذَا الْحُلَيْفَةِ وَلَمْ يَقُلْ صَلَّى بِهَا الظُّهْرَ
[މުޙައްމަދު ބިން އަލް މުޘްޞްނާ] އަދި [އިބްނު ބަޝްޔާރު] އެންމެންވެސް އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރައްވާފައިވަނީ [އިބްނު އަބޫ އަދީ] ގެ އަރިހުން - [އިބްނުލް މުޘައްނާ] ވިދާޅުވިއެވެ- [އިބްނު އަބޫ އަދީ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޝުޢޫބާ] އިން [ޤަތަދާ] އިން [އަބޫ ޙަސަން] ގެ އަރިހުން [އިބްނު ޢައްބާސް] ރުހިވޮޑިގަންނަވާ ރަޟިޔަالله ޢަންހުގެ އަރިހުން ރިވާކުރެއްވިއެވެ. 'الله ގެ ރަސޫލާ، ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ، ޛުލްޙުލައިފާގައި ޒުހުރު ނަމާދު ކުރެއްވި، ދެން އޭނާގެ ޖަމަލު - ޤުރުބާނީ ޖަނަވާރު - ނަގަން އެދުނީ، ދެން ޖަމަލުގެ ވާތްފަރާތު ހޮޅި ލޭ އަންނަންދެން ފާހަގަކޮށް، ދެން އޭގެ ކަރުގައި ސެންޑަލް ޖޯޑެއް އަޅައި، ބައިދާއަށް ވާސިލްވާންދެން`. އެއަށްފަހު ޙައްޖަށް ވަޑައިގަތީ އިޙްރާމަށެވެ. [މުޙައްމަދު ބިން އަލް މުޘައްނާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރެއްވި [މުޢާޛު ބިން ހިޝާމް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އަހަރެންގެ ބައްޕައަށް] [ޤަތަދާއިން] މި ފަތުރާ ސިލްސިލާގައި ރިވާކުރެއްވިއެވެ. 'ރަސޫލުﷲ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ޛުލްޙުލައިފާއަށް ވަޑައިގަތުމުން'. އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވެފައެއް ނުވެއެވެ؛ 'އޭނާ ޒުހުރު ނަމާދު ކުރި'.
Hadith
Imam Muslim : 2185
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَابْنُ بَشَّارٍ قَالَ ابْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ قَتَادَةَ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا حَسَّانَ الْأَعْرَجَ قَالَ قَالَ رَجُلٌ مِنْ بَنِي الْهُجَيْمِ لِابْنِ عَبَّاسٍ مَا هَذَا الْفُتْيَا الَّتِي قَدْ تَشَغَّفَتْ أَوْ تَشَغَّبَتْ بِالنَّاسِ أَنَّ مَنْ طَافَ بِالْبَيْتِ فَقَدْ حَلَّ فَقَالَ سُنَّةُ نَبِيِّكُمْ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَإِنْ رَغِمْتُمْ
[މުޙައްމަދު ބިން އަލް މުޘައްނާ] އާއި [އިބްނު ބަޝްޔާރު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރެއްވި - [އިބްނުލް މުޘައްނާ] ވިދާޅުވެފައި ވެއެވެ - [މުޙައްމަދު ބިން ޖަޢުފަރު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރެއްވި - [ޝުޢޫބާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރެއްވީ [ޤަތަދާ] ގެ ފަރާތުންނެވެ. ބަނީ އަލްޙުޖަމްގެ މީހަކު [އިބްނު އައްބާސް] އާއި ސުވާލުކުރީ، 'ގިނަ ބައެއްގެ ހިތްތައް އެއްބައިވަންތަކޮށްފައިވާ ފަތުވާއަކީ ކޮބައިތޯ، މަޖިލިސް ޙަރަކާތް ކުރި މީހަކު ދެން އޭނާ ތަޙައްލުލް ވެއްޖެއޭ'. އިބްނު ޢައްބާސް ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 2186
و حَدَّثَنِي أَحْمَدُ بْنُ سَعِيدٍ الدَّارِمِيُّ حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ إِسْحَقَ حَدَّثَنَا هَمَّامُ بْنُ يَحْيَى عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَبِي حَسَّانَ قَالَ قِيلَ لِابْنِ عَبَّاسٍ إِنَّ هَذَا الْأَمْرَ قَدْ تَفَشَّغَ بِالنَّاسِ مَنْ طَافَ بِالْبَيْتِ فَقَدْ حَلَّ الطَّوَافُ عُمْرَةٌ فَقَالَ سُنَّةُ نَبِيِّكُمْ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَإِنْ رَغَمْتُمْ
އަދި [އަޙްމަދު ބިން ސަޢީދު އަދު ދާރީމީ] އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދިނެވެ. [އަޙްމަދު ބިން އިސްޙާޤު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނެވެ. [ހައްމާމް ބިން ޔަޙްޔާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޤަތަދާއިން] [އަބޫ ޙަސަން] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި ގޮތުގައި، [އިބްނު ޢައްބާސް] އަށް ވިދާޅުވެފައިވަނީ، 'ހަމަކަށަވަރުން މި މައްސަލަ މީސްތަކުންގެ ތެރޭގައި ފެތުރިގެން ގޮސްފައިވަނީ، މަޖިލިސް ޙަރަކާތްތެރިވާ މީހާ، ދެން އޭނާ ތަޙައްލުލް ޙާޞިލުވެއްޖެ’ ކަމަށެވެ. އެހެންކަމުން އިބްނު ޢައްބާސް ވިދާޅުވިއެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 2187
و حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَكْرٍ أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ أَخْبَرَنِي عَطَاءٌ قَالَ كَانَ ابْنُ عَبَّاسٍ يَقُولُا لَا يَطُوفُ بِالْبَيْتِ حَاجٌّ وَلَا غَيْرُ حَاجٍّ إِلَّا حَلَّ قُلْتُ لِعَطَاءٍ مِنْ أَيْنَ يَقُولُ ذَلِكَ قَالَ مِنْ قَوْلِ اللَّهِ تَعَالَى { ثُمَّ مَحِلُّهَا إِلَى الْبَيْتِ الْعَتِيقِ } قَالَ قُلْتُ فَإِنَّ ذَلِكَ بَعْدَ الْمُعَرَّفِ فَقَالَ كَانَ ابْنُ عَبَّاسٍ يَقُولُ هُوَ بَعْدَ الْمُعَرَّفِ وَقَبْلَهُ وَكَانَ يَأْخُذُ ذَلِكَ مِنْ أَمْرِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حِينَ أَمَرَهُمْ أَنْ يَحِلُّوا فِي حَجَّةِ الْوَدَاعِ
އަދި އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އިޝާޤް ބިން އިބްރާހީމް] އަށް ރިވާވެފައި އޮތީ، [މުޙައްމަދު ބިން ބަކުރު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އިބްނު ޖުރައިޖު] އަޅުގަނޑަށް [އާތާ`] އަންގަވާފައިވާ ވާހަކައެވެ. އަހަރެން އާތާ` އާއި ސުވާލުކުރީމެވެ، 'އޭނާ އެހެން ބުނަނީ ކޮން އަސާސެއްގެ މައްޗަށް ހެއްޔެވެ؟' އެކަލޭގެފާނު ޖަވާބު ދެއްވީ، 'މާތްالله ގެ ބަސްފުޅުން: 'ދެން އެ ކަތިލުމަށް ފަރުޟު ތަނަކީ - އަދި ވަގުތު ނިމުމަކަށް އަންނަނީ - ބައިތުލް އާތިޤް - الله ގެ ގެއަށް - ވާސިލްވުމަށްފަހުގައެވެ. -ކިއުއެސް. އަލްޙައްޖު 33-. އަހަރެން ބުނީމެވެ، 'ހަމަކަށަވަރުން އެއީ ޢަރަފާތުގައި ކޮޅަށް ހުރުމަށްފަހު'. އާތާ` ވިދާޅުވީ، '[އިބްނު ޢައްބާސް] ވިދާޅުވެފައިވަނީ އެއީ ޢަރަފާތުގައި ކޮޅަށް ހުރުމަށްފަހު އަދި އޭގެ ފަހުން ކަމަށެވެ. އަދި އެކަން ނެގީ ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ ވާހަކައިން، ވަދާޢީ ޙައްޖުގައި ތަވާފް ކުރުމަށް އަމުރު ކުރެއްވުމުންނެވެ''.
Hadith
Imam Muslim : 2188
حَدَّثَنَا عَمْرٌو النَّاقِدُ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ هِشَامِ بْنِ حُجَيْرٍ عَنْ طَاوُسٍ قَالَ قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ قَالَ لِي مُعَاوِيَةُ أَعَلِمْتَ أَنِّي قَصَّرْتُ مِنْ رَأْسِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عِنْدَ الْمَرْوَةِ بِمِشْقَصٍ فَقُلْتُ لَهُ لَا أَعْلَمُ هَذَا إِلَّا حُجَّةً عَلَيْكَ
[ޢަމްރު އަން ނާޤިދު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ސުފްޔާން ބިން އުޔާނާ] ރިވާކުރައްވާފައިވަނީ [ހިޝާމް ބިން ޙުޖުރު] ގެ އަރިހުން [ތައުސް] ގެ އަރިހުން އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ. [މުޢާވިޔަތު] އަޅުގަނޑަށް ވިދާޅުވިއެވެ. އަހަރެން ޖަވާބު ދިނީމެވެ، މިއީ ކަލޭގެފާނާ ދެކޮޅަށް ހެކިތަކެއް ކަމުގައި ވިޔަސް، މިއީ އަޅުގަނޑަކަށް ނޭނގެއެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 2189
و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ ابْنِ جُرَيْجٍ حَدَّثَنِي الْحَسَنُ بْنُ مُسْلِمٍ عَنْ طَاوُسٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ مُعَاوِيَةَ بْنَ أَبِي سُفْيَانَ أَخْبَرَهُ قَالَ قَصَّرْتُ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِشْقَصٍ وَهُوَ عَلَى الْمَرْوَةِ أَوْ رَأَيْتُهُ يُقَصَّرُ عَنْهُ بِمِشْقَصٍ وَهُوَ عَلَى الْمَرْوَةِ
އަދި [މުޙައްމަދު ބިން ޙާތިމް] އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދެއްވި [ޔަޙްޔާ ބިން ސަޢީދު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނީ [އިބްނު ޖުރައިޖް] އިން އަޅުގަނޑަށް [އަލްޙަސަން ބިން މުސްލިމް] [ތައުސް] ގެ އަރިހުން [އިބްނު ޢައްބާސް] ގެ އަރިހުން [މުޢާވިޔަތު ބިން އަބޫ ސުފްޔާން] އެކަލޭގެފާނަށް ވިދާޅުވެފައިވާ ކަމަށް ވިދާޅުވިއެވެ މަރްވާ' އެވެ. ނޫނީ އިސްތަށިގަނޑު ކޮށާތަން ފެނުނު އިރު އެވަގުތު އޭނާ ހުރީ މާރުވާގައެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 2190
حَدَّثَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ الْقَوَارِيرِيُّ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْأَعْلَى بْنُ عَبْدِ الْأَعْلَى حَدَّثَنَا دَاوُدُ عَنْ أَبِي نَضْرَةَ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ قَالَ خَرَجْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَصْرُخُ بِالْحَجِّ صُرَاخًا فَلَمَّا قَدِمْنَا مَكَّةَ أَمَرَنَا أَنْ نَجْعَلَهَا عُمْرَةً إِلَّا مَنْ سَاقَ الْهَدْيَ فَلَمَّا كَانَ يَوْمُ التَّرْوِيَةِ وَرُحْنَا إِلَى مِنًى أَهْلَلْنَا بِالْحَجِّ
އަޅުގަނޑަށް [ޢުބައިދުالله ބިން ޢުމަރު އަލް ޤަވާރީރީ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާވެގެންވާ [ޢަބްދުލްޢައްލަ ބިން ޢަބްދުލްޢަޢުލާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ދައުދު] [އަބޫ ނަދުއްރަޙް] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ސަޢީދު] ގެ އަރިހުން ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ. އަދި މައްކާއަށް އާދެވުމުން، ޤުރުބާނީއެއް ގެނައި މީހުން ފިޔަވައި، ޢުމްރާއެއްގެ ގޮތުގައި ހަދަން އަމުރުކުރެއްވިއެވެ. ތަރުވިޔާ ދުވަސް އައިސް އަހަރެމެން މީނާއަށް ދިޔައިރު އަހަރެމެން ހައްޖަށް އިޙްރާމް އިޢުލާން ކުރީމެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 2191
و حَدَّثَنَا حَجَّاجُ بْنُ الشَّاعِرِ حَدَّثَنَا مُعَلَّى بْنُ أَسَدٍ حَدَّثَنَا وُهَيْبُ بْنُ خَالِدٍ عَنْ دَاوُدَ عَنْ أَبِي نَضْرَةَ عَنْ جَابِرٍ وَعَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا قَالَا قَدِمْنَا مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَنَحْنُ نَصْرُخُ بِالْحَجِّ صُرَاخًا
އަދި [ޙައްޖާޖު ބިން ޞޔާޢިރު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ވިދާޅުވިއެވެ. [މުޢައްލަ ބިން އައްސަދު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނެވެ. [ވުހައިބް ބިން ޚާލިދު] [ދައުދު] އިން [އަބޫ ނަދުއްރަޙް] ގެ އަރިހުން [ޖާބިރު] ގެ އަރިހުން އަދި [އަބޫ ސަޢީދު އަލް ޚުދުރީ] ރަޑިޔަالله އަންހުމާގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި ގޮތުގައި، އެ ދެމީހުންވެސް ވިދާޅުވިއެވެ: 'އަހަރެމެން ހައްޖަށް ދިޔައީ ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އާއި އެކު އިޙްރާމްގެ ޙާލަތުގައި’ އެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 2192
حَدَّثَنِي حَامِدُ بْنُ عُمَرَ الْبَكْرَاوِيُّ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَاحِدِ عَنْ عَاصِمٍ عَنْ أَبِي نَضْرَةَ قَالَ كُنْتُ عِنْدَ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ فَأَتَاهُ آتٍ فَقَالَ إِنَّ ابْنَ عَبَّاسٍ وَابْنَ الزُّبَيْرِ اخْتَلَفَا فِي الْمُتْعَتَيْنِ فَقَالَ جَابِرٌ فَعَلْنَاهُمَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ نَهَانَا عَنْهُمَا عُمَرُ فَلَمْ نَعُدْ لَهُمَا
[ހާމިދު ބިން ޢުމަރު އަލް ބަކްރަވީ] އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދެއްވި [ޢަބްދުލް ވަޙީދު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އާސިމް] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ނަދުއްރަޙް] ގެ އަރިހުން ކިޔައިދެއްވި ކަމަށް ވިދާޅުވިއެވެ؛ އަހަރެން [ޖާބިރު ބިން ޢަބްދުالله] އާއި އެކު އުޅުނުއިރު، ދެން މީހަކު އޭނާގެ އަރިހަށް އައިސް ބުނީ، 'ހަމަކަށަވަރުން އިބްނު ޢައްބާސް އާއި އިބްނު ޒުބައިރު ދެ މުޠައްޢަތެއް - ޙައްޖު ތަމައްޠޫޢާއި މުޠައްޢަތުގެ ކައިވެންޏާ މެދު ޚިޔާލުތަފާތުވިއެވެ. އެހެންކަމުން ޖާބިރު ވިދާޅުވިއެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 2193
حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمٍ حَدَّثَنَا ابْنُ مَهْدِيٍّ حَدَّثَنِي سَلِيمُ بْنُ حَيَّانَ عَنْ مَرْوَانَ الْأَصْفَرِ عَنْ أَنَسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَنَّ عَلِيًّا قَدِمَ مِنْ الْيَمَنِ فَقَالَ لَهُ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمَ أَهْلَلْتَ فَقَالَ أَهْلَلْتُ بِإِهْلَالِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَوْلَا أَنَّ مَعِي الْهَدْيَ لَأَحْلَلْتُ و حَدَّثَنِيهِ حَجَّاجُ بْنُ الشَّاعِرِ حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ ح و حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ هَاشِمٍ حَدَّثَنَا بَهْزٌ قَالَا حَدَّثَنَا سَلِيمُ بْنُ حَيَّانَ بِهَذَا الْإِسْنَادِ مِثْلَهُ غَيْرَ أَنَّ فِي رِوَايَةِ بَهْزٍ لَحَلَلْتُ
[މުޙައްމަދު ބިން ހާތިމް] އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދިނެވެ. [ޢަބްދުއްރަޙްމާން ބިން މަހުދީ] އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދިނެވެ. [ސަލީމް ބިން ހަޔާން] އަހަރެންނަށް ކިޔައިދިނެވެ. [މަރްވާން އަލް އަޝްފަރު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނެވެ. [އަނަސް] ރަޑިޔަالله ޢާންހޫ] ވިދާޅުވެފައިވެއެވެ. އަލީ ވަހީދު އެނބުރި އައީ ޔަމަނުންނެވެ. ދެން ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އެކަލޭގެފާނާއި ސުވާލުކުރެއްވިއެވެ: ‘އިޙްލާލް -އިޙްރާމް ފެށުން- ކޮން ކިޔެވުމަކުން ވަދެވަޑައިގަތީ؟’ އަލީ ޖަވާބު ދިނެވެ. 'އަހަރެން އިޙްލާލަށް ވަދެވުނީ ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ޢަލައިހި ވަޞިއްޔަތް ކިޔެވުމުންނެވެ. އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ: 'އަހަރެން ހަދީޔާ -ޤުރުބާނީ ޖަނަވާރެއް- ނުގެންދިޔަނަމަ އަހަރެން ތަހައްލޫލަށް ވަދެވުނީހެވެ'. އަދި [ޙައްޖާޖު ބިން ޞަޢީރު] އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދިނެވެ. [އަބްދުޝް ޝަމާދު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނެވެ. -އަނެއްކާ ރިވާޔަތެއްގައި- އަދި [ޢަބްދުالله ބިން ހާޝިމް] އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދިނެވެ. [ބަހުޒް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނެވެ. ދެމީހުންވެސް ބުންޏެވެ. [ސަލީމް ބިން ހަޔާން] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނީ މި ޗޭން އޮފް ޓްރާންސްމިޝަން އާއި އެކު، މިސާލަކަށް. ނަމަވެސް ބަޙްޒްގެ ރިވާޔަތުގައި އޭނާ އިތުރަށް ވިދާޅުވެފައިވެއެވެ؛ 'ލަހައްލައްޓޫ -އަހަރެން ތަހައްލުލް އަށް ވަދެވުނީސް-'.
Hadith
Imam Muslim : 2194
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى أَخْبَرَنَا هُشَيْمٌ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي إِسْحَقَ وَعَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ صُهَيْبٍ وَحُمَيْدٍ أَنَّهُمْ سَمِعُوا أَنَسًا رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَهَلَّ بِهِمَا جَمِيعًا لَبَّيْكَ عُمْرَةً وَحَجًّا لَبَّيْكَ عُمْرَةً وَحَجًّا
ޔަޙްޔާ ބިން ޔަޙްޔާ އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރައްވާފައިވާ ގޮތުގައި ޔަޙްޔާ ބިން އަބޫ އިސްޙާޤާއި ޢަބްދުލްޢަޒީޒް ބިން ޝުހައިބް އަދި ޙުމައިދުގެ އަރިހުން ޙުޝައިމް އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރެއްވި ގޮތުގައި އަނަސް ރަޟިޔަالله ޢަންހު ވިދާޅުވާ އަޑު އިވިއްޖެއެވެ HAJJAN LABBAIKA UMRATAN WA HAJJAN -އޭ الله، އަހަރެން ކަލޭގެފާނުގެ ގޮވާލުމަކަށް އިޖާބަކުރަމެވެ، ޢުމްރާއާއި ޙައްޖަށްޓަކައި އޭ الله، ކަލޭގެފާނުގެ ގޮވާލުމަކަށް އިޖާބަކުރަމެވެ، ޢުމްރާއާއި ޙައްޖަށް-".
Hadith
Imam Muslim : 2195
و حَدَّثَنِيهِ عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ أَخْبَرَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي إِسْحَقَ وَحُمَيْدٍ الطَّوِيلِ قَالَ يَحْيَى سَمِعْتُ أَنَسًا يَقُولُا سَمِعْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَبَّيْكَ عُمْرَةً وَحَجًّا و قَالَ حُمَيْدٌ قَالَ أَنَسٌ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَبَّيْكَ بِعُمْرَةٍ وَحَجٍّ
އަދި އެކަލޭގެފާނު އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދެއްވީ [ޢަލީ ބިން ޙުޖުރު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އިސްމާޢީލް ބިން އިބްރާހީމް] [ޔަޙްޔާ ބިން އަބޫ އިސްޙާޤު] އާއި [ޙުމައިދު އާޘްތަވިލް] ގެ އަރިހުން ކިޔައިދެއްވި ވާހަކަ - [ޔަޙްޔާ] ވިދާޅުވި- އަޅުގަނޑަށް އަޑުއިވިއްޖެ [އަނަސް] ބުނި؛ އަޅުގަނޑަށް އަޑުއިވުނީ ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ވިދާޅުވާ ވާހަކައެވެ: 'ލަބްބައިކާ ޢުމްރާތާން ވަ ހަޖުޖަން - އޭ الله، ތިޔަބައިމީހުންގެ ޢުމްރާ އާއި ޙައްޖުގެ ގޮވާލުމަށް އިޖާބަކުރަމެވެ. -ހުމައިދު ބުނިއިރު- އަނަސް ބުންޏެވެ؛ الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ވިދާޅުވާ އަޑު އިވުނީމެވެ: 'ލަބްބައިކާ ބިއުމްރަތީން ވަހާޖިން - އޭ الله، އަހަރެން ކަލޭގެފާނުގެ ޢުމްރާ އާއި ޙައްޖަށް ގޮވާލުމަށް އިޖާބަކުރަމެވެ-'.
Hadith
Imam Muslim : 2196
و حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ مَنْصُورٍ وَعَمْرٌو النَّاقِدُ وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ جَمِيعًا عَنْ ابْنِ عُيَيْنَةَ قَالَ سَعِيدٌ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ حَدَّثَنِي الزُّهْرِيُّ عَنْ حَنْظَلَةَ الْأَسْلَمِيِّ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يُحَدِّثُ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لَيُهِلَّنَّ ابْنُ مَرْيَمَ بِفَجِّ الرَّوْحَاءِ حَاجًّا أَوْ مُعْتَمِرًا أَوْ لَيَثْنِيَنَّهُمَا و حَدَّثَنَاه قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا لَيْثٌ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ بِهَذَا الْإِسْنَادِ مِثْلَهُ قَالَ وَالَّذِي نَفْسُ مُحَمَّدٍ بِيَدِهِ و حَدَّثَنِيهِ حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ حَنْظَلَةَ بْنِ عَلِيٍّ الْأَسْلَمِيِّ أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَقُولُا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ بِمِثْلِ حَدِيثِهِمَا
އަދި [ސަޢީދު ބިން މަންސޫރު] އާއި [ޢަމްރު އަން ނަޤީދު] އަދި [ޒުހައިރު ބިން ޙަރްބު] އެންމެންވެސް އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރައްވާފައިވަނީ [އިބްނު އުޔާނާ] ގެ އަރިހުން - [ސަޢީދު] ވިދާޅުވެފައި- [ސުފްޔާން ބިން އުޔާނާ] އަޅުގަނޑަށް [ޢަޒް ޒުހުރީ] [ޙަންޒަލާ އަލް އަސްލާމީ] ގެ އަރިހުން ރިވާކުރެއްވި ކަމަށް ވިދާޅުވިއެވެ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ: 'އަހަރެންގެ ނަފްސު އޭނާގެ އަތުގައި އޮތް މީހާގެ ކިބައިން، އިބްނު މަރިޔަމް ޙަޤީޤަތުގައިވެސް ފައްޖުއްރައިޙާ` ގައި އިޙްރާމް ފެށުމުން ތަލްބިއްޔާ ކިޔެވީ ޙައްޖު ނުވަތަ ޢުމްރާގެ ނިޔަތުގައި، ނުވަތަ އެދެކަންތައް އެއްކޮށްލެއްވިއެވެ'. އަދި [ޤުޠައިބާ ބިން ސަޢީދު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރެއްވި [ލައިތު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރެއްވީ [އިބްނު ޝިހާބު] ގެ އަރިހުން މި އިސްނާދާއެކު، މިސާލަކަށް. އޭނާ ވިދާޅުވީ؛ 'މުޙައްމަދުގެފާނުގެ ނަފްސު އޭނާގެ އަތުގައި އޮތް މީހާގެ ކިބައިން'. އަދި [ޙަރުމަލާ ބިން ޔަޙްޔާ] އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދިނީ [އިބްނު ވަޙްބު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނީ [ޔޫނުސް] [އިބްނު ޝިހާބު] ގެ އަރިހުން [ހަންޒަލާ ބިން ޢަލީ އަސްލާމީ] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދިނީ [އަބޫ ޙުރައިރާ] ރަޑިޔާالله އަންހޫ] ވިދާޅުވި އަޑު އިވިފައިވާ ކަމަށެވެ. الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ: 'އަހަރެންގެ ނަފްސު އެކަލާނގެ އަތްޕުޅުގައި ވާ އެކަލާނގެ ޙަޟްރަތުން'. އެއީ ދެވަނަ ޙަދީޘާއި އެއްގޮތެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 2197
حَدَّثَنَا هَدَّابُ بْنُ خَالِدٍ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ أَنَّ أَنَسًا رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَخْبَرَهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اعْتَمَرَ أَرْبَعَ عُمَرٍ كُلُّهُنَّ فِي ذِي الْقَعْدَةِ إِلَّا الَّتِي مَعَ حَجَّتِهِ عُمْرَةً مِنْ الْحُدَيْبِيَةِ أَوْ زَمَنَ الْحُدَيْبِيَةِ فِي ذِي الْقَعْدَةِ وَعُمْرَةً مِنْ الْعَامِ الْمُقْبِلِ فِي ذِي الْقَعْدَةِ وَعُمْرَةً مِنْ جِعْرَانَةَ حَيْثُ قَسَمَ غَنَائِمَ حُنَيْنٍ فِي ذِي الْقَعْدَةِ وَعُمْرَةً مَعَ حَجَّتِهِ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنِي عَبْدُ الصَّمَدِ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ قَالَ سَأَلْتُ أَنَسًا كَمْ حَجَّ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ حَجَّةً وَاحِدَةً وَاعْتَمَرَ أَرْبَعَ عُمَرٍ ثُمَّ ذَكَرَ بِمِثْلِ حَدِيثِ هَدَّابٍ
ހައްދާބު ބިން ޚާލިދު އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނެވެ. ހައްމާމް ކިޔައިދިނެވެ. ޤަޠާދާ އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދީފައިވާ ގޮތުގައި އަނަސް ރަސޫލާ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ހަތަރު ފަހަރު ޢުމްރާ ކުރައްވާފައިވާކަން އަންގަވާފައި ވާކަމަށާއި، އެހުރިހާ ކަމެއް އޭނާ ޛުލްޤަޢްދާގައި ނުކުރާކަމަށެވެ. ސީދާ ޛުލްޤަޢްދާ މަހު، އަދި އޭގެ ފަހުން އަންނަ އަހަރު ޢުމްރާގައި، ޛުލްޤަޢްދާ މަހުވެސް މެއެވެ. ދެން ހުނައިން ހަނގުރާމައިގެ ޣަނީމާ ބަހާއިރު، ޛުލްޤަޢްދާ މަހުވެސް، އަދި އޭގެ ފަހުން ޙައްޖާއި އެކު ކުރި ޢުމްރާއެވެ. މުޙައްމަދު ބިން އަލް މުއްތަނާ އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނެވެ. އަބްދުޝް ޝަމާދު އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނެވެ. ހައްމާމް ކިޔައިދިނެވެ. ޤަތަދާ އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނެވެ. އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ. އަނަސް ޖަވާބު ދެއްވީ، 'އެކަލޭގެފާނު ޙައްޖު ކުރެއްވީ އެންމެ ފަހަރަކު، އަދި ޢުމްރާ ކުރެއްވީ ހަތަރު ފަހަރު ކަމަށެވެ. ދެން ހައްދާބުގެ ޙަދީޘްފަދަ ޙަދީޘެއް ޛިކުރުކުރެއްވިއެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 2198
و حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ مُوسَى أَخْبَرَنَا زُهَيْرٌ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ قَالَ سَأَلْتُ زَيْدَ بْنَ أَرْقَمَ كَمْ غَزَوْتَ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ سَبْعَ عَشْرَةَ قَالَ وَحَدَّثَنِي زَيْدُ بْنُ أَرْقَمَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ غَزَا تِسْعَ عَشْرَةَ وَأَنَّهُ حَجَّ بَعْدَ مَا هَاجَرَ حَجَّةً وَاحِدَةً حَجَّةَ الْوَدَاعِ قَالَ أَبُو إِسْحَقَ وَبِمَكَّةَ أُخْرَى
އަދި [ޒުހައިރު ބިން ޙަރްބު] އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދެއްވި [އަލްޙަސަން ބިން މޫސާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި [ޒުހައިރު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވީ [އަބޫ އިސްޙާޤު] ގެ އަރިހުން އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ؛ އަހަރެން [ޒައިދު ބިން ޢަރުޤާމް] އާއި ސުވާލުކުރީމެވެ، 'ތިޔަބައިމީހުން الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އާއި އެކު ކިތައް ފަހަރު ހަނގުރާމަކުރީ؟' އޭނާ ޖަވާބު ދިނީ 'ސަތާރަ ފަހަރު' ކަމަށެވެ. އަބޫ އިސްހާގު ވިދާޅުވިއެވެ؛ އަދި ޒައިދު ބިން ޢަރުޤާމް އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދެއްވި ގޮތުގައި ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ނުވަދިހަ ފަހަރު ހަނގުރާމަ ކުރެއްވި ކަމަށާއި، ހިޖުރައަށްފަހު ޙައްޖު ކުރެއްވީ އެންމެ ފަހަރަކު ކަމަށާއި އެއީ އަލްވަދާޢުގެ ޙައްޖު ކަމަށެވެ. އަބޫ އިސްހާގު ވިދާޅުވިއެވެ؛ އަދި އަނެއް ފަހަރު އޭނާ އަދިވެސް މައްކާގައި ހުއްޓެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 2199
و حَدَّثَنَا هَارُونُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَكْرٍ الْبُرْسَانِيُّ أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ قَالَ سَمِعْتُ عَطَاءً يُخْبِرُ قَالَ أَخْبَرَنِي عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ قَالَ كُنْتُ أَنَا وَابْنُ عُمَرَ مُسْتَنِدَيْنِ إِلَى حُجْرَةِ عَائِشَةَ وَإِنَّا لَنَسْمَعُ ضَرْبَهَا بِالسِّوَاكِ تَسْتَنُّ قَالَ فَقُلْتُ يَا أَبَا عَبْدِ الرَّحْمَنِ اعْتَمَرَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي رَجَبٍ قَالَ نَعَمْ فَقُلْتُ لِعَائِشَةَ أَيْ أُمَّتَاهُ أَلَا تَسْمَعِينَ مَا يَقُولُ أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ قَالَتْ وَمَا يَقُولُ قُلْتُ يَقُولُ اعْتَمَرَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي رَجَبٍ فَقَالَتْ يَغْفِرُ اللَّهُ لِأَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ لَعَمْرِي مَا اعْتَمَرَ فِي رَجَبٍ وَمَا اعْتَمَرَ مِنْ عُمْرَةٍ إِلَّا وَإِنَّهُ لَمَعَهُ قَالَ وَابْنُ عُمَرَ يَسْمَعُ فَمَا قَالَ لَا وَلَا نَعَمْ سَكَتَ
އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ހާރޫން ބިން ޢަބްދުالله] އަށް ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި [މުޙައްމަދު ބިން ބަކުރު އަލް ބުރުސާނީ] އެ [އިބްނު ޖުރައިޖް] ވިދާޅުވި ވާހަކަ، އަޅުގަނޑަށް އަޑުއިވިއްޖެ [ޢަތަ`] ރިވާކުރެއްވި ވާހަކަ، އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ. އަހަރެންނާއި އިބްނު ޒުބައިރު އައިޝާގެ ކޮޓަރީގެ ފާރުގައި ލެނގިލިއިރު، އެވަގުތު އަހަރެމެންނަށް އިވުނީ އޭނާގެ ސިވާކްގެ އަޑެވެ. ދެން އަޅުގަނޑު [އިބްނު ޢުމަރު] އާއި ސުވާލުކުރީމެވެ، އޭ އަބޫ ޢަބްދުއްރަޙްމާން، ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ދުވަހަކުވެސް ރަޖަބުގައި ޢުމްރާ ކުރެއްވި ހެއްޔެވެ؟ އޭނާ ޖަވާބު ދިނީ އާދެ، ކުރިއެވެ. ދެން އަހަރެން އައިޝާ އާއި ސުވާލުކުރީމެވެ. [އައިޝާ] ސުވާލުކުރީ، 'އޭނާ ކީކޭ ބުނީ؟' އަހަރެން ޖަވާބު ދިނީމެވެ، 'އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވީ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ދުވަހަކުވެސް ރަޖަބުގައި ޢުމްރާ ކުރައްވާފައިވާ ކަމުގައެވެ.' އެހެންކަމުން ޢާއިޝާ ވިދާޅުވިއެވެ. ދުވަހަކުވެސް ރަޖަބުގައި ޢުމްރާއެއް ނުކުރައްވައެވެ، އަދި އޭނާއާއެކު ނޫނީ ދުވަހަކުވެސް ޢުމްރާއެއް ނުކުރެއެވެ.' އާތާ` ވިދާޅުވީ އިބްނު ޢުމަރު އަޑުއަހާފައި އޮންނާނެ ކަމަށާއި އެހެންވީމަ އޭނާގެ ކޮމެންޓަކީ ކޮބައިތޯއެވެ؟ އުރުވާ ބިން ޒުބައިރު ޖަވާބު ދެއްވީ، 'އެކަލޭގެފާނު އިންކާރެއް ވެސް ނުކުރައްވަ އެވެ. އޭނާ ހަމަ ހިމޭނުން ހުއްޓެވެ.'
Hadith
Imam Muslim : 2200
و حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ أَخْبَرَنَا جَرِيرٌ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ مُجَاهِدٍ قَالَ دَخَلْتُ أَنَا وَعُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ الْمَسْجِدَ فَإِذَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ جَالِسٌ إِلَى حُجْرَةِ عَائِشَةَ وَالنَّاسُ يُصَلُّونَ الضُّحَى فِي الْمَسْجِدِ فَسَأَلْنَاهُ عَنْ صَلَاتِهِمْ فَقَالَ بِدْعَةٌ فَقَالَ لَهُ عُرْوَةُ يَا أَبَا عَبْدِ الرَّحْمَنِ كَمْ اعْتَمَرَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ أَرْبَعَ عُمَرٍ إِحْدَاهُنَّ فِي رَجَبٍ فَكَرِهْنَا أَنْ نُكَذِّبَهُ وَنَرُدَّ عَلَيْهِ وَسَمِعْنَا اسْتِنَانَ عَائِشَةَ فِي الْحُجْرَةِ فَقَالَ عُرْوَةُ أَلَا تَسْمَعِينَ يَا أُمَّ الْمُؤْمِنِينَ إِلَى مَا يَقُولُ أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ فَقَالَتْ وَمَا يَقُولُ قَالَ يَقُولُ اعْتَمَرَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَرْبَعَ عُمَرٍ إِحْدَاهُنَّ فِي رَجَبٍ فَقَالَتْ يَرْحَمُ اللَّهُ أَبَا عَبْدِ الرَّحْمَنِ مَا اعْتَمَرَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَّا وَهُوَ مَعَهُ وَمَا اعْتَمَرَ فِي رَجَبٍ قَطُّ
އަދި އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އިޝާޤް ބިން އިބްރާހީމް] އަށް ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި [ޖަރީރު] [މަންޝޫރު] ގެ އަރިހުން [މުޖާހިދު] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް އަންގަވާފައި ވެއެވެ. އެހެންކަމުން އެމީހުން ކުރަމުން ދިޔަ ދުޢާއާ ބެހޭގޮތުން އިބްނު އުމަރާއި ސުވާލުކުރުމުން އިބްނު ޢުމަރު ވިދާޅުވިއެވެ: 'އެއީ ބިދުޢައެކެވެ'. ދެން އުރުވާ އެކަލޭގެފާނާ ސުވާލުކުރެއްވިއެވެ. އިބްނު ޢުމަރު ޙަދީޘް ކުރައްވާފައި ވެއެވެ: 'ހަތަރު ޢުމްރާ، އޭގެ ތެރެއިން އެއް އުންމަރަކީ ރަޖަބު މަހު' އެވެ. އެކަލޭގެފާނުގެ ޖަވާބު އަޑު އިވުމުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް އިންކާރުކޮށް ފުށުއަރާކަށް ފަސޭހައެއް ނުވިއެވެ. ދެން އަހަރެމެންނަށް އިވުނީ އައިޝާ ކޮޓަރީގައި ދަތްއުނގުޅާ އަޑު، އެހެންކަމުން އުރުވާ ސުވާލުކުރީ، އަބޫ ޢަބްދުއްރަޙްމާން ދެއްކެވި ވާހަކައެއް، އޭ މުއުމިނުންގެ މަންމާ، ތިޔަބައިމީހުންނަށް އަޑުއިވިފައެއް ނުވެއެވެ. އައިޝާ ސުވާލުކުރީ ކީކޭ ބުނީ؟ އުރުވާ ވިދާޅުވިއެވެ. ޢާއިޝާ ވިދާޅުވިއެވެ.
