Imam Muslim (الامام مسلم) - 5362 Hadith
Hadith
Imam Muslim : 201
حَدَّثَنِي أَبُو كُرَيْبٍ مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلَاءِ حَدَّثَنَا خَالِدٌ يَعْنِي ابْنَ مَخْلَدٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ عَنْ الْعَلَاءِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ جَاءَ رَجُلٌ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَرَأَيْتَ إِنْ جَاءَ رَجُلٌ يُرِيدُ أَخْذَ مَالِي قَالَ فَلَا تُعْطِهِ مَالَكَ قَالَ أَرَأَيْتَ إِنْ قَاتَلَنِي قَالَ قَاتِلْهُ قَالَ أَرَأَيْتَ إِنْ قَتَلَنِي قَالَ فَأَنْتَ شَهِيدٌ قَالَ أَرَأَيْتَ إِنْ قَتَلْتُهُ قَالَ هُوَ فِي النَّارِ
ነጊሩና ኣሎ [ኣቡ ኩረይብ ሙሓመድ ቢን ኣል-ዓላ'] ነጊሩና ኣሎ [ካሊድ] - ማለት ኢብን መክላድ - ነጊሩና ኣሎ [መሓመድ ቢን ጃዕፋር] ካብ [ኣል-ዓላ' ቢን ዓብዱራሕማን] ካብ [ኣቡኡ] ካብ [ኣቡ ሑረይራ] ከምዚ ኢሉ ኣሎ፡ ሓደ ሰብኣይ ናብ ረሱል ረሱል ሰለላሁ ዓላይሂ ዋሰላም መጺኡ ኦ ረሱል ናይ... ኣላህ ንብረተይ ክወስድ ዝደሊ ሰብ እንተሃልዩ እንታይ ትብሉ? ’ ኢሉ መለሰ፦ ‘ሃብትኻ ኣይትሃቦ! ’ እቲ ሰብኣይ መሊሱ ‘እሞ ክቐትለኒ እንተደልዩኸ? ’ ኢሉ መለሰ፦ ‘ቀተልዎ! ’ እቲ ሰብኣይ ደጊሙ ‘እሞ ክቐትለኒ እንተተዓዊቱ እንታይ ይመስለኩም? ' ንሱ ድማ 'እሞ ስዉእ ኢኻ' ኢሉ መለሰሉ። ደጊሙ ድማ ‘ክቐትሎ እንተዝኽእል እንታይ ምሓሰብካ? ' ንሱ ድማ 'ንሱ እዩ ናብ ሓዊ ሲኦል ዝኣቱ'' ኢሉ መለሰሉ።
Hadith
Imam Muslim : 202
حَدَّثَنِي الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ الْحُلْوَانِيُّ وَإِسْحَقُ بْنُ مَنْصُورٍ وَمُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ وَأَلْفَاظُهُمْ مُتَقَارِبَةٌ قَالَ إِسْحَقُ أَخْبَرَنَا وَقَالَ الْآخَرَانِ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ قَالَ أَخْبَرَنِي سُلَيْمَانُ الْأَحْوَلُ أَنَّ ثَابِتًا مَوْلَى عُمَرَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ أَخْبَرَهُ أَنَّهُ لَمَّا كَانَ بَيْنَ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو وَبَيْنَ عَنْبَسَةَ بْنِ أَبِي سُفْيَانَ مَا كَانَ تَيَسَّرُوا لِلْقِتَالِ فَرَكِبَ خَالِدُ بْنُ الْعَاصِ إِلَى عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو فَوَعَظَهُ خَالِدٌ فَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَمْرٍو أَمَا عَلِمْتَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ قُتِلَ دُونَ مَالِهِ فَهُوَ شَهِيدٌ و حَدَّثَنِيهِ مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَكْرٍ ح و حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عُثْمَانَ النَّوْفَلِيُّ حَدَّثَنَا أَبُو عَاصِمٍ كِلَاهُمَا عَنْ ابْنِ جُرَيْجٍ بِهَذَا الْإِسْنَادِ مِثْلَهُ
[ኣል-ሓሰን ቢን ዓሊ ኣል-ሑልዋኒ]ን [ኢሻቕ ቢን ማንሹርን]ን [መሓመድ ቢን ራፊዕ]ን ላፋዝኦምን ተቐራሪቦም ከም ዝነበሩ ምስ ነገረና፡ ኢስሓቕ፡ ነጊሩና ነይሩ፡ እቶም ካልኦት ክልተ ሰባት ድማ፤ ነጊሩና ኣሎ [ዓብዱራዛቅ] ነጊሩና ኣሎ [ኢብኑ ጁራይጅ] ኢሉኒ፣ ንዓይ [ሱሌማን ኣል-ኣህዋል] ነጊሩኒ ኣሎ [ታቢት] ባርያ ዑመር ቢን ዓብዱራሕማን ነበር፣ ከም ዝነገሮ፣ ኣብ መንጎ [ዓብደላ ቢን ዓምሩ]ን ኣንባሳ ቢን ኣቡ ሱፍያንን ንሓድሕዶም ክቐትሉ ኣብ ዝዳለዉሉ ዝነበሩ እዋን፣ ሽዑ ካሊድ ቢን ኣል-ኣሽ ናብ ዓብደላ ቢን ገጹ ከም ዝወደቐ ዓምሩ፡ ድሕሪኡ ካሊድ መኸሮ፡ ድሕሪኡ ዓብደላ ቢን ዓምሩ፡ ረሱል ሰለላሁ ዓለይሂ ዋሰላም ከም ዝበሎ ኣይትፈልጥን ዲኻ፡ ንብረቱ ክከላኸል ዝቕተል፡ ሽዑ ስዉእ እዩ'' ኢሉ። ብዛዕባኡ ድማ ነጊሩና ኣሎ [መሓመድ ቢን ሃቲም] ነጊሩና ኣሎ [መሓመድ ቢን ባከር]። -ኣብ ካልእ ትረዋ ድማ ተገሊጹ ኣሎ- ከምኡ’ውን ነጊሩና ኣሎ [ኣሕመድ ቢን ዑስማን ኣን-ናውፋሊ] ነጊሩና ኣሎ [ኣቡ ኣሺም] ንኽልቲኦም [ኢብን ጁራይጅ] ምስዚ ሳናድ ንኣብነት’።
Hadith
Imam Muslim : 203
حَدَّثَنَا شَيْبَانُ بْنُ فَرُّوخَ حَدَّثَنَا أَبُو الْأَشْهَبِ عَنْ الْحَسَنِ قَالَ عَادَ عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ زِيَادٍ مَعْقِلَ بْنَ يَسَارٍ الْمُزنِيَّ فِي مَرَضِهِ الَّذِي مَاتَ فِيهِ قَالَ مَعْقِلٌ إِنِّي مُحَدِّثُكَ حَدِيثًا سَمِعْتُهُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَوْ عَلِمْتُ أَنَّ لِي حَيَاةً مَا حَدَّثْتُكَ إِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَا مِنْ عَبْدٍ يَسْتَرْعِيهِ اللَّهُ رَعِيَّةً يَمُوتُ يَوْمَ يَمُوتُ وَهُوَ غَاشٌّ لِرَعِيَّتِهِ إِلَّا حَرَّمَ اللَّهُ عَلَيْهِ الْجَنَّةَ
ነጊሩና ኣሎ [ስያባን ቢን ፋሩኽ] ነጊሩና ኣሎ [ኣቡ ኣልኣሽሃብ] ካብ [ኣልሓሰን] ከምዚ ኢሉ ዑበይዱላህ ቢን ዚያድ ናብ [ማእቂል ቢን ያሳር ኣልሙዛኒ] በጺሑ ንዝነበረ ሓሚሙ ሞቱ ምኽንያት ኮይኑ። ብድሕሪኡ መዓቂል ብሓቂ ሓደ እዋን ካብ ነቢ ሰለላሁ ዓለይሂ ዎሰላም ዝሰማዕክዎ ሓዲስ ክነግረኩም ደልየ ገና ህይወት ከምዘለኒ እንተዝፈልጥ ኣይምነገርኩዎን ። ብሓቂ ረሱሉላሁ ዓለይሂ ዋሰላም ከምዚ ክብሉ ሰሚዐዮም: "ንህዝቡ ክመርሕ ብኣላህ ጾር ተዋሂብዎ ድሕሪኡ ንህዝቢ እናኣታለለ ዝሞተ ሰብ ብርግጽ ኣላህ መንግስተ ሰማይ ክኽልክለሉ እዩ" ክብል ሰሚዐዮ።
Hadith
Imam Muslim : 204
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى أَخْبَرَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ عَنْ يُونُسَ عَنْ الْحَسَنِ قَالَ دَخَلَ عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ زِيَادٍ عَلَى مَعْقَلِ بْنِ يَسَارٍ وَهُوَ وَجِعٌ فَسَأَلَهُ فَقَالَ إِنِّي مُحَدِّثُكَ حَدِيثًا لَمْ أَكُنْ حَدَّثْتُكَهُ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا يَسْتَرْعِي اللَّهُ عَبْدًا رَعِيَّةً يَمُوتُ حِينَ يَمُوتُ وَهُوَ غَاشٌّ لَهَا إِلَّا حَرَّمَ اللَّهُ عَلَيْهِ الْجَنَّةَ قَالَ أَلَّا كُنْتَ حَدَّثْتَنِي هَذَا قَبْلَ الْيَوْمِ قَالَ مَا حَدَّثْتُكَ أَوْ لَمْ أَكُنْ لَأُحَدِّثَكَ و حَدَّثَنِي الْقَاسِمُ بْنُ زَكَرِيَّاءَ حَدَّثَنَا حُسَيْنٌ يَعْنِي الْجُعْفِيَّ عَنْ زَائِدَةَ عَنْ هِشَامٍ قَالَ قَالَ الْحَسَنُ كُنَّا عِنْدَ مَعْقِلِ بْنِ يَسَارٍ نَعُودُهُ فَجَاءَ عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ زِيَادٍ فَقَالَ لَهُ مَعْقِلٌ إِنِّي سَأُحَدِّثُكَ حَدِيثًا سَمِعْتُهُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ ذَكَرَ بِمَعْنَى حَدِيثِهِمَا
ነጊሩና ኣሎ [ያሕያ ቢን ያሕያ] ነጊሩና ኣሎ [ያዚድ ቢን ዙራይ'] ካብ [ዩኑስ] ካብ [ኣልሓሰን] ከምዚ ኢሉ ዑበይዱላህ ቢን ዚያድ ናብቲ ዝሓመመ [መቃል ቢን ያሳር] በጺሑ፣ ኡበይዱላህ ድሕሪኡ ሓዲስ ሓቲቱ፣ ድሕሪኡ መዒቂል 'ኣነ ኣመሓላሊፈኩም ዘይፈልጥ ሓዲስ ከመሓላልፍ እየ ኢሉ። ብርግጽ ረሱሉላሁ ዓለይሂ ዋሰላም ከምዚ ኢሉ :- ‘ኣላህ ታዓላ ጉዳይ ህዝቢ ንሓደ ባርያ ኣረኪቡ ድሕሪኡ ክመውት ምስ ቀረበ ገና ጠሊምዎ ማለት ሓቂ ኣይኮነን : ኣላህ ግን መንግስተ ሰማይ ምኸልከለሉ ነይሩ’ ። ኡባዲዱላህ ትማሊ ነዚ ሓዲስ ኣየመሓላለፍካን ዲኻ? ማዕቂል ድማ 'እዚ ሓዲስ ኣመሓላሊፈካ ኣይፈልጥን' ኢሉ መለሰሉ። ከምኡ’ውን [ኣልቃሲም ቢን ዘካርያ] [ሑሴን] - ማለት ኣል-ጀፍይ - ካብ [ዘይዳ] ካብ [ሂሻም] ከም ዝነገረና ምስ ነገረኒ ከምዚ በለ: [ኣልሓሰን] ‘ን[መዒቂል ቢን ያሳር] ክንበጽሕ ከለና ዑበይዱላህ ቢን ዚያድ መጸ። ድሕሪኡ መዒቂል ካብ ረሱሉላሁ ዓለይሂ ዎሰላም ዝሰማዕክዎ ሓዲስ ከሕልፎ እየ....ድሕሪኡ ምስ ሓዲስ ክልቲኦም ዝመሳሰል ሓዲስ ጠቒሱ’ በሎ።
Hadith
Imam Muslim : 205
و حَدَّثَنَا أَبُو غَسَّانَ الْمِسْمَعِيُّ وَمُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ قَالَ إِسْحَقُ أَخْبَرَنَا وَقَالَ الْآخَرَانِ حَدَّثَنَا مُعَاذُ بْنُ هِشَامٍ قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَبِي الْمَلِيحِ أَنَّ عُبَيْدَ اللَّهِ بْنَ زِيَادٍ عَادَ مَعْقِلَ بْنَ يَسَارٍ فِي مَرَضِهِ فَقَالَ لَهُ مَعْقِلٌ إِنِّي مُحَدِّثُكَ بِحَدِيثٍ لَوْلَا أَنِّي فِي الْمَوْتِ لَمْ أُحَدِّثْكَ بِهِ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَا مِنْ أَمِيرٍ يَلِي أَمْرَ الْمُسْلِمِينَ ثُمَّ لَا يَجْهَدُ لَهُمْ وَيَنْصَحُ إِلَّا لَمْ يَدْخُلْ مَعَهُمْ الْجَنَّةَ
ከምኡ’ውን ነጊሩና ኣሎ [ኣቡ ጋሳን ኣል-ሚስማዒ] ከምኡ’ውን [መሓመድ ቢን ኣል-ሙጽና] ከምኡ’ውን [ኢሻቕ ቢን ኢብራሂም]፡ ኢስሓቕ ከም ዝበሎ፡ ነጊሩና ኣሎ፡ እቶም ካልኦት ክልተ ሰባት ግን፤ ንሱ ነጊሩና [ሙዓድዝ ቢን ሕሻም] ከምዚ ኢሉ፣ ንዓይ [ኣቦይ] ካብ [ቃታዳ] ካብ [ኣቡ ኣልማሊሕ] ነጊሩኒ፣ ኡበይዱላህ ቢን ዚያድ ምስ ሓመመ [ማእቂል ቢን ያሳር] ከም ዝበጽሐ፣ ሽዑ ማዕቂል ከምዚ በሎ፣ ‘ብሓቂ ሓዲስ ይነግረካ ኣለኹ፣ ኣብ ኣፍደገ ሞት ከም ዘለኹ እንተዘይኮይኑ፣ ኣይምነገርኩን። ንዓኻትኩም እዩ። ረሱሉላሁ ዓለይሂ ዋሰላም ከምዚ ክብል ሰሚዐዮ: "ጉዳይ ኣስላም ዝከናኸን መራሒ የለን: ሽዑ ብዕቱብ ኣይሰርሓሎምን ኣይመኽሮምን: ብርግጽ ምስኦም ናብ መንግስተ ሰማይ ዘይኣቱ እንተዘይኮይኑ"።
Hadith
Imam Muslim : 206
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ وَوَكِيعٌ ح و حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ زَيْدِ بْنِ وَهْبٍ عَنْ حُذَيْفَةَ قَالَ حَدَّثَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَدِيثَيْنِ قَدْ رَأَيْتُ أَحَدَهُمَا وَأَنَا أَنْتَظِرُ الْآخَرَ حَدَّثَنَا أَنَّ الْأَمَانَةَ نَزَلَتْ فِي جَذْرِ قُلُوبِ الرِّجَالِ ثُمَّ نَزَلَ الْقُرْآنُ فَعَلِمُوا مِنْ الْقُرْآنِ وَعَلِمُوا مِنْ السُّنَّةِ ثُمَّ حَدَّثَنَا عَنْ رَفْعِ الْأَمَانَةِ قَالَ يَنَامُ الرَّجُلُ النَّوْمَةَ فَتُقْبَضُ الْأَمَانَةُ مِنْ قَلْبِهِ فَيَظَلُّ أَثَرُهَا مِثْلَ الْوَكْتِ ثُمَّ يَنَامُ النَّوْمَةَ فَتُقْبَضُ الْأَمَانَةُ مِنْ قَلْبِهِ فَيَظَلُّ أَثَرُهَا مِثْلَ الْمَجْلِ كَجَمْرٍ دَحْرَجْتَهُ عَلَى رِجْلِكَ فَنَفِطَ فَتَرَاهُ مُنْتَبِرًا وَلَيْسَ فِيهِ شَيْءٌ ثُمَّ أَخَذَ حَصًى فَدَحْرَجَهُ عَلَى رِجْلِهِ فَيُصْبِحُ النَّاسُ يَتَبَايَعُونَ لَا يَكَادُ أَحَدٌ يُؤَدِّي الْأَمَانَةَ حَتَّى يُقَالَ إِنَّ فِي بَنِي فُلَانٍ رَجُلًا أَمِينًا حَتَّى يُقَالَ لِلرَّجُلِ مَا أَجْلَدَهُ مَا أَظْرَفَهُ مَا أَعْقَلَهُ وَمَا فِي قَلْبِهِ مِثْقَالُ حَبَّةٍ مِنْ خَرْدَلٍ مِنْ إِيمَانٍ وَلَقَدْ أَتَى عَلَيَّ زَمَانٌ وَمَا أُبَالِي أَيَّكُمْ بَايَعْتُ لَئِنْ كَانَ مُسْلِمًا لَيَرُدَّنَّهُ عَلَيَّ دِينُهُ وَلَئِنْ كَانَ نَصْرَانِيًّا أَوْ يَهُودِيًّا لَيَرُدَّنَّهُ عَلَيَّ سَاعِيهِ وَأَمَّا الْيَوْمَ فَمَا كُنْتُ لِأُبَايِعَ مِنْكُمْ إِلَّا فُلَانًا وَفُلَانًا و حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا أَبِي وَوَكِيعٌ ح و حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنَا عِيسَى بْنُ يُونُسَ جَمِيعًا عَنْ الْأَعْمَشِ بِهَذَا الْإِسْنَادِ مِثْلَهُ
ነጊሩና ኣሎ [ኣቡበከር ቢን ኣቡ ስያይባ] [ኣቡ ሙዓ'ዊያ]ን [ዋኪ'ን] ነጊሩና ኣሎ። -ኣብ ካልእ ሪዋያ ተነጊሩ ኣሎ- ከምኡ ውን [ኣቡ ኩረይብ] ካብ [ኣል-ኣማሲ] ካብ [ዘይድ ቢን ዋሃብ] ካብ [ሑድዛይፋ] ከም ዝነገረና [ኣቡ ሙዓዊያ] ምስ ነገረና ንሱ ድማ ረሱሉላሁ ዓለይሂ ዎሰላም ክልተ ሓዲስ ነጊሩና ኣሎ፡ ኣነ ድሮ ሓንቲ ካብኣተን እፈልጥ እየ፡ ሕጂ ውን ካልኣይ ሓዲስ ይጽበ ኣለኹ። ኣማና ኣብ መሰረት ልቢ ሰብ ከም እትቕመጥ ነጊሩና። ቁርኣን ምስ ወረደ ካብ ቁርኣን ክመሃሩ ጀመሩ ካብ ሱና ክመሃሩ ጀመሩ። ድሕሪኡ ብዛዕባ ምጥፋእ ምትእምማን ከምዚ ብምባል ነገረና:- ‘ሰብ ደቂሱ ነበረ እሞ እቲ እምነት ካብ ልቡ ተወሰደ ኣሰር ምእንቲ ኺርአ። ሽዑ መሊሱ ደቂሱ እቲ እምነት ካብ ልቡ ተወሰደ እሞ እቲ በሰላ ኣብ እግሩ ዝወደቐ ባርዕ ካብ ምውቃዑ ከም ጽፍፍቲ ሓበጠ። እቲ ምልክት ዋላ ሓንቲ እኳ እንተዘይነበረ ምሕባጥ ቀጸለ’ ድሕሪኡ ንእሽቶ እምኒ ወሲዱ ኣብ እግሩ ኣውደቖ። ሰባት ነናቶም ሞያኦም ናብ ምቕጻል ተመልሱ። ስልጣኑ ዝፍጽም ሰብ ዳርጋ ስለዘይነበረ፡ ‘ኣብ መንጎ ባኒ ፉላን ሓደ ኣዝዩ እሙን ሰብ ኣሎ’ ተባሂሉ። ስለዚ ነቲ ሰብኣይ ‘ክንደይ ጽንዕቲ! ክንደይ በሊሕ! ክንደይ በሊሕ! ' እዚ ከምዚ ኢሉ እንከሎ ኣብ ልቡ ክንዲ ፍረ ኣድሪ ክንዲ ዝዓቢ እምነት የልቦን። ብሓቂ ዘመን መጺኡኒ እዩ፣ ምስ ኣየናይ ካባኻትኩም ከም ዝነግድ ኣይግድሰንን እዩ። ኣስላማይ እንተዝኸውን ሽዑ ሃይማኖቱ ንዓይ ከይጠልመኒ ምኸልከሎ። ክርስትያን ወይ ኣይሁዳዊ እንተዝኸውን መራሕቱ ንኸይጠልመኒ ምኸልከልዎ። እንተ ሎሚ ግን ምስ ፉላንን ፉላንን ጥራይ እየ ዝገዝእን ዝሸይጥን። ከምኡ’ውን ነጊሩና ኣሎ [ኢብን ኑማይር] [ኣቦይ]ን [ዋኪ’ን] ነጊሩና ኣሎ። -ኣብ ካልእ ትረኻ ተገሊጹ ኣሎ- ከምኡ’ውን ነጊሩና ኣሎ [ኢሻቕ ቢን ኢብራሂም] [ኢሳ ቢን ዩኑስ] ኩሉ ካብ [ኣል-ኣማሲ] በዛ ሳናድ ንኣብነት ነጊሩና ኣሎ’።
Hadith
Imam Muslim : 207
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا أَبُو خَالِدٍ يَعْنِي سُلَيْمَانَ بْنَ حَيَّانَ عَنْ سَعْدِ بْنِ طَارِقٍ عَنْ رِبْعِيٍّ عَنْ حُذَيْفَةَ قَالَ كُنَّا عِنْدَ عُمَرَ فَقَالَ أَيُّكُمْ سَمِعَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَذْكُرُ الْفِتَنَ فَقَالَ قَوْمٌ نَحْنُ سَمِعْنَاهُ فَقَالَ لَعَلَّكُمْ تَعْنُونَ فِتْنَةَ الرَّجُلِ فِي أَهْلِهِ وَجَارِهِ قَالُوا أَجَلْ قَالَ تِلْكَ تُكَفِّرُهَا الصَّلَاةُ وَالصِّيَامُ وَالصَّدَقَةُ وَلَكِنْ أَيُّكُمْ سَمِعَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَذْكُرُ الْفِتَنَ الَّتِي تَمُوجُ مَوْجَ الْبَحْرِ قَالَ حُذَيْفَةُ فَأَسْكَتَ الْقَوْمُ فَقُلْتُ أَنَا قَالَ أَنْتَ لِلَّهِ أَبُوكَ قَالَ حُذَيْفَةُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ تُعْرَضُ الْفِتَنُ عَلَى الْقُلُوبِ كَالْحَصِيرِ عُودًا عُودًا فَأَيُّ قَلْبٍ أُشْرِبَهَا نُكِتَ فِيهِ نُكْتَةٌ سَوْدَاءُ وَأَيُّ قَلْبٍ أَنْكَرَهَا نُكِتَ فِيهِ نُكْتَةٌ بَيْضَاءُ حَتَّى تَصِيرَ عَلَى قَلْبَيْنِ عَلَى أَبْيَضَ مِثْلِ الصَّفَا فَلَا تَضُرُّهُ فِتْنَةٌ مَا دَامَتْ السَّمَاوَاتُ وَالْأَرْضُ وَالْآخَرُ أَسْوَدُ مُرْبَادًّا كَالْكُوزِ مُجَخِّيًا لَا يَعْرِفُ مَعْرُوفًا وَلَا يُنْكِرُ مُنْكَرًا إِلَّا مَا أُشْرِبَ مِنْ هَوَاهُ قَالَ حُذَيْفَةُ وَحَدَّثْتُهُ أَنَّ بَيْنَكَ وَبَيْنَهَا بَابًا مُغْلَقًا يُوشِكُ أَنْ يُكْسَرَ قَالَ عُمَرُ أَكَسْرًا لَا أَبَا لَكَ فَلَوْ أَنَّهُ فُتِحَ لَعَلَّهُ كَانَ يُعَادُ قُلْتُ لَا بَلْ يُكْسَرُ وَحَدَّثْتُهُ أَنَّ ذَلِكَ الْبَابَ رَجُلٌ يُقْتَلُ أَوْ يَمُوتُ حَدِيثًا لَيْسَ بِالْأَغَالِيطِ قَالَ أَبُو خَالِدٍ فَقُلْتُ لِسَعْدٍ يَا أَبَا مَالِكٍ مَا أَسْوَدُ مُرْبَادًّا قَالَ شِدَّةُ الْبَيَاضِ فِي سَوَادٍ قَالَ قُلْتُ فَمَا الْكُوزُ مُجَخِّيًا قَالَ مَنْكُوسًا و حَدَّثَنِي ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا مَرْوَانُ الْفَزَارِيُّ حَدَّثَنَا أَبُو مَالِكٍ الْأَشْجَعِيُّ عَنْ رِبْعِيٍّ قَالَ لَمَّا قَدِمَ حُذَيْفَةُ مِنْ عِنْدِ عُمَرَ جَلَسَ فَحَدَّثَنَا فَقَالَ إِنَّ أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ أَمْسِ لَمَّا جَلَسْتُ إِلَيْهِ سَأَلَ أَصْحَابَهُ أَيُّكُمْ يَحْفَظُ قَوْلَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الْفِتَنِ وَسَاقَ الْحَدِيثَ بِمِثْلِ حَدِيثِ أَبِي خَالِدٍ وَلَمْ يَذْكُرْ تَفْسِيرَ أَبِي مَالِكٍ لِقَوْلِهِ مُرْبَادًّا مُجَخِّيًا و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَعَمْرُو بْنُ عَلِيٍّ وَعُقْبَةُ بْنُ مُكْرَمٍ الْعَمِّيُّ قَالُوا حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي عَدِيٍّ عَنْ سُلَيْمَانَ التَّيْمِيِّ عَنْ نُعَيْمِ بْنِ أَبِي هِنْدٍ عَنْ رِبْعِيِّ بْنِ حِرَاشٍ عَنْ حُذَيْفَةَ أَنَّ عُمَرَ قَالَ مَنْ يُحَدِّثُنَا أَوْ قَالَ أَيُّكُمْ يُحَدِّثُنَا وَفِيهِمْ حُذَيْفَةُ مَا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الْفِتْنَةِ قَالَ حُذَيْفَةُ أَنَا وَسَاقَ الْحَدِيثَ كَنَحْوِ حَدِيثِ أَبِي مَالِكٍ عَنْ رِبْعِيٍّ وَقَالَ فِي الْحَدِيثِ قَالَ حُذَيْفَةُ حَدَّثْتُهُ حَدِيثًا لَيْسَ بِالْأَغَالِيطِ وَقَالَ يَعْنِي أَنَّهُ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
ነጊሩና ኣሎ [መሓመድ ቢን ዓብደላ ቢን ኑማይር] ነጊሩና ኣሎ [ኣቡ ካሊድ] - ማለት ሱሌማን ቢን ሓያን - ካብ [ሰዓድ ቢን ታሪቅ] ካብ [ሪብዒ] ካብ [ሑድዛይፋ] ከምዚ ኢሉ ዑመር ሓደ ግዜ ምስኡ ከለኹ ሓቲቱኒ 'መን ካባኻትኩም እዩ ንረሱል ሰለላሁ ዓለይሂ ወሳላም ሰሚዑ ዝፈልጥ። ብዛዕባ ጸለመ -ፈተና- ዝተዘንተወ? ' ሰሓባ ድማ 'ሰሚዕናዮ ኢና! ' ዑመር 'ንሰብን ስድርኡን ጎረባብቱን ክትጸልም ማለት ድዩ? ' ንሳቶም ድማ 'እወ ልክዕ እዩ' ኢሎም መለሱ። ዑመር ቀጺሉ ‘እዚ ጸለመ ብሰላትን ብጾምን ዘካትን ክድምሰስ ይከኣል’ዩ በለ። እንተኾነ ካባኻትኩም መን ኣሎ ነቢ ሰለላሁ ዓለይሂ ዎሰላም ብዛዕባ ከም ማዕበል ውቅያኖስ ዝንቀሳቐስ ጸለመ ክዛረቡ ሰሚዑ ዝፈልጥ? ' ሑድዛይፋ 'ሰሓባ ስቕ ኢሎም' በለ። ሽዑ ሑድዛይፋ ኣነ ኦ ዑመር! ' ዑመር 'ንስኻ! ኣቦኻ ከም በጃ ንኣላህ'። ሑድዛይፋ ረሱል ሰለላሁ ዓለይሂ ዎሰላም ከምዚ ክብሉ ሰሚዐዮም: ጸለመ ኣብ ልዕሊ ልቢ ወዲ ሰብ ከም ኣብ ፈትሊ ዝተዘርግሐ መንጸፍ -ብቐጥታ ንሓድሕዱ ዝሰግር- ክዝርጋሕ እዩ። ዝኾነ ብጸለመ ዝተሃስየ ልቢ ጸሊም ነጠብጣብ ተጣቢቑ ምህላዉ ዘይተርፍ እዩ። ብተመሳሳሊ ዝኾነ ብእኡ ዘይተተንከፈ ልቢ ጻዕዳ ነጠብጣብ ተተሓሒዙ ልቢ ኣብ ክልተ ክምቀል እዩ: ሓደ ክፋሉ ከም ልሙጽ እምኒ ጻዕዳ ይኸውን ድሕሪ ደጊም ንሓደጋ ጸለመ ዘይተቓልዐ: ሰማያትን ምድርን ክሳብ ዝጸንሑ። እዚ ከምዚ ኢሉ እንከሎ፡ ካልኦት ከም ዝሓረሰ ነሓስ ግራጭ ጸሊም ይኾኑ፣ ብዘይካ ብድሌታቶም ዝተዋሕጠ ነገር ንጽቡቕ ኣይእዝዙን ወይ ክፉእ ኣይኽልክሉን።’ ኢሉ መለሰሉ። ሑድዛይፋ ድማ 'ኣብ መንጎኻን ኣብ መንጎ እቲ ጸለመን ድማ ክስበር ዝቐረበ ዕጹው ሓጹር ከምዘሎ ነጊረዮ' በለ። ዑመር 'ብክሊቫጅ ድዩ ተፈላልዩ፡ ኣቦ የብልካን -ማለት ኣበርቲዕካ ክትሰርሕ ኣለካ-፡ ሓቂ እንተዝኸውን ብርግጽ ዳግማይ ምተመልሰ -ተዓጽዩ-' ኢሉ። ኣነ ድማ 'ኣይፋልን ዋላ ተፈላልዩ' በልክዎ። ኣነ ድማ እቲ ማዕጾ ዝተቐትለ ወይ ዝሞተ ሰብ እዩ ኢለ - ማለት እቲ ማዕጾ ጸለመ ድሕሪ ሞት ዑመር ተኸፊቱ ማለት እዩ፣ ኤድ. -፣ ካብ - ካብ - ካብ - ረጒድ መጽሓፍ - ሓድሽን ኣረጊትን ኪዳን - ዘይኮንኩ ሓዲስ ነጊረዮ። ኣቡ ካሊድ በለኒ ንሳዓድ ኦ ኣቡ ማሊክ ግራጭ ጸሊም እንታይ ማለት እዩ በልክዎ። ሳዓድ ድማ 'ብጸሊም ኣዝዩ ጻዕዳ ማለት እዩ' ኢሉ መለሰሉ። ንሱ ድማ 'ድሕሪኡ ኣልኩዝ ሙጃክክያ ማለት እዩ ኢለዮ። ንሱ ድማ "ጠውዮም ማለቱ እዩ" ኢሉ መለሰሉ። ከምኡ’ውን [ኢብን ኣቡ ዑመር] ከም ዝነገረና ምስ ነገረና [ማርዋን ኣል-ፋዛሪ] ከም ዝነገረና [ኣቡ ማሊክ ኣል-ኣሲጃይ] ካብ [ሪብዒ] ከምዚ ኢሉ፣ [ሑድዛይፋ] ካብ ጎኒ ዑመር ምስ መጸ፣ ድሕሪኡ ኮፍ ኢሉ፣ ‘ብሓቂ ኣነ ኣብ ጎድኑ ኮፍ ኢለ ከለኹ፣ ኣሚሩል ሙክሚኒን ንብጾቱ ‘ኣየናይ ካባኻትኩም ኣለዎ’ ኢሉ ሓተቶም ናይ ረሱል ረሱል ብዛዕባ ጸለመ ዘረባ ሓዚሩ? ድሕሪኡ ከም ሓዲስ ኣቡ ካሊድ ዝኣመሰለ ሓዲስ ኣቕረበ፣ ኣቡ ማሊክ ትርጉም ሙርባድ ሙጃኽክያ ዝሃቦ ትርጉም ድማ ኣይጠቐሰን’። ከምኡ’ውን [መሓመድ ቢን ኣል-ሙጽና] ከምኡ’ውን [ኣምሩ ቢን ዓሊ] ከምኡ’ውን [ዑቕባ ቢን ሙክራም ኣል-ዓሚ] ከም ዝበልዎ፡ [መሓመድ ቢን ኣቡ ዓዲ] ካብ [ሱሌማን ዓ-ታይሚ] ካብ [ኑዒም ቢን ኣቡ ሂንድ] ካብ [ሪብዒ ቢን ሂራሲ] ካብ [ሑድዛይፋ] ከም ዝበሎ፡ ዑመር ‘መን ክነግረና ይኽእል፡ ወይ መን’ዩ ከም ዝበለ ነጊሩና ኣሎ። ኣብ መንጎኹም ክትነግሩና ትኽእሉ ኢኹም - ኣብ መንጎኦም ሑድዛይፋ ክህሉ ከሎ - ብዛዕባ እቲ ረሱል ሰለላሁ ዓለይሂ ዎሰላም ብጸለመ ዝበሎ? ' ሑድዛይፋ ድማ 'ክኽእል እየ' ኢሉ መለሰሉ። ብድሕሪኡ ከም ሓዲስ ኣቡ ማሊክ ካብ ሪብዒ' ዝኣመሰሉ ሓዲስ ኣምጺኡ። እቲ ኣዘንታዊ ድማ ‘ድሕሪኡ ኣብ ሓዲሱ ጠቒሱ፡ ሑድዛይፋ ካብ ረጒድ መጽሓፍ ዘይኮነ ሓዲስ ኣዘንትየ ኣለኹ ኢሉ፡ ማለት ካብ ረሱል ረሱል ሰለላሁ ዓለይሂ ዋሰላም’ ኢሉ።
Hadith
Imam Muslim : 208
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبَّادٍ وَابْنُ أَبِي عُمَرَ جَمِيعًا عَنْ مَرْوَانَ الْفَزَارِيِّ قَالَ ابْنُ عَبَّادٍ حَدَّثَنَا مَرْوَانُ عَنْ يَزِيدَ يَعْنِي ابْنَ كَيْسَانَ عَنْ أَبِي حَازِمٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَدَأَ الْإِسْلَامُ غَرِيبًا وَسَيَعُودُ كَمَا بَدَأَ غَرِيبًا فَطُوبَى لِلْغُرَبَاءِ
ንዓና [መሓመድ ቢን ዓባድ]ን [ኢብን ኣቡ ዑመርን] ኩሉ ካብ [ማርዋን ኣል-ፋዛሪ] ነጊሩና ኣሎ፡ [ኢብን ዓባድ] ከም ዝበሎ፡ [ማርዋን] ካብ [ያዚድ] ነጊሩና ኣሎ - ማለት ኢብን ካይሳን- ካብ [ኣቡ ሓዚም] ካብ [ኣቡ ሑረይራ] ከምዚ ኢሉ፡ ረሱል ረሱል ሰለላሁ ዓለይሂ ወላም ከምዚ ኢሉ: ኢስላም ኣብ ናይ ወጻኢ ሃገር ተራእዩ፡ ኣብ ናይ ወጻኢ ሃገር ድማ ክምለስ እዩ። ጓና፣ ሽዑ ዕድለኛታት እዮም እቶም ዝጓነዩ’።
Hadith
Imam Muslim : 209
و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ وَالْفَضْلُ بْنُ سَهْلٍ الْأَعْرَجُ قَالَا حَدَّثَنَا شَبَابَةُ بْنُ سَوَّارٍ حَدَّثَنَا عَاصِمٌ وَهُوَ ابْنُ مُحَمَّدٍ الْعُمَرِيُّ عَنْ أَبِيهِ عَنْ ابْنِ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ الْإِسْلَامَ بَدَأَ غَرِيبًا وَسَيَعُودُ غَرِيبًا كَمَا بَدَأَ وَهُوَ يَأْرِزُ بَيْنَ الْمَسْجِدَيْنِ كَمَا تَأْرِزُ الْحَيَّةُ فِي جُحْرِهَا
ነጊሩና ኣሎ [መሓመድ ቢን ራፊ’] ከምኡ’ውን [ኣል-ፋድል ቢን ሳህል ኣል-ዓ’ራጅ] ክልቲኦም ከም ዝበሎም፡ ነጊሩና ኣሎ [ስያባሕ ቢን ሳውዋር] ነጊሩና ኣሎ [ኣሺም] - ማለት ኢብን መሓመድ ኣል-ዑማሪ - ካብ [ኣቡኡ] ካብ [ኢብን ዑመር] ካብ ነቢ ሰለላሁ ዓለይሂ ዋሰላም፡ ከምዚ ኢሉ: ‘እስልምና ኣብ ባዕዳዊ ተራእዩ። መንግስቲ፡ ከም ቀደሙ ድማ ኣብ ባዕዳዊ ኩነታት ክምለስ እዩ፡ ከምቲ ተመን ናብ ጉድጓዱ ዝኣቱ ኣብ መንጎ ክልተ መሳጊድ ክኣቱ እዩ’።
Hadith
Imam Muslim : 210
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ نُمَيْرٍ وَأَبُو أُسَامَةَ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ ح و حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ عَنْ خُبَيْبِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ حَفْصِ بْنِ عَاصِمٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ الْإِيمَانَ لَيَأْرِزُ إِلَى الْمَدِينَةِ كَمَا تَأْرِزُ الْحَيَّةُ إِلَى جُحْرِهَا
ነጊሩና ኣሎ [ኣቡበከር ቢን ኣቡ ስያይባ] [ዓብደላ ቢን ኑማይር] ከምኡ’ውን [ኣቡ ኡሳማ] ካብ [ዑበይዱላህ ቢን ዑመር] ነጊሩና ኣሎ። -ኣብ ካልእ ሪዋያ ተነጊሩ- ከምኡ ውን ተነጊሩና ኣሎ [ኢብኑ ኑማይር] ነጊሩና ኣሎ [ኣቦይ] ነጊሩና ኣሎ [ዑበይዱላህ] ካብ [ኩበይብ ቢን ዓብድርራህማን] ካብ [ሓፍሽ ቢን ኣሺም] ካብ [ኣቡ ሑረይራ] ከምዚ ኢሉ: ረሱሉላህ ሻላሁ ዓለይሂ ዋሰላም ከምዚ ኢሉ: 'ብሓቂ እምነት ናብ መዲና ኣትያ: ከም ተመን:: ናብ ሰፈራ ይኣቱ’።
Hadith
Imam Muslim : 211
حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ أَخْبَرَنَا ثَابِتٌ عَنْ أَنَسٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا تَقُومُ السَّاعَةُ حَتَّى لَا يُقَالَ فِي الْأَرْضِ اللَّهُ اللَّهُ
ተነጊሩና ኣሎ [ዙሃይር ቢን ሓርብ] ነጊሩና ኣሎ [ዓፋን] ነጊሩና ኣሎ [ሓማድ] ነጊሩና ኣሎ [ጻቢት] ካብ [ኣናስ] ረሱል ረሱል ሰለላሁ ዓለይሂ ዋሰላም ከምዚ ኢሎም: 'ኣብ ምድሪ ድሕሪ ደጊም 'ኣላህ ኣላህ ምባል ክሳብ ዘይህሉ ሰዓት ኣይክትከውን እያ''።
Hadith
Imam Muslim : 212
حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا تَقُومُ السَّاعَةُ عَلَى أَحَدٍ يَقُولُ اللَّهُ اللَّهُ
ነጊሩና ኣሎ [ዓብድ ቢን ሑመይድ] ነጊሩና ኣሎ [ዓብዱራዛቅ] ነጊሩና ኣሎ [ማዓማር] ካብ [ጻቢት] ካብ [ኣናስ] ከምዚ ኢሉ ረሱሉላሁ ዓለይሂ ዋሰላም ከምዚ ኢሉ: 'ቀጻሊ ኣብ ልዕሊ ሓደ -ገና- ኣላህ ኣላህ ዝበለ ሰብ ኣይክትከውንን እያ'' ኢሉ።
Hadith
Imam Muslim : 213
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَمُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ وَأَبُو كُرَيْبٍ وَاللَّفْظُ لِأَبِي كُرَيْبٍ قَالُوا حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ شَقِيقٍ عَنْ حُذَيْفَةَ قَالَ كُنَّا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ أَحْصُوا لِي كَمْ يَلْفِظُ الْإِسْلَامَ قَالَ فَقُلْنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ أَتَخَافُ عَلَيْنَا وَنَحْنُ مَا بَيْنَ السِّتِّ مِائَةٍ إِلَى السَّبْعِ مِائَةٍ قَالَ إِنَّكُمْ لَا تَدْرُونَ لَعَلَّكُمْ أَنْ تُبْتَلَوْا قَالَ فَابْتُلِيَنَا حَتَّى جَعَلَ الرَّجُلُ مِنَّا لَا يُصَلِّي إِلَّا سِرًّا
ነጊሩና ኣሎ [ኣቡበከር ቢን ኣቡ ስያይባ] ከምኡ ውን [መሓመድ ቢን ዓብደላ ቢን ኑማይር] ከምኡ ውን [ኣቡ ኩራይብ] ከምኡ ውን ላፋዝ ናይ ኣቡ ኩራይብ እዩ ኢሎምና [ኣቡ ሙዓ'ዊያ] ካብ [ኣል-ኣማሲ] ካብ [ስያቂቅ] ካብ [ሑድዛይፋ] ነጊሩና ኣሎ ኢሉ ረሱሉላህ ሰለላሁ ዓለይሂ wasallam ምስኡ ኣብ ዝነበርናሉ እዋን፡ 'እስልምና ክእውጁ ዝኽእሉ ኣዕሩኽ ኣኪብኩምለይ' ኢሉ። ሑድዛይፋ ድማ ‘ኦ ረሱል ናይ ኣላህ ኢልና መለስና! ካብ ሽዱሽተ ክሳብ ሸውዓተ ሚእቲ ኣብ ዘለናሉ እዋን፡ ትጠራጠሩና ዲኹም? ' ረሱሉላሁ ዓለይሂ ዋሰላም ከምዚ ኢሉ : ሓደ መዓልቲ ክትፍተን ኢኻ ኢልካ ክትሓስብ ኣይትኽእልን ኢኻ ። ሑድዛይፋ 'ዋላ ኣዕሩኽትና ብሕቡእ ክጽልዩ እንተተገደዱ ፈትኑና' ኢሉ።
Hadith
Imam Muslim : 214
حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عَامِرِ بْنِ سَعْدٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَ قَسَمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَسْمًا فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَعْطِ فُلَانًا فَإِنَّهُ مُؤْمِنٌ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَوْ مُسْلِمٌ أَقُولُهَا ثَلَاثًا وَيُرَدِّدُهَا عَلَيَّ ثَلَاثًا أَوْ مُسْلِمٌ ثُمَّ قَالَ إِنِّي لَأُعْطِي الرَّجُلَ وَغَيْرُهُ أَحَبُّ إِلَيَّ مِنْهُ مَخَافَةَ أَنْ يَكُبَّهُ اللَّهُ فِي النَّارِ
ነጊሩና ኣሎ [ኢብን ኣቡ ዑመር] ነጊሩና ኣሎ [ሱፍያን] ካብ [ኣዝ-ዙህሪ] ካብ [ኣሚር ቢን ሳዓድ] ካብ [ኣቡኡ] ንሱ ድማ 'ረሱሉላሁ ዓለይሂ ዋሰላም ገለ ምክፍፋል ዓዲሉ' ኢሉ። ሽዑ ኣነ ድማ ኦ ረሱል ረሱል! ነቲ ሰብኣይ እውን ኣማኒ ስለ ዝኾነ ሃቦ'። ንሱ ድማ፡ '-ወይ ዋላ- ኣስላማይ ጥራይ ድዩ?' ሰለስተ ግዜ መለስኩሉ ግን ሕጂ ውን ሰለስተ ግዜ ምርግጋጽ ሓቲቱኒ 'ሓቂ ድዩ ንሱ'ውን ኣስላማይ'ዩ?' ሽዑ ንሱ ከምዚ በለ:- 'ብሓቂ -ክፋል- ነቲ ሰብ ክህቦ እየ: ዋላ እኳ ካልእ ሰብ -ካብቶም ምእመናን- ኣላህ ናብ ሲኦል ከይድርብዮ ፈሪሐ ካብኡ ዝመርጾ እንተሃለወ'።
Hadith
Imam Muslim : 215
حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنَا ابْنُ أَخِي ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عَمِّهِ قَالَ أَخْبَرَنِي عَامِرُ بْنُ سَعْدِ بْنِ أَبِي وَقَّاصٍ عَنْ أَبِيهِ سَعْدٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَعْطَى رَهْطًا وَسَعْدٌ جَالِسٌ فِيهِمْ قَالَ سَعْدٌ فَتَرَكَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْهُمْ مَنْ لَمْ يُعْطِهِ وَهُوَ أَعْجَبُهُمْ إِلَيَّ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا لَكَ عَنْ فُلَانٍ فَوَاللَّهِ إِنِّي لَأَرَاهُ مُؤْمِنًا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَوْ مُسْلِمًا قَالَ فَسَكَتُّ قَلِيلًا ثُمَّ غَلَبَنِي مَا أَعْلَمُ مِنْهُ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا لَكَ عَنْ فُلَانٍ فَوَاللَّهِ إِنِّي لَأَرَاهُ مُؤْمِنًا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَوْ مُسْلِمًا قَالَ فَسَكَتُّ قَلِيلًا ثُمَّ غَلَبَنِي مَا عَلِمْتُ مِنْهُ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا لَكَ عَنْ فُلَانٍ فَوَاللَّهِ إِنِّي لَأَرَاهُ مُؤْمِنًا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَوْ مُسْلِمًا إِنِّي لَأُعْطِي الرَّجُلَ وَغَيْرُهُ أَحَبُّ إِلَيَّ مِنْهُ خَشْيَةَ أَنْ يُكَبَّ فِي النَّارِ عَلَى وَجْهِهِ حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ الْحُلْوَانِيُّ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ قَالَا حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ وَهُوَ ابْنُ إِبْرَاهِيمَ بْنِ سَعْدٍ حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ صَالِحٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ حَدَّثَنِي عَامِرُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ أَبِيهِ سَعْدٍ أَنَّهُ قَالَ أَعْطَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَهْطًا وَأَنَا جَالِسٌ فِيهِمْ بِمِثْلِ حَدِيثِ ابْنِ أَخِي ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عَمِّهِ وَزَادَ فَقُمْتُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ فَسَارَرْتُهُ فَقُلْتُ مَا لَكَ عَنْ فُلَانٍ و حَدَّثَنَا الْحَسَنُ الْحُلْوَانِيُّ حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ صَالِحٍ عَنْ إِسْمَعِيلَ بْنِ مُحَمَّدٍ قَالَ سَمِعْتُ مُحَمَّدَ بْنَ سَعْدٍ يُحَدِّثُ هَذَا فَقَالَ فِي حَدِيثِهِ فَضَرَبَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِيَدِهِ بَيْنَ عُنُقِي وَكَتِفِي ثُمَّ قَالَ أَقِتَالًا أَيْ سَعْدُ إِنِّي لَأُعْطِي الرَّجُلَ
ተነጊሩኒ ኣሎ [ዙሃይር ቢን ሓርብ] ነጊሩና ኣሎ [ያዕቁብ ቢን ኢብራሂም] ነጊሩና ኣሎ [ኢብኑ ኣኪ ኢብን ሺሃብ] ካብ [ኣኮኡ] ከም ዝበሎ፣ ነጊሩኒ ኣሎ [ኣሚር ቢን ሰዓድ ቢን ኣቡ ዋቃሽ] ካብ ኣቡኡ [ሰዓድ] ረሱል ሰለላሁ ዓለይሂ ወሳላም ንጉጅለ ሰባት -ምክፍፋል- ከም ዝሃቡ፣ እናሃለወ ሳዓድ ኣብ መንጎኦም ኮፍ ኢሉ ነበረ። ሳዓድ ከምዚ በለ: ሽዑ ረሱሉላህ ዓለይሂ ዋሰላም ንገለ ካብቶም ምጽዋት ዘይሃቦም ገዲፍዎም: እቲ ተግባር እቲ ኣዝዩ ዘሰንበደኒ እዩ: ስለዚ ኣነ ድማ 'ኦ ረሱሉላህ ንምንታይ -ካብ ምጽዋት- ናብ ፈላን ካልእን ተመሊስካ - ኢለ ሓተትክዎ። በላህ ብሓቂ ከም ኣማኒ እየ ዝርእዮ ዘለኹ'። ስለዚ ረሱል ሰለላሁ ዓለይሂ ዋሰላም ከምዚ ኢሎም : 'ወይ ንሱ - ጥራሕ - ኣስላማይ እዩ' ኢሎም። ሳዓድ ድማ ሽዑ ንሓጺር እዋን ስቕ ኢለ፡ ኣብ ዝፈልጦ ነገር ግን ዝያዳ ርእሰ ተኣማንነት ስለ ዝነበረኒ፡ ኦ ረሱል ረሱል ንምንታይ ካብ ምጽዋት ንፈላን ካልእን ካብ ምሃብ ተመሊስካ ኢለ ሓተትኩ። በላህ ብሓቂ ከም ኣማኒ እየ ዝርእዮ ዘለኹ'። ስለዚ ረሱሉላሁ ዓለይሂ ዋሰላም ከምዚ በለ: 'ወይ ንሱ -በቃ- ኣስላማይ እዩ'። ሳዓድ ድማ ሽዑ ንሓጺር እዋን ስቕ ኢለ፡ ኣብ ዝፈልጦ ነገር ግን ዝያዳ ርእሰ ተኣማንነት ስለ ዝነበረኒ፡ ኦ ረሱል ረሱል ንምንታይ ካብ ምጽዋት ንፈላን ካልእን ካብ ምሃብ ተመሊስካ ኢለ ሓተትኩ። በላህ ብሓቂ ከም ኣማኒ እየ ዝርእዮ ዘለኹ'። ስለዚ ረሱል ሰለላሁ ዓለይሂ ዎሰላም ከምዚ ኢሎም: 'ወይስ ንሱ - ፍትሓዊ - ኣስላማይ እዩ? ብርግጽ ነቲ ሰብ ምጽዋት ምገበርኩሉ፡ ግናኸ ካልኦት ሰባት ኣለዉ፡ ረቢ ገጹ ናብ ገሃነም ከይድርብዮም ፈሪሐ፡ ከይህቦም ዝመርጽ።" ነጊሩና ኣሎ [ኣል-ሓሰን ቢን ዓሊ ኣል-ሑልዋኒ]ን [ዓብድ ቢን ሑመይድን] ክልቲኦም ከም ዝበሎም፡ ነጊሩና ኣሎ [ያዕቁብ] - ማለት ኢብን ኢብራሂም ቢን ሰዓድ - ካብ [ሳሊሕ] ካብ [ኣቦይ] ካብ [ሳሊሕ] ነጊሩና ኣሎ። [ኢብን ሺሃብ] ኢሉ፣ ካብ [ኣሚር ቢን ሳዓድ] ካብ [ኣቡኡ ሳዓድ] ከም ዝበሎ፣ ‘ረሱሉላሁ ዓለይሂ ዋሰላም ንጉጅለ ሰባት ምጽዋት ክህብ ከሎ፣ ኣነ ኣብ መንጎኦም ኮፍ ኢለ ከለኹ’ ከም ዝበሎ፣ ብመሰረት ሓዲስ ኢብን ኣኪ ኢብን ሺሃብ፣ ካብ ኣኮኡ፣ ወሲኹ ድማ፣ ‘ድሕሪኡ ናብ ረሱል ኣላህ እናሕፈፍኩሉ ከለኹ፣ ሽዑ ኣነ ድማ 'ንምንታይ ርሒቕካ - ካብ ምጽዋት - ንፍላሳንን'' ኢለ ሓተትክዎ። 'ዓላይሂ ዋሳላም ኣብ መንጎ ክሳደይን መንኵበይን ኢዱ ወቒዑኒ፡ ድሕሪኡ ከምዚ በለ: 'ብሰንኪ ኲናት ድዩ ኦ ሰዓድ፡ ብሓቂ ኣነ -ፍቓደኛ- ነቲ ሰብኣይ ምጽዋት ክህቦ''።
Hadith
Imam Muslim : 216
و حَدَّثَنِي حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ وَسَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ نَحْنُ أَحَقُّ بِالشَّكِّ مِنْ إِبْرَاهِيمَ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذْ قَالَ { رَبِّ أَرِنِي كَيْفَ تُحْيِي الْمَوْتَى قَالَ أَوَ لَمْ تُؤْمِنْ قَالَ بَلَى وَلَكِنْ لِيَطْمَئِنَّ قَلْبِي } قَالَ وَيَرْحَمُ اللَّهُ لُوطًا لَقَدْ كَانَ يَأْوِي إِلَى رُكْنٍ شَدِيدٍ وَلَوْ لَبِثْتُ فِي السِّجْنِ طُولَ لَبْثِ يُوسُفَ لَأَجَبْتُ الدَّاعِيَ و حَدَّثَنِي بِهِ إِنْ شَاءَ اللَّهُ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ أَسْمَاءَ الضُّبَعِيُّ حَدَّثَنَا جُوَيْرِيَةُ عَنْ مَالِكٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ أَنَّ سَعِيدَ بْنَ الْمُسَيَّبِ وَأَبَا عُبَيْدٍ أَخْبَرَاهُ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِثْلِ حَدِيثِ يُونُسَ عَنْ الزُّهْرِيِّ وَفِي حَدِيثِ مَالِكٍ { وَلَكِنْ لِيَطْمَئِنَّ قَلْبِي } قَالَ ثُمَّ قَرَأَ هَذِهِ الْآيَةَ حَتَّى جَازَهَا حَدَّثَنَاه عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ قَالَ حَدَّثَنِي يَعْقُوبُ يَعْنِي ابْنَ إِبْرَاهِيمَ بْنِ سَعْدٍ حَدَّثَنَا أَبُو أُوَيْسٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ كَرِوَايَةِ مَالِكٍ بِإِسْنَادِهِ وَقَالَ ثُمَّ قَرَأَ هَذِهِ الْآيَةَ حَتَّى أَنْجَزَهَا
ከምኡ ውን [ሓርማላ ቢን ያሕያ] ነጊሩና ነይሩ [ኢብን ዋሃብ] ንዓይ [ዩኑስ] ካብ [ኢብን ሺሃብ] ካብ [ኣቡሰላማ ቢን ዓብዱራሕማን] ከምኡ’ውን [ሰዒድ ቢን ኣል-ሙሳይያብ] ካብ [ኣቡ ሑረይራ] ከም ዝነገረና ረሱል ረሱል ሰለላሁ ዓለይሂ ወሳላም ከምዚ በለ: ‘ካብቲ ክንጠራጠር መሰል ኣሎና። ነቢ ኢብራሂም ዓለይሂሰላም ከምዚ ክብሉ ከለዉ: '-ኦ ጎይታይ ከመይ ጌርካ ንምዉታት ህይወት ከም እትህቦ ኣርእየኒ? ' ኣላህ ድማ 'ብሓይለይ ኣይትኣምንን ዲኻ? ' ነቢይ ኢብራሂም መለሰሉ 'ክሳብ ሕጂ እኣምንን እኣምንን እየ ግን ልበይ ሰላም ምእንቲ ክረክብ- ' -Qs. ኣል ባቃራ፡ 260-. ረሱሉላህ ሰለላሁ ዓለይሂ ዋሰላም ቀጺሉ ከምዚ በለ: ‘ረቢ ንነቢ ሉጥ ምሕረት ይግበረሎም’። ብሓቂ ኣብ ሓያል ሓይሊ -ኣላህ ሱብሓናሁ ዋታዓላ- ተዓቚቡ ኣሎ። ኣብቲ ነቢይ ዩሱፍ ኣብኡ ዘሕለፍዎ ግዜ ኣብ ቤት ማእሰርቲ እንተዝጸንሕ ነይረ ድሌት ናይቲ ዝሓተተ ሰብ ምተማልአ ነይረ።" ከምኡ ድማ ከም ፍቓድ ኣምላኽ ነጊሩና ኣሎ፡ [ዓብደላ ቢን መሓመድ ቢን ኣስማዓ ዓድል-ድሉባኢ] [ጁዋይሪያ] ካብ [ማሊክ] ካብ [ኣዝ-ዙህሪ] [ሰዒድ ቢን ኣል-ሙሰያብ]ን [ኣቡ ኡበይድን] ከም ዘለዎም ነጊሩና ኣሎ።" ጸብጺቡ። [ዓብድ ቢን ሑመይድ] ኢሉ፣ ነጊሩና ኣሎ [ያዕቁብ] - ማለት ኢብን ኢብራሂም ቢን ሳዓድ - ከም ነገረና [ኣቡ ዑዌስ] ካብ [ኣዝ-ዙህሪ] ከም ትረኻ ማሊክ ምስ ሳናዱ፣ 'ድሕሪኡ ነዛ ጥቕሲ ክሳብ ዝውድኣ ኣንቢብዋ' ኢሉ።
Hadith
Imam Muslim : 217
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا لَيْثٌ عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي سَعِيدٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَا مِنْ الْأَنْبِيَاءِ مِنْ نَبِيٍّ إِلَّا قَدْ أُعْطِيَ مِنْ الْآيَاتِ مَا مِثْلُهُ آمَنَ عَلَيْهِ الْبَشَرُ وَإِنَّمَا كَانَ الَّذِي أُوتِيتُ وَحْيًا أَوْحَى اللَّهُ إِلَيَّ فَأَرْجُو أَنْ أَكُونَ أَكْثَرَهُمْ تَابِعًا يَوْمَ الْقِيَامَةِ
ተነጊሩና ኣሎ [ቁጠይባ ቢን ሰዒድ] ካብ [ሰዒድ ቢን ኣቡ ሰዒድ] ካብ [ኣቡኡ] ካብ [ኣቡ ሑረይራ] [ላይትስ] ነጊሩና ኣሎ፡ ረሱል ሰለላሁ ዓለይሂ ዋሰላም ከምዚ ኢሎም: 'ነፍሲ ወከፍ ነቢ ዘይኮነስ ንሱ ምልክት ክወሃቦ ኣለዎ - ከም መርትዖ ናይ ነብይነቶም - ከም ንኣብነት ሰባት ብእኡ ይኣምኑ። እዚ ከምዚ ኢሉ እንከሎ፡ እቲ ዝተዋህበኒ፡ ኣላህ ዝለኣኾ ወሓይ ጥራይ እዩ ነይሩ። ስለዚ ኣብ መዓልቲ ፍርዲ ዝበዝሐ ሰዓብቲ -ምስኦም ክነጻጸር ከሎ- ዝነብይ ክኸውን ተስፋ እገብር'።
Hadith
Imam Muslim : 218
حَدَّثَنِي يُونُسُ بْنُ عَبْدِ الْأَعْلَى أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ قَالَ وَأَخْبَرَنِي عَمْرٌو أَنَّ أَبَا يُونُسَ حَدَّثَهُ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ وَالَّذِي نَفْسُ مُحَمَّدٍ بِيَدِهِ لَا يَسْمَعُ بِي أَحَدٌ مِنْ هَذِهِ الْأُمَّةِ يَهُودِيٌّ وَلَا نَصْرَانِيٌّ ثُمَّ يَمُوتُ وَلَمْ يُؤْمِنْ بِالَّذِي أُرْسِلْتُ بِهِ إِلَّا كَانَ مِنْ أَصْحَابِ النَّارِ
ነጊሩና ኣሎ [ዩኑስ ቢን ዓብዱል ዓ'ላ] ነጊሩና ኣሎ [ኢብን ዋሃብ] ኢሉኒ፣ ነጊሩኒ ኣሎ [ኣምሩ] [ኣቡ ዩኑስ] ከም ዝነገሮ፣ ካብ [ኣቡ ሑረይራ] ካብ ረሱል ሰለላሁ ዓለይሂ ዋሰላም፣ ከምዚ ኢሉ: 'በቲ ኣብ ኢዱ ነፍሲ መሓመድ ዘላቶ፣ ካብዚ ኡማ ሓደ ሰብ የለን፣ ኣይሁዳውያንን ይኹኑ ክርስትያን፡ ብዛዕባይ ሰሚዑ፡ ሽዑ ሞይቱ ኣይኣመነን። ብርግጽ ካብ ነበርቲ ሲኦል እንተዘይኮይኑ፡ ዝተላእኩላ ሃይማኖት’።
Hadith
Imam Muslim : 219
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى أَخْبَرَنَا هُشَيْمٌ عَنْ صَالِحِ بْنِ صَالِحٍ الْهَمْدَانِيِّ عَنْ الشَّعْبِيِّ قَالَ رَأَيْتُ رَجُلًا مِنْ أَهْلِ خُرَاسَانَ سَأَلَ الشَّعْبِيَّ فَقَالَ يَا أَبَا عَمْرٍو إِنَّ مَنْ قِبَلَنَا مِنْ أَهْلِ خُرَاسَانَ يَقُولُونَ فِي الرَّجُلِ إِذَا أَعْتَقَ أَمَتَهُ ثُمَّ تَزَوَّجَهَا فَهُوَ كَالرَّاكِبِ بَدَنَتَهُ فَقَالَ الشَّعْبِيُّ حَدَّثَنِي أَبُو بُرْدَةَ بْنُ أَبِي مُوسَى عَنْ أَبِيهِ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ ثَلَاثَةٌ يُؤْتَوْنَ أَجْرَهُمْ مَرَّتَيْنِ رَجُلٌ مِنْ أَهْلِ الْكِتَابِ آمَنَ بِنَبِيِّهِ وَأَدْرَكَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَآمَنَ بِهِ وَاتَّبَعَهُ وَصَدَّقَهُ فَلَهُ أَجْرَانِ وَعَبْدٌ مَمْلُوكٌ أَدَّى حَقَّ اللَّهِ تَعَالَى وَحَقَّ سَيِّدِهِ فَلَهُ أَجْرَانِ وَرَجُلٌ كَانَتْ لَهُ أَمَةٌ فَغَذَّاهَا فَأَحْسَنَ غِذَاءَهَا ثُمَّ أَدَّبَهَا فَأَحْسَنَ أَدَبَهَا ثُمَّ أَعْتَقَهَا وَتَزَوَّجَهَا فَلَهُ أَجْرَانِ ثُمَّ قَالَ الشَّعْبِيُّ لِلْخُرَاسَانِيِّ خُذْ هَذَا الْحَدِيثَ بِغَيْرِ شَيْءٍ فَقَدْ كَانَ الرَّجُلُ يَرْحَلُ فِيمَا دُونَ هَذَا إِلَى الْمَدِينَةِ و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا عَبْدَةُ بْنُ سُلَيْمَانَ ح و حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ ح و حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا شُعْبَةُ كُلُّهُمْ عَنْ صَالِحِ بْنِ صَالِحٍ بِهَذَا الْإِسْنَادِ نَحْوَهُ
ነጊሩና ኣሎ [ያሕያ ቢን ያሕያ] ነጊሩና ኣሎ [ሑስያም] ካብ [ሳልሕ ቢን ሳልሕ ኣል-ሓምዳኒ] ካብ [ኣሽ-ስያዕቢ] ከምዚ ኢሉ ሓደ ሰብኣይ ካብ ህዝቢ ኩራሳን ኣሽ-ስያዕቢ ክሓትት ርእየ፣ ንሱ ድማ 'ኦ ኣቡ ዓምሩ ቅድሜና ዝነበሩ ሰባት ካብ ህዝቢ ኩራሳን ብዛዕባ ሓደ ሰብኣይ ንጓል ኣንስተይቲ ባርያኡ ሓራ ኣውጺኡ ድሕሪኡ ተመርዓዋ ኢሉ። ሽዑ እቲ ሰብኣይ ከምቲ ኣብታ ገመል ዝጋልብ ሰብ እዩ ነይሩ፧ ' ሽዑ ኣሽ-ሻዕቢ መለሰለይ፡ ' [ኣቡ ቡርዳህ ቢን ኣቡ ሙሳ] ነጊሩኒ ኣሎ፡ ካብ [ኣቡኡ]፡ ካብ ረሱሉላሁ ዓለይሂ ዋሰላም፡ 'ሰለስተ ሰባት ድርብ ዓስቢ ዝተዋህቦም ኣለዉ፡ ሓደ ሰብ ካብ ኣህዛብ መጽሓፍ ብነቢዩ ዝኣመነ፡ ምስ ነቢይ መሓመድ ሰለላሁ ዓለይሂ ወላም ምስ ተራኸበ ድሕሪኡ ብእኡ ኣሚኑ። ስዒቡ ኣረጋጊጹሉ፡ ድሕሪኡ ክልተ ዓስቢ ረኸበ። ካልኣይ፡ ባርያ ኣብ ልዕሊ ኣላህ ግዴታኡን ኣብ ልዕሊ ጎይታኡ ግዴታኡን ዝፍጽም፡ ሽዑ ክልተ ዓስቢ እውን ይረክብ። ሳልሳይ፡ ሓደ ሰብ ጓል ኣንስተይቲ ኣገልጋሊት እንተሃልይዋ ጽቡቕ ጌሩ ይምግባ፡ ብዝበለጸ ትምህርቲ የምህራ፡ ድሕሪኡ ሓራ ኣውጺኡ ይምርዓዋ፡ ሽዑ ክልተ ዓስቢ እውን ይረክብ'። ሽዑ ኣሽ-ስያዕቢ ንህዝቢ ሑራሳን 'እዚ ሓዲስ ብነጻ ውሰድዎ ብነጻ ውሰድዎ፣ ብሓቂ ሰባት ንሓደ ነገር - ሓዲስ ንምርካብ - ካብዚ ዝንእስ ናብ መዲና ይጓዓዙ ነይሮም' በሎም። ከምኡ’ውን ነጊሩና ኣሎ [ኣቡበከር ቢን ኣቡ ስያይባ] [ዓብዳ ቢን ሱሌማን] ነጊሩና ኣሎ። -ኣብ ካልእ ሪዋያት ተገሊጹ ኣሎ- ከምኡ’ውን ነጊሩና ኣሎ [ኢብን ኣቡ ዑመር] ነጊሩና ኣሎ [ሱፍያን]። -ብኻልእ መንገዲ ይግለጽ- ከምኡ ውን ነጊሩና ኣሎ [ዑበይዱላህ ቢን ሙዓድዝ] ነጊሩና ኣሎ [ኣቦይ] ነጊሩና ኣሎ [ስዩባህ] ምሉእ ብምሉእ ካብ [ሳልሕ ቢን ሳልሕ] ምስዚ ኢስናድ፡ ከም ሓዲስ'።
Hadith
Imam Muslim : 220
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا لَيْثٌ ح و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رُمْحٍ أَخْبَرَنَا اللَّيْثُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ ابْنِ الْمُسَيَّبِ أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا هُرَيْرَةَ يَقُولُا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لَيُوشِكَنَّ أَنْ يَنْزِلَ فِيكُمْ ابْنُ مَرْيَمَ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَكَمًا مُقْسِطًا فَيَكْسِرَ الصَّلِيبَ وَيَقْتُلَ الْخِنْزِيرَ وَيَضَعَ الْجِزْيَةَ وَيَفِيضُ الْمَالُ حَتَّى لَا يَقْبَلَهُ أَحَدٌ و حَدَّثَنَاه عَبْدُ الْأَعْلَى بْنُ حَمَّادٍ وَأَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ قَالُوا حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ ح و حَدَّثَنِيهِ حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ قَالَ حَدَّثَنِي يُونُسُ ح و حَدَّثَنَا حَسَنٌ الْحُلْوَانِيُّ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ عَنْ يَعْقُوبَ بْنِ إِبْرَاهِيمَ بْنِ سَعْدٍ حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ صَالِحٍ كُلُّهُمْ عَنْ الزُّهْرِيِّ بِهَذَا الْإِسْنَادِ وَفِي رِوَايَةِ ابْنِ عُيَيْنَةَ إِمَامًا مُقْسِطًا وَحَكَمًا عَدْلًا وَفِي رِوَايَةِ يُونُسَ حَكَمًا عَادِلًا وَلَمْ يَذْكُرْ إِمَامًا مُقْسِطًا وَفِي حَدِيثِ صَالِحٍ حَكَمًا مُقْسِطًا كَمَا قَالَ اللَّيْثُ وَفِي حَدِيثِهِ مِنْ الزِّيَادَةِ وَحَتَّى تَكُونَ السَّجْدَةُ الْوَاحِدَةُ خَيْرًا مِنْ الدُّنْيَا وَمَا فِيهَا ثُمَّ يَقُولُا أَبُو هُرَيْرَةَ اقْرَءُوا إِنْ شِئْتُمْ { وَإِنْ مِنْ أَهْلِ الْكِتَابِ إِلَّا لَيُؤْمِنَنَّ بِهِ قَبْلَ مَوْتِهِ } الْآيَةَ
ነጊሩና ኣሎ [ቁጠይባ ቢን ሰዒድ] ነጊሩና ኣሎ [ላይትስ]። -ብኻልእ መንገዲ ተገሊጹ- ከምኡ’ውን ነጊሩና ኣሎ [መሓመድ ቢን ሩምህ] ካብ [ኢብን ሺሃብ] ካብ [ኢብን ኣል-ሙሰያብ] [ኣቡ ሑረይራ] ‘ረሱል ረሱል (ሰ.ዓ.ወ) ከምዚ ክብሉ ከም ዝሰምዖም [መሓመድ ቢን ሩምህ] ጸብጺቡልና ኣሎ! ብርግጽ ምምጻእ ዒሳ ቢን ማርያም ናባኻ ፍትሓዊ ዳኛ ክኸውን ኣብ ቀረባ እዋን ክመጽእ እዩ። መስቀል ሰቢሩ ሓሰማ ቀቲሉ ጅዚያ -ካብ ካፍር- ክስርዞ እዩ። ሃብቲ ክበዝሕ እዩ፣ ስለዚ ሓደ እኳ ክቕበሎ ኣይደልን'። ከምኡ ውን ተነጊሩና ኣሎ [ዓብዱልዓ'ላ ቢን ሓመድ] ከምኡ ውን [ኣቡበከር ቢን ኣቡ ስያይባ] ከምኡ ውን [ዙሃየር ቢን ሓርብ] ከም ዝበሉ፤ ነጊሩና ኣሎ [ሱፍያን ቢን ኡያይና]። -ኣብ ካልእ ትረኻ ተገሊጹ ኣሎ- ብዛዕባኡ ድማ ነጊሩኒ ኣሎ [ሓርማላ ቢን ያህያ] ነጊሩና ኣሎ [ኢብን ዋሃብ] ኢሉኒ፣ ነጊሩኒ ኣሎ [ዩኑስ]። -ኣብ ካልእ ትረኻ ድማ ተገሊጹ ኣሎ- ከምኡ’ውን ነጊሩና ኣሎ [ሓሰን ኣል-ሑልዋኒ] ከምኡ’ውን [ዓብድ ቢን ሑመይድ] ካብ [ያዕቁብ ቢን ኢብራሂም ቢን ሰዒድ] [ኣቦይ] ካብ [ሳልሕ] ኩሉ [ኣዝ-ዙህሪ] ምስዚ ኢስናድ ነጊሩና ኣሎ። ኣብ ታሪኽ ኢብን ኡያና ድማ ‘ከም ፍትሓዊ ካህንን ፍትሓዊ ዳኛን’ ተባሂሉ ኣሎ። እዚ ከምዚ ኢሉ እንከሎ፡ ኣብ ታሪኽ ዮናስ፡ ‘ከም ፍትሓዊ ዳኛ’፡ ‘ፍትሓዊ ካህን’ ድማ ኣይብልን እዩ። እዚ ከምዚ ኢሉ እንከሎ፡ ኣብ ታሪኽ ሳሊሕ፡ 'ፍትሓዊ ዳኛ'። ከምቲ ኣልላይትስ ዝበሎን ኣብ ሓዲሱን 'ክሳብ ሓደ ስግደት ካብ ዓለምን ኣብኣ ዘሎ ኩሉን ዝሓይሽ' ዝብል ተወሳኺ ኣሎ። ሽዑ ኣቡ ሑረይራ እንተደሊኹም ኣንብቡ: '-ካብቶም ናይ መጽሓፍ ሰብ የለን: ብዘይካ ቅድሚ ሞቱ -ኢሳ- ዝኣምነሉ ሰብ የለን-' -ቅስ. ኣን-ኒሳዕ፡ 159-.
