Imam Muslim (الامام مسلم) - 5362 හදීස්
හදීස්
Imam Muslim : 201
حَدَّثَنِي أَبُو كُرَيْبٍ مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلَاءِ حَدَّثَنَا خَالِدٌ يَعْنِي ابْنَ مَخْلَدٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ عَنْ الْعَلَاءِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ جَاءَ رَجُلٌ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَرَأَيْتَ إِنْ جَاءَ رَجُلٌ يُرِيدُ أَخْذَ مَالِي قَالَ فَلَا تُعْطِهِ مَالَكَ قَالَ أَرَأَيْتَ إِنْ قَاتَلَنِي قَالَ قَاتِلْهُ قَالَ أَرَأَيْتَ إِنْ قَتَلَنِي قَالَ فَأَنْتَ شَهِيدٌ قَالَ أَرَأَيْتَ إِنْ قَتَلْتُهُ قَالَ هُوَ فِي النَّارِ
[අබු කුරෙයිබ් මුහම්මද් බින් අල්-අලා] අපට [කාලිද්] - එනම් ඉබ්නු මක්ලාද් - [අල්-අලා' බින් අබ්දුර් රහ්මාන්] [ඔහුගේ පියා] [අබු හුරෙයිරා] ගෙන් අපට [මුහම්මද් බින් ජ'ෆර්] අපට මෙසේ පැවසීය: 'අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෙනි, මගේ දේපළ අත්පත් කර ගැනීමට කැමති මිනිසෙක් සිටී නම් ඔබ සිතන්නේ කුමක්ද?' ඔහු පිළිතුරු දුන්නේය: 'ඔබේ ධනය ඔහුට දෙන්න එපා!' මිනිසා නැවතත් ඇසුවේය, 'එසේ නම් ඔහු මාව මරා දැමීමට කැමති නම් කුමක් කළ යුතුද?' ඔහු පිළිතුරු දුන්නේය: 'ඔහුව මරන්න!' මිනිසා නැවතත් ඇසුවේය, 'එසේ නම් ඔහු මාව මරා දැමීමට සමත් වුවහොත් ඔබ සිතන්නේ කුමක්ද?' ඔහු පිළිතුරු දුන්නේය: 'එසේ නම් ඔබ දිවි පිදූවෙක්'. ඔහු නැවත ඇසුවේය, 'මම ඔහුව මරා දැමීමට සමත් වුවහොත් ඔබ සිතන්නේ කුමක්ද?' ඔහු පිළිතුරු දුන්නේය: 'ඔහු නිරයේ ගින්නට ඇතුළු වන තැනැත්තා'.
හදීස්
Imam Muslim : 202
حَدَّثَنِي الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ الْحُلْوَانِيُّ وَإِسْحَقُ بْنُ مَنْصُورٍ وَمُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ وَأَلْفَاظُهُمْ مُتَقَارِبَةٌ قَالَ إِسْحَقُ أَخْبَرَنَا وَقَالَ الْآخَرَانِ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ قَالَ أَخْبَرَنِي سُلَيْمَانُ الْأَحْوَلُ أَنَّ ثَابِتًا مَوْلَى عُمَرَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ أَخْبَرَهُ أَنَّهُ لَمَّا كَانَ بَيْنَ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو وَبَيْنَ عَنْبَسَةَ بْنِ أَبِي سُفْيَانَ مَا كَانَ تَيَسَّرُوا لِلْقِتَالِ فَرَكِبَ خَالِدُ بْنُ الْعَاصِ إِلَى عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو فَوَعَظَهُ خَالِدٌ فَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَمْرٍو أَمَا عَلِمْتَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ قُتِلَ دُونَ مَالِهِ فَهُوَ شَهِيدٌ و حَدَّثَنِيهِ مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَكْرٍ ح و حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عُثْمَانَ النَّوْفَلِيُّ حَدَّثَنَا أَبُو عَاصِمٍ كِلَاهُمَا عَنْ ابْنِ جُرَيْجٍ بِهَذَا الْإِسْنَادِ مِثْلَهُ
[අල්-හසන් බින් අලි අල්-හුල්වානි] සහ [ඉෂාක් බින් මන්ෂුර්] සහ [මුහම්මද් බින් රාෆි'] සහ ඔවුන්ගේ ලෆාෂ් එකිනෙකාට සමීපව සිටින බව අපට පැවසූ පසු, ඉෂාක් පැවසුවේ, ඔහු අපට පැවසූ බවත්, අනෙක් දෙදෙනා පැවසූ විට; [අබ්දුර්රාසාක්] අපට [ඉබ්නු ජුරයිජ්] පැවසූ බවත්, ඔහු [සුලෙයිමාන් අල්-අහ්වාල්] මට පැවසූ බවත්, උමර් බින් අබ්දුර්රහ්මාන්ගේ හිටපු වහලෙකු වූ [තාබිත්] තමාට පැවසූ බවත්, [අබ්දුල්ලා බින් අම්රු] සහ අන්බාසා බින් අබු සුෆියාන් අතර එකිනෙකා මරා ගැනීමට සූදානම් වන විට, කාලිඩ් බින් අල්-අෂ් අබ්දුල්ලා බින් අම්රු දෙසට පැද ගිය බවත්, පසුව කාලිඩ් ඔහුට උපදෙස් දුන් බවත්, පසුව අබ්දුල්ලා බින් අම්රු පැවසුවේ, 'ඔබ දන්නේ නැද්ද අල්ලාහ්ගේ දූතයා (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන් මෙසේ පැවසූ බව: 'තම දේපළ ආරක්ෂා කර ගැනීම සඳහා මරා දමන ලද තැනැත්තා ෂියාමිත්' යැයි පැවසූ බව. ඒ ගැන අපට [මුහම්මද් බින් හාතිම්] අපට [මුහම්මද් බින් බකර්] පවසා ඇත. - තවත් වාර්තාවක එය සඳහන් වේ- තවද [අහ්මද් බින් උත්මාන් අන්-නෞෆලි] අපට [අබු ආෂිම්] [ඉබ්නු ජුරයිජ්] යන දෙදෙනාම මෙම සනද් සමඟ අපට පවසා ඇති බව අපට පවසා ඇත. උදාහරණයක් ලෙස '.
හදීස්
Imam Muslim : 203
حَدَّثَنَا شَيْبَانُ بْنُ فَرُّوخَ حَدَّثَنَا أَبُو الْأَشْهَبِ عَنْ الْحَسَنِ قَالَ عَادَ عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ زِيَادٍ مَعْقِلَ بْنَ يَسَارٍ الْمُزنِيَّ فِي مَرَضِهِ الَّذِي مَاتَ فِيهِ قَالَ مَعْقِلٌ إِنِّي مُحَدِّثُكَ حَدِيثًا سَمِعْتُهُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَوْ عَلِمْتُ أَنَّ لِي حَيَاةً مَا حَدَّثْتُكَ إِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَا مِنْ عَبْدٍ يَسْتَرْعِيهِ اللَّهُ رَعِيَّةً يَمُوتُ يَوْمَ يَمُوتُ وَهُوَ غَاشٌّ لِرَعِيَّتِهِ إِلَّا حَرَّمَ اللَّهُ عَلَيْهِ الْجَنَّةَ
[සයිබාන් බින් ෆාරුක්] අපට [අල්-හසන්] හි [අබු අල්-අෂ්හබ්] අපට මෙසේ පැවසීය, 'උබයිදුල්ලාහ් බින් සියාද් අසනීප වී ඔහුගේ මරණයට හේතු වූ [මාකිල් බින් යසාර් අල්-මුසානි] බැලීමට ගියේය. එවිට මාකිල් මෙසේ පැවසීය, 'ඇත්තටම, මම වරක් නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගෙන් අසා ඇති හදීසයක් ඔබට පැවසීමට කැමතියි, මට තවමත් ජීවයක් ඇති බව මම දැන සිටියේ නම්, මම එය නොකියමි. ඇත්ත වශයෙන්ම, රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් මෙසේ පවසනු මට ඇසුණි: "අල්ලාහ් තම ජනතාව මෙහෙයවීමට භාර දී පසුව ජනතාව රවටමින් මිය යන ඕනෑම කෙනෙකුට අල්ලාහ් නිසැකවම ඔහුට ස්වර්ගය තහනම් කරයි."
හදීස්
Imam Muslim : 204
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى أَخْبَرَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ عَنْ يُونُسَ عَنْ الْحَسَنِ قَالَ دَخَلَ عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ زِيَادٍ عَلَى مَعْقَلِ بْنِ يَسَارٍ وَهُوَ وَجِعٌ فَسَأَلَهُ فَقَالَ إِنِّي مُحَدِّثُكَ حَدِيثًا لَمْ أَكُنْ حَدَّثْتُكَهُ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا يَسْتَرْعِي اللَّهُ عَبْدًا رَعِيَّةً يَمُوتُ حِينَ يَمُوتُ وَهُوَ غَاشٌّ لَهَا إِلَّا حَرَّمَ اللَّهُ عَلَيْهِ الْجَنَّةَ قَالَ أَلَّا كُنْتَ حَدَّثْتَنِي هَذَا قَبْلَ الْيَوْمِ قَالَ مَا حَدَّثْتُكَ أَوْ لَمْ أَكُنْ لَأُحَدِّثَكَ و حَدَّثَنِي الْقَاسِمُ بْنُ زَكَرِيَّاءَ حَدَّثَنَا حُسَيْنٌ يَعْنِي الْجُعْفِيَّ عَنْ زَائِدَةَ عَنْ هِشَامٍ قَالَ قَالَ الْحَسَنُ كُنَّا عِنْدَ مَعْقِلِ بْنِ يَسَارٍ نَعُودُهُ فَجَاءَ عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ زِيَادٍ فَقَالَ لَهُ مَعْقِلٌ إِنِّي سَأُحَدِّثُكَ حَدِيثًا سَمِعْتُهُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ ذَكَرَ بِمَعْنَى حَدِيثِهِمَا
[යාහ්යා බින් යාහ්යා] [යුනුස්] [අල්-හසන්] වෙතින් [යාසිද් බින් සුරායි] අපට මෙසේ පැවසීය: 'උබයිදුල්ලාහ් බින් සියාද් අසනීපව සිටි [මාකාල් බින් යසාර්] බැලීමට ගියේය, උබයිදුල්ලාහ් පසුව හදීසයක් ඉල්ලා සිටියේය, පසුව මාකිල් මෙසේ පැවසීය, 'මම ඔබට කිසිදා නොපෙන්වූ හදීසයක් ලබා දෙන්නෙමි. ඇත්ත වශයෙන්ම, රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් මෙසේ පැවසීය: 'අල්ලාහ් තආලා ජනතාවගේ කටයුතු සේවකයෙකුට භාර දුන් බව සත්ය නොවේ, පසුව ඔහු මිය යාමට ආසන්නව සිටියදී, ඔහු තවමත් ඔහුව පාවා දුන්නේය, නමුත් අල්ලාහ් ඔහුට ස්වර්ගය තහනම් කර තිබුණි'. උබදිදුල්ලාහ් මෙසේ පැවසීය, 'ඔබ ඊයේ මෙම හදීසය මට ලබා දුන්නේ නැද්ද?' මාකිල් පිළිතුරු දුන්නේ, 'මම ඔබට කිසිදා මෙම හදීසය ලබා දී නැත' යනුවෙනි. “[අල්-කාසිම් බින් සකාරියා] [හිෂාම්] හි [සයිදා] හි [හුසේන්] - එනම් අල්-ජාෆියි - අපට පැවසූ බව මට පැවසූ පසු ඔහු මෙසේ පැවසීය, [අල්-හසන්] මෙසේ පැවසීය, 'අපි [මාකිල් බින් යසාර්] වෙත ගිය විට, උබයිදුල්ලා බින් සියාද් පැමිණියේය. එවිට මාකිල් ඔහුට මෙසේ පැවසීය, 'මම රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්ගෙන් ඇසූ හදීසයක් ඉදිරිපත් කරමි.... ඉන්පසු ඔහු ඔවුන් දෙදෙනාගේම හදීසයට සමාන හදීසයක් සඳහන් කළේය'.
හදීස්
Imam Muslim : 205
و حَدَّثَنَا أَبُو غَسَّانَ الْمِسْمَعِيُّ وَمُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ قَالَ إِسْحَقُ أَخْبَرَنَا وَقَالَ الْآخَرَانِ حَدَّثَنَا مُعَاذُ بْنُ هِشَامٍ قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَبِي الْمَلِيحِ أَنَّ عُبَيْدَ اللَّهِ بْنَ زِيَادٍ عَادَ مَعْقِلَ بْنَ يَسَارٍ فِي مَرَضِهِ فَقَالَ لَهُ مَعْقِلٌ إِنِّي مُحَدِّثُكَ بِحَدِيثٍ لَوْلَا أَنِّي فِي الْمَوْتِ لَمْ أُحَدِّثْكَ بِهِ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَا مِنْ أَمِيرٍ يَلِي أَمْرَ الْمُسْلِمِينَ ثُمَّ لَا يَجْهَدُ لَهُمْ وَيَنْصَحُ إِلَّا لَمْ يَدْخُلْ مَعَهُمْ الْجَنَّةَ
තවද එය [අබු ගසාන් අල්-මිස්මායි] සහ [මුහම්මද් බින් අල්-මුට්සන්නා] සහ [ඉෂාක් බින් ඉබ්රාහිම්] අපට පවසා ඇති බව ඉස්හාක් අපට පවසා ඇති අතර අනෙක් දෙදෙනා මෙසේ පැවසූහ; ඔහු [මුආද්ස් බින් හිෂාම්] අපට පැවසූ අතර ඔහු [අබු අල්-මාලිහ්] වෙතින් [කටාදා] සිට [මගේ පියා] මට පැවසූ බව ඔහු පැවසීය, උබයිදුල්ලා බින් සියාද් [මාකිල් බින් යසාර්] අසනීප වූ විට ඔහු බැලීමට ගිය බව, එවිට මාකිල් ඔහුට මෙසේ පැවසීය, 'ඇත්ත වශයෙන්ම මම ඔබට හදීසයක් කියමි, මම මරණාසන්නව සිටියේ නැතිනම්, මම එය ඔබට නොකියමි. රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් මෙසේ පවසනු මම අසා ඇත්තෙමි: "මුස්ලිම්වරුන්ගේ කටයුතු බලා ගන්නා නායකයෙකු නැත, එවිට ඔහු ඔවුන් වෙනුවෙන් බැරෑරුම් ලෙස වැඩ කර ඔවුන්ට උපදෙස් දෙන්නේ නැත, ඔහු ඔවුන් සමඟ ස්වර්ගයට ඇතුළු නොවන්නේ නම්."
හදීස්
Imam Muslim : 206
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ وَوَكِيعٌ ح و حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ زَيْدِ بْنِ وَهْبٍ عَنْ حُذَيْفَةَ قَالَ حَدَّثَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَدِيثَيْنِ قَدْ رَأَيْتُ أَحَدَهُمَا وَأَنَا أَنْتَظِرُ الْآخَرَ حَدَّثَنَا أَنَّ الْأَمَانَةَ نَزَلَتْ فِي جَذْرِ قُلُوبِ الرِّجَالِ ثُمَّ نَزَلَ الْقُرْآنُ فَعَلِمُوا مِنْ الْقُرْآنِ وَعَلِمُوا مِنْ السُّنَّةِ ثُمَّ حَدَّثَنَا عَنْ رَفْعِ الْأَمَانَةِ قَالَ يَنَامُ الرَّجُلُ النَّوْمَةَ فَتُقْبَضُ الْأَمَانَةُ مِنْ قَلْبِهِ فَيَظَلُّ أَثَرُهَا مِثْلَ الْوَكْتِ ثُمَّ يَنَامُ النَّوْمَةَ فَتُقْبَضُ الْأَمَانَةُ مِنْ قَلْبِهِ فَيَظَلُّ أَثَرُهَا مِثْلَ الْمَجْلِ كَجَمْرٍ دَحْرَجْتَهُ عَلَى رِجْلِكَ فَنَفِطَ فَتَرَاهُ مُنْتَبِرًا وَلَيْسَ فِيهِ شَيْءٌ ثُمَّ أَخَذَ حَصًى فَدَحْرَجَهُ عَلَى رِجْلِهِ فَيُصْبِحُ النَّاسُ يَتَبَايَعُونَ لَا يَكَادُ أَحَدٌ يُؤَدِّي الْأَمَانَةَ حَتَّى يُقَالَ إِنَّ فِي بَنِي فُلَانٍ رَجُلًا أَمِينًا حَتَّى يُقَالَ لِلرَّجُلِ مَا أَجْلَدَهُ مَا أَظْرَفَهُ مَا أَعْقَلَهُ وَمَا فِي قَلْبِهِ مِثْقَالُ حَبَّةٍ مِنْ خَرْدَلٍ مِنْ إِيمَانٍ وَلَقَدْ أَتَى عَلَيَّ زَمَانٌ وَمَا أُبَالِي أَيَّكُمْ بَايَعْتُ لَئِنْ كَانَ مُسْلِمًا لَيَرُدَّنَّهُ عَلَيَّ دِينُهُ وَلَئِنْ كَانَ نَصْرَانِيًّا أَوْ يَهُودِيًّا لَيَرُدَّنَّهُ عَلَيَّ سَاعِيهِ وَأَمَّا الْيَوْمَ فَمَا كُنْتُ لِأُبَايِعَ مِنْكُمْ إِلَّا فُلَانًا وَفُلَانًا و حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا أَبِي وَوَكِيعٌ ح و حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنَا عِيسَى بْنُ يُونُسَ جَمِيعًا عَنْ الْأَعْمَشِ بِهَذَا الْإِسْنَادِ مِثْلَهُ
[අබු බකර් බින් අබු සයිබා] අපට [අබු මුආවියා] සහ [වාකි'] ගැන පවසා ඇත. - තවත් විස්තරයක මෙසේ සඳහන් වේ- තවද [අබු කුරෙයිබ්] [අල්-අමාසි] [සයිද් බින් වහබ්] [හුඩ්සයිෆා] වෙතින් [අබු මුආවියා] අපට පැවසූ බව අපට පැවසූ පසු ඔහු මෙසේ පැවසීය, 'රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්] අපට හදීස් දෙකක් පවසා ඇත, මම දැනටමත් ඒවායින් එකක් දනිමි, මම තවමත් දෙවන හදීසය එනතුරු බලා සිටිමි. මිනිසෙකුගේ හදවතේ පාදයේ අමානා තබා ඇති බව ඔහු අපට පැවසීය. අල්-කුර්ආනය පහළ වූ පසු, ඔවුන් අල්-කුර්ආනයෙන් ඉගෙන ගැනීමට පටන් ගත් අතර ඔවුන් සුන්නාවෙන් ඉගෙන ගැනීමට පටන් ගත්හ. ඉන්පසු ඔහු විශ්වාසය නැතිවීම ගැන අපට මෙසේ පැවසීය: 'මිනිසෙකු නිදාගෙන සිටි අතර සලකුණු දෘශ්යමාන වන පරිදි ඔහුගේ හදවතින් විශ්වාසය ඉවත් කරන ලදී.' ඉන්පසු ඔහු නැවත නිදාගත් අතර, ඔහුගේ හදවතින් විශ්වාසය ඉවත් කරන ලද අතර, ඔහුගේ පාදවලට වැටුණු ගිනි අඟුරුවලින් වැදීමෙන් කැළල බිබිලි මෙන් ඉදිමී ගියේය. කැළල ඉදිමී ගියේය, එහි කිසිවක් නොතිබුණි,' ඉන්පසු ඔහු කුඩා ගලක් ගෙන එය ඔහුගේ පාදවලට දැමීය. ජනතාව තම තමන්ගේ ව්යාපාරවලට ආපසු ගියහ. කිසිවෙකු විශ්වාසය ඉටු කළේ නැත, පසුව මෙසේ කියනු ලැබීය, 'බානු අහවල් අය අතර ඉතා විශ්වාසවන්ත මිනිසෙක් සිටී. එබැවින් ඔහු ගැන කියනු ලැබුවේ, 'කොතරම් ස්ථිරයි! කොතරම් බුද්ධිමත්! කොතරම් දක්ෂයි!' ඔහුගේ හදවතේ අබ ඇටයක බරක්වත් ඇදහිල්ලක් නොමැති විට. ඇත්ත වශයෙන්ම, මට කාලයක් පැමිණ ඇති අතර, මම ඔබෙන් කා සමඟ වෙළඳාම් කළත් මට කමක් නැත. ඔහු මුස්ලිම්වරයෙකු නම්, ඔහුගේ ආගම ඔහුව මාව පාවා දීමෙන් වළක්වනු ඇත. ඔහු කිතුනුවකු හෝ යුදෙව්වෙකු නම්, ඔහුගේ නායකයා ඔහුව මාව පාවා දීමෙන් වළක්වනු ඇත. අද වන විට, මම අහවල් අය සමඟ පමණක් වෙළඳාම් කරමි.' [ඉබ්නු නුමෙයාර්] අපට [මගේ පියා] සහ [වාකි'] ට පවසා ඇත. - තවත් වාර්තාවක මෙසේ සඳහන් වේ- තවද [ඉෂාක් බින් ඉබ්රාහිම්] [අල්-අ'මාසි] වෙතින් මෙම වාර්තා මාලාව සහ ඒ හා සමාන සියල්ල අපට [ඊසා බින් යූනුස්] වෙත පවසා ඇත.
හදීස්
Imam Muslim : 207
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا أَبُو خَالِدٍ يَعْنِي سُلَيْمَانَ بْنَ حَيَّانَ عَنْ سَعْدِ بْنِ طَارِقٍ عَنْ رِبْعِيٍّ عَنْ حُذَيْفَةَ قَالَ كُنَّا عِنْدَ عُمَرَ فَقَالَ أَيُّكُمْ سَمِعَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَذْكُرُ الْفِتَنَ فَقَالَ قَوْمٌ نَحْنُ سَمِعْنَاهُ فَقَالَ لَعَلَّكُمْ تَعْنُونَ فِتْنَةَ الرَّجُلِ فِي أَهْلِهِ وَجَارِهِ قَالُوا أَجَلْ قَالَ تِلْكَ تُكَفِّرُهَا الصَّلَاةُ وَالصِّيَامُ وَالصَّدَقَةُ وَلَكِنْ أَيُّكُمْ سَمِعَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَذْكُرُ الْفِتَنَ الَّتِي تَمُوجُ مَوْجَ الْبَحْرِ قَالَ حُذَيْفَةُ فَأَسْكَتَ الْقَوْمُ فَقُلْتُ أَنَا قَالَ أَنْتَ لِلَّهِ أَبُوكَ قَالَ حُذَيْفَةُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ تُعْرَضُ الْفِتَنُ عَلَى الْقُلُوبِ كَالْحَصِيرِ عُودًا عُودًا فَأَيُّ قَلْبٍ أُشْرِبَهَا نُكِتَ فِيهِ نُكْتَةٌ سَوْدَاءُ وَأَيُّ قَلْبٍ أَنْكَرَهَا نُكِتَ فِيهِ نُكْتَةٌ بَيْضَاءُ حَتَّى تَصِيرَ عَلَى قَلْبَيْنِ عَلَى أَبْيَضَ مِثْلِ الصَّفَا فَلَا تَضُرُّهُ فِتْنَةٌ مَا دَامَتْ السَّمَاوَاتُ وَالْأَرْضُ وَالْآخَرُ أَسْوَدُ مُرْبَادًّا كَالْكُوزِ مُجَخِّيًا لَا يَعْرِفُ مَعْرُوفًا وَلَا يُنْكِرُ مُنْكَرًا إِلَّا مَا أُشْرِبَ مِنْ هَوَاهُ قَالَ حُذَيْفَةُ وَحَدَّثْتُهُ أَنَّ بَيْنَكَ وَبَيْنَهَا بَابًا مُغْلَقًا يُوشِكُ أَنْ يُكْسَرَ قَالَ عُمَرُ أَكَسْرًا لَا أَبَا لَكَ فَلَوْ أَنَّهُ فُتِحَ لَعَلَّهُ كَانَ يُعَادُ قُلْتُ لَا بَلْ يُكْسَرُ وَحَدَّثْتُهُ أَنَّ ذَلِكَ الْبَابَ رَجُلٌ يُقْتَلُ أَوْ يَمُوتُ حَدِيثًا لَيْسَ بِالْأَغَالِيطِ قَالَ أَبُو خَالِدٍ فَقُلْتُ لِسَعْدٍ يَا أَبَا مَالِكٍ مَا أَسْوَدُ مُرْبَادًّا قَالَ شِدَّةُ الْبَيَاضِ فِي سَوَادٍ قَالَ قُلْتُ فَمَا الْكُوزُ مُجَخِّيًا قَالَ مَنْكُوسًا و حَدَّثَنِي ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا مَرْوَانُ الْفَزَارِيُّ حَدَّثَنَا أَبُو مَالِكٍ الْأَشْجَعِيُّ عَنْ رِبْعِيٍّ قَالَ لَمَّا قَدِمَ حُذَيْفَةُ مِنْ عِنْدِ عُمَرَ جَلَسَ فَحَدَّثَنَا فَقَالَ إِنَّ أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ أَمْسِ لَمَّا جَلَسْتُ إِلَيْهِ سَأَلَ أَصْحَابَهُ أَيُّكُمْ يَحْفَظُ قَوْلَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الْفِتَنِ وَسَاقَ الْحَدِيثَ بِمِثْلِ حَدِيثِ أَبِي خَالِدٍ وَلَمْ يَذْكُرْ تَفْسِيرَ أَبِي مَالِكٍ لِقَوْلِهِ مُرْبَادًّا مُجَخِّيًا و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَعَمْرُو بْنُ عَلِيٍّ وَعُقْبَةُ بْنُ مُكْرَمٍ الْعَمِّيُّ قَالُوا حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي عَدِيٍّ عَنْ سُلَيْمَانَ التَّيْمِيِّ عَنْ نُعَيْمِ بْنِ أَبِي هِنْدٍ عَنْ رِبْعِيِّ بْنِ حِرَاشٍ عَنْ حُذَيْفَةَ أَنَّ عُمَرَ قَالَ مَنْ يُحَدِّثُنَا أَوْ قَالَ أَيُّكُمْ يُحَدِّثُنَا وَفِيهِمْ حُذَيْفَةُ مَا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الْفِتْنَةِ قَالَ حُذَيْفَةُ أَنَا وَسَاقَ الْحَدِيثَ كَنَحْوِ حَدِيثِ أَبِي مَالِكٍ عَنْ رِبْعِيٍّ وَقَالَ فِي الْحَدِيثِ قَالَ حُذَيْفَةُ حَدَّثْتُهُ حَدِيثًا لَيْسَ بِالْأَغَالِيطِ وَقَالَ يَعْنِي أَنَّهُ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
[මුහම්මද් බින් අබ්දුල්ලාහ් බින් නුමෙයාර්] අපට [අබු කාලිඩ්] - එනම් සුලෙයිමාන් බින් හයියන් - [රිබි] [සාද් බින් තාරික්] [හුඩ්සයිෆා] වෙතින් අපට [අබු කාලිඩ්] - ඔහු අපට මෙසේ පැවසීය, 'උමර් වරක් මා ඔහු සමඟ සිටියදී මගෙන් මෙසේ ඇසුවේය, 'ඔබෙන් කවුරුන් අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෝ (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) අපහාස - පරීක්ෂණය - ගැන අසා තිබේද?' සහචරයින් පිළිතුරු දුන්හ, 'අපි ඒ ගැන අසා ඇත්තෙමු!' උමර් ඇසුවේය, 'ඔබ මිනිසෙකුට සහ ඔහුගේ පවුලේ අයට සහ අසල්වැසියන්ට අපහාස කිරීමට අදහස් කරනවාද?' ඔවුන් පිළිතුරු දුන්හ, 'ඔව්, ඒක හරි'. එවිට උමර් පැවසීය, 'මෙම අපහාසය යාච්ඤාව, උපවාසය සහ සකාත් මගින් මකා දැමිය හැකිය. කෙසේ වෙතත්, සාගරයේ රළ මෙන් රැළි ගැසෙන අපහාසයක් ගැන නබි (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) පවසනු ඔබ අතරින් කවුරුන් අසා තිබේද?' හුඩ්සයිෆා පැවසීය, 'සහචරයින් නිහඬව සිටියහ'. එවිට හුඩ්සයිෆා පැවසීය, 'මම, ඕ උමර්!' ' 'ඔබ! අල්ලාහ් වෙනුවෙන් ඔබේ පියා' යැයි උමර් පැවසීය. හුඩ්සයිෆා මෙසේ පැවසීය. 'අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෝ මෙසේ පැවසූහ: 'අපහාස නූල් මත එළන ලද පැදුරක් මෙන් - සිරස් අතට එකිනෙක තරණය කරන්නාක් මෙන් මිනිස් හදවත පුරා අපහාස පැතිරෙනු ඇත. අපහාසයෙන් පීඩා විඳින ඕනෑම හදවතකට අනිවාර්යයෙන්ම කළු ලප සවි කර ඇත. එලෙසම, එයට ස්පර්ශ නොවන ඕනෑම හදවතකට සුදු ලප සවි කර ඇති අතර එමඟින් හදවත දෙකට බෙදී යයි: අහස සහ පොළොව පවතින තාක් කල්, එක් කොටසක් අපහාසයේ අනතුරට නිරාවරණය නොවන සිනිඳු ගලක් මෙන් සුදු වේ. මේ අතර, අනෙක් ඒවා මලකඩ සහිත තඹ මෙන් අළු පැහැයට හැරේ, යහපත අණ කරන්නේ හෝ නපුර තහනම් කරන්නේ නැත, ඔවුන්ගේ ආශාවන්ගෙන් අවශෝෂණය වූ දෙයක් හැර.' හුඩ්සයිෆා මෙසේ පැවසීය, 'ඔබ සහ අපහාස අතර සංවෘත බාධකයක් කැඩී යාමට ආසන්න බව මම ඔහුට කීවෙමි'. උමර් මෙසේ පැවසීය, 'එය බෙදී වෙන් වී තිබේද, ඔබට පියෙක් නැත - එනම් ඔබ වෙහෙස මහන්සි වී වැඩ කළ යුතුය - එය සත්ය නම් එය ආපසු ලබා දෙනු ඇත - වසා දමනු ලැබේ -' මම ඔහුට කීවෙමි, 'නැහැ, බෙදී ගියත්'. ඒ දොර මරා දැමූ හෝ මිය ගිය මිනිසෙකු බව මම ඔහුට කීවෙමි - එනම් උමර්ගේ මරණයෙන් පසු ෆිත්නාවේ දොර විවෘත කරන ලදී, සංස්. -, මම ඝන පොතක් - නව සහ පැරණි ගිවිසුමෙන් උපුටා දක්වමින් නොවන හදීසයක් කීවෙමි -'. අබු කාලිඩ් මෙසේ පැවසීය, මම සාද්ට මෙසේ ඇසුවෙමි, 'ඕ අබු මලික්, 'අළු පැහැති කළු යන්නෙන් අදහස් කරන්නේ කුමක්ද?' සාද් පිළිතුරු දුන්නේය, 'එය කළු පැහැයෙන් ඉතා සුදු ය'. ඔහු මෙසේ පැවසීය, 'එසේ නම් ඔබ අදහස් කරන්නේ අල්-කුස් මුජාක්කියා' යන්නයි. ඔහු මෙසේ පිළිතුරු දුන්නේය, 'එහි තේරුම වංක' යන්නයි. [ඉබ්නු අබු උමර්] [මර්වාන් අල්-ෆසාරි] [රිබි] සිට [අබු මලික් අල්-අසිජායි] අපට පැවසූ බව මට පැවසූ පසු, ඔහු මෙසේ පැවසීය, [හුඩ්සයිෆා] උමර්ගේ පැත්තෙන් පැමිණි විට, ඔහු වාඩි වී අපට මෙසේ පැවසීය, 'ඇත්ත වශයෙන්ම, මම ඔහුගේ පැත්තේ වාඩි වී සිටියදී, අමිරුල් මුක්මිනින් ඔහුගේ සගයන්ගෙන් මෙසේ ඇසුවේය, 'ඔබ අතරින් අල්ලාහ්ගේ දූතයා අපහාස කිරීම පිළිබඳ වචන කටපාඩම් කර ඇත්තේ කවුද? ඉන්පසු ඔහු අබු කාලිඩ්ගේ හදීස් වැනි හදීසයක් ඉදිරිපත් කළ අතර, මුර්බාද් මුජාක්කියා හි අර්ථය පිළිබඳ අබු මලික්ගේ අර්ථ නිරූපණය සඳහන් කළේ නැත'. තවද [මුහම්මද් බින් අල්-මුට්සන්නා] සහ [අම්රු බින් අලි] සහ [උක්බා බින් මුක්රම් අල්-අම්මි] ඔවුන් අපට පවසා ඇත්තේ, [මුහම්මද් බින් අබු ආදි] [සුලෙයිමාන් අට්-තායිමි] [නුඅයිම් බින් අබු හින්ද්] [රිබි බින් හිරාසි] [හුඩ්සයිෆා] ගෙන් උමර් මෙසේ පැවසූ බවයි, 'අපට කවුද කියන්න පුළුවන්, ඔබ අතර කවුද අපට කියන්න පුළුවන් - ඔවුන් අතර හුඩ්සයිෆා සිටින අතර - නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමා අපහාසයෙන් පැවසූ දේ ගැන?' හුඩ්සයිෆා පිළිතුරු දුන්නේය, 'මට පුළුවන්'. ඉන්පසු ඔහු රිබ්'අයි වෙතින් අබු මලික්ගේ හදීස් වැනි හදීස් ගෙන ආවේය. කථකයා මෙසේ පැවසීය, 'එවිට ඔහු තම හදීසයේ සඳහන් කළේ, 'හුඩ්සයිෆා පැවසුවේ, 'මම ඝන පොතකින් නොවන හදීසයක් සඳහන් කර ඇති අතර, ඔහු අල්ලාහ්ගේ දූතයා වන සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාගෙන්' යැයි පැවසීය.
හදීස්
Imam Muslim : 208
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبَّادٍ وَابْنُ أَبِي عُمَرَ جَمِيعًا عَنْ مَرْوَانَ الْفَزَارِيِّ قَالَ ابْنُ عَبَّادٍ حَدَّثَنَا مَرْوَانُ عَنْ يَزِيدَ يَعْنِي ابْنَ كَيْسَانَ عَنْ أَبِي حَازِمٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَدَأَ الْإِسْلَامُ غَرِيبًا وَسَيَعُودُ كَمَا بَدَأَ غَرِيبًا فَطُوبَى لِلْغُرَبَاءِ
[මුහම්මද් බින් අබ්බාද්] සහ [ඉබ්නු අබු උමර්] ගෙන් [මර්වාන් අල්-ෆසාරි] ගෙන් සියල්ල අපට පවසා ඇත, [ඉබ්නු අබ්බාද්] පැවසුවේ, [මර්වාන්] ගෙන් [යාසිඩ්] ගෙන් - එනම් ඉබ්නු කයිසාන් - [අබු හුරෙයිරා] ගෙන් [අබු හාසිම්] ගෙන් [මර්වාන්] ගෙන් [අබු හුරෙයිරා] ගෙන් අපට පවසා ඇත, ඔහු මෙසේ පැවසීය, 'අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෝ (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණෝ මෙසේ පැවසූහ: 'ඉස්ලාමය විදේශීය රාජ්යයක දර්ශනය වූ අතර එය විදේශීය රාජ්යයක නැවත පැමිණෙනු ඇත. ආගන්තුකයෙක් නම්, එසේ නම් දුරස්ථ වූවන් වාසනාවන්තයෝය'.
හදීස්
Imam Muslim : 209
و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ وَالْفَضْلُ بْنُ سَهْلٍ الْأَعْرَجُ قَالَا حَدَّثَنَا شَبَابَةُ بْنُ سَوَّارٍ حَدَّثَنَا عَاصِمٌ وَهُوَ ابْنُ مُحَمَّدٍ الْعُمَرِيُّ عَنْ أَبِيهِ عَنْ ابْنِ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ الْإِسْلَامَ بَدَأَ غَرِيبًا وَسَيَعُودُ غَرِيبًا كَمَا بَدَأَ وَهُوَ يَأْرِزُ بَيْنَ الْمَسْجِدَيْنِ كَمَا تَأْرِزُ الْحَيَّةُ فِي جُحْرِهَا
[මුහම්මද් බින් රාෆි] සහ [අල්-ෆද්ල් බින් සහ්ල් අල්-අ'රාජ්] යන දෙදෙනාම අපට පැවසූහ, [සියාබා බින් සව්වර්] අපට පැවසූහ [අෂිම්] - එනම් ඉබ්නු මුහම්මද් අල්-උමාරි - [ඔහුගේ පියා] [ඉබ්නු උමර්] ගෙන් නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාගෙන්, ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'ඉස්ලාමය විදේශීය රාජ්යයක දර්ශනය වූ අතර, එය පෙර මෙන් විදේශීය රාජ්යයක නැවත පැමිණෙනු ඇත, එය සර්පයෙකු එහි සිදුරට ඇතුළු වන්නාක් මෙන් මුස්ලිම් පල්ලි දෙකක් අතරට ඇතුළු වනු ඇත'.
හදීස්
Imam Muslim : 210
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ نُمَيْرٍ وَأَبُو أُسَامَةَ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ ح و حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ عَنْ خُبَيْبِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ حَفْصِ بْنِ عَاصِمٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ الْإِيمَانَ لَيَأْرِزُ إِلَى الْمَدِينَةِ كَمَا تَأْرِزُ الْحَيَّةُ إِلَى جُحْرِهَا
[අබු බකර් බින් අබු සයිබා] අපට [අබ්දුල්ලාහ් බින් නුමෙයාර්] සහ [අබු උසාමා] [උබයිදුල්ලාහ් බින් උමර්] ගෙන් අපට පවසා ඇත. - තවත් විස්තරයක මෙසේ සඳහන් වේ- තවද [ඉබ්නු නුමෙයාර්] අපට [මගේ පියා] අපට [උබයිදුල්ලාහ්] [කුබයිබ් බින් අබ්දිර් රහ්මාන්] ගෙන් [හෆ්ෂ් බින් අෂිම්] ගෙන් [අබු හුරෙයිරා] ගෙන් අපට පවසා ඇති බව අපට දන්වා ඇත. ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'සර්පයෙකු තම කූඩුවට ඇතුළු වන ආකාරයටම ඇදහිල්ල මදීනාවට ඇතුළු විය' යනුවෙන් රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් පැවසීය.
හදීස්
Imam Muslim : 211
حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ أَخْبَرَنَا ثَابِتٌ عَنْ أَنَسٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا تَقُومُ السَّاعَةُ حَتَّى لَا يُقَالَ فِي الْأَرْضِ اللَّهُ اللَّهُ
'පොළොවේ 'අල්ලාහ්, අල්ලාහ්' යනුවෙන් තවදුරටත් ප්රකාශ කිරීමක් සිදු නොවන තුරු හෝරාව සිදු නොවේ' යනුවෙන් අල්ලාහ්ගේ දූතයා (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමා පැවසූ බව [සුහයිර් බින් හාර්බ්] අපට [අෆ්ෆාන්] අපට [හම්මාඩ්] අපට [සබිත්] [අනස්] තුමාගෙන් අපට පවසා ඇති බව අපට දන්වා ඇත.
හදීස්
Imam Muslim : 212
حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا تَقُومُ السَّاعَةُ عَلَى أَحَدٍ يَقُولُ اللَّهُ اللَّهُ
[අබ්දුල් බින් හුමයිඩ්] අපට පවසා ඇත [අබ්දුර්රසාක්] අපට පවසා ඇත [අනස්] වෙතින් [සබිත්] වෙතින් [ම'මර්] අපට පවසා ඇත ඔහු මෙසේ පැවසීය, 'රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් මෙසේ පැවසීය: 'අල්ලාහ්, අල්ලාහ්' යැයි පවසන කෙනෙකුට හෝරාව සිදු නොවේ.'
හදීස්
Imam Muslim : 213
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَمُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ وَأَبُو كُرَيْبٍ وَاللَّفْظُ لِأَبِي كُرَيْبٍ قَالُوا حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ شَقِيقٍ عَنْ حُذَيْفَةَ قَالَ كُنَّا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ أَحْصُوا لِي كَمْ يَلْفِظُ الْإِسْلَامَ قَالَ فَقُلْنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ أَتَخَافُ عَلَيْنَا وَنَحْنُ مَا بَيْنَ السِّتِّ مِائَةٍ إِلَى السَّبْعِ مِائَةٍ قَالَ إِنَّكُمْ لَا تَدْرُونَ لَعَلَّكُمْ أَنْ تُبْتَلَوْا قَالَ فَابْتُلِيَنَا حَتَّى جَعَلَ الرَّجُلُ مِنَّا لَا يُصَلِّي إِلَّا سِرًّا
[අබු බකර් බින් අබු සයිබා] සහ [මුහම්මද් බින් අබ්දුල්ලාහ් බින් නුමෙයාර්] සහ [අබු කුරෙයිබ්] අපට පැවසූ අතර ලෆාජ් අබු කුරෙයිබ්ට අයත් බව ඔවුන් පැවසූහ, [අල්-අ'මාසි] [හඩ්සයිෆා] වෙතින් [සියාකික්] වෙතින් [අබු මුආ'වියා] අපට පැවසූ බව ඔහු පැවසීය, 'අපි ඔහු සමඟ සිටියදී රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් මෙසේ පැවසීය: 'ඉස්ලාමය ප්රකාශ කළ හැකි මිතුරන් කිහිප දෙනෙකු මා වෙනුවෙන් රැස් කරන්න'. හුඩ්සයිෆා මෙසේ පැවසීය, 'අපි පිළිතුරු දුන්නා, 'අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෙනි! අපෙන් හයසියයක් සහ හත්සියයක් අතර සංඛ්යාවක් සිටින විට ඔබ අපව සැක කරනවාද?' රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් මෙසේ පැවසීය: 'ඔබට කවදා හෝ පරීක්ෂාවට ලක් වේ යැයි ඔබට සිතාගත නොහැක'. හුඩ්සයිෆා මෙසේ පැවසීය, 'අපේ මිතුරන්ට රහසිගතව යාච්ඤා කිරීමට බල කළත් අපව පරීක්ෂා කරන්න'.
හදීස්
Imam Muslim : 214
حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عَامِرِ بْنِ سَعْدٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَ قَسَمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَسْمًا فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَعْطِ فُلَانًا فَإِنَّهُ مُؤْمِنٌ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَوْ مُسْلِمٌ أَقُولُهَا ثَلَاثًا وَيُرَدِّدُهَا عَلَيَّ ثَلَاثًا أَوْ مُسْلِمٌ ثُمَّ قَالَ إِنِّي لَأُعْطِي الرَّجُلَ وَغَيْرُهُ أَحَبُّ إِلَيَّ مِنْهُ مَخَافَةَ أَنْ يَكُبَّهُ اللَّهُ فِي النَّارِ
[ඉබ්නු අබු උමර්] අපට [සුෆියාන්] [අස්-සුහ්රි] [අමීර් බින් සාද්] [ඔහුගේ පියා] ගෙන් මෙසේ පැවසීය: 'අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෙනි (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණෝ යමක් බෙදා දුන්හ.' මම කීවෙමි, 'අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෙනි! ඒ මිනිසාට එය දෙන්න, මන්ද ඔහු විශ්වාසවන්තයෙකි.' ඔහු මගෙන් ඇසුවේය, 'නැත්නම් ඔහු මුස්ලිම් කෙනෙක් පමණක්ද?' මම ඔහුට තුන් වතාවක් පිළිතුරු දුන්නෙමි, නමුත් ඔහු තවමත් මගෙන් තුන් වතාවක් නිශ්චිතවම ඇසුවේය, 'ඔහු ඇත්තටම මුස්ලිම් කෙනෙක්ද?' එවිට ඔහු මෙසේ පැවසීය, 'මම නිසැකවම ඒ මිනිසාට කොටසක් දෙන්නෙමි, ඔහුට වඩා මා කැමති තවත් පුද්ගලයෙකු සිටියත්, අල්ලාහ් ඔහුව ගින්නට විසි කරයි යන බිය නිසා.'
හදීස්
Imam Muslim : 215
حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنَا ابْنُ أَخِي ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عَمِّهِ قَالَ أَخْبَرَنِي عَامِرُ بْنُ سَعْدِ بْنِ أَبِي وَقَّاصٍ عَنْ أَبِيهِ سَعْدٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَعْطَى رَهْطًا وَسَعْدٌ جَالِسٌ فِيهِمْ قَالَ سَعْدٌ فَتَرَكَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْهُمْ مَنْ لَمْ يُعْطِهِ وَهُوَ أَعْجَبُهُمْ إِلَيَّ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا لَكَ عَنْ فُلَانٍ فَوَاللَّهِ إِنِّي لَأَرَاهُ مُؤْمِنًا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَوْ مُسْلِمًا قَالَ فَسَكَتُّ قَلِيلًا ثُمَّ غَلَبَنِي مَا أَعْلَمُ مِنْهُ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا لَكَ عَنْ فُلَانٍ فَوَاللَّهِ إِنِّي لَأَرَاهُ مُؤْمِنًا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَوْ مُسْلِمًا قَالَ فَسَكَتُّ قَلِيلًا ثُمَّ غَلَبَنِي مَا عَلِمْتُ مِنْهُ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا لَكَ عَنْ فُلَانٍ فَوَاللَّهِ إِنِّي لَأَرَاهُ مُؤْمِنًا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَوْ مُسْلِمًا إِنِّي لَأُعْطِي الرَّجُلَ وَغَيْرُهُ أَحَبُّ إِلَيَّ مِنْهُ خَشْيَةَ أَنْ يُكَبَّ فِي النَّارِ عَلَى وَجْهِهِ حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ الْحُلْوَانِيُّ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ قَالَا حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ وَهُوَ ابْنُ إِبْرَاهِيمَ بْنِ سَعْدٍ حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ صَالِحٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ حَدَّثَنِي عَامِرُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ أَبِيهِ سَعْدٍ أَنَّهُ قَالَ أَعْطَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَهْطًا وَأَنَا جَالِسٌ فِيهِمْ بِمِثْلِ حَدِيثِ ابْنِ أَخِي ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عَمِّهِ وَزَادَ فَقُمْتُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ فَسَارَرْتُهُ فَقُلْتُ مَا لَكَ عَنْ فُلَانٍ و حَدَّثَنَا الْحَسَنُ الْحُلْوَانِيُّ حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ صَالِحٍ عَنْ إِسْمَعِيلَ بْنِ مُحَمَّدٍ قَالَ سَمِعْتُ مُحَمَّدَ بْنَ سَعْدٍ يُحَدِّثُ هَذَا فَقَالَ فِي حَدِيثِهِ فَضَرَبَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِيَدِهِ بَيْنَ عُنُقِي وَكَتِفِي ثُمَّ قَالَ أَقِتَالًا أَيْ سَعْدُ إِنِّي لَأُعْطِي الرَّجُلَ
[සුහයිර් බින් හාර්බ්] මට [යා'කුබ් බින් ඉබ්රාහිම්] [ඉබ්නු අකි ඉබ්නු ෂිහාබ්] [ඔහුගේ මාමා] ගෙන් අපට [අමීර් බින් සාද් බින් අබු වක්කාෂ්] තුමාට පැවසූ බව මට දන්වා ඇත, ඔහු පැවසුවේ [අමීර් බින් සාද් බින් අබු වක්කාෂ්] ඔහුගේ පියා [සාද්] ගෙන් මට පැවසූ බවයි. අල්ලාහ්ගේ දූතයා (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) සඅද් ඔවුන් අතර වාඩි වී සිටියදී මිනිසුන් පිරිසකට බෙදා දුන් බව සඅද් පැවසීය. සඅද් මෙසේ පැවසීය, 'එවිට රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තමා දානය නොදුන් සමහරක් අතහැර දැමීය, එම ක්රියාව මා වඩාත් කම්පනයට පත් කළේය, එබැවින් මම ඇසුවෙමි, 'අහෝ රසූලුල්ලාහ්, ඔබ දානය දීමෙන් - එසේ සහ එසේ හැර ගියේ ඇයි? අල්ලාහ්ගේ නාමයෙන්, ඇත්තෙන්ම මම ඔහුව විශ්වාස කරන්නෙකු ලෙස දකිමි'. එබැවින් නබි (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණෝ මෙසේ පැවසූහ: 'නැත්නම් ඔහු - මුස්ලිම්වරයෙක්ද'.' සাද් මෙසේ පැවසීය, 'එවිට මම ටික වේලාවක් නිහඬව සිටියෙමි, නමුත් මා දන්නා දේ ගැන මට වඩාත් ස්ථිර විය, එබැවින් මම මෙසේ ඇසුවෙමි, 'අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෙනි, ඔබ මෙවැනි අයට දානය කිරීමෙන් වැළකී සිටියේ ඇයි? අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෙනි, මම ඔහුව විශ්වාසවන්තයෙකු ලෙස දකිමි.' එබැවින් අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෙනි, සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණෝ මෙසේ පැවසූහ: 'නැත්නම් ඔහු මුස්ලිම්වරයෙකු පමණයි.' සাද් මෙසේ පැවසීය, 'එවිට මම ටික වේලාවක් නිහඬව සිටියෙමි, නමුත් මා දන්නා දේ ගැන මට වඩාත් ස්ථිර විය, එබැවින් මම මෙසේ ඇසුවෙමි, 'අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෙනි, ඔබ මෙවැනි අයට දානය කිරීමෙන් වැළකී සිටියේ ඇයි? අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෙනි, මම ඔහුව විශ්වාසවන්තයෙකු ලෙස දකිමි.' එබැවින් අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෙනි, සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණෝ මෙසේ පැවසූහ: 'නැත්නම් ඔහු මුස්ලිම්වරයෙකු පමණක්ද?' "ඇත්ත වශයෙන්ම, මම ඒ පුද්ගලයාට දානය දෙන්න කැමතියි, නමුත් අල්ලාහ් ඔහුගේ මුහුණ ගින්නට විසි කරයි යන බිය නිසා මම එය දීමට අකමැති තවත් පුද්ගලයෙක් සිටී." [අල්-හසන් බින් අලි අල්-හුල්වානි] සහ [අබ්දුල් බින් හුමයිඩ්] යන දෙදෙනාම අපට පවසා ඇත, [යාකුබ්] අපට පවසා ඇත - ඒ ඉබ්නු ඉබ්රාහිම් බින් සාද් - [මගේ පියා] [සාලිහ්] සිට [ඉබ්නු ෂිහාබ්] දක්වා අපට පවසා ඇත, ඔහු [ඔහුගේ පියා වන සාද්] දක්වා [අමීර් බින් සාද්] මට පවසා ඇත, 'අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෝ මිනිසුන් පිරිසකට දානය දුන්හ, මම ඔවුන් අතර වාඩි වී සිටියදී' ඉබ්නු අඛි ඉබ්නු ෂිහාබ්ගේ මාමාගෙන් ලැබුණු හදීසයක් ලෙස, ඔහු තවදුරටත් මෙසේ පැවසීය, 'එවිට මම අල්ලාහ්ගේ දූතයා වෙත ගොස් ඔහුට රහසින් කතා කළෙමි, පසුව මම ඔහුගෙන් ඇසුවෙමි, 'ඔබ එවැනි අයට දානය දීමෙන් වැළකී සිටියේ ඇයි?' තවද [අල්-හසන් අල්-හුල්වානි] අපට පවසා ඇත්තේ [යා'කුබ්] [මගේ පියා] [සාලිහ්] [ඉස්මයිල් බින් මුහම්මද්] ගෙන් අපට පවසා ඇති බවයි. ඔහු මෙසේ පැවසීය. “[මුහම්මද් බින් සාද්] මෙය පවසනු මම අසා ඇති අතර ඔහුගේ හදීසයේ මෙසේ සඳහන් කරයි: “එවිට රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් මගේ බෙල්ල සහ උරහිස අතර අත තබා මට පහර දුන්නේය. ඉන්පසු ඔහු මෙසේ පැවසීය: “යුද්ධය නිසාද ඕ සාද්, ඇත්තෙන්ම මම ඒ මිනිසාට දානයක් දීමට කැමැත්තෙමි”.
හදීස්
Imam Muslim : 216
و حَدَّثَنِي حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ وَسَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ نَحْنُ أَحَقُّ بِالشَّكِّ مِنْ إِبْرَاهِيمَ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذْ قَالَ { رَبِّ أَرِنِي كَيْفَ تُحْيِي الْمَوْتَى قَالَ أَوَ لَمْ تُؤْمِنْ قَالَ بَلَى وَلَكِنْ لِيَطْمَئِنَّ قَلْبِي } قَالَ وَيَرْحَمُ اللَّهُ لُوطًا لَقَدْ كَانَ يَأْوِي إِلَى رُكْنٍ شَدِيدٍ وَلَوْ لَبِثْتُ فِي السِّجْنِ طُولَ لَبْثِ يُوسُفَ لَأَجَبْتُ الدَّاعِيَ و حَدَّثَنِي بِهِ إِنْ شَاءَ اللَّهُ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ أَسْمَاءَ الضُّبَعِيُّ حَدَّثَنَا جُوَيْرِيَةُ عَنْ مَالِكٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ أَنَّ سَعِيدَ بْنَ الْمُسَيَّبِ وَأَبَا عُبَيْدٍ أَخْبَرَاهُ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِثْلِ حَدِيثِ يُونُسَ عَنْ الزُّهْرِيِّ وَفِي حَدِيثِ مَالِكٍ { وَلَكِنْ لِيَطْمَئِنَّ قَلْبِي } قَالَ ثُمَّ قَرَأَ هَذِهِ الْآيَةَ حَتَّى جَازَهَا حَدَّثَنَاه عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ قَالَ حَدَّثَنِي يَعْقُوبُ يَعْنِي ابْنَ إِبْرَاهِيمَ بْنِ سَعْدٍ حَدَّثَنَا أَبُو أُوَيْسٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ كَرِوَايَةِ مَالِكٍ بِإِسْنَادِهِ وَقَالَ ثُمَّ قَرَأَ هَذِهِ الْآيَةَ حَتَّى أَنْجَزَهَا
[හර්මලා බින් යාහ්යා] අපට පැවසූ පසු [ඉබ්නු වහබ්] [යූනුස්] [ඉබ්නු ෂිහාබ්] [අබු සලාමා බින් අබ්දුර් රහ්මාන්] සහ [සයිද් බින් අල්-මුසයියාබ්] [අබු හුරෙයිරා] ගෙන් මට පැවසූ බව ඔහු පැවසීය, 'අල්ලාහ්ගේ දූතයා (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) මෙසේ පැවසීය: 'නබි ඉබ්රාහිම් අලෙයිහිස්සලාම් මහතා පැවසූ විට අපට වඩා සැක කිරීමට අයිතියක් ඇත: '-මගේ ස්වාමීනි, ඔබ මළවුන්ට ජීවය දෙන ආකාරය මට පෙන්වන්න?' අල්ලාහ් ඇසුවේය, 'ඔබ මගේ බලය විශ්වාස නොකරන්නේද?' ඉබ්රාහිම් නබිතුමා පිළිතුරු දුන්නේය, 'මම තවමත් විශ්වාස කරමි, විශ්වාස කරමි, නමුත් මගේ හදවත සන්සුන් වන පිණිස-' -ප්රශ්න. අල් බකරා: 260-. රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තවදුරටත් මෙසේ පැවසීය: 'අල්ලාහ් නබි ලූත්ට දයාව ලබා දෙත්වා'. ඔහු සැබවින්ම ශක්තිමත් බලයක රැකවරණය ලබා ඇත - අල්ලාහ් සුභානාහු වත'අල-. "යුසුෆ් නබිතුමා එහි ගත කළ කාලය තුළ මම සිරගෙදර රැඳී සිටියා නම්, ඉල්ලූ පුද්ගලයාගේ කැමැත්ත මම ඉටු කරන්නෙමි." දෙවියන්ගේ කැමැත්ත පරිදි, [අබ්දුල්ලාහ් බින් මුහම්මද් බින් අස්මා අද්ල්-දුල්බායි] අපට [ජුවයිරියා] [අස්-සුහ්රි] වෙතින් [සයිද් බින් අල්-මුසයියාබ්] සහ [අබු උබයිද්] [අබු හුරෙයිරා] වෙතින් රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් වෙතින් ඔහුට වාර්තා කළ බව අපට පවසා ඇත. තවද මලික්ගේ හදීසයේ මෙසේ සඳහන් වේ, '-නමුත් මගේ හදවත සන්සුන් වන පරිදි-' - ප්රශ්න. අල් බකරා: 260-. කථකයා මෙසේ පැවසීය, 'එවිට ඔහු මෙම පදය අවසන් වන තුරු කියෙව්වා'. ඔහු අපට [අබ්දුල්ලාහ් බින් හුමයිඩ්] ඔහු අපට [යාකුබ්] - එනම් ඉබ්නු ඉබ්රාහිම් බින් සාද් - අපට පවසා ඇත. [අස්-සුහ්රි] හි [අබු උවයිස්] ඔහුගේ සනද් සමඟ මලික්ගේ කතාවට කැමති වූ විට, ඔහු මෙසේ පැවසීය, 'ඉන්පසු ඔහු මෙම පදය එය අවසන් කරන තුරු කියෙව්වා'.
හදීස්
Imam Muslim : 217
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا لَيْثٌ عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي سَعِيدٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَا مِنْ الْأَنْبِيَاءِ مِنْ نَبِيٍّ إِلَّا قَدْ أُعْطِيَ مِنْ الْآيَاتِ مَا مِثْلُهُ آمَنَ عَلَيْهِ الْبَشَرُ وَإِنَّمَا كَانَ الَّذِي أُوتِيتُ وَحْيًا أَوْحَى اللَّهُ إِلَيَّ فَأَرْجُو أَنْ أَكُونَ أَكْثَرَهُمْ تَابِعًا يَوْمَ الْقِيَامَةِ
[කුටයිබා බින් සඊද්] අපට [ලයිත්] [සයිද් බින් අබු සඊද්] [ඔහුගේ පියා] [අබු හුරෙයිරා] ගෙන් [අල්ලාහ්ගේ සාමය සහ ආශිර්වාදය ඔහු කෙරෙහි වේවා] අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෝ පැවසූ බව අපට වාර්තා කළහ: 'ඔහුගේ අනාගතවක්තෘත්වය පිළිබඳ සාක්ෂියක් ලෙස - එයට සමාන ලකුණක් ඔහුට ලබා නොදෙන නබිවරයෙකු නැත, එය මිනිසුන් විශ්වාස කරයි. මට නම්, මට අල්ලාහ් විසින් පහළ කරන ලද හෙළිදරව් කිරීම් පමණක් ලබා දී ඇත. එබැවින්, නැවත නැඟිටීමේ දිනයේදී ඔවුන්ට සාපේක්ෂව - වැඩිම අනුගාමිකයින් සිටින නබිවරයා වීමට මම බලාපොරොත්තු වෙමි.'
හදීස්
Imam Muslim : 218
حَدَّثَنِي يُونُسُ بْنُ عَبْدِ الْأَعْلَى أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ قَالَ وَأَخْبَرَنِي عَمْرٌو أَنَّ أَبَا يُونُسَ حَدَّثَهُ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ وَالَّذِي نَفْسُ مُحَمَّدٍ بِيَدِهِ لَا يَسْمَعُ بِي أَحَدٌ مِنْ هَذِهِ الْأُمَّةِ يَهُودِيٌّ وَلَا نَصْرَانِيٌّ ثُمَّ يَمُوتُ وَلَمْ يُؤْمِنْ بِالَّذِي أُرْسِلْتُ بِهِ إِلَّا كَانَ مِنْ أَصْحَابِ النَّارِ
[යූනුස් බින් අබ්දුල් අ'ලා] අපට [ඉබ්නු වහබ්] දැනුම් දී ඇති බව අපට දන්වා ඇත. ඔහු මෙසේ පැවසීය. [අම්ර්] මට දන්වා ඇත. [අබු යූනුස්] අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෝ [අබු හුරෙයිරා] ගෙන්, ඔහු මෙසේ පැවසූ බව ඔහු පැවසීය. 'මුහම්මද් තුමාගේ ආත්මය කාගේ අතේද යන්න මත දිවුරමින්, මේ ජාතියේ කිසිවෙකු, යුදෙව්වෙකු හෝ ක්රිස්තියානියෙකු වේවා, මා ගැන අසන්නේ නැත, එවිට ඔහු මිය යන අතර මා එවන ලද ආගම විශ්වාස නොකරයි, නමුත් ඔහු නිරයේ මිනිසුන්ගෙන් කෙනෙකු වනු ඇත.'
හදීස්
Imam Muslim : 219
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى أَخْبَرَنَا هُشَيْمٌ عَنْ صَالِحِ بْنِ صَالِحٍ الْهَمْدَانِيِّ عَنْ الشَّعْبِيِّ قَالَ رَأَيْتُ رَجُلًا مِنْ أَهْلِ خُرَاسَانَ سَأَلَ الشَّعْبِيَّ فَقَالَ يَا أَبَا عَمْرٍو إِنَّ مَنْ قِبَلَنَا مِنْ أَهْلِ خُرَاسَانَ يَقُولُونَ فِي الرَّجُلِ إِذَا أَعْتَقَ أَمَتَهُ ثُمَّ تَزَوَّجَهَا فَهُوَ كَالرَّاكِبِ بَدَنَتَهُ فَقَالَ الشَّعْبِيُّ حَدَّثَنِي أَبُو بُرْدَةَ بْنُ أَبِي مُوسَى عَنْ أَبِيهِ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ ثَلَاثَةٌ يُؤْتَوْنَ أَجْرَهُمْ مَرَّتَيْنِ رَجُلٌ مِنْ أَهْلِ الْكِتَابِ آمَنَ بِنَبِيِّهِ وَأَدْرَكَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَآمَنَ بِهِ وَاتَّبَعَهُ وَصَدَّقَهُ فَلَهُ أَجْرَانِ وَعَبْدٌ مَمْلُوكٌ أَدَّى حَقَّ اللَّهِ تَعَالَى وَحَقَّ سَيِّدِهِ فَلَهُ أَجْرَانِ وَرَجُلٌ كَانَتْ لَهُ أَمَةٌ فَغَذَّاهَا فَأَحْسَنَ غِذَاءَهَا ثُمَّ أَدَّبَهَا فَأَحْسَنَ أَدَبَهَا ثُمَّ أَعْتَقَهَا وَتَزَوَّجَهَا فَلَهُ أَجْرَانِ ثُمَّ قَالَ الشَّعْبِيُّ لِلْخُرَاسَانِيِّ خُذْ هَذَا الْحَدِيثَ بِغَيْرِ شَيْءٍ فَقَدْ كَانَ الرَّجُلُ يَرْحَلُ فِيمَا دُونَ هَذَا إِلَى الْمَدِينَةِ و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا عَبْدَةُ بْنُ سُلَيْمَانَ ح و حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ ح و حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا شُعْبَةُ كُلُّهُمْ عَنْ صَالِحِ بْنِ صَالِحٍ بِهَذَا الْإِسْنَادِ نَحْوَهُ
"කුරාසාන් වැසියන්ගෙන් එක් මිනිසෙක් අෂ්-සයාබිගෙන් විමසනු මම දුටුවෙමි, ඔහු මෙසේ ඇසුවේය," ඕ අබු අම්රු, කුරාසාන් වැසියන්ගෙන් අපට පෙර සිටි අය තම වහලිය නිදහස් කර ඇයව විවාහ කරගත් මිනිසෙකු ගැන පැවසූ විට, එම මිනිසා ඔටුවෙකු පිට නැඟී ගිය පුද්ගලයෙකු හා සමානද?" එවිට අෂ්-ෂ'බි පිළිතුරු දුන්නේය, "[අබු බර්දා බින් අබු මූසා] [ඔහුගේ පියාගෙන්], රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්ගෙන් මට මෙසේ පැවසීය:" ද්විත්ව විපාකයක් ලබා දුන් පුද්ගලයින් තිදෙනෙක් සිටිති: ග්රන්ථයේ ජනයාගෙන් එක් මිනිසෙක් තම අනාගතවක්තෘවරයා විශ්වාස කළේය, ඔහු මුහම්මද් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් මුණගැසුණු විට ඔහු විශ්වාස කළේය, ඔහුව අනුගමනය කර තහවුරු කළේය, පසුව ඔහුට විපාක දෙකක් ලැබුණි. දෙවනුව, අල්ලාහ්ට ඇති බැඳීම් සහ තම ස්වාමියාට ඇති බැඳීම් ඉටු කරන සේවකයෙකුට, ඔහුට විපාක දෙකක් ද ලැබේ. තෙවනුව, යමෙකුට කාන්තා සේවිකාවක් සිටී නම්, ඔහු ඇයට හොඳින් පෝෂණය කරයි, ඇයට හොඳම අධ්යාපනය ලබා දෙයි, පසුව ඇයව නිදහස් කර ඇයව විවාහ කර ගනී, එවිට ඔහුට විපාක දෙකක් ද ලැබේ. එවිට අෂ්-සයාබි කුරාසාන් ජනතාවට මෙසේ පැවසීය, 'මෙම හදීසය නොමිලේ ලබා ගන්න, ඇත්ත වශයෙන්ම මිනිසුන් මදීනාවට ගමන් කළේ යම් දෙයකට - හදීසයක් ලබා ගැනීමට - එය මෙයට වඩා අඩු දෙයක්'. තවද [අබු බකර් බින් අබු සයිබා] අපට ['අබ්දා බින් සුලෙයිමාන්] අපට පවසා ඇත. - තවත් විස්තරයක එය සඳහන් වේ- තවද [ඉබ්නු අබු උමර්] අපට [සුෆ්යාන්] අපට පවසා ඇත. - තවත් ආකාරයකින් එය සඳහන් වේ- තවද [උබයිදුල්ලාහ් බින් මුආද්ස්] අපට [මගේ පියා] අපට [සියුබා] සම්පූර්ණයෙන්ම [සාලිහ් බින් සාලිහ්] වෙතින් මෙම ඉස්නාද් සමඟ පවසා ඇති බව අපට පවසා ඇත'.
හදීස්
Imam Muslim : 220
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا لَيْثٌ ح و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رُمْحٍ أَخْبَرَنَا اللَّيْثُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ ابْنِ الْمُسَيَّبِ أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا هُرَيْرَةَ يَقُولُا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لَيُوشِكَنَّ أَنْ يَنْزِلَ فِيكُمْ ابْنُ مَرْيَمَ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَكَمًا مُقْسِطًا فَيَكْسِرَ الصَّلِيبَ وَيَقْتُلَ الْخِنْزِيرَ وَيَضَعَ الْجِزْيَةَ وَيَفِيضُ الْمَالُ حَتَّى لَا يَقْبَلَهُ أَحَدٌ و حَدَّثَنَاه عَبْدُ الْأَعْلَى بْنُ حَمَّادٍ وَأَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ قَالُوا حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ ح و حَدَّثَنِيهِ حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ قَالَ حَدَّثَنِي يُونُسُ ح و حَدَّثَنَا حَسَنٌ الْحُلْوَانِيُّ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ عَنْ يَعْقُوبَ بْنِ إِبْرَاهِيمَ بْنِ سَعْدٍ حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ صَالِحٍ كُلُّهُمْ عَنْ الزُّهْرِيِّ بِهَذَا الْإِسْنَادِ وَفِي رِوَايَةِ ابْنِ عُيَيْنَةَ إِمَامًا مُقْسِطًا وَحَكَمًا عَدْلًا وَفِي رِوَايَةِ يُونُسَ حَكَمًا عَادِلًا وَلَمْ يَذْكُرْ إِمَامًا مُقْسِطًا وَفِي حَدِيثِ صَالِحٍ حَكَمًا مُقْسِطًا كَمَا قَالَ اللَّيْثُ وَفِي حَدِيثِهِ مِنْ الزِّيَادَةِ وَحَتَّى تَكُونَ السَّجْدَةُ الْوَاحِدَةُ خَيْرًا مِنْ الدُّنْيَا وَمَا فِيهَا ثُمَّ يَقُولُا أَبُو هُرَيْرَةَ اقْرَءُوا إِنْ شِئْتُمْ { وَإِنْ مِنْ أَهْلِ الْكِتَابِ إِلَّا لَيُؤْمِنَنَّ بِهِ قَبْلَ مَوْتِهِ } الْآيَةَ
[කුටයිබා බින් සඊද්] අපට [ලයිට්ස්] ගැන පවසා ඇත. - තවත් ආකාරයකින් එය සඳහන් කර ඇත- තවද [මුහම්මද් බින් රූම්] අපට [අල්-ලයිට්ස්] [ඉබ්නු ෂිහාබ්] [ඉබ්නු අල්-මුසයියාබ්] වෙතින් අපට වාර්තා කර ඇති බව අපට දන්වා ඇත. [අබු හුරෙයිරා] මෙසේ පවසනු ඔහු අසා ඇති බව ඔහු අපට දන්වා ඇත. 'මගේ ආත්මය කාගේ අතෙහි තිබේද ඔහු මත දිවුරන්න! ඇත්ත වශයෙන්ම, සාධාරණ විනිශ්චයකරුවෙකු වීමට ඊසා බින් මරියම් ඔබ වෙත පැමිණීම ඉක්මනින් පැමිණේ. ඔහු කුරුසය කඩා, ඌරා මරා, ජිසියාව - අවිශ්වාසවන්තයින්ගෙන් - අහෝසි කරනු ඇත. ධනය බහුල වනු ඇත, එබැවින් කිසිවෙකු එය ලබා ගැනීමට කැමති නොවනු ඇත. තවද එය අපට [අබ්දුල් අ'ලා බින් හම්මද්] සහ [අබු බකර් බින් අබු සයිබා] සහ [සුහයිර් බින් හාර්බ්] වෙත දන්වා ඇත. ඔවුන් පැවසුවේ [සුෆ්යාන් බින් උයෙයිනා] අපට පවසා ඇත. -තවත් විස්තරයක එය සඳහන් වේ- ඔහු ඒ ගැන මට පවසා ඇත [හර්මලා බින් යාහ්යා] අපට පවසා ඇත [ඉබ්නු වහබ්] ඔහු මෙසේ පැවසීය, මට මෙසේ පැවසීය [යූනුස්]. -තවත් විස්තරයක එය සඳහන් වේ- [හසන් අල්-හුල්වානි] සහ [යා'කුබ් බින් ඉබ්රාහිම් බින් සයිද්] වෙතින් [අබ්දුල් බින් හුමයිඩ්] අපට [මගේ පියා] [සාලිහ්] වෙතින් [අස්-සුහ්රි] මෙම ඉස්නාද් සමඟ අපට පවසා ඇත. ඉබ්නු උයෙයිනාගේ ඉතිහාසයේ, 'සාධාරණ පූජකයෙකු සහ සාධාරණ විනිශ්චයකරුවෙකු ලෙස' යනුවෙන් සඳහන් වේ. මේ අතර, ජෝනාගේ ඉතිහාසයේ, 'සාධාරණ විනිශ්චයකරුවෙකු ලෙස' සහ 'සාධාරණ පූජකයෙකු' යනුවෙන් නොකියයි. මේ අතර, සාලිහ්ගේ ඉතිහාසයේ, 'සාධාරණ විනිශ්චයකරුවෙකු'. අල්-ලයිට්ස් පැවසූ පරිදි, ඔහුගේ හදීසයේ, 'ලෝකයට සහ එහි ඇති සියල්ලට වඩා එක් සුජූද් එකක් යහපත් වන තුරු' යන එකතු කිරීමක් ඇත. එවිට අබු හුරෙයිරා මෙසේ පැවසීය, 'ඔබ කැමති නම් කියවන්න: '-ග්රන්ථය ලැබූ අයගෙන් කිසිවෙකු ඔහු කෙරෙහි විශ්වාස නොකරනු ඇත - ඊසා- ඔහුගේ මරණයට පෙර-' - ප්රශ්නෝත්තර අන්-නිසා': 159-.
