Imam Muslim : 201
حَدَّثَنِي أَبُو كُرَيْبٍ مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلَاءِ حَدَّثَنَا خَالِدٌ يَعْنِي ابْنَ مَخْلَدٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ عَنْ الْعَلَاءِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ جَاءَ رَجُلٌ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَرَأَيْتَ إِنْ جَاءَ رَجُلٌ يُرِيدُ أَخْذَ مَالِي قَالَ فَلَا تُعْطِهِ مَالَكَ قَالَ أَرَأَيْتَ إِنْ قَاتَلَنِي قَالَ قَاتِلْهُ قَالَ أَرَأَيْتَ إِنْ قَتَلَنِي قَالَ فَأَنْتَ شَهِيدٌ قَالَ أَرَأَيْتَ إِنْ قَتَلْتُهُ قَالَ هُوَ فِي النَّارِ
Mu wax nu [Abu Kurayb Muhamed bin al-'Ala] wax nu [Khalid] - maanaam Ibn Makhlad - wax nu [Muhammad bin Ja'far] ci [al-Ala' bin Abdurrahman] ci [baayam] ci [Abu Hurairah] mu ne: 'Ay Mahillaahu dafa ñëw ci 'Yaw Yonent Yàlla, loo xalaat su amee ku bëgga jël sama moomeel? ’ Mu tontu ko : ‘ Bu ko jox sa alal ! ’ Góor gi laajaat ne : ‘ Su fekkee ne dafa bëgg ma rey, lan lay def ? ’ Mu tontu : ‘ Reyleen ko ! ’ Ku góor ki laajaat ko : ‘ Kon looy xalaat su amee ndam ci rey ma ? Mu tontu ko: 'Kon martyr nga'. Mu laajaat, 'Sudee mën naa ko ray, loo nara xalaat? Mu tontu ko ne: “Moom mooy kiy dugg ci safara si”.
Imam Muslim : 202
حَدَّثَنِي الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ الْحُلْوَانِيُّ وَإِسْحَقُ بْنُ مَنْصُورٍ وَمُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ وَأَلْفَاظُهُمْ مُتَقَارِبَةٌ قَالَ إِسْحَقُ أَخْبَرَنَا وَقَالَ الْآخَرَانِ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ قَالَ أَخْبَرَنِي سُلَيْمَانُ الْأَحْوَلُ أَنَّ ثَابِتًا مَوْلَى عُمَرَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ أَخْبَرَهُ أَنَّهُ لَمَّا كَانَ بَيْنَ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو وَبَيْنَ عَنْبَسَةَ بْنِ أَبِي سُفْيَانَ مَا كَانَ تَيَسَّرُوا لِلْقِتَالِ فَرَكِبَ خَالِدُ بْنُ الْعَاصِ إِلَى عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو فَوَعَظَهُ خَالِدٌ فَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَمْرٍو أَمَا عَلِمْتَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ قُتِلَ دُونَ مَالِهِ فَهُوَ شَهِيدٌ و حَدَّثَنِيهِ مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَكْرٍ ح و حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عُثْمَانَ النَّوْفَلِيُّ حَدَّثَنَا أَبُو عَاصِمٍ كِلَاهُمَا عَنْ ابْنِ جُرَيْجٍ بِهَذَا الْإِسْنَادِ مِثْلَهُ
Bimu nu waxee ni [al-Hasan bin Ali al-Hulwani] ak [Ishaq bin Manshur] ak [Muhamed bin Rafi'] ak seeni lafazh dañu jegewoon, Ishaq niko, waxoon naa nu, yeneen ñaari nit ñi ne; Mu wax nu [Abdurrazzaq] wax nu [Ibnu Juraij] mu ne, waxma [Sulaiman al-Ahwal] ni [Thabit] jaam bu njëkk bu Omar bin Abdurrahman, wax ko, bi diggante [Abdullah bin Amru] ak Anbasah bin Abu Sufyan e-Khadesh di waajal ki, Abdullah bin Amru, ci la Khalid digal ko, ci la Abdullah bin Amru wax, ndax xamoo ni Yonent bi sallallaahu aleyhi wasallam dafa wax ni: Ku ñu ray ngir xeex alalam, kon martyr la. Muhamed bin Hatim nettali nu ko [Muhamed bin Bakar]. -ci beneen riwaat dafa wax- Te waxna nu [Ahmad bin Osmaan an-Naufali] nettali nu [Abu Ashim] ñaari [Ibn Juraij] ak sanad bii ci misaal'.
Imam Muslim : 203
حَدَّثَنَا شَيْبَانُ بْنُ فَرُّوخَ حَدَّثَنَا أَبُو الْأَشْهَبِ عَنْ الْحَسَنِ قَالَ عَادَ عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ زِيَادٍ مَعْقِلَ بْنَ يَسَارٍ الْمُزنِيَّ فِي مَرَضِهِ الَّذِي مَاتَ فِيهِ قَالَ مَعْقِلٌ إِنِّي مُحَدِّثُكَ حَدِيثًا سَمِعْتُهُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَوْ عَلِمْتُ أَنَّ لِي حَيَاةً مَا حَدَّثْتُكَ إِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَا مِنْ عَبْدٍ يَسْتَرْعِيهِ اللَّهُ رَعِيَّةً يَمُوتُ يَوْمَ يَمُوتُ وَهُوَ غَاشٌّ لِرَعِيَّتِهِ إِلَّا حَرَّمَ اللَّهُ عَلَيْهِ الْجَنَّةَ
Neena ñu [Syaiban bin Farrukh] neena ñu [Abu al-Ashab] ci [al-Hasan] ni, 'Ubaydullah bin Ziyad demoon na seeti [Ma'qil bin Yasar al-Muzani] mu feebar ba noppi ray ko. Ma’qil daldi ne ko: “Dëgg la dama la bëgg a nettali benn xadiis bu ma mas a dégg ci Yonent bi sallallaahu ‘alaihi wasallam, su ma xamoon ne am naa dund ba tey, duma ko wax. Booy seet, dégg naa Rasulullah challallahu ‘alaihi wasallam mu naan: “Ku Yàlla jox yeen ngir jiite askanam, ba noppi mu dee di nax askan wi, Yàlla dana ko màttël Asamaan si”.
Imam Muslim : 204
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى أَخْبَرَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ عَنْ يُونُسَ عَنْ الْحَسَنِ قَالَ دَخَلَ عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ زِيَادٍ عَلَى مَعْقَلِ بْنِ يَسَارٍ وَهُوَ وَجِعٌ فَسَأَلَهُ فَقَالَ إِنِّي مُحَدِّثُكَ حَدِيثًا لَمْ أَكُنْ حَدَّثْتُكَهُ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا يَسْتَرْعِي اللَّهُ عَبْدًا رَعِيَّةً يَمُوتُ حِينَ يَمُوتُ وَهُوَ غَاشٌّ لَهَا إِلَّا حَرَّمَ اللَّهُ عَلَيْهِ الْجَنَّةَ قَالَ أَلَّا كُنْتَ حَدَّثْتَنِي هَذَا قَبْلَ الْيَوْمِ قَالَ مَا حَدَّثْتُكَ أَوْ لَمْ أَكُنْ لَأُحَدِّثَكَ و حَدَّثَنِي الْقَاسِمُ بْنُ زَكَرِيَّاءَ حَدَّثَنَا حُسَيْنٌ يَعْنِي الْجُعْفِيَّ عَنْ زَائِدَةَ عَنْ هِشَامٍ قَالَ قَالَ الْحَسَنُ كُنَّا عِنْدَ مَعْقِلِ بْنِ يَسَارٍ نَعُودُهُ فَجَاءَ عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ زِيَادٍ فَقَالَ لَهُ مَعْقِلٌ إِنِّي سَأُحَدِّثُكَ حَدِيثًا سَمِعْتُهُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ ذَكَرَ بِمَعْنَى حَدِيثِهِمَا
Daf nu wax ni [Yahya bin Yahya] neena nu [Yazid bin Zurai] ci [Yunus] ci [al-Hasan] mu ne: 'Ubaydullah bin Ziyad demoon na seeti [Ma'qal bin Yasar] mi feebar, Ubaydullah daal di koy laaj hadith, ci noonu la Ma'qil waxee ko. yaw. Dëgg la, Rasulullah shallallahu aleyhi wasallam dafa wax ni: “Du dëgg Yàlla Tahaala dafa jox mbiri askan wi ab jaam, ba noppi bimu demee bay dee, mu wéy di ko wor, waaye Yàlla daf ko tere asamaan”. Ubadidullah ne ko ndax jottaliwoo ma xasida bii démb? Ma'qil tontu ko, 'Musu ma la joxe hadiis bii'. Bimu ma waxee ni Al-Qasim bin Zakariya waxoon na nu Husain, maanaam Al-Ja'fiy, ci Zaidah ci Hisham, mu ne: «Bi nuy dem seeti Ma'qil bin Yasar, Ubaydullah bin Ziyad dafa ñëw.» Ma'qil niko, 'Dinaa ci joxe benn hadith buma dégg ci Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam...mu wax ci benn hadith bu niro ak hadith bu ñoom ñaar ñépp'.
Imam Muslim : 205
و حَدَّثَنَا أَبُو غَسَّانَ الْمِسْمَعِيُّ وَمُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ قَالَ إِسْحَقُ أَخْبَرَنَا وَقَالَ الْآخَرَانِ حَدَّثَنَا مُعَاذُ بْنُ هِشَامٍ قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَبِي الْمَلِيحِ أَنَّ عُبَيْدَ اللَّهِ بْنَ زِيَادٍ عَادَ مَعْقِلَ بْنَ يَسَارٍ فِي مَرَضِهِ فَقَالَ لَهُ مَعْقِلٌ إِنِّي مُحَدِّثُكَ بِحَدِيثٍ لَوْلَا أَنِّي فِي الْمَوْتِ لَمْ أُحَدِّثْكَ بِهِ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَا مِنْ أَمِيرٍ يَلِي أَمْرَ الْمُسْلِمِينَ ثُمَّ لَا يَجْهَدُ لَهُمْ وَيَنْصَحُ إِلَّا لَمْ يَدْخُلْ مَعَهُمْ الْجَنَّةَ
Ishaq neena, nettali nañu ko, waaye ñaari nit ñi ne ko: Mu wax nu [Mu'adz bin Hisham] mu ne, mu wax ma [sama pàppa] ci [Qatadah] ci [Abu al-Malih], ni Ubaidullah bin Ziyad demoon na seeti [Ma'qil bin Yasar] bimu feebaree, Ma'qil niko: 'Dëgg la maa ngi lay wax loolu, su fekkoon ni du woon hadith. Nexu ma leen ko. Ma dégg Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam wax ni: "Amul njiit lu yor mbiri jullit yi, kon du leen liggéeyal bu baax, du leen xelal, fileek du dugg asamaan ak ñoom."
Imam Muslim : 206
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ وَوَكِيعٌ ح و حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ زَيْدِ بْنِ وَهْبٍ عَنْ حُذَيْفَةَ قَالَ حَدَّثَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَدِيثَيْنِ قَدْ رَأَيْتُ أَحَدَهُمَا وَأَنَا أَنْتَظِرُ الْآخَرَ حَدَّثَنَا أَنَّ الْأَمَانَةَ نَزَلَتْ فِي جَذْرِ قُلُوبِ الرِّجَالِ ثُمَّ نَزَلَ الْقُرْآنُ فَعَلِمُوا مِنْ الْقُرْآنِ وَعَلِمُوا مِنْ السُّنَّةِ ثُمَّ حَدَّثَنَا عَنْ رَفْعِ الْأَمَانَةِ قَالَ يَنَامُ الرَّجُلُ النَّوْمَةَ فَتُقْبَضُ الْأَمَانَةُ مِنْ قَلْبِهِ فَيَظَلُّ أَثَرُهَا مِثْلَ الْوَكْتِ ثُمَّ يَنَامُ النَّوْمَةَ فَتُقْبَضُ الْأَمَانَةُ مِنْ قَلْبِهِ فَيَظَلُّ أَثَرُهَا مِثْلَ الْمَجْلِ كَجَمْرٍ دَحْرَجْتَهُ عَلَى رِجْلِكَ فَنَفِطَ فَتَرَاهُ مُنْتَبِرًا وَلَيْسَ فِيهِ شَيْءٌ ثُمَّ أَخَذَ حَصًى فَدَحْرَجَهُ عَلَى رِجْلِهِ فَيُصْبِحُ النَّاسُ يَتَبَايَعُونَ لَا يَكَادُ أَحَدٌ يُؤَدِّي الْأَمَانَةَ حَتَّى يُقَالَ إِنَّ فِي بَنِي فُلَانٍ رَجُلًا أَمِينًا حَتَّى يُقَالَ لِلرَّجُلِ مَا أَجْلَدَهُ مَا أَظْرَفَهُ مَا أَعْقَلَهُ وَمَا فِي قَلْبِهِ مِثْقَالُ حَبَّةٍ مِنْ خَرْدَلٍ مِنْ إِيمَانٍ وَلَقَدْ أَتَى عَلَيَّ زَمَانٌ وَمَا أُبَالِي أَيَّكُمْ بَايَعْتُ لَئِنْ كَانَ مُسْلِمًا لَيَرُدَّنَّهُ عَلَيَّ دِينُهُ وَلَئِنْ كَانَ نَصْرَانِيًّا أَوْ يَهُودِيًّا لَيَرُدَّنَّهُ عَلَيَّ سَاعِيهِ وَأَمَّا الْيَوْمَ فَمَا كُنْتُ لِأُبَايِعَ مِنْكُمْ إِلَّا فُلَانًا وَفُلَانًا و حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا أَبِي وَوَكِيعٌ ح و حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنَا عِيسَى بْنُ يُونُسَ جَمِيعًا عَنْ الْأَعْمَشِ بِهَذَا الْإِسْنَادِ مِثْلَهُ
Neena ñu [Abu Bakr bin Abu Syaiba] wax nu [Abu Mua'wiyah] ak [Waki']. - ci beneen riwaat dafa wax- Bimu nu waxee ni [Abu Kuraib] waxoon na nu [Abu Muawiyah] ci [al-A'masy] ci [Zaid bin Wahab] ci [Hudzaifah] mu ne: 'Rasulullah sallallahu 'alaihi wasallam waxna nu ñaari hadiis, man xam naa ñaareel bi. Mu wax nu ni Amanah dañu ko def ci suufu xol góor. Ginnaaw bi Alxuraan wàccee la ñu tàmbalee jàng ci Alxuraan, ñu tàmbali jàng ci Sunna. Ba noppi mu nettali nu ñàkka wóolu ci li mu wax : ‘Dafa amoon nit ku doon nelaw, wóolu bi ñu jële ko ci xolam ba ay reer di feeñ. Ba noppi mu nelawaat, ñu dindi wóolu xolam, ba tax lëndëm gi newwi ni lëndëm ndax lakk bu daanu ci tànkam daal di koy dóor. Màndarga gi wéy di newwi, doonte amul dara ci biir,' ba noppi mu jël xeer wu ndaw, daadi ko sànni ci tànkam yi. Nit ñi dellu ci seen liggéey. Daanaka amul kenn ku def liñu ko sant, moo tax ñu ni, 'Ci Bani Fulan amna góor gu wóor lool. Ñu ne ku góor ki: 'Danga dëgër! Mu am xel! Mu am xel! ’ Ci jamano jooju, ci xolam amul ngëm gu tollu ni jiwwu fuddën. Jamono yegsi na ci man, te faale wuma kan ci yeen may jënd ak jaay. Sudee Jullit la woon, diineem dina ko tere wor ma. Su nekkoon Chretien wala Juif, ay njiitam dina ñu ko tere wor ma. Tay, damay jënd ak jaay ak Fulan ak Fulan. Ibn Numair neena ñu sama pàppa ak Waki'. - ci beneen riwaat dafa wax- Te wax nañu [Ishaq bin Ibrahim] nettali nu [Isa bin Yunus] lépp lu tàmbalee ci [al-A'masy] ak sanad bii ci misaal'.
Imam Muslim : 207
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا أَبُو خَالِدٍ يَعْنِي سُلَيْمَانَ بْنَ حَيَّانَ عَنْ سَعْدِ بْنِ طَارِقٍ عَنْ رِبْعِيٍّ عَنْ حُذَيْفَةَ قَالَ كُنَّا عِنْدَ عُمَرَ فَقَالَ أَيُّكُمْ سَمِعَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَذْكُرُ الْفِتَنَ فَقَالَ قَوْمٌ نَحْنُ سَمِعْنَاهُ فَقَالَ لَعَلَّكُمْ تَعْنُونَ فِتْنَةَ الرَّجُلِ فِي أَهْلِهِ وَجَارِهِ قَالُوا أَجَلْ قَالَ تِلْكَ تُكَفِّرُهَا الصَّلَاةُ وَالصِّيَامُ وَالصَّدَقَةُ وَلَكِنْ أَيُّكُمْ سَمِعَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَذْكُرُ الْفِتَنَ الَّتِي تَمُوجُ مَوْجَ الْبَحْرِ قَالَ حُذَيْفَةُ فَأَسْكَتَ الْقَوْمُ فَقُلْتُ أَنَا قَالَ أَنْتَ لِلَّهِ أَبُوكَ قَالَ حُذَيْفَةُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ تُعْرَضُ الْفِتَنُ عَلَى الْقُلُوبِ كَالْحَصِيرِ عُودًا عُودًا فَأَيُّ قَلْبٍ أُشْرِبَهَا نُكِتَ فِيهِ نُكْتَةٌ سَوْدَاءُ وَأَيُّ قَلْبٍ أَنْكَرَهَا نُكِتَ فِيهِ نُكْتَةٌ بَيْضَاءُ حَتَّى تَصِيرَ عَلَى قَلْبَيْنِ عَلَى أَبْيَضَ مِثْلِ الصَّفَا فَلَا تَضُرُّهُ فِتْنَةٌ مَا دَامَتْ السَّمَاوَاتُ وَالْأَرْضُ وَالْآخَرُ أَسْوَدُ مُرْبَادًّا كَالْكُوزِ مُجَخِّيًا لَا يَعْرِفُ مَعْرُوفًا وَلَا يُنْكِرُ مُنْكَرًا إِلَّا مَا أُشْرِبَ مِنْ هَوَاهُ قَالَ حُذَيْفَةُ وَحَدَّثْتُهُ أَنَّ بَيْنَكَ وَبَيْنَهَا بَابًا مُغْلَقًا يُوشِكُ أَنْ يُكْسَرَ قَالَ عُمَرُ أَكَسْرًا لَا أَبَا لَكَ فَلَوْ أَنَّهُ فُتِحَ لَعَلَّهُ كَانَ يُعَادُ قُلْتُ لَا بَلْ يُكْسَرُ وَحَدَّثْتُهُ أَنَّ ذَلِكَ الْبَابَ رَجُلٌ يُقْتَلُ أَوْ يَمُوتُ حَدِيثًا لَيْسَ بِالْأَغَالِيطِ قَالَ أَبُو خَالِدٍ فَقُلْتُ لِسَعْدٍ يَا أَبَا مَالِكٍ مَا أَسْوَدُ مُرْبَادًّا قَالَ شِدَّةُ الْبَيَاضِ فِي سَوَادٍ قَالَ قُلْتُ فَمَا الْكُوزُ مُجَخِّيًا قَالَ مَنْكُوسًا و حَدَّثَنِي ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا مَرْوَانُ الْفَزَارِيُّ حَدَّثَنَا أَبُو مَالِكٍ الْأَشْجَعِيُّ عَنْ رِبْعِيٍّ قَالَ لَمَّا قَدِمَ حُذَيْفَةُ مِنْ عِنْدِ عُمَرَ جَلَسَ فَحَدَّثَنَا فَقَالَ إِنَّ أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ أَمْسِ لَمَّا جَلَسْتُ إِلَيْهِ سَأَلَ أَصْحَابَهُ أَيُّكُمْ يَحْفَظُ قَوْلَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الْفِتَنِ وَسَاقَ الْحَدِيثَ بِمِثْلِ حَدِيثِ أَبِي خَالِدٍ وَلَمْ يَذْكُرْ تَفْسِيرَ أَبِي مَالِكٍ لِقَوْلِهِ مُرْبَادًّا مُجَخِّيًا و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَعَمْرُو بْنُ عَلِيٍّ وَعُقْبَةُ بْنُ مُكْرَمٍ الْعَمِّيُّ قَالُوا حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي عَدِيٍّ عَنْ سُلَيْمَانَ التَّيْمِيِّ عَنْ نُعَيْمِ بْنِ أَبِي هِنْدٍ عَنْ رِبْعِيِّ بْنِ حِرَاشٍ عَنْ حُذَيْفَةَ أَنَّ عُمَرَ قَالَ مَنْ يُحَدِّثُنَا أَوْ قَالَ أَيُّكُمْ يُحَدِّثُنَا وَفِيهِمْ حُذَيْفَةُ مَا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الْفِتْنَةِ قَالَ حُذَيْفَةُ أَنَا وَسَاقَ الْحَدِيثَ كَنَحْوِ حَدِيثِ أَبِي مَالِكٍ عَنْ رِبْعِيٍّ وَقَالَ فِي الْحَدِيثِ قَالَ حُذَيْفَةُ حَدَّثْتُهُ حَدِيثًا لَيْسَ بِالْأَغَالِيطِ وَقَالَ يَعْنِي أَنَّهُ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Mu wax nu [Muhamed bin Abdullah bin Numair] wax nu [Abu Khalid] - maanaam Sulayman bin Hayyan - ci [Sa'ad bin Thariq] ci [Rib'i] ci [Hudzaifah] mu ne: 'Omar benn yoon laaj nama bima nekkee ak moom, 'Kan ci yéen moo musa Yàlla. nettali ci lu jëm ci fitna -test-? ' Sahaba yi tontu ko, 'Dégg nanu ko! Omar laaj ko, ndax danga bëgga tuutal nit ak njabootam ak dëkkandoo yi? Ñu tontu ko, 'waaw, loolu mooy dëgg'. Omar daal di wax ne: “Kàcc googu, julli, woor ak asaka manees na koo far.” Waaye, kan ci yéen moo musa dégg Yonent bi sallallaahu aleyhi wasallam wax ci fitna buy tàng ni tànki géej gi? Hudzaifah niko, sahaba yi dañu noppi. Ci kaw loolu Hudzayfa ne ko: “Man yaw Omar! Omar ne ko: 'Yaw! Sa baay ngir muccal Yàlla. Hudzaifah niko, 'Dégg naa Yonent bi sallallaahu aleyhi wasallam wax ni: 'Dina tasaaroo ci xol doomi aadama yi, melni tapi buñ tasaaroo ci kaw buum yi, ñuy jàkkarloo seen biir. Bépp xol bu ànd ak fitna, fàww mu am ay rëdd yu ñuul ci moom. Naka noonu, bépp xol bu mu laalul dina am ay rëdd yu weex yu takku ci moom ba tax xol bi xàjjalikoo ñaar: genn xaaj bi dafay weex ni doj wu nooy wu dootul aar ci loraangeg kilifa, lu feek asamaan ak suuf di fi des. Ci jamano jooju, ñeneen ñi dañuy nekk ñu ñuul melni përëm bu xoosu, duñu digal lu baax wala lu bon ludul lu seen bëgg-bëgg xëcci.' Hudzaifah niko, 'Newoon naa ko ni ci sa diggante ak fitna amna lu tëju luy waaja dagg'. Omar niko, 'Sudee dañu ko xaaj ak benn cleavage, amoo benn pàppa, loolu dafay tekki ni danga wara liggéey bu baax, su fekkoon ni dëgg la, dina ñu ko delloowaat, tëj ko.' Mani ko, 'déedet, xaaj sax'. Ma newoon naa buntu bi nit ku ñu ray wala ku dee - maanaam buntu fitna ubbeeku na ginaaw bi Omar génnee àdduna, ed. -, ma wax benn hadith bu bawoo ci - joxe - téere bu dëll - testament bu bees ak bu yàgg -'. Abu Khalid ne ko, ma wax Saad, yaw Abu Malik, luy ñuul bu dóomu taal? Sa'd tontu ko, 'dafay tekki weex lool ci ñuul'. Muni ma ne ko kon loolu mooy alkuz Mujakhkhiya. Mu tontu, "Dafa bëgga wax ku dëng." Bimu ma waxee ni [Ibn Abu Omar] newoon na nu Marwan al-Fazari newoon na nu [Abu Malik al-Asyja'i] ci [Rib'i] mu ne, bi [Hudzaifah] jogee ci wetu Omar, mu toog ne nu: 'Dëgg la, bi may toog ci wetu Omar. 'Kan ci yéen moo làmboo ci xel kàdduy Yonent Yàlla bi jëm ci fitna ? Ba noppi mu indi ab xadiis bu mel ni xadiis bu Abu Xalid, te waxul ci lu Abu Maalik firi murbad mujakhkhiya'. Muhammad bin al-Mutsanna ak Amru bin Ali ak Uqbah bin Mukram al-Ammi neena ñu, neena ñu Muhamed bin Abu Adi ci [Sulaiman at-Taimi] ci [Nu'aim bin Abu Hind] ci [Rib'i bin Hiraumar] ci [Rib'i bin Hiraumar] wala kan ci yéen moo nu mëna wax - fekk ci ñoom amna Hudzaifah - li Yonent bi sallallaahu aleyhi wasallam wax ci fitna? Hudzaifah tontu, 'mën naa'. Ginaaw loolu mu indi ay xadiis yu mel ni xadiis bu Abu Maalik bu bawoo ci Rib'I'. Naatkat bi dafa wax ni, ci la wax ci hadiis bi ni, Hudzaifah dafa wax ni, maa ngi nettali benn hadiis bu jógewul ci téere bu dëll, mu wax ni, ci Yonent bi sallallaahu aleyhi wasallam.
Imam Muslim : 208
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبَّادٍ وَابْنُ أَبِي عُمَرَ جَمِيعًا عَنْ مَرْوَانَ الْفَزَارِيِّ قَالَ ابْنُ عَبَّادٍ حَدَّثَنَا مَرْوَانُ عَنْ يَزِيدَ يَعْنِي ابْنَ كَيْسَانَ عَنْ أَبِي حَازِمٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَدَأَ الْإِسْلَامُ غَرِيبًا وَسَيَعُودُ كَمَا بَدَأَ غَرِيبًا فَطُوبَى لِلْغُرَبَاءِ
Nettali nu [Muhamed bin Abbad] ak [Ibn Abu Omar] lépp lu bawoo ci [Marwan al-Fazari], [Ibn Abbad] wax, waxoon na nu [Marwan] ci [Yazid] - maanaam Ibn Kaisan- ci [Abu Hazim] ci [Abu Hurailam], mu wax ci Yalla: feeñ ci meneen réew, te dina dellusi ci meneen réew. gan, kon ñi ñu baña xam ñooy am wërsëg'.
Imam Muslim : 209
و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ وَالْفَضْلُ بْنُ سَهْلٍ الْأَعْرَجُ قَالَا حَدَّثَنَا شَبَابَةُ بْنُ سَوَّارٍ حَدَّثَنَا عَاصِمٌ وَهُوَ ابْنُ مُحَمَّدٍ الْعُمَرِيُّ عَنْ أَبِيهِ عَنْ ابْنِ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ الْإِسْلَامَ بَدَأَ غَرِيبًا وَسَيَعُودُ غَرِيبًا كَمَا بَدَأَ وَهُوَ يَأْرِزُ بَيْنَ الْمَسْجِدَيْنِ كَمَا تَأْرِزُ الْحَيَّةُ فِي جُحْرِهَا
Mu wax nu [Muhamed bin Rafi'] ak [Al-Fadll bin Sahl al-A'raj] ñoom ñaar ñépp wax, wax nu [Syababah bin Sawwar] wax nu [Ashim] - maanaam Ibn Muhammad al-Umari - ci [baayam] ci [Ibn Umar Sallallaahus] dafa wax: feeñ ci beneen réew, te dina dellusi ci beneen réew ni ko njëkkoon, dina dugg ci diggante ñaari Juma ni jaan ju dugg ci pax mi'.
Imam Muslim : 210
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ نُمَيْرٍ وَأَبُو أُسَامَةَ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ ح و حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ عَنْ خُبَيْبِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ حَفْصِ بْنِ عَاصِمٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ الْإِيمَانَ لَيَأْرِزُ إِلَى الْمَدِينَةِ كَمَا تَأْرِزُ الْحَيَّةُ إِلَى جُحْرِهَا
Neena ñu [Abu Bakr bin Abu Syaibah] wax nu [Abdullah bin Numair] ak [Abu Usamah] ci [Ubaydullah bin Omar]. -ci beneen riwaat dafa wax- Te nettali nañu nu [Ibnu Numair] wax nu [sama pàppa] wax nu [Ubaidullah] ci [Khubaib bin Abdirrahman] ci [Hafsh bin Ashim] ci [Abu Hurairah] mu ne: dugg ci lëmam'.
Imam Muslim : 211
حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ أَخْبَرَنَا ثَابِتٌ عَنْ أَنَسٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا تَقُومُ السَّاعَةُ حَتَّى لَا يُقَالَ فِي الْأَرْضِ اللَّهُ اللَّهُ
Dañu nu wax ni [Zuhair bin Harb] daf nu wax [Affan] daf nu wax [Hammad] daf nu wax [Tsabit] ci [Anas] ni Yonent Yàlla sallallaahu aleyhi wasallam dafa wax ni: 'Waxtu bi du ñëw ba ci kaw suuf amul kenn kuy wax 'Yalla, Yalla''.
Imam Muslim : 212
حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا تَقُومُ السَّاعَةُ عَلَى أَحَدٍ يَقُولُ اللَّهُ اللَّهُ
Neena ñu [Abd bin Humaid] ne nu [Abdurrazzaq] ne nu [Ma'mar] ci [Tsabit] ci [Anas] mu ne: 'Rasulullah sallallahu aleyhi wasallam neena: 'Waxtu bi du dal ku -ba leegi- wax 'Yalla, Yalla''.
Imam Muslim : 213
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَمُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ وَأَبُو كُرَيْبٍ وَاللَّفْظُ لِأَبِي كُرَيْبٍ قَالُوا حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ شَقِيقٍ عَنْ حُذَيْفَةَ قَالَ كُنَّا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ أَحْصُوا لِي كَمْ يَلْفِظُ الْإِسْلَامَ قَالَ فَقُلْنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ أَتَخَافُ عَلَيْنَا وَنَحْنُ مَا بَيْنَ السِّتِّ مِائَةٍ إِلَى السَّبْعِ مِائَةٍ قَالَ إِنَّكُمْ لَا تَدْرُونَ لَعَلَّكُمْ أَنْ تُبْتَلَوْا قَالَ فَابْتُلِيَنَا حَتَّى جَعَلَ الرَّجُلُ مِنَّا لَا يُصَلِّي إِلَّا سِرًّا
Neena ñu Abu Bakr bin Abu Syaibah ak Muhammad bin Abdullaah bin Numair ak Abu Kuraib ak lafazh bi Abu Kuraib moo ko moom, ñu ni, wax nu Abu Mua'wiyah ci al-A'masy ci Syaqiqullahuh. wasallam dafa wax bi nu nekkee ak moom: 'Dajaleel ma ay xarit yu mëna fësal Islaam'. Hudzaifah ne ko, nu tontu ko, yaw Yonent Yàlla bi! Ndax danga nuy sikki-sakka, fekk nu ngi ci diggante juróom-benni ak juróom-ñaari téeméer ? ' Rasulullah Sallallaahu 'Aleyhi Wasallam dafa wax ni: 'Mënu ngeen xalaat ni bis dina ñu leen natt'. Hudzaifah niko, 'Natt leen doonte sunuy xarit dañu leen di forse ñu ñaan ci nëbbëtu'.
Imam Muslim : 214
حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عَامِرِ بْنِ سَعْدٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَ قَسَمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَسْمًا فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَعْطِ فُلَانًا فَإِنَّهُ مُؤْمِنٌ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَوْ مُسْلِمٌ أَقُولُهَا ثَلَاثًا وَيُرَدِّدُهَا عَلَيَّ ثَلَاثًا أَوْ مُسْلِمٌ ثُمَّ قَالَ إِنِّي لَأُعْطِي الرَّجُلَ وَغَيْرُهُ أَحَبُّ إِلَيَّ مِنْهُ مَخَافَةَ أَنْ يَكُبَّهُ اللَّهُ فِي النَّارِ
Neena nu [Ibn Abu Umar] ne nu [Sufyan] ci [az-Zuhri] ci [Amir bin Sa'ad] ci [pàppaam] mu ne: 'Rasulullah sallallahu 'alaihi wasallam séddale na lu séddale'. Dama ne: Yaw Yonent Yàlla bi! Jox ko nit ki ndax moom itam gëm na'. Mu laaj, ni: '-wala sax- ndax Jullit rekk la?' Ma tontu ko ñetti yoon waaye ba leegi mu laaj ma firnde ñetti yoon ci laaj bi, 'Ndax dëgg la ni moom itam Jullit la?' Muni: “Dinaa ko jox -wàll- nit kooku, doonte amna beneen nit -ci ñi tuub- ma gëna ko gëna ndax ragal Yàlla sànni ko ci safara.”
Imam Muslim : 215
حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنَا ابْنُ أَخِي ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عَمِّهِ قَالَ أَخْبَرَنِي عَامِرُ بْنُ سَعْدِ بْنِ أَبِي وَقَّاصٍ عَنْ أَبِيهِ سَعْدٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَعْطَى رَهْطًا وَسَعْدٌ جَالِسٌ فِيهِمْ قَالَ سَعْدٌ فَتَرَكَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْهُمْ مَنْ لَمْ يُعْطِهِ وَهُوَ أَعْجَبُهُمْ إِلَيَّ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا لَكَ عَنْ فُلَانٍ فَوَاللَّهِ إِنِّي لَأَرَاهُ مُؤْمِنًا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَوْ مُسْلِمًا قَالَ فَسَكَتُّ قَلِيلًا ثُمَّ غَلَبَنِي مَا أَعْلَمُ مِنْهُ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا لَكَ عَنْ فُلَانٍ فَوَاللَّهِ إِنِّي لَأَرَاهُ مُؤْمِنًا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَوْ مُسْلِمًا قَالَ فَسَكَتُّ قَلِيلًا ثُمَّ غَلَبَنِي مَا عَلِمْتُ مِنْهُ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا لَكَ عَنْ فُلَانٍ فَوَاللَّهِ إِنِّي لَأَرَاهُ مُؤْمِنًا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَوْ مُسْلِمًا إِنِّي لَأُعْطِي الرَّجُلَ وَغَيْرُهُ أَحَبُّ إِلَيَّ مِنْهُ خَشْيَةَ أَنْ يُكَبَّ فِي النَّارِ عَلَى وَجْهِهِ حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ الْحُلْوَانِيُّ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ قَالَا حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ وَهُوَ ابْنُ إِبْرَاهِيمَ بْنِ سَعْدٍ حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ صَالِحٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ حَدَّثَنِي عَامِرُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ أَبِيهِ سَعْدٍ أَنَّهُ قَالَ أَعْطَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَهْطًا وَأَنَا جَالِسٌ فِيهِمْ بِمِثْلِ حَدِيثِ ابْنِ أَخِي ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عَمِّهِ وَزَادَ فَقُمْتُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ فَسَارَرْتُهُ فَقُلْتُ مَا لَكَ عَنْ فُلَانٍ و حَدَّثَنَا الْحَسَنُ الْحُلْوَانِيُّ حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ صَالِحٍ عَنْ إِسْمَعِيلَ بْنِ مُحَمَّدٍ قَالَ سَمِعْتُ مُحَمَّدَ بْنَ سَعْدٍ يُحَدِّثُ هَذَا فَقَالَ فِي حَدِيثِهِ فَضَرَبَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِيَدِهِ بَيْنَ عُنُقِي وَكَتِفِي ثُمَّ قَالَ أَقِتَالًا أَيْ سَعْدُ إِنِّي لَأُعْطِي الرَّجُلَ
Dañu ma wax [Zuhair bin Harb] neena ñu [Ya'qub bin Ibrahim] wax nañu [Ibnu Akhi Ibn Shihab] ci [ndijaay] mu ne, wax nañu ma [Amir bin Sa'd bin Abu Waqqash] ci pàppaam [Sa'd] ni Yonent bi Yàlla jox na Yàlla nit ñi, Sa'd toogoon ci seen biir. Sa'd niko: "Ci noonu la Rasulullah sallallahu 'alaihi wasallam bàyyi ñenn ci ñi mu joxul sadaka, jëf jooju moo ma gënoon tiital, ma laaj ko, 'Yaw Rasulullah, lu tax nga bàyyi saraxe - ci fala ak fala? Wallahi, maa ngi ko gis ni ku gëm la”. Moo tax Yonent bi sallallaahu aleyhi wasallam wax ni: 'walaa jullit rekk la'. Sàdd ne ko: «Ci noonu ma noppi ab diir, waaye li ma gënoon a wóolu ci li ma xam, ma laaj ko, yaw Yonent Yàlla, lu tax nga dëddu asaka fulaani? Wallahi, maa ngi ko gis ni ku gëm la”. Kon Resulullah sallallahu aleyhi wasallam niko: 'wala moom jullit rek la'. Sàdd ne ko: «Ci noonu ma noppi ab diir, waaye li ma gënoon a wóolu ci li ma xam, ma laaj ko, yaw Yonent Yàlla, lu tax nga dëddu asaka fulaani? Wallahi, maa ngi ko gis ni ku gëm la”. Kon Yonent bi sallallaahu aleyhi wasallam niko: 'Walla jullit rek la? Dëgg la, dinaa saraxe nit kooku, waaye amna ñeneen ñu ma gëna bëgg baña jox sarax, ndax ragal Yàlla sànni kanamam ci safara." Daf nu wax [Al-Hasan bin Ali al-Hulwani] ak [Abd bin Humaid] ñoom ñaar ñépp neena ñu, [Ya'qub] - maanaam [Ya'qub] - maanaam [Ya'qub] ci [Ibn Shihab] mu wax, waxma [Amir bin Sa'ad] ci [pàppaam, Sa'ad] ni, 'Rasulullah sallallahu 'alaahi wasallam di jox sadaka nit ñu bari, bi may toog ci seen biir' buñu sukkandikoo ci hadith bu Ibn Akhin Ibn Shihab ci ad, ci un, Ma wax ko ci baat bu woyof, ma laaj ko ne: 'Lu tax nga baña saraxe sadaka, mu wax nu [al-Hasan al-Hulwani] ne nu [Ya'qub] wax nu [sama pàppa] ci [Salih] ci [Ismail bin Muhammad] mu ne, ma dégg lii. Hadith: 'Ci noonu la Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam dóor ma ak loxoom ci sama baat ak sama mbagg, ba noppi ni: 'Ndax xare bi moo ko waral, yaw Sa'ad, ci dëgg maa ngi bëgga saraxe ku góor ki''.
Imam Muslim : 216
و حَدَّثَنِي حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ وَسَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ نَحْنُ أَحَقُّ بِالشَّكِّ مِنْ إِبْرَاهِيمَ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذْ قَالَ { رَبِّ أَرِنِي كَيْفَ تُحْيِي الْمَوْتَى قَالَ أَوَ لَمْ تُؤْمِنْ قَالَ بَلَى وَلَكِنْ لِيَطْمَئِنَّ قَلْبِي } قَالَ وَيَرْحَمُ اللَّهُ لُوطًا لَقَدْ كَانَ يَأْوِي إِلَى رُكْنٍ شَدِيدٍ وَلَوْ لَبِثْتُ فِي السِّجْنِ طُولَ لَبْثِ يُوسُفَ لَأَجَبْتُ الدَّاعِيَ و حَدَّثَنِي بِهِ إِنْ شَاءَ اللَّهُ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ أَسْمَاءَ الضُّبَعِيُّ حَدَّثَنَا جُوَيْرِيَةُ عَنْ مَالِكٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ أَنَّ سَعِيدَ بْنَ الْمُسَيَّبِ وَأَبَا عُبَيْدٍ أَخْبَرَاهُ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِثْلِ حَدِيثِ يُونُسَ عَنْ الزُّهْرِيِّ وَفِي حَدِيثِ مَالِكٍ { وَلَكِنْ لِيَطْمَئِنَّ قَلْبِي } قَالَ ثُمَّ قَرَأَ هَذِهِ الْآيَةَ حَتَّى جَازَهَا حَدَّثَنَاه عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ قَالَ حَدَّثَنِي يَعْقُوبُ يَعْنِي ابْنَ إِبْرَاهِيمَ بْنِ سَعْدٍ حَدَّثَنَا أَبُو أُوَيْسٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ كَرِوَايَةِ مَالِكٍ بِإِسْنَادِهِ وَقَالَ ثُمَّ قَرَأَ هَذِهِ الْآيَةَ حَتَّى أَنْجَزَهَا
Bimu nu waxee ni [Harmalah bin Yahya] waxoon na nu [Ibn Wahab] newoon nama [Yunus] ci [Ibn Shihab] ci [Abu Salamah bin Abdurrahman] ak [Sa'id bin al-Musayyab] ci [Abu Hurairah] mu ne: 'Yonent bi dafa wax Yàlla sallallahu' Yonent bi Ibrahim Alaihissalam bimu waxee: '-Yaw sama Boroom, wane ma ni ngay dundalee ñi dee? » Yàlla ne leen ndax gëmuleen Sama kàttan ? Ibrahim tontu ko niko: «Ba leegi maa ngi gëm, gëm, waaye ngir sama xol jàmm.» Al Baqarah: 260-. Rasulullah Sallallaahu aleyhi wasallam wéy di wax ne: ‘Yàlna Yàlla defal yërmande Seydinaa Lut’. Ci dëgg-dëgg, mingi rëcci ci kàttan gu am doole -Yalla subhanahu wata'ala-. Suma nekkoon ci kaso bi ci diir bi Yonent-Yàlla Yuusuf nekkee ci kaso bi, damay def bëgg-bëggu ki ko ñaan." Te wax nañu nu, ci soobalee Yàlla, [Abdullah bin Muhammad bin Asma' adl-Dluba'i] wax nanu [Juwairiyah] ci [Malik'-Sauhn] ci [Malik'-Zuhn] Al-Musayyab ak [Abu Ubaid] dañu ko nettali, ci [Abu Hurairah], lu melni hadith bu Yunus ci Az-Zuhri. Liggéey ci aaya bii ba mu jeex. Mu wax nu [Abd bin Humaid] mu ne, mu wax nu [Ya'qub] - maanaam Ibn Ibrahim bin Sa'd - mu wax nu [Abu Uwais] ci [az-Zuhri] ni ko Malik nettali, mu ne ko.
Imam Muslim : 217
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا لَيْثٌ عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي سَعِيدٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَا مِنْ الْأَنْبِيَاءِ مِنْ نَبِيٍّ إِلَّا قَدْ أُعْطِيَ مِنْ الْآيَاتِ مَا مِثْلُهُ آمَنَ عَلَيْهِ الْبَشَرُ وَإِنَّمَا كَانَ الَّذِي أُوتِيتُ وَحْيًا أَوْحَى اللَّهُ إِلَيَّ فَأَرْجُو أَنْ أَكُونَ أَكْثَرَهُمْ تَابِعًا يَوْمَ الْقِيَامَةِ
Dañu nu wax ni [Qutaibah bin Sa'id] daf nu wax [Laits] ci [Sa'id bin Abu Sa'id] ci [pàppaam] ci [Abu Hurairah] ni Yonent bi dafa wax: 'Du bépp Yonent waaye dañu ko wara jox firnde - muy firnde ci seen yonent, Ci diggante bi, li ñu ma jox, wahyu la bu Yàlla wàcce. Moo tax, maa ngi am yaakaar nekk yonent bi gëna bari ñi koy topp ci bis àtte ba'.
Imam Muslim : 218
حَدَّثَنِي يُونُسُ بْنُ عَبْدِ الْأَعْلَى أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ قَالَ وَأَخْبَرَنِي عَمْرٌو أَنَّ أَبَا يُونُسَ حَدَّثَهُ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ وَالَّذِي نَفْسُ مُحَمَّدٍ بِيَدِهِ لَا يَسْمَعُ بِي أَحَدٌ مِنْ هَذِهِ الْأُمَّةِ يَهُودِيٌّ وَلَا نَصْرَانِيٌّ ثُمَّ يَمُوتُ وَلَمْ يُؤْمِنْ بِالَّذِي أُرْسِلْتُ بِهِ إِلَّا كَانَ مِنْ أَصْحَابِ النَّارِ
Daf nu wax [Yunus bin Abdul A'la] wax nu [Ibn Wahab] mu ne, wax ma [Amru] ni [Abu Yunus] wax nako, ci [Abu Hurairah] ci Yonent Yàlla sallallaahu 'alaihi wasallam, ni: 'Ci ki nekk ci loxoom, amul benn bàkkaar. Juif yi ak Chretien yi, dégg nañu ma, ba noppi mu dee, gëmu ñu ko. diine ji ñu ma yónnee, fileek nekkul ci ñi dëkk safara.
Imam Muslim : 219
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى أَخْبَرَنَا هُشَيْمٌ عَنْ صَالِحِ بْنِ صَالِحٍ الْهَمْدَانِيِّ عَنْ الشَّعْبِيِّ قَالَ رَأَيْتُ رَجُلًا مِنْ أَهْلِ خُرَاسَانَ سَأَلَ الشَّعْبِيَّ فَقَالَ يَا أَبَا عَمْرٍو إِنَّ مَنْ قِبَلَنَا مِنْ أَهْلِ خُرَاسَانَ يَقُولُونَ فِي الرَّجُلِ إِذَا أَعْتَقَ أَمَتَهُ ثُمَّ تَزَوَّجَهَا فَهُوَ كَالرَّاكِبِ بَدَنَتَهُ فَقَالَ الشَّعْبِيُّ حَدَّثَنِي أَبُو بُرْدَةَ بْنُ أَبِي مُوسَى عَنْ أَبِيهِ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ ثَلَاثَةٌ يُؤْتَوْنَ أَجْرَهُمْ مَرَّتَيْنِ رَجُلٌ مِنْ أَهْلِ الْكِتَابِ آمَنَ بِنَبِيِّهِ وَأَدْرَكَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَآمَنَ بِهِ وَاتَّبَعَهُ وَصَدَّقَهُ فَلَهُ أَجْرَانِ وَعَبْدٌ مَمْلُوكٌ أَدَّى حَقَّ اللَّهِ تَعَالَى وَحَقَّ سَيِّدِهِ فَلَهُ أَجْرَانِ وَرَجُلٌ كَانَتْ لَهُ أَمَةٌ فَغَذَّاهَا فَأَحْسَنَ غِذَاءَهَا ثُمَّ أَدَّبَهَا فَأَحْسَنَ أَدَبَهَا ثُمَّ أَعْتَقَهَا وَتَزَوَّجَهَا فَلَهُ أَجْرَانِ ثُمَّ قَالَ الشَّعْبِيُّ لِلْخُرَاسَانِيِّ خُذْ هَذَا الْحَدِيثَ بِغَيْرِ شَيْءٍ فَقَدْ كَانَ الرَّجُلُ يَرْحَلُ فِيمَا دُونَ هَذَا إِلَى الْمَدِينَةِ و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا عَبْدَةُ بْنُ سُلَيْمَانَ ح و حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ ح و حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا شُعْبَةُ كُلُّهُمْ عَنْ صَالِحِ بْنِ صَالِحٍ بِهَذَا الْإِسْنَادِ نَحْوَهُ
Dafa wax nu [Yahya bin Yahya] wax nu [Husyaim] ci [Salih bin Salih al-Hamdani] ci [Ash-Sya'bi] mu ne: 'Dama gis kenn ku bokk ci askanu Khurasan di laaj Ash-Sya'bi, mu laaj ko: 'Yaw Abu Amru, nit ñi jiitu nu ci askanu Khuraleve sëy ak moom, kon góor gi melni nit ku war gaameel? ' Ci noonu la Ash-Sha'bi tontu, ' [Abu Burdah bin Abu Musa] wax nama, ci [baayam], ci Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam, mu ne: 'Amna ñatti nit ñu jox ñaari neexal: kenn ci waa téere bi gëm Yonent bi, bimu daje ak Yonent bi. ci moom, topp ko, gëmloo ko, ci la am ñaari neexal. Ñaareel bi mooy jaam bu matalee faratam ci Yàlla ak farataam ci boroomam, booba itam dafay am ñaari yool. Ñatteel ba mooy su amee jaam bu jigéen, daf koy dundal bu baax, jàngal ko njàng mu gëna baax, ba noppi bàyyi ko, sëy ko, suko defee mu am ñaari neexal. Ci noonu la Ash-Sya'bi wax waa Khurasan ni, 'Jël leen hadith bii te doo fay, te doo fay, nit ñi dañu daan dem Medina ngir am hadith bu gëna néew lii'. Abu Bakr bin Abu Syaibah wax nu Abda bin Suleymaan. - ci beneen riwaat dafa wax- Te wax nu [Ibn Abu Omar] wax nu [Sufyan]. -ci beneen anam lañu wax- Te waxna [Ubaidullah bin Mu'adz] waxna [sama pàppa] waxna [Syu'bah] lépp ci [Salih bin Salih] ak isnad bii, melni hadith'.
Imam Muslim : 220
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا لَيْثٌ ح و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رُمْحٍ أَخْبَرَنَا اللَّيْثُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ ابْنِ الْمُسَيَّبِ أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا هُرَيْرَةَ يَقُولُا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لَيُوشِكَنَّ أَنْ يَنْزِلَ فِيكُمْ ابْنُ مَرْيَمَ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَكَمًا مُقْسِطًا فَيَكْسِرَ الصَّلِيبَ وَيَقْتُلَ الْخِنْزِيرَ وَيَضَعَ الْجِزْيَةَ وَيَفِيضُ الْمَالُ حَتَّى لَا يَقْبَلَهُ أَحَدٌ و حَدَّثَنَاه عَبْدُ الْأَعْلَى بْنُ حَمَّادٍ وَأَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ قَالُوا حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ ح و حَدَّثَنِيهِ حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ قَالَ حَدَّثَنِي يُونُسُ ح و حَدَّثَنَا حَسَنٌ الْحُلْوَانِيُّ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ عَنْ يَعْقُوبَ بْنِ إِبْرَاهِيمَ بْنِ سَعْدٍ حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ صَالِحٍ كُلُّهُمْ عَنْ الزُّهْرِيِّ بِهَذَا الْإِسْنَادِ وَفِي رِوَايَةِ ابْنِ عُيَيْنَةَ إِمَامًا مُقْسِطًا وَحَكَمًا عَدْلًا وَفِي رِوَايَةِ يُونُسَ حَكَمًا عَادِلًا وَلَمْ يَذْكُرْ إِمَامًا مُقْسِطًا وَفِي حَدِيثِ صَالِحٍ حَكَمًا مُقْسِطًا كَمَا قَالَ اللَّيْثُ وَفِي حَدِيثِهِ مِنْ الزِّيَادَةِ وَحَتَّى تَكُونَ السَّجْدَةُ الْوَاحِدَةُ خَيْرًا مِنْ الدُّنْيَا وَمَا فِيهَا ثُمَّ يَقُولُا أَبُو هُرَيْرَةَ اقْرَءُوا إِنْ شِئْتُمْ { وَإِنْ مِنْ أَهْلِ الْكِتَابِ إِلَّا لَيُؤْمِنَنَّ بِهِ قَبْلَ مَوْتِهِ } الْآيَةَ
Neena ñu [Qutayba bin Sa'id] newoon nañu [Laits]. -ci beneen anam lañu wax- Te wax nañu [Muhamed bin Rumh] daf nu nettali [al-Laits] ci [Ibn Shihab] ci [Ibn al-Musayyab] ni dafa dégg [Abu Hurairah] naan: 'Yonent Yàlla (saw) wax na: Dëgg la, ñëwu Isa bin Mariam ci yaw ngir nekk àttekat bu jub, mingi waaja ñëw. Dina dog bàmmeel bi, ray mbaam xuux bi, dindi jizyah bi -ci kawéer yi-. Alal dina bari ba kenn duko bëgga am’. Nettali nañu nu Abdul A'la bin Hammad ak Abu Bakr Abu Syayba ak Zuhair bin Harb ñu ne; [Sufyan bin Uyayna] moo nu ko wax. -ci beneen riwaat dafa wax- Te wax nama ci [Harmalah bin Yahya] wax nu [Ibn Wahab] mu ne, wax ma [Yunus]. -ci beneen riwaat dafa wax- Te waxna nu [Hasan al-Hulwani] ak ['Abd bin Humaid] ci [Ya'qub bin Ibraahim bin Sa'id] wax nu [sama pàppa] ci [Salih] ci [Az-Zuhri] yépp ci isnad bii. Ci taarixu Ibn Uyainah dafa wax ni, 'Ni sarxalkat bu jub ak àttekat bu jub'. Ci jamano jooju, ci taarixu Yunus, 'ni àttekat bu jub,' te waxul, 'sarxalekat bu jub'. Ci jamano jooju, ci taarixu Salih, 'Attekat bu jaar yoon'. Ni ko al-Laits waxee, te ci xadiis bi dafa am luñu ci yokk, 'ba benn sujuud gën àdduna ak lépp lu ci biir'. Abu Hurayrah ne ko: “Jàngaleel soo ko bëggee: “Amul kenn ci waa téere bi, ludul ku ko gëm -Isa- balaa muy dee-” -Qs. an- nisaa' : 159-.