Imam Muslim (الامام مسلم) - 5362 Hadith
Hadith
Imam Muslim : 2021
و حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ مَنْصُورٍ أَخْبَرَنَا أَبُو عَلِيٍّ عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الْمَجِيدِ حَدَّثَنَا رَبَاحُ بْنُ أَبِي مَعْرُوفٍ قَالَ سَمِعْتُ عَطَاءً قَالَ أَخْبَرَنِي صَفْوَانُ بْنُ يَعْلَى عَنْ أَبِيهِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ كُنَّا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَتَاهُ رَجُلٌ عَلَيْهِ جُبَّةٌ بِهَا أَثَرٌ مِنْ خَلُوقٍ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي أَحْرَمْتُ بِعُمْرَةٍ فَكَيْفَ أَفْعَلُ فَسَكَتَ عَنْهُ فَلَمْ يَرْجِعْ إِلَيْهِ وَكَانَ عُمَرُ يَسْتُرُهُ إِذَا أُنْزِلَ عَلَيْهِ الْوَحْيُ يُظِلُّهُ فَقُلْتُ لِعُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ إِنِّي أُحِبُّ إِذَا أُنْزِلَ عَلَيْهِ الْوَحْيُ أَنْ أُدْخِلَ رَأْسِي مَعَهُ فِي الثَّوْبِ فَلَمَّا أُنْزِلَ عَلَيْهِ خَمَّرَهُ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ بِالثَّوْبِ فَجِئْتُهُ فَأَدْخَلْتُ رَأْسِي مَعَهُ فِي الثَّوْبِ فَنَظَرْتُ إِلَيْهِ فَلَمَّا سُرِّيَ عَنْهُ قَالَ أَيْنَ السَّائِلُ آنِفًا عَنْ الْعُمْرَةِ فَقَامَ إِلَيْهِ الرَّجُلُ فَقَالَ انْزِعْ عَنْكَ جُبَّتَكَ وَاغْسِلْ أَثَرَ الْخَلُوقِ الَّذِي بِكَ وَافْعَلْ فِي عُمْرَتِكَ مَا كُنْتَ فَاعِلًا فِي حَجِّكَ
އަދި [އިޝާޤު ބިން މަންސޫރު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނީ [އަބޫ ޢަލީ އުބައިދުالله ބިން ޢަބްދުލްމަޖީދު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނީ [ރަބާޙް ބިން އަބޫ މަޢުރޫފް] އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވީ، އަޅުގަނޑަށް އަޑުއިވިފައި [އަތަ`] ވިދާޅުވި، އަޅުގަނޑަށް [ޞަފްވާން ބިން ޔަޢުލާ] [އޭނާގެ ބައްޕަ] ރަޑިޔަالله އަންހޫގެ އަރިހުން ކިޔައިދިނީ، އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ؛ އަހަރެމެން ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމް އާއި އެކުގައި ތިއްބާ ކުއްލިއަކަށް ހެދުމެއް ލައިގެން ޚަލޫޤުން ނިވާވެފައި ހުރި މީހަކު އޭނާގެ ގާތަށް އައިސް ބުނީ އޭ الله ގެ ރަސޫލާ އަހަރެން އިޙްރާމަށް ވަދެފައިވަނީ ޢުމްރާގެ ނިޔަތުގައި، ފަހެ އަހަރެން އެކަން ކުރާނީ ކިހިނެއް ހެއްޔެވެ؟ އެކަމަކު ދެން ހިމޭނުން ހުރެ އެމީހާގެ ސުވާލަށް ޖަވާބެއް ނުދިނެވެ. ދެން ޢުމަރު އޭނާ ނިވާކުރީ - ނިވާކުރީ، އެއީ ވަޙްތޫން ފައިބައިގެން އައިއިރު ވީގޮތެވެ. އެހެންކަމުން އަހަރެން ޢުމަރު ރަދީއްޔާ ޢާންހޫއަށް ބުނީމެވެ، 'އަހަރެން ބޭނުންވީ އެ ފޮތިގަނޑުގެ ތެރެއަށް ބޯ ލާން، އެ ވަޙީ އޭނާއަށް ބާވައިލެއްވުމުން'. އަދި އެ ވަޙީ އޭނާއަށް ބާވައިލެއްވުމުން އުމަރު ވަގުތުން އޭނާ ނިވާކޮށްލުމަށްފަހު އަހަރެން އައިސް ބޮލުގެ ތެރެއަށް ބޯ ޖައްސާލީމެވެ. ހޭވެރިކަން ލިބުމުން އޭނާ ސުވާލުކުރީ: 'އުމްރާއާ ބެހޭ ގޮތުން ސުވާލުކުރި މީހާ ކޮބައި ހެއްޔެވެ؟' އެވަގުތު އެމީހާ އޭނާއާ ދިމާއަށް ހިނގައިގަތެވެ. އެހެންކަމުން އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ. ދެން ތިބާގެ ޙައްޖުގައި ކުރި ކަންތައްތައް ތިބާގެ ޢުމްރާގައި ކުރާށެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 2022
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى وَخَلَفُ بْنُ هِشَامٍ وَأَبُو الرَّبِيعِ وَقُتَيْبَةُ جَمِيعًا عَنْ حَمَّادٍ قَالَ يَحْيَى أَخْبَرَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ عَنْ طَاوُسٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا قَالَ وَقَّتَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِأَهْلِ الْمَدِينَةِ ذَا الْحُلَيْفَةِ وَلِأَهْلِ الشَّامِ الْجُحْفَةَ وَلِأَهْلِ نَجْدٍ قَرْنَ الْمَنَازِلِ وَلِأَهْلِ الْيَمَنِ يَلَمْلَمَ قَالَ فَهُنَّ لَهُنَّ وَلِمَنْ أَتَى عَلَيْهِنَّ مِنْ غَيْرِ أَهْلِهِنَّ مِمَّنْ أَرَادَ الْحَجَّ وَالْعُمْرَةَ فَمَنْ كَانَ دُونَهُنَّ فَمِنْ أَهْلِهِ وَكَذَا فَكَذَلِكَ حَتَّى أَهْلُ مَكَّةَ يُهِلُّونَ مِنْهَا
ޔަޙްޔާ ބިން ޔަޙްޔާ އާއި ޚަލަފް ބިން ހިޝާމް އަދި އަބޫ ރަބީޢު އަދި ޤުޠައިބާ އެންމެން ހައްމާދުގެ ކިބައިން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރައްވާފައި - ޔަޙްޔާ ވިދާޅުވިއެވެ - ހައްމާދު ބިން ޒައިދު ޢަމްރު ބިން ދީނާރުގެ އަރިހުން އިބްނު ޢައްބާސްގެ އަރިހުން ތައުސް ގެ އަރިހުން ކިޔައިދެއްވިއެވެ. ޛުލްޙުލައިފާގައި މަދީނާގެ އަހުލުވެރިންނާއި، ޖުހުފާގައި ސީރިޔާގެ އަހުލުވެރިންނާއި، ޤަރުނާލްމަނާޒިލްގައި ނަޖްދުގެ އަހުލުވެރިންނާއި، ޔަލަމްލަމްގައި ޔަމަނުގެ ރައްޔިތުންނަށްޓަކައެވެ. މިތަންތަނަކީ މި ޤައުމުތަކުގެ ރައްޔިތެއް ނޫން ނަމަވެސް، އެތަންތަން މެދުވެރިކޮށް ޙައްޖާއި ޢުމްރާ ކުރެއްވުމަށް އޭނާ ގަސްތުކުރެއްވި ބޭފުޅުންނަށްވެސް ތަންދޭ ތަންތަނެވެ. އަދި މިތަންތަނަށްވުރެ މައްކާއާ ގާތް މީހުންނަށް ނުވަތަ ޚުދު މައްކާގެ އަހުލުވެރިންނަށް އެއީ އެމީހުން ތިބި ތަނުންނެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 2023
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ آدَمَ حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ طَاوُسٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَّتَ لِأَهْلِ الْمَدِينَةِ ذَا الْحُلَيْفَةِ وَلِأَهْلِ الشَّامِ الْجُحْفَةَ وَلِأَهْلِ نَجْدٍ قَرْنَ الْمَنَازِلِ وَلِأَهْلِ الْيَمَنِ يَلَمْلَمَ وَقَالَ هُنَّ لَهُمْ وَلِكُلِّ آتٍ أَتَى عَلَيْهِنَّ مِنْ غَيْرِهِنَّ مِمَّنْ أَرَادَ الْحَجَّ وَالْعُمْرَةَ وَمَنْ كَانَ دُونَ ذَلِكَ فَمِنْ حَيْثُ أَنْشَأَ حَتَّى أَهْلُ مَكَّةَ مِنْ مَكَّةَ
އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އަބޫބަކުރު ބިން އަބޫ ޝައިބާ] ގެ އަރިހުން [ޔަޙްޔާ ބިން އާދަމް] ގެ އަރިހުން [ވުހައިބް] ގެ އަރިހުން [ޢަބްދުالله ބިން ޠަވޫސް] ގެ އަރިހުން [އެކަލޭގެފާނުގެ ބައްޕާފުޅު] ގެ އަރިހުން [އިބްނު ޢައްބާސް] ގެ އަރިހުން الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ، ޛުލް-ހުލައިފާގައި މަދީނާގެ އަހުލުވެރިންނަށް މިޤާތް ކަނޑައެޅުއްވި ކަމަށް ރިވާވެގެންވެއެވެ ޖުހުފާގައި ޝާމްގެ މީހުންނާއި، ޤަރްނާލްމަނާޒިލްގައި ތިބި ނަޖްދުގެ ރައްޔިތުންނަށާއި، ޔަމަނުގެ ރައްޔިތުންނަށްޓަކައި ޔަލަމްލަމްގައި ތިބި މީހުންނަށްޓަކައެވެ. މިތަންތަނަކީ މި ބިންތަކުގެ މީހުންނަށާއި އަދި އެތަންތަން މެދުވެރިކޮށް އެހެން ތަންތަނުން ހައްޖު ނުވަތަ ޢުމްރާއަށް އަންނަ މީހުންނަށްވެސް ޚާއްޞަ ތަންތަނެވެ. އަދި މިތަންތަނުގައި ނެތް މީހަކު، ދެން އޭނާ ދިރިއުޅޭ ތަނުން މައްކާއަށް އިޙްރާމްގެ ޙާލަތު ފެށެނީ، ދެން އޭގެ މީސްތަކުން މައްކާއިން އިޙްރާމްގެ ޙާލަތު ފެށެނީއެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 2024
و حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى قَالَ قَرَأْتُ عَلَى مَالِكٍ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ يُهِلُّ أَهْلُ الْمَدِينَةِ مِنْ ذِي الْحُلَيْفَةِ وَأَهْلُ الشَّامِ مِنْ الْجُحْفَةِ وَأَهْلُ نَجْدٍ مِنْ قَرْنٍ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ وَبَلَغَنِي أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ وَيُهِلُّ أَهْلُ الْيَمَنِ مِنْ يَلَمْلَمَ
އަދި ޔަޙްޔާ ބިން ޔަޙްޔާ އަޅުގަނޑުމެންނަށް ވިދާޅުވިއެވެ. އަބްދުالله ވިދާޅުވި އެވެ؛ އަދި އަޅުގަނޑާ ހަމައަށް ފޯރާފައިވަނީ الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 2025
و حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ وَابْنُ أَبِي عُمَرَ قَالَ ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَالِمٍ عَنْ أَبِيهِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ يُهِلُّ أَهْلُ الْمَدِينَةِ مِنْ ذِي الْحُلَيْفَةِ وَيُهِلُّ أَهْلُ الشَّامِ مِنْ الْجُحْفَةِ وَيُهِلُّ أَهْلُ نَجْدٍ مِنْ قَرْنٍ قَالَ ابْنُ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا وَذُكِرَ لِي وَلَمْ أَسْمَعْ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ وَيُهِلُّ أَهْلُ الْيَمَنِ مِنْ يَلَمْلَمَ
އަދި [ޒުހައިރު ބިން ޙަރްބު] އާއި [އިބްނު އަބޫ ޢުމަރު] އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދެއްވި - [އިބްނު އަބޫ ޢުމަރު] ވިދާޅުވެފައި ވެއެވެ - [ސުފްޔާން] [އަޒް ޒުހުރީ] ގެ އަރިހުން [ސަލީމް] ގެ އަރިހުން [އެކަލޭގެފާނުގެ ބައްޕާފުޅު] ރަދުލިއަالله ޢާންހޫގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވީ، الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ ޖުހުފާ، އަދި ޤަރުނުން ނަޖުދުގެ މީހުންނެވެ. އިބްނު އުމަރު ވިދާޅުވިއެވެ؛ އަޅުގަނޑަށް ފާހަގަކުރެވުނު ނަމަވެސް ސީދާ އަޑުއަހާފައެއް ނުވެއެވެ، ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ވިދާޅުވި ވާހަކައެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 2026
و حَدَّثَنِي حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ سَالِمِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ عَنْ أَبِيهِ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مُهَلُّ أَهْلِ الْمَدِينَةِ ذُو الْحُلَيْفَةِ وَمُهَلُّ أَهْلِ الشَّامِ مَهْيَعَةُ وَهِيَ الْجُحْفَةُ وَمُهَلُّ أَهْلِ نَجْدٍ قَرْنٌ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا وَزَعَمُوا أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَمْ أَسْمَعْ ذَلِكَ مِنْهُ قَالَ وَمُهَلُّ أَهْلِ الْيَمَنِ يَلَمْلَمُ
އަދި އަޅުގަނޑަށް [ޙަރުމަލާ ބިން ޔަޙްޔާ] އަށް ރިވާވެފައި އޮތީ، [އިބްނު ވަޙްބު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް އަންގަވާފައިވާ ގޮތުގައި [ޔޫނުސް] [އިބްނު ޝިހާބު] ގެ އަރިހުން [ސަލީމް ބިން ޢަބްދުالله ބިން ޢުމަރު ބިން އަލް ޚައްޠާބު] ރަޑިޔާالله ޢާންހޫ] ގެ އަރިހުން [އެކަލޭގެފާނުގެ ބައްޕާފުޅު] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑަށް އަންގަވާފައިވާ ވާހަކައެވެ؛ އަޅުގަނޑަށް އަޑުއިވުނީ ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ވިދާޅުވާ ވާހަކައެވެ: 'މުޙައްލޫ - އިޙްރާމް ފެށޭ ތަން - މަދީނާގެ އަހުލުވެރިންނަށް އޮތީ ޛުލްޙުލައިފާގައި، ޝާމްގެ އަހުލުވެރިންގެ މުޙައްލު މަޙްޔާގައި - ޖުހުފާގައި - އަދި ނަޖުދުގެ އަހުލުވެރިންގެ މުޙައްލު އޮތީ ޤަރުނުގައި’. ޢަބްދުالله ބިން ޢުމަރު ރަޑިޔާالله އަންހުމާ ވިދާޅުވިއެވެ؛ އަދި އަޅުގަނޑާ ހަމައަށް ފޯރި ޚަބަރަކީ الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ވިދާޅުވި ޚަބަރެއް - އެކަމަކު އަޅުގަނޑަށް އަމިއްލައަށް އެކަން އަޑުއިވިފައެއް ނުވެއެވެ -: 'އަދި ޔަމަނުގެ ރައްޔިތުންގެ މުޙައްލު ޔަލަމްލަމްގައި އެބަހުއްޓެވެ'.
Hadith
Imam Muslim : 2027
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى وَيَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ وَقُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ وَعَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ قَالَ يَحْيَى أَخْبَرَنَا وَقَالَ الْآخَرُونَ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ جَعْفَرٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ أَنَّهُ سَمِعَ ابْنَ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا قَالَ أَمَرَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَهْلَ الْمَدِينَةِ أَنْ يُهِلُّوا مِنْ ذِي الْحُلَيْفَةِ وَأَهْلَ الشَّامِ مِنْ الْجُحْفَةِ وَأَهْلَ نَجْدٍ مِنْ قَرْنٍ وَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا وَأُخْبِرْتُ أَنَّهُ قَالَ وَيُهِلُّ أَهْلُ الْيَمَنِ مِنْ يَلَمْلَمَ
ޔަޙްޔާ ބިން ޔަޙްޔާ އާއި އައްޔޫބު އަދި ޤުޠައިބާ ބިން ސަޢީދާއި ޢަލީ ބިން ޙުޖުރު - ޔަޙްޔާ ވިދާޅުވި - އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިން - އަނެއް ބަޔަކު ބުނި - އިސްމާޢީލް ބިން ޖަޢުފަރު ޢަބްދުالله ބިން ދީނާރުގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނީ އިބްނު ޢުމަރު ރަޟިޔަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ވިދާޅުވާ އަޑު އިވިފައިވާ ކަމަށެވެ ޛުލްޙުލައިފާ، ޖުހުފާއިން ސީރިޔާގެ މީހުންނާއި، ނަޖްދުގެ މީހުން ޤަރު. އަދި ޢަބްދުﷲ ބިން ޢުމަރު ރަޟިޔަﷲ ޢަންހު ވިދާޅުވެއްޖެއެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 2028
حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ أَخْبَرَنَا رَوْحُ بْنُ عُبَادَةَ حَدَّثَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ أَخْبَرَنِي أَبُو الزُّبَيْرِ أَنَّهُ سَمِعَ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا يُسْأَلُ عَنْ الْمُهَلِّ فَقَالَ سَمِعْتُ ثُمَّ انْتَهَى فَقَالَ أُرَاهُ يَعْنِي النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ح و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمٍ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ كِلَاهُمَا عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ بَكْرٍ قَالَ عَبْدٌ أَخْبَرَنَا مُحَمَّدٌ أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ أَخْبَرَنِي أَبُو الزُّبَيْرِ أَنَّهُ سَمِعَ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا يُسْأَلُ عَنْ الْمُهَلِّ فَقَالَ سَمِعْتُ أَحْسَبُهُ رَفَعَ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ مُهَلُّ أَهْلِ الْمَدِينَةِ مِنْ ذِي الْحُلَيْفَةِ وَالطَّرِيقُ الْآخَرُ الْجُحْفَةُ وَمُهَلُّ أَهْلِ الْعِرَاقِ مِنْ ذَاتِ عِرْقٍ وَمُهَلُّ أَهْلِ نَجْدٍ مِنْ قَرْنٍ وَمُهَلُّ أَهْلِ الْيَمَنِ مِنْ يَلَمْلَمَ
އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އިޝާޤު ބިން އިބްރާހީމް] އަށް ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި [ރައުޙް ބިން ޢުބާދާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އިބްނު ޖުރައިޖް] އަޅުގަނޑަށް [އަޒް ޒުބައިރު] ގާތު ވިދާޅުވީ، [ޖާބިރު ބިން ޢަބްދުالله] ރަޑިޔަالله އަންހުމާއާ އަލް މުޙައްލީއާ ބެހޭގޮތުން ސުވާލު ކުރެވުނު އަޑު އިވިފައިވާ ކަމަށް - އިޙްރާމް ފެށޭ ތަނާއި ބެހޭގޮތުން - ޖަވާބު ދެއްވިއެވެ؛ ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ އަޑުއެހީމެވެ. -އަނެއްކާވެސް ރިވާޔަތެއްގައި- އަދި އަޅުގަނޑަށް [މުޙައްމަދު ބިން ޙާތިމް] އަދި [ޢަބްދު ބިން ޙުމައިދު] ދެމީހުންވެސް [މުޙައްމަދު ބިން ބަކުރުގެ] ކިބައިން ރިވާވެފައި - [ޢަބްދު] ވިދާޅުވި- އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާވެފައި އޮތީ [މުޙައްމަދު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އިބްނު ޖުރައިޖް] އަޅުގަނޑަށް [އަބޫ ޒުބައިރު] ކިޔައިދެއްވި ވާހަކަ އަޑުއެހި [ޖާބިރު ބިން ޢަބްދުﷲ] ރަދީއްޔާ ޢާންހޫމާއާ އަލްއާ ބެހޭގޮތުން ސުވާލު ކުރެއްވި ވާހަކައެވެ މުޙައްލީ - އިޙްރާމް ފެށޭ ތަން -، އެހެންކަމުން އޭނާ ޖަވާބު ދެއްވީ -އަޅުގަނޑުގެ ހީކުރާ ގޮތުގައި، އެކަލޭގެފާނު އެކަން ރުހުން ދެއްވީ ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމައަށް-؛ 'މުޙައްލު - އިޙްރާމް ފެށޭ ތަނަކީ - މަދީނާގެ ރައްޔިތުންނަށް ޖުލްހުލައިފާ ނުވަތަ އެހެން މަގެއް ކަމަށްވާ ޖުހުފާއިން، އަދި އިރާޤުގެ ރައްޔިތުންނަށް އެއީ ޟަތޫ ޢިރުޤުން، އަދި ނަޖީދުގެ މީހުންނަށް އެއީ ޤަރުނުލްމަނާޒިލް އިން، އަދި ޔަމަނުގެ ރައްޔިތުންނަށް އެއީ ޔަލަމްލަމް އިން'.
Hadith
Imam Muslim : 2029
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى التَّمِيمِيُّ قَالَ قَرَأْتُ عَلَى مَالِكٍ عَنْ نَافِعٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا أَنَّ تَلْبِيَةَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَبَّيْكَ اللَّهُمَّ لَبَّيْكَ لَبَّيْكَ لَا شَرِيكَ لَكَ لَبَّيْكَ إِنَّ الْحَمْدَ وَالنِّعْمَةَ لَكَ وَالْمُلْكَ لَا شَرِيكَ لَكَ قَالَ وَكَانَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا يَزِيدُ فِيهَا لَبَّيْكَ لَبَّيْكَ وَسَعْدَيْكَ وَالْخَيْرُ بِيَدَيْكَ لَبَّيْكَ وَالرَّغْبَاءُ إِلَيْكَ وَالْعَمَلُ
އަދި [ޔަޙްޔާ ބިން ޔަޙްޔާ ޢަތު ތަމީމީ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި ގޮތުގައި، [ޢަބްދުالله ބިން ޢުމަރު] ރަދުލިއަالله ޢާންހޫމާގެ ކިބައިން [ނަފީޢު] ގެ ކިބައިން [މާލިކަށް] ކިޔެވީމެވެ WAN NI'MATA LAKA WAL MULKA LAA SHARIIKA LAKA - އަހަރެން ކަލޭގެފާނުގެ އަމުރަށް ތަބާވަމެވެ، އޭ الله އަހަރެން ކަލޭގެފާނަށް ކިޔަމަންތެރިވަމެވެ. އަހަރެން ކަލޭގެފާނަށް ކިޔަމަންވަން، ކަލޭގެފާނަށް ކިޔަމަންވަން، ކަލޭގެފާނުގެ ބައިވެރިއަކު ނެތެވެ. އަހަރެން ކަލޭގެފާނަށް ކިޔަމަންތެރިވަން، ހަމަކަށަވަރުން ހުރިހާ ތަޢުރީފާއި އުފަލަކީ ކަލޭގެފާނުގެ އެއްޗެއްގެ އިތުރުން ބާރެއް، ކަލޭގެފާނުގެ ބައިވެރިޔަކު ނެތް-'. ނާފިޢު ވިދާޅުވިއެވެ؛ ޢަބްދުﷲ ބިން އުމަރު ރަދުލިއަالله އަންހުމާ ޠާލިބިއްޔާ އިތުރުކުރެއްވީ މި ކިޔުން: 'ލަބްބައިކާ ލަބައިކާ ވާ ސަޢްދައިކާ ވަލް ޚައިރޫ ބިޔާދީކާ ލަބައިކާ ވާރަޣްބާ`އު އިލައިކާ ވަލްޢަމަލް - ކަލޭގެފާނުގެ ރުހިވޮޑިގަތުން ހޯއްދަވައިގެން ކަލޭގެފާނުގެ ގޮވާލުން ފުއްދަވަމެވެ. ހެޔޮކަން އޮތީ ކަލޭގެފާނުގެ ބާރުގައެވެ. ކަލޭގެފާނުގެ ރުހިވޮޑިގަތުން ހޯދުމަށް ކުރާ އަޅުކަމެއްގެ ގޮތުގައި، އޭ الله، ކަލޭގެފާނުގެ ގޮވާލުން ފުއްދަމެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 2030
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبَّادٍ حَدَّثَنَا حَاتِمٌ يَعْنِي ابْنَ إِسْمَعِيلَ عَنْ مُوسَى بْنِ عُقْبَةَ عَنْ سَالِمِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ وَنَافِعٍ مَوْلَى عَبْدِ اللَّهِ وَحَمْزَةَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ إِذَا اسْتَوَتْ بِهِ رَاحِلَتُهُ قَائِمَةً عِنْدَ مَسْجِدِ ذِي الْحُلَيْفَةِ أَهَلَّ فَقَالَ لَبَّيْكَ اللَّهُمَّ لَبَّيْكَ لَبَّيْكَ لَا شَرِيكَ لَكَ لَبَّيْكَ إِنَّ الْحَمْدَ وَالنِّعْمَةَ لَكَ وَالْمُلْكَ لَا شَرِيكَ لَكَ قَالُوا وَكَانَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا يَقُولُ هَذِهِ تَلْبِيَةُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ نَافِعٌ كَانَ عَبْدُ اللَّهِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَزِيدُ مَعَ هَذَا لَبَّيْكَ لَبَّيْكَ وَسَعْدَيْكَ وَالْخَيْرُ بِيَدَيْكَ لَبَّيْكَ وَالرَّغْبَاءُ إِلَيْكَ وَالْعَمَلُ و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا يَحْيَى يَعْنِي ابْنَ سَعِيدٍ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ أَخْبَرَنِي نَافِعٌ عَنْ ابْنِ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا قَالَ تَلَقَّفْتُ التَّلْبِيَةَ مِنْ فِي رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَذَكَرَ بِمِثْلِ حَدِيثِهِمْ
[މުޙައްމަދު ބިން ޢައްބާދު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޙާތިމް ބިން އިސްމާޢީލް] ގެ އަރިހުން [މޫސާ ބިން އުޤްބާޙް] ގެ އަރިހުން [ސަލީމް ބިން ޢަބްދުالله ބިން ޢުމަރު] ގެ އަރިހުން އަދި [ނަފީޢު] މައުލާ ޢަބްދުالله އަދި [ޙަމްޒާ ބިން ޢަބްދުالله] ގެ އަރިހުން [ޢަބްދުالله ބިން ޢުމަރު] ރަދުލިއަالله ޢާންހޫމާގެ އަރިހުން، އެއީ؛ الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ޛުލްޙުލައިފާ މިސްކިތް ކައިރީގައި އޭނާގެ ފަރުބަދައަށް އަރާއިރު، ތަލްބިއްޔާ ކިޔަވަމުން ގެންދެވީ: 'ލަބްބައިކާ الله، ލަބާއިކާ ލާ ޝަރީކާ ލަބާއިކާ އިންނާލް ހަމްދާ ވާން ނިޢުމަތާ ލަކާ ވަލް މުލްކާ ލާ ޝަރީކާ ލަކާ -އަހަރެން ކަލޭގެފާނުގެ އަމުރަށް ކިޔަމަންތެރިވެ، އޭ الله، އައި ކަލޭގެފާނަށް ކިޔަމަންވާށެވެ. އަހަރެން ކަލޭގެފާނަށް ކިޔަމަންވަން، ކަލޭގެފާނަށް ކިޔަމަންވަން، ކަލޭގެފާނުގެ ބައިވެރިއަކު ނެތެވެ. އަހަރެން ކަލޭގެފާނަށް ކިޔަމަންތެރިވަނީ، ހަމަކަށަވަރުން ހުރިހާ ތަޢުރީފާއި އުފަލަކީ ކަލޭގެފާނުގެ އެއްޗެއް ކަމަށާއި، ވެރިކަން ވެސް ކަލޭގެފާނަށް ވާ ކަމަށެވެ. އެމީހުން ބުނީ؛ ޢަބްދުﷲ ބިން ޢުމަރު ރަދުލިއަالله އަންހުމާ ވިދާޅުވެފައިވަނީ މިއީ الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ ތަލްބިއްޔާއެވެ. ނާފިޢު ވިދާޅުވިއެވެ؛ ޢަބްދުالله ބިން ޢުމަރު ރަދުލިއަالله ޢާންޙުމާ ޠާލިބިއްޔާ އިތުރުކުރެއްވީ މި ކިޔުން: 'ލަބްބައިކާ ލަބައިކާ ވާ ސަޢްދައިކާ ވަލް ޚައިރޫ ބިޔާދީކާ ލަބައިކާ ވައްރަޣްބާ`އު އިލައިކާ ވަލްޢަމަލް -ތިބާގެ ރުހިވޮޑިގަތުން ހޯދުމަށްޓަކައި ކަލޭގެފާނުގެ ގޮވާލުން ފުއްދަމެވެ. ހެޔޮކަން އޮތީ ކަލޭގެފާނުގެ ބާރުގައެވެ. ކަލޭގެފާނުގެ ރުހިވޮޑިގަތުން ހޯދުމަށްޓަކައި އަޅުކަމެއްގެ ގޮތުގައި ކަލޭގެފާނުގެ ގޮވާލުން ފުރިހަމަކުރަމެވެ-'. އަދި [މުޙައްމަދު ބިން އަލް މުޘައްނާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް އަންގަވާފައިވާ [ޔަޙްޔާ ބިން ސަޢީދު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ވިދާޅުވެފައިވަނީ [އުބައިދުالله] އަޅުގަނޑަށް [ނަފީޢަށް] [އިބްނު ޢުމަރު] ރަދުލިއަالله ޢާންހޫމާގެ އަރިހުން އަންގަވާފައިވާ ކަމަށް ވިދާޅުވިއެވެ. الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ ދުލުން ޠާލިބިއްޔާ ހިތުދަސްކޮށްފިއެވެ. އެހެންކަމުން އެބައިމީހުންގެ ޙަދީޘާ އެއްފަދަ ޙަދީޘެއްވެސް އެކަލޭގެފާނު ފާހަގަކުރެއްވިއެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 2031
و حَدَّثَنِي حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ فَإِنَّ سَالِمَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ أَخْبَرَنِي عَنْ أَبِيهِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُهِلُّ مُلَبِّدًا يَقُولُ لَبَّيْكَ اللَّهُمَّ لَبَّيْكَ لَبَّيْكَ لَا شَرِيكَ لَكَ لَبَّيْكَ إِنَّ الْحَمْدَ وَالنِّعْمَةَ لَكَ وَالْمُلْكَ لَا شَرِيكَ لَكَ لَا يَزِيدُ عَلَى هَؤُلَاءِ الْكَلِمَاتِ وَإِنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا كَانَ يَقُولُ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَرْكَعُ بِذِي الْحُلَيْفَةِ رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ إِذَا اسْتَوَتْ بِهِ النَّاقَةُ قَائِمَةً عِنْدَ مَسْجِدِ ذِي الْحُلَيْفَةِ أَهَلَّ بِهَؤُلَاءِ الْكَلِمَاتِ وَكَانَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا يَقُولُ كَانَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يُهِلُّ بِإِهْلَالِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ هَؤُلَاءِ الْكَلِمَاتِ وَيَقُولُ لَبَّيْكَ اللَّهُمَّ لَبَّيْكَ لَبَّيْكَ وَسَعْدَيْكَ وَالْخَيْرُ فِي يَدَيْكَ لَبَّيْكَ وَالرَّغْبَاءُ إِلَيْكَ وَالْعَمَلُ
އަދި [ހަރުމަލާ ބިން ޔަޙްޔާ] އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދެއްވީ، [އިބްނު ވަޙްބު] އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދެއްވި ގޮތުގައި [ޔޫނުސް] އަޅުގަނޑަށް [އިބްނު ޝިހާބުން] ވިދާޅުވި ވާހަކަ، [ސަލީމް ބިން ޢަބްދުالله ބިން ޢުމަރު] އަޅުގަނޑަށް [އެކަލޭގެފާނުގެ ބައްޕާފުޅު] ރަޑިޔާالله އަންހޫގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދެއްވި ކަމަށް ވިދާޅުވިއެވެ. الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ބުރުގާ އަޅައިގެން ތަލްބިއްޔާ ކިޔަވާ އަޑު އިވުނީމެވެ: 'ލަބްބައިކާ الله، ލައްބައިކާ ލާ ޝަރީކާ ލައްބައިކާ އިނާލް ހަމްދާ ވާން ނިޢުމަތާ ލަކާ ވަލް މުލްކާ ލާ ޝަރީކާ ލަކާ -އަހަރެން ކަލޭގެފާނުގެ އަމުރަށް ކިޔަމަންވަން، އޭ الله، އަހަރެން ކަލޭގެފާނަށް ކިޔަމަންވަމެވެ. އަހަރެން ކަލޭގެފާނަށް ކިޔަމަންވަން، ކަލޭގެފާނަށް ކިޔަމަންވަން، ކަލޭގެފާނުގެ ބައިވެރިއަކު ނެތެވެ. އަހަރެން ކަލޭގެފާނަށް ކިޔަމަންތެރިވަން، ހަމަކަށަވަރުން ހުރިހާ ތަޢުރީފާއި ނިޢުމަތްތަކަކީ ކަލޭގެފާނުގެ އެއްޗެއް، އަދި ވެރިކަން ވެސް ކަލޭގެފާނަށް ވާ، ކަލޭގެފާނުގެ ބައިވެރިޔަކު ނެތް-'. އެ ކިޔެވުމަށް އެއްވެސް އެއްޗެއް އިތުރު ނުކުރައްވައެވެ. އަދި ޢަބްދުﷲ ބިން ޢުމަރު ރަޑިޔާالله އަންޙޫމް ވިދާޅުވެފައި ވެއެވެ؛ 'الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ޛުލްޙުލައިފާގައި ދެ ރަކުޢަތް ނަމާދުކޮށް، ޛުލްޙުލައިފާ މިސްކިތުގެ ކައިރީގައި ހުރި އޭނާގެ ފަރުބަދަމަތީގައި ތައްޔާރުވެވަޑައިގަތުމުން މަތީގައިވާ ގޮތަށް ތަލްބިއްޔާ ކިޔެވިއެވެ.' ޢަބްދުﷲ ބިން ޢުމަރު ރަޟިޔަﷲ ޢަންހު ވިދާޅުވެފައި ވެއެވެ؛ އުމަރު ބިން އަލް ޚައްޠަބު ރަސޫލުﷲ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ ތަލްބިއްޔާ އާއި އެކު ތަލްބިއްޔާ ކިޔުއްވައި އިތުރަށް ވިދާޅުވެފައި ވަނީ: 'ލަބްބައިކާ ލަބައިކާ ވާ ސަޢްދައިކާ ވަލް ޚައިރޫ ބިޔާދީކާ ލަބައިކާ ވާރަޣްބާ`އު އިލައިކާ ވަލްޢަމަލް - އަހަރެން ތިބާގެ ގޮވާލުން ފުއްދަން، އޭ الله، ކަލޭގެފާނުގެ އުފާ ހޯދުމަށްޓަކައެވެ. ހެޔޮކަން އޮތީ ކަލޭގެފާނުގެ ބާރުގައެވެ. ކަލޭގެފާނުގެ ރުހިވޮޑިގަތުން ހޯދުމަށްޓަކައި އަޅުކަމެއްގެ ގޮތުގައި ކަލޭގެފާނުގެ ގޮވާލުން ފުރިހަމަކުރަމެވެ.'
Hadith
Imam Muslim : 2032
و حَدَّثَنِي عَبَّاسُ بْنُ عَبْدِ الْعَظِيمِ الْعَنْبَرِيُّ حَدَّثَنَا النَّضْرُ بْنُ مُحَمَّدٍ الْيَمَامِيُّ حَدَّثَنَا عِكْرِمَةُ يَعْنِي ابْنَ عَمَّارٍ حَدَّثَنَا أَبُو زُمَيْلٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا قَالَ كَانَ الْمُشْرِكُونَ يَقُولُونَ لَبَّيْكَ لَا شَرِيكَ لَكَ قَالَ فَيَقُولُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَيْلَكُمْ قَدْ قَدْ فَيَقُولُونَ إِلَّا شَرِيكًا هُوَ لَكَ تَمْلِكُهُ وَمَا مَلَكَ يَقُولُونَ هَذَا وَهُمْ يَطُوفُونَ بِالْبَيْتِ
އަދި އަޅުގަނޑަށް [ޢައްބާސް ބިން ޢަބްދުލްޢަޒީމް އަލް އަންބަރީ] އަށް ރިވާވެފައި އޮތީ، [އަން ނަދުލު ބިން މުޙައްމަދު އަލް ޔަމާމީ] އެ [އިކްރީމާ ބިން އައްމާރު] [އަބޫ ޒުމާޢީ] [އިބްނު ޢައްބާސް] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް އަންގަވާފައިވާ ވާހަކައެވެ. އެހެންކަމުން الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ. އެކަމަކު އެއުރެންގެ ވާހަކަ ކުރިއަށް ގެންދިޔައީ: އިއްލާ ޝަރީކާން ހުވާ ލަކާ ތަމްލިކުހޫ ވަމާ މަލާކާ - ކަލޭގެފާނުގެ މައްޗަށް ކަލޭގެފާނުގެ މައްޗަށް ބާރުފޯރުވާ އަދި އެމީހުން ކޮންޓްރޯލް ނުކުރާ ކަލޭގެފާނުގެ ބައިވެރިން ފިޔަވައި.' އެބޭފުޅުން މިހެން ވިދާޅުވީ މަޖިލިސް ޙަރަކާތްތެރިވަމުން ދަނިކޮށެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 2033
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى قَالَ قَرَأْتُ عَلَى مَالِكٍ عَنْ مُوسَى بْنِ عُقْبَةَ عَنْ سَالِمِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ أَنَّهُ سَمِعَ أَبَاهُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَقُولُا بَيْدَاؤُكُمْ هَذِهِ الَّتِي تَكْذِبُونَ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِيهَا مَا أَهَلَّ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَّا مِنْ عِنْدِ الْمَسْجِدِ يَعْنِي ذَا الْحُلَيْفَةِ
ޔަޙްޔާ ބިން ޔަޙްޔާ އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވީ، އޭނާ ވިދާޅުވީ، ސަލީމް ބިން ޢަބްދުاللهގެ އަރިހުން މޫސާ ބިން އުޤްބާގެ އަރިހުން މާލިކަށް ކިޔައިދީފައިވާ ގޮތުގައި، އޭނާގެ ބައްޕަ، الله ރުހިވޮޑިގަންނަވާ، ވިދާޅުވާ އަޑު އިވިއްޖެއެވެ. މިސްކިތުގެ އެއްފަރާތުން، އެއީ ޛުލްޙުލައިފާއިން ނޫނީ ދުވަހަކުވެސް އިޙްލާލަށް (އިޙްރާމް ފެށުނީ) ވަދެވަޑައިނުގަންނަވައެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 2034
و حَدَّثَنَاه قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا حَاتِمٌ يَعْنِي ابْنَ إِسْمَعِيلَ عَنْ مُوسَى بْنِ عُقْبَةَ عَنْ سَالِمٍ قَالَ كَانَ ابْنُ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا إِذَا قِيلَ لَهُ الْإِحْرَامُ مِنْ الْبَيْدَاءِ قَالَ الْبَيْدَاءُ الَّتِي تَكْذِبُونَ فِيهَا عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا أَهَلَّ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَّا مِنْ عِنْدِ الشَّجَرَةِ حِينَ قَامَ بِهِ بَعِيرُهُ
އަދި [ޤުޠައިބާ ބިން ސަޢީދު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޙާތިމް ބިން އިސްމާޢީލް] [މޫސާ ބިން އުޤްބާޙް] ގެ އަރިހުން [ސަލީމް] ގެ އަރިހުން ރިވާކުރެއްވިއެވެ. ގަހުގެ އެއްފަރާތުން - އެއީ ޛުލްހުލައިފާގައި އޮންނަ -، އެއީ އޭނާގެ ޖަމަލު އެތަނުގައި ހުއްޓިފައި އޮތް އިރު ނޫނީ ދުވަހަކުވެސް އިޙްރާމް ފަށާފައެއް ނުވެއެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 2035
و حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى قَالَ قَرَأْتُ عَلَى مَالِكٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيِّ عَنْ عُبَيْدِ بْنِ جُرَيْجٍ أَنَّهُ قَالَ لِعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا يَا أَبَا عَبْدِ الرَّحْمَنِ رَأَيْتُكَ تَصْنَعُ أَرْبَعًا لَمْ أَرَ أَحَدًا مِنْ أَصْحَابِكَ يَصْنَعُهَا قَالَ مَا هُنَّ يَا ابْنَ جُرَيْجٍ قَالَ رَأَيْتُكَ لَا تَمَسُّ مِنْ الْأَرْكَانِ إِلَّا الْيَمَانِيَيْنِ وَرَأَيْتُكَ تَلْبَسُ النِّعَالَ السِّبْتِيَّةَ وَرَأَيْتُكَ تَصْبُغُ بِالصُّفْرَةِ وَرَأَيْتُكَ إِذَا كُنْتَ بِمَكَّةَ أَهَلَّ النَّاسُ إِذَا رَأَوْا الْهِلَالَ وَلَمْ تُهْلِلْ أَنْتَ حَتَّى يَكُونَ يَوْمُ التَّرْوِيَةِ فَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ أَمَّا الْأَرْكَانُ فَإِنِّي لَمْ أَرَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَمَسُّ إِلَّا الْيَمَانِيَيْنِ وَأَمَّا النِّعَالُ السِّبْتِيَّةُ فَإِنِّي رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَلْبَسُ النِّعَالَ الَّتِي لَيْسَ فِيهَا شَعَرٌ وَيَتَوَضَّأُ فِيهَا فَأَنَا أُحِبُّ أَنْ أَلْبَسَهَا وَأَمَّا الصُّفْرَةُ فَإِنِّي رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَصْبُغُ بِهَا فَأَنَا أُحِبُّ أَنْ أَصْبُغَ بِهَا وَأَمَّا الْإِهْلَالُ فَإِنِّي لَمْ أَرَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُهِلُّ حَتَّى تَنْبَعِثَ بِهِ رَاحِلَتُهُ حَدَّثَنِي هَارُونُ بْنُ سَعِيدٍ الْأَيْلِيُّ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ حَدَّثَنِي أَبُو صَخْرٍ عَنْ ابْنِ قُسَيْطٍ عَنْ عُبَيْدِ بْنِ جُرَيْجٍ قَالَ حَجَجْتُ مَعَ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا بَيْنَ حَجٍّ وَعُمْرَةٍ ثِنْتَيْ عَشْرَةَ مَرَّةً فَقُلْتُ يَا أَبَا عَبْدِ الرَّحْمَنِ لَقَدْ رَأَيْتُ مِنْكَ أَرْبَعَ خِصَالٍ وَسَاقَ الْحَدِيثَ بِهَذَا الْمَعْنَى إِلَّا فِي قِصَّةِ الْإِهْلَالِ فَإِنَّهُ خَالَفَ رِوَايَةَ الْمَقْبُرِيِّ فَذَكَرَهُ بِمَعْنًى سِوَى ذِكْرِهِ إِيَّاهُ
އަދި ޔަޙްޔާ ބިން ޔަޙްޔާ އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރެއްވި ގޮތުގައި، އުބައިދު ބިން ޖުރައިޖުގެ އަރިހުން ސަޢީދު ބިން އަބޫ ސަޢީދު އަލް މަޤްބުރީގެ އަރިހުން މާލިކަށް ކިޔެވިފައި ވެއެވެ. ޢަބްދުالله ބިން ޢުމަރު ސުވާލު ކުރެއްވީ، އޭ އިބްނު ޖުރައިޖު، އެ ހަތަރުކަމަކީ ކޮބައިތޯއެވެ؟ އިބްނު ޖުރައިޖު ވިދާޅުވިއެވެ. އަޅުގަނޑަށް ވެސް ފެނުނީ ކަލޭ ސަބްތިއްޔާ ސެންޑަލްސް - ފަރުމަސް ނެތް ސެންޑަލްސް ލައިގެން ހުރިތަނެވެ. އަދި ފެނުނީ ރީނދޫ ހެދުމެއްގައެވެ. ދެން ތިޔަބައިމީހުން މައްކާގައި ތިއްބަވައިގެން އިޙްރާމަށް ވަންނަ މީހުން ފެނުމުން ހަނދު ފެނުނު ނަމަވެސް ތިޔަބައިމީހުން އަމިއްލައަށް އިޙްރާމްއަށް ނުވަދެވުނީ ތަރުވިޔާ ދުވަހާއި ހަމައަށެވެ.' އަބްދުالله ބިން އުމަރު ވިދާޅުވި އެވެ؛ 'ކަޢުބާގެ ތަނބުތަކާ ބެހޭގޮތުން، އަޅުގަނޑަކަށް ދުވަހަކުވެސް ނުދެކެން، الله ގެ ރަސޫލާ، الله ތަޢާލާ އެކަލޭގެފާނަށް ޞަލަވާތް ލައްވާށި، ޔަމާނީ ރުކުނު ފިޔަވައި އެއިން އެއްވެސް ތަނބުއެއްގައި އަތްލާށެވެ. ސަބްތިއްޔާ ވައްތަރުގެ ސެންޑަލްތަކާ ބެހޭގޮތުން، ސަބަބަކީ އަޅުގަނޑަށް އެއްފަހަރަކު ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އިސްތަށިގަނޑެއް ނެތް ސެންޑަލް އަޅައިގެން ހުރިތަން ފެނިފައި އެ ސެންޑަލްސް އާއި އެކު ވުޟޫ ކުރިތީ، އަޅުގަނޑު އެ ސެންޑަލް ލައިގެން އުޅެން ކަމުދާތީއެވެ. ރީނދޫ ކުލައާ ގުޅޭގޮތުން، ސަބަބަކީ އެއްފަހަރަކު ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އެ ކުލަ ލައިގެން ހުންނަތަން އަޅުގަނޑަށް ފެނިފައި ވާތީ، އަޅުގަނޑު އެ ކުލަ ލައިގެން އުޅެން ކަމުދާތީއެވެ. އިޙްރާމާ ބެހޭގޮތުން، ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އިޙްރާމް އަޅުއްވާތަން އަޅުގަނޑަށް ނުފެނުނީ، އޭނާގެ އުޅަނދު ބާރަށް ދުއްވާފައި ދިޔަ ފަހުން - އެއީ ޢަރަފާ ދުވަސް ކައިރިވަމުން ދިޔަ ވަގުތު - އެވެ. [ހާރޫން ބިން ސަޢީދު އަލް ޢާއިލީ] އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދިން [އިބްނު ވަޙްބު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނީ [އަބޫ ޝަޚްރު] އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދިނީ [އިބްނު ޤުސައިޘް] ގެ އަރިހުން [އުބައިދު ބިން ޖުރައިޖް] ގެ އަރިހުން އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ: އަޅުގަނޑު އެއްފަހަރަކު [ޢަބްދުالله ބިން ޢުމަރު ބިން އަލް ޚައްޠާބު] ރަޑިޔަالله އަންހޫމާ އާއި އެކު ޙައްޖުކުރީ ދެން ޙައްޖާއި ޢުމްރާ އާއި ދެމެދު ބާރަ ފަހަރު ޙައްޖުވެފައެވެ. އަހަރެން ބުނީމެވެ، އޭ އަބޫ ޢަބްދުއްރަޙްމާން، އަހަރެންނަށް ކަލޭގެފާނުގެ ކިބައިން ހަތަރު ކަމެއް ފެނިއްޖެ’. ފަހެ، އިޙްލާލްގެ ވާހަކަ ފިޔަވައި، އިސްވެ ދެންނެވި މާނައާއެކު އެ ޙަދީޘް ޛިކުރުކުރެއްވީ، އެއީ އަލްމަޤްބުރީގެ ރިވާޔަތާއި ފުށުއަރާ އެއްޗަކަށް ވާތީ، އެހެންވެ ތަފާތު މާނައެއް ވެސް ފާހަގަކުރެއްވިއެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 2036
و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُسْهِرٍ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا وَضَعَ رِجْلَهُ فِي الْغَرْزِ وَانْبَعَثَتْ بِهِ رَاحِلَتُهُ قَائِمَةً أَهَلَّ مِنْ ذِي الْحُلَيْفَةِ
އަދި [އަބޫބަކުރު ބިން އަބޫ ޝައިބާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޢަލީ ބިން މުޝީރު] [ޢުބައިދުالله] ގެ އަރިހުން [ނަފީޢު] ގެ އަރިހުން [އިބްނު ޢުމަރު] ގެ އަރިހުން [އިބްނު ޢުމަރު] ރަޟިޔަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވިއެވެ. އޭރުން އޭނާ އިޙްރާމް ފެށޭނެއެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 2037
و حَدَّثَنِي هَارُونُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ حَدَّثَنَا حَجَّاجُ بْنُ مُحَمَّدٍ قَالَ قَالَ ابْنُ جُرَيْجٍ أَخْبَرَنِي صَالِحُ بْنُ كَيْسَانَ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَنَّهُ كَانَ يُخْبِرُ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَهَلَّ حِينَ اسْتَوَتْ بِهِ نَاقَتُهُ قَائِمَةً
އަދި [ހާރޫން ބިން ޢަބްދުالله] އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދެއްވީ، [ޙައްޖާޖު ބިން މުޙައްމަދު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ވިދާޅުވިއެވެ، [އިބްނު ޖުރައިޖް] އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދެއްވީ، [ޞާލިޙް ބިން ކައިސަން] އަޅުގަނޑަށް [ނާފީޢު] ގެ އަރިހުން [އިބްނު ޢުމަރު] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑަށް އަންގަވައިދެއްވީ، އެކަލޭގެފާނު އަޅުގަނޑަށް އެވާހަކަ ދެއްކެވި ވާހަކައެވެ؛ ރަސޫލުﷲ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އިޙްރާމަށް ވަދެވަޑައިގަތީ، އެކަލޭގެފާނުގެ ފަރުބަދަ ކޮޅަށް ތެދުވެ، ދަތުރު ކުރަން ތައްޔާރަށް ހުއްޓެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 2038
و حَدَّثَنِي حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ أَنَّ سَالِمَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ أَخْبَرَهُ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا قَالَ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَكِبَ رَاحِلَتَهُ بِذِي الْحُلَيْفَةِ ثُمَّ يُهِلُّ حِينَ تَسْتَوِي بِهِ قَائِمَةً
އަދި އަޅުގަނޑަށް [ޙަރުމަލާ ބިން ޔަޙްޔާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި [އިބްނު ވަޙްބު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނީ [ޔޫނޫސް] [އިބްނު ޝިހާބު] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދެއްވި ގޮތުގައި [ސަލީމް ބިން ޢަބްދުالله] އޭނާއަށް ވިދާޅުވީ [ޢަބްދުالله ބިން ޢުމަރު]، الله ތަޢާލާ ރުހިވޮޑިގަންނަވާ، ވިދާޅުވިއެވެ ޛުލްހުލައިފާ، ދެން އޭނާ އިޙްރާމް ފެށީ އޭނާގެ މައުންޓް އެތަނުގައި ހުއްޓިފައި އޮއްވާއެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 2039
و حَدَّثَنِي حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى وَأَحْمَدُ بْنُ عِيسَى قَالَ أَحْمَدُ حَدَّثَنَا وَقَالَ حَرْمَلَةُ أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ أَنَّ عُبَيْدَ اللَّهِ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ أَخْبَرَهُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا أَنَّهُ قَالَ بَاتَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِذِي الْحُلَيْفَةِ مَبْدَأَهُ وَصَلَّى فِي مَسْجِدِهَا
އަދި [ޙަރުމަލާ ބިން ޔަޙްޔާ] އާއި [އަޙްމަދު ބިން ޢީސާ] އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދިނީ - އަޙްމަދު ވިދާޅުވިއެވެ - އޭނާ އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނީ - އަދި ޙަރްމަލާ ވިދާޅުވިއެވެ - [އިބްނު ވަޙްބު] އަޅުގަނޑަށް [ޔޫނޫސް] [އިބްނު ޝިހާބު] ގެ އަރިހުން ކިޔައިދިނީ [އުބައިދުالله ބިން ޢަބްދުالله ބިން ޢުމަރު] އޭނާއަށް ކިޔައިދިނީ، [ޢަބްދުالله ބިން ޢުމަރު] ރަޑިޔާالله އަންހުމާ] ގެ އަރިހުން އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ؛ الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ހައްޖު ފެއްޓެވީ ޛުލްޙުލައިފާގައި ރޭގަނޑު ހޭދަކޮށް، އެތަނުގެ މިސްކިތުގައި ނަމާދުކޮށްގެންނެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 2040
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبَّادٍ أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا قَالَتْ طَيَّبْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِحُرْمِهِ حِينَ أَحْرَمَ وَلِحِلِّهِ قَبْلَ أَنْ يَطُوفَ بِالْبَيْتِ
[މުޙައްމަދު ބިން ޢައްބާދު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ސުފްޔާން] އަށް [އަޒްޒުހްރީ] ގެ އަރިހުން [ޢުރުވާ] ގެ އަރިހުން [އައިޝަތު] ގެ އަރިހުން، الله ރުހިވޮޑިގަތުން، އެކަމަނާ ވިދާޅުވިއެވެ.
