Imam Muslim : 181
حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ مَنْصُورٍ وَقُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ وُمُحَمَّدُ بْنُ عُبَيْدٍ الْغُبَرِيُّ وَاللَّفْظُ لِسَعِيدٍ قَالُوا حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ زُرَارَةَ بْنِ أَوْفَى عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ اللَّهَ تَجَاوَزَ لِأُمَّتِي مَا حَدَّثَتْ بِهِ أَنْفُسَهَا مَا لَمْ يَتَكَلَّمُوا أَوْ يَعْمَلُوا بِهِ
Atugambiire [Sa’id bin Manshur] na [Qutaibah bin Sa’id] na [Muhammad bin Ubaid al-Ghubari] kandi lafazh n’eya Sa’id, bakagira ngu atugambiire [Abu Awanah] kuruga [Qatadah] kuruga [Zurarah bin Aufa] kuruga [akagira ati: ‘Abu Hurailah shaharaala akagira ati: 'Buzima Allah nasasira Ummah yangye ekintu eki yagambire omunda ye kasita atakigambire nari atakikozire'.
Imam Muslim : 182
حَدَّثَنَا عَمْرٌو النَّاقِدُ وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ قَالَا حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ ح و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُسْهِرٍ وَعَبْدَةُ بْنُ سُلَيْمَانَ ح و حَدَّثَنَا ابْنُ الْمُثَنَّى وَابْنُ بَشَّارٍ قَالَا حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ كُلُّهُمْ عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي عَرُوبَةَ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ زُرَارَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ تَجَاوَزَ لِأُمَّتِي عَمَّا حَدَّثَتْ بِهِ أَنْفُسَهَا مَا لَمْ تَعْمَلْ أَوْ تَكَلَّمْ بِهِ و حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا مِسْعَرٌ وَهِشَامٌ ح و حَدَّثَنِي إِسْحَقُ بْنُ مَنْصُورٍ أَخْبَرَنَا الْحُسَيْنُ بْنُ عَلِيٍّ عَنْ زَائِدَةَ عَنْ شَيْبَانَ جَمِيعًا عَنْ قَتَادَةَ بِهَذَا الْإِسْنَادِ مِثْلَهُ
Atugambiire [Amru an-Naqid] na [Zuhair bin Harb] bombi bakagira ngu, atugambiire [Ismail bin Ibrahim]. -omu nshoboorora endiijo nikigambwa- Kandi atugambiire [Abu Bakr bin Abu Syaibah] atugambiire [Ali bin Mushir] na [Abdah bin Sulaiman]. -omu nkuru endiijo neegambwaho- Kandi atugambiire [Ibn al-Mutsanna] na [Ibn Basyyar] bombi bakagira, atugambiire [Ibn Abu Adi] buri omwe aharibo akaruga [Sa’id bin Abu Arubah] kuruga [Qatadah] kuruga [Zurarah] kuruga [Abu Was’Raihillahulahula] akagira ati: 'Buzima, Allah nasasira Ummah wangye ekintu ekiri omu mutima gwe, kasita atakikora omu bikorwa bye nari kukigambaho'. Kandi yangira [Zuhair bin Harb] atugambiire [Waki’] atugambire [Mis’ar] na [Hsyam]. -omu nshoboorora endiijo nikigambwa- Kandi akampa obutumwa [Ishaq bin Manshur] akatugambira [al-Husain bin Ali] kuruga [Zaidah] kuruga [Syaiban] boona kuruga [Qatadah] na sanad nk’egyo’.
Imam Muslim : 183
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَاللَّفْظُ لِأَبِي بَكْرٍ قَالَ إِسْحَقُ أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ وَقَالَ الْآخَرَانِ حَدَّثَنَا ابْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ الْأَعْرَجِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ إِذَا هَمَّ عَبْدِي بِسَيِّئَةٍ فَلَا تَكْتُبُوهَا عَلَيْهِ فَإِنْ عَمِلَهَا فَاكْتُبُوهَا سَيِّئَةً وَإِذَا هَمَّ بِحَسَنَةٍ فَلَمْ يَعْمَلْهَا فَاكْتُبُوهَا حَسَنَةً فَإِنْ عَمِلَهَا فَاكْتُبُوهَا عَشْرًا
Atugambiire [Abu Bakr bin Abu Syaibah] na [Zuhair bin Harb] na [Ishaq Bin Ibrahim] kandi lafazh n’eya Abu Bakr, [Ishaq] akagira ngu, atugambiire [Sufyan], obwo abantu abandi babiri barikugira ngu, batugambiire [Ibn Uya’na-Zainah] kuruga [Abu az’d- Hurairah] akagira ati: ‘Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam akagira ati: ‘Allah nagira ati: ‘Omuheereza wangye ku araabe naayenda ekintu kibi mbwenu otakihandiika, kwonka ku araabe naakikora obwo okihandiike nk’ekintu kibi. Kandi ku araabe naayenda ekirungi kwonka atakikozire reero okihandiike nk'ekirungi kimwe, reero ku araabe naakikora reero okihandiike nk'ebikorwa birungi ikumi''.
Imam Muslim : 184
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ وَقُتَيْبَةُ وَابْنُ حُجْرٍ قَالُوا حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ وَهُوَ ابْنُ جَعْفَرٍ عَنْ الْعَلَاءِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ قَالَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ إِذَا هَمَّ عَبْدِي بِحَسَنَةٍ وَلَمْ يَعْمَلْهَا كَتَبْتُهَا لَهُ حَسَنَةً فَإِنْ عَمِلَهَا كَتَبْتُهَا عَشْرَ حَسَنَاتٍ إِلَى سَبْعِ مِائَةِ ضِعْفٍ وَإِذَا هَمَّ بِسَيِّئَةٍ وَلَمْ يَعْمَلْهَا لَمْ أَكْتُبْهَا عَلَيْهِ فَإِنْ عَمِلَهَا كَتَبْتُهَا سَيِّئَةً وَاحِدَةً
Kitugambirwe [Yahya bin Ayyub] na [Qutaibah] na [Ibn Hujr] bakagira ngu, kitugambirwe [Ismail] - nikwo kugira ngu Ibn Ja’far - kuruga ahari [al-Ala’] kuruga ahari [ishe] kuruga ahari [Abu Hurairah] kuruga ahari [Abu Hurairah] kuruga ahari [Abu Hurairah] kuruga ahari [Abu Hurairah] ahabw’okugira ngu akaba ari murungi. atakikozire obwo ninkihandiika nk’ekintu kirungi, reero ku araabe yaakikora obwo ninkihandiika nk’ebikorwa birungi ikumi kuhika aha mirundi magana mushanju. Kandi ku araabe naayenda ekintu kibi akakikora obwo tindikukihandiika nk'ekibi, kwonka ku araabe naakikoraho obwo ninkihandiika nk'ekintu kibi."
Imam Muslim : 185
و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ هَمَّامِ بْنِ مُنَبِّهٍ قَالَ هَذَا مَا حَدَّثَنَا أَبُو هُرَيْرَةَ عَنْ مُحَمَّدٍ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَذَكَرَ أَحَادِيثَ مِنْهَا قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ إِذَا تَحَدَّثَ عَبْدِي بِأَنْ يَعْمَلَ حَسَنَةً فَأَنَا أَكْتُبُهَا لَهُ حَسَنَةً مَا لَمْ يَعْمَلْ فَإِذَا عَمِلَهَا فَأَنَا أَكْتُبُهَا بِعَشْرِ أَمْثَالِهَا وَإِذَا تَحَدَّثَ بِأَنْ يَعْمَلَ سَيِّئَةً فَأَنَا أَغْفِرُهَا لَهُ مَا لَمْ يَعْمَلْهَا فَإِذَا عَمِلَهَا فَأَنَا أَكْتُبُهَا لَهُ بِمِثْلِهَا وَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَتْ الْمَلَائِكَةُ رَبِّ ذَاكَ عَبْدُكَ يُرِيدُ أَنْ يَعْمَلَ سَيِّئَةً وَهُوَ أَبْصَرُ بِهِ فَقَالَ ارْقُبُوهُ فَإِنْ عَمِلَهَا فَاكْتُبُوهَا لَهُ بِمِثْلِهَا وَإِنْ تَرَكَهَا فَاكْتُبُوهَا لَهُ حَسَنَةً إِنَّمَا تَرَكَهَا مِنْ جَرَّايَ وَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا أَحْسَنَ أَحَدُكُمْ إِسْلَامَهُ فَكُلُّ حَسَنَةٍ يَعْمَلُهَا تُكْتَبُ بِعَشْرِ أَمْثَالِهَا إِلَى سَبْعِ مِائَةِ ضِعْفٍ وَكُلُّ سَيِّئَةٍ يَعْمَلُهَا تُكْتَبُ بِمِثْلِهَا حَتَّى يَلْقَى اللَّهَ
Kandi ku yaaherize kutugambira [Muhammad bin Rafi’] akaba atugambiire [Abdurrazzaq] ngu akatugambira [Ma’mar] kuruga ahari [Hisyam bin Munabbih] akagira ati, ‘Eki n’ekintu ekyatugambirwe [Abu Hurairah] kuruga ahari Muhammad, Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam. Bwanyima akagamba aha hadiisi kuruga ahariwe, yagira ati: Omutumwa wa Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam akagira ati: ‘Allah nagira ati: ‘Omuheereza wangye ku araabe naayenda kukora ekikorwa kirungi mbwenu ninkihandiika nk’ekikorwa kirungi kimwe kasita atakikozire, mbwenu ku araakikore obwo ninkihandiika nk’ebikorwa birungi ikumi. Kandi ku araabe naayenda ekintu kibi obwo ninyija kumusaasira kasita atakikozire, kwonka ku araabe akikozire obwo ninkihandiika nk’ekintu kibi - kandi niwe arikukira kumanya - obwo arikugira ati, ‘Iwe omurinzire. Ku araabe yaakora ekintu kibi obwo okihandiikire otyo, kandi ku araabe yaakireka obwo ohandiikire ekirungi. Ahabw'okuba akamureka ahabwangye''. Kandi nabi sallallaahu ‘alaihi wasallam akagira ati: ‘Omwe omuriimwe ku araatunguure obusiraamu bwe obwo buri kirungi eki arikukora nikiija kuhandiikwa emirundi ikumi, eky’okureeberaho, kuhika aha mirundi magana mushanju. Kandi buri kimwe kibi eki arikukora buzima nikiija kuhandiikwa nk’ekyo kuhitsya obu arabugaane Allah’.
Imam Muslim : 186
و حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا أَبُو خَالِدٍ الْأَحْمَرُ عَنْ هِشَامٍ عَنْ ابْنِ سِيرِينَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ هَمَّ بِحَسَنَةٍ فَلَمْ يَعْمَلْهَا كُتِبَتْ لَهُ حَسَنَةً وَمَنْ هَمَّ بِحَسَنَةٍ فَعَمِلَهَا كُتِبَتْ لَهُ عَشْرًا إِلَى سَبْعِ مِائَةِ ضِعْفٍ وَمَنْ هَمَّ بِسَيِّئَةٍ فَلَمْ يَعْمَلْهَا لَمْ تُكْتَبْ وَإِنْ عَمِلَهَا كُتِبَتْ
Kandi atugambiire [Abu Kuraib] atugambiire [Abu Khalid al-Ahmar] kuruga ahari [Hsyam] kuruga ahari [Ibn Sirin] kuruga ahari [Abu Hurairah] akagira ati: ‘Omuntu weena orikwenda ekirungi kwonka atakikozire, kihandiikirwe ahabwe nk’omuntu weena orikwenda ekirungi, it, kihandiikirwe ahariwe nk’ebikorwa birungi ikumi okuhitsya emirundi magana mushanju. Kandi weena orikwenda ekintu kibi kwonka atakikozire, tikirikuhandiikwa nk’ekibi, kwonka ku araabe yaakikora obwo nikihandiikwa nk’ekibi ahariwe’.
Imam Muslim : 187
حَدَّثَنَا شَيْبَانُ بْنُ فَرُّوخَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَارِثِ عَنْ الْجَعْدِ أَبِي عُثْمَانَ حَدَّثَنَا أَبُو رَجَاءٍ الْعُطَارِدِيُّ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِيمَا يَرْوِي عَنْ رَبِّهِ تَبَارَكَ وَتَعَالَى قَالَ إِنَّ اللَّهَ كَتَبَ الْحَسَنَاتِ وَالسَّيِّئَاتِ ثُمَّ بَيَّنَ ذَلِكَ فَمَنْ هَمَّ بِحَسَنَةٍ فَلَمْ يَعْمَلْهَا كَتَبَهَا اللَّهُ عِنْدَهُ حَسَنَةً كَامِلَةً وَإِنْ هَمَّ بِهَا فَعَمِلَهَا كَتَبَهَا اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ عِنْدَهُ عَشْرَ حَسَنَاتٍ إِلَى سَبْعِ مِائَةِ ضِعْفٍ إِلَى أَضْعَافٍ كَثِيرَةٍ وَإِنْ هَمَّ بِسَيِّئَةٍ فَلَمْ يَعْمَلْهَا كَتَبَهَا اللَّهُ عِنْدَهُ حَسَنَةً كَامِلَةً وَإِنْ هَمَّ بِهَا فَعَمِلَهَا كَتَبَهَا اللَّهُ سَيِّئَةً وَاحِدَةً و حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ سُلَيْمَانَ عَنْ الْجَعْدِ أَبِي عُثْمَانَ فِي هَذَا الْإِسْنَادِ بِمَعْنَى حَدِيثِ عَبْدِ الْوَارِثِ وَزَادَ وَمَحَاهَا اللَّهُ وَلَا يَهْلِكُ عَلَى اللَّهِ إِلَّا هَالِكٌ
Atugambiire [Syaiban bin Farrukh] atugambiire [Abdul Warits] kuruga ahari [al-Ja’d Abu Uthman] atugambiire [Abu Raja’ al-Utharidi] kuruga ahari [Ibn Abbas] kuruga ahari Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam, kuruga omu kintu ekyagambirwe kuruga ahari Rabb we, kandi Allah the omurungi akagira ati: ‘I, 'Omuntu weena orikwenda ekirungi kwonka atakikozire obwo Allah naakihandiika nk'ekikorwa kimwe kirungi ekihikire ahariwe, kandi omuntu weena orikwenda ekikorwa kirungi reero akakikora obwo Allah naamuhandiika nk'ebikorwa birungi ikumi ebirikuhika emirundi magana mushanju nk'emirundi mingi. Kandi ku araabe naayenda ekibi kwonka atakikozire, obwo Allah naija kukihandiika nk'oburungi obuhikire ahariwe, kwonka ku araabe naakikoraho obwo Allah naija kukihandiika nk'ekimwe aha bibi bye''. Kandi atugambiire [Yahya bin Yahya] atugambiire [Ja’far bin Sulaiman] kuruga ahari [al-Ja’d Abu Uthman] omu sanad egi n’amakuru ga hadiisi ya Abdul Warits, kandi yayongyeraho ati, ‘Kandi Allah akagishazamu, kandi tikiine kabi koona -ahabw’okugomera omwe n’ondiijo- ahari Allah’ kureka o.
Imam Muslim : 188
حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ سُهَيْلٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ جَاءَ نَاسٌ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَسَأَلُوهُ إِنَّا نَجِدُ فِي أَنْفُسِنَا مَا يَتَعَاظَمُ أَحَدُنَا أَنْ يَتَكَلَّمَ بِهِ قَالَ وَقَدْ وَجَدْتُمُوهُ قَالُوا نَعَمْ قَالَ ذَاكَ صَرِيحُ الْإِيمَانِ و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ عَنْ شُعْبَةَ ح و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ عَمْرِو بْنِ جَبَلَةَ بْنِ أَبِي رَوَّادٍ وَأَبُو بَكْرِ بْنُ إِسْحَقَ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو الْجَوَّابِ عَنْ عَمَّارِ بْنِ رُزَيْقٍ كِلَاهُمَا عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِهَذَا الْحَدِيثِ
Kitugambirweho ngu [Zuhair bin Harb] akatugambira [Jarir] kuruga ahari [Suhail] kuruga ahari [ishe] kuruga ahari [Abu Hurairah] akagira ati, ‘Ekibinja ky’abantu kuruga omu banywani ba nabi sallallaahu ‘alaihi wasallam kikaija, n’ahabw’ekyo bakamubuuza ekintu eki tukashanga naitwe ngu tukahurira ngu naitwe? ’ Akagarukamu ati: ‘N’amazima ngu otungire? ’ Bakagarukamu bati: ‘Eego’. Akagira ati: ‘Ekyo n’akamanyiso k’okwikiriza okushemeire’. Kandi atugambiire [Muhammad bin Basyyar] atugambiire [Ibn Abu Adi] kuruga [Syu’bah]. -omu nshoboorora endiijo nikigambwa- Kandi yangira [Muhammad bin Amru bin Jabalah bin Abu Rawwad] na [Abu Bakr bin Ishaq] bombi bakagira, akatugambira [Abu al-Jawwab] kuruga ahari [Ammar bin Ruzaiq] bombi kuruga ahari [al-A'masy] kuruga ahari [Abulla Salihah] 'alayihi wasalam, nka hadiisi egi'.
Imam Muslim : 189
حَدَّثَنَا يُوسُفُ بْنُ يَعْقُوبَ الصَّفَّارُ حَدَّثَنِي عَلِيُّ بْنُ عَثَّامٍ عَنْ سُعَيْرِ بْنِ الْخِمْسِ عَنْ مُغِيرَةَ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَلْقَمَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ سُئِلَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ الْوَسْوَسَةِ قَالَ تِلْكَ مَحْضُ الْإِيمَانِ
Akatugambiire [Yusuf bin Ya’qub ash-Shaffar] akangira [Ali bin Atstsam] kuruga [Su’air bin al-Khims] kuruga [Mughirah] kuruga [Ibrahimu] kuruga [’Alqamah] kuruga [Abdullah] akagira ati, ‘Omurangi sallallahu ‘alaxieihi akagarukamu nk’oku arikuhurira ngu: 'Ekyo n'akamanyiso k'okwikiriza okushemeire -okw'amazima-''.
Imam Muslim : 190
حَدَّثَنَا هَارُونُ بْنُ مَعْرُوفٍ وَمُحَمَّدُ بْنُ عَبَّادٍ وَاللَّفْظُ لِهَارُونَ قَالَا حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ هِشَامٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا يَزَالُ النَّاسُ يَتَسَاءَلُونَ حَتَّى يُقَالَ هَذَا خَلَقَ اللَّهُ الْخَلْقَ فَمَنْ خَلَقَ اللَّهَ فَمَنْ وَجَدَ مِنْ ذَلِكَ شَيْئًا فَلْيَقُلْ آمَنْتُ بِاللَّهِ و حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا أَبُو النَّضْرِ حَدَّثَنَا أَبُو سَعِيدٍ الْمُؤَدِّبُ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ بِهَذَا الْإِسْنَادِ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ يَأْتِي الشَّيْطَانُ أَحَدَكُمْ فَيَقُولُ مَنْ خَلَقَ السَّمَاءَ مَنْ خَلَقَ الْأَرْضَ فَيَقُولُ اللَّهُ ثُمَّ ذَكَرَ بِمِثْلِهِ وَزَادَ وَرُسُلِهِ
Atugambiire [Harun bin Ma’ruf] na [Muhammad bin Abbad] kandi lafazh n’eya Harun, bombi bakagira ngu, atugambiire [Sufyan] kuruga ahari [Hsyam] kuruga ahari [ishe] kuruga ahari [Abu Hurairah] akagira ati: ebihangirwe ebihangirwe, reero n’oha owaahangire Allah’, reero weena orikutunga ekintu kuruga omu nshonga egyo, reero agambe ati, ‘Ninyikiriza Allah’’. Kandi atugambiire [Mahmud bin Ghailan] atugambiire [Abu an-Nadlar] atugambiire [Abu Sa’id al-Mu’addib] kuruga ahari [Hisham bin Urwah] na sanad egi, ngu Omutumwa wa Allah (okusaasira kwa Allah n’emigisha ya Ruhanga bibe ahariwe) akagira ati: ‘Sitaane akaija ahari omwe omuriimwe owaahangire kandi akahanga ’omwe omuriimwe. ensi? ’ bwanyima akagarukamu ati, ‘Allah’, bwanyima yagamba ekintu nk’ekyo, kandi yayongyeraho sentensi, ‘N’omutumwa we’.
Imam Muslim : 191
حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ جَمِيعًا عَنْ يَعْقُوبَ قَالَ زُهَيْرٌ حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنَا ابْنُ أَخِي ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عَمِّهِ قَالَ أَخْبَرَنِي عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَأْتِي الشَّيْطَانُ أَحَدَكُمْ فَيَقُولَ مَنْ خَلَقَ كَذَا وَكَذَا حَتَّى يَقُولَ لَهُ مَنْ خَلَقَ رَبَّكَ فَإِذَا بَلَغَ ذَلِكَ فَلْيَسْتَعِذْ بِاللَّهِ وَلْيَنْتَهِ حَدَّثَنِي عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ شُعَيْبِ بْنِ اللَّيْثِ قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ جَدِّي قَالَ حَدَّثَنِي عُقَيْلُ بْنُ خَالِدٍ قَالَ قَالَ ابْنُ شِهَابٍ أَخْبَرَنِي عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَأْتِي الْعَبْدَ الشَّيْطَانُ فَيَقُولُ مَنْ خَلَقَ كَذَا وَكَذَا مِثْلَ حَدِيثِ ابْنِ أَخِي ابْنِ شِهَابٍ
Akangambira [Zuhair bin Harb] na [Abd bin Humaid] buri kimwe kuruga ahari [Ya’qub], [Zuhair] akagira, atugambiire [Ya’qub bin Ibrahim] atugambiire [Ibnu Akhi Ibn Shihab] kuruga ahari [Ishento] akagira ngu, akangambira [Urwah bin Humaid] ngu [Urwah bin Humaid] akagira ngu [Urwah bin Humaid] 'Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam akagira ati: 'Sitaane akaija ahari omwe omuriimwe yagira ati 'N'oha owahangire eki n'ekyo', kuhisya obu aha muheru yamubuuza ati 'N'oha owahangire Rabb waawe? 'Ku araabe yaahika aha nshonga egi obwo ogambire istiadzah -'audzu billah-, kandi amureke aherize okugaaniira kwe'. Akangambira [Abdul Malik bin Syu’aib bin al-Laits] akagira ati, akangambira [taata] kuruga ahari [ishekuru] akagira ati, akangambira [Uqail bin Khalid] akagira ati, [Ibn Shihab] akagira, angambira [Urwah bin az-Zubair] ngu [Abu Hulahlah sharahi] akagira ngu ‘Abu Hulahlah sharahi. wasallam ati: 'Sitaane akaija aha muheereza yagira ati: "N'oha owahangire eki n'ekyo?" Nk’oku kiri omu hadiisi ya mutabani wa murumuna wangye, Ibn Syihab’.
Imam Muslim : 192
حَدَّثَنِي عَبْدُ الْوَارِثِ بْنُ عَبْدِ الصَّمَدِ قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ جَدِّي عَنْ أَيُّوبَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِيرِينَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا يَزَالُ النَّاسُ يَسْأَلُونَكُمْ عَنْ الْعِلْمِ حَتَّى يَقُولُوا هَذَا اللَّهُ خَلَقَنَا فَمَنْ خَلَقَ اللَّهَ قَالَ وَهُوَ آخِذٌ بِيَدِ رَجُلٍ فَقَالَ صَدَقَ اللَّهُ وَرَسُولُهُ قَدْ سَأَلَنِي اثْنَانِ وَهَذَا الثَّالِثُ أَوْ قَالَ سَأَلَنِي وَاحِدٌ وَهَذَا الثَّانِي و حَدَّثَنِيهِ زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ وَيَعْقُوبُ الدَّوْرَقِيُّ قَالَا حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ وَهُوَ ابْنُ عُلَيَّةَ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ مُحَمَّدٍ قَالَ قَالَ أَبُو هُرَيْرَةَ لَا يَزَالُ النَّاسُ بِمِثْلِ حَدِيثِ عَبْدِ الْوَارِثِ غَيْرَ أَنَّهُ لَمْ يَذْكُرْ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الْإِسْنَادِ وَلَكِنْ قَدْ قَالَ فِي آخِرِ الْحَدِيثِ صَدَقَ اللَّهُ وَرَسُولُهُ
Akatugambira [Abdul Warits bin Abd ash-Shamad], akagira ati, akatugambira [taata] kuruga ahari [tatenkuru] kuruga ahari [Ayyub] kuruga ahari [Muhammad bin Sirin] kuruga ahari [Abu Hurairah] kuruga ahari Nabi sallallaahu ‘alaihi wasallam, akagira ati: ‘Abantu nibaija kuguma nibamanya nk’oku barikutubuuza, . mbwenu shi n’oha owaahangire Allah?’ Abu Hurairah akagira obwo akwaitse omukono gw’omushaija ati, ‘Allah n’omutumwa we bahikire, abashaija babiri bamshabire, kandi ogu n’owa kashatu, narishi akagira ati ‘omwe aharibo anshabire, kandi ogu n’owa kabiri’. Kandi ku yaaherize kungambira ahari ekyo [Zuhair bin Harb] na [Ya’qub ad-Dauraqi] bombi bakagira ngu, bakaba batugambiire [Ismail] -nikwo kugira ngu Ibn Ulayyah- na [Ayyub] kuruga ahari [Muhammad] akagira ati, ‘[Abu Hurairah] akagira ati, ‘Abantu butoosha nibashaba,’ nk’oku kiri omu hadiisi z’abashaija zonka. sallallaahu omu sanad, kwonka omu hadiisi akagira ati: Allah n’omutumwa we n’amazima.
Imam Muslim : 193
و حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الرُّومِيِّ حَدَّثَنَا النَّضْرُ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا عِكْرِمَةُ وَهُوَ ابْنُ عَمَّارٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى حَدَّثَنَا أَبُو سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ لِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا يَزَالُونَ يَسْأَلُونَكَ يَا أَبَا هُرَيْرَةَ حَتَّى يَقُولُوا هَذَا اللَّهُ فَمَنْ خَلَقَ اللَّهَ قَالَ فَبَيْنَا أَنَا فِي الْمَسْجِدِ إِذْ جَاءَنِي نَاسٌ مِنْ الْأَعْرَابِ فَقَالُوا يَا أَبَا هُرَيْرَةَ هَذَا اللَّهُ فَمَنْ خَلَقَ اللَّهَ قَالَ فَأَخَذَ حَصًى بِكَفِّهِ فَرَمَاهُمْ ثُمَّ قَالَ قُومُوا قُومُوا صَدَقَ خَلِيلِي
Kandi atugambiire [Abdullah bin ar-Rumi] atugambiire [an-Nadlar bin Muhammad] atugambiire [Ikrimah] - nikwo kugira ngu Ibn Ammar - atugambiire [Yahya] atugambiire [Abu Salamah] kuruga ahari [Abu Hurairah] akagira ati, ‘Rasulullah sallalahalaahu akagira ngu nibaija kuba, okuhitsya obu baragire ngu Ogu niwe Allah, obwo niwe yaahangire Allah''. Abu Hurairah akagira ati, ‘Ku nabaire ndi omu muzigiti, ahonaaho abantu kuruga omu kigombe kya Baduwi bakanyehitsyaho bambuuza bati, ‘Ei Abu Hurairah, ogu ni Allah, mbwenu n’oha owaahangire Allah’. Omugambi akagira ati, 'Bwanyima Abu Hurairah yakwata amabaare n'ekiganja kye, reero yaagateera, ati, 'Yemerera, yemerera, n'amazima - ebigambo bya mukundwa wangye''.
Imam Muslim : 194
حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمٍ حَدَّثَنَا كَثِيرُ بْنُ هِشَامٍ حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ بُرْقَانَ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ الْأَصَمِّ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا هُرَيْرَةَ يَقُولُا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَيَسْأَلَنَّكُمْ النَّاسُ عَنْ كُلِّ شَيْءٍ حَتَّى يَقُولُوا اللَّهُ خَلَقَ كُلَّ شَيْءٍ فَمَنْ خَلَقَهُ
Akangambira [Muhammad bin Hatim] atugambiire [Katsir bin Hisham] atugambiire [Ja’far bin Burqan] atugambiire [Yazid bin al-Asham] akagira ati, ‘Nkahurira [Abu Hurairah] arikugira ati, ‘Omutumwa wa Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam akagira ngu buri kimwe nikiija kugamba ahariiwe, ‘ buri kimwe, obwo niwe yaamuhangire''.
Imam Muslim : 195
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَامِرِ بْنِ زُرَارَةَ الْحَضْرَمِيُّ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ فُضَيْلٍ عَنْ مُخْتَارِ بْنِ فُلْفُلٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ قَالَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ إِنَّ أُمَّتَكَ لَا يَزَالُونَ يَقُولُونَ مَا كَذَا مَا كَذَا حَتَّى يَقُولُوا هَذَا اللَّهُ خَلَقَ الْخَلْقَ فَمَنْ خَلَقَ اللَّهَ حَدَّثَنَاه إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ أَخْبَرَنَا جَرِيرٌ ح و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا حُسَيْنُ بْنُ عَلِيٍّ عَنْ زَائِدَةَ كِلَاهُمَا عَنْ الْمُخْتَارِ عَنْ أَنَسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِهَذَا الْحَدِيثِ غَيْرَ أَنَّ إِسْحَقَ لَمْ يَذْكُرْ قَالَ قَالَ اللَّهُ إِنَّ أُمَّتَكَ
Atugambiire [Abdullah bin Amir bin Zurarah al-Hadlrami] atugambiire [Muhammad bin Fudlail] kuruga ahari [Mukhtar bin Fulful] kuruga ahari [Anas bin Malik] kuruga ahari Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam, akagira ati: ‘Ruhanga naagira ati: ‘Buzima eki n’ekiT okuhitsya obu abantu baawe nibagira ati: ‘Buzima eki n’ekiT akahanga ebihangirwe, reero n'oha owaahangire Allah''. Atugambiire ahari ekyo [Ishaq bin Ibrahim] atugambiire [Jarir]. -omu nshoboorora endiijo nikigambwa- Kandi atugambiire [Abu Bakr bin Abu Syaibah] atugambiire [Husain bin Ali] kuruga [Zaidah] bombi kuruga [al-Mukhtar] kuruga [Anas] na nabi sallallaahu ‘alaihi wasallam na hadiisi egi, Ishaq wenka akagira ati: ‘Allahly abantu baawe,’.
Imam Muslim : 196
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ وَقُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ وَعَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ جَمِيعًا عَنْ إِسْمَعِيلَ بْنِ جَعْفَرٍ قَالَ ابْنُ أَيُّوبَ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ جَعْفَرٍ قَالَ أَخْبَرَنَا الْعَلَاءُ وَهُوَ ابْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ مَوْلَى الْحُرَقَةِ عَنْ مَعْبَدِ بْنِ كَعْبٍ السَّلَمِيِّ عَنْ أَخِيهِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ كَعْبٍ عَنْ أَبِي أُمَامَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ اقْتَطَعَ حَقَّ امْرِئٍ مُسْلِمٍ بِيَمِينِهِ فَقَدْ أَوْجَبَ اللَّهُ لَهُ النَّارَ وَحَرَّمَ عَلَيْهِ الْجَنَّةَ فَقَالَ لَهُ رَجُلٌ وَإِنْ كَانَ شَيْئًا يَسِيرًا يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ وَإِنْ قَضِيبًا مِنْ أَرَاكٍ و حَدَّثَنَاه أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَهَارُونُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ جَمِيعًا عَنْ أَبِي أُسَامَةَ عَنْ الْوَلِيدِ بْنِ كَثِيرٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ كَعْبٍ أَنَّهُ سَمِعَ أَخَاهُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ كَعْبٍ يُحَدِّثُ أَنَّ أَبَا أُمَامَةَ الْحَارِثِيَّ حَدَّثَهُ أَنَّهُ سَمِعَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِثْلِهِ
Atugambiire [Yahya bin Ayyub] na [Qutaibah bin Sa’id] na [Ali bin Hujr] buri kimwe kuruga ahari [Ismail bin Ja’far], [Ibn Ayyub] akagira, atugambiire [Ismail bin Ja’far] akagira ngu, atugambiire [al-Ala’] - nikwo kugira ngu al-Ala’ - nikwo kugira ngu al-Hurala’ owa -dur-Hurala. [Ma’bad bin Ka’ab as-Salami] kuruga ahari murumuna we [Abdullah bin Ka’ab] kuruga ahari [Abu Umamah] ngu Omutumwa wa Allah akagira ati: ‘Orikwihaho obugabe bw’omusiraamu n’ekiragaano kye, Allah amukoreire gehena nk’ekiragiro, kandi amuzibiire eiguru’. Mbwenu omushaija akabuuza ati, iwe Mutumwa wa Allah, n’obu kiraabe kiri ekintu ekikye? Akagarukamu ati: ‘N’obu kiraabe kiri ekiti kya siwak kyonka’. Kandi akatugambira ahari ekyo [Abu Bakr bin Abu Syaibah] na [Ishaq bin Ibrahim] na [Harun bin Abdullah] boona kuruga ahari [Abu Usamah] kuruga ahari [al-Walid bin Katsir] kuruga ahari [Muhammad bin Ka’ab] ngu akahurira munyaanya [Abdullah bin Ka’ab] akaba aine [Abdullah bin Ka’ab] kumugambira ati, ngu we alHabuld akamugambira ati, ati akahurira Rasulullah 'alaihi wasallam, nk'oku hadiisi eri'.
Imam Muslim : 197
و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ ح و حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ وَوَكِيعٌ ح و حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ الْحَنْظَلِيُّ وَاللَّفْظُ لَهُ أَخْبَرَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ حَلَفَ عَلَى يَمِينِ صَبْرٍ يَقْتَطِعُ بِهَا مَالَ امْرِئٍ مُسْلِمٍ هُوَ فِيهَا فَاجِرٌ لَقِيَ اللَّهَ وَهُوَ عَلَيْهِ غَضْبَانُ قَالَ فَدَخَلَ الْأَشْعَثُ بْنُ قَيْسٍ فَقَالَ مَا يُحَدِّثُكُمْ أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ قَالُوا كَذَا وَكَذَا قَالَ صَدَقَ أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ فِيَّ نَزَلَتْ كَانَ بَيْنِي وَبَيْنَ رَجُلٍ أَرْضٌ بِالْيَمَنِ فَخَاصَمْتُهُ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ هَلْ لَكَ بَيِّنَةٌ فَقُلْتُ لَا قَالَ فَيَمِينُهُ قُلْتُ إِذَنْ يَحْلِفُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عِنْدَ ذَلِكَ مَنْ حَلَفَ عَلَى يَمِينِ صَبْرٍ يَقْتَطِعُ بِهَا مَالَ امْرِئٍ مُسْلِمٍ هُوَ فِيهَا فَاجِرٌ لَقِيَ اللَّهَ وَهُوَ عَلَيْهِ غَضْبَانُ فَنَزَلَتْ { إِنَّ الَّذِينَ يَشْتَرُونَ بِعَهْدِ اللَّهِ وَأَيْمَانِهِمْ ثَمَنًا قَلِيلًا } إِلَى آخِرِ الْآيَةِ حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ أَخْبَرَنَا جَرِيرٌ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ مَنْ حَلَفَ عَلَى يَمِينٍ يَسْتَحِقُّ بِهَا مَالًا هُوَ فِيهَا فَاجِرٌ لَقِيَ اللَّهَ وَهُوَ عَلَيْهِ غَضْبَانُ ثُمَّ ذَكَرَ نَحْوَ حَدِيثِ الْأَعْمَشِ غَيْرَ أَنَّهُ قَالَ كَانَتْ بَيْنِي وَبَيْنَ رَجُلٍ خُصُومَةٌ فِي بِئْرٍ فَاخْتَصَمْنَا إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ شَاهِدَاكَ أَوْ يَمِينُهُ
Kandi atugambiire [Abu Bakri bin Abu Syaibah] atugambiire [Waki’]. -omu nshoboorora endiijo nikigambwa- Kandi atugambiire [Ibnu Numair] atugambiire [Abu Muawiyah] na [Waki’]. -omu nshoboorora endiijo nikigambwa- Kandi atugambiire [Ishaq bin Ibrahim al-Hanzhali] kandi lafazh n’eye, atugambiire [Waki’] atugambiire [al-A’masy] kuruga ahari [Abu Wail] kuruga ahari [Abdullah] kuruga ahari Nabi saw. omusiraamu, obwo ahabw’ekyo naaba omuntu otarikwikiriza, naija kubugana Allah obwo Allah amugwiire ekiniga’. Omugambi ati: Reero [al-Ats’asy bin Qais] yaataaha yaabuuza ati: Abu Abdurrahman akakugambira ki? Bagarukamu bati, ‘Nkyo n’ekyo’. Ash’ats akagira ati: Abu Abdurrahman ahikire, hadiisi egi ekashohozibwa ahariinye. Hariho okuhakana ahagati yangye n’omushaija aha itaka omuri Yemen, bwanyima nkareeta enshonga omu maisho ga nabi sallallaahu ‘alaihi wasallam, atyo yaabuuza ati: ‘Oine obuhame’. Nkagarukamu nti, 'Ngaaha'. Akagira ati: ‘Reero ekiraganiso -kihindurwa ekikoreso ky’omu mateeka-’. Nkagira nti, ‘Mbwenu shi naarahira? ’ Omu kaanya ako kenyini ahonaaho akagira ati: ‘Orahira kutwara ebintu by’omusiraamu, obwo akahinduka omuntu otaikiriza, naija kubugana Allah obwo Allah arikumugira ekiniga’. Reero orunyiriri rukashuuma ruti: ‘Buzima, abo abarikuhindura ebiraganiso byabo na Allah n’ebiraganiso byabo ahabw’omuhendo mukye, tibarikwija kugaaniira aha kihembo omu nsi y’enyima y’okufa, kandi Allah tarikwija kugamba nabo kandi tarikwija kubareeba aha izooba ry’okuzooka kandi tarikwija kubashemeza. Aha bwabo hariho ekibonerezo ekirikureeta obusaasi-' -Ekibuuzo. Ali Imran: emyaka 77-. Kitugambirwe ngu [Ishaq bin Ibrahim] akatugambira [Jarir] kuruga ahari [Mansur] kuruga ahari [Abu Wail] kuruga ahari [Abdullah] akagira ati, ‘Orahira kutunga -ebintu by’ondiijo-, obwo ahabw’ekyo naaba omuntu otarikworobera, kandi naija kumubugana Allah obwo’. Bwanyima akagamba ekintu nka hadith ya al-A’masy, kwonka akagira ati, ‘Obwire obumwe hakaba hariho okuhakana ahagati yangye n’omushaija ahabw’eiziba. Nahabwekyo tukakyetomboitira nabi saw. Bwanyima akagira ati: ‘Oine kureeta abajurizi babiri, narishi naija kurahira’.
Imam Muslim : 198
و حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ الْمَكِّيُّ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ جَامِعِ بْنِ أَبِي رَاشِدٍ وَعَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ أَعْيَنَ سَمِعَا شَقِيقَ بْنَ سَلَمَةَ يَقُولُ سَمِعْتُ ابْنَ مَسْعُودٍ يَقُولُا سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ حَلَفَ عَلَى مَالِ امْرِئٍ مُسْلِمٍ بِغَيْرِ حَقِّهِ لَقِيَ اللَّهَ وَهُوَ عَلَيْهِ غَضْبَانُ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ ثُمَّ قَرَأَ عَلَيْنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِصْدَاقَهُ مِنْ كِتَابِ اللَّهِ { إِنَّ الَّذِينَ يَشْتَرُونَ بِعَهْدِ اللَّهِ وَأَيْمَانِهِمْ ثَمَنًا قَلِيلًا } إِلَى آخِرِ الْآيَةِ
Kandi kikatugambirwa [Ibn Abu Umar al-Makki] akatugambira [Sufyan] kuruga ahari [Jami’ bin Abu Rasyid] na [Abdul Malik bin A’yan] bombi bakahurira [Syaqiq bin Salamah] arikugira ati, nkahurira [Ibn Mas’ud] arikugira ati: ‘Nkahurira omugambi wa Allah. arahira aha bintu by’omusiraamu ataine bugabe bwe, buzima naija kubugana Allah, obwo we ari omu mbeera y’ekiniga ahariwe’. Abdullah akagira ati: Reero omutumwa wa Allah akatushomera obuhame bwe kuruga omu kitabo kya Allah: '-Buzima, abo abarikuguza ebiraganiso bya Allah n’ebiraganiso byabo aha muheendo mukye...- ' -Qs. Ali Imran: 77-, kuhitsya aha muheru gw’orunyiriri’.
Imam Muslim : 199
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ وَأَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَهَنَّادُ بْنُ السَّرِيِّ وَأَبُو عَاصِمٍ الْحَنَفِيُّ وَاللَّفْظُ لِقُتَيْبَةَ قَالُوا حَدَّثَنَا أَبُو الْأَحْوَصِ عَنْ سِمَاكٍ عَنْ عَلْقَمَةَ بْنِ وَائِلٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَ جَاءَ رَجُلٌ مِنْ حَضْرَمَوْتَ وَرَجُلٌ مِنْ كِنْدَةَ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ الْحَضْرَمِيُّ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ هَذَا قَدْ غَلَبَنِي عَلَى أَرْضٍ لِي كَانَتْ لِأَبِي فَقَالَ الْكِنْدِيُّ هِيَ أَرْضِي فِي يَدِي أَزْرَعُهَا لَيْسَ لَهُ فِيهَا حَقٌّ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِلْحَضْرَمِيِّ أَلَكَ بَيِّنَةٌ قَالَ لَا قَالَ فَلَكَ يَمِينُهُ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ الرَّجُلَ فَاجِرٌ لَا يُبَالِي عَلَى مَا حَلَفَ عَلَيْهِ وَلَيْسَ يَتَوَرَّعُ مِنْ شَيْءٍ فَقَالَ لَيْسَ لَكَ مِنْهُ إِلَّا ذَلِكَ فَانْطَلَقَ لِيَحْلِفَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَمَّا أَدْبَرَ أَمَا لَئِنْ حَلَفَ عَلَى مَالِهِ لِيَأْكُلَهُ ظُلْمًا لَيَلْقَيَنَّ اللَّهَ وَهُوَ عَنْهُ مُعْرِضٌ
Atugambiire [Qutaibah bin Sa’id] na [Abu Bakr bin Abu Syaibah] na [Hannad bin as-Sari] na [Abu Ashim al-Hanafi] obwo lafazh ya hadiisi egi eri eya Qutaibah, nibagira ngu atugambiire [Abu al-Ahwash] kuruga [Al-Ahwash] kuruga [Al hemah kuruga] omushaija kuruga Hadlramaut n’omushaija kuruga Kindah bakaija ahari nabi sallallaahu ‘alaihi wasallam, obwo omuntu ogwo kuruga Hadlramaut akagira ati, ‘Ei Mutumwa wa Allah, buzima omuntu ogu ansingire ahabw’itaka ryangye eryabaire riri erya taata’. Mbwenu Kindi akagira ati, 'Eyo n'itaka ryangye eri omu mikono yangye, kandi nkahingire, n'ahabw'ekyo taine bugabe ahariryo'. Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam bwanyima akabuuza Hadrami ati: ‘Oine obuhame? ’ Akagarukamu ati, ‘Ngaaha’. Akagira ati: ‘Otungire -ekiragaano ky’omuzigu we’. Omushaija kuruga Hadlramaut nawe akagira ati, ‘Iwe Mutumwa wa Allah, buzima omushaija otarikwikiriza tarikwija kuhurikiza eki arahira, tarikwija kutiina kintu kyona’. N’ahabw’ekyo Akagira ati: ‘Toine eki orikumutungaho kureka ekiraganiso kye’. Omushaija kuruga Kindi ku yaabaire ari haihi kurahira, omutumwa wa Allah (saww) akagira ati: "Manya, ku araabe arahira okutegyeka ebintu bye omu muringo ogutari gw'oburingaaniza, obwo naija kubugana Allah omu mbeera ei Allah arikumugira ekiniga."
Imam Muslim : 200
و حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ جَمِيعًا عَنْ أَبِي الْوَلِيدِ قَالَ زُهَيْرٌ حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عَبْدِ الْمَلِكِ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ عُمَيْرٍ عَنْ عَلْقَمَةَ بْنِ وَائِلٍ عَنْ وَائِلِ بْنِ حُجْرٍ قَالَ كُنْتُ عِنْدَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَتَاهُ رَجُلَانِ يَخْتَصِمَانِ فِي أَرْضٍ فَقَالَ أَحَدُهُمَا إِنَّ هَذَا انْتَزَى عَلَى أَرْضِي يَا رَسُولَ اللَّهِ فِي الْجَاهِلِيَّةِ وَهُوَ امْرُؤُ الْقَيْسِ بْنُ عَابِسٍ الْكِنْدِيُّ وَخَصْمُهُ رَبِيعَةُ بْنُ عِبْدَانَ قَالَ بَيِّنَتُكَ قَالَ لَيْسَ لِي بَيِّنَةٌ قَالَ يَمِينُهُ قَالَ إِذَنْ يَذْهَبُ بِهَا قَالَ لَيْسَ لَكَ إِلَّا ذَاكَ قَالَ فَلَمَّا قَامَ لِيَحْلِفَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ اقْتَطَعَ أَرْضًا ظَالِمًا لَقِيَ اللَّهَ وَهُوَ عَلَيْهِ غَضْبَانُ قَالَ إِسْحَقُ فِي رِوَايَتِهِ رَبِيعَةُ بْنُ عَيْدَانَ
Akangambira [Zuhair bin Harb] na [Ishaq bin Ibrahim] buri kimwe kuruga ahari [Abu al-Walid], [Zuhair] akagira, atugambiire [Hisham bin Abdul Malik] atugambiire [Abu Awanah] kuruga ahari [Abdul Malik bin Umair] kuruga ahari [‘Alqamah kuruga Wail bin Wail akagira] Omutumwa wa Allah sallallaahu 'alaihi wasallam, obwo abantu babiri bakaija abashaija ahariwe kwetomboitira obutaikirizana bwabo oburikukwata aha kibanja ky'itaka. Omwe ahari abo bombi akagira ati, ‘Ei Mutumwa wa Allah, omuntu ogu akaba nategyeka ensi yangye omu bwire bw’obutamanya’. Omuntu ogwo akaba ari Umru' al-Qais bin Abis al-Kindi, kandi omuzigu we akaba ari Rabi'ah bin Ibdan. Bwanyima akabuuza ati: ‘Obuhame bwawe buri nkahe? ' Akagarukamu ati, 'Tinyine buhame'. Akagira ati: ‘N’ahabw’ekyo yarahira’. Akagarukamu ati, ‘Nahabwekyo, nabaasa kuza n’eby’obugaiga! Omutumwa wa Allah akagira ati: ‘Toine bugabe bwona kureka eki -okwikiriza ekiragaano ky’omuzigu waawe-’. Omugambi akagira ati, Rabi’ah bin Ibdan ku yayemereire kurahira, Omutumwa wa Allah akagira ati: ‘Orikutwara eitaka omu muringo ogutari gw’oburingaaniza, obwo naija kubugana Allah obwo Allah arikumugira ekiniga - ahariwe-’. Ishaq akagamba omu byafaayo bye, ‘Rabi’ah bin Aidan’.