Imam Bukhari : 1801
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ حُمَيْدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُجَاءَ رَجُلٌ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ إِنَّ الْأَخِرَ وَقَعَ عَلَى امْرَأَتِهِ فِي رَمَضَانَ فَقَالَ أَتَجِدُ مَا تُحَرِّرُ رَقَبَةً قَالَ لَا قَالَ فَتَسْتَطِيعُ أَنْ تَصُومَ شَهْرَيْنِ مُتَتَابِعَيْنِ قَالَ لَا قَالَ أَفَتَجِدُ مَا تُطْعِمُ بِهِ سِتِّينَ مِسْكِينًا قَالَ لَا قَالَ فَأُتِيَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِعَرَقٍ فِيهِ تَمْرٌ وَهُوَ الزَّبِيلُ قَالَ أَطْعِمْ هَذَا عَنْكَ قَالَ عَلَى أَحْوَجَ مِنَّا مَا بَيْنَ لَابَتَيْهَا أَهْلُ بَيْتٍ أَحْوَجُ مِنَّا قَالَ فَأَطْعِمْهُ أَهْلَكَ
Camwebele kuli ifwe ukuti [Uthman bin Abu Syaibah] atwebele [Jarir] ukufuma kuli [Mansur] ukufuma kuli [Az Zuhriy] ukufuma kuli [Humaid bin 'Abdurrahman] ukufuma kuli [Abu Hurairah] -atile-: 'Kwali umuntu umo uwaishile kuli Kasesema umo uwa kuti: pamo no mukashi wakwe mu bushiku bwa Ramadani’. Aipwishe ukuti: ‘Bushe muli na basha aba kulubula?’ Umuntu ayaswike ati: 'Awe'. Lyene aipwishe na kabili ukuti: ‘Bushe kuti mwafunga ifya kulya pa myeshi ibili iyakonkana?’ Umuntu ayaswike ati: 'Awe'. Lyene aipwishe na kabili ati: ‘Bushe muli ne fya kulya ifya kupeela abapiina amakumi mutanda?’ Umuntu ayaswike ati: 'Awe'. Lyena Kasesema apeelwe icipe icaiswilemo amadate, icipao icikulu icabomfiwe ku kusunga ifisoso, lyena atile: ‘Liishani abantu bambi aya madate’. Uyu mwaume atile: ‘Bushe kuli uwalekabila ukucila ifwe? Takuli ulupwa uluikala pa kati ka mipaka ibili ulwalekabila ukwafwilishiwa ukucila ifwe’. Eico Atile: ‘Lyene lisha ulupwa lobe na aya madati’.
Imam Bukhari : 1802
حَدَّثَنَا مُعَلَّى بْنُ أَسَدٍ حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَاأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ احْتَجَمَ وَهُوَ مُحْرِمٌ وَاحْتَجَمَ وَهُوَ صَائِمٌ
Camwebele ukuti [Mu’alla bin Asad] atwebele [Wuhaib] ukufuma kuli [Ayyub] ukufuma kuli [’Ikrimah] ukufuma kuli [Ibn ‘Abbas radliallahu ‘anhuma] ukuti Kasesema alebomfya ukukopa ilyo ali mu ihram kabili alebomfya no kunwa ilyo aleisala.
Imam Bukhari : 1803
حَدَّثَنَا أَبُو مَعْمَرٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَارِثِ حَدَّثَنَا أَيُّوبُ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا قَالَاحْتَجَمَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ صَائِمٌ
Calitwebelwe [Abu Ma’mar] atwebele ukuti [Abdul Warits] atwebele [Ayyub] ukufuma kuli [Ikrimah] ukufuma kuli [Ibn Abas radliallahu 'anhuma] ukuti Kasesema alebomfya ukukopa ilyo alefunga ifya kulya.
Imam Bukhari : 1804
حَدَّثَنَا آدَمُ بْنُ أَبِي إِيَاسٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ سَمِعْتُ ثَابِتًا الْبُنَانِيَّ قَالَسُئِلَ أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَكُنْتُمْ تَكْرَهُونَ الْحِجَامَةَ لِلصَّائِمِ قَالَ لَا إِلَّا مِنْ أَجْلِ الضَّعْفِوَزَادَ شَبَابَةُ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَلَى عَهْدِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Atwebele [Adamu bin Abu Iyas] atwebele [Syuba] atile, Naumfwile [Tabit Al Bunaniy] atila; [Anas bin Malik Lesa asekelele kuli wene] inshita imo aipwishiwe ukuti; Bushe mwapata ukupopomenwa ilyo mulelya? Ayaswike ukuti: ‘Awe, kano fye nga ali uwanaka ku mubili’. [Syababa] ailundapo, pa numa ya kutweba [Syaba]: ‘Ico cali mu nshita ya kwa Kasesema’.
Imam Bukhari : 1805
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ الشَّيْبَانِيِّ سَمِعَ ابْنَ أَبِي أَوْفَى رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَكُنَّا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي سَفَرٍ فَقَالَ لِرَجُلٍ انْزِلْ فَاجْدَحْ لِي قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ الشَّمْسُ قَالَ انْزِلْ فَاجْدَحْ لِي قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ الشَّمْسُ قَالَ انْزِلْ فَاجْدَحْ لِي فَنَزَلَ فَجَدَحَ لَهُ فَشَرِبَ ثُمَّ رَمَى بِيَدِهِ هَا هُنَا ثُمَّ قَالَ إِذَا رَأَيْتُمْ اللَّيْلَ أَقْبَلَ مِنْ هَا هُنَا فَقَدْ أَفْطَرَ الصَّائِمُتَابَعَهُ جَرِيرٌ وَأَبُو بَكْرِ بْنُ عَيَّاشٍ عَنْ الشَّيْبَانِيِّ عَنْ ابْنِ أَبِي أَوْفَى قَالَ كُنْتُ مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي سَفَرٍ
Atwebele [Ali bin Abdullah] atwebele [Sufyan] ukufuma kuli [Abu Ishaq Asy-Syaibaniy] ukuti aumfwile [Ibn Abu Awfa] alelanda ukuti; Twali inshita imo pamo na Kasesema pa lwendo ilyo atile ku muntu umo: ‘Iseni pano no kunpekanishisha ifya kunwa’. Umuntu atile: ‘O Mutumwa wa kwa Lesa, bushe akasuba takwabako?’ Atile, na kabili: 'Iseni panshi - iminine pano - no kunpekanishisha ifya kunwa'. Uyu muntu atile, na kabili: ‘O Mutumwa wa kwa Allah, bushe takwaba akasuba?’ Atile, na kabili: ‘Iseni panshi no kunpekanishisha ifya kunwa’. Eico umuntu aiminine no kumupeela ifya kunwa, lyena anwile, lyena apoosele icintu cimo ne minwe yakwe ku lubali lumo no kutila: ‘Ilyo wamona ukuti ubushiku bulefuma kuli ilya lubali, lyene umuntu uwaipeelesha kuti aputula ukuipeelesha’. Iyi hadith na kabili yashininkishiwe na [Jarir] na [Abu Bakr bin 'Ayyasy] ukufuma kuli [Ash-Syaibaniy] ukufuma kuli [Ibn Abu Awfa Radlialah 'anhu] uwatile: 'Nali inshita imo na Kasesema pa lwendo'.
Imam Bukhari : 1806
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ هِشَامٍ قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ عَائِشَةَأَنَّ حَمْزَةَ بْنَ عَمْرٍو الْأَسْلَمِيَّ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي أَسْرُدُ الصَّوْمَ
Calilondolwelwe kuli ifwe [Musaddad] alilondolwelwe kuli ifwe [Yahya] ukufuma kuli [Hisham] atile, [batata] alilondolwelwe kuli ine ukufuma kuli [‘Aisyah Radliallahu ‘anha] ukuti Hamzah bin ‘Amru Al Aslamiy atile: ‘O Mutumwa wa kwa Lesa, ilingi line ndafunga’.
Imam Bukhari : 1807
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ أَخْبَرَنَا مَالِكٌ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا زَوْجِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَأَنَّ حَمْزَةَ بْنَ عَمْرٍو الْأَسْلَمِيَّ قَالَ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَأَصُومُ فِي السَّفَرِ وَكَانَ كَثِيرَ الصِّيَامِ فَقَالَ إِنْ شِئْتَ فَصُمْ وَإِنْ شِئْتَ فَأَفْطِرْ
Camwebele kuli ifwe [‘Abdullah bin Yusuf] atwebele [Malik] ukufuma kuli [Hsyyam bin ‘Urwah] ukufuma kuli [wishi] ukufuma kuli [‘Aishah radlialahu ‘anha], umukashi wa kwa Kasesema, ukuti Hamzah bin Amru atile kuli Kasesema: ‘Bushe kuti nafunga ilyo ndi mu lwendo? Ni muntu uwafunga sana ifya kulya. Eico ayaswike ati: ‘Nga mulefwaya ukufunga, kabili nga mulefwaya ukuleka ukufunga’.
Imam Bukhari : 1808
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ أَخْبَرَنَا مَالِكٌ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَاأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَرَجَ إِلَى مَكَّةَ فِي رَمَضَانَ فَصَامَ حَتَّى بَلَغَ الْكَدِيدَ أَفْطَرَ فَأَفْطَرَ النَّاسُقَالَ أَبُو عَبْد اللَّهِ وَالْكَدِيدُ مَاءٌ بَيْنَ عُسْفَانَ وَقُدَيْدٍ
Calitwebelwe ukuti [‘Abdullah bin Yusuf] atwebele [‘Malik] ukufuma kuli [Ibn Shihab] ukufuma kuli [‘Ubaidullah bin ‘Abdullah bin ‘Utbah] ukufuma kuli [Ibn ‘Abbas radliallahu ‘anhuma] ukuti Umutumwa wa kwa Lesa uwa mu mweshi uuli onse aile ku mweshi ukalamba. Ilyo afikile ku cifulo ca Kadid, alilekele ukulya kabili lyene abantu na bo balilekele ukulya. Abu Abdullah Al Bukhariy atile: ‘Kadid ni cishima icaba pa kati ka ‘Usfan na Qudaid’.
Imam Bukhari : 1809
بَاب حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ حَمْزَةَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ يَزِيدَ بْنِ جَابِرٍ أَنَّ إِسْمَاعِيلَ بْنَ عُبَيْدِ اللَّهِ حَدَّثَهُ عَنْ أُمِّ الدَّرْدَاءِ عَنْ أَبِي الدَّرْدَاءِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَخَرَجْنَا مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي بَعْضِ أَسْفَارِهِ فِي يَوْمٍ حَارٍّ حَتَّى يَضَعَ الرَّجُلُ يَدَهُ عَلَى رَأْسِهِ مِنْ شِدَّةِ الْحَرِّ وَمَا فِينَا صَائِمٌ إِلَّا مَا كَانَ مِنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَابْنِ رَوَاحَةَ
Atwebele [‘Abdullah bin Yusuf] atwebele [‘Yahya bin Hamzah] ukufuma kuli [‘Abdullah bin Yazid bin Jabir] ukuti [Isma’il bin ‘Ubaidullah] atwebele ukufuma kuli [Ummu Ad-Darda’] ukufuma kuli [Abu Ad-Darda’ radlia ‘atile; Inshita imo twaendele na Kasesema pa ciputulwa ca lwendo lwakwe pa bushiku bwalepya nga nshi ica kuti umuntu umo abikile ukuboko kwakwe pa mutwe wakwe pantu kwalepya nga nshi kabili tapali nangu umo pali ifwe uwafushishe ifya kulya kano fye Kasesema na Ibn Ruwahah.
Imam Bukhari : 1810
حَدَّثَنَا آدَمُ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْأَنْصَارِيُّ قَالَ سَمِعْتُ مُحَمَّدَ بْنَ عَمْرِو بْنِ الْحَسَنِ بْنِ عَلِيٍّ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمْ قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي سَفَرٍ فَرَأَى زِحَامًا وَرَجُلًا قَدْ ظُلِّلَ عَلَيْهِ فَقَالَ مَا هَذَا فَقَالُوا صَائِمٌ فَقَالَ لَيْسَ مِنْ الْبِرِّ الصَّوْمُ فِي السَّفَرِ
Atwebele [Adamu] atwebele [Syu’ba] atwebele [Muhamadi bin ‘Abdurrahmani Al Ansariy] atile; Naumfwile [Muhamadi bin Amru bin Al Hasan bin ‘Ali] ukufuma kuli [Jabir bin ‘Abdullah radliallahu ‘anhu] atile; Kasesema inshita imo pa lwendo amwene ibumba lya bantu, pa kati kabo pali umuntu uwasendele ambulera. Aipwishe ukuti: ‘Cinshi ici?’ Bayaswike ukuti: ‘Uyu muntu alefunga’. Eico Atile: ‘Te mibele isuma ukufunga ilyo uli mu lwendo’.
Imam Bukhari : 1811
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ عَنْ مَالِكٍ عَنْ حُمَيْدٍ الطَّوِيلِ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَكُنَّا نُسَافِرُ مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَلَمْ يَعِبْ الصَّائِمُ عَلَى الْمُفْطِرِ وَلَا الْمُفْطِرُ عَلَى الصَّائِمِ
Caebelwe kuli ifwe ukuti [‘Abdullah bin Maslamah] ukufuma kuli [Malik] ukufuma kuli [Humaid Ath-Thowil] ukufuma kuli [Anas bin Malik] atile; 'Twaendele inshita imo na Kasesema, abo abafunga ifya kulya tabasuula abo abafunga ifya kulya kabili abo abafunga ifya kulya na bo tabasuusha abo abafunga ifya kulya.'
Imam Bukhari : 1812
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ مُجَاهِدٍ عَنْ طَاوُسٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا قَالَخَرَجَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ الْمَدِينَةِ إِلَى مَكَّةَ فَصَامَ حَتَّى بَلَغَ عُسْفَانَ ثُمَّ دَعَا بِمَاءٍ فَرَفَعَهُ إِلَى يَدَيْهِ لِيُرِيَهُ النَّاسَ فَأَفْطَرَ حَتَّى قَدِمَ مَكَّةَ وَذَلِكَ فِي رَمَضَانَ فَكَانَ ابْنُ عَبَّاسٍ يَقُولُ قَدْ صَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَفْطَرَ فَمَنْ شَاءَ صَامَ وَمَنْ شَاءَ أَفْطَرَ
Atile: “ 'Umutumwa wakwa Lesa afumine ku Medina ukuya ku Mecca ilyo alefunga icakuti ilyo afikile ku ncende ya 'Usfan, aipwishe amenshi, lyena abuulile amenshi ku kuboko kwakwe pakuti abantu abengi baleyamona, lyena aputukile ukufunga ukufika na lintu afikile ku Mecca.' Ici cacitike cali mu mweshi wa Ramadani. Kabili Ibn Abbas na o atile: ‘Kabili Umutumwa wa kwa Lesa na o alifushishe ifya kulya ilyo ali mu lwendo kabili alifushishe ifya kulya fyakwe. Eico onse uulefwaya mukwai aleke ukufunga kabili onse uulefwaya mukwai aputule ukufunga'.
Imam Bukhari : 1813
حَدَّثَنَا عَيَّاشٌ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْأَعْلَى حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَاقَرَأَ{ فِدْيَةٌ طَعَامُ مَسَاكِينَ }قَالَ هِيَ مَنْسُوخَةٌ
Atwebele [‘Ayyasy] atwebele [‘Abdul’Abdullah’laa] atwebele [‘Ubaidullah] ukufuma kuli [Nafi’] ukufuma kuli [Ibn ‘Umar radliallahu ‘anhuma] ukuti abelengele icikomo ca fidyatun ku aamu masaale -umusonko wa kuliisha abapiina walisosele-, ici atile.
Imam Bukhari : 1814
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ يُونُسَ حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ أَبِي سَلَمَةَ قَالَ سَمِعْتُ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا تَقُولُكَانَ يَكُونُ عَلَيَّ الصَّوْمُ مِنْ رَمَضَانَ فَمَا أَسْتَطِيعُ أَنْ أَقْضِيَ إِلَّا فِي شَعْبَانَ قَالَ يَحْيَى الشُّغْلُ مِنْ النَّبِيِّ أَوْ بِالنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Atwebele [Ahmad bin Yunus] atwebele [Zuhair] atwebele [Yahya] ukufuma kuli [Abu Salama] atile; Naumfwile [‘Aisyah umukalamba wa ng’anda] atile: ‘Ndi ne nkongole ya kufunga ifya kulya ifya Ramadan kabili te kuti ncibweseshepo kano fye mu mweshi wa Sha’ban’. Yahya atile: ‘Pantu ali uwapamfiwa pa mulandu wa nelyo pamo na Kasesema’.
Imam Bukhari : 1815
حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي مَرْيَمَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ قَالَ حَدَّثَنِي زَيْدٌ عَنْ عِيَاضٍ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَلَيْسَ إِذَا حَاضَتْ لَمْ تُصَلِّ وَلَمْ تَصُمْ فَذَلِكَ نُقْصَانُ دِينِهَا
Atwebele [Ibn Abu Maryam] atile [Muhammad bin Ja’far] atile, atile [Zaid] ukufuma [‘Iyadh] ukufuma [Abu Sa’id radliallahu ‘anhu] atile; Kasesema atile: ‘Nga ca kuti - umwanakashi - alepita mu mweshi, ninshi talepepa kabili talefunga ifya kulya. Ici cilanga ukuti takwata amapepo’.
Imam Bukhari : 1816
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ خَالِدٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مُوسَى بْنِ أَعْيَنَ حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ عَمْرِو بْنِ الْحَارِثِ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي جَعْفَرٍ أَنَّ مُحَمَّدَ بْنَ جَعْفَرٍ حَدَّثَهُ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَاأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ مَاتَ وَعَلَيْهِ صِيَامٌ صَامَ عَنْهُ وَلِيُّهُتَابَعَهُ ابْنُ وَهْبٍ عَنْ عَمْرٍو وَرَوَاهُ يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ عَنْ ابْنِ أَبِي جَعْفَرٍ
Atwebele ukuti [Muhammad bin Khalid] atubuulile [Muhammad bin Musa bin A'yan] atubuulile [tata] ukufuma kuli ['Amru bin Al Harith] ukufuma kuli ['Ubaidullah bin Abu Ja'far] ukuti [Muhammad bin Ja'far] amwebele ukufuma kuli ['Urwahla' ''Umuntu onse uwafwa kabili uwakwata inkongole sha kufunga, ninshi umusunga wakwe - kuti- afunga pa mulandu wakwe''. Iyi hadith na kabili yashininkishiwe na [Ibn Wahab] ukufuma kuli [‘Amru]. Kabili [Yaya bin Ayubu] alondolwele ukufuma kuli [Ibn Abu Jafar].
Imam Bukhari : 1817
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحِيمِ حَدَّثَنَا مُعَاوِيَةُ بْنُ عَمْرٍو حَدَّثَنَا زَائِدَةُ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ مُسْلِمٍ الْبَطِينِ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا قَالَجَاءَ رَجُلٌ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ أُمِّي مَاتَتْ وَعَلَيْهَا صَوْمُ شَهْرٍ أَفَأَقْضِيهِ عَنْهَا قَالَ نَعَمْ قَالَ فَدَيْنُ اللَّهِ أَحَقُّ أَنْ يُقْضَىقَالَ سُلَيْمَانُ فَقَالَ الْحَكَمُ وَسَلَمَةُ وَنَحْنُ جَمِيعًا جُلُوسٌ حِينَ حَدَّثَ مُسْلِمٌ بِهَذَا الْحَدِيثِ قَالَا سَمِعْنَا مُجَاهِدًا يَذْكُرُ هَذَا عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ وَيُذْكَرُ عَنْ أَبِي خَالِدٍ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ الْحَكَمِ وَمُسْلِمٍ الْبَطِينِ وَسَلَمَةَ بْنِ كُهَيْلٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ وَعَطَاءٍ وَمُجَاهِدٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَتْ امْرَأَةٌ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ أُخْتِي مَاتَتْ وَقَالَ يَحْيَى وَأَبُو مُعَاوِيَةَ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ مُسْلِمٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَتْ امْرَأَةٌ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ أُمِّي مَاتَتْ وَقَالَ عُبَيْدُ اللَّهِ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَبِي أُنَيْسَةَ عَنْ الْحَكَمِ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَتْ امْرَأَةٌ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ أُمِّي مَاتَتْ وَعَلَيْهَا صَوْمُ نَذْرٍ وَقَالَ أَبُو حَرِيزٍ حَدَّثَنَا عِكْرِمَةُ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَتْ امْرَأَةٌ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَاتَتْ أُمِّي وَعَلَيْهَا صَوْمُ خَمْسَةَ عَشَرَ يَوْمًا
Atwebele ukuti [Muhammad bin Abdur Rahim] atubuulile [Mu’awiyah bin ‘Amru] atubuulile [Za’idah] ukufuma kuli [Al’Amasy] ukufuma kuli [Musulumi Al Bathin] ukufuma kuli [Sa’id bin Jubair] ukufuma kuli [Ibn’Abbas radliallahu ‘anhuma] atile; 'Umuntu umo aishile kuli Kasesema no kutila: 'O Mutumwa wa kwa Lesa, mu cine cine bamayo balifwa kabili balikwata umulimo - inkongole - uwa kufunga pa mweshi umo, bushe kuti nacifikilisha?'. Atile: ‘Ee’, atwalilile ukuti: ‘Inkongole kuli Lesa shalicilapo ukulinga ukulipilwa’. [Sulemani] atile, [Al Hakam] na [Salama] batile; Ilyo twaikele pamo, Musulumi atwebele pali iyi hadith, bonse babili batile; Twaliumfwile [Mujahid] ukulanda pali ili lyashi ukufuma kuli [Ibn ‘Abbas’. Kabili na kabili calumbulwa ukufuma kuli [Abu Khalid], uwatwebele [Al A’masy] ukufuma kuli [Al Hakam] na [Muslim Al Bathin] na [Salamah bin Kuhail] ukufuma kuli [Sa’id bin Jubair] na [‘Atho’] na [Mujahid] ukufuma kuli [Ibn ‘Abbas radliallahu ‘anhuma]; umwanakashi umo atile kuli Kasesema ati: ‘Mu cine cine nkashi yandi alifwa’. Kabili [Yahya] na [Abu Mu’awiyah] batile, batwebele [Al’Amasy] ukufuma kuli [Musulumi] ukufuma kuli [Sa’id bin Jubair] ukufuma kuli [Ibn ‘Abbas] ukufuma kuli [Ibn’Abbas] uwakulisha; umwanakashi umo atile kuli Kasesema ati: ‘Mu cine cine bamayo balifwa’. Kabili [‘Ubedula] atile; ukufuma kuli [Zaid bin Abi Unaisa] ukufuma kuli [Al Hakam] ukufuma kuli [Said bin Jubair] ukufuma kuli [Ibn 'Abbas]; umwanakashi umo atile kuli Rasulullah, umwanakashi, umwanakashi; 'Mu cine cine bamayo balifwa, kabili balikwata umulimo wa kufunga Nadzar'. Kabili [Abu Hariz] atile, pa numa ya kutulondolwela [‘Ikrimah] ukufuma kuli [Ibn ‘Abbas]: umwanakashi atile kuli Kasesema (‘Ikrimah’) ati: “Umwanakashi umo atile kuli Kasesema; 'Mucine cine bamayo balifwa, kabili balikwata inkongole sha kufunga inshiku ikumi na shisano'.
Imam Bukhari : 1818
حَدَّثَنَا الْحُمَيْدِيُّ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عُرْوَةَ قَالَ سَمِعْتُ أَبِي يَقُولُ سَمِعْتُ عَاصِمَ بْنَ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ عَنْ أَبِيهِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا أَقْبَلَ اللَّيْلُ مِنْ هَا هُنَا وَأَدْبَرَ النَّهَارُ مِنْ هَا هُنَا وَغَرَبَتْ الشَّمْسُ فَقَدْ أَفْطَرَ الصَّائِمُ
Naumfwile [Batata] balelanda ukuti, Naumfwile [Ashim Bin Umar] ukufuma kuli [bawishi] batile; Kasesema atile: ‘Nga ca kuti ubushiku bwafuma kulya kabili akasuba kapita ukufuma kulya kabili akasuba kafika, lyene umuntu uuleisala kuti aputula ukuisala’.
Imam Bukhari : 1819
حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ الْوَاسِطِيُّ حَدَّثَنَا خَالِدٌ عَنْ الشَّيْبَانِيِّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي أَوْفَى رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَكُنَّا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي سَفَرٍ وَهُوَ صَائِمٌ فَلَمَّا غَرَبَتْ الشَّمْسُ قَالَ لِبَعْضِ الْقَوْمِ يَا فُلَانُ قُمْ فَاجْدَحْ لَنَا فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ لَوْ أَمْسَيْتَ قَالَ انْزِلْ فَاجْدَحْ لَنَا قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَلَوْ أَمْسَيْتَ قَالَ انْزِلْ فَاجْدَحْ لَنَا قَالَ إِنَّ عَلَيْكَ نَهَارًا قَالَ انْزِلْ فَاجْدَحْ لَنَا فَنَزَلَ فَجَدَحَ لَهُمْ فَشَرِبَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ قَالَ إِذَا رَأَيْتُمْ اللَّيْلَ قَدْ أَقْبَلَ مِنْ هَا هُنَا فَقَدْ أَفْطَرَ الصَّائِمُ
Uyu mwanakashi atile: Twali inshita imo pamo na Kasesema pa lwendo kabili alefunga ifya kulya. Ilyo akasuba kafikile, Atile kuli bamo aba mwi bumba; 'O so na so, bukani no kutupekanishisha ifya kunwa'. Umuntu uwapeelwe ifunde atile: ‘O Mutumwa wa kwa Lesa, kuti caba shani nga twalolela ukufika ku cungulo’. Atile: ‘Iseni no kutupekanishisha ifya kunwa’. Umuntu atile, na kabili: ‘O Mutumwa wa kwa Lesa, nga twalolela ukufika ku cungulo’. Atile, na kabili: ‘Iseni no kutupekanishisha ifya kunwa’. Uyu muntu atile, na kabili: ‘Na kabili akasuba’. Atile na kabili: ‘Iseni no kutupekanishisha ifya kunwa’. E ico umuntu aishile no kubapekanishisha ifya kunwa. Pa numa ya kunwa, Kasesema atile: ‘Nga mwamona ukuti ubushiku bulefuma kuli ilya nshita ninshi abantu abaisala kuti bapwisha ukuisala’.
Imam Bukhari : 1820
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَاحِدِ حَدَّثَنَا الشَّيْبَانِيُّ سُلَيْمَانُ قَالَ سَمِعْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ أَبِي أَوْفَى رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَسِرْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ صَائِمٌ فَلَمَّا غَرَبَتْ الشَّمْسُ قَالَ انْزِلْ فَاجْدَحْ لَنَا قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ لَوْ أَمْسَيْتَ قَالَ انْزِلْ فَاجْدَحْ لَنَا قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ عَلَيْكَ نَهَارًا قَالَ انْزِلْ فَاجْدَحْ لَنَا فَنَزَلَ فَجَدَحَ ثُمَّ قَالَ إِذَا رَأَيْتُمْ اللَّيْلَ أَقْبَلَ مِنْ هَا هُنَا فَقَدْ أَفْطَرَ الصَّائِمُ وَأَشَارَ بِإِصْبَعِهِ قِبَلَ الْمَشْرِقِ
Atile [Abdul Wahid] atile, Naumfwile [Abdullah bin Abu Awfa] atila; Inshita imo twaleenda pamo na Kasesema, ilyo alefunga ifya kulya. Ilyo akasuba kafikile, atile: ‘Iseni, no kutupekanishisha ifya kunwa’. Umuntu uwapeelwe ifunde atile: ‘O Mutumwa wa kwa Lesa, kuti caba shani nga twalolela ukufika ku cungulo’. Atile: ‘Iseni no kutupekanishisha ifya kunwa’. Uyu muntu atile, na kabili: ‘Na kabili akasuba’. Atile, na kabili: "Iseni panshi no kutupekanishisha ifya kunwa." E ico umuntu aishile no kubapekanishisha ifya kunwa. Pa numa ya kunwa, Kasesema atile: ‘Nga mwamona ukuti ubushiku bulefuma kuli ilya nshita ninshi abantu abaisala kuti bapwisha ukuisala’. Alangile no munwe wakwe ukulola ku kabanga.