Imam Bukhari : 161
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ قَالَ أَخْبَرَنَا مَالِكٌ عَنْ سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيِّ عَنْ عُبَيْدِ بْنِ جُرَيْجٍ أَنَّهُ قَالَ لِعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَيَا أَبَا عَبْدِ الرَّحْمَنِ رَأَيْتُكَ تَصْنَعُ أَرْبَعًا لَمْ أَرَ أَحَدًا مِنْ أَصْحَابِكَ يَصْنَعُهَا قَالَ وَمَا هِيَ يَا ابْنَ جُرَيْجٍ قَالَ رَأَيْتُكَ لَا تَمَسُّ مِنْ الْأَرْكَانِ إِلَّا الْيَمَانِيَّيْنِ وَرَأَيْتُكَ تَلْبَسُ النِّعَالَ السِّبْتِيَّةَ وَرَأَيْتُكَ تَصْبُغُ بِالصُّفْرَةِ وَرَأَيْتُكَ إِذَا كُنْتَ بِمَكَّةَ أَهَلَّ النَّاسُ إِذَا رَأَوْا الْهِلَالَ وَلَمْ تُهِلَّ أَنْتَ حَتَّى كَانَ يَوْمُ التَّرْوِيَةِ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ أَمَّا الْأَرْكَانُ فَإِنِّي لَمْ أَرَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَمَسُّ إِلَّا الْيَمَانِيَّيْنِ وَأَمَّا النِّعَالُ السِّبْتِيَّةُ فَإِنِّي رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَلْبَسُ النَّعْلَ الَّتِي لَيْسَ فِيهَا شَعَرٌ وَيَتَوَضَّأُ فِيهَا فَأَنَا أُحِبُّ أَنْ أَلْبَسَهَا وَأَمَّا الصُّفْرَةُ فَإِنِّي رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَصْبُغُ بِهَا فَأَنَا أُحِبُّ أَنْ أَصْبُغَ بِهَا وَأَمَّا الْإِهْلَالُ فَإِنِّي لَمْ أَرَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُهِلُّ حَتَّى تَنْبَعِثَ بِهِ رَاحِلَتُهُ
kọọrọ anyị ['Abdullah bin Yusuf'], a kọọrọ anyị [Malik] site n'aka [Sa'id Al Maqbari] site n'aka ['Ubaid bin Umar] na ọ gwara ['Abdullah bin Umar], 'O Abu Abdurrahman, ahụrụ m ka ị na-eme ihe anọ nke m na-ahụghị onye ọ bụla n'ime ndị enyi gị na-eme!' 'Abdullah bin Umar kwuru, 'Gịnị bụ ihe ndị ahụ, Ibn Juraij?' Ibn Juraij kwuru, 'Ahụrụ m ka ị metụrụghị ogidi Kaaba aka ma e wezụga ogidi Yamani, ahụrụ m ka ị yi akpụkpọ ụkwụ e ji akpụkpọ anụ mee, ahụrụ m ka ị na-ete ntutu isi gị odo odo, mgbe ndị mmadụ nọ na Mecca mere talbiyah mgbe ha hụchara ọnwa ọhụrụ, ahụrụ m na ị meghị ya ma e wezụga n'ụbọchị tarwiyah?' 'Abdullah bin Umar kwukwara, 'Banyere ogidi Kaaba, ahụtụbeghị m Onye Ozi Allah (udo na ngọzi Chineke dịrị ya) ka ọ na-ete ya ma e wezụga ogidi Yamani. Maka akpụkpọ ụkwụ akpụkpọ anụ, ahụrụ m onye ozi Allah (udo na ngọzi Chineke) ka ọ na-eyi akpụkpọ ụkwụ akpụkpọ anụ na-enweghị ntutu isi, na-asachapụ ha mgbe ọ ka na-eyi ha, ọ na-amasịkwa m mgbe m na-eyi ha. Banyere agba odo odo ahụ, ahụrụ m onye amụma Sallallahu Alaihi Wasallam ka ọ na-ete ya agba ahụ, ọ masịkwara m ime ya. Banyere talbiyah, ahụtụbeghị m Rasulullah Sallallahu Alaihi Wasallam ka ọ na-eme talbiyah ma ọ bụghị mgbe ụgbọala ya na-aga Mina-'.
Imam Bukhari : 162
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ قَالَ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ قَالَ حَدَّثَنَا خَالِدٌ عَنْ حَفْصَةَ بِنْتِ سِيرِينَ عَنْ أُمِّ عَطِيَّةَ قَالَتْقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَهُنَّ فِي غَسْلِ ابْنَتِهِ ابْدَأْنَ بِمَيَامِنِهَا وَمَوَاضِعِ الْوُضُوءِ مِنْهَا
Agwara anyị [Musaddad], agwara anyị [Isma'il], agwara anyị [Khalid] site na [Hafshah] site na [Ummu 'Athiyah], sị, 'Onye Amụma Sallallahu Alaihi Wasallama gwara ha mgbe ha na-asa ụmụ ha nwanyị: 'Unu kwesịrị ịmalite site n'akụkụ aka nri na akụkụ nke ịsa ahụ ya'.
Imam Bukhari : 163
حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ عُمَرَ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ أَخْبَرَنِي أَشْعَثُ بْنُ سُلَيْمٍ قَالَ سَمِعْتُ أَبِي عَنْ مَسْرُوقٍ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْكَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُعْجِبُهُ التَّيَمُّنُ فِي تَنَعُّلِهِ وَتَرَجُّلِهِ وَطُهُورِهِ وَفِي شَأْنِهِ كُلِّهِ
Agwara anyị [Hafsh bin 'Umar], agwara anyị [Syu'bah], a kọọrọ m [Ash'ath bin Sulaim], anụrụ m [nna m] si Masruq site n'aka [Aishah] ka ọ na-ekwu, 'Onye Amụma Sallallahu Alaihi Wasallama na-enwe mmasị ịmalite site n'akụkụ aka nri mgbe ọ na-eyi akpụkpọ ụkwụ, na-ete ntutu isi ya, na-eme ka onwe ya dị ọcha na ihe ndị ọzọ.'
Imam Bukhari : 164
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ قَالَ أَخْبَرَنَا مَالِكٌ عَنْ إِسْحَاقَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ أَنَّهُ قَالَرَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَحَانَتْ صَلَاةُ الْعَصْرِ فَالْتَمَسَ النَّاسُ الْوَضُوءَ فَلَمْ يَجِدُوهُ فَأُتِيَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِوَضُوءٍ فَوَضَعَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي ذَلِكَ الْإِنَاءِ يَدَهُ وَأَمَرَ النَّاسَ أَنْ يَتَوَضَّئُوا مِنْهُ قَالَ فَرَأَيْتُ الْمَاءَ يَنْبُعُ مِنْ تَحْتِ أَصَابِعِهِ حَتَّى تَوَضَّئُوا مِنْ عِنْدِ آخِرِهِمْ
kọrọ anyị na [Abdullah bin Yusuf] kwuru, [Malik] kọọrọ anyị site n'aka [Ishaq bin Abdullah bin Abu Talhah] site n'aka [Anas bin Malik] kwuru, sị, 'Mgbe oge ekpere Asr ruru, ndị mmadụ na-achọ mmiri maka ịsa ahụ mana ha ahụghị ya. Mgbe ahụ, ahụrụ m ka e nyere onye ozi Allah (udo na ngọzi Allah dịrị ya) mmiri maka ịsa ahụ, onye ozi Allah (udo na ngọzi Allah dịrị ya) wee tinye aka ya n'elu arịa ahụ wee nye ndị mmadụ iwu ka ha sachaa ahụ site na ya.' Anas kwuru, sị, 'Ahụrụ m mmiri ka ọ na-esi na mkpịsị aka ya apụta ruo mgbe onye ọ bụla, ruo na nke ikpeazụ, sachaa ahụ.'
Imam Bukhari : 165
حَدَّثَنَا مَالِكُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ قَالَ حَدَّثَنَا إِسْرَائِيلُ عَنْ عَاصِمٍ عَنْ ابْنِ سِيرِينَ قَالَ قُلْتُلِعَبِيدَةَ عِنْدَنَا مِنْ شَعَرِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَصَبْنَاهُ مِنْ قِبَلِ أَنَسٍ أَوْ مِنْ قِبَلِ أَهْلِ أَنَسٍفَقَالَ لَأَنْ تَكُونَ عِنْدِي شَعَرَةٌ مِنْهُ أَحَبُّ إِلَيَّ مِنْ الدُّنْيَا وَمَا فِيهَا
Agwara anyị [Malik bin Isma'il], sị, agwara anyị [Izrel] site n'aka [Ashim] site n'aka [Ibn Sirin], sị, 'Agwara m Abidah,' Anyị nwere ntutu isi nke Onye Amụma Sallallahu Alaihi Wasallama nke anyị nwetara n'aka [Anas], ma ọ bụ ezinụlọ Anas'. O wee sị, 'Ọ bụrụ na m nwere otu ntutu isi nke Onye Ozi Allah, nke ahụ ga-adị m oké ọnụ ahịa karịa ụwa na ihe niile dị n'ime ya'.
Imam Bukhari : 166
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحِيمِ قَالَ أَخْبَرَنَا سَعِيدُ بْنُ سُلَيْمَانَ قَالَ حَدَّثَنَا عَبَّادٌ عَنْ ابْنِ عَوْنٍ عَنْ ابْنِ سِيرِينَ عَنْ أَنَسٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَمَّا حَلَقَ رَأْسَهُ كَانَ أَبُو طَلْحَةَ أَوَّلَ مَنْ أَخَذَ مِنْ شَعَرِهِ
Agwara anyị [Muhammad bin 'Abdurrahim], a kọọrọ anyị [Sa'id bin Sulaiman], agwara anyị [Abbad] site na [Ibn 'Aun] site na [Ibn Sirin] site na [Anas], na mgbe Rasulallah sallallaahu 'alaihi wasallam kpụchara ntutu isi ya, mgbe ahụ Abu Talhah bụ onye mbụ kpụrụ ntutu isi ya'.
Imam Bukhari : 167
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ عَنْ مَالِكٍ عَنْ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ الْأَعْرَجِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَإِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا شَرِبَ الْكَلْبُ فِي إِنَاءِ أَحَدِكُمْ فَلْيَغْسِلْهُ سَبْعًا
Agwara anyị na ['Abdullah bin Yusuf' sitere na [Malik] sitere na [Abu Az Zinad] sitere na [Al A'raj] sitere na [Abu Hurairah] kwuru, 'N'ezie, onye ozi Allah (udo na ngọzi Chineke dịrị ya) kwuru, sị: 'Ọ bụrụ na nkịta aracha ite n'ahụ otu n'ime unu, ya saa ya ugboro asaa'.
Imam Bukhari : 168
حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ سَمِعْتُ أَبِي عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّ رَجُلًا رَأَى كَلْبًا يَأْكُلُ الثَّرَى مِنْ الْعَطَشِ فَأَخَذَ الرَّجُلُ خُفَّهُ فَجَعَلَ يَغْرِفُ لَهُ بِهِ حَتَّى أَرْوَاهُ فَشَكَرَ اللَّهُ لَهُ فَأَدْخَلَهُ الْجَنَّةَوَقَالَ أَحْمَدُ بْنُ شَبِيبٍ حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ يُونُسَ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ حَدَّثَنِي حَمْزَةُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ أَبِيهِ قَالَ كَانَتْ الْكِلَابُ تَبُولُ وَتُقْبِلُ وَتُدْبِرُ فِي الْمَسْجِدِ فِي زَمَانِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَلَمْ يَكُونُوا يَرُشُّونَ شَيْئًا مِنْ ذَلِكَ
Ọ gwara anyị na [Ishaq] agwaala anyị ['Abdush Shamad] agwaala anyị ['Abdurrahman bin 'Abdullah bin Dinar]' Anụrụ m [nna m] site n'aka [Abu Salih] site n'aka [Abu Hurairah] site n'aka Onye Amụma sallallaahu 'alaihi wasallam, na e nwere otu nwoke hụrụ nkịta ka ọ na-ara ala n'ihi na akpịrị kpọrọ ya nkụ, nwoke ahụ wee were akpụkpọ ụkwụ ya jupụta ya na mmiri, nkịta ahụ wee ṅụọ mmiri ruo mgbe o juru. Allah wee kelee ya ma kwe ka ọ banye n'eluigwe'. [Ahmad bin Syabib] kwuru, gwara anyị [nna m] site n'aka [Yunus] site n'aka [Ibn Shihab] kwuru, gwara m [Hamzah bin 'Abdullah] site n'aka [nna ya], na n'oge Onyeozi sallallaahu 'alaihi wasallam, e nwere ọtụtụ nkịta na-agba mmamịrị ma na-asa ahụ́ n'ụlọ alakụba, mana ndị enyi ya enyeghị ha mmiri ọ bụla'.
Imam Bukhari : 169
حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ عُمَرَ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ ابْنِ أَبِي السَّفَرِ عَنْ الشَّعْبِيِّ عَنْ عَدِيِّ بْنِ حَاتِمٍ قَالَسَأَلْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ إِذَا أَرْسَلْتَ كَلْبَكَ الْمُعَلَّمَ فَقَتَلَ فَكُلْ وَإِذَا أَكَلَ فَلَا تَأْكُلْ فَإِنَّمَا أَمْسَكَهُ عَلَى نَفْسِهِ قُلْتُ أُرْسِلُ كَلْبِي فَأَجِدُ مَعَهُ كَلْبًا آخَرَ قَالَ فَلَا تَأْكُلْ فَإِنَّمَا سَمَّيْتَ عَلَى كَلْبِكَ وَلَمْ تُسَمِّ عَلَى كَلْبٍ آخَرَ
[Hafs bin 'Umar] kọrọ anyị na [Shu'bah] kọọrọ anyị site n'aka [Ibn Abu As Safar] site n'aka [Ash Sya'bi] site n'aka [Adi bin Hatim] kwuru, sị, 'Ajụrụ m onye amụma Sallallahu Alaihi Wasallama, o wee sị: 'Ọ bụrụ na ị hapụ nkịta ịchụ nta gị a zụrụ azụ ma ọ nwụchie ụfọdụ, rie ya. Ọ bụrụ na ọ rie ya, riela ya, n'ihi na ọ na-ejide onwe ya.' M wee jụọ ọzọ, sị, 'Atọhapụla m nkịta ịchụ nta m wee hụ nkịta ọzọ na ya?' O kwuru, sị: 'Erila ya, n'ihi na ị kpọrọ aha Allah maka nkịta gị ọ bụghị maka nkịta nke ọzọ.'
Imam Bukhari : 170
حَدَّثَنَا آدَمُ بْنُ أَبِي إِيَاسٍ قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي ذِئْبٍ حَدَّثَنَا سَعِيدٌ الْمَقْبُرِيُّ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا يَزَالُ الْعَبْدُ فِي صَلَاةٍ مَا كَانَ فِي الْمَسْجِدِ يَنْتَظِرُ الصَّلَاةَ مَا لَمْ يُحْدِثْ فَقَالَ رَجُلٌ أَعْجَمِيٌّ مَا الْحَدَثُ يَا أَبَا هُرَيْرَةَ قَالَ الصَّوْتُ يَعْنِي الضَّرْطَةَ
Agwara anyị [Adam bin Abu Iyas], sị, agwara anyị [Ibn Abu Dzi'b] agwaala anyị [Sa'id Al Maqburi] site n'aka [Abu Hurairah], sị, 'Onye Amụma Sallallahu Alaihi Wasallam kwuru, sị: 'A ga-agụ ohu mgbe niile dị ka onye na-ekpe ekpere ma ọ bụrụhaala na ọ nọ n'ụlọ alakụba na-eche ekpere ma ọ bụghị na ọ na-enweghị hadats'. Mgbe ahụ, otu nwoke na-abụghị onye Arab kwuru, sị, 'Gịnị ka hadats pụtara, Abu Hurairah?' Abu Hurairah zara, sị, 'Olu'. Ya bụ, ịgba ọsọ.
Imam Bukhari : 171
حَدَّثَنَا أَبُو الْوَلِيدِ قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عَبَّادِ بْنِ تَمِيمٍ عَنْ عَمِّهِعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا يَنْصَرِفْ حَتَّى يَسْمَعَ صَوْتًا أَوْ يَجِدَ رِيحًا
Ọ gwara anyị [Abu Al Walid], sị, ọ gwara anyị [Sufyan bin 'Uyainah] sitere na [Az Zuhri] site na [Abbad bin Tamim] site na [nwanne nna ya] site na Onye Amụma Sallallahu Alaihi Wasallam, sị: 'Unu apụla ruo mgbe unu nụrụ ụda ma ọ bụ isi ísì'.
Imam Bukhari : 172
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ قَالَ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ مُنْذِرٍ أَبِي يَعْلَى الْثَّوْرِيِّ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْحَنَفِيَّةِ قَالَ قَالَ عَلِيٌّكُنْتُ رَجُلًا مَذَّاءً فَاسْتَحْيَيْتُ أَنْ أَسْأَلَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَمَرْتُ الْمِقْدَادَ بْنَ الْأَسْوَدِ فَسَأَلَهُ فَقَالَ فِيهِ الْوُضُوءُوَرَوَاهُ شُعْبَةُ عَنْ الْأَعْمَشِ
Ọ gwara anyị [Qutaibah bin Sa'id], sị, ọ gwara anyị [Jarir] site na [Al A'masy] site na [Mundzir Abu Ya'la Ats Tsauri] site na [Muhammad bin Al Hanafiyah], sị, [Ali] kwuru, sị, 'Abụ m nwoke na-enye madzi ngwa ngwa, n'ihi na ihere mere m ịrịọ Ozizi Sallallaahu Alaihi Wasallam, ya mere m jụrụ Miqdad bin Al Aswad ka ọ jụọ. Mgbe ahụ ọ jụrụ, wee zaa, sị: 'O zuru ezu ka o wee saa ákwà.' [Syu'bah] kọkwara site na [Al A'masy]'.
Imam Bukhari : 173
حَدَّثَنَا سَعْدُ بْنُ حَفْصٍ حَدَّثَنَا شَيْبَانُ عَنْ يَحْيَى عَنْ أَبِي سَلَمَةَ أَنَّ عَطَاءَ بْنَ يَسَارٍ أَخْبَرَهُ أَنَّ زَيْدَ بْنَ خَالِدٍ أَخْبَرَهُ أَنَّهُ سَأَلَ عُثْمَانَ بْنَ عَفَّانَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُقُلْتُ أَرَأَيْتَ إِذَا جَامَعَ فَلَمْ يُمْنِ قَالَ عُثْمَانُ يَتَوَضَّأُ كَمَا يَتَوَضَّأُ لِلصَّلَاةِ وَيَغْسِلُ ذَكَرَهُ قَالَ عُثْمَانُ سَمِعْتُهُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَسَأَلْتُ عَنْ ذَلِكَ عَلِيًّا وَالزُّبَيْرَ وَطَلْحَةَ وَأُبَيَّ بْنَ كَعْبٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمْ فَأَمَرُوهُ بِذَلِكَ
[Sa'd bin Hafs] kọọrọ anyị [Shayban] si [Yahya] si [Abu Salamah] na [Ata bin Yasar] kọọrọ ya na [Zaid bin Khalid] kọọrọ ya na ya jụrụ [Uthman bin Affan] (Allah ya ji ya kpọrọ ihe), m jụrụ ya, sị, 'Gịnị ka i chere ma ọ bụrụ na nwoke enwee mmekọahụ na nwunye ya mana ọ dịghị ihe na-eme ka nwoke ghara ịpụta?' 'Uthman zara, sị, 'Ọ kwesịrị ịsa ákwà dịka ịsa ákwà ya maka ekpere, wee saa akụkụ ahụ ya.' 'Uthman gara n'ihu, sị, 'Anụrụ m ya n'ọnụ onye ozi Allah (udo na ngọzi Allah ya dị n'elu ya), m jụrụ 'Ali, Zubair, Talhah, na Ubay bin Ka'b (Allah ya ji ya kpọrọ ihe) gbasara ya? Ha niile gwara ya ka o mee ya.'
Imam Bukhari : 174
حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ قَالَ أَخْبَرَنَا النَّضْرُ قَالَ أَخْبَرَنَا شُعْبَةُ عَنْ الْحَكَمِ عَنْ ذَكْوَانَ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَرْسَلَ إِلَى رَجُلٍ مِنْ الْأَنْصَارِ فَجَاءَ وَرَأْسُهُ يَقْطُرُ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَعَلَّنَا أَعْجَلْنَاكَ فَقَالَ نَعَمْ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا أُعْجِلْتَ أَوْ قُحِطْتَ فَعَلَيْكَ الْوُضُوءُتَابَعَهُ وَهْبٌ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ أَبُو عَبْد اللَّهِ وَلَمْ يَقُلْ غُنْدَرٌ وَيَحْيَى عَنْ شُعْبَةَ الْوُضُوءُ
kọọrọ anyị [Ishaq], a kọọrọ anyị [An Nadlr], a kọọrọ anyị [Syu'bah] site na [Al Hakam] site na [Dzakwan Abu Salih] site na [Abu Sa'id Al Khudri], na Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam zigara onye ozi gaa na otu nwoke si na Ansar. Ya mere, nwoke Ansar bịara mgbe isi ya dị mmiri mmiri. Mgbe ahụ, onye amụma sallallahu 'alaihi wasallam jụrụ, sị: 'O yiri ka anyị mere gị ngwa ngwa?' Nwoke Ansar zara, 'Nke ahụ ziri ezi'. Rasulullah sallallahu 'alaihi wasallam wee sị: 'Ọ bụrụ na a manyere gị ọsọ ọsọ ma ọ bụ na-egbochi gị - anaghị amụpụta mkpụrụ - mgbe ahụ o zuru ezu ka ị na-asa ahụ'. [Wahhab] kwadokwara hadith a, o kwuru, ọ gwara anyị [Syu'bah]. Abu 'Abdullah kwuru, akụkọ [Ghundar] na [Yahya] sitere na [Syu'bah] ekwughị 'wudlu'.
Imam Bukhari : 175
حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ سَلَامٍ قَالَ أَخْبَرَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ عَنْ يَحْيَى عَنْ مُوسَى بْنِ عُقْبَةَ عَنْ كُرَيْبٍ مَوْلَى ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ أُسَامَةَ بْنِ زَيْدٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَمَّا أَفَاضَ مِنْ عَرَفةَ عَدَلَ إِلَى الشِّعْبِ فَقَضَى حَاجَتَهُ قَالَ أُسَامَةُ بْنُ زَيْدٍ فَجَعَلْتُ أَصُبُّ عَلَيْهِ وَيَتَوَضَّأُ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَتُصَلِّي فَقَالَ الْمُصَلَّى أَمَامَكَ
Agwara m [Muhammad bin Salam] sị, a kọọrọ anyị [Yazid bin Harun] site na [Yahya] site na [Musa bin 'Uqbah] site na [Kuraib] onye bụbu ohu Ibn 'Abbas, site na [Usamah bin Zaid], na mgbe Onye Ozi Allah sallallaahu 'alaihi wasallam si n'Arafah pụọ, ọ gara n'ugwu wee mezuo ọchịchọ ya'. Usamah bin Zaid kwuru, 'M wee wụsara ya mmiri ruo mgbe ọ sachara ahụ.' M wee sị, 'O Onye Ozi Allah, ànyị ga-ekpe ekpere ebe a?' Ọ zara, sị: 'Ebe ekpere dị n'ihu gị'.
Imam Bukhari : 176
حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ عَلِيٍّ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ قَالَ سَمِعْتُ يَحْيَى بْنَ سَعِيدٍ قَالَ أَخْبَرَنِي سَعْدُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ أَنَّ نَافِعَ بْنَ جُبَيْرِ بْنِ مُطْعِمٍ أَخْبَرَهُ أَنَّهُ سَمِعَ عُرْوَةَ بْنَ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ يُحَدِّثُ عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَأَنَّهُ كَانَ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي سَفَرٍ وَأَنَّهُ ذَهَبَ لِحَاجَةٍ لَهُ وَأَنَّ مُغِيرَةَ جَعَلَ يَصُبُّ الْمَاءَ عَلَيْهِ وَهُوَ يَتَوَضَّأُ فَغَسَلَ وَجْهَهُ وَيَدَيْهِ وَمَسَحَ بِرَأْسِهِ وَمَسَحَ عَلَى الْخُفَّيْنِ
Ọ gwara anyị ['Amru bin 'Ali', gwara anyị ['Abdul Wahhab', sị, 'Anụrụ m [Yahya bin Sa'id] ka ọ na-ekwu, agwaala m [Sa'd bin Ibrahim] na [Nafi' bin Jubair bin Muth'im] gwara ya, na ọ nụrụ ['Urwah bin Al Mughirah bin Syu'bah] ka ọ na-ekwu site n'aka [Al Mughirah bin Syu'bah], na ya na Onye Ozi Allah sallallaahu 'alaihi wasallam nọ na njem.' O wee gaa ebe ahụ iji mee ka ahụ dị jụụ, ebe Al Mughirah wụsara ya mmiri ruo mgbe ọ sachara ákwà, saa ihu ya, hichaa isi ya na akpụkpọ ụkwụ ya.'
Imam Bukhari : 177
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ قَالَ حَدَّثَنِي مَالِكٌ عَنْ مَخْرَمَةَ بْنِ سُلَيْمَانَ عَنْ كُرَيْبٍ مَوْلَى ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَبَّاسٍ أَخْبَرَهُأَنَّهُ بَاتَ لَيْلَةً عِنْدَ مَيْمُونَةَ زَوْجِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهِيَ خَالَتُهُ فَاضْطَجَعْتُ فِي عَرْضِ الْوِسَادَةِ وَاضْطَجَعَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَهْلُهُ فِي طُولِهَا فَنَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى إِذَا انْتَصَفَ اللَّيْلُ أَوْ قَبْلَهُ بِقَلِيلٍ أَوْ بَعْدَهُ بِقَلِيلٍ اسْتَيْقَظَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَجَلَسَ يَمْسَحُ النَّوْمَ عَنْ وَجْهِهِ بِيَدِهِ ثُمَّ قَرَأَ الْعَشْرَ الْآيَاتِ الْخَوَاتِمَ مِنْ سُورَةِ آلِ عِمْرَانَ ثُمَّ قَامَ إِلَى شَنٍّ مُعَلَّقَةٍ فَتَوَضَّأَ مِنْهَا فَأَحْسَنَ وُضُوءَهُ ثُمَّ قَامَ يُصَلِّي قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ فَقُمْتُ فَصَنَعْتُ مِثْلَ مَا صَنَعَ ثُمَّ ذَهَبْتُ فَقُمْتُ إِلَى جَنْبِهِ فَوَضَعَ يَدَهُ الْيُمْنَى عَلَى رَأْسِي وَأَخَذَ بِأُذُنِي الْيُمْنَى يَفْتِلُهَا فَصَلَّى رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ أَوْتَرَ ثُمَّ اضْطَجَعَ حَتَّى أَتَاهُ الْمُؤَذِّنُ فَقَامَ فَصَلَّى رَكْعَتَيْنِ خَفِيفَتَيْنِ ثُمَّ خَرَجَ فَصَلَّى الصُّبْحَ
[Isma'il] kọọrọ anyị, [Malik] kọrọ m site n'aka [Makhramah bin Sulaiman] site n'aka [Kuraib] onye bụbu ohu Ibn 'Abbas, na [Abdullah bin 'Abbas] gwara ya na ya nọrọ abalị ahụ n'ụlọ Maimunah, nwunye onye amụma Sallallahu Alaihi Wasallama, na nwanne nne ya. O kwuru, sị, 'Edina m n'akụkụ ohiri isi ebe onye amụma Sallallahu Alaihi Wasallama na nwunye ya dina n'akụkụ ogologo - etiti -. Onye ozi Allah Sallallahu Alaihi Wasallama wee hie ụra ruo etiti abalị, ma ọ bụ obere oge tupu, ma ọ bụ obere oge mgbe nke ahụ gasịrị, o tetara wee nọdụ ala ka ọ na-eji aka ya hichaa ihe fọdụrụ n'ụra n'ihu ya. O wee gụọ amaokwu iri ikpeazụ nke Surah Ali 'Imran. O wee bilie gaa ebe a na-asa ákwà, wee mee ịsa ákwà site n'ime ka ịsa ákwà ya zuo oke, wee kpee ekpere.' Ibn 'Abbas kwuru, 'Ya mere, esoro m mee ihe o mere, wee guzoro n'akụkụ ya. O wee tinye aka nri ya n'isi m ka ọ na-ejide ntị m wee tụgharịa m gaa n'aka nri ya. Mgbe ahụ, o kpere raka abụọ, wee kpee raka abụọ, wee kpee raka abụọ, wee kpee witr. Mgbe nke ahụ gasịrị, ọ dinara ala ruo mgbe onye na-akpọ oku bịakwutere ya, wee bilie kpee raka abụọ dị mfe, wee pụọ gaa kpee ekpere Fajr.
Imam Bukhari : 178
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ قَالَ حَدَّثَنِي مَالِكٌ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ امْرَأَتِهِ فَاطِمَةَ عَنْ جَدَّتِهَا أَسْمَاءَ بِنْتِ أَبِي بَكْرٍ أَنَّهَا قَالَتْأَتَيْتُ عَائِشَةَ زَوْجَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حِينَ خَسَفَتْ الشَّمْسُ فَإِذَا النَّاسُ قِيَامٌ يُصَلُّونَ وَإِذَا هِيَ قَائِمَةٌ تُصَلِّي فَقُلْتُ مَا لِلنَّاسِ فَأَشَارَتْ بِيَدِهَا نَحْوَ السَّمَاءِ وَقَالَتْ سُبْحَانَ اللَّهِ فَقُلْتُ آيَةٌ فَأَشَارَتْ أَيْ نَعَمْ فَقُمْتُ حَتَّى تَجَلَّانِي الْغَشْيُ وَجَعَلْتُ أَصُبُّ فَوْقَ رَأْسِي مَاءً فَلَمَّا انْصَرَفَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَمِدَ اللَّهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ ثُمَّ قَالَ مَا مِنْ شَيْءٍ كُنْتُ لَمْ أَرَهُ إِلَّا قَدْ رَأَيْتُهُ فِي مَقَامِي هَذَا حَتَّى الْجَنَّةَ وَالنَّارَ وَلَقَدْ أُوحِيَ إِلَيَّ أَنَّكُمْ تُفْتَنُونَ فِي الْقُبُورِ مِثْلَ أَوْ قَرِيبَ مِنْ فِتْنَةِ الدَّجَّالِ لَا أَدْرِي أَيَّ ذَلِكَ قَالَتْ أَسْمَاءُ يُؤْتَى أَحَدُكُمْ فَيُقَالُ لَهُ مَا عِلْمُكَ بِهَذَا الرَّجُلِ فَأَمَّا الْمُؤْمِنُ أَوْ الْمُوقِنُ لَا أَدْرِي أَيَّ ذَلِكَ قَالَتْ أَسْمَاءُ فَيَقُولُ هُوَ مُحَمَّدٌ رَسُولُ اللَّهِ جَاءَنَا بِالْبَيِّنَاتِ وَالْهُدَى فَأَجَبْنَا وَآمَنَّا وَاتَّبَعْنَا فَيُقَالُ لَهُ نَمْ صَالِحًا فَقَدْ عَلِمْنَا إِنْ كُنْتَ لَمُؤْمِنًا وَأَمَّا الْمُنَافِقُ أَوْ الْمُرْتَابُ لَا أَدْرِي أَيَّ ذَلِكَ قَالَتْ أَسْمَاءُ فَيَقُولُ لَا أَدْرِي سَمِعْتُ النَّاسَ يَقُولُونَ شَيْئًا فَقُلْتُهُ
Agwara anyị [Isma'il], agwara m [Malik] site n'aka [Hismah bin 'Urwah] site n'aka nwunye ya [Fatimah] site n'aka nne nne ya [Asma' bint Abu Bakr] na ọ sịrị, 'Otu mgbe m zutere Aisha, nwunye onye amụma Sallallahu Alaihi Wasallama, mgbe anyanwụ gbawara. N'oge ahụ, ndị mmadụ nọ na-ekpe ekpere, n'oge ahụkwa, o biliri ọtọ ikpe ekpere. Mgbe nke ahụ gasịrị, agwara m ya, sị, 'Gịnị ka ndị mmadụ na-eme?' Aisyah wee jiri aka ya gosi eluigwe wee sị, 'Otuto dịrị Allah'. M wee sị, 'Ihe ịrịba ama nke ike Allah'. Mgbe ahụ, o kwetara na mmegharị ahụ. Ya mere, esonyere m n'ekpere ahụ mgbe ihe na-agbagwoju m anya, ruo mgbe m wụsara isi m mmiri. Mgbe ekpere ahụ gasịrị, Rasūlullah Sallallahu Alaihi Wasallama kwuru puja ma too Allah, wee sị: 'Ọ dịghị ihe a na-egosibeghị m, ọ gwụla ma m si ebe m nọ gaa eluigwe na hel.' A kpugheere m na a ga-ata unu ahụhụ n'ili unu site n'ọnwụnwa dịka, ma ọ bụ ihe yiri nke Dajjal, nke amaghị m ihe ha bụ. Asma' kwuru, "A ga-akpọbata onye ọ bụla n'ime unu n'ụlọikpe, a ga-ajụkwa ya, 'Gịnị ka ị maara gbasara nwoke a, onye ozi Allah?' Banyere onye kwere ekwe ma ọ bụ onye ji n'aka - amaghị m ihe Asma' kwuru - ọ ga-asị, 'Ọ bụ Muhammad, onye ozi Allah. Ọ bịara anyị na nkọwa na nduzi doro anya. Anyị nabatara ya, kwere na ya, wee soro oku ya.' A ga-agwa ya, 'Rahụ ụra nke ọma, anyị amatala na ị bụ onye kwere ekwe.' Banyere onye ihu abụọ ma ọ bụ onye mere nnukwu mmehie - amaghị m ihe Asma' kwuru - ọ ga-asị, 'Amaghị m onye ọ bụ, anụrụ m ndị mmadụ na-ekwu ihe, m wee soro okwu ha.'
Imam Bukhari : 179
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ قَالَ أَخْبَرَنَا مَالِكٌ عَنْ عَمْرِو بْنِ يَحْيَى الْمَازِنِيِّ عَنْ أَبِيهِ أَنَّ رَجُلًا قَالَ لِعَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدٍ وَهُوَ جَدُّ عَمْرِو بْنِ يَحْيَىأَتَسْتَطِيعُ أَنْ تُرِيَنِي كَيْفَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَتَوَضَّأُ فَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ زَيْدٍ نَعَمْ فَدَعَا بِمَاءٍ فَأَفْرَغَ عَلَى يَدَيْهِ فَغَسَلَ مَرَّتَيْنِ ثُمَّ مَضْمَضَ وَاسْتَنْثَرَ ثَلَاثًا ثُمَّ غَسَلَ وَجْهَهُ ثَلَاثًا ثُمَّ غَسَلَ يَدَيْهِ مَرَّتَيْنِ مَرَّتَيْنِ إِلَى الْمِرْفَقَيْنِ ثُمَّ مَسَحَ رَأْسَهُ بِيَدَيْهِ فَأَقْبَلَ بِهِمَا وَأَدْبَرَ بَدَأَ بِمُقَدَّمِ رَأْسِهِ حَتَّى ذَهَبَ بِهِمَا إِلَى قَفَاهُ ثُمَّ رَدَّهُمَا إِلَى الْمَكَانِ الَّذِي بَدَأَ مِنْهُ ثُمَّ غَسَلَ رِجْلَيْهِ
kọrọ anyị na [Abdullah bin Yusuf] kwuru, sị, [Malik] kọọrọ anyị site n'aka [Amr bin Yahya Al Mazini] site n'aka [nna ya] na otu nwoke gwara [Abdullah bin Zaid] - ya bụ nna nna Amr bin Yahya -, 'Ị nwere ike igosi m otu onye ozi Allah (udo na ngọzi Allah dịrị ya) si arụ ọrụ ịsa ahụ?' 'Abdullah bin Zaid wee zaa, sị, 'N'ezie.' Abdullah wee rịọ maka mmiri ịsa ahụ, wee wụsa mmiri n'aka ya ma saa ha ugboro abụọ, wee sachaa ọnụ ya ma fepụ mmiri n'imi ya ugboro abụọ, wee saa ihu ya ugboro atọ, wee saa aka ya ugboro abụọ ruo n'ikpere aka, wee jiri aka ya hichaa isi ya, malite n'ihu wee dọpụta ya ruo mgbe ọ ruru n'olu ya, wee dọghachi ya n'ọnọdụ mbụ ya. Mgbe nke ahụ gasịrị, ọ sachara ụkwụ ya.'
Imam Bukhari : 180
حَدَّثَنَا مُوسَى قَالَ حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ عَنْ عَمْرٍو عَنْ أَبِيهِشَهِدْتُ عَمْرَو بْنَ أَبِي حَسَنٍ سَأَلَ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ زَيْدٍ عَنْ وُضُوءِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَدَعَا بِتَوْرٍ مِنْ مَاءٍ فَتَوَضَّأَ لَهُمْ وُضُوءَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَكْفَأَ عَلَى يَدِهِ مِنْ التَّوْرِ فَغَسَلَ يَدَيْهِ ثَلَاثًا ثُمَّ أَدْخَلَ يَدَهُ فِي التَّوْرِ فَمَضْمَضَ وَاسْتَنْشَقَ وَاسْتَنْثَرَ ثَلَاثَ غَرَفَاتٍ ثُمَّ أَدْخَلَ يَدَهُ فَغَسَلَ وَجْهَهُ ثَلَاثًا ثُمَّ غَسَلَ يَدَيْهِ مَرَّتَيْنِ إِلَى الْمِرْفَقَيْنِ ثُمَّ أَدْخَلَ يَدَهُ فَمَسَحَ رَأْسَهُ فَأَقْبَلَ بِهِمَا وَأَدْبَرَ مَرَّةً وَاحِدَةً ثُمَّ غَسَلَ رِجْلَيْهِ إِلَى الْكَعْبَيْنِ
[Moses] kọrọ anyị, [Wuhhaib], kọrọ anyị site n'aka [Amr] site n'aka [nna ya], onye kwuru, sị, 'Ahụrụ m Amr ibn Abu Hasan ka ọ na-ajụ [Abdullah ibn Zaid] gbasara ịsa ahụ nke Onye Amụma (udo na ngọzi Chineke dịrị ya). Mgbe ahụ ọ rịọrọ ka e nye ya onye na-asa mmiri, wee gosi ha otú Onye Amụma si asa ahụ. Ọ wụsara mmiri site na onye na-asa ahụ n'ọbụ aka ya ma saa ha ugboro atọ, wee tinye aka ya n'ime onye na-asa ahụ, wee sachaa ọnụ ya, wee tinye mmiri n'imi ya wee wepụta ya ugboro atọ, wee tinye aka ya n'ime onye na-asa ahụ, wee saa ihu ya ugboro atọ, wee saa aka ya ugboro abụọ ruo n'ikpere aka. Mgbe ahụ, tinye aka ya n'ime onye na-asa ahụ, wee jiri aka ya hichaa isi ya; malite n'ihu ruo n'azụ wee dọpụta ha otu ugboro, wee saa ụkwụ ya ruo n'ụkwụ.'